Skorygowana o ryzyko op³ata za gwarancje depozytowe a ryzyko systemowe banku Skorygowana o ryzyko op³ata za gwarancje depozytowe...

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Skorygowana o ryzyko op³ata za gwarancje depozytowe a ryzyko systemowe banku Skorygowana o ryzyko op³ata za gwarancje depozytowe..."

Transkrypt

1 Marcin Gospodarowicz * Marcin Gospodarowicz Skorygowana o ryzyko op³ata za gwarancje depozytowe a ryzyko systemowe banku Skorygowana o ryzyko op³ata za gwarancje depozytowe... Wstêp System gwarantowania depozytów jest jednym z podstawowych elementów instytucjonalnego otoczenia systemu bankowego (sieci bezpieczeñstwa safety net) i niezbêdnym uzupe³nieniem nadzoru ostro noœciowego oraz dyscypliny regulacyjnej. W kwestii tej pierwszorzêdn¹ rolê odgrywa zagadnienie ró nicowania wysokoœci sk³adek 1 odprowadzanych przez banki do systemu w zale noœci od poziomu ponoszonego przez nie ryzyka. Zagadnienie to jest w literaturze finansowej przedmiotem licznych studiów teoretycznych i analiz empirycznych poszukuj¹cych na gruncie teoretycznym i praktycznym odpowiedzi na pytanie o zalety i wady sk³adki skorygowanej o ryzyko w stosunku do op³at p³askich, rzeczywistych korzyœci i zagro eñ wynikaj¹cych z ró nicowania sk³adek oraz praktycznych sposobów implementacji. W tym kierunku pod¹ aj¹ równie propozycje regulacji Unii Europejskiej (UE) zak³adaj¹ce zobowi¹zanie pañstw cz³onkowskich do zaimplementowania w ramach krajowego systemu gwarantowania depozytów rozwi¹zañ koryguj¹cych wysokoœæ obci¹ eñ nak³adanych na banki w zwi¹zku z uczestnictwem w systemie o zidentyfikowanym profilu ryzyka 2. Osobnym zagadnieniem jest katalog rodzajów ryzyka, który mia³by siê staæ podstaw¹ takiej korekty, oraz wybór metody praktycznej implementacji tego zalecenia w systemie bankowym. W szczególnoœci pytanie dotyczy zasadnoœci w³¹czenia w zakres oceny poza indywidualnym ryzykiem banku tak e generowa- * Dr, Katedra Bankowoœci, Kolegium Zarz¹dzania i Finansów, Szko³a G³ówna Handlowa, al. Niepodleg³oœci 162, Warszawa 1 Pojêcie sk³adek depozytowych stosowane jest w tekœcie wymiennie z pojêciem op³at za gwarantowanie depozytów i premii depozytowych. Nale y podkreœliæ, i obci¹ enia ponoszone przez banki mog¹ obejmowaæ op³aty wstêpne wnoszone przez podmioty przestêpuj¹ce do systemu po raz pierwszy, cykliczne (najczêœciej w cyklu rocznym) oraz dodatkowe i specjalne o charakterze nietypowym. Ró nicowanie wysokoœci obci¹ enia odnosi siê co do zasady do op³at cyklicznych i dotyczy systemów gwarantowania depozytów dzia³aj¹cych zarówno na zasadzie paybox, jak i risk-minimizer [Pawlikowski, 2004, s. 14]. 2 Szczegó³owy opis zagadnienia ró nicowania sk³adek depozytowych w UE, w tym rozwi¹zañ obowi¹zuj¹cych obecnie w wybranych krajach oraz rekomendacji dotycz¹cych zmiany obecnie obowi¹zuj¹cych przepisów na terenie ca³ej Wspólnoty, mo na znaleÿæ w [Gospodarowicz, 2011].

2 nego przez niego ryzyka systemowego, tak aby naliczana op³ata by³a funkcj¹ nie tylko indywidualnego ryzyka upad³oœci instytucji, ale równie jej wk³adu w ³¹czne ryzyko za³amania siê systemu. Celem artyku³u jest prezentacja aktualnych paradygmatów teoretycznych dotycz¹cych ró nicowania op³at za gwarancje depozytowe na podstawie ryzyka, jakie dana instytucja stwarza dla systemu bankowego. Elementem publikacji jest równie prezentacja wyników w³asnych badañ empirycznych dotycz¹cych zagadnienia dla grupy instytucji kredytowych w Polsce i UE. Praca by³a finansowana ze œrodków na naukê w latach jako grant habilitacyjny N N Narodowego Centrum Nauki. Skorygowana o ryzyko op³ata za gwarancje depozytowe Wybrane aspekty teoretyczne korygowania op³at za gwarancje depozytowe zgodnie z profilem ryzyka banku 1.1. Teoria poœrednictwa finansowego a kszta³towanie godziwej wartoœci premii depozytowych Zasadniczym powodem i celem tworzenia systemów gwarantowania depozytów i sieci bezpieczeñstwa finansowego jest ochrona posiadaczy indywidualnych wk³adów, a przez to d¹ enie do zapewnienia stabilnoœci sektora bankowego, w konsekwencji zaœ ca³ego systemu finansowego, którego system bankowy jest zazwyczaj najwa niejszym ogniwem. Instytucje kredytowe charakteryzuj¹ siê wzmo on¹ wra liwoœci¹ na potencjalne szoki, zaœ ryzyko systemowe wbudowane w system finansowy stwarza warunki do ich rozprzestrzenienia siê na sferê gospodarki realnej 3. Ochrona deponentów indywidualnych w pe³nym zakresie ma jednak równie, czêsto przytaczane w literaturze przedmiotu, negatywne konsekwencje w postaci wzrost ryzyka nadu ycia moralnego (moral hazard) po stronie podmiotów objêtych gwarancjami oraz ograniczenie efektywnoœci dyscypliny rynkowej (przede wszystkim deponenckiej) [Bernet, Walter, 2009, s. 17]. Stwarza to koniecznoœæ d¹ enia do optymalizacji konstrukcji ram instytucjonalnych i prawnych funkcjono- 3 Uzasadnienie teoretyczne funkcjonowania systemu bankowego z pe³n¹ ochron¹ deponentów detalicznych w celu prewencji runów bankowych zaprezentowane zosta³o w modelu Diamonda-Dybviga. W rozwi¹zaniu tym w sytuacji asymetrii informacyjnej w ekonomii istniej¹ dwa punkty równowagi Nasha gry dotycz¹cej wycofywania depozytów bankowych alokacja efektywna (gdy deponenci ufaj¹ bankowi i wycofuj¹ wk³ady w ustalonych uprzednio terminach) oraz równowaga nieefektywna (run na bank). Implikacje teoretyczne tego modelu oraz jego rozwiniêcia znaleÿæ mo na w [Freixas, Rochet, 2007, s ].

3 162 Marcin Gospodarowicz wania instytucji sieci bezpieczeñstwa w celu podniesienia efektywnoœci ich funkcjonowania i zapewnienia godziwego (fair) roz³o enia obci¹ eñ dla podmiotów bêd¹cych beneficjentami gwarancji, a tak e stworzenia odpowiedniego systemu zachêt. Punktem wyjœcia dla wszystkich modeli wyceny sk³adki depozytowej skorygowanej o ryzyko banku jest podejœcie Mertona, zrównuj¹ce wartoœæ gwarancji depozytowej z wartoœci¹ europejskiej opcji sprzeda y wystawionej na aktywa ubezpieczanego banku. Model ten by³ protoplast¹ licznej grupy zmodyfikowanych modeli wykorzystuj¹cych za³o enia metodologii opcji finansowych 4. Przyk³adem uproszczonego wywodu objaœniaj¹cego teoretyczne aspekty relacji sk³adek depozytowych i ryzyka nadu ycia moralnego jest model Edwarda Prescotta [Prescott, 2002]. Przyjêto w nim za³o enie o istnieniu w systemie bankowym dwóch typów banków ró ni¹cych siê poziomem ryzyka aktywów. Tablica 1. Rozk³ad prawdopodobieñstwa zwrotów w modelu E. Prescotta Zwroty z inwestycji Inwestycja 0,9 1,05 1,2 E(r I) I s 0,1 0,6 0,3 1,08 I r 0,3 0,3 0,4 1,065 Prawdopodobieñstwo ród³o: [Prescott, 2002, s. 90]. Zachowania aktorów systemu w stanie pe³nej informacji mo na zilustrowaæ przyk³adem (tabl. 1), opisuj¹cym dwie wykluczaj¹ce siê strategie o ró nych rozk³adach ryzyka i oczekiwanych zwrotach E(r I). Preferowana strategia I s charakteryzuje siê wy szym oczekiwanym zwrotem i ni sz¹ zmiennoœci¹, a w konsekwencji ni szym poziomem ryzyka. W sytuacji braku ochrony depozytów i przy za³o eniu efektywnoœci rynku wy szy poziom ryzyka aktywów banku powinien znaleÿæ odzwierciedlenie w wy szej cenie p³aconej za udostêpnienie œrodków finansowych (= oprocentowania depozytów), a w rezultacie wymusiæ wybór strategii inwestycyjnej o wy szym oczekiwanym zwrocie. Dokooptowanie do systemu bankowego elementu poœredniej b¹dÿ bezpoœredniej (implicite/ /explicite) ochrony depozytów w pe³nej wysokoœci, operuj¹cej zrycza³to- 4 Systematyka metod ró nicowania sk³adek depozytowych przedstawiona zosta³a szczegó³owo w pracy [Gospodarowicz, 2008].

