Wstęp... 3 O Przewodniku Inwestora... 5 Przedsiębiorstwa produkcyjne, czyli o jakich problemach mowa? 8

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wstęp... 3 O Przewodniku Inwestora... 5 Przedsiębiorstwa produkcyjne, czyli o jakich problemach mowa? 8"

Transkrypt

1

2 PRZEWODNIK INWESTORA MES 2 Spis treści Wstęp... 3 O Przewodniku Inwestora... 5 Przedsiębiorstwa produkcyjne, czyli o jakich problemach mowa? 8 System MES, czyli o czym w ogóle mówimy? MES vs. ERP, czyli na czym polegają różnice? Opis wybranych funkcji MES Rola systemów MES w działaniach doskonalących procesy wytwórcze z punktu widzenia managera MES jako sposób na podniesienie efektywności zarządzania produkcją Potencjał organizacji, czyli czy jesteś gotowy na wdrożenie MES? 51 Dodatkowe publikacje i materiały nt. systemów MES Podziękowanie Strefa dostawców Spis rysunków Disclaimer... 58

3 We wstępie poddajemy wątpliwość, czy w przedsiębiorstwach produkcyjnych wystarcza system ERP, gdy chcemy wiedzieć o produkcji więcej, szybciej i dokładniej. Wstęp PRZEWODNIK INWESTORA MES 3 Trudno już dzisiaj wyobrazić sobie przedsiębiorstwo produkcyjne działające bez systemu ERP (ang. Enterprise Resource Management, czyli aplikacja informatyczna służąca do zarządzania zasobami przedsiębiorstwa, tworząca zintegrowane i interaktywne środowisko zaprojektowane po to, by wesprzeć przedsiębiorstwo lub organizację w zarządzaniu oraz analizowaniu procesów biznesowych związanych z prowadzeniem rachunkowości finansowej, zarządzaniem zasobami pracowniczymi, produkcją dóbr lub świadczeniem usług, kontrolą zapasów magazynowych, zamówieniami do dostawców, zarządzaniem zamówieniami sprzedaży od klientów oraz monitorowaniem jakości wytwarzanych dóbr lub świadczonych usług - przy czym zasobami dla systemu ERP, które planuje i rozlicza są środki pieniężne, materiały i wyroby, maszyny i urządzenia oraz pracownicy) lub przynajmniej aplikacji informatycznej posiadającej wybrane funkcje systemów tej klasy, np. wspierającej zarządzanie produkcją, transakcje logistyczne czy finansowe. Systemy ERP są często postrzegane jako lekarstwo na skuteczne zarządzanie przedsiębiorstwem. Wielu przedsiębiorców pokłada w nich nadzieję na magiczne uzdrowienie swojego przedsiębiorstwa lub jego rozwój. I rzeczywiście, zintegrowanie w jednym rozwiązaniu informatycznym wielu różnych funkcji przedsiębiorstwa księgowości, zakupów, produkcji, sprzedaży, magazynów, marketingu, raportowania, itd. spowodowało wyjątkową popularność systemów ERP w ostatnich dwóch dekadach oraz poszukiwanie za ich pomocą, rozwiązania wielu problemów organizacyjnych. Ale czy na pewno systemy ERP wystarczają, gdy zaczynamy głębiej zastanawiać się nad: pojęciem efektywności produkcji sposobami na potanienie procesu wytwórczego, w celu obniżenia kosztów produkcji, a dalej - obniżeniu cen sprzedaży i podniesieniu przewagi konkurencyjnej lub osiągnięciu wyższych marż ze sprzedaży i

4 PRZEWODNIK INWESTORA MES 4 alokowania większej części zysku na działania rozwojowe i innowacyjne, oceną i podniesieniem efektywności pracy, oceną i podniesieniem efektywności maszyn, czy linii produkcyjnych, dostępem do bieżącej, szczegółowej i bezbłędnej informacji z produkcji, szczegółowością monitorowania jakości produkcji. W niniejszym Przewodniku podjęliśmy próbę odpowiedzi na powyższe pytania, a za alternatywę lub uzupełnienie systemu ERP służącemu optymalizacji procesu produkcji, wybraliśmy systemy informatyczne klasy MES (ang. Manufacturing Execution Systems), czyli wspomagające realizację produkcji.

5 W tym miejscu odpowiadamy na pytanie, dlaczego postanowiliśmy tak szeroko opisać problematykę systemów MES i co ciekawego znajdziesz w naszym Przewodniku oraz dla kogo jest on dedykowany O Przewodniku PRZEWODNIK INWESTORA MES 5 Inwestora Jedną z misji serwisu internetowego decyzje-it.pl jest wspieranie decydentów w podejmowaniu decyzji związanych z technologiami informatycznymi wspomagającymi zarządzanie przedsiębiorstwem. Misję tę realizujemy m.in. poprzez regularne opracowywanie i publikowanie różnego rodzaju materiałów oraz opracowań, służących przybliżaniu Państwu problematyki i roli systemów informatycznych w prowadzeniu działalności gospodarczej. Niniejszy Przewodnik to pierwsza edycja Przewodnika Inwestora. Przygotuj się do wdrożenia MES. Celem niniejszej publikacji jest przybliżenie problematyki systemów MES, jako narzędzi do optymalizacji procesów wytwórczych w przedsiębiorstwach produkcyjnych. Dlaczego wybraliśmy właśnie systemy MES, jako temat kolejnego Przewodnika? Otóż, tematyka systemów tej klasy jest z jednej strony nadal mało popularna, a wiedza na ich temat mało dostępna, a z drugiej potrzeba podnoszenia efektywności produkcji, obniżana kosztów w przedsiębiorstwach produkcyjnych jest coraz większa i bardziej pożądana w skutek działania mechanizmów rynkowych. Koszty produkcji rosną zbyt szybko. Lata kryzysu pokazały jak ważna jest elastyczność produkcji. Nie chodzi tu tylko o błyskawiczne dostosowywanie się do wymogów klientów, ale o mądre zarządzanie własnymi zasobami w poszukiwaniu zysku w oszczędnościach. W czasie recesji rozwijali się tylko ci, którzy porządkowali własne podwórko. Precyzyjne planowanie, minimalizacja strat, rejestracja mikroprzestojów i raportowanie. Te działania pozwalały generować zysk poprzez redukcję kosztów, przy niewzrastających obrotach. Analiza finansów wielu polskich firm produkcyjnych ujawniła, jak w ostatniej dekadzie nasiliło się zjawisko nadmiernego wzrostu proporcji kosztów do przychodów. Doprowadziło to do sytuacji, w której utrzymanie zysku na podobnym poziomie jak w

6 PRZEWODNIK INWESTORA MES 6 latach poprzednich wymagało większego obrotu, co w okresie kryzysu było dla wielu niemożliwe. W obecnych trudnych czasach firmy produkcyjne borykają się z obniżonym popytem na wytwarzane i oferowane klientom produkty. Wobec takich zachowań konsumentów i obecnemu nieprzychylnemu trendowi na rynku, firmy produkcyjne powinny pomyśleć o poszukiwaniu sposobu na obniżenie kosztów produkcji przy zachowaniu aktualnego jej poziomu i bez obniżenia jakości oferowanych dóbr. Uznaliśmy, jako zespół decyzje-it.pl. że sposobem na realizację tej strategii jest inwestycja w oprogramowanie MES, czyli system informatyczny podnoszący efektywność produkcji przy wykorzystaniu istniejących zasobów oraz obniżający koszty produkcji przy zachowaniu wysokiej jakości produkcji. Wdrożenie systemu MES usuwa przeszkody obniżające efektywność, a przede wszystkim potęguje moce produkcyjne, dzięki czemu można realizować więcej zleceń przy tych samych zasobach. Te znów przekładają się na lepszy wynik finansowy firmy, który jest jednym z głównych celów każdego przedsiębiorstwa. W Przewodniku znajdziecie Państwo m.in. informacje na temat istoty samych systemów MES, opis ich podstawowych grup funkcjonalnych wraz z przykładami konkretnych ekranów z systemów MES, różnice pomiędzy systemem ERP a MES oraz korzyści z jego zastosowania, przykład działań usprawniających produkcję uwzgledniających koncepcję Kaizen oraz wskaźnik OEE oraz listę zadań do przygotowania przed uruchomieniem procesu wdrożenia systemu MES. Uzupełnieniem naszego Przewodnika jest rozdział, w którym znajdziecie Państwo wiele linków do interesujących materiałów dydaktycznych i doradczych nt. wyboru systemu MES w podziale na etap rozpoznania rynku, definiowania wymagań wobec MES, wyboru jego dostawcy oraz ustalania warunków umowy. Na końcu Przewodnia znajduje się sekcja przeznaczona dla dostawców MES, którzy prezentują wybrane wdrożenia, opisy swoich rozwiązań oraz inne, ważne i interesujące informacje nt. systemów tej klasy.

7 PRZEWODNIK INWESTORA MES 7 Głównymi adresatami naszego Przewodnika powinni być menedżerowie produkcji, których codzienność biznesowa i jakość podejmowanych decyzji zależy od jakości dostarczanych im informacji zarządczych. Mamy jednak nadzieję, że jego treść okaże się interesująca i inspirująca dla wszystkich osób, dla których celem jest podnoszenie efektywności produkcji oraz obniżanie kosztów produkcji, a w końcu - podnoszenie poziomu konkurencyjności przedsiębiorstwa. Mamy nadzieję, że zamieszczone w Przewodniku treści okażą się przydatne w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych w tym zakresie. Zapraszamy do lektury, Zespół decyzje-it.pl

8 Sprawdź, Drogi Czytelniku, czy Twoje przedsiębiorstwo dotknęły problemy, o których tutaj piszemy. Jeśli odpowiesz sobie na te pytania pozytywnie, to może warto pomyśleć o inwestycji w system MES, a zatem przeczytać nasz Przewodnik do końca? Przedsiębiorstwa PRZEWODNIK INWESTORA MES 8 produkcyjne, czyli o jakich problemach mowa? Niezależnie od branży, typu produkcji, wielkości parku maszynowego czy struktury zatrudnienia pracowników produkcyjnych, każde przedsiębiorstwo ma swoje problemy w zarzadzaniu produkcją. Część z nich jest bardziej typowa, część z nich specyficzna dla danego przedsiębiorstwa. W niniejszym rozdziale chcielibyśmy skoncentrować się na tych typowych, aby je nazwać, a w dalszej części Przewodnika znaleźć na nie rozwiązanie. W różnych przedsiębiorstwach mogą one występować w różnym natężeniu, zatem nie kwantyfikujemy tych problemów, a jedynie zaznaczamy ich obecność.. Niedobór rzetelnych pomiarów z produkcji aby cokolwiek poprawić trzeba znać stan wyjściowy. Bez pomiarów, czy też bez pomiarów odpowiednio dokładnych żaden zakład produkcyjny nie będzie w stanie rzetelnie przenalizować swojej wydajności, ani optymalnie jej usprawnić. Częste przestoje na produkcji są jednym z czynników, który najbardziej przyczynia się do niskiej wydajności produkcji. Przyczyny przestojów mogą być różne, (np. awarie mechaniczne, przestoje związane z brakiem surowca, przezbrajanie, itp.). Papierowy obieg dokumentów to również nadal częste zjawisko w polskich zakładach produkcyjnych, które utrudnia działalność produkcyjną. Nierzetelne dane o produkcji w polskich zakładach produkcyjnych często zdarza się, że kierownicy produkcji nie mają rzetelnej informacji o procesie wytwarzania i wydajności pracy. Operatorzy maszyn

9 PRZEWODNIK INWESTORA MES 9 nierzadko dostarczają dane z opóźnieniem, niedokładne, zaokrąglone, czy wprost naciągnięte, aby uniknąć odpowiedzialności za nieefektywną pracę. Uciążliwe analizy dotyczące wyników, wydajności i jakości produkcji tradycyjne analizowanie wyników produkcji oraz odpowiednie zestawianie danych stało się bardzo uciążliwe, ze względu na wiele formatów danych, różne czasy ich dostarczania, rosnącą liczbę danych, błędy w danych zaraportowanych, itd. Nieefektywna (mało wydajna) produkcja zaplanowanie procesów wytwarzania to jedno. Czym innym jest jednak dopilnowanie, aby plany zostały należycie zrealizowane. Na nieefektywną realizację produkcji wpływają nie tylko awarie i przestoje, ale także spóźnione reakcje operatorów, brak informacji o bieżącej wydajności, brak natychmiastowych powiadomień o stanie maszyny, czy słaby przepływ informacji między halą produkcyjną a kierownictwem. Niska wydajność produkcji, to aktualnie jeden z większych problemów polskich przedsiębiorstw produkcyjnych. Znaczna większość zakładów nie potrzebuje kolejnych inwestycji w rozbudowę parku maszynowego, ale właśnie w uzyskanie lepszej wydajności i pełniejszego wykorzystania posiadanych zasobów. Co może w takich przypadkach zrobić menedżer produkcji? Wiele. A na pewno zastanowić się nad inwestycją w system MES, bo: System MES ma tę zaletę, że dokonuje automatycznych pomiarów konkretnej maszyny, jak i całych linii produkcyjnych, Posiadanie narzędzia monitorującego stan i pracę maszyn, czyli system MES, pozwala szybciej reagować, podejmować efektywniejsze decyzje, a przez to znacznie skrócić czas przestojów (tak planowanych, jak i nieplanowanych), Marnowanie czasu, zasobów (papier) i energii pracowników można zniwelować dzięki elektronicznemu obiegowi dokumentów, który gwarantuje każdy system MES, Automatyczne zbieranie informacji przez system MES pozwala z jednej strony odciążyć pracowników z ich ręcznego

10 PRZEWODNIK INWESTORA MES 10 przekazywania, a z drugiej gwarantuje, że są one zawsze dokładne i wiarygodne, System MES generuje pełne analizy o produkcji, wydajności i jakości dostosowane do danego szczebla zarządzania w kilka chwil, System MES nie tylko zapewnia dostarczanie danych wprost z maszyn, ale pomaga również lepiej zorganizować pracę w całym dziale, co pozwala szybciej realizować zlecenia i osiągać wyższą produktywność.

