PROGRAM ROZWOJU PRZEDSIĘBIORSTW

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PROGRAM ROZWOJU PRZEDSIĘBIORSTW"

Transkrypt

1 MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Innowacji i Przemysłu PROGRAM ROZWOJU PRZEDSIĘBIORSTW do 2020 r. projekt Program wykonawczy do Strategii Innowacyjności i Efektywności Gospodarki ŚWIAT SIĘ ZMIENIA Warszawa, styczeń 2013 r.

2 SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI... 2 WSTĘP... 4 I. WYZWANIA OBECNEGO SYSTEMU... 7 Obecnie funkcjonujące instrumenty wsparcia przedsiębiorstw... 7 Wyniki badań ewaluacyjnych z wdrażania programów operacyjnych... 8 Ocena obecnie funkcjonującego systemu wsparcia... 9 Diagnoza instytucji otoczenia przedsiębiorstw II. GŁÓWNE ZASADY INTERWENCJI PUBLICZNEJ ORAZ CECHY SYSTEMU III. CELE PRP W PERSPEKTYWIE DO 2020 R IV. WSPIERANIE ROZWOJU PRZEDSIĘBIORSTW INSTRUMENTY Cel 1. Dostosowanie otoczenia regulacyjnego i finansowego do potrzeb innowacyjnej i efektywnej gospodarki Priorytet 1.1: Przyjazne warunki dla przedsiębiorców Polityka nowej szansy Rozwijanie alternatywnych sposobów rozstrzygania sporów gospodarczych Wsparcie praw własności intelektualnej Innowacyjne, zrównoważone i przyjazne MŚP zamówienia publiczne Promocja partnerstwa publiczno-prywatnego Centrum badań na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności Priorytet 1.2: Finansowanie innowacyjności Wspieranie rozwoju technologii określonych w ramach foresightu technologicznego przemysłu (punkt wyjścia do strategii inteligentnej specjalizacji) Instrumenty grantowe na B+R Ulgi podatkowe na B+R+I Fundusze kapitału podwyższonego ryzyka Ułatwianie inwestowania w MŚP (aniołowie biznesu) Utworzenie systemu finansowych instrumentów zwrotnych skierowanych na zakup nowoczesnych technologii, maszyn oraz urządzeń Wsparcie projektów kluczowych z punktu widzenia polskiej gospodarki Inkubacja innowacyjnych przedsiębiorstw Wsparcie dla początkujących przedsiębiorców (start-up) Promocja i przygotowanie przedsiębiorców do korzystania z instrumentów programów międzynarodowych Innowacje w usługach Cel 2. Stymulowanie innowacyjności poprzez wzrost efektywności wiedzy i pracy Priorytet 2.1: Kadry dla gospodarki

3 Wzmocnienie kompetencji przedsiębiorców i ich pracowników w zakresie zarządzania strategicznego i zasobami ludzkimi Usługi edukacyjne (rozwojowe) dopasowane do wymagań nowoczesnej gospodarki i strategii inteligentnej specjalizacji perspektywa krajowa Działania edukacyjne (rozwojowe) dla przedsiębiorstw i ich pracowników perspektywa regionalna Aktywizacja przedsiębiorców na rzecz współpracy z systemem edukacji formalnej Zapewnienie jakości usług edukacyjnych (rozwojowych) Promocja przedsiębiorczości i innowacyjności Priorytet 2.2: Współpraca na rzecz innowacyjności Wzmocnienie Instytucji Otoczenia Biznesu Wzmocnienie i rozwój klastrów Wzmocnienie więzi biznes-nauka Priorytet 2.3: E-gospodarka Wsparcie dla rozwoju e-gospodarki Cel 3. Wzrost efektywności wykorzystania zasobów naturalnych i surowców Priorytet 3.1: Zrównoważona gospodarka Wsparcie dla tworzenia i wdrażania technologii środowiskowych Wspieranie wzorców zrównoważonej produkcji i konsumpcji Wspieranie współpracy oraz wymiany dobrych praktyk w zakresie CSR Przedsiębiorstwa społeczne: wzrost innowacyjności i efektywności Cel 4: Wzrost umiędzynarodowienia polskiej gospodarki Priorytet 4.1: Polskie przedsiębiorstwa na globalnych rynkach Wsparcie przedsiębiorstw w wychodzeniu na rynki międzynarodowe Promocja polskiej gospodarki Program wsparcia polskich inwestycji za granicą Umowy gospodarcze Instrumenty finansowego wsparcia eksportu Polityka inwestycyjna V. IMPLEMENTACJA PRP DO 2020 R Monitorowanie realizacji PRP Ewaluacja i wdrażanie zaproponowanych instrumentów VI. PLAN FINANSOWY Wykaz skrótów Załącznik 1. Wyniki foresightu technologicznego przemysłu InSight Załącznik II. Wskaźniki monitorowania