4 Skorygowana o ryzyko op³ata za gwarancje depozytowe wan¹ sk³adk¹ spowoduje wzrost oczekiwanej u ytecznoœci banków, bêd¹cej efektem uzupe³nienia jej o dodatkowy element opcji sprzeda y na wartoœæ rynkow¹ aktywów banku. Dziêki niej bank mo e przenieœæ swoje zobowi¹zania na gwaranta depozytów. Preferencje banków przesun¹ siê w stronê bardziej ryzykownych strategii inwestycyjnych, poniewa wraz ze wzrostem ryzyka ros³a bêdzie wartoœæ opcji sprzeda y. W konsekwencji os³abiona zostanie dyscyplina deponencka i wzroœnie ryzyko moralne po stronie deponentów, objawiaj¹cego siê ich migracj¹ z banków o mniejszym ryzyku do bardziej ryzykownych. Proces ten odbywa siê na koszt gwaranta depozytów, którego oczekiwane zobowi¹zania rosn¹ wraz ze wzrostem wolumenu lokat w bankach obarczonych wy szym ryzykiem, bez jednoczesnej kompensacji w postaci wzrostu wartoœci zebranej sk³adki. Dodatkowym negatywnym efektem jest efekt spirali wywo³any koniecznoœci¹ podniesienia stóp oprocentowania depozytów przez grupê banków mniej ryzykownych do poziomu zbli onego do banków o wiêkszym ryzyku. W ten sposób podmioty te próbuj¹ zatrzymaæ odp³yw deponentów. Wzrost kosztów odsetkowych rekompensowany jest redukcj¹ mar i kosztów operacyjnych, a po wyczerpaniu tych mo liwoœci podniesieniem stawek oprocentowania kredytów, przez co roœnie ryzyko negatywnej selekcji w tych bankach. Ostatecznym efektem wprowadzenia pe³nej ochrony depozytów jest zatem konwergencja: wyrównanie stawek oprocentowania depozytów i unifikacja typu banków wszystkie przejd¹ do grupy podwy szonego ryzyka. Oznacza to, i system bankowy znajdzie siê w stanie nieoptymalnej równowagi podtrzymywanej przez nasilaj¹ce siê ryzyko nadu ycia moralnego ze strony deponentów i banków, którego koszty obci¹ aj¹ instytucjê gwarantuj¹ca depozyty (a w konsekwencji podatnika). Zastosowanie godziwej sk³adki (actuarially fair) 5, oznacza, i bank konfrontowany jest z rzeczywistymi kosztami podjêtych przez siebie decyzji inwestycyjnych, co jest równoznaczne ze spadkiem oczekiwanej straty ubezpieczyciela, który bêdzie dysponowa³ wystarczaj¹cymi œrodkami na jej pokrycie 6. W konsekwencji system bankowy 5 Cena inwestycji w aktywa powinna odpowiadaæ co najmniej wartoœci oczekiwanego zwrotu z tych aktywów, zatem godziwa wartoœæ sk³adki oznacza poziom, przy którym dochodzi do zrównania oczekiwanych zysków dla ca³ego sektora bankowego (zarówno banków mniej, jak i bardziej ryzykownych). Poziom sk³adki ubezpieczeniowej mo na wyraziæ równie w odniesieniu do oczekiwanej stopy strat ubezpieczyciela wynikaj¹cych z potencjalnej koniecznoœci wyp³aty ubezpieczonych depozytów [Laeven, 2002]. 6 Wp³ywy ze sk³adek depozytowych bêd¹ ros³y proporcjonalnie do wzrostu ryzyka w systemie gwarantowania depozytów.

5 164 Marcin Gospodarowicz osi¹gnie optymalny punkt równowagi, w którym nie dojdzie do rozkrêcenia spirali wzrostu stóp oprocentowania depozytów, za to mo liwa bêdzie redukcja stóp oprocentowania kredytów i po yczek [Galac, 2005, s. 4]. Rysunek 1. Profile wyp³aty banku dla dwóch typów sk³adki depozytowej ród³o: [Prescott, 2002, s. 96]. Rysunek 1 prezentuje graficznie schematyczn¹ interpretacjê wp³ywu ró nych rodzajów sk³adek depozytowych na ryzyko banku. Ze wzglêdu na ograniczony (limited liability) charakter zobowi¹zañ banku kszta³t krzywych odpowiada funkcji wyp³aty opcji finansowych. W obu przypadkach kszta³t funkcji jest odmienny. Dla p³askiej sk³adki depozytowej funkcja wyp³aty banku opisana lini¹ ci¹g³¹ podobna jest do profilu wyp³aty europejskiej opcji kupna (z punktu widzenia podmiotu dokonuj¹cego zakupu), a jej wypuk³y kszta³t z nieograniczonym potencja³em wzrostu zachêca do podejmowania du ego ryzyka. W przypadku sk³adki skorygowanej funkcja przybiera postaæ czêœciowo wklês³¹, a jej przebieg od pewnego momentu sp³aszcza siê, co oznacza, i pozbawiona jest bodÿca do nadmiernego ryzyka Godziwa premia depozytowa a ryzyko systemowe banku Postulat odejœcia od modelowania ró nicowania premii depozytowych w oparciu jedynie o indywidualne ryzyko banku wynika z przes³anek teoretycznych. Jak wskazuj¹ prace m.in. Bhattacharya i Gale (1987) oraz Hellwiga (1994) [Freixas, Roichet, 2007 s ] za³o enie o autarkii bankowej eliminuje istotny element ryzyka banku wynikaj¹cy z bliskiej wspó³zale noœci instytucji finansowych spowodowanej istnieniem rynków miêdzybankowych, na których zawierane s¹ wysokowolumeno-