11 Skoro czytasz dalej, to pewnie jest jeszcze coś do zrobienia z Twoją produkcją. Dowiedz się teraz, co to są systemy MES, jaką pełnią rolę i jakie mają zalety w przedsiębiorstwach produkcyjnych oraz jakimi podstawowymi grupami funkcjonalnymi się charakteryzują. PRZEWODNIK INWESTORA MES 11 System MES, czyli o czym w ogóle mówimy? Skoro już wiemy, że systemy MES mogą być lekarstwem na problemy na produkcji, to dowiedzmy się o nich więcej. Systemy MES pozwalają firmom produkcyjnym w rozwiązaniu problemów związanych z brakiem szybkiego dostępu do rzetelnych informacji o szczegółach aktualnie realizowanych i już zrealizowanych zleceń produkcyjnych. Systemy MES pozwalają na śledzenie procesów produkcyjnych w obszarach: bieżącego i historycznego przebiegu produkcji, wydajności maszyn oraz jakości produkcji. Dane produkcyjne gromadzone w sposób automatyczny w systemach MES gwarantują wiarygodność pozyskiwanych informacji, a następnie mogą zostać wykorzystane do podniesienia efektywności istniejących zasobów oraz zwiększenia zdolności produkcyjnych przy zachowaniu wysokiej jakości wytwarzanych produktów. Dzięki dostępowi do informacji o rzeczywistej wydajności i wykorzystaniu maszyn, możliwe jest zwiększenie zdolności produkcyjnych zakładu, tylko poprzez lepsze wykorzystanie potencjału parku maszynowego. Wdrożenie oprogramowania klasy MES pozwoli także na śledzenie procesów produkcyjnych w obszarach: bieżącego i historycznego przebiegu produkcji, wydajności maszyn oraz jakości produkcji. Co jest zatem największą zaleta systemów MES, przy czym dla lepszego rozumienia, rozważamy zalety w trzech obszarach: zarządzania operacjami produkcyjnymi, gdzie system MES pozwala m.in. na redukcję liczby gotowych wyrobów kierowanych do poprawy, zwiększenie zysku poprzez stabilizację procesu oraz zmniejszenie kosztów materiałowych, utrzymanie jakości na wysokim poziomie poprzez zarządzanie procedurami i eliminację błędów popełnianych przez operatorów oraz zwiększenie elastyczności operacyjnej, a tym samym szybsze wprowadzanie produktów na rynek,

12 PRZEWODNIK INWESTORA MES 12 zarządzania efektywnością, gdzie dzięki systemowi MES osoby zarządzające wydajnością produkcji oraz operatorzy mogą redukować wydatki kapitałowe, poprawiać wykorzystanie zasobów, zwiększać efektywność istniejących zasobów oraz wdrażać najlepsze praktyki produkcyjne, zarządzania jakością, gdzie system MES pozwala na redukcję kosztów związanych z zarządzaniem jakością, dostarczając rozwiązania do mierzenia zgodności produktów z obowiązującymi normami oraz rejestrowania w czasie rzeczywistym odchyłek od specyfikacji, dzięki czemu możliwe jest sukcesywne eliminowanie marnotrawstwa wynikającego ze złej produkcji. Wiedząc już jakie zalety może przynieść przedsiębiorstwu produkcyjnemu stosowanie systemu MES, poznajmy najważniejsze grupy funkcjonalne systemów tej klasy: Nadzór produkcji w formie wizualizacji (ang. Human-Machine Interface / Supervisory Control and Data Acquisition), obejmujący swoim zakresem całość procesu i wszystkich maszyn. Funkcjonalności te dają możliwość monitoringu procesu w postaci wizualizacji wszystkich etapów produkcji oraz, dzięki integracji z systemami sterowania, wskazań urządzeń pomiarowych oraz stanu pracy urządzeń wykonawczych. System MES jest odpowiedzialny za monitoring, archiwizację i natychmiastowe powiadamianie o wszelkich alarmach oraz zdarzeniach produkcyjnych. Pozwala to na minimalizację czasów przestojów jak i na ograniczenie kosztów awarii. System SCADA dostarcza kluczowe informacje operatorom (w postaci wizualizacji), analitykom (w postaci trendów parametrów procesowych) oraz kadrze zarządzającej (w postaci przygotowanych interfejsów stron internetowych lub gotowych plików raportów). Funkcja ma na celu również wspieranie codziennej pracy operatorów oraz zachowywania odpowiednich parametrów jakościowych. Gromadzenie i akwizycja danych (ang. Data Collection), obejmuje mechanizmy pozwalające na komunikację i automatyczne archiwizowanie danych produkcyjnych, w relacyjnych bazach danych czasu rzeczywistego, bezpośrednio z warstwy sprzętowej,

13 PRZEWODNIK INWESTORA MES 13 takiej jak systemy sterowania PLC, obrabiarki numeryczne CNC czy aparatura pomiarowa jak również systemów informatycznych wizualizacji i nadzoru produkcji HMI/SCADA oraz systemów biznesowych ERP. Zgromadzone dane są udostępniane użytkownikom w postaci odpowiednio dostosowanej do ich potrzeb, na przykład na ekranach wizualizacji, poprzez pliki programów biurowych czy informacji opublikowanych na dedykowanych portalach www. Dzięki narzędziom analitycznym, zgromadzone dane po odpowiednim przetworzeniu mogą pomóc w optymalizacji procesów technologicznych, redukcji kosztów produkcji, zużycia mediów oraz materiałów czy poprawy efektywności pracy maszyn. Zarządzanie wydajnością (ang. Performance Analysis), odpowiada za bieżące monitorowanie oraz analizę wydajności poszczególnych maszyn oraz całych linii produkcyjnych poprzez raportowanie wskaźnika efektywności OEE (ang. Overall Equipment Effectiveness). Dodatkowo daje możliwość śledzenia stanu pracy maszyn, ilości oraz rodzaju przestojów oraz monitorowanie postępu realizacji zleceń produkcyjnych w stosunku do zamierzonych planów. W efekcie daje możliwość zidentyfikowania potencjalnych wąskich gardeł, określenia rzeczywistych mocy produkcyjnych maszyn oraz zwiększenie ich wydajności. Dzięki informacjom dostarczanym w czasie rzeczywistym, przedsiębiorstwo może znacznie zredukować koszty skracając czasy przestojów czy reagując szybciej na zatrzymania maszyn. Zarządzanie wykonywaniem produkcji (ang. Process Management), zapewnia monitorowanie produkcji poprzez śledzenie przepływu operacji produkcyjnych na podstawie marszrut procesowych, zarządzanie materiałami poprzez listy materiałowe BOM (Bill of Materials) oraz zarządzanie produkcją w toku WIP (Work In-Process). Niezwykle ważnym aspektem jest również wspomaganie operatorów maszyn w procesach podejmowania decyzji dotyczących przebiegu produkcji. Funkcjonalność odpowiada za dostarczenie danych bieżących oraz informacji alarmowych, bezpośrednio na zintegrowane z maszynami systemy informatyczne typu HMI/SCADA.

14 PRZEWODNIK INWESTORA MES 14 Emisja zleceń produkcyjnych (ang. Dispatching Production Units), odpowiada za przepływ wykonania operacji na maszynach poprzez rozdzielanie oraz wysyłanie zleceń produkcyjnych bezpośrednio na maszyny lub urządzenia. Rozsyłana informacja, odczytana uprzednio z modułu planowania, harmonogramowania bądź systemu ERP prezentowana jest w postaci odpowiednio uporządkowanej sekwencji operacji, które powinny zostać wykonane na danym stanowisku. Zapewnia to przede wszystkim pewność powiązania odpowiedniego zlecenia z zadaniem dla urządzenia oraz pozwala na śledzenie w czasie rzeczywistym stopnia realizacji zleceń produkcyjnych na danej maszynie bądź dla całego procesu. W systemie dostępne są również możliwości powtórnego wykonywania prac w zależności od jakości wytwarzanych produktów oraz możliwości śledzenia wielkości produkcji w toku. Zarządzanie obiegiem dokumentów (ang. Dokument Management and Control), ma na celu zarządzanie dostępnością oraz zautomatyzowaniem przepływu dokumentów produkcyjnych takich jak instrukcje robocze, procedury wykonania operacji i przezbrojeń, receptury, programy obrabiarek CNC czy plany produkcyjne pochodzące z systemów ERP. Dzięki wysokiej dostępności informacji na stanowiskach operatorskich, wyświetlenie powyższych informacji bezpośrednio w systemach HMI, przyczynia się to do zwiększenia szybkości podejmowanych przez operatorów decyzji, oraz skraca czas wdrożenia młodych pracowników. Niezwykle istotnym aspektem jest również zintegrowanie i powiązanie informacji produkcyjnych z informacjami finansowymi pochodzącymi z systemów ERP. Zarządzanie alokacją zasobów (ang. Resource Allocation), zarządza odpowiednim przydzieleniem maszyn, materiałów, urządzeń, dokumentów oraz operatorów wykwalifikowanych do wykonania określonych operacji produkcyjnych dzięki czemu produkcja może być realizowana według koncepcji Just-In-Time. Odpowiada również za kontrolę stanów magazynowych surowców, półproduktów oraz wyrobów gotowych, dzięki czemu przedsiębiorstwo może ściśle kontrolować ilość gotówki zamrożonej

15 PRZEWODNIK INWESTORA MES 15 na produkcji oraz utrzymywać zapasy na możliwie niskim poziomie. System odpowiedzialny jest również za dostarczanie informacji na temat historii wykorzystania zasobów oraz aktualnych informacji na temat stanu pracy. Zarządzanie zasobami ludzkimi (ang. Labor Management), funkcje przekładające certyfikaty użytkowników na poziomy kompetencji w systemie informatycznym poprzez udostępnienie bądź zablokowanie praw do wykonania odpowiednich operacji produkcyjnych. Ponadto dostarcza informacje na temat stanu i dostępności personelu odpowiedzialnego za produkcję oraz śledzi aktywność użytkowników w trakcie procesu. Dla kadry zarządzającej funkcjonalność ta jest niewątpliwie doskonałym elementem motywacyjnym pracowników, umożliwia personelowi podnoszenie kompetencji oraz uzyskanie dodatkowych premii w zależności od ilości i jakości zrealizowanych zadań. Pozwala nie tylko na kalkulację rzeczywistych kosztów pracy na podstawie aktywności pracownika ale przede wszystkim zapewnia przedsiębiorstwu bezpieczeństwo i stabilność procesu dzięki ograniczeniu dostępu użytkownikom bez odpowiednich uprawnień bądź certyfikatów.

16 W tym miejscu dowiesz się czym różnią się systemy ERP od systemów MES, bo RÓŻNICE SĄ tylko na pierwszy rzut oka nie są dal wszystkich ani widoczne, ani jednoznaczne. PRZEWODNIK INWESTORA MES 16 MES vs. ERP, czyli na czym polegają różnice? Wiemy już co to są systemy MES i czym się zajmują. Ale czy nie wydaje ci się Drogi Czytelniku, że nie do końca wiadomo czym konkretnie różnią się one od systemów ERP? Wiele przedsiębiorstw produkcyjnych rozważa wdrożenie systemu MES, ze względu na rozmaite korzyści, których oczekują od jego wdrożenia czyli m.in. obniżenia kosztów produkcji, zwiększenia wydajności i produktywności zakładu. Jednak czy dodatkowa inwestycja w MES, gdy w firmie z powodzeniem funkcjonuje już system ERP ma sens? Podstawą efektywnego zarządzania produkcją jest dostęp do dokładnych danych na temat jej przebiegu. Muszą być znane informacje o wydajności maszyn i pracowników, jakości wyrobów, przestojach i nieprawidłowościach zachodzących na halach produkcyjnych. Ważny jest również monitoring najważniejszych wskaźników KPI, np. wskaźnika efektywności wyposażenia (OEE), czy alarmów SPC (ang. Statistical Process Control - Statystyczne Sterowanie Procesem). Aktualnie z pomocą w dostarczaniu danych na temat procesu produkcyjnego przychodzą systemy ERP, MES, APS (ang. Advanced Production Scheduling Zaawansowane Planowanie Produkcji oraz ASFC (ang. Advanced Shop Floor Control Zaawansowana Kontrola Produkcji). ERP i MES w służbie wydajności Większość z Was, Drodzy Czytelnicy, doskonale zdaje sobie sprawę z roli ERP, systemu do zarządzania zasobami przedsiębiorstwa, który działa w oparciu o zintegrowaną wizję przedsiębiorstwa, kompleksowo wspierając zarządzanie i analizę procesów biznesowych. Pozwala kontrolować finanse, HR, produkcję, stany magazynowe, zamówienia sprzedaży i zakupów czy kontrolę jakości w firmie. Dzięki wykorzystaniu ERP można osiągnąć wzrost wydajności i sprzedaży, obniżenie kosztów produkcji i

17 PRZEWODNIK INWESTORA MES 17 administracji, czy redukcję stanów magazynowych. Korzyści z wdrożenia systemu ERP są już powszechnie znane. Jednak nie wszyscy jeszcze znają rozwiązania MES, czyli systemy realizacji produkcji zbierające w czasie rzeczywistym informacje z produkcji, np. automatycznie z maszyn oraz z raportów pracowników przez intuicyjne interfejsy - i przekazują je do obszaru biznesowego. Rozwiązania te wspierają wszystkie etapy produkcji i dążą do obniżania kosztów, zwiększenia wydajności, zapewnienia odpowiedniej jakości wyrobów i maksymalnej produktywności. Podstawowe różnice pomiędzy ERP i MES Różnica pomiędzy ERP i MES nie jest powszechnie znana i jasna. Wielu przedsiębiorców rozważających wdrożenie MES zastanawia się, czy jego funkcji nie może z powodzeniem spełnić już działający w firmie ERP. Jednak pomimo, że systemy ERP obejmują swoim działaniem wiele obszarów aktywności przedsiębiorstwa, takich jak rachunkowość, HR, sprzedaż, zakupy i gospodarkę magazynową, część z nich nie przyda się w efektywnym zarządzaniu procesem produkcji. Stąd, pomimo posiadania systemu ERP, w części przedsiębiorstw produkcyjnych pojawia się potrzeba wdrożenia również systemu MES. W celu zrozumienia różnic pomiędzy system ERP a MES i ustalenia przez Ciebie, Drogi Czytelniku, zasadności inwestycji w MES, podjęliśmy próbę porównania obu klas systemów, na podstawie kilku wybranych cech:

18 PRZEWODNIK INWESTORA MES 18 CECHA ERP MES Podstawowe obszary zarządzania - zarządzanie i analiza procesów biznesowych - zarządzanie zasobami ludzkimi - zarządzanie produkcją - wsparcie rachunkowości - kontrola magazynów - zarządzanie zamówieniami zakupów - logistyka - zarządzanie zamówieniami sprzedaży - efektywne zarządzanie procesem produkcyjnym - pobieranie i gromadzenie danych dot. produkcji z maszyn i od pracowników - dostarczanie sygnałów o realizacji produkcji - wsparcie szybkich decyzji i reakcji na bieżące nieprawidłowości w procesie produkcji - analiza wskaźników wydajności zasobów produkcyjnych - monitorowanie jakości Porównanie funkcji modułu produkcyjnego ERP i MES - definiowanie struktur i technologii wyrobów - definiowanie parametrów centrów roboczych - tworzenie planów produkcyjnych (długo i krótko terminowych) - tworzenie zleceń produkcyjnych - określanie zapotrzebowania materiałowego - rejestracja produkcji ręczna (dane z opóźnieniem) - kontrola produkcji w toku w długim terminie - okresowa kontrola jakości - określanie kosztów produkcji - harmonogramowanie zleceń produkcyjnych - monitorowanie partii / serii (traceability) - monitorowanie produkcji w czasie rzeczywistym (np. ekrany dotykowe, skanery kodów kreskowych) - automatyczny (bieżący) i dokładny pomiar wyników produkcji pobierany z maszyn i urządzeń - bieżąca informacja o stanie produkcji (np. system alertów, powiadomień, np. w sytuacji przestojów) - elastyczne, dynamiczne i bieżące tworzenie raportów i analiz - kontrola produkcji w toku na bieżąco - bieżąca kontrola jakości produkcji Wspomaga pracę przedsiębiorstwa na poziomie: back-office front-office Skalowalność Obliczanie i raportowanie wskaźników wydajności tak - zintegrowane i modułowe oprogramowanie nie tak modułowe oprogramowanie tak - automatyczne KPI (np. OEE, SPC) Monitoring produkcji w czasie rzeczywistym nie tak Okresy przetwarzania danych dni/tygodnie minuty/sekundy Pobieranie danych z maszyn i urządzeń za pomocą SCADA nie - ręczne wprowadzanie danych tak - automatyczne sczytywanie i gromadzenie danych

19 PRZEWODNIK INWESTORA MES 19 Jak widać z powyższego zestawienia, systemy ERP nie wspierają inteligentnego zarządzania produkcją w oparciu o gromadzone automatycznie i w czasie rzeczywistym dane z maszyn i urządzeń oraz z elektronicznych raportów pracowników. To raczej system dla przedsiębiorstw produkcyjnych, które mogą pozwolić sobie na zarządzanie produkcją post factum, czyli z przesunięciem w czasie ze względu na sposób rejestrowania danych z produkcji. Systemy ERP ułatwiają zarządzanie zasobami przedsiębiorstwa na poziomie planowania dostępności - materiałów, środków finansowych, wyrobów gotowych, maszyn i pracowników. Natomiast dla menedżerów procesu wytwórczego, aby skutecznie monitorować i rejestrować pracę na halach produkcyjnych, dane gromadzone są w ERP zbyt rzadko i często na zbyt ogólnym poziomie, a ze względu na konieczność ich ręcznego wprowadzania, są niewystarczająco dokładne co więcej, posiadają przez to wiele błędów podczas rejestrowania produkcji, co może wypaczać rzeczywisty stan produkcji. Brak automatycznych pomiarów z produkcji stwarza też ryzyko, że otrzymamy nierzetelne dane o produkcji. Niestety często bywa tak, że menedżerowie produkcji albo nie posiadają dokładnej informacji o procesie wytwarzania czy wydajności, albo przekazują wyżej dane niedokładne lub zawyżone. Systemy ERP pomagają planować proces produkcji, lecz nie kontrolują na bieżąco stanu maszyn, wydajności, czasu planowanych i nieplanowanych przestojów. MES, dzięki zintegrowaniu z maszynami przez SCADA, pozwala na bieżące monitorowanie produkcji i w konsekwencji jej optymalizację w oparciu o dokładne i bieżące dane. Przetwarza dane w czasie rzeczywistym w sposób automatyczny, co zapewnia kierownictwu dostęp do rzetelnych, realnych i dokładnych informacji o przebiegu i wydajności produkcji. Pobierając dane bezpośrednio z maszyn, eliminuje się problem zaokrąglania czy naciągania liczb podawanych w raportach, eliminuje też konieczność prowadzenia papierowej dokumentacji. Tam, gdzie jest to konieczne lub pobieranie danych z maszyn niemożliwe ze względu na ich wiek lub stan techniczny, dane do systemu wprowadza pracownik poprzez intuicyjny panel znajdujący się na stanowisku pracy.