4 WSTĘP Program Rozwoju Przedsiębiorstw do 2020 r. (PRP), zgodnie z art. 15, ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712), stanowi program rozwoju program wykonawczy do Strategii Innowacyjności i Efektywności Gospodarki (SIiEG). PRP jest też podstawą do stworzenia nowego programu operacyjnego na lata w zakresie kompetencji MG tzn. konkurencyjności, innowacyjności, przedsiębiorczości i dostosowania zasobów ludzkich do potrzeb gospodarki. Program ukierunkowany jest na dalszy rozwój przedsiębiorstw poprzez zapewnienie najlepszych dla ich potrzeb warunków i instrumentów. PRP ma pomóc przedsiębiorcom w uzyskaniu korzystnej pozycji konkurencyjnej i stawianiu czoła globalnym wyzwaniom, przy jednoczesnym zapewnieniu zrównoważonego rozwoju kraju i wysokiego poziomu zatrudnienia. Celem głównym PRP jest wysoki i zrównoważony wzrost produktywności w sektorze przedsiębiorstw prowadzący do wzrostu ich konkurencyjności międzynarodowej. Sytuacja gospodarcza Polski w ostatnich latach przedstawia się stosunkowo korzystnie na tle innych krajów europejskich, które w znaczący sposób odczuły skutki kryzysu gospodarczego. Relatywnie wysoki wzrost gospodarczy nie byłby możliwy bez wysiłku przedsiębiorców, którzy mimo niepewnych perspektyw gospodarczych, zwiększają sprzedaż (zwłaszcza w sektorze przemysłu) oraz osiągają zadawalające wyniki finansowe. Wpłynęły na to również czynniki makroekonomiczne takie jak: silny popyt wewnętrzny i deprecjacja złotego, które pozwoliły na uzyskanie przewagi konkurencyjnej na rynkach europejskich, tym samym poprawiając znacząco bilans handlu zagranicznego. Nie bez znaczenia są także zmiany dokonywane w samych przedsiębiorstwach optymalizujących struktury zarządzania, produkcyjne i pozaprodukcyjne. Kluczowe stało się również wykorzystanie potencjału pracowników, którzy w szybkim tempie potrafili się przystosować do dynamicznie zmieniającej się sytuacji gospodarczej wykazując się elastycznością i kreatywnością. Wyniki, osiągane przez przedsiębiorstwa, pomimo odczuwalnych skutków ostatniego kryzysu, pokazują, że okres transformacji przyczynił się do ukształtowania gospodarki opartej na solidnych podstawach i regułach funkcjonowania. Polska gospodarka jest w dużym stopniu uzależniona od krajów strefy euro, w których sytuacja gospodarcza wciąż jest niestabilna. Ponadto rosnący stopień umiędzynarodowienia gospodarki, przejawiający się m.in. zwiększoną dynamiką rozwoju sieci powiązań kooperacyjnych i relacji handlowych, a także wyzwania zrównoważonego rozwoju, coraz częściej stwarzają zagrożenie dla funkcjonowania gospodarki w przyszłości. Utrzymanie stosunkowo wysokiej dynamiki wzrostu wymagać będzie zatem trafnego identyfikowania szans oraz zagrożeń rynkowych, a także podejmowania działań wyprzedzających, umożliwiających zwiększenie potencjału ekonomicznego, przede wszystkim poprzez wzrost innowacyjności i adaptacyjności przedsiębiorstw. Wykorzystując mocne strony i przewagi gospodarcze krajowego rynku (m.in. duży potencjał rynkowy i rosnący popyt wewnętrzny, wzrost poziomu kapitału ludzkiego, korzystne gospodarczo położenie geograficzne sprzyjające inwestycjom zagranicznym) przedsiębiorstwa w Polsce, w tym szczególnie branże przemysłowe mogą wciąż odgrywać znaczącą rolę w globalizującej się gospodarce. Realizacja PRP powinna ograniczyć dostrzegane zagrożenia dla rozwoju gospodarczego wynikające m.in. z utrzymującego się kryzysu gospodarczego, stopniowego wyhamowania inwestycji infrastrukturalnych, starzejącego się społeczeństwa, trudności w osiągnięciu równowagi finansów publicznych, 4