6 Skorygowana o ryzyko op³ata za gwarancje depozytowe we niezabezpieczone transakcje o krótkim terminie zapadalnoœci. Inne przyczyny szczególnej podatnoœci instytucji finansowych na ryzyko systemowe wynikaj¹ z ich wysokiego poziomu lewarowania oraz tzw. maturity mismatch, czyli wpisanego w istotê dzia³alnoœci bankowej niedopasowania terminów zapadalnoœci aktywów i pasywów (finansowania d³ugoterminowych aktywów krótkoterminowym d³ugiem) skutkuj¹cego podatnoœci¹ na runy bankowe, a tak e wysokiego stopnia skorelowania aktywów bankowych oraz rosn¹cej koncentracji aktywów instytucji finansowych, czego konsekwencj¹ jest powstawanie coraz wiêkszych podmiotów. Kluczowy argument za w³¹czeniem ryzyka systemowego 7 do wyceny sk³adki depozytowej podaje Viral Acharya [Acharya i inni, 2010, s. 89]. W okresie kryzysu mo liwoœci dzia³añ restrukturyzacyjnych funduszu gwarantowania depozytów (w postaci np. przejêcia banku, sprzeda y jego czêœci lub ca³oœci inwestorom zewnêtrznym) s¹ utrudnione, poniewa brak jest potencjalnych oferentów. Pozosta³e podmioty sektora finansowego równie odczuwaj¹ skutki kryzysu i nie s¹ w stanie zaproponowaæ atrakcyjnych cen. Rezultatem jest niska stopa odzysku z likwidacji aktywów zbankrutowanych banków. To z kolei prowadzi do wzglêdnego wzrostu wysokoœci wyp³at w relacji do wartoœci ubezpieczonych depozytów. Z tego wzglêdu premie depozytowe powinny byæ proporcjonalne do wielkoœci banku oraz charakteryzowaæ siê nie tylko godziw¹ wartoœci¹ ksiêgow¹, lecz równie byæ ustalone na poziomie zniechêcaj¹cym podmioty do podejmowania nieuzasadnionego ryzyka (fair market value). W szczególnoœci, ograniczenie niebezpieczeñstwa oszustw i dzia- ³añ stadnych w sektorze wymaga ustalenia elementu premii rekompen- 7 Pojêcie ryzyka systemowego wymyka siê ³atwym klasyfikacjom i stwarza istotne problemy definicyjne. Przegl¹d definicji ryzyka systemowego zaprezentowany w [VanHoose, 2011] prezentuje niemal 20 prób autorskiego zdefiniowania zjawiska zarówno w ujêciu mikro-, jak i makroekonomicznym. Zgodnie z analiz¹ G. Eijffingera [Eijiffinger, 2009] wiêkszoœæ definicji odnosi siê do struktury systemu finansowego w miejsce pojedynczych instytucji i wspó³zale noœci pomiêdzy podmiotami finansowymi, podkreœla niebezpieczeñstwa efektu zara enia (contaigon), tj. rozlewania siê efektów kryzysu jednej instytucji finansowej na pozosta³e oraz na inne sektory gospodarki, a tak e zwraca uwagê na znaczenie potencjalnych upad³oœci wielu wa nych systemowo instytucji finansowych. Upadki wielu banków jednoczeœnie przypisywane s¹ zazwyczaj oddzia³ywaniu czterech g³ównych mechanizmów: bezpoœrednich bilateralnych ekspozycji pomiêdzy bankami poprzez rynek lokat miêdzybankowych, skorelowania ekspozycji kredytowych poszczególnych banków, efektów wynikaj¹cych z gwa³townej wyprzeda y aktywów czêsto poni ej ich rzeczywistej wartoœci (fire sale) przez instytucje zagro one upad³oœci¹ oraz zara enia informacyjnego (informational contaigon). Inna ga³¹ÿ definicyjna ryzyka systemowego wywodzi jego korzenie z czynników makroekonomicznych, w szczególnoœci szoków popytowych jako zapalnika kryzysu. Autorskie definicje ryzyka systemowego w literaturze polskiej znaleÿæ mo na m.in. w pracach [Niedzió³ka, 2011; Solarz, 2008].

7 166 Marcin Gospodarowicz suj¹cego ryzyko systemowe na poziomie istotnie przewy szaj¹cym czêœæ premii rekompensuj¹cej ryzyko indywidualne. W literaturze ryzyka systemowego popularnoœæ w ostatnim okresie zdobywa podejœcie portfelowe traktuj¹ce zarz¹dzanie tym ryzykiem w sposób analogiczny do zarz¹dzania ryzykiem portfela. W ujêciu tym aktywami portfela s¹ instytucje kredytowe wchodz¹ce w sk³ad sektora bankowego, natomiast inwestorem podmiot regulacyjny (nadzór lub gwarant depozytów). Podejœcie to ³¹czy w sobie wykorzystanie za³o eñ poœredniej dyscypliny rynkowej oraz metod optymalizacji portfelowej. Miary indywidualnego ryzyka banków estymowane na podstawie wyceny instrumentów finansowych (akcji, obligacji, instrumentów pochodnych) b¹dÿ z wykorzystaniem modeli oceny ryzyka kredytowego (np. Moodys-KMV) s¹ nastêpnie agregowane jako sk³adowe portfela banków, co pozwala na wykorzystanie standardowych wskaÿników ryzyka portfela VaR, Expected Shortfall czy beta do kwantyfikacji wk³adu poszczególnych podmiotów w ca³oœciowe ryzyko systemu 8. Jak podkreœla Jeremy Staum [Liu, Staum, 2010], kluczowy element zarz¹dzania ryzykiem portfela stanowi tzw. atrybucja ryzyka, czyli dekompozycja i przypisanie ryzyka do poszczególnych komponentów portfela, np. subportfeli lub linii biznesowych. Pozwala ona równie na konstrukcjê miar sprawnoœci dzia³ania (efektywnoœci) skorygowanych o ryzyko. Ocena systemu bankowego, œciœle wg zasad teorii portfelowej, tj. jako statycznego zbioru aktywów, pomija interakcje, które zachodz¹ pomiêdzy nimi, wynikaj¹ce w szczególnoœci z ryzyka zara enia wspó³uczestników systemu. Mog¹ one czêsto przybieraæ skomplikowane formy z wieloma przyczynami i perspektywami odpowiedzialnoœci. Zara enie jest efektem zewnêtrznym zachowanie jednej instytucji ma znacz¹cy wp³yw na szanse prze ycia innej lub jej wycenê jednoczeœnie odpowiedzialne za rozprzestrzenianie siê zara enia mog¹ byæ obie strony zarówno instytucja nadaj¹ca, jak i przyjmuj¹ca. W tym drugim przypadku odbiorca jest odpowiedzialny za zachowanie, które wywo³a³o podatnoœæ na zara enie 9. W zwi¹zku z tym poprawnym podejœciem do modelowania sk³adek depozytowych skorygowanych o ry- 8 Przegl¹d iloœciowych modeli oceny ryzyka systemowego wraz z ich systematyk¹ znajduje siê m.in. w pracach [VanHoose, 2011] oraz [Bisias i inni, 2012]. 9 Przyk³adem takiego zachowania mo e byæ zara enie aktywów. Gdy jeden bank, bank A, dokonuje masowej wyprzeda y aktywów, powoduj¹c spadek ich ceny i wywo³uj¹c niewyp³acalnoœæ swojego kontrahenta, banku B, odpowiedzialnoœæ za to ponosz¹ oba podmioty upad³oœæ B wywo³a³ poœrednio zbyt wysoki poziom dÿwigni. Podobnie w przypadku po yczek na rynku miêdzybankowym po yczkodawca, który poniós³ stratê w wyniku upad³oœci po yczkobiorcy, jest czêœciowo odpowiedzialny, poniewa nie dope³ni³ starannoœci w ocenie jego zdolnoœci do sp³aty zobowi¹zania.

8 Skorygowana o ryzyko op³ata za gwarancje depozytowe zyko systemowe s¹ paradygmaty uwzglêdniaj¹ce sieciowy charakter sektora (network models) lub wywodz¹ce siê z teorii gier (miary Shapleya i Aumanna-Shapleya). 2. Analiza ryzyka systemowego w Unii Europejskiej model Brownlessa i Engle a Model skonstruowany przez Christiana Brownlessa i Roberta Engle a 10 wykorzystuje ogólnodostêpne informacje o cenach i zwrotach z akcji oraz indeksów gie³dowych, jak równie dane ze sprawozdañ finansowych instytucji. Przyjêt¹ miar¹ ryzyka systemowego jest wskaÿnik definiowany jako poziom niedoboru kapita³u analizowanego banku SRISK, w przypadku wyst¹pienia sytuacji kryzysowej na rynku finansowym. W takim momencie mo liwoœci pozyskania kapita³u zewnêtrznego malej¹ dramatycznie, ze wzglêdu na jego drena i ogólny niedobór wœród pozosta³ych uczestników rynku, stawiaj¹c podmioty regulacyjne przed koniecznoœci¹ anga owania œrodków publicznych w celu ratowania sektora finansowego. Wartoœæ wskaÿnika odpowiada wysokoœci potencjalnej straty dla instytucji regulacyjnej, jest zatem miar¹ warunkowych zobowi¹zañ pañstwa wobec systemu finansowego. Do obliczenia poziomu SRISK podmiotu wymagane s¹ indywidualne dane dotycz¹ce wielkoœci miary MES (marginal expected shortfall), poziomu dÿwigni (lewarowania), a tak e powi¹zañ systemowych pomiêdzy poszczególnymi instytucjami sektora finansowego. Miara MES okreœla poziom oczekiwanej straty dla akcjonariuszy banku w przypadku negatywnego rozwoju sytuacji rynkowej wyra onego gwa³townym spadkiem wartoœci wybranego indeksu gie³- dowego. Wartoœæ wskaÿnika SRISK dla banku okreœlona jest za pomoc¹ równania: SRISK i = k D i (1 k) E i (1 MES i ) (1) gdzie: SRISK niedobór kapita³u i-tej instytucji kredytowej, definiowany jako ró nica pomiêdzy wymaganym regulacjami a oczekiwanym poziomem kapitalizacji podmiotu, D wartoœæ ksiêgowa zobowi¹zañ banku E kapitalizacja rynkowa banku, MES miara krañcowego niedoboru kapita³u banku w przypadku kryzysu, 10 Indywidualne wielkoœci ryzyka systemowego dla poszczególnych instytucji kredytowych oraz opis modelu znajduje siê na stronie internetowej: vlab.stern.nyu.edu.