20 PRZEWODNIK INWESTORA MES 20 MES wspiera pracę przedsiębiorstwa na poziomie front-office, lecz dając informację zwrotną (dynamiczne raporty i analizy w czasie rzeczywistym) jest przydatny również przy podejmowaniu istotnych decyzji co do kształtu procesu produkcji w przyszłości. Wyklucza też konieczność uciążliwego prowadzenia analiz i opracowywania raportów - wszystkie dane są analizowane i gromadzone w sposób automatyczny, a dynamiczne raporty można z łatwością przeglądać według interesującego nas parametru. W razie potrzeby system można dowolnie rozbudować ze względu na jego modułowość.

21 W tym rozdziale przybliżamy kilka podstawowych grup funkcjonalnych i konkretnych funkcji systemów MES, wraz z rzutami ekranów z systemów MES - dla lepszej ich prezentacji. PRZEWODNIK INWESTORA MES 21 Opis wybranych funkcji MES Poniżej, jak w każdej edycji naszego Przewodnika, prezentujemy wybrane cechy grup funkcjonalnych systemów MES. Szczególną uwagę poświęcamy następującym grupom funkcjonalnym: zarządzaniu produkcją, zarządzaniu wydajnością produkcji oraz zarządzanie jakością produkcji, a także dodatkowym funkcjonalnościom systemów tej klasy coraz częściej stanowiących ich integralną część. Zarządzanie produkcją Podstawowym zadaniem funkcji MES w tym obszarze jest wspieranie przedsiębiorstwa w procesie tworzenia (modelowania) obiektów produkcyjnych (np. struktur materiałowych, marszrut, maszyn, linii produkcyjnych), a dalej harmonogramowania i raportowania (realizacji) produkcji. W skład tego obszaru wchodzą następujące grupy funkcjonalne: Modelowanie struktur materiałowych Oprogramowanie pozwala na definiowanie dowolnej ilości pozycji materiałowych począwszy od surowców, idąc przez półprodukty, a skończywszy na wyrobach gotowych. Informacje o poszczególnych pozycjach są wykorzystywane podczas tworzenia marszrut, a także podczas realizacji produkcji, są osadzane w kontekście realizacji konkretnych zleceń. System umożliwia sprawne przeglądanie istniejących BOM, a także dodawanie nowych w dowolnym momencie.

22 PRZEWODNIK INWESTORA MES 22 Rysunek 1. Przykład ekranu z funkcją modelowania struktur materiałowych (Wonderware MES - ASTOR) Modelowanie marszrut (operacji technologicznych) Korzystając z systemu MES technolog zyskuje możliwość tworzenia dowolnej ilości marszrut procesowych opisujących w sposób graficzny cały proces produkcji wyrobu gotowego. Tworzenie marszruty procesowej realizuje się z wykorzystaniem edytora. Po przygotowaniu marszruty, dzięki jej graficznej reprezentacji, użytkownik jest w stanie szybko zweryfikować jej poprawność. Rysunek 2. Przykład ekranu z funkcją modelowania marszrut (Wonderware MES - ASTOR)

23 PRZEWODNIK INWESTORA MES 23 Modelowanie linii produkcyjnych, poprzez grupowanie zamodelowanych maszyn w systemie w linie produkcyjne, przy czym mogą one występować zarówno w konfiguracji sekwencyjnej jak i równoległej. Dzięki tym funkcjom można tworzyć zlecenie produkcyjne nie dla pojedynczego gniazda roboczego (jednostki produkcyjnej, maszyny), ale dla całej linii produkcyjnej. Poprzez wykorzystanie tej funkcji tworzone zostają zadania dla wszystkich jednostek produkcyjnych (maszyn) wchodzących w skład linii. Rysunek 3. Przykład ekranu z fukncją modelowania linii produkcyjnej (Wonderware MES Web Portal - ASTOR) Ustalanie wąskich gardeł produkcyjnych, w tym identyfikowanie i monitorowanie wąskich gardeł dla zamodelowanej linii.

24 PRZEWODNIK INWESTORA MES 24 Rysunek 4. Przykład ekranu z funkcją modelowania wąskich gardeł produkcyjnych (Wonderware MES Web Portal - ASTOR) Harmonogramowane zleceń produkcyjnych, to interaktywne, graficzne narzędzia planistyczne, umożliwiające tworzenie w czasie rzeczywistym bardziej efektywnych harmonogramów produkcji w oparciu o przepustowość zasobów i środków produkcji. Pozwalają na szybkie wykonywanie zadań produkcyjnych za pomocą intuicyjnego interfejsu, przedstawiającego użytkownikowi zdefiniowane ścieżki produkcyjne. Daje to planistom możliwość optymalizacji kolejności realizowanych zleceń i niweluje wpływ zakłóceń, spowodowanych przez nieplanowaną produkcję oraz przestoje, na czas realizacji zamówień. Najważniejsze cechy tej grupy funkcjonalnej to: automatyczne pobieranie zleceń produkcyjnych oraz wykazy materiałów z systemów ERP, prognozowanie czasów wykonania zleceń produkcyjnych w oparciu o rzeczywiste wskaźniki określające wydajność i skalę produkcji, optymalizowanie oraz bilansowanie planu produkcji ze stanem zasobów i środków produkcji, śledzenie rzeczywistych wartości mierzonych wskaźników produkcji: zużycia zasobów, odpadów oraz wydajności i automatyczne aktualizowanie tymi wartościami danych w systemach ERP, generowanie raportów oraz korzystanie z narzędzi analitycznych.

25 PRZEWODNIK INWESTORA MES 25 Rysunek 5. Przykład ekranu z funkcją harmonogramowania zleceń produkcyjnych (Proficy - VIX Automation) Rejestrowanie produkcji, w tym z wykorzystaniem dostępu webowego, pozwala użytkownikom na monitorowanie produkcji z wykorzystaniem przeglądarki internetowej. Mechanizm systemu MES dostarcza aktualnej informacji o stanie produkcji, w odniesieniu do maszyn, zadań oraz zleceń produkcyjnych. Do głównych zadań systemu należy dokładne i terminowe gro-madzenie danych produkcyjnych, jak również prezentacja i zarządzanie nimi. System pozwala na rejestrację w czasie rzeczywistym różnych typów zdarzeń. Rejestracja odbywa się m.in. poprzez wyspecjalizowane terminale rozmieszczone na hali produkcyjnej. Po zebraniu danych z produkcji mogą być one przeglądane i przetwarzane wewnętrznie. Dane te mogą być także poddawane analizie i prezentowane w postaci raportów. System może zostać zintegrowany z praktycznie dowolnym systemem planowania produkcji. Jest to komunikacja dwukierunkowa. Z planowania przychodzą dane dot. operacji, które należy zrealizować na danym stanowisku pracy. Są one wyświetlane w postaci konfigurowalnych dialogów na ekranie terminali (kolektory danych lub stacje robocze). Do modułu planowania przesyłane są komunikaty zwrotne o rozpoczęciu i zakończeniu operacji, produkcji spełniającej

26 PRZEWODNIK INWESTORA MES 26 normy i wybrakowanej. Moduł rejestracji danych z produkcji umożliwia drukowanie wewnętrznych dokumentów dotyczących zlecenia produkcyjnego wraz z kodami kreskowymi. Poprzez wprowadzenie poprawnych czasów wykonania operacji może dostarczać dokładnych danych dla kosztorysowania, bądź planowania. Dodatkowo umożliwia administrację czynnościami wewnętrznymi, nie mającymi wpływu na realizację planu produkcyjnego. Zewnętrzne zlecenia produkcyjne są zwyczajowo pobierane z systemu ERP lub modułu planowania produkcji. Zawierają one informacje o wymaganych ilościach, czasach wykonania, docelowych stanowiskach roboczych oraz terminach. Do systemów planowania produkcji jest przekazywana informacja zwrotna o bieżącym statusie zlecenia, ilościach, czasach, przyczynach. System daje także możliwość planowania tzw. czynności wewnętrznych prac nieplanowanych, administracyjnych, nieprodukcyjnych czy zadań ekspresowych. Rysunek 6. Przykładowy ekran diagramu Gantta z harmonogramem produkcji oraz statusem zleceń dla poszczególnych stanowisk (PSImes - PSI) Zalety płynące z wykorzystania systemu w tym zakresie: Zbieranie i przetwarzanie różnego rodzaju danych z produkcji;

27 PRZEWODNIK INWESTORA MES 27 Weryfikacja i walidacja zebranych danych; Dostarczenie informacji zwrotnej do systemów planowania oraz zarządzania jakością; Lepsze i dokładniejsze monitorowanie postępu wykonania zleceń oraz kalkulacja kosztów; Możliwość definiowania i modyfikacji formatu meldunków z produkcji adekwatnie do potrzeb; Możliwość integracji z Machine Data Collection Odporność na awarie infrastruktury IT, dzięki możliwości pracy w trybie offline na terminalu. Rysunek 7. Przykładowy ekran ze strukturą zleceń (tło) oraz krzywą obciążenia zasobów (front) (PSImes - PSI) Pisząc o rejestrowaniu produkcji, nie można nie wspomnieć o podstawowej czesze systemów MES, czyli rejestrowaniu danych prosto z maszyn i urządzeń, poprzez:

28 PRZEWODNIK INWESTORA MES 28 gromadzenie danych ze wszystkich czujników i urządzeń, przetwarzanie danych w dynamiczne teksty, alarmy oraz grafikę, dostęp do danych bieżących i historycznych, możliwość zapobiegania problemom, zanim się pojawią, poprawa jakości, produktywności oraz zyskowności, możliwość połączenia z setkami najbardziej popularnych urządzeń automatyki. Rysunek 8. Przykład ekranu z funkcjonalnością SCADA (Proficy VIX Automation)

29 PRZEWODNIK INWESTORA MES 29 Zarządzanie wydajnością produkcji Jednym z największych wyzwań firm produkcyjnych pozostaje zagadnienie optymalizacji produkcji. Dotyczy ono osiągnięcia jak najniższym kosztem możliwie największego współczynnika produktywności ograniczając przy tym wszelkie marnotrawstwo. Systemy MES to kompletne środowisko do monitorowania i analizy wydajności produkcji, także w czasie rzeczywistym. Już nawet 1% wyższe OEE, dzięki zastosowaniu systemów MES do monitorowania krytycznych zasobów, to mniejsza ilość przestojów i duży wzrost przychodów przedsiębiorstwa. Dzięki systemowi MES można także wdrożyć ideę predykcyjnego utrzymania ruchu. Pomaga przewidzieć awarie dzięki skutecznemu wykrywaniu zaburzeń, ograniczając tym samym koszty napraw. I na koniec, system MES poprawa wydajności pracowników, poprzez redukcję korzystania z klasycznych, papierowych raportów i zestawień. Automatyczny zapis danych dla OEE to oszczędność czasu i lepsza elastyczność. Dzięki temu pracownicy od operatorów po kierowników mają lepszy wgląd w proces i jego najbardziej istotne parametry W skład tego obszaru wchodzą następujące grupy funkcjonalne: Ustalenie efektywności pracy, czy to pojedynczej maszyny, czy też całej fabryki poprzez wskaźnik OEE. Wyliczany na podstawie szeregu danych dotyczących dostępności maszyny, wydajności produkcji i jakości wytwarzanych produktów, wskaźnik OEE daje szybki pogląd na to czy przedsiębiorstwo optymalnie wykorzystuje swoje zasoby produkcyjne. Kluczem do uzyskania wiarygodnej informacji o kondycji produkcji w przedsiębiorstwie nie jest samo wyliczanie wskaźnika OEE, ale wyliczanie go w sposób automatyczny zgodnie z prawidłowymi algorytmami. Dzięki informacji on-line o aktualnej wartości wskaźnika OEE oraz jego składowych (jakości, wydajności i dostępności), a także jego odchyleniu od założonego celu, operatorzy linii produkcyjnej na bieżąco są w stanie korygować swoje działania, aby osiągać założone cele.

30 PRZEWODNIK INWESTORA MES 30 Rysunek 9. Przykład ekranu ze wskaźnikami OEE (Wonderware MES Web Portal ASTOR) Ustalenie statusu zleceń produkcyjnych, dzięki tej funkcji operatorzy oraz kierownicy produkcji mogą na bieżąco śledzić status realizacji zleceń produkcyjnych. Dzięki integracji z warstwą maszynową, informacja o aktualnym statusie może być rejestrowana w systemie automatycznie lub wprowadzana bardzo szybko przez operatorów z wykorzystaniem paneli operatorskich oraz stacji roboczych przy stanowisku

31 PRZEWODNIK INWESTORA MES 31 Rysunek 10. Przykład ekranu z funkcją statusów zleceń produkcyjnych (Wonderware MES - ASTOR) Raportowanie, to środowisko raportowania dla systemu MES. Dzięki zaawansowanym metodom śledzenia trendów, prezentacji graficznej i analiz statystycznych danych w trybie on-line aplikacja zapewnia szczegółowy wgląd w pracę całego przedsiębiorstwa oraz umożliwia zwiększenie wydajności. Raportowanie umożliwia interaktywną analizę danych bieżących i archiwalnych poprzez wykresy trendów, tabele i łącza danych. Dając pełen wgląd w działanie zakładu, pozwala na znaczącą poprawę wydajności i jakości produkcji.