5 niedostatecznego wykorzystywana w praktyce potencjału B+R, wyzwań związanych ze stanowieniem i egzekwowaniem prawa. PRP, jako program wykonawczy do SIiEG, koncentruje się na realizacji 4 celów Strategii: Cel 1: Dostosowanie otoczenia regulacyjnego i finansowego do potrzeb innowacyjnej i efektywnej gospodarki 1, Cel 2: Stymulowanie innowacyjności poprzez wzrost efektywności wiedzy i pracy, Cel 3: Wzrost efektywności wykorzystania zasobów naturalnych i surowców (będzie w szczególności realizowany przez Narodowy Program Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej - NPRGN), Cel 4: Wzrost umiędzynarodowienia polskiej gospodarki. Mając na uwadze powyższe, PRP tworzy spójne ramy dla powstawania i rozwoju przedsiębiorstw, wspierając przy tym ich innowacyjność. Wskazane w Programie instrumenty koncentrują się na tworzeniu bardziej przyjaznego otoczenia dla przedsiębiorców, wzmacnianiu przedsiębiorczości, podnoszeniu jakości kapitału ludzkiego w zakresie innowacyjności i adaptacyjności pracowników, wspieraniu B+R+I 2, wzmacnianiu współpracy przedsiębiorców ze światem nauki, wzroście umiędzynarodowienia działalności przedsiębiorstw oraz zrównoważonym rozwoju. Długookresowa Strategia Rozwoju Kraju 2030 Strategia Rozwoju Kraju 2020 Strategia Sprawne Państwo Strategia Rozwoju Kapitału Ludzkiego Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Strategia Innowacyjności i Efektywności Gospodarki Strategia Europa 2020 Program Lepsze Regulacje NPRGN Program Rozwoju Przedsiębiorstw Krajowy Program Reform Programy operacyjne na lata w zakresie kompetencji MG 1 Działaniami dotyczącymi otoczenia regulacyjnego zajmuje się szczegółowo Program Lepsze Regulacje. Program będzie kontynuacją działań prowadzonych wcześniej w ramach Reformy Regulacji, spajając w całość działania w zakresie inteligentnych regulacji. Projekt Programu stanowi realizację treści odnoszących się do stanowienia lepszego prawa i ciągłego doskonalenia przepisów prawa, zawartych w Strategii Sprawne Państwo oraz SIiEG. 2 B+R+I Badania, rozwój i innowacyjność. 5

6 Zawarte w PRP cele wpisują się w szerszy kontekst polityki rozwoju, zarówno w odniesieniu do polskich dokumentów strategicznych, jak i celów strategii Europa 2020 (w szczególności polskiego Krajowego Programu Reform). Program będzie tez realizował 4 z 11 celów tematycznych wskazanych w projektach rozporządzeń unijnych na perspektywę , tj. wspieranie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji (Cel 1); podnoszenie konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw (Cel 3); wspieranie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną we wszystkich sektorach (Cel 4); inwestowanie w edukację, umiejętności i uczenie się przez całe życie (Cel 10). Dzięki tego typu podejściu zapewniona będzie komplementarność i synergia prowadzonych działań, a także efektywne wykorzystanie środków finansowych. Prace nad PRP opierały się do tej pory na 4 działaniach: - ocena aktualnego systemu wsparcia 3 i dyskusja na temat wymaganych zmian - w ramach ścisłej współpracy i dialogu z partnerami społeczno-gospodarczymi i innymi resortami, - identyfikacja i ocena skuteczności obecnie funkcjonujących instrumentów, analiza najlepszych praktyk międzynarodowych oraz projektowanie nowych instrumentów w ramach współpracy z Bankiem Światowym, który jako podsumowanie ww. prac przygotował raport ewaluacyjny ex-ante, - analiza istniejących ekspertyz, ewaluacji, badań oraz innych dokumentów z zakresu wsparcia przedsiębiorczości i innowacyjności w ramach współpracy ze środowiskiem naukowym, - dyskusja na temat nowego kształtu polityki spójności (m.in. propozycje pakietu rozporządzeń unijnych na nowy okres finansowania) i Wieloletnich Ram Finansowych na lata oraz propozycji zmian do zasad udzielania pomocy publicznej w UE. Efektem podjętych wysiłków jest propozycja kompleksowego systemu wsparcia dla przedsiębiorstw, w szczególności w zakresie podnoszenia ich innowacyjności. 3 Głównie Sektorowy Program Operacyjny Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw, lata , Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka na lata , Program Operacyjny Kapitał Ludzki na lata , Program Infrastruktura i Środowisko na lata