9 168 Marcin Gospodarowicz k minimalny poziom adekwatnoœci kapita³owej. Rysunek 2. Zagregowana wartoœæ wskaÿnika SRISK dla wybranych krajów Unii Europejskiej w latach (w mld USD) ród³o: Opracowanie w³asne na podstawie danych ze strony [www: vlab.stern.nyu.edu]. Opisana miara ryzyka systemowego wykorzystana zosta³a do przeprowadzenia analiz sektora bankowego UE. Analiz¹ objêto 134 najwiêksze instytucje kredytowe z 21 krajów Wspólnoty na przestrzeni lat ¹czny oszacowany niedobór kapita³ów bankowych analizowanej grupy ukszta³towa³ siê w latach 2011 i 2012 na poziomie zbli onym do 15 bln USD (por. rys. 2). Widoczny jest skokowy wzrost ryzyka systemowego pomiêdzy rokiem 2006 i 2007 nast¹pi³o wówczas podwojenie niedoboru kapita³u, jako bezpoœrednia konsekwencja narastaj¹cego kryzysu finansowego (zad³u eniowego) w UE dalsze stopniowe pog³êbianie siê drena u kapita³u, które osi¹gnê³o apogeum w roku Odpowiedzialnoœæ za niedobory kapita³u nie rozk³ada siê równomiernie na poszczególne systemy bankowe. W latach 2011 i 2011 ok. 70% potencjalnego niedoboru kapita³u wygenerowane zosta³o w systemach bankowych Wielkiej Brytanii (24%), Francji (21%) i Niemiec (15%). Na poziomie indywidualnym najwy sze potencjalne zapotrzebowanie na kapita³ zanotowano w przypadku najwiêkszych instytucji liderów rankingów top 100 Bankera Deutsche Bank (1,5 bln USD), BNP Paribas (1,3 bln USD), Credit Agricole (1,2 bln USD), Royal Bank of Scotland (1,2 bln USD) oraz

10 Skorygowana o ryzyko op³ata za gwarancje depozytowe ING Group (1 bln USD). Ponad 21% ³¹cznego zapotrzebowania na kapita³ w przypadku zdarzenia systemowego przypada na kraje doœwiadczaj¹ce w ostatnich latach kryzysu systemu finansowego Grecjê, Irlandiê, Hiszpaniê i, w mniejszym stopniu, W³ochy. Charakterystyczna jest jednak wysoka dynamika wzrostu udzia³u niedoboru kapita³u banków tych krajów w ³¹cznym niedoborze kapita³u. Znaczenie systemów bankowych krajów Europy Œrodkowej (w tym Polski) dla ryzyka systemowego sektora bankowego UE jest marginalne. Na obszarze tym zanotowano ponad 1,5 bln USD nadwy ki kapita³u w okresie , z maksymaln¹ wartoœci¹ ponad 640 mld USD w roku Zakoñczenie Idealny system gwarantowania depozytów powinien spe³niaæ wymogi efektywnoœci, dok³adnoœci, prostoty, elastycznoœci, zdolnoœci do tworzenia pozytywnych zachêt, uczciwoœci i obiektywizmu. Warunkiem ustalenia godziwego poziomu sk³adek ubezpieczenia depozytów jest uwzglêdnienie ryzyka systemowego wywo³anego korelacjami aktywów banków, wzrostem wielkoœci instytucji i wzajemnymi powi¹zaniami rynków miêdzybankowych. Zaniedbania w tej kwestii nios¹ ze sob¹ negatywne konsekwencje gospodarcze i spo³eczne. Wyzwaniem przy modelowaniu ryzyka systemowego w celu korygowania wysokoœci sk³adek depozytowych jest uwzglêdnienie dynamiki powi¹zañ pomiêdzy instytucjami systemu finansowego. Literatura 1. Bernet B., Walter S. (2009), Design, structure and implementation of a modern deposit insurance scheme, SUERF Studies, no Bisias D., Flood M., Lo A.W., Valavanis S. (2012), A Survey of Systemic Risk Analytics, Working Paper Office of Financial Research U.S. Department of The Treasury, no Freixas X., Rochet J.-C. (2007), Mikroekonomia bankowa, CeDeWu, Warszawa. 4. Galac T. (2005) Does Croatia Need Risk-Based Deposit Insurance Premia?, Croatian National Bank Surveys, vol Gospodarowicz M. (2008), Skorygowana o ryzyko sk³adka na ubezpieczenie depozytów przegl¹d modeli teoretycznych, Bezpieczny Bank, nr 2/ Gospodarowicz M. (2011), Skorygowana o ryzyko op³ata za gwarancje depozytowe perspektywa Unii Europejskiej, w: Finanse nowe wyzwania teo-

11 170 Marcin Gospodarowicz rii i praktyki. Bankowoœæ, Gospodarowicz A. (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wroc³awiu, Wroc³aw. 7. Laeven L. (2002), Pricing of deposit insurance, World Bank Policy Research Paper, no Liu M., Staum J. (2010), Systemic risk components and deposit insurance premia. Federal Deposit Insurance Corporation Center for Financial Research Working Paper, no Niedzió³ka P. (2011), Kredytowe instrumenty pochodne a stabilnoœæ finansowa, Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa. 10. Pawlikowski A. (2004), Zró nicowanie systemów gwarantowania depozytów. Analiza ró nych wariantów rozwi¹zañ, Bank i Kredyt, nr Prescott E.S. (2002), Can Risk-Based Deposit Insurance Premiums Control Moral Hazard?, Federal Reserve Bank of Richmond Economic Quarterly, vol. 88, no Solarz J.K. (2008), Zarz¹dzanie ryzykiem systemu finansowego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. 13. VanHoose D. (2011), Systemic Risks and Macroprudential Bank Regulation: A Critical Appraisal, Networks Financial Institute at Indiana State University Policy Brief, no Yorulmazer T., Acharya V.V., Santos J.A.C. (2010), Systemic Risk and Deposit Insurance Premiums, Federal Reserve Bank of New York, Economic Policy Review vol. 16, no. 1. Streszczenie Korygowanie poziomu op³at wnoszonych przez banki uczestnicz¹ce w systemie gwarantowania depozytów odpowiednio do poziomu reprezentowanego ryzyka traktowane jest w teorii finansów jako sposób na przezwyciê enie wzrostu ryzyka nadu ycia (moral hazard). Ró nicowanie sk³adek depozytowych sugeruj¹ równie propozycje reform regulacyjnych przedstawiane przez wiele instytucji, w tym UE. Problemem pozostaje katalog rodzajów ryzyka banku, które powinny zostaæ uwzglêdnione w procesie korygowania sk³adki depozytowej, oraz wybór metody iloœciowej pozwalaj¹cej na skonstruowanie wiarygodnego modelu. Przes³anki teoretyczne wskazuj¹ na koniecznoœæ uwzglêdnienia obok indywidualnego ryzyka banku równie ryzyka systemowego, które powoduje swoj¹ obecnoœci¹ w sektorze. Poprawny pomiar ryzyka systemowego powinien uwzglêdniæ dynamikê powi¹zañ systemowych oraz poprawnie przypisaæ udzia³ ryzyka przypadaj¹cego na poszczególne podmioty. Analiza ryzyka systemowe-

12 Skorygowana o ryzyko op³ata za gwarancje depozytowe go w UE wskazuje, i za jego wzrost w najwiêkszym stopniu odpowiedzialne s¹ najwiêksze systemy bankowe, m.in. niemiecki, francuski i brytyjski. S³owa kluczowe gwarantowanie depozytów, sk³adki skorygowane o ryzyko, ryzyko systemowe Risk adjusted deposit insurance premium and systemic risk (Summary) The adjustment of fees paid by banks participating in the deposit insurance system according to the level of risk is treated in the theory of finance as a way to overcome the drawbacks of the financial safety net resulting primarily from an increase in moral hazard. Deposit premium differentiation is also suggested in recent regulatory reform proposals presented by several regulatory authorities, including the European Union. The main problem, however, remains a selection of bank risk, which should be taken into account in the process of correcting the deposit premium, and the selection of a proper quantitative method that allows to construct a reliable model. Theoretical evidence indicates the need to include apart from the individual risk also the systemic risk, resulting from the institutions presence in the sector. Appropriate approach to systemic risk measurement should take into account the dynamics of the systemic relationships and properly assign the risk of particular entities. The analysis of systemic risk in the European Union indicates that its recent increase is to the greatest extent caused by the biggest banking systems such as German, French and British. Keywords deposit insurance, risk adjusted premium, systemic risk

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 Warszawa, 26 czerwca 2012 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 W końcu 2011 r. na polskim rynku finansowym funkcjonowały 484 fundusze inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 18 czerwca 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 W końcu marca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 września 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I półroczu 2014 r. 1 W końcu czerwca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE Wstęp Rozdział 1 przedstawia istotę mieszkania jako dobra ekonomicznego oraz jego rolę i funkcje na obecnym etapie rozwoju społecznego i ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy własnych....5

Bardziej szczegółowo

Smart Beta Święty Graal indeksów giełdowych?