32 PRZEWODNIK INWESTORA MES 32 Rysunek 11. Przykład ekranu z funkcjami raportowania (Proficy VIX Automation) System MES umożliwia lepsze wykorzystanie kapitału przedsiębiorstwa poprzez zastosowanie analiz porównawczych, wykorzystujących dane o wydajności całego procesu (współczynniki KPI, np. OEE). Dzięki możliwościom analizy wydajności w procesie produkcyjnym można zidentyfikować obszary, które mają największy wpływ na jej obniżenie, poprzez np.: szczegółowy wgląd w operacje produkcyjne, z możliwością filtrowania wg zmiany, wyposażenia (maszyny), wytwarzanych produktów itp. a analizy mogą być generowane dla każdego zakresu czasu - od danych z procesów rzeczywistych poprzez roczne zestawienia, identyfikację czasów działania i przestojów dla linii oraz całkowitej wydajności dla przedsiębiorstwa i maszyn z wykorzystaniem raportów generowanych w oparciu o technologie internetowe,

33 PRZEWODNIK INWESTORA MES 33 generowanie raportów dla wszystkich osób decyzyjnych w przedsiębiorstwie, od operatorów do managerów przedsiębiorstwa, wykorzystanie wyjątków od planowanych operacji w celu dokonywania zmian w czasie rzeczywistym. Rysunek 12. Przykład ekranu z raportem o wydajności produkcji dla partii produkcyjnej (Proficy VIX Automation) Zarządzanie jakością produkcji Systemy MES pomagają w poprawie jakości produkcji, pozwalając jednocześnie na wyraźne obniżanie ilości odpadów produkcyjnych oraz strat w procesie. Konsekwentne poprawianie jakości produkcji ma wpływ na wszystkie jej aspekty oraz na satysfakcję klienta z gotowego wyrobu. W sposób znaczący poprawia wydajność przedsiębiorstwa oraz korzyści finansowe płynące z produkcji. Stanowi idealne rozwiązanie dla wytwórców, którzy stosują w swoich rozwiązaniach metodykę Sześć Sigma" oraz inne metody mające na celu poprawę wydajności i jakości procesu produkcyjnego. Najważniejsze cechy tej grupy funkcjonalnej to: wspieranie w ciągły sposób poprawiania jakości produktów i całych procesów, poprzez: definiowanie specyfikacji produktów, które są wymagane do uzyskania odpowiedniej jakości produkcji;

34 PRZEWODNIK INWESTORA MES 34 selekcjonowanie powodów występowania warunków wykraczających poza zdefiniowane specyfikacje lub reżimy technologiczne; integrowanie danych procesowych oraz pochodzących z testów laboratoryjnych; umożliwienie analizowania i tworzenia wykresów opisujących współczynniki jakości dla poszczególnych zmian, komórek zakładu oraz produktów w celu zidentyfikowania źródła powstawania problemu oraz obszaru, w którym występuje. zmniejszanie kosztów produkcji poprzez obniżenie ilości produktów uszkodzonych lub zwrotów, poprzez obniżanie ilości skarg wnoszonych przez klientów oraz zwrotów towarów; umożliwienie spełnienia założeń i pełną zgodność z normami ISO oraz dyrektywami 21 CFR Part 11, jak również innych wymagań. zarządzania produkcją w spójny sposób i zapewnienie jej wysokiej jakości poprzez monitorowanie najważniejszych aspektów procesu w czasie rzeczywistym, poprzez: umożliwienie wyliczenia kluczowych wskaźników wydajności (KPI) i publikację ich w sieci; zawiadamianie i wysyłanie alarmów do odpowiednich członków personelu w przypadku wystąpienia zdarzeń wykraczających poza wybrane specyfikacje. Rysunek 13. Przykład ekranu z funkcjami analizy jakości procesu produkcyjnego (Proficy VIX Automation).

35 PRZEWODNIK INWESTORA MES 35 Dodatkowe funkcje systemów MES Utrzymanie ruchu Moduł utrzymania ruchu może być już w pełni zintegrowanym z MES narzędziem z bogatą funkcjonalnością, wspierającą utrzymanie zasobów produkcyjnych we właściwym stanie. Dokładne planowanie i sterowanie serwisami to środki zapobiegawcze, służące do utrzymania we właściwym stanie urządzeń. Dzięki temu zabezpieczona jest jak najbardziej efektywna gotowość robocza. Wszystkie istotne zdarzenia są dokumentowane i umożliwiają pełny wgląd w funkcjonowanie wszystkich dozorowanych i konserwowanych maszyn i urządzeń. Elastyczne raporty, zintegrowane funkcje rachunku kosztów i kontrolingu mogą uzupełnić pakiet do utrzymania ruchu. Zarządzanie projektami Moduł zarządzania projektami to narzędzie służące do planowania i sterowania złożonymi projektami z dużą ilością powiązań między procesami a zasobami. Narzędzie to działa w sposób graficzny, a najnowocześniejsze metody planowania sieciowego umożliwiają szybkie i proste modelowanie oraz precyzyjne określanie terminów projektów (planowanie, korekty planów i analiza wąskich gardeł). Planowanie pracy Moduł planowania obsady pracowników pomaga przyporządkować pracowników do zadań, czynności lub zdarzeń. Wspiera kierowników i planistów, biorąc pod uwagę czasową dostępność danego pracownika czy jego umiejętności. Pozwala na weryfikację czasu pracy personelu, łatwiejsze zarządzanie personelem na płaszczyźnie zakładowej oraz efektywne rozdysponowanie dostępnych zasobów

36 Dowiedz się jak w praktyce, prostymi metodami, usprawnić efektywność produkcji. To da się zrobić. Zobacz jakie to proste. PRZEWODNIK INWESTORA MES 36 Rola systemów MES w działaniach doskonalących procesy wytwórcze z punktu widzenia managera Systemy MES nie powinny być celem wdrożenia. Stanowią one bowiem pomoc w procesie doskonalenia i zarzadzania. Zwrot z inwestycji w system nastąpi wyłącznie wtedy gdy jego użytkownicy wykorzystają dane przez niego dostarczane w sposób pozwalający na zwiększenie efektywności produkcji. MES nie powinien stać się systemem informacyjnym wyświetlającym informacje ale zbiorem cennych danych pozwalających na ukierunkowane doskonalenie. Skoro tak, to zacznijmy od teorii koncepcji doskonalenia. 1. Czym jest Kaizen? Kaizen (z jap. dobra zmiana) to koncepcja doskonalenia małymi krokami, przy zaangażowaniu pracowników operacyjnych w diagnozę przyczyn źródłowych problemów oraz generowanie pomysłów rozwiązania tych problemów. 2. Dlaczego Kaizen? Zmiany realizowane małymi krokami są po prostu łatwiejsze do przeprowadzenia, wdraża się je szybciej, są mniej ryzykowne i szybciej akceptowane przez pracowników co w konsekwencji prowadzi do znacznie łatwiejszego utrzymania wdrożonych zmian. Zmiany tworzone przez pracowników są w zasadzie gwarantem utrzymania zmiany. Praca

37 PRZEWODNIK INWESTORA MES 37 wykonana przeze mnie nie zostanie tak szybko przeze mnie zakwestionowana czy porzucona, jak ta którą otrzymałam w prezencie od przełożonych. Jednocześnie możliwość wpływania na otoczenie, w którym pracuję pozwala mi na świadomą obserwację środowiska pracy (zauważanie problemów) i poczucie, że miejsce w którym pracuję jest moją własnością (odpowiedzialność), a w konsekwencji przekłada się na dbałość o stanowisko pracy i jego otoczenie. 3. Skoro Kaizen jest taki fantastyczny to jak go użyć? Oto kilka prostych kroków wskazówek dla managera Uwierz i zaakceptuj fakt, że Twoi ludzie coś potrafią Uwierz i zaakceptuj fakt, że Twoi ludzie myślą w pracy Uwierz i zaakceptuj fakt, że Twoi ludzie nie przychodzą do pracy z myślą jak tu zepsuć produkt/proces/narzędzie/ Udowodnij swoim ludziom, że wierzysz w 3 powyższe punkty. Jak? Postaw im osiągalny i mierzalny cel, daj czas by mogli posiedzieć razem w celu znalezienia pomysłów na osiągnięcie tego celu i pozwól działać samodzielnie. Nie wtrącaj się! Obserwuj, pomagaj, jeśli chcą Twojej pomocy (słuchaj uważnie!) i nie narzucaj rozwiązań. Pomóż w weryfikacji czy działania zbliżają do osiągnięcia postawionego celu i pokazuj, że cieszysz się z każdego nawet małego sukcesu swojego zespołu. A to wskazówki dla zespołu pracowników pracujących nad osiągnięciem celu: Ustalcie, co powoduje, że dziś nie udaje Wam się osiągnąć celu. Szukajcie przyczyn źródłowych problemów, a nie tylko objawów, Ustalcie jak często te przyczyny się pojawiają. Te które pojawiają się najczęściej są tymi dla których trzeba znaleźć rozwiązania,

38 Efektywna produkcja PRZEWODNIK INWESTORA MES 38 Wymyślajcie rozwiązania, dyskutując jakie mają wady i zalety by znaleźć te, które będą najłatwiejsze do wdrożenia, najprostsze, najtańsze i wydaje się Wam, że doprowadzą Was do wyznaczonego celu, Zaplanujcie wdrożenie. Podzielcie się zadaniami, ustalcie jakiego wsparcia będziecie potrzebowali, Wdrażajcie, sprawdzając czy działania są skuteczne obserwujcie czy zbliżacie się do celu. Jeśli tak podążajcie dalej. Jeśli nie wycofajcie się i wróćcie do kroku 3. Każdy ma prawo do pomyłek, ważne tylko by wyciągać z nich wnioski, Cieszcie się swoim sukcesem i dbajcie o niego! 4. Cel. Gdzie on jest? W procesach wytwórczych zawsze się mówi o ich efektywności. Tym bardziej nam na niej zależy, im więcej zainwestowaliśmy w maszyny. Szukamy zatem efektywności zwykle w dwóch obszarach: efektywność pracy i efektywność maszyn/linii. W niniejszym artykule skupię się na efektywności maszyn. Do pomiaru efektywności maszyn/linii wykorzystuje się wskaźnik OEE (ang. Overall Equipment Efficiency Całkowita Efektywność Wyposażenia). Wskaźnik ten skupia się na 4 grupach strat na efektywności: Planowane przestoje czas kiedy maszyna /linia nie pracuje z powodu braku zleceń, przerw wypoczynkowych, sprzątania, konserwacji, przezbrojeń. Nieplanowane przestoje czas utracony na wydłużone czas Dostępny czas Czas eksploatacji Planowane przestoje Straty na dostępności Straty na wydajności Straty na jakości straty planowane postoje, awarie i inne nieplanowane wydarzenia powodujące, że maszyna/linia nie pracuje 1 2 3

39 PRZEWODNIK INWESTORA MES 39 Straty na prędkości spowolnienia w pracy maszyny/linii odniesione do normatywnej prędkości maszyny/linii Straty na jakości straty czasu maszyny na przetwarzanie wadliwego materiału/surowca i wytwarzanie wadliwych wyrobów W praktyce wyróżnia się dwie odmiany tego wskaźnika: Globalne OEE odnoszące się do wszystkich 4 grup strat wskaźnik managerski służący podejmowaniu decyzji taktyczno-strategicznych. Straty z tytułu planowanych przestojów nie powinny przekraczać 20% dostępnego czasu pracy maszyny, jeśli mamy mówić o efektywnej inwestycji. Techniczne OEE odnoszące się wyłącznie do nieplanowanych przestojów, strat na prędkości i strat na jakości wskaźnik produkcyjny służący doskonaleniu w systemie Kaizen. Straty nie powinny przekraczać 10% czasu planowanej eksploatacji maszyny. Jak się dowiedzieć jaki jest nasz wskaźnik OEE? Ww. wzory określają sposób ustalenia wartości OEE technicznego i jego składowych. Jest jednak możliwość szybkiej kalkulacji OEE z wykorzystaniem wzoru:

40 PRZEWODNIK INWESTORA MES 40 OEE T = (standardowy czas cyklu i-tej części x ilość wyprodukowanych dobrych i-tych części)/czas eksploatacji maszyny/linii Analogicznie można obliczyć OEE globalne OEE G = (standardowy czas cyklu i-tej części x ilość wyprodukowanych dobrych i-tych części)/dostępny czas maszyny/linii Przyjmuje się, że OEE Globalne na poziomie bliskim 80% wskazuje na konieczność zakupu kolejnej maszyny. A co zrobić gdy nasz wskaźnik OEE G jest niższy, a my nie jesteśmy w stanie zrealizować planu produkcji? W tej sytuacji należy podjąć działania Kaizen ukierunkowane na eliminację strat na dostępności, wykorzystaniu i jakości. Pojawia się jednak pytanie gdzie zacząć? Na to pytanie odpowiedzi mogą udzielić: Pracownicy Systemy pomiarowe typu MES gromadzące dane pomocne do wyliczenia wskaźników Kiedy wykorzystać wiedzę pracowników, a kiedy inwestować w MES? Gdy nasze OEE T zbliża się do poziomu 85% zaczynamy mieć potrzebę poszukiwania tzw. mikroprzestojów, drobnych strat czasów, które trudno złapać gołym okiem i wtedy pomogą nam systemy MES. Zanim jednak osiągniemy światowy poziom 85% OEE T możemy polegać na manualnym gromadzeniu danych, lub podnoszeniu OEE wyłącznie poprzez działania Kaizen. Należy jednak pamiętać, że sam MES nie rozwiąże nam wszystkich problemów. On je tylko skwantyfikuje i da wsad do kolejnych działań MES.

41 To właśnie w tym miejscu prezentujemy konkretny przykład działań i konkretne efekty ich realizacji w kontekście usprawnienia procesu produkcji Czy to naprawdę tak działa? PRZEWODNIK INWESTORA MES 41 Spróbuję wyjaśnić to na konkretnym przykładzie manualnej linii produkcyjnej, w której tempo pracy definiowane jest prędkością przenośnika. Kilkudziesięciu pracowników obsługuje linię. 60 z nich odpowiada bezpośrednio za montaż na linii, część za zasilanie linii w materiały, a część za ich odbiór z linii. Cel postawiony przed projektem: zwiększyć wydajność o 20% w ciągu 6 miesięcy bez zatrudnienia nowych pracowników. Sytuacja wyjściowa: brak pomiarów strat w procesie, brak raportów o stratach. Krok 1 - Kaizen Obserwacje migawkowe i działania Kaizen (4 dni warsztatu projektowowdrożeniowego i 4 tygodnie działań wg planu opracowanego podczas warsztatu). W ramach działań Kaizen wykonano analizę obciążenia pracowników i przeorganizowano podział pracy na linii oraz dokonano identyfikacji oczywistych strat związanych z organizacją i zasilaniem stanowisk pracy w materiał. Efekt: Wzrost efektywności o 7%. Krok 2 Wdrożenie systemu pomiarowego Opracowanie wymagań do systemu pomiarowego wymagało gimnastyki w postaci ustalenia przy jakich minimalnych inwestycjach w rozwiązania pomiarowe uda nam się zdobyć właściwe informacje pozwalające na dalsze doskonalenie procesu. Po rozpoznaniu różnych opcji dostępnych na rynku zdecydowaliśmy się na niewielką firmę, która zrobiła wdrożenie pod nasz projekt. Pozwoliło to na zapewnienie kluczowych elementów rozwiązania: pełna elastyczność strony raportowej ( surowe dane gromadzone z linii dostępne w postaci pliku CSV importowanego do Excela); minimalne i dostosowane do naszych potrzeb uzbrojenie linii produkcyjnej oraz szybki czas wdrożenia prostego rozwiązania. 9 z 60 stanowisk wyposażyliśmy w system raportowania oparty na 7 przyciskach określających kluczowe powody zatrzymań linii oraz skanerach kodów kreskowych służących ustaleniu szczegółowej przyczyny zatrzymania.

42 PRZEWODNIK INWESTORA MES 42 Wdrożenie systemu pomiarowego, bez jakichkolwiek zmian w organizacji pracy przyniosło poprawę wydajności o kolejne 4%. Krok 3 Kolejny Kaizen Informacje z systemu raportowego dały bogatą bazę informacji, które pozwoliły ukierunkować nasze działania na drobne acz efektywnościochłonne problemy. Bazując na wykresie Pareto strat byliśmy w stanie uderzyć w największych konsumentów wydajności. Kto uderzał? Pracownicy operacyjni, którzy potrafili jednoznacznie zdefiniować problem i zaproponować rozwiązanie przeprowadzeni przez ten proces metodą A3.