7 I. WYZWANIA OBECNEGO SYSTEMU Obecnie funkcjonujące instrumenty wsparcia przedsiębiorstw Od momentu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej w 2004 r. wskaźnik wydatków na działalność innowacyjną w stosunku do PKB wzrósł ponad 4 razy. Udział środków publicznych przeznaczanych na wspieranie innowacyjności w Polsce wzrósł z poniżej 0,10% PKB w 2004 r. do 0,45% PKB w 2010 roku, głównie z powodu szybkiego wzrostu wydatkowania funduszy unijnych. W chwili obecnej polscy przedsiębiorcy mają możliwość skorzystania z obszernego portfolio instrumentów wsparcia w obszarze B+R+I. Analiza dostępnych programów wspierających innowacyjność w latach wykazała funkcjonowanie 60 instrumentów wsparcia skierowanych bezpośrednio lub pośrednio na rozwój innowacji. Instrumenty te są bardzo różnorodne, a ich cechami charakterystycznymi są: zasięg (regionalny/ogólnokrajowy), źródło finansowania (budżet państwa/fundusze strukturalne/inne programy międzynarodowe), grupa docelowa (przedsiębiorcy/inne podmioty), forma, instytucja wdrażająca (np. PARP, MG, NCBiR, BGK, Urzędy Marszałkowskie, Urzędy Wojewódzkie; regionalne podmioty utworzone w celu realizacji programów wsparcia np. Dolnośląska Instytucja Pośrednicząca). Wśród nich 25 instrumentów wsparcia to instrumenty realizowane w ramach regionalnych programów operacyjnych, finansowanych w ramach funduszy strukturalnych, w perspektywie finansowej Kolejne, ok. 30 instrumentów to instrumenty realizowane w ramach ogólnokrajowych programów operacyjnych. Funkcjonujące programy obejmują działania wspierające zarówno B+R+I, kapitał ludzki, jak i wyspecjalizowane usługi dla przedsiębiorstw (parki i inkubatory technologiczne, doradztwo). Sam system udzielania wsparcia finansowego zdominowany jest przez dotacje przydzielane niezależnie od stopnia ryzyka związanego z realizacją projektu. Głównym filarem obecnego systemu w zakresie finansowania działalności badawczorozwojowej i innowacyjnej jest Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka na lata (PO IG), skierowany w większości do przedsiębiorców. W PO IG wspierane są projekty o znaczeniu ponadregionalnym z zakresu innowacji technologicznych dotyczących produktów i procesów oraz innowacji w zakresie wzornictwa w sektorach produkcyjnych i usługowych, które w sposób bezpośredni lub pośredni przyczyniają się do powstawania i rozwoju innowacyjnych przedsiębiorstw. Wspierane i promowane są działania innowacyjne o takim charakterze i zasięgu, które generują najwyższą wartość dodaną dla gospodarki i przedsiębiorstw, a co za tym idzie w największym stopniu przyczyniają się do umacniania zdolności konkurencyjnej polskiej gospodarki w wymiarze międzynarodowym. Ponadto, wsparcie ukierunkowane na szeroko rozumiany wzrost innowacyjności gospodarki udzielane jest również za pomocą innych programów operacyjnych: Program Operacyjny Kapitał Ludzki (PO KL) - inwestycje w doskonalenie zawodowe kadr oraz poprawę jakości działań wspierających rozwój usług szkoleniowodoradczych w przedsiębiorstwach); Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko - istotne wsparcie dla innowacyjnych inwestycji MŚP m.in. w odnawialne źródła energii; 7