Smart Beta Święty Graal indeksów giełdowych? Smart Beta Święty Graal indeksów giełdowych? Agenda Smart Beta w Polsce Strategie heurystyczne i optymalizacyjne Strategie fundamentalne Portfel losowy 2 Agenda Smart Beta w Polsce Strategie heurystyczne

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej

Eugeniusz Gostomski. Ryzyko stopy procentowej Eugeniusz Gostomski Ryzyko stopy procentowej 1 Stopa procentowa Stopa procentowa jest ceną pieniądza i wyznacznikiem wartości pieniądza w czasie. Wpływa ona z jednej strony na koszt pozyskiwania przez

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO Aneks nr 8 do Prospektu Emisyjnego Cyfrowy Polsat S.A. KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO PLAC POWSTAÑCÓW WARSZAWY 1, 00-950 WARSZAWA WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO zatwierdzonego

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU Warszawa 27 lutego 2007 SKONSOLIDOWANE RACHUNKI ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa. O Autorach. Wstęp. Część I. Finanse i system finansowy

Spis treści. Przedmowa. O Autorach. Wstęp. Część I. Finanse i system finansowy Spis treści Przedmowa O Autorach Wstęp Część I. Finanse i system finansowy Rozdział 1. Co to są finanse? 1.1. Definicja pojęcia finanse 1.2. Dlaczego należy studiować finanse? 1.3. Decyzje finansowe gospodarstw

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE. o zmianach statutu Allianz Fundusz Inwestycyjny Otwarty

OGŁOSZENIE. o zmianach statutu Allianz Fundusz Inwestycyjny Otwarty OGŁOSZENIE z dnia 13 listopada 2015 roku o zmianach statutu Allianz Fundusz Inwestycyjny Otwarty Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Allianz Polska S.A. z siedzibą w Warszawie niniejszym informuje o dokonaniu

Bardziej szczegółowo

NADZÓR I REGULACJE BANKOWE. Finanse 110630-1165

NADZÓR I REGULACJE BANKOWE. Finanse 110630-1165 NADZÓR I REGULACJE BANKOWE Plan wykładu Obszary regulacji bankowych Komitet Bazylejski Regulacje UE Regulacje bankowości amerykańskiej Wyzwania dla regulacji bankowych Obszary regulacji bankowych Regulacja

Bardziej szczegółowo

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Dr. Michał Gradzewicz Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Ćwiczenia 3 i 4 Wzrost gospodarczy w długim okresie. Oszczędności, inwestycje i wybrane zagadnienia finansów. Wzrost gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Tytuł testowy. Wyniki finansowe Grupy Kapitałowej. Getin Holding H1 2012. Warszawa, 30 sierpnia 2012 r.

Tytuł testowy. Wyniki finansowe Grupy Kapitałowej. Getin Holding H1 2012. Warszawa, 30 sierpnia 2012 r. Tytuł testowy Wyniki finansowe Grupy Kapitałowej Getin Holding H1 2012 Warszawa, 30 sierpnia 2012 r. Grupa Getin Holding Podsumowanie najważniejszych wydarzeń Q2 2012 0,5 mld PLN zysku netto i finalizacja

Bardziej szczegółowo

Część I. ORGANIZACJA I STRATEGIE DZIAŁALNOŚCI BANKÓW KOMERCYJNYCH

Część I. ORGANIZACJA I STRATEGIE DZIAŁALNOŚCI BANKÓW KOMERCYJNYCH Spis treści Część I. ORGANIZACJA I STRATEGIE DZIAŁALNOŚCI BANKÓW KOMERCYJNYCH Rozdział 1. Współczesna bankowość komercyjna 1.1. Pojęcie i cechy 1.2. Determinanty rozwoju współczesnych banków 1.3. Model

Bardziej szczegółowo

Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku Spółdzielczym w Końskich Końskie, grudzień 2011r.

Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku Spółdzielczym w Końskich Końskie, grudzień 2011r. Załącznik nr 17/XXXVIII/11 do Uchwały Zarządu Banku z dnia 22.12.2011r. Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku Spółdzielczym w Końskich Końskie, grudzień

Bardziej szczegółowo

Szpital Iłża: Udzielenie i obsługa kredytu długoterminowego w wysokości 800 000 zł na sfinansowanie bieżących zobowiązań.

Szpital Iłża: Udzielenie i obsługa kredytu długoterminowego w wysokości 800 000 zł na sfinansowanie bieżących zobowiązań. Szpital Iłża: Udzielenie i obsługa kredytu długoterminowego w wysokości 800 000 zł na sfinansowanie bieżących zobowiązań. Numer ogłoszenia: 159554-2012; data zamieszczenia: 17.05.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU

Bardziej szczegółowo

I. Wstęp. Ilekroć w niniejszej Informacji jest mowa o:

I. Wstęp. Ilekroć w niniejszej Informacji jest mowa o: Informacje podlegające upowszechnieniu w Ventus Asset Management S.A., w tym informacje w zakresie adekwatności kapitałowej według stanu na dzień 31 grudnia 2011 r. na podstawie zbadanego sprawozdania

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA, podręcznik akademicki Red: Jerzy Handschke i Jan Monkiewicz

UBEZPIECZENIA, podręcznik akademicki Red: Jerzy Handschke i Jan Monkiewicz UBEZPIECZENIA, podręcznik akademicki Red: Jerzy Handschke i Jan Monkiewicz Wstęp Rozdział 1 Przewidywalność, wartość i ryzyko {Bogusław Hadyniak) 1.1. Zdarzenia i ich przewidywalność 1.2. Wartość i skutki

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny z działalności emitenta

Raport kwartalny z działalności emitenta CSY S.A. Ul. Grunwaldzka 13 14-200 Iława Tel.: 89 648 21 31 Fax: 89 648 23 32 Email: csy@csy.ilawa.pl I kwartał 2013 Raport kwartalny z działalności emitenta Iława, 14 maja 2013 SPIS TREŚCI: I. Wybrane

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q IV / 98

Formularz SAB-Q IV / 98 Formularz SAB-Q IV / 98 (dla bank w) Zgodnie z 46 ust. 1 pkt 2 Rozporz dzenia Rady Ministr w z dnia 22 grudnia 1998 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1160) Zarz d Sp ki: Bank Handlowy w Warszawie SA podaje do wiadomoci

Bardziej szczegółowo

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 4. Lokata CLOUD-BIZNES 4 miesiące 3,00%/2,00% 1

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 4. Lokata CLOUD-BIZNES 4 miesiące 3,00%/2,00% 1 Duma Przedsiębiorcy 1/6 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA OSÓB FICZYCZNYCH PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ (Zaktualizowana w dniu 24 kwietnia 2015 r.) 1. Oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 czerwca 2016 r. Poz. 789 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 25 maja 2016 r. w sprawie rocznych i półrocznych sprawozdań ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A.