43 PRZEWODNIK INWESTORA MES 43 Efekt: Kolejne 6% efektywności zdobyte! Krok 4 Kaizen do sukcesu Mimo poprzednich sukcesów wciąż do celu brakowało 3%. Trzeba było ponownie podejść do analizy danych gromadzonych przez nasz system pomiarowy. Tym razem było trudniej. Najniżej wiszące owoce zostały zerwane. W celu osiągnięcia docelowej wydajności zastosowano: Równoważenie obciążeń stanowisk One Piece Flow kolejne podejście Redukcję czasu przezbrojenia - SMED Standaryzację materiałów wykorzystywanych w toku produkcji Standaryzację pracy (montażu) Ponowną re-organizację stanowiska pracy w oparciu o zasady 5S Redukcję zatrzymań rozwiązania techniczne A oto wyniki kolejnych kroków projektu realizowanego z wykorzystaniem koncepcji Kaizen Dlaczego pracowaliśmy krokami? By móc ocenić rezultaty naszej pracy i dać pracownikom szansę ustabilizowania przyjętych rozwiązań. Ponieważ pracowaliśmy metodą małych kroków, na stabilizację nie musieliśmy

44 PRZEWODNIK INWESTORA MES 44 czekać długo i projekt udało się zamknąć z sukcesem w wymaganym czasie. I tak po 6 miesiącach rozpoczęliśmy przenoszenie dobrych praktyk na kolejne linie wdrażając na nich również udoskonalone dzięki obserwacjom z pierwszego projektu systemy pomiarowe. Jak można zauważyć z przytoczonego tu cale study system MES wsparł i nadal wspiera procesy doskonalenia produkcji. Właściwie zdefiniowane wymagania do MES pozwoliły osiągnąć znaczące efekty w podnoszeniu wydajności produkcji. Jednak kluczowe rezultaty przyniosły działania Kaizen oparte na wiarygodnych danych dostarczanych przez MES. Notka biograficzna autorki Joanna Czerska założyciel firmy doradczo-szkoleniowej LeanQ Team. Doktor inżynier w zakresie zarządzania i ekonomii. Autorka książek Doskonalenie Strumienia wartości i Pozwól płynąć swojemu produktowi, Narzędzia doskonalenia produkcji. Posiada doświadczenie w przemyśle spożywczym, motoryzacyjnym, meblarskim, obróbki mechanicznej i in. oraz branży usługowej i logistyce. Realizatorka projektów z zakresu rozwoju przedsiębiorstwa w oparciu o koncepcję Lean, w tym: Value Stream Mapping, zarządzania wynikami, zarządzania łańcuchem dostaw w tym: zakupami, zaopatrzeniem i planowaniem oraz w wdrażaniu i doskonaleniu systemów ciągłego doskonalenia oraz projektów koncepcyjnych fabryk

45 Jeśli zależy Ci na zwiększeniu wydajności produkcji, powinieneś oprzeć swoje działania na wiarygodnych i dokładnych danych o jej przebiegu. Dostęp do takich informacji zapewniają systemy MES. Ich wdrożenie doskonale uzupełnia funkcjonowanie ERP i umożliwia efektywną optymalizację procesu wytwórczego. W jaki sposób? Wyjaśniamy to w niniejszym artykule. PRZEWODNIK INWESTORA MES 45 MES jako sposób na podniesienie efektywności zarządzania produkcją Skuteczne wykorzystanie zarówno systemów ERP do zarządzania zasobami przedsiębiorstwa, jak i MES do realizacji produkcji może w rezultacie bardzo wyraźnie wpłynąć na wzrost zysków firmy, poprzez m.in. wyeliminowanie niepotrzebnych kosztów produkcji. Jednak żeby podjąć decyzję o uzupełnieniu wykorzystywanego już systemu ERP funkcjami systemu MES, trzeba poznać podstawowe korzyści płynące z jego zastosowania. Poniżej zebraliśmy najważniejsze korzyści związane z wykorzystaniem MES w przedsiębiorstwie produkcyjnym. Przewaga MES nad ERP. Dlaczego warto wdrożyć MES? Załóżmy, że mamy za sobą pracochłonne i kosztowne wdrożenie ERP, a urywają się telefony od dostawców MES, namawiających nas do wdrożenia systemu MES. Jak reagować? Czy aby uzyskać lepsze wyniki na poziomie produkcji, a potem przedsiębiorstwa, potrzebujemy kolejnej inwestycji w dodatkowe oprogramowanie? Odpowiedź, jak to w życiu, nigdy nie jest jednoznaczna i wszystko zależy od indywidualnej sytuacji przedsiębiorstwa. Zanim cokolwiek odpowiemy dostawcom MES, spróbujmy dokładniej poznać korzyści, jakie potencjalnie przyniesie wdrożenie systemu MES w naszym przedsiębiorstwie. A jest ich niemało.

46 PRZEWODNIK INWESTORA MES 46 MES, dzięki swoim funkcjom, doskonale uzupełnia ERP i pozwala tak zoptymalizować produkcję, by zwiększyć jej wydajność i produktywność, skrócić czas cyklu produkcyjnego, maksymalnie wykorzystać zdolności produkcyjne zakładu, no i podnieść jakość wyrobów. System MES wspiera takie elementy pracy zakładu, jak bieżące zarządzanie produkcją oraz utrzymanie ruchu, kontrolę jakości oraz zarządzanie wydajnością zasobów produkcyjnych, np. w zakresie identyfikacji i zredukowania wąskich gardeł, co łącznie przyczynia się do obniżenia kosztów produkcji. Podstawową rolą systemów MES jest bieżące monitorowanie procesu produkcji przez pobieranie dokładnych danych z maszyn i od pracowników w czasie rzeczywistym. Dzięki temu uzyskujemy realne pomiary, na podstawie których możemy rozważyć rozmaite zmiany w procesie produkcyjnym, tak aby podnieść jego wydajność. Systemy MES gromadzą dane bezpośrednio z poszczególnych maszyn, jak i całych linii produkcyjnych. Informacje te są dokładne, wiarygodne i uzyskiwane na bieżąco, dzięki czemu niwelujemy problem opóźnionych i nierzetelnych informacji uzyskiwanych od pracowników drogą tradycyjną (zaokrąglanie liczb, czy ich celowe przekłamywanie). Z drugiej strony, system MES odciąża pracowników z ręcznego przekazywania wyników pomiarów, pozwalając im skupić się na samej produkcji, co w przeliczeniu na czas spędzony przez pracowników na rejestrowanie wyników produkcji może stanowić istotną korzyść w wymiarze finansowym i wydajności produkcji. Wskaźnik OEE warunkiem optymalizacji produkcji Systemy MES nie tylko dokonują pomiarów, lecz także automatycznie i na bieżąco obliczają kluczowe wskaźniki efektywności, między innymi takie jak wskaźnik efektywności wyposażenia (OEE). Obecnie posiadanie bieżącej wiedzy na temat tego wskaźnika jest warunkiem skutecznej i adekwatnej optymalizacji produkcji. Monitoring wydajności i jakości produkcji jest już czymś powszechnym w przedsiębiorstwach wytwórczych, ale dokładność i wygoda dokonywania tych pomiarów wyglądają bardzo różnie. W większości firm weryfikacja OEE odbywa się w oparciu o dokumentację papierową, opóźnioną, co

47 PRZEWODNIK INWESTORA MES 47 niestety ma wiele wad. Po pierwsze, dane nie są wystarczająco dokładne, a po drugie, nie są dostępne i przetwarzane w czasie rzeczywistym. Systemy MES redukują te problemy, dokonując pomiarów nawet mikroprzestojów, pozwalając na szybkie generowanie raportów na żądanie i automatycznie, na bieżąco obliczając OEE. Jeśli chcemy maksymalnie wykorzystać możliwości optymalizacji, jakie daje monitoring wskaźników wydajności, musimy oprzeć się na zaawansowanych, automatycznych pomiarach, nie zaś na ręcznie wprowadzanych danych. Dokumentacja papierowa to przeszłość, ponieważ utrudnia ona pracę przedsiębiorstwa i wydłuża proces pozyskiwania danych, wiąże się też z pewnym stopniem niedokładności. Dostęp do informacji o wydajności produkcji musi być szybki, a sposób określania OEE - jednakowy dla całego przedsiębiorstwa. Właśnie w taki sposób działają systemy MES, pozwalając na wygodne dokonywanie automatycznych raportów i analiz zgodnie z bieżącym priorytetem. Dlaczego wskaźnik OEE jest tak ważny? Monitorowanie jakości i wydajności procesu wytwórczego to gwarant szybkiej odpowiedzi na pierwotną przyczynę jakichkolwiek problemów na linii produkcyjnej. Dotyczy to na przykład nieplanowanych przestojów, które są istotnym problemem w każdej fabryce - na podstawie pomiarów w czasie rzeczywistym menedżer może zidentyfikować ich przyczynę i znacząco skrócić ich czas. Automatyczne pobieranie danych o wydajności redukuje nie tylko nierzetelność i niedokładność danych. Zdejmuje z pracowników konieczność manualnego dokonywania zapisów z informacją o wydajności, co oszczędza czas, który można przeznaczyć na czynności produkcyjne. Ponadto, dzięki szybkiemu dostępowi do współdzielonych danych, wszyscy pracownicy są lepiej poinformowani, co minimalizuje dezorganizację i wzmaga wydajność.

48 PRZEWODNIK INWESTORA MES 48 Realne korzyści z wdrożenia MES W celu zaprezentowania realnych korzyści z zastosowania MES, posłużyliśmy się wynikami ankiety przeprowadzonej przez MESA (Manufacturing Enterprise Solutions Association), a udostępnionej redakcji decyzje-it.pl przez Operator Systems Poland, która jednoznacznie wskazuje na korzyści z wprowadzenia MES w przedsiębiorstwach produkcyjnych: 45% redukcja średniego czasu cyklu produkcyjnego, 17% redukcja produktów pozostających w produkcji, 75% redukcja czasu wprowadzania danych, 32% redukcja czasu realizacji zamówienia, 56% redukcja dokumentacji papierowej na hali produkcyjnej, 15% redukcja wad wyrobów gotowych. System MES wskazuje wolne moce produkcyjne i pomaga bardziej efektywnie wykorzystać posiadane zasoby. Jest to możliwe m.in. poprzez optymalne określenie harmonogramu produkcji (na podstawie wszystkich aktualnie dostępnych informacji), rejestrowanie faktycznych czasów pracy urządzeń (oraz czasów realizacji zleceń) czy określenie właściwej kolejki przezbrojeń celem wyeliminowania wąskich gardeł w procesie produkcyjnym. System MES pozwala także na osiąganie dodatkowych korzyści, dzięki kontroli jakości produkcji na poszczególnych etapach procesu technologicznego czy automatyzacji wprowadzania danych o awariach i przestojach wraz z określaniem ich przyczyn. System MES to łącznik pomiędzy warstwą systemów biznesowych, a produkcją. Pozwala przenieść cele strategiczne na poziom hali produkcyjnej. Dzięki temu możliwa jest analiza pracy pojedynczych maszyn, zespołów roboczych czy stanowisk, także w kontekście celów długookresowych i strategii firmy. System MES działa na bieżących danych pochodzących z produkcji, dzięki czemu zapewnia dostęp do informacji kluczowych dla sprawnego podejmowania decyzji oraz efektywnego planowania produkcji.

49 PRZEWODNIK INWESTORA MES 49 Systemy zarządzania produkcją mogą ułatwiać kontrolę kosztów i prowadzenie produkcji. Dają szerokie możliwości w zakresie gromadzenia danych oraz ich kontekstowego raportowania w dowolnych zestawieniach i analizach. Z uwagi na to, że systemy MES działają na pograniczu produkcji oraz biznesu, mamy możliwość powiązania ze sobą w jednym miejscu danych technologicznych z danymi produkcyjnymi. Taka funkcjonalność ułatwia nie tylko prowadzenie bieżącej produkcji, ale jednocześnie tworzy narzędzie do oceny efektywności wprowadzanych usprawnień w ramach procesu ciągłego doskonalenia produkcji. Bardziej wymagający klienci mogą pokusić się o śledzenie i rejestrację dokładnej genealogii produkcji. Dzięki temu mogą dowiedzieć się, jakie elementy procesu (np. receptury, jakość surowców, awarie, przestoje, błędy ludzi) miały największy wpływ na przebieg produkcji oraz jakość danej partii. Takie narzędzia z jednej strony pomagają kontrolować wysoką jakość produktu, dzięki zwiększeniu dyscypliny i stabilności procesu technologicznego, a ponadto zwiększają również poziom zaufania kontrahentów do danego przedsiębiorstwa. Wspólne zarządzanie produkcją przez ERP i MES Integracja ERP i MES przynosi korzyści zarówno w obszarze biznesowym, jak i na poziomie bezpośredniego zarządzania produkcją. Dane zbierane przez MES i przekazywane do ERP pozwalają na skuteczną optymalizację procesu produkcyjnego, zarządzanie produktem i nakładem pracy. Z drugiej strony, pobierając z ERP zlecenia produkcyjne, MES umożliwia automatyczne harmonogramowanie, tworząc listy zadań dla maszyn i urządzeń oraz pracowników. Krótko mówiąc, zlecenia produkcyjne i plany produkcji przygotowane za pomocą ERP ułatwiają szczegółowe harmonogramowanie zleceń produkcyjnych, ich rozdział na stanowiska pracy, a dalej realizację zadań i zleceń produkcyjnych na poziomie fabryki, zaś informacje zbierane przez MES pozwalają weryfikować skuteczność i zasadność tych planów, a w razie potrzeby, szybką reakcję na nieprawidłowości i zakłócenia. Po zakończonym zleceniu, dane o wykorzystaniu zasobów do jego realizacji trafiają do ERP, w celu zebrania kosztów na zleceniu i kalkulacji wyniku finansowego na zleceniu.

50 PRZEWODNIK INWESTORA MES 50 Samo MES bez ERP? Standardem w największych firmach produkcyjnych jest czerpanie korzyści z obu typów systemów, właśnie ze względu na to, że doskonale się uzupełniają i ułatwiają osiąganie wysokiej wydajności produkcji. Integracja ERP i MES w dużych przedsiębiorstwach produkcyjnych jest już właściwie standardem.). Tylko 14% firm o obrotach powyżej 1 mld zł nie korzysta jeszcze z oprogramowania tego typu 1. Jeśli jednak w danym przedsiębiorstwie produkcyjnym nie stosuje się ERP, to systemy MES posiadają moduły umożliwiające tworzenie zleceń produkcyjnych bezpośrednio na podstawie zamówień od klientów, zdefiniowanych marszrut technologicznych i zestawień materiałowych (BOM). Odpowiedź na postawione pytanie, brzmi tak. Jeśli przedsiębiorstwo produkuje, ale nie ma systemu ERP z funkcjami zarządzania produkcją lub posiadany system ERP nie ma funkcji wspomagających zarządzanie produkcją to naj najbardziej warto rozważyć integrację systemu ERP lub jakiegokolwiek innego, transakcyjnego z systemem MES. Czy inwestować w MES? Ostateczna decyzja Inwestycja w MES to trudna decyzja - wdrożenie i integracja systemu MES to kosztowny i pracochłonny projekt dla przedsiębiorstwa. Jednak mając na uwadze potencjalne korzyści, warto przynajmniej rozważyć zaangażowanie środków we wdrożenie systemu tej klasy. Oczywiście, nie każda firma skorzysta na tym rozwiązaniu, nie w każdym przedsiębiorstwie wykorzystanie MES okaże się tak korzystne. Wśród branż, którym bez wątpienia przyda się tego typu organizacja gromadzenia i przetwarzania danych, znajdują się m. in. przemysł spożywczy, tworzyw sztucznych, motoryzacyjny, meblowy czy elektroniczny. 1. Źródło: raport ASTOR Systemy Raportowania Wskaźnika OEE", kwiecień 2013.