8 Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej (PO RPW) - dodatkowy element wsparcia z funduszy strukturalnych, wzmacnia działanie innych programów na obszarze Polski Wschodniej, celem wywołania efektów synergii i realizację wyodrębnionych działań stymulujących rozwój ekonomiczny i społeczny; Regionalne Programy Operacyjne (RPO) realizowane w każdym z województw, jako uzupełnienie instrumentów zaplanowanych w ramach centralnych programów operacyjnych wspierających innowacyjność na poziomie ponadregionalnym. Istotne znaczenie mają także Specjalne Strefy Ekonomiczne, czyli wyodrębnione administracyjnie obszary Polski, gdzie inwestorzy mogą prowadzić działalność gospodarczą na preferencyjnych warunkach. Celem funkcjonowania tego instrumentu wsparcia jest przyspieszenie rozwoju regionów poprzez przyciąganie nowych inwestycji i promocję tworzenia miejsc pracy 4. Duże znaczenie ma również opracowany przez MG Program wspierania inwestycji o istotnym znaczeniu dla gospodarki polskiej na lata , przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 5 lipca 2011 r., którego celem jest wzrost innowacyjności oraz konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez wspieranie nowych inwestycji realizowanych przez polskie i zagraniczne firmy 5. Ważną rolę w kontekście wspierania szeroko rozumianych innowacji odgrywa też Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który wspólnie z wojewódzkimi funduszami angażuje się w finansowanie przedsięwzięć związanych z ekoinnowacjami. Ponadto w ramach krajowych środków budżetowych pozostających w dyspozycji poszczególnych resortów realizowanych jest szereg programów wsparcia skierowany do przedsiębiorców (np. środki budżetowe MNISW skierowane na B+R, środki MG na projekty pilotażowe realizowane przez PARP np. Bon na innowacje). Wyniki badań ewaluacyjnych z wdrażania programów operacyjnych 6 Generalnym wnioskiem z przeprowadzonych badań ewaluacyjnych poszczególnych Programów Operacyjnych (zwłaszcza PO IG) jest stwierdzenie, iż udzielane w ich ramach wsparcie prowadzi do podniesienia innowacyjności oraz poprawy sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstw działających w Polsce. Informacje pozyskane od beneficjentów projektów, w zestawieniu z opiniami przedsiębiorców nie korzystających ze wsparcia, wyraźnie wskazują na pozytywny wpływ prowadzonych działań na kondycję i funkcjonowanie firm korzystających ze środków unijnych. 4 Przedsiębiorcy lokujący inwestycje na terenie Stref mogą korzystać z pomocy publicznej, udzielanej w formie zwolnień z podatku dochodowego, z tytułu kosztów nowej inwestycji lub tworzenia nowych miejsc pracy. Wielkość pomocy zależy od maksymalnej intensywności pomocy określonej dla obszaru, gdzie realizowana jest inwestycja oraz wielkości kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą. 5 Budżet programu wynosi ok. 727 mln zł w latach środki budżetu państwa przeznaczone na wsparcie tworzenia nowych miejsc pracy i realizacji nowych inwestycji. W jego ramach wsparcie uzyskać mogą wyłącznie przedsiębiorcy planujący inwestycje w określonych sektorach priorytetowych (motoryzacyjny, sektor elektroniczny, lotniczy, biotechnologii, nowoczesnych usług, badawczo-rozwojowy) oraz planujący nowe inwestycje produkcyjne w innych niż ww. sektorach o minimalnych kosztach kwalifikowanych 1 mld zł i tworzące co najmniej 500 nowych miejsc pracy. 6 Ocena stanu realizacji 3,4,5 i 6 priorytetu PO IG w połowie okresu programowania. Raport końcowy, PAG Uniconsult, Warszawa 2011 r. 8

9 Na szczególną uwagę zasługują efekty projektów realizowanych w ramach 3. osi priorytetowej PO IG. Dzięki udzielanemu w tej osi wsparciu udało się doprowadzić do pojawienia się w Polsce nowych instrumentów inżynierii finansowej, wcześniej praktycznie nieobecnych - działalność instytucji otoczenia biznesu w sferze preinkubacji nowych przedsiębiorstw, a następnie ich kapitalizacji. Udało się poprzez to wzmocnić sferę wsparcia finansowego wczesnych faz rozwojowych przedsiębiorstw. Ponadto, wymiernym efektem działań realizowanych w ramach II i VIII Priorytetu PO KL, jak pokazują wyniki badań prowadzonych przez PARP, jest wzrost świadomości pracowników dot. konieczności podnoszenia kwalifikacji przez całe życie, zwiększenie skłonności pracodawców do inwestowania w kształcenie siebie oraz pracowników, podniesienie świadomości przedsiębiorców nt. korzyści, jakie płyną ze szkolenia pracowników oraz zwiększenie liczby przedsiębiorstw, które w ostatnim czasie szkoliły pracowników, w tym pracowników niewykwalifikowanych. Obecnie najważniejszymi wyzwaniami jest wzmocnienie więzi kooperacyjnych i klastrowych biznesu i świata nauki oraz nakłonienie przedsiębiorców do pozyskiwania wsparcia na ochronę własności intelektualnej. Ponadto należy również podjąć działania na rzecz zmiany priorytetów w rozwoju nauki i sfery badawczo-rozwojowej w celu zwiększenia możliwości ich praktycznego wdrożenia. Ocena obecnie funkcjonującego systemu wsparcia 7 Instrumenty nakierowane na rozwój przedsiębiorczości stanowią przeważającą część (prawie 60%) dostępnego budżetu PO IG. Obejmują one bezzwrotne dotacje, pożyczki, gwarancje oraz fundusze podwyższonego ryzyka. Przeznaczane są na m.in. na inwestycje kapitałowe (38%) oraz prowadzenie B+R (prawie 11% wszystkich środków). Pozostałe 40% jest dystrybuowane wśród różnych instytucji otoczenia biznesu (Krajowy System Usług, publiczne instytucje naukowo-badawcze). Wśród nich, prawie połowa została przeznaczona na uniwersytety i inne organizacje zaangażowane w B+R na budowę i modernizację infrastruktury badawczej. Dotacje na inwestycje kapitałowe, które w przeważającym stopniu wspierają zakup nowych technologii, maszyn i urządzeń stanowią prawie 40% wszystkich dostępnych środków. Wsparcie na działalność badawczo-rozwojową B+R w przedsiębiorstwach jest mniejsze i wynosi 12,4% budżetu PO IG, koncentrując się również na dotacjach. Analiza wydatków publicznych skierowanych bezpośrednio do przedsiębiorstw w Polsce wskazuje, że większość (56%) funduszy wspiera absorpcję technologii. Pierwsze dwie fazy, badania oraz wynalazek, otrzymuje około 30% całkowitego budżetu przeznaczanego na innowacje, zaś etap wczesnego rozwoju technologii 7% całości, co ilustruje rysunek poniżej. 7 Na podstawie Innovation Diagnostics in Poland, Instytut Badań Strukturalnych,