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. USŁUGA ZARZĄDZANIA Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. Poznań 2012 Na czym polega usługa Zarządzania Portfelem Usługa Zarządzania Portfelem (asset

Bardziej szczegółowo

W z ó r u m o w y POSTANOWIENIA GENERALNE

W z ó r u m o w y POSTANOWIENIA GENERALNE W z ó r u m o w y UMOWA GENERALNA NR zawarta w Nowym S¹czu w dniu... 2011 r. pomiêdzy: Powiatowym Zarz¹dem Dróg w Nowym S¹czu z siedzib¹ przy ul. Wiœniowieckiego 136, 33-300 Nowy S¹cz, zwanym dalej Zamawiaj¹cym,

Bardziej szczegółowo

Quercus TFI S.A.: Wyniki finansowe w roku 2014 Spotkanie z Analitykami i Zarządzającymi

Quercus TFI S.A.: Wyniki finansowe w roku 2014 Spotkanie z Analitykami i Zarządzającymi Quercus TFI S.A.: Wyniki finansowe w roku 2014 Spotkanie z Analitykami i Zarządzającymi Sebastian Buczek, Prezes Zarządu Quercus TFI S.A. Warszawa, 26 lutego 2015 r. 2 Historia 21 VIII 2007 założenie Quercus

Bardziej szczegółowo

Oprocentowanie konta 0,10%

Oprocentowanie konta 0,10% KONTA Konto osobiste konta 0,10% Brak kwoty minimalnej. zmienne obowiązuje od 18.05.2015 r. Miesięczna kapitalizacja odsetek. Odsetki za niedozwolone saldo debetowe - 4-krotność stopy kredytu lombardowego

Bardziej szczegółowo

Współczesna bankowość detaliczna

Współczesna bankowość detaliczna Tytuł: Współczesna bankowość detaliczna Autorzy: Anna Szelągowska (red.) Wydawnictwo: CeDeWu.pl Rok wydania: 2010 Opis: "Współczesna bankowość detaliczna" to jedno z najbardziej aktualnych na rynku opracowań

Bardziej szczegółowo

Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Twoja droga do zysku! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Co ma najwyższy potencjał zysku w średnim terminie? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy Subfundusz UniStrategie Dynamiczny UniKorona Pieniężny

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 08.01.2016 r.

Warszawa, 08.01.2016 r. Warszawa, 08.01.2016 r. INSTRUKCJA KORZYSTANIA Z USŁUGI POWIADOMIENIA SMS W SYSTEMIE E25 BANKU BPS S.A. KRS 0000069229, NIP 896-00-01-959, kapitał zakładowy w wysokości 354 096 542,00 złotych, który został

Bardziej szczegółowo

Polecenie 2.W spółce akcyjnej akcja na okaziciela oznacza ograniczoną zbywalność. Polecenie 5. Zadaniem controllingu jest pomiar wyniku finansowego

Polecenie 2.W spółce akcyjnej akcja na okaziciela oznacza ograniczoną zbywalność. Polecenie 5. Zadaniem controllingu jest pomiar wyniku finansowego Polecenie 1. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest podmiotem w pełni bezosobowym. Polecenie 2.W spółce akcyjnej akcja na okaziciela oznacza ograniczoną zbywalność Polecenie 3.W WZA osobą najważniejszą

Bardziej szczegółowo

2. Ogólny opis wyników badania poszczególnych grup - pozycji pasywów bilansu przedstawiono wg systematyki objętej ustawą o rachunkowości.

2. Ogólny opis wyników badania poszczególnych grup - pozycji pasywów bilansu przedstawiono wg systematyki objętej ustawą o rachunkowości. B.III. Inwestycje krótkoterminowe 1 303,53 zł. 1. Krótkoterminowe aktywa finansowe 1 303,53 zł. - w jednostkach powiązanych 0,00 zł. - w pozostałych jednostek 0,00 zł. - środki pieniężne i inne aktywa

Bardziej szczegółowo

Bank Zachodni WBK S.A. SAB-RS 2004 w tys. zł

Bank Zachodni WBK S.A. SAB-RS 2004 w tys. zł Bank Zachodni WBK S.A. SAB-RS 2004 w tys. zł Działalność operacyjną Grupy BZ WBK S.A. podzielono na cztery segmenty branżowe:,, oraz Leasingowych. obejmuje transakcje walutowe, międzybankowe, instrumentami

Bardziej szczegółowo

43. Programy motywacyjne oparte na akcjach

43. Programy motywacyjne oparte na akcjach 43. Programy motywacyjne oparte na akcjach Program motywacyjny dla Członków Zarządu Banku z 2008 roku W dniu 14 marca 2008 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie BRE Banku, podejmując stosowną uchwałę, wyraziło

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE

SPRAWOZDANIE FINANSOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE Za okres: od 01 stycznia 2013r. do 31 grudnia 2013r. Nazwa podmiotu: Stowarzyszenie Przyjaciół Lubomierza Siedziba: 59-623 Lubomierz, Plac Wolności 1 Nazwa i numer w rejestrze: Krajowy

Bardziej szczegółowo

RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA. Spis Treści ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2015 R. DO 31 GRUDNIA 2015 R.

RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA. Spis Treści ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2015 R. DO 31 GRUDNIA 2015 R. RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2015 R. DO 31 GRUDNIA 2015 R. Spis Treści I. List Prezesa Zarządu GO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Spółka Akcyjna II.

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na WIBOR

Kontrakty terminowe na WIBOR Kontrakty terminowe na WIBOR W Polsce podstawowym wskaźnikiem odzwierciedlającym koszt pieniądza na rynku międzybankowym jest WIBOR (ang. Warsaw Interbank Offered Rate). Jest to średnia stopa procentowa

Bardziej szczegółowo

Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej

Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej Komunikaty 99 Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej Artyku³ przedstawi skrócony raport z wyników badania popularnoœci rozwi¹zañ

Bardziej szczegółowo

Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku Spółdzielczym w Końskich

Polityka zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Banku Spółdzielczym w Końskich Załącznik do Uchwały Nr 9/XL/14 Zarządu Banku Spółdzielczego w Końskich z dnia 23.12.2014r Uchwała Nr 13/IX/14 Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Końskich z dnia 30.12.2014r Polityka zmiennych składników

Bardziej szczegółowo

IV Krakowska Konferencja Matematyki Finansowej

IV Krakowska Konferencja Matematyki Finansowej IV Krakowska Konferencja Matematyki Finansowej dr inż. Bartosz Krysta Członek Zarządu ds. Zarządzania Portfelem Enea Trading Sp. z o.o. Kraków, 18.04.2015 r. Agenda Wycena ryzyka - istota Zniżkowy trend

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Jesteś tu: Bossa.pl Kurs giełdowy - Część 10 Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Kontrakt terminowy jest umową pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do nabycia a druga do

Bardziej szczegółowo

Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie ING Nationale - Nederlanden Polska S.A.

Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie ING Nationale - Nederlanden Polska S.A. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie ING Nationale - Nederlanden Polska S.A. PÓŁROCZNE SPRAWOZDANIE SPORZĄDZONE NA DZIEŃ ROKU DLA ING Nationale-Nederlanden Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie Polska S.A. Aktywa

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r.

Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r. Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r. w sprawie przyjęcia Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Miasta Gdańska. Na podstawie art.226, art. 227, art. 228, art. 230 ust. 6

Bardziej szczegółowo

Lokum Deweloper S.A. Warszawa, 16 marca 2016 r.

Lokum Deweloper S.A. Warszawa, 16 marca 2016 r. Lokum Deweloper S.A. Warszawa, 16 marca 2016 r. 1 Model biznesowy dobór projektów pod kątem ich rentowności i możliwości wzmacniania marki w segmencie mieszkań o podwyższonym standardzie pozyskiwanie terenów

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY za pierwszy kwartał 2012 r. Wrocław, 11 maj 2012 roku

RAPORT KWARTALNY za pierwszy kwartał 2012 r. Wrocław, 11 maj 2012 roku RAPORT KWARTALNY za pierwszy kwartał 2012 r. Wrocław, 11 maj 2012 roku SPIS TREŚCI: 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O SPÓŁCE... 3 2. WYBRANE DANE FINANSOWE Z BILANSU ORAZ RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT... 4 WYKRES 1.

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK SŁOWNICZEK Konto w (I filar) Każdy ubezpieczony w posiada swoje indywidualne konto, na którym znajdują się wszystkie informacje dotyczące ubezpieczonego (m. in. okres ubezpieczenia, suma wpłaconych składek).

Bardziej szczegółowo

INDATA SOFTWARE S.A. Niniejszy Aneks nr 6 do Prospektu został sporządzony na podstawie art. 51 Ustawy o Ofercie Publicznej.

INDATA SOFTWARE S.A. Niniejszy Aneks nr 6 do Prospektu został sporządzony na podstawie art. 51 Ustawy o Ofercie Publicznej. INDATA SOFTWARE S.A. Spółka akcyjna z siedzibą we Wrocławiu, adres: ul. Strzegomska 138, 54-429 Wrocław, zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000360487

Bardziej szczegółowo

Regulamin oferty Taniej z Energą

Regulamin oferty Taniej z Energą Regulamin oferty Taniej z Energą ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Niniejszy Regulamin określa zasady i warunki skorzystania z oferty Taniej z Energą (zwanej dalej Ofertą) dla Odbiorców, którzy w okresie

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ W INVISTA DOM MAKLERSKI S.A. STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2013 R.