51 Zakładamy, że dotarłeś do tego miejsca naszego Przewodnika. Rozumiemy zatem, że reprezentujesz przedsiębiorstwo produkcyjne i zaciekawiliśmy Cię dotychczasową treścią naszej publikacji. Teraz pytanie najważniejsze. Wiesz już co robią, czemu służą i jakie korzyści przynoszą systemy MES przedsiębiorstwu tylko, co zrobić dalej? PRZEWODNIK INWESTORA MES 51 Potencjał organizacji, czyli czy jesteś gotowy na wdrożenie MES? Zakładamy, że wyobrażasz już sobie funkcjonowanie MES w Twoim przedsiębiorstwie. Zanim jednak do tego dojdzie, kolejnym krokiem powinno być wykonanie kilku czynności przygotowawczych i weryfikacyjnych. Ustal jak wygląda aktualna struktura systemów informatycznych wspomagających biznes w Twoim przedsiębiorstwie zdarza się, że już na starcie uniemożliwia zastosowanie systemu MES. Zdarza się coraz częściej, że zakłady produkcyjne, które chcą wykorzystać pełny potencjał dostępnych na rynku systemów informatycznych wspierających produkcję i utrzymanie ruchu decydują się na rozwiązania dedykowane, ponieważ tylko takie podejście pozwala im na zaspokojenie swoich specyficznych potrzeb. Ma to jednak swoje implikacje na strukturę systemów i poziom oraz utrzymanie ich integracji. Są zwolennicy tezy, że najbardziej optymalnym rozwiązaniem jest wdrożenie dedykowanych systemów dla poszczególnych działów zakładu produkcyjnego, tj. systemu CMMS do wspomagania pracy działu utrzymania ruchu; systemu SCADA do monitorowania i wizualizacji procesów oraz systemów MES - do zarządzania realizacją produkcji w czasie rzeczywistym. ustal, co konkretnie chciałbyś osiągnąć poprzez eksploatację MES (cele) pamiętając, że tego typu aplikacje informatyczne nie rozwiążą wszystkich Twoich problemów i oczekiwań lepiej oczekiwać mniej, niż być rozczarowanym, że MES nie rozwiązał wszystkiego, opracuj swoje wymagania wobec funkcji MES i oczekiwanej technologii, w odniesieniu do celów, zaczynając od wymagań w poszczególnych obszarach funkcjonowania przedsiębiorstwa, tj. zarządzania produkcją, zarządzania wydajnością i zarządzania

52 PRZEWODNIK INWESTORA MES 52 jakością, a następnie łącząc je w jeden spójny model wymagań przedsiębiorstwa. No i nie przesadzaj. Dużo znaczy drożej i dłużej. wyślij do potencjalnych dostawców zapytanie o wycenę swoich oczekiwań, a potem zastanów się czy cię na to stać? Pamiętaj, że nabycie licencji i wdrożenie to tylko część nakładów. Do tego trzeba dodać utrzymanie systemu, czas Twoich pracowników na skuteczne wdrożenie, dodatkowe nakłady na modyfikacje, integracje, raporty, aktualizacje, itd. Lepiej przewidzieć i alokować za dużo środków, niż za mało. Rozczarowanie jest wtedy mniejsze. poddaj Twój pomysł wraz z danymi finansowymi pod rozwagę Twoim przełożonym. Bez ich wsparcia, nie ma sensu tracić dalej czasu. To warunek dalszych działań i sukcesu przedsięwzięcia. deleguj zespół pracowników i nie przesadzaj z ich liczbą, bo więcej nie znaczy lepiej. Ważne, żeby wybrańcy byli autentycznie zaangażowani i zmotywowani do wyboru i wdrożenia MES. To na ogół wystarcza. zdefiniuj realistyczne ramy czasowe, z założeniem większego marginesu czasowego, a będziesz mniej rozczarowany. Od paru lat odchodzi się już od praktyki kompleksowego wdrożenia systemu MES wykorzystując od razu wszystkie potrzebne moduły i funkcjonalności. Takie podejście niesie za sobą zbyt duże ryzyko niepowodzenia projektu z powodu zbyt dużych zmian, którym musi poddać się dana organizacja. Wyjątkiem może być sytuacja, kiedy pełne wdrożenie systemu poprzedzone jest bardzo dokładną i rzetelnie przeprowadzoną analiza funkcjonalną, która ma za zadanie bardzo precyzyjnie określić zakres oraz cele wdrożenia. Ponadto systemy MES coraz częściej korzystają dziś z nowoczesnych technologii mobilnych, przede wszystkim jako narzędzia do zbierania i ułatwiania dostępu do danych. Dodatkowym wyzwaniem dzisiaj staje się obsługa dużych zbiorów danych ich gromadzenie i przetwarzanie. przygotuj się na zmiany organizacyjno zarządcze, ponieważ opinia, że system MES powinien dostosować się do sposobu funkcjonowania przedsiębiorstwa to mit. Będziesz bardziej otwarty na zmiany i dostosowanie swojej organizacji do działania systemu MES, tym będziesz mniej rozczarowany z efektu końcowego,

53 PRZEWODNIK INWESTORA MES 53 przekaż profesjonalistom ustalenie warunków umowy z dostawcą MES specjalizującym się w problematyce IT, ponieważ nie ujmując niczego Twoim radcom prawnym tylko oni mogą zapewnić ci spokojny sen, a w razie potrzeby skuteczne odstąpienie lub rozwiązanie umowy.

54 PRZEWODNIK INWESTORA MES 54 Dodatkowe publikacje i materiały nt. systemów MES W tym rozdziale zamieszczamy linki do wielu przydatnych i interesujących materiałów związanych z wyborem systemu MES. Dla większej przejrzystości, podzieliliśmy je na grupy odpowiadające poszczególnym etapom procesu wyboru systemu MES. Mamy nadzieję, że będą one Państwu przydatne w realizowanych przedsięwzięciach. Rozpoznanie rynku "Przewodnik Inwestora. Przygotuj się do wdrożenia systemu ERP." Definiowanie wymagań wobec systemu "Mes System Realizacji Produkcji." Identyfikacja dostawców "Zapytanie o informację (RFI)" Wybór dostawcy "Zapytanie odertowe (RFP)" "Umowa wdrożeniowa" "Licencje i prawa autorskie we wdrożeniach systemów informatycznych" "Rodzaje i struktura umów w projektach wdrożeniowych" "Kary umowne i inne sankcje w projektach wdrożeniowych" "Skutki niewykonania lub nienależytego wykonania wdrożenia"

55 PRZEWODNIK INWESTORA MES 55 Podziękowanie Niniejszy poradnik powstał we współpracy z czołowymi dostawcami systemów MES w Polsce. Mamy głębokie przekonanie, że przełożyło się to na jakość merytoryczną naszego Przewodnika, tak istotną dla Ciebie, Drogi Czytelniku. Dziękujemy dostawcom systemów MES za konsultacje i udostępnienie materiałów. Poniżej ich lista w kolejności alfabetycznej Astor Sp. z o.o. DSR sp. z o.o. PSI Polska Sp. z o.o. Queris Sp. z o.o. VIX Automation sp. z o.o. Osobno dziękujemy Pani Joannie Czerskiej za przygotowanie artykułu: "Rola systemów MES w działaniach doskonalących procesy wytwórcze z punktu widzenia managera"

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych www.streamsoft.pl Obserwować, poszukiwać, zmieniać produkcję w celu uzyskania największej efektywności. Jednym słowem być jak Taiichi Ohno, dyrektor

Bardziej szczegółowo

Systemy Monitorowania Produkcji EDOCS

Systemy Monitorowania Produkcji EDOCS Systemy Monitorowania Produkcji EDOCS Kim jesteśmy? 5 Letnie doświadczenie przy wdrażaniu oraz tworzeniu oprogramowania do monitorowania produkcji, W pełni autorskie oprogramowanie, Firma korzysta z profesjonalnego

Bardziej szczegółowo

Od ERP do ERP czasu rzeczywistego

Od ERP do ERP czasu rzeczywistego Przemysław Polak Od ERP do ERP czasu rzeczywistego SYSTEMY INFORMATYCZNE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PRODUKCJĄ Wrocław, 19 listopada 2009 r. Kierunki rozwoju systemów informatycznych zarządzania rozszerzenie

Bardziej szczegółowo

MONITOROWANIE EFEKTYWNOŚCI W SYSTEMIE MES

MONITOROWANIE EFEKTYWNOŚCI W SYSTEMIE MES MONITOROWANIE EFEKTYWNOŚCI W SYSTEMIE MES R ozwiązania GE do monitorowania wydajności produkcji umożliwiają lepsze wykorzystanie kapitału przedsiębiorstwa poprzez zastosowanie analiz porównawczych, wykorzystujących

Bardziej szczegółowo

Broszura aplikacyjna ANT Factory Portal

Broszura aplikacyjna ANT Factory Portal Broszura aplikacyjna ANT Factory Portal System nadzoru linii produkcyjnych: śledzenie partii produkcyjnej. System do nadzoru produkcji on-line, w czasie rzeczywistym. Kraków, 2011 Kraków Spółka informatyczna

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie oprogramowania Proficy (ifix, Historian oraz Plant Applications) w laboratoryjnym stanowisku monitoringu systemów produkcyjnych in-line

Zastosowanie oprogramowania Proficy (ifix, Historian oraz Plant Applications) w laboratoryjnym stanowisku monitoringu systemów produkcyjnych in-line Zastosowanie oprogramowania Proficy (ifix, Historian oraz Plant Applications) w laboratoryjnym stanowisku monitoringu systemów produkcyjnych in-line Dr inż. Grzegorz Ćwikła Stanowisko do monitoringu systemów

Bardziej szczegółowo

www.streamsoft.pl Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych

www.streamsoft.pl Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych www.streamsoft.pl Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych Obserwować, poszukiwać, zmieniać produkcję w celu uzyskania największej efektywności. Jednym słowem być jak Taiichi Ohno, dyrektor

Bardziej szczegółowo

Case Study. Rozwiązania dla branży metalowej

Case Study. Rozwiązania dla branży metalowej Case Study Rozwiązania dla branży metalowej Charakterystyka klienta Firma produkująca wyroby ze stali czarnej, aluminium, stali nierdzewnej oraz elementy konstrukcji i konstrukcje metalowe. W palecie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

Katalog handlowy e-production

Katalog handlowy e-production 1 / 12 Potęga e-innowacji Katalog handlowy e-production 2 / 12 e-production to zaawansowany system informatyczny przeznaczony do opomiarowania pracy maszyn produkcyjnych w czasie rzeczywistym. Istotą systemu

Bardziej szczegółowo

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych www.streamsoft.pl Obserwować, poszukiwać, zmieniać produkcję w celu uzyskania największej efektywności. Jednym słowem być jak Taiichi Ohno, dyrektor

Bardziej szczegółowo

Istnieje możliwość prezentacji systemu informatycznego MonZa w siedzibie Państwa firmy.

Istnieje możliwość prezentacji systemu informatycznego MonZa w siedzibie Państwa firmy. system informatyczny wspomagający monitorowanie i planowanie zapasów w przedsiębiorstwie System informatyczny MonZa do wspomagania decyzji managerskich w obszarze zarządzania zapasami jest odpowiedzią

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie procesami i logistyką w przedsiębiorstwie

Zarządzanie procesami i logistyką w przedsiębiorstwie Zarządzanie procesami i logistyką w przedsiębiorstwie Opis Projektowanie i ciągła optymalizacja przepływu produktu w łańcuchu dostaw oraz działań obsługowych i koniecznych zasobów, wymaga odwzorowania

Bardziej szczegółowo

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych www.streamsoft.pl Obserwować, poszukiwać, zmieniać produkcję w celu uzyskania największej efektywności. Jednym słowem być jak Taiichi Ohno, dyrektor

Bardziej szczegółowo

Rola systemów MES w działaniach doskonalących procesy wytwórcze z punktu widzenia managera

Rola systemów MES w działaniach doskonalących procesy wytwórcze z punktu widzenia managera Dowiedz się jak w praktyce, prostymi metodami, usprawnić efektywność produkcji. To da się zrobić. Zobacz jakie to proste. PRZEWODNIK INWESTORA MES 36 Rola systemów MES w działaniach doskonalących procesy

Bardziej szczegółowo

Personalizacja Plan-de-CAMpagne dostosowywanie programu do indywidualnych potrzeb firm, działów oraz osób

Personalizacja Plan-de-CAMpagne dostosowywanie programu do indywidualnych potrzeb firm, działów oraz osób Personalizacja Plan-de-CAMpagne dostosowywanie programu do indywidualnych potrzeb firm, działów oraz osób Wdrożenie systemu planowania zasobów przedsiębiorstwa pomimo wielu korzyści często też wiąże się

Bardziej szczegółowo

2015-05-05. Efektywne zarządzanie procesem produkcyjnym. Systemy informatyczne wspierające zarządzanie procesami produkcyjnymi.

2015-05-05. Efektywne zarządzanie procesem produkcyjnym. Systemy informatyczne wspierające zarządzanie procesami produkcyjnymi. Efektywne zarządzanie procesem produkcyjnym - Optymalne zarządzanie procesami produkcyjnymi - maksymalne obniżenie kosztów wytwarzania - uproszczenie działalności - zwiększenie produktywności Produktywność

Bardziej szczegółowo

Skuteczność => Efekty => Sukces

Skuteczność => Efekty => Sukces O HBC Współczesne otoczenie biznesowe jest wyjątkowo nieprzewidywalne. Stała w nim jest tylko nieustająca zmiana. Ciągłe doskonalenie się poprzez reorganizację procesów to podstawy współczesnego zarządzania.

Bardziej szczegółowo

Informatyczne Systemy Zarządzania Klasy ERP. Produkcja

Informatyczne Systemy Zarządzania Klasy ERP. Produkcja Informatyczne Systemy Zarządzania Klasy ERP Produkcja Produkcja Moduł dostarcza bogaty zestaw narzędzi do kompleksowego zarządzania procesem produkcji. Zastosowane w nim algorytmy pozwalają na optymalne

Bardziej szczegółowo

Jak zwiększyć konkurencyjność przedsiębiorstwa dokonując pomiaru wskaźnika efektywności (OEE) oraz energii?

Jak zwiększyć konkurencyjność przedsiębiorstwa dokonując pomiaru wskaźnika efektywności (OEE) oraz energii? Jak zwiększyć konkurencyjność przedsiębiorstwa dokonując pomiaru wskaźnika efektywności (OEE) oraz energii? Przy stale rosnących cenach mediów i surowców do produkcji, tzw. koszty stałe mają coraz większy

Bardziej szczegółowo

System CMMS Profesal Maintenance wspiera prace UR w firmie MC Bauchemie

System CMMS Profesal Maintenance wspiera prace UR w firmie MC Bauchemie System CMMS Profesal Maintenance wspiera prace UR w firmie MC Bauchemie Firma MC Bauchemie Firma MC Bauchemie w Środzie Wielkopolskiej to wyspecjalizowany zakład produkcyjny dodatków do betonu, produktów

Bardziej szczegółowo

Zakupy i kooperacje. Rys.1. Okno pracy technologów opisujące szczegółowo proces produkcji Wałka fi 14 w serii 200 sztuk.

Zakupy i kooperacje. Rys.1. Okno pracy technologów opisujące szczegółowo proces produkcji Wałka fi 14 w serii 200 sztuk. Zakupy i kooperacje Wstęp Niewątpliwie, planowanie i kontrola procesów logistycznych, to nie lada wyzwanie dla przedsiębiorstw produkcyjnych. Podejmowanie trafnych decyzji zależy od bardzo wielu czynników.