10 Rysunek 1. Struktura wsparcia innowacji w jej kolejnych fazach 8 Rozwój produktu Wczesna faza 7% rozwoju technologii 7% Koncepcja/wynalaze k 14% Absorpcja 56% Badania 16% Źródło: Innovation Diagnostics in Poland, Instytut Badań Strukturalnych, 2011 Podsumowując, absorpcja technologii powinna nadal pobudzać rozwój kraju, jednak nie ulega wątpliwości, iż Polska będzie musiała w znaczącym stopniu przesunąć punkt ciężkości w kierunku B+R i tworzenia innowacyjnych produktów i usług. Bezzwrotne dotacje są najbardziej popularnym obecnie instrumentem wsparcia publicznego, niezależnie od rodzaju interwencji, grupy docelowej i ryzyka związanego z realizacją inwestycji. Rola kredytów, kapitału podwyższonego ryzyka i prywatnych instrumentów kapitałowych, jak również ulg podatkowych jest mniejsza. W przyszłej perspektywie finansowej należy zatem wzmocnić znaczenie instrumentów zwrotnych tak, aby m.in. zwiększyć liczbę przedsiębiorców objętych wsparciem. Ponadto doświadczenia z wdrażania projektów w ramach obecnej perspektywy finansowej pokazują, iż należy: Zachować szeroki pakiet instrumentów bezpośredniego wsparcia rozwoju przedsiębiorstw, wsparcie instytucji otoczenia biznesu oraz rozwoju kapitału 8 Badanie ewaluacyjne PARP dotyczące działania pokazuje, że średnia proporcja wartości budżetu części wdrożeniowej (4.1) do wartości budżetu części badawczo-rozwojowej B+R (1.4) wyniosła ogółem 6,3:1 Wartość ta nie odbiega od przeciętnej wartości obserwowanej w tego typu projektach. Potwierdzają to analizy danych zebranych w ramach badań UE - Community Innovation Survey. Analiza ilościowa (próba prawie 9 tys. przedsiębiorstw) danych dotyczących innowacyjnych przedsiębiorstw przemysłowych, zebranych w kilku krajach UE o wiodących gospodarkach pokazała, że: - Średni udział wydatków na B+R w całkowitych wydatkach przedsiębiorstw przemysłowych na działalność innowacyjną wynosi 20%, a wydatki inwestycyjne związane z wdrożeniem innowacji stanowią 50% całkowitych wydatków (proporcja wydatków inwestycyjnych do badawczo-rozwojowych, jak 2,5:1), - Wartość wskaźnika udziału wydatków na B+R zmienia się w zależności od sektora przemysłu, kraju i wielkości przedsiębiorstwa, i przyjmuje wartości (wartości średnie dla grup przedsiębiorstw w sektorze przemysłu, w kraju, w grupie wielkościowej przedsiębiorstw) od 10% do 25%; analogiczny wskaźnik dla kosztów wdrożenia innowacji waha się od 40% do 60% całkowitych wydatków; proporcja wydatków inwestycyjnych do badawczo-rozwojowych waha się od 6:1 do 1,6:1. Jeśli przyjrzymy się więc proporcjom PO IG na B+R to ich udział wynosi 44%, a na absorpcję 56%. W momencie gdy inwestycja (faza wdrożeniowa) wymaga znacznie większych kosztów niż działania B+R, proporcja ta wychodzi bardzo korzystnie w przypadku wielkości środków na B+R. Nie rozstrzyga to oczywiście kwestii potrzeby jeszcze większego wzmacniania znaczenia B+R w przyszłej perspektywie. 10