INFORMACJA O ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ W INVISTA DOM MAKLERSKI S.A. STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2013 R. INFORMACJA O ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ W INVISTA DOM MAKLERSKI S.A. STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2013 R. Celem Sprawozdania Zarządu Invista Dom Maklerski S.A. (zw. dalej Spółką lub Invista DM SA) dotyczących

Bardziej szczegółowo

10. / 42! 1 A$!! )$$$% 0 " + 42 + 1 +! "!" 1!" ""!1!!!!42 % "" t "1%/4( " +. 7 4'8 A. 5.62 B. 5.67 C. 5.72 D. 5.77 E. 5.82

10. / 42! 1 A$!! )$$$% 0  + 42 + 1 +! ! 1! !1!!!!42 %  t 1%/4(  +. 7 4'8 A. 5.62 B. 5.67 C. 5.72 D. 5.77 E. 5.82 Matematyka finansowa 09.12.2000 r. 10. / 42! 1 A$!! )$$$% 0 " + 42 + 1 +! "!" 1!" ""!1!!!!42 % "" * t "1%/4( " + i 10%. 7 4'8 A. 5.62 B. 5.67 C. 5.72 D. 5.77 E. 5.82 10 Matematyka finansowa 24.03.2001

Bardziej szczegółowo

UFK Europa Skarbiec SMARTFIZ

UFK Europa Skarbiec SMARTFIZ UFK Europa Skarbiec SMARTFIZ UFK Europa Skarbiec SMARTFIZ to Ubezpieczeniowy Fundusz Kapitałowy, którego aktywa stanowią Certyfikaty Inwestycyjne Skarbiec SMARTFIZ Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego (dalej:

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 1/6 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:107085-2015:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 Przewozy

Bardziej szczegółowo

Ryzyko w transakcjach eksportowych

Ryzyko w transakcjach eksportowych Ryzyko w transakcjach eksportowych Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie Kim jesteśmy? KUKE jest spółką akcyjną z przeważającym udziałem Skarbu Państwa Ministerstwo Finansów 87,85% Bank Gospodarstwa

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

Spis treœci 1. Istotne dla realizowanej w praktyce polityki gospodarczej osi¹gniêcia szkó³ ekonomicznych

Spis treœci 1. Istotne dla realizowanej w praktyce polityki gospodarczej osi¹gniêcia szkó³ ekonomicznych Spis treœci Wstêp... 9 1. Istotne dla realizowanej w praktyce polityki gospodarczej osi¹gniêcia szkó³ ekonomicznych... 11 1.1. Merkantylizm... 11 1.2. Fizjokratyzm... 12 1.3. Klasyczna myœl ekonomiczna...

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA Kocie Życie. Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław

FUNDACJA Kocie Życie. Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław FUNDACJA Kocie Życie Ul. Mochnackiego 17/6 51-122 Wrocław Sprawozdanie finansowe za okres 01.01.2012 do 31.12.2012 1 SPIS TREŚCI: WSTĘP OŚWIADCZENIE I. BILANS I. RACHUNEK WYNIKÓW II. INFORMACJA DODATKOWA

Bardziej szczegółowo

Wp³yw czasu wygaœniêcia na w³asnoœæ opcji kupna o uwarunkowanej premii Wp³yw czasu wygaœniêcia na w³asnoœci opcji kupna o uwarunkowanej premii

Wp³yw czasu wygaœniêcia na w³asnoœæ opcji kupna o uwarunkowanej premii Wp³yw czasu wygaœniêcia na w³asnoœci opcji kupna o uwarunkowanej premii Ewa Dziawgo * Ewa Dziawgo Wp³yw czasu wygaœniêcia na w³asnoœæ opcji kupna o uwarunkowanej premii Wp³yw czasu wygaœniêcia na w³asnoœci opcji kupna o uwarunkowanej premii Wstêp Rosn¹ca zmiennoœæ warunków

Bardziej szczegółowo

ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA

ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA KONTEKST EKONOMICZNY W POLSCE IMPONUJĄCE WYNIKI W ZAKRESIE WZROSTU Wzrost PKB per capita w Polsce w ciągu ostatnich 15 lat wyniósł

Bardziej szczegółowo

SKONSOLIDOWANY BILANS Nota 2004 2003 A k t y w a I. Aktywa trwałe 75 405 64 124 1. Wartości niematerialne i prawne, w tym:1 663 499 wartość firmy 0 2. Wartość firmy jednostek podporządkowanych 2 3 363

Bardziej szczegółowo

Rynek bankowy Czech odporny na kryzys strefy euro

Rynek bankowy Czech odporny na kryzys strefy euro https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/bankowosc/rynek-bankowy-czech-okazuje-sie-na-kry z Wszystko wskazuje na to, że rynek bankowy Czech okazuje się odporny na kryzys strefy euro. Z analizy struktury

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ MEDYK W LUBLINIE ZA 2014 R.

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ MEDYK W LUBLINIE ZA 2014 R. INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO SPÓŁDZIELNI MIESZKANIOWEJ MEDYK W LUBLINIE ZA 2014 R. Informacja dodatkowa została sporządzona w oparciu o art. 48 ustawy o rachunkowości według załącznika

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XIX/75/2011 Rady Miejskiej w Golinie z dnia 29 grudnia 2011 r. Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Bardziej szczegółowo

Pozostałe informacje do raportu za I kwartał 2010 r. - zgodnie z 87 ust. 7 Rozp. MF

Pozostałe informacje do raportu za I kwartał 2010 r. - zgodnie z 87 ust. 7 Rozp. MF Pozostałe informacje do raportu za 2010 r. - zgodnie z 87 ust. 7 Rozp. MF 1. Wybrane dane finansowe Wybrane dane finansowe (rok bieŝący) 01.01.10 r do 31.03.10r w tys. zł 01.01.09 r do 31.03.09 r 01.01.10

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO PLAC POWSTAŃ CÓW WARSZAWY 1, 00-950 WARSZAWA WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU DO PROSPEKTU EMISYJNEGO zatwierdzonego w dniu 6 marca 2008 r. decyzją nr DEM/410/4/26/08 (Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 05/06 Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

WPŁYW KRYZYSU FINANSOWEGO W STREFIE EURO NA SEKTOR BANKOWY W POLSCE

WPŁYW KRYZYSU FINANSOWEGO W STREFIE EURO NA SEKTOR BANKOWY W POLSCE WPŁYW KRYZYSU FINANSOWEGO W STREFIE EURO NA SEKTOR BANKOWY W POLSCE Redakcja naukowa Błażej Lepczyński Gdańsk, grudzień 2012 r. Spis treści WSTĘP 7 Charakter i przebieg europejskiego kryzysu bankowego

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, dnia 11 lutego 2011 r. MINISTER FINANSÓW ST4-4820/109/2011 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada

Bardziej szczegółowo

Marketing us³ug w teorii i praktyce. Jolanta Radkowska Krzysztof Radkowski. Pañstwowej Wy szej Szko³y Zawodowej im. Witelona w Legnicy

Marketing us³ug w teorii i praktyce. Jolanta Radkowska Krzysztof Radkowski. Pañstwowej Wy szej Szko³y Zawodowej im. Witelona w Legnicy Marketing us³ug w teorii i praktyce Jolanta Radkowska Krzysztof Radkowski seria wydawnicza Pañstwowej Wy szej Szko³y Zawodowej im. Witelona w Legnicy Jolanta

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW. OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO LUB PRZEWLEKLE CHOREGO

REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW. OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO LUB PRZEWLEKLE CHOREGO Załącznik nr 1 do Uchwały Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w Opolu Nr 786/VI/2014 z dnia 29.09.2014 r. REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA

Bardziej szczegółowo

ZP.271.1.71.2014 Obsługa bankowa budżetu Miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych

ZP.271.1.71.2014 Obsługa bankowa budżetu Miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych Załącznik nr 3 do SIWZ Istotne postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści Umowy Prowadzenia obsługi bankowej budżetu miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych miasta zawartej z Wykonawcą 1. Umowa

Bardziej szczegółowo

BILANS STOWARZYSZENIE PRACOWNIA FILMOWA COTOPAXI REGON: 141368601 (nazwa jednostki) na dzień 31.12.2014 (numer statystyczny)