Bardziej szczegółowo

Rejestracja produkcji

Rejestracja produkcji Rejestracja produkcji Na polskim rynku rosnącym zainteresowaniem cieszą się Systemy Realizacji Produkcji (MES). Ich głównym zadaniem jest efektywne zbieranie informacji o realizacji produkcji w czasie

Bardziej szczegółowo

Dobór systemów klasy ERP

Dobór systemów klasy ERP klasy ERP - z uwzględnieniem wymagań normy ISO 9001 Prezentacja w Klubie Menedżera Jakości, 19 marzec 2008 Zagadnienia ogólne związane z doborem systemu klasy ERP Podstawowe podziały klasyfikujące systemy

Bardziej szczegółowo

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie System zarządzania energią to uniwersalne narzędzie dające możliwość generowania oszczędności energii, podnoszenia jej efektywności

Bardziej szczegółowo

Systemy ERP. dr inż. Andrzej Macioł http://amber.zarz.agh.edu.pl/amaciol/

Systemy ERP. dr inż. Andrzej Macioł http://amber.zarz.agh.edu.pl/amaciol/ Systemy ERP dr inż. Andrzej Macioł http://amber.zarz.agh.edu.pl/amaciol/ Źródło: Materiały promocyjne firmy BaaN Inventory Control Jako pierwsze pojawiły się systemy IC (Inventory Control) - systemy zarządzania

Bardziej szczegółowo

...Gospodarka Materiałowa

...Gospodarka Materiałowa 1 Gospodarka Materiałowa 3 Obsługa dokumentów magazynowych 4 Ewidencja stanów magazynowych i ich wycena 4 Inwentaryzacja 4 Definiowanie indeksów i wyrobów 5 Zaopatrzenie magazynowe 5 Kontrola jakości 5

Bardziej szczegółowo

SigmaMRP zarządzanie produkcją w przedsiębiorstwie z branży metalowej.

SigmaMRP zarządzanie produkcją w przedsiębiorstwie z branży metalowej. SigmaMRP zarządzanie produkcją w przedsiębiorstwie z branży metalowej. Wstęp SigmaMRP to nowość na polskim rynku, która jest już dostępna w ofercie firmy Stigo. Program MRP (ang. Material Requirements

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Zapasami System informatyczny do monitorowania i planowania zapasów. Dawid Doliński

Zarządzanie Zapasami System informatyczny do monitorowania i planowania zapasów. Dawid Doliński Zarządzanie Zapasami System informatyczny do monitorowania i planowania zapasów Dawid Doliński Dlaczego MonZa? Korzyści z wdrożenia» zmniejszenie wartości zapasów o 40 %*» podniesienie poziomu obsługi

Bardziej szczegółowo

Fabryka w przeglądarce, czyli monitorowanie procesu produkcyjnego w czasie rzeczywistym, on-line.

Fabryka w przeglądarce, czyli monitorowanie procesu produkcyjnego w czasie rzeczywistym, on-line. Fabryka w przeglądarce, czyli monitorowanie procesu produkcyjnego w czasie rzeczywistym, on-line. Andrzej Jarosz, Prezes Zarządu ANT Sp. z o.o. 26 października 2010 Systech Wrocław Systemy informatyczne

Bardziej szczegółowo

... Zarządzanie Produkcją (MRP)

... Zarządzanie Produkcją (MRP) 1 Zarządzanie Produkcją 3 Techniczne przygotowanie produkcji 4 Planowanie produkcji 4 Planowanie zapotrzebowań materiałowych 5 Planowanie i realizacja zleceń 5 Planowanie zdolności produkcyjnych 5 Sterowanie

Bardziej szczegółowo

System MES a wzrost efektywności zarządzania produkcją

System MES a wzrost efektywności zarządzania produkcją System MES a wzrost efektywności zarządzania produkcją Wiele firm w swej codziennej praktyce biznesowej korzysta z systemów klasy ERP. Wspomagają one działania operacyjne, usprawniają funkcjonowanie przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

SiR_13 Systemy SCADA: sterowanie nadrzędne; wizualizacja procesów. MES - Manufacturing Execution System System Realizacji Produkcji

SiR_13 Systemy SCADA: sterowanie nadrzędne; wizualizacja procesów. MES - Manufacturing Execution System System Realizacji Produkcji System informatyczny na produkcji: Umożliwi stopniowe, ale jednocześnie ekonomiczne i bezpieczne wdrażanie i rozwój aplikacji przemysłowych w miarę zmiany potrzeb firmy. Może adoptować się do istniejącej

Bardziej szczegółowo

WMS WEAVER WMS NOWOCZESNE ROZWIĄZANIA DLA LOGISTYKI MAGAZYNOWEJ

WMS WEAVER WMS NOWOCZESNE ROZWIĄZANIA DLA LOGISTYKI MAGAZYNOWEJ WMS WEAVER WMS NOWOCZESNE ROZWIĄZANIA DLA LOGISTYKI MAGAZYNOWEJ WMS Zintegrowany system zarządzania magazynem Zwiększ konkurencyjność Twojej firmy już dziś dzięki poprawie działań magazynowo-logistycznych

Bardziej szczegółowo

ANT Factory Portal System do monitorowania i zarządzania produkcją

ANT Factory Portal System do monitorowania i zarządzania produkcją ANT Factory Portal System do monitorowania i zarządzania produkcją System do monitorowania i zarządzania produkcją Monitoring pracy maszyn i linii produkcyjnych Śledzenie partii produkcyjnych, kody kreskowe

Bardziej szczegółowo

Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Realizacja procedur ISO 9001

Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Realizacja procedur ISO 9001 iscala Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Realizacja procedur ISO 9001 Opracował: Grzegorz Kawaler SCALA Certified Consultant Realizacja procedur ISO 9001 1. Wstęp. Wzrastająca konkurencja

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie... 3 Charakterystyka grupy docelowej... 4 Podział grupy docelowej... 4. Podział grupy docelowej wg stanowisk pracy respondentów...

Wprowadzenie... 3 Charakterystyka grupy docelowej... 4 Podział grupy docelowej... 4. Podział grupy docelowej wg stanowisk pracy respondentów... Spis treści Wprowadzenie... 3 Charakterystyka grupy docelowej... 4 Podział grupy docelowej.... 4 Podział grupy docelowej wg stanowisk pracy respondentów.... 4 Wyniki badania... 6 Rozliczanie produkcji

Bardziej szczegółowo

Mapowanie procesów logistycznych i zarządzanie procesami

Mapowanie procesów logistycznych i zarządzanie procesami Mapowanie procesów logistycznych i zarządzanie procesami Opis Odwzorowanie strategii przedsiębiorstwa w łańcuchu dostaw na niższe poziomy zarządzania operacyjnego, wymaga w praktyce odpowiedniej organizacji

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie logistyką. Zarządzanie operacyjne łańcuchem dostaw.

Zarządzanie logistyką. Zarządzanie operacyjne łańcuchem dostaw. Zarządzanie logistyką. Zarządzanie operacyjne łańcuchem dostaw. Opis Zapotrzebowanie na wykwalifikowanych menedżerów łańcuchów dostaw i pracowników integrujących zarządzanie rozproszonymi komórkami organizacyjnymi

Bardziej szczegółowo

Sage ERP X3 dla produkcji

Sage ERP X3 dla produkcji Wstęp Sage ERP X3 jest systemem oferującym kompleksowe rozwiązania we wszystkich obszarach związanych z zarządzaniem produktem począwszy od fazy projektowania poprzez wycenę, planowanie, realizację, rozliczenie

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE NR 01/04/2014

ZAPYTANIE OFERTOWE NR 01/04/2014 Lubliniec, dnia 17 kwietnia 2014r. Schwer Fittings Sp. z o.o. Ul. Oleska 34 42-700 Lubliniec Do ZAPYTANIE OFERTOWE NR 01/04/2014 Zwracamy się z prośbą o przedstawienie oferty handlowej w ramach Działania

Bardziej szczegółowo

Systemy bezpieczeństwa i ochrony zaprojektowane dla obiektów logistycznych.

Systemy bezpieczeństwa i ochrony zaprojektowane dla obiektów logistycznych. BRB Doradztwo Biznesowe doradzamy, szkolimy, rozwijamy Systemy bezpieczeństwa i ochrony zaprojektowane dla obiektów logistycznych. Krzysztof Bełdycki Właściciel tel. 722-529-820 e-mail: biuro@brb-doradztwobiznesowe.pl

Bardziej szczegółowo

SYSTEM VILM ZARZĄDZANIE CYKLEM ŻYCIA ŚRODOWISK WIRTUALNYCH. info@prointegra.com.pl tel: +48 (032) 730 00 42

SYSTEM VILM ZARZĄDZANIE CYKLEM ŻYCIA ŚRODOWISK WIRTUALNYCH. info@prointegra.com.pl tel: +48 (032) 730 00 42 SYSTEM VILM ZARZĄDZANIE CYKLEM ŻYCIA ŚRODOWISK WIRTUALNYCH info@prointegra.com.pl tel: +48 (032) 730 00 42 1. WPROWADZENIE... 3 2. KORZYŚCI BIZNESOWE... 4 3. OPIS FUNKCJONALNY VILM... 4 KLUCZOWE FUNKCJE

Bardziej szczegółowo

System e-zlecenia. www.coig.pl

System e-zlecenia. www.coig.pl System e-zlecenia www.coig.pl Czym jest system e-zlecenia? e-zlecenia to nowoczesny system informatyczny, który obsługuje i wspomaga procesy biznesowe zachodzące w obszarze obsługi planów i ich realizacji

Bardziej szczegółowo

DOKUMENT INFORMACYJNY COMARCH BUSINESS INTELLIGENCE:

DOKUMENT INFORMACYJNY COMARCH BUSINESS INTELLIGENCE: DOKUMENT INFORMACYJNY COMARCH BUSINESS INTELLIGENCE: JAKIE PROBLEMY ROZWIĄZUJE BI 1 S t r o n a WSTĘP Niniejszy dokument to zbiór podstawowych problemów, z jakimi musi zmagać się przedsiębiorca, analityk,

Bardziej szczegółowo

Czerwiec 2014. Raport. Wykorzystanie EDI w przedsiębiorstwach dystrybucyjnych i produkcyjnych

Czerwiec 2014. Raport. Wykorzystanie EDI w przedsiębiorstwach dystrybucyjnych i produkcyjnych Czerwiec 2014 Raport Wykorzystanie EDI w przedsiębiorstwach dystrybucyjnych i produkcyjnych 2 Wprowadzenie EDI. Jeden ze skrótów funkcjonujących w branży informatycznej, podobnie jak wiele innych,np. ERP,

Bardziej szczegółowo

SIMPLE.APS optymalizacja w planowaniu produkcji

SIMPLE.APS optymalizacja w planowaniu produkcji SIMPLE.APS optymalizacja w planowaniu produkcji 23 czerwca 2010 Agenda: 1. Umiejscowienie SIMPLE.APS 2. Funkcjonalność 3. Tworzenie modelu: Definiowanie wydziałów produkcyjnych Definiowanie umiejętnosci

Bardziej szczegółowo

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie informatycznej. Zadaniem systemu jest rejestracja i przechowywanie

Bardziej szczegółowo

System monitorus NOWOCZESNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ. energią dla tych, którzy chcą oszczędzać i na bieżąco

System monitorus NOWOCZESNE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ. energią dla tych, którzy chcą oszczędzać i na bieżąco System monitorus MoniTorus to nowoczesne narzędzie do zarządzania Przyjazny interfejs użytkownika oraz hierarchiczna energią dla tych, którzy chcą oszczędzać i na bieżąco analizować koszty ponoszone na

Bardziej szczegółowo

Dane Klienta: PUW Torpol Sp. z o.o. ul. Wały Piastowskie 1. 80-855 Gdańsk. www.torpol.eu

Dane Klienta: PUW Torpol Sp. z o.o. ul. Wały Piastowskie 1. 80-855 Gdańsk. www.torpol.eu Dane Klienta: PUW Torpol Sp. z o.o. ul. Wały Piastowskie 1 80-855 Gdańsk www.torpol.eu PUW Torpol Sp. z o.o. rozpoczęło działalność w 1987 roku. W branży tekstylnej obecni są od 1994 roku. Torpol jest

Bardziej szczegółowo

Syenbi BI & Syenbi BI Pro Prezentacja systemu:

Syenbi BI & Syenbi BI Pro Prezentacja systemu: Syenbi BI & Syenbi BI Pro Prezentacja systemu: Syenbi BI & Syenbi BI Pro System monitorowania parku maszynowego / maszyn przemysłowych do analizy biznesowej. Program Syenbi BI analizuje informacje, pokazując

Bardziej szczegółowo

Dane Klienta: ZLP Trokotex Sp. z o.o. ul. Wapienna 10. 87-100 Toruń. www.trokotex.pl

Dane Klienta: ZLP Trokotex Sp. z o.o. ul. Wapienna 10. 87-100 Toruń. www.trokotex.pl Dane Klienta: ZLP Trokotex Sp. z o.o. ul. Wapienna 10 87-100 Toruń www.trokotex.pl Zakłady Laminatów Poliestrowych Trokotex Sp. z o.o. są obecne na polskim rynku od 1987 roku, a ich produkty, głównie zbiorniki

Bardziej szczegółowo

produkować, promować i sprzedawać produkty, zarządzać i rozliczać przedsięwzięcia, oraz komunikować się wewnątrz organizacji.

produkować, promować i sprzedawać produkty, zarządzać i rozliczać przedsięwzięcia, oraz komunikować się wewnątrz organizacji. Wspieramy w doborze, wdrażaniu oraz utrzymaniu systemów informatycznych. Od wielu lat dostarczamy technologie Microsoft wspierające funkcjonowanie działów IT, jak i całych przedsiębiorstw. Nasze oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

E-commerce w exporcie

E-commerce w exporcie E-commerce w exporcie Radosław BARTOCHOWSKI International Trade Technologies Sp. z o.o. Jasionka 954, 36-002 Jasionka Podkarpacki Park Naukowo-Technologiczny www.itt-poland.com 1. Możliwości automatyzacji

Bardziej szczegółowo

PRODUKCJA BY CTI. Opis programu

PRODUKCJA BY CTI. Opis programu PRODUKCJA BY CTI Opis programu 1. Opis produktu. Moduł Produkcja by CTI jest programem w pełni zintegrowanym z systemem Comarch ERP Optima. Program ten daje pełną kontrolę nad produkcją, co pozwala zmniejszyć

Bardziej szczegółowo

DOSKONALENIE PROCESÓW

DOSKONALENIE PROCESÓW KATALOG SZKOLEŃ DOSKONALENIE PROCESÓW - Tworzenie projektów ciągłego doskonalenia - Konsultacje z ekspertami - Poprawa jakości oraz produktywności - Eliminacja marnotrawstwa - Redukcja kosztów - Metody

Bardziej szczegółowo

Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Zarządzanie produkcją

Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Zarządzanie produkcją iscala Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Zarządzanie produkcją Opracował: Grzegorz Kawaler SCALA Certified Consultant III. Zarządzanie produkcją 1. Umieszczanie w bazie informacji o dostawcach

Bardziej szczegółowo

6 kroków do skutecznego planowania na postawie wskaźników KPI

6 kroków do skutecznego planowania na postawie wskaźników KPI 6 kroków do skutecznego planowania na postawie wskaźników KPI Urzeczywistnianie celów biznesowych w praktyce Planowanie i optymalizacja łańcucha dostaw Odkryj brakujące połączenie pomiędzy celami biznesowymi

Bardziej szczegółowo

Raport specjalny. 5 edycji Akademii Produktywności za nami

Raport specjalny. 5 edycji Akademii Produktywności za nami Raport specjalny 5 edycji Akademii Produktywności za nami Za nami 5 edycji Akademii Produktywności. Wystartowaliśmy 22-go lutego. Regularnie, co tydzień lub dwa, spotykaliśmy się z kilkunastoma firmami,

Bardziej szczegółowo

TSM TIME SLOT MANAGEMENT

TSM TIME SLOT MANAGEMENT TSM TIME SLOT MANAGEMENT System zarządzania zamówieniami i oknami czasowymi dostaw Spis treści O Firmie Nam zaufali Możliwości rozwiązań О produkcie Bezpieczeństwo i dostęp do informacji Problemy produkcyjne

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie i2m w BTS Opis wdrożenia oprogramowania i2m w firmie BTS Sp. z o.o.