11 ludzkiego w przedsiębiorstwach. Z uwagi na różnorodny charakter potrzeb i problemów, leżących u podstaw niskiej konkurencyjności i innowacyjności polskich przedsiębiorstw, celowe jest zachowanie szerokiego zakresu wsparcia komplementarnych i ściśle ukierunkowanych działań. Istotne jest podnoszenie skuteczności i efektywności instytucji otoczenia biznesu, zwiększenie zakresu świadczonych przez nie usług; lepsze dostosowanie do potrzeb przedsiębiorstw i zwiększenie zakresu wsparcia inicjatyw klastrowych. Pomocą bezzwrotną dla przedsiębiorstw objąć przede wszystkim przedsięwzięcia wysoce innowacyjne, w tym o charakterze badawczo-rozwojowym. Z dotychczasowych doświadczeń wynika, że bezzwrotne środki publiczne przeznaczane na dofinansowanie działalności B+R+I zasadniczo nie wypierają środków prywatnych a są w stosunku do nich komplementarne, charakteryzują się dużą skalą efektów netto i niskim poziomem jałowej straty 9. Ponadto, należy zmienić proporcje udzielanego wsparcia większa część dofinansowania powinna zostać przeznaczona na prowadzenie działalności B+R. Kontynuować wsparcie dla przedsiębiorstw na projekty o ryzyku na poziomie głównie biznesowym (patrz wykres s. 16), jednak przy wykorzystaniu bardziej dostosowanych do ich charakteru form wsparcia (instrumenty zwrotne). Wsparcie tego rodzaju innowacji i projektów inwestycyjnych ma w dalszym ciągu uzasadnienie gdyż produktywność pracy w Polsce nadal wynosi około 2/3 produktywności w UE. Dodatkowo, wykorzystanie instrumentów zwrotnych daje możliwość wielokrotnego obrotu środkami publicznymi i wygenerowanie wyższego poziomu inwestycji prywatnych. Razem z malejącym ryzykiem technologicznym projektu zmniejszać intensywność wsparcia publicznego. Stworzyć bardziej kompleksowe instrumenty wsparcia zawierające zarówno finansowanie rzeczowe projektu jak i elementy miękkie (doradcze lub szkoleniowe), głównie w sferze organizacyjno-zarządczej przedsiębiorstw. Oceny efektywności dotychczas realizowanych działań wskazują, że najskuteczniejsze są działania kompleksowe, obejmujące różne, uzupełniające się interwencje. W tym celu ważne jest aby dopuszczalna była tzw. wielofunduszowość na poziomie projektu, nie tylko na poziomie priorytetu. Poprzednia perspektywa finansowa pokazała, iż idea wielofunduszowości wyłącznie na poziomie osi priorytetowych jest niewystarczająca i mało efektywna (przykład ZPORR). Usprawnić system oceny wniosków (w tym opracować odpowiednio dobrane kryteria), który umożliwi udzielanie wsparcia projektom, w największym stopniu przyczyniającym się do wzrostu innowacyjności. Należy również tak opracować zasady oceny wniosków, aby potencjalni beneficjenci mieli pełną opiekę w procesie selekcji projektów (zwiększenie kontaktu z oceniającymi; dostęp do informacji nt. planowanych bądź już ogłoszonych naborów do składania wniosków; informacja dla beneficjentów, na jakim etapie znajduje się ich wniosek). 9 Zjawisko jałowej straty - subsydiowanie projektów inwestycyjnych, które zostałyby podjęte nawet bez wsparcia 11