BILANS STOWARZYSZENIE PRACOWNIA FILMOWA COTOPAXI REGON: 141368601 (nazwa jednostki) na dzień 31.12.2014 (numer statystyczny) BILANS STOWARZYSZENIE PRACOWNIA FILMOWA COTOPAXI REGON: 141368601 (nazwa jednostki) na dzień 31.12.2014 (numer statystyczny) Bilans sporządzony zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Finansów

Bardziej szczegółowo

3a. sprawozdania finansowego Funduszu za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r.,

3a. sprawozdania finansowego Funduszu za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r., Aneks nr 14 z dnia 16 kwietnia 2010 r. do Prospektu Emisyjnego Certyfikatów Inwestycyjnych serii J, K, L, M Investor Gold Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego 1. W Prospekcie emisyjnym Certyfikatów Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.eitplus.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.eitplus.pl 1 z 5 2015-12-18 11:28 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.eitplus.pl Wrocław: Przeglądy i serwisy systemu SAP i oddymiania, SMS,

Bardziej szczegółowo

WZÓR PORÓWNANIA OFERT DLA PRZYKŁADOWYCH BANKÓW

WZÓR PORÓWNANIA OFERT DLA PRZYKŁADOWYCH BANKÓW Warszawa, 10.02.2016 Piotr Truchan M: 609 244 093 piotr.truchan@trufinanse.pl WZÓR PORÓWNANIA OFERT DLA PRZYKŁADOWYCH BANKÓW Przyjęta wartość zabezpieczenia Kwota kredytu hipotecznego 540.000zł netto 540.000zł

Bardziej szczegółowo

Propozycja rozwiązania kwestii kredytów w CHF dla rodzin najsłabszych ekonomicznie. 31 maja 2016

Propozycja rozwiązania kwestii kredytów w CHF dla rodzin najsłabszych ekonomicznie. 31 maja 2016 Propozycja rozwiązania kwestii kredytów w CHF dla rodzin najsłabszych ekonomicznie 31 maja 2016 Dotychczasowe działania banków w sferze ograniczenia konsekwencji skokowego wzrostu kursu CHF Sześciopak

Bardziej szczegółowo

systemy informatyczne SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej

systemy informatyczne SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej SIMPLE systemy informatyczne SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej to nowoczesny system informatyczny kompleksowo

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2012 STOWARZYSZENIE PRZYJACIÓŁ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH UŚMIECH SENIORA

SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2012 STOWARZYSZENIE PRZYJACIÓŁ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH UŚMIECH SENIORA SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY 2012 STOWARZYSZENIE PRZYJACIÓŁ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH UŚMIECH SENIORA Z SIEDZIBĄ: 27-600 SANDOMIERZ UL. CZYŻEWSKIEGO 1 NIP 864-194-95-41 REGON 260625626 NR KRS 0000424547

Bardziej szczegółowo

JUKAWA. Co dalej? Metoda analizy

JUKAWA. Co dalej? Metoda analizy JUKAWA Co dalej? Metoda analizy Na czym polega warto JUKAWY dla miasta? Jakie s cele miasta? Podstawowy: utrzyma budynek z powodu jego unikalnej i cennej historycznie architektury Uzupe niaj ce (o ile

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 13.12.2006 KOM(2006) 796 wersja ostateczna Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przedłużenia okresu stosowania decyzji 2000/91/WE upoważniającej Królestwo Danii i

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl Warszawa: Dostawa materiałów i wypełnień stomatologicznych dla Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA według krajowych i międzynarodowych standardów.

SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA według krajowych i międzynarodowych standardów. SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA według krajowych i międzynarodowych standardów. Autorzy: Irena Olchowicz, Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej(WPF) Gminy Dmosin na lata 2016 2027 ujętej w załączniku Nr 1

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej(WPF) Gminy Dmosin na lata 2016 2027 ujętej w załączniku Nr 1 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XV/83/15 Rady Gminy Dmosin z dnia 30 grudnia 2015 r. Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej(WPF) Gminy Dmosin na lata 2016 2027 ujętej w załączniku Nr 1 I. Objaśnienia

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 1

USTAWA. z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 1 USTAWA z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa Dz. U. z 2015 r. poz. 613 1 (wybrane artykuły regulujące przepisy o cenach transferowych) Dział IIa Porozumienia w sprawach ustalenia cen transakcyjnych

Bardziej szczegółowo

Sytuacja w sektorze banków spółdzielczych w dobie kryzysu gospodarczego i finansowego

Sytuacja w sektorze banków spółdzielczych w dobie kryzysu gospodarczego i finansowego Sytuacja w sektorze banków spółdzielczych w dobie kryzysu gospodarczego i finansowego Opracowano w Departamencie Kontrolingu Dobra sytuacja banków spółdzielczych na tle sektora bankowego Opracowano w Departamencie

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA

INFORMACJA DODATKOWA I. Pierwsza grupa informacji INFORMACJA DODATKOWA Załącznik do bilansu na dzień 31.12.2011r. 1. Omówienie stosownych metod wyceny( w tym amortyzacji, walut obcych) aktywów i pasywów oraz przychodów i kosztów

Bardziej szczegółowo

Plan połączenia ATM Grupa S.A. ze spółką zależną ATM Investment Sp. z o.o. PLAN POŁĄCZENIA

Plan połączenia ATM Grupa S.A. ze spółką zależną ATM Investment Sp. z o.o. PLAN POŁĄCZENIA Plan połączenia ATM Grupa S.A. ze spółką zależną ATM Investment Sp. z o.o. PLAN POŁĄCZENIA Zarządy spółek ATM Grupa S.A., z siedzibą w Bielanach Wrocławskich oraz ATM Investment Spółka z o.o., z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Plan kont wykaz kont oraz zasady ewidencji

Plan kont wykaz kont oraz zasady ewidencji ZA CZNK NR 2 Plan wykaz oraz zasady ewidencji Ewa Waliñska, Agnieszka Czajor SPS TREŒC 1. Przyk³adowy plan wykaz syntetycznych i analitycznych... 2301 A. Konta zespo³u 0 Aktywa trwa³e... 2302 a. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

POZOSTAŁE INFORMACJE DO RAPORTU KWARTALNEGO ZA IV KWARTAŁ 2011

POZOSTAŁE INFORMACJE DO RAPORTU KWARTALNEGO ZA IV KWARTAŁ 2011 POZOSTAŁE INFORMACJE DO RAPORTU KWARTALNEGO ZA IV KWARTAŁ 2011 Opis organizacji grupy kapitałowej emitenta ze wskazaniem jednostek podlegających konsolidacji Podstawowe dane o Emitencie Nazwa: Suwary Spółka

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI SZPITAL ZAKAŹNY

WOJEWÓDZKI SZPITAL ZAKAŹNY WOJEWÓDZKI SZPITAL ZAKAŹNY W WARSZAWIE Warszawa, dn. 27.11.2014 r. Warszawa: Przetarg nieograniczony PN/33USM/11/2014 o wartości poniżej 207 000 EURO na Dostosowanie istniejących izolatoriów w związku

Bardziej szczegółowo

Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I.

Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I. Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I 1. 2. 3. 1. 1 Niniejsze Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I, zwane dalej OWU, stosuje siê w umowach ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I zawieranych przez

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 3

Zapytanie ofertowe nr 3 I. ZAMAWIAJĄCY STUDIUM JĘZYKÓW OBCYCH M. WAWRZONEK I SPÓŁKA s.c. ul. Kopernika 2 90-509 Łódź NIP: 727-104-57-16, REGON: 470944478 Zapytanie ofertowe nr 3 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Budowlanych w Nowym Sączu R E G U L A M I N

Zespół Szkół Budowlanych w Nowym Sączu R E G U L A M I N Załącznik nr3 do regulaminu ZFŚS w ZSB w Nowym Sączu R E G U L A M I N ZAKŁADOWEGO FUNDUSZU ŚWIADCZEŃ SOCJALNYCH W CZĘŚCI PRZEZNACZONEJ NA CELE MIESZKANIOWE w Zespole Szkół Budowlanych w Nowym Sączu (tekst

Bardziej szczegółowo

Warszawska Giełda Towarowa S.A.

Warszawska Giełda Towarowa S.A. KONTRAKT FUTURES Poprzez kontrakt futures rozumiemy umowę zawartą pomiędzy dwoma stronami transakcji. Jedna z nich zobowiązuje się do kupna, a przeciwna do sprzedaży, w ściśle określonym terminie w przyszłości

Bardziej szczegółowo