Wdrożenie i2m w BTS Opis wdrożenia oprogramowania i2m w firmie BTS Sp. z o.o. Wdrożenie i2m w BTS Opis wdrożenia oprogramowania i2m w firmie BTS Sp. z o.o. Klient Firma BTS Sp. z o.o. jest zakładem produkującym i konfekcjonującym papiery ścierne i systemy szlifowania. Będąc jedną

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie systemu AssetTrace w automatyzacji procesów magazynowych przy pomocy kodów kreskowych

Zastosowanie systemu AssetTrace w automatyzacji procesów magazynowych przy pomocy kodów kreskowych Zastosowanie systemu AssetTrace w automatyzacji procesów magazynowych przy pomocy kodów kreskowych Przemysław Bartoszek www.goldensoft.pl pbartoszek@goldensoft.pl tel. 697-695-662 Cel prezentacji Prezentowane

Bardziej szczegółowo

System identyfikacji w produkcji gazomierzy w przedsiębiorstwie Apator Metrix S.A.

System identyfikacji w produkcji gazomierzy w przedsiębiorstwie Apator Metrix S.A. System identyfikacji w produkcji gazomierzy w przedsiębiorstwie Apator Metrix S.A. APATOR METRIX S.A. to firma z 60-letnim stażem na rynku aparatury pomiarowej, oferująca gazomierze miechowe domowe i przemysłowe

Bardziej szczegółowo

System ienergia -narzędzie wspomagające gospodarkę energetyczną przedsiębiorstw

System ienergia -narzędzie wspomagające gospodarkę energetyczną przedsiębiorstw System ienergia -narzędzie wspomagające gospodarkę energetyczną przedsiębiorstw Pracownia Informatyki Numeron Sp. z o.o. ul. Wały Dwernickiego 117/121 42-202 Częstochowa Pracownia Informatyki Numeron Sp.

Bardziej szczegółowo

Planowanie produkcji zyskuje znaczenie w firmach wytwórczych

Planowanie produkcji zyskuje znaczenie w firmach wytwórczych Planowanie produkcji zyskuje znaczenie w firmach wytwórczych Rośnie udział w rynku systemów APS Spółka DSR, czołowy dostawca rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych, przeprowadziła badania wśród

Bardziej szczegółowo

Systemy Wspomagania Zarządzania Produkcją (MES) ABB Sp. z o.o.

Systemy Wspomagania Zarządzania Produkcją (MES) ABB Sp. z o.o. Dział Automatyki Procesowej Systemy Wspomagania Zarządzania Produkcją (MES) ABB Sp. z o.o. na bazie Artur Zabielski Copyright 2007 ABB Systemu Sterowania Freelance800F Wprowadzenie ES/OS Freelance 800F

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Logistyka Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 3 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Omówione zagadnienia Międzyorganizacyjne relacje logistyczne

Bardziej szczegółowo

Prowadzący Andrzej Kurek

Prowadzący Andrzej Kurek Prowadzący Andrzej Kurek Centrala Rzeszów Oddziały Lublin, Katowice Zatrudnienie ponad 70 osób SprzedaŜ wdroŝenia oprogramowań firmy Comarch Dopasowania branŝowe Wiedza i doświadczenie Pełna obsługa: Analiza

Bardziej szczegółowo

REUSPro SYSTEM MONITORUJĄCY ZUŻYTE MEDIA. REUS Polska Sp. z o.o. Naszą misją jest poprawianie. efektywności użytkowania energii

REUSPro SYSTEM MONITORUJĄCY ZUŻYTE MEDIA. REUS Polska Sp. z o.o. Naszą misją jest poprawianie. efektywności użytkowania energii REUSPro SYSTEM MONITORUJĄCY ZUŻYTE MEDIA REUS Polska Sp. z o.o. Naszą misją jest poprawianie efektywności użytkowania energii w obiektach naszych klientów poprzez zastosowanie ekonomicznie dochodowych

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Ul. Sikorskiego 28 44-120 Pyskowice NIP 6480001415 REGON 008135290. Oferty pisemne prosimy kierować na adres: Hybryd Sp. z o.o.

ZAPYTANIE OFERTOWE. Ul. Sikorskiego 28 44-120 Pyskowice NIP 6480001415 REGON 008135290. Oferty pisemne prosimy kierować na adres: Hybryd Sp. z o.o. ZAPYTANIE OFERTOWE Pyskowice, dn. 28.04.2014r. Szanowni Państwo, Zwracamy się do Państwa z zaproszeniem do złożenia ofert na ujęte w niniejszym zapytaniu ofertowym zakupy w związku z realizowanym w ramach

Bardziej szczegółowo

HP Service Anywhere Uproszczenie zarządzania usługami IT

HP Service Anywhere Uproszczenie zarządzania usługami IT HP Service Anywhere Uproszczenie zarządzania usługami IT Robert Nowak Architekt rozwiązań HP Software Dlaczego Software as a Service? Najważniejsze powody za SaaS UZUPEŁNIENIE IT 2 Brak zasobów IT Ograniczone

Bardziej szczegółowo

HumanWork - Produkt, który spełnia Twoje oczekiwania

HumanWork - Produkt, który spełnia Twoje oczekiwania HumanWork - Produkt, który spełnia Twoje oczekiwania Właśnie tak pracuję. Wykonuję zadania. HumanWORK włącza je w procesy przepływu pracy i obiegu dokumentów. Planuję zadania. HumanWORK przekazuje je we

Bardziej szczegółowo

Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji. Warszawa, 11.03.2013

Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji. Warszawa, 11.03.2013 Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji Warszawa, 11.03.2013 Informacje o Grupie MDDP Kim jesteśmy Jedna z największych polskich firm świadczących kompleksowe usługi doradcze 6 wyspecjalizowanych linii

Bardziej szczegółowo

ŚCIEŻKA: Praktyk KAIZEN

ŚCIEŻKA: Praktyk KAIZEN ŚCIEŻKA: Praktyk KAIZEN Ścieżka dedykowana jest każdej osobie, która chce rozwijać siebie i swoją organizację - w szczególności: Koordynatorom i liderom Lean/KAIZEN odpowiedzialnym za obszary produkcyjne

Bardziej szczegółowo

O czym będziemy. się uczyć

O czym będziemy. się uczyć 1-1 O czym będziemy się uczyć Rachunkowość zarządcza spełnia dwie role: dostarcza informacji do podejmowania decyzji i kontroli Projektowanie i wykorzystywanie rachunku kosztów Rola specjalisty z zakresu

Bardziej szczegółowo

Dane Klienta: Staples Polska Sp. z o.o. Bysewska 18 80-298 Gdańsk www.staplesadvantage.pl

Dane Klienta: Staples Polska Sp. z o.o. Bysewska 18 80-298 Gdańsk www.staplesadvantage.pl Dane Klienta: Staples Polska Sp. z o.o. Bysewska 18 80-298 Gdańsk www.staplesadvantage.pl Staples Polska Sp. z o.o. (dawniej Corporate Express Polska Sp. z o.o.) to jeden z największych na świecie dostawców

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja produkcji oraz lean w przemyśle wydobywczym. Dr inż. Maria Rosienkiewicz Mgr inż. Joanna Helman

Optymalizacja produkcji oraz lean w przemyśle wydobywczym. Dr inż. Maria Rosienkiewicz Mgr inż. Joanna Helman Optymalizacja produkcji oraz lean w przemyśle wydobywczym Dr inż. Maria Rosienkiewicz Mgr inż. Joanna Helman Agenda 1. Oferta dla przemysłu 2. Oferta w ramach Lean Mining 3. Potencjalne korzyści 4. Kierunki

Bardziej szczegółowo

Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS

Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS BOC Information Technologies Consulting Sp. z o.o. e-mail: boc@boc-pl.com Tel.: (+48 22) 628 00 15, 696 69 26 Fax: (+48 22) 621 66 88 BOC Management

Bardziej szczegółowo

VENDO.ERP. CFI SYSTEMY INFORMATYCZNE SP. Z O.O. Trębacza 18b, 31-436 Kraków +48 12 432 30 90 biuro@cfi.pl www.cfi.pl

VENDO.ERP. CFI SYSTEMY INFORMATYCZNE SP. Z O.O. Trębacza 18b, 31-436 Kraków +48 12 432 30 90 biuro@cfi.pl www.cfi.pl VENDO.ERP CFI SYSTEMY INFORMATYCZNE SP. Z O.O. Trębacza 18b, 31-436 Kraków +48 12 432 30 90 biuro@cfi.pl www.cfi.pl O firmie jest firmą konsultingowo informatyczną. Na rynku działamy od 2004 roku. Od początku

Bardziej szczegółowo

Systemy IT w e-biznesie

Systemy IT w e-biznesie Systemy IT w e-biznesie Łukasz Tkacz 1 Dr. Zdzisław Pólkowski 1 Dolnośląska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Techniki w Polkowicach Spis treści ABSTRACT... 3 1 WPROWADZENIE... 3 2 POLSKI RYNEK SYSTEMÓW

Bardziej szczegółowo

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Paweł Zemła Członek Zarządu Equity Investments S.A. Wprowadzenie Strategie nastawione na

Bardziej szczegółowo

Produkcja małoseryjna Oprogramowanie wspierające produkcję małoseryjną

Produkcja małoseryjna Oprogramowanie wspierające produkcję małoseryjną Produkcja małoseryjna Oprogramowanie wspierające produkcję małoseryjną Wersja 1.0 / 2015-11-10 STRONA 1 1. System informatyczny wspierający produkcję małoseryjną System Profesal jest doceniany przez producentów

Bardziej szczegółowo

O Firmie ProLogisticaSoft

O Firmie ProLogisticaSoft Prologistica.pl Prologistica.pl O Firmie ProLogisticaSoft ProLogisticaSoft, jest młodą prężną firmą, zajmującą się tworzeniem, sprzedażą i wdrażaniem systemów informatycznych wspomagających zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Controlling operacyjny i strategiczny

Controlling operacyjny i strategiczny Controlling operacyjny i strategiczny dr Piotr Modzelewski Katedra Bankowości, Finansów i Rachunkowości Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Plan zajęć 1, 2. Wprowadzenie do zagadnień

Bardziej szczegółowo

Narzędzie informatyczne do modelowania, zarządzania i dokumentowania procesów systemu zarządzania jakością

Narzędzie informatyczne do modelowania, zarządzania i dokumentowania procesów systemu zarządzania jakością Narzędzie informatyczne do modelowania, zarządzania i dokumentowania procesów systemu zarządzania jakością ProMoS Każde działanie można ująć w formie procesu i odpowiednio doskonalić. (W.E. Deming) ProMoS

Bardziej szczegółowo

Opis wymagań i program szkoleń dla użytkowników i administratorów

Opis wymagań i program szkoleń dla użytkowników i administratorów Załącznik nr 3 do OPZ Opis wymagań i program szkoleń dla użytkowników i administratorów Spis treści Wprowadzenie...2 1. Typ i zakres szkoleń...2 2. Grupy użytkowników...2 3. Warunki ogólne szkoleń...3

Bardziej szczegółowo

omnia.pl, ul. Kraszewskiego 62A, 37-500 Jarosław, tel. +48 16 621 58 10 www.omnia.pl kontakt@omnia.pl

omnia.pl, ul. Kraszewskiego 62A, 37-500 Jarosław, tel. +48 16 621 58 10 www.omnia.pl kontakt@omnia.pl .firma Dostarczamy profesjonalne usługi oparte o nowoczesne technologie internetowe Na wstępie Wszystko dla naszych Klientów Jesteśmy świadomi, że strona internetowa to niezastąpione źródło informacji,

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja towarów i wyrobów

Identyfikacja towarów i wyrobów Identyfikacja towarów i wyrobów Identyfikacja towarów i wyrobów w firmie produkcyjnej jest kluczowa pod kątem profesjonalnej obsługi Klienta. Firma chcąc zapewnić wysoką jakość swoich wyrobów musi być

Bardziej szczegółowo

Compuware Changepoint. Portfolio Management Tool

Compuware Changepoint. Portfolio Management Tool Compuware Changepoint Portfolio Management Tool Compuware Changepoint Zintegrowane Zarządzanie Portfelem IT W dzisiejszym świecie czołowi użytkownicy IT podejmują inicjatywy dopasowania IT do strategii

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie działem serwisu przy wykorzystaniu aplikacji Vario

Zarządzanie działem serwisu przy wykorzystaniu aplikacji Vario Zarządzanie działem serwisu przy wykorzystaniu aplikacji Vario rejestracja i obsługa zleceń montażowych rejestracja i obsługa zleceń serwisowych rejestracja i planowanie przeglądów serwisowych rejestracja

Bardziej szczegółowo

Narzędzia doskonalenia produkcji - LEAN, KAIZEN, TOC, GEMBA

Narzędzia doskonalenia produkcji - LEAN, KAIZEN, TOC, GEMBA Narzędzia doskonalenia produkcji - LEAN, KAIZEN, TOC, GEMBA Opis W jaki sposób angażować pracowników w doskonalenie procesów produkcji? Co motywuje ludzi do aktywnego uczestnictwa w rozwiązywaniu problemów

Bardziej szczegółowo

System kontroli eksploatacji maszyn i urządzeń

System kontroli eksploatacji maszyn i urządzeń System kontroli eksploatacji maszyn i urządzeń Sprawne zarządzanie parkiem maszynowym w przedsiębiorstwie Vectan jest informatycznym systemem kontroli eksploatacji urządzeń, umożliwiającym stały monitoring

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne

LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne Konkurencja a procesy operacyjne W czasie nasilających się procesów globalizacyjnych akcent działań konkurencyjnych przesuwa się z obszaru generowania znakomitych

Bardziej szczegółowo

Kwartalnik informacyjny 1/2013 (styczeń marzec)

Kwartalnik informacyjny 1/2013 (styczeń marzec) Kwartalnik informacyjny 1/2013 (styczeń marzec) Spis Treści Nowości w Stolcadzie: STOLCAD PROFESSIONAL NA TARGACH BUDMA 2013... 2 Know-how, czyli co warto, a czego nie wolno robić: ANALIZA PRODUKCJI I

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

Katalog handlowy e-service

Katalog handlowy e-service 1 / 16 Potęga e-innowacji Katalog handlowy e-service 2 / 16 e-service to program informatyczny służący do planowania, realizowania i monitorowania mobilnych Zadań oraz Zleceń. 3 / 16 Czy e-service to program

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów

Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów RAPORT OCENA KONTROLI ZARZĄDCZEJ Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów raport za rok: 2015 Strona 1 z 12 I. WSTĘP: Kontrolę zarządczą w jednostkach sektora finansów publicznych stanowi

Bardziej szczegółowo

Brakujące ogniwo pomiędzy wdrożeniem systemu ERP a sukcesem biznesowym

Brakujące ogniwo pomiędzy wdrożeniem systemu ERP a sukcesem biznesowym Brakujące ogniwo pomiędzy wdrożeniem systemu ERP a sukcesem biznesowym głos w dyskusji o potrzebach firm produkcyjnych na podstawie międzynarodowych doświadczeń wdrożeniowych ASPROVA APS Michał Żelichowski

Bardziej szczegółowo

Paweł Gołębiewski. Softmaks.pl Sp. z o.o. ul. Kraszewskiego 1 85-240 Bydgoszcz www.softmaks.pl kontakt@softmaks.pl

Paweł Gołębiewski. Softmaks.pl Sp. z o.o. ul. Kraszewskiego 1 85-240 Bydgoszcz www.softmaks.pl kontakt@softmaks.pl Paweł Gołębiewski Softmaks.pl Sp. z o.o. ul. Kraszewskiego 1 85-240 Bydgoszcz www.softmaks.pl kontakt@softmaks.pl Droga na szczyt Narzędzie Business Intelligence. Czyli kiedy podjąć decyzję o wdrożeniu?

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Spawalnicze ExpoWELDING 2012 16-18 października 2012 NOWOŚCI TARGOWE

Międzynarodowe Targi Spawalnicze ExpoWELDING 2012 16-18 października 2012 NOWOŚCI TARGOWE Międzynarodowe Targi Spawalnicze ExpoWELDING 2012 16-18 października 2012 NOWOŚCI TARGOWE FIRMA: SOMAR S.A. ul. Karoliny 4 40-186 Katowice tel. 32 359 71 00 fax. 32 359 71 11 e-mail: biuro@somar.com.pl

Bardziej szczegółowo