12 Instytucje związane z systemem oceny i selekcji projektów powinny bardziej precyzyjnie szacować i dopuszczać ryzyko w realizacji innowacji radykalnych, dając szansę na wdrożenie rozwiązań przełomowych. W tym celu konieczne jest uproszczenie i uelastycznienie regulacji oraz położenie większego nacisku na ocenę jakościową, co wynika z faktu, że innowacje ze swej natury są trudno przewidywalne i nie można ich oceniać według jednego sztywnego zestawu kryteriów. Rozważyć możliwość bezpośredniego kontaktu ekspertów oceniających projekt z wnioskodawcą i przygotowaną przez niego koncepcją oraz możliwość kolegialnej oceny projektów poprzez porównywanie ich ze sobą, wybór z grupy dobrych projektów, tych które w najwyższym stopniu spełniają cele programu. W tym kontekście właściwym kierunkiem jest formuła panelu ekspertów, dokonującego eksperckiej i ostatecznej weryfikacji projektów, które zostały wyselekcjonowane w poprzednich etapach oceny. Konieczne jest także uelastycznienie i uproszczenie kryteriów i samej oceny merytorycznej w sposób promujący projekty o najwyższej wartości dodanej. W kontekście wsparcia kadr został poczyniony pierwszy krok w obszarze wsparcia rozwoju adaptacyjności przedsiębiorstw i ich pracowników, przede wszystkim poprzez wskazanie przedsiębiorcom korzyści z inwestycji w rozwój pracowników oraz zniwelowanie bariery finansowej w tym zakresie. Dlatego też kolejnym krokiem, realizowanym w ramach nowej perspektywy finansowej powinno być wyposażenie przedsiębiorstw, przede wszystkim z sektora MŚP, w kompetencje, które pozwolą im na rozwój oraz efektywne wdrażanie innowacji 10, a także zbudowanie systemu wsparcia rozwoju kapitału ludzkiego przedsiębiorstw, który pozwoli na stały jego rozwój. Powinno odbywać się to przy wykorzystaniu najlepszych praktyk z PO KL, a więc: a. udzielanie wsparcia bezpośredniego przedsiębiorcom w ramach projektów zamkniętych szytych na miarę i dopasowanych do potrzeb danego przedsiębiorcy; b. ogłaszanie konkursów tematycznych na wsparcie rozwoju konkretnych umiejętności, istotnych z punktu widzenia rozwoju przedsiębiorstw. Ogłoszenia konkursów podparte wynikami przeprowadzonych wcześniej badań; c. koncentracja na poziomie centralnym na wypracowywaniu dopasowanych do potrzeb przedsiębiorców narzędzi w obszarze rozwoju adaptacyjności i ich upowszechnianiu na poziomie regionalnym; d. realizacja na poziomie centralnym działań ukierunkowanych na podnoszenie świadomości związanej z dostosowaniem kadr do potrzeb gospodarki; e. realizacja na poziomie centralnym działań związanych z rozwojem kompetencji pracowników wynikających ze strategii rządowych, które nie są realizowane na poziomie regionalnym. 10 Tempo zmian w technice, technologii i organizacji sprawia, że tylko przedsiębiorstwo zdolne do prowadzania innowacji może utrzymać się na rynku w dłuższej perspektywie. Poprzez przedsiębiorstwo zdolne do wprowadzania innowacji należy rozumieć organizację mającą świadomość zachodzących zmian i zdolną do dostosowania się do nich. Wysoko rozwinięte kompetencje w tym obszarze (adaptacyjność) pozwolą przedsiębiorcom przejść ze strategii utrzymania się na rynku na strategię rozwoju, a także na efektywne wykorzystanie zasobów ludzkich jakie są w ich dyspozycji. Te dwa elementy stanowią klucz do rozwijania innowacji w przedsiębiorstwie, nie tylko technologicznej, ale także społecznej. Przedsiębiorcy myślący o swojej przyszłości w kategoriach rozwoju, a nie przetrwania, będą chcieli i mogli podejmować działania proinnowacyjne, które nie będą miały przypadkowego i sporadycznego charakteru. 12

13 Ponadto, rozważyć należy nowy system wyboru projektów uwzględniający możliwość dokonywania prekwalifikacji projektów (dwuetapowości wyboru) oraz możliwość podejmowania decyzji dotyczących wyboru projektów w sposób kolegialny. 11 Wprowadzić w przyszłych programach kompleksową ocenę wpływu poszczególnych instrumentów na realny poziom innowacyjności i konkurencyjności przedsiębiorstw, co pozwoli na prawidłowe i skuteczne wydatkowanie środków publicznych. Tylko ocena wpływu, zrealizowana w oparciu o pogłębione analizy, w tym z wykorzystaniem grupy kontrolnej, daje podstawy do zaprojektowania efektywnego, tj. skierowanego na realne potrzeby, systemu wykorzystania środków publicznych. Należy zapewnić sprawną współpracę między instytucjami (IZ, IP, IW). Od sprawnie funkcjonującego systemu instytucjonalnego odpowiedzialnego za wydatkowanie środków zależy realizacja zakładanych celów. W tym przypadku należy zwrócić uwagę na długotrwałość procedur związanych z dokonywaniem zmian w ramach poszczególnych instrumentów wsparcia, co w praktyce skutkuje dużymi opóźnieniami w realizacji poszczególnych działań. Diagnoza instytucji otoczenia przedsiębiorstw Wśród działających w Polsce instytucji wspierających przedsiębiorczość istnieje duża różnorodność. Aktualnie obejmują one: 40 parków technologicznych i 14 inicjatyw parkowych; 29 inkubatorów technologicznych; 73 preinkubatory i akademickie inkubatory przedsiębiorczości; 58 inkubatorów przedsiębiorczości; 69 centrów transferu technologii; 68 funduszy kapitału zalążkowego; 10 sieci aniołów biznesu; 86 lokalnych i regionalnych funduszy pożyczkowych; 55 funduszy poręczeń kredytowych; 319 ośrodków szkoleniowodoradczych i informacyjnych. 12 W ostatnich kilkunastu latach nastąpił dynamiczny wzrost liczby ośrodków innowacji i przedsiębiorczości. W układzie rodzajowym tradycyjnie dominują ośrodki szkoleniowodoradcze, stanowiące prawie 45% wszystkich aktywnych podmiotów. Ten typ ośrodków jest najłatwiejszy do uruchomienia przy relatywnie niskich nakładach finansowych. Jednocześnie szeroki wachlarz możliwości świadczenia usług doradczych, szkoleniowych i informacyjnych umożliwia dużą swobodę organizacyjną. Należy jednak zauważyć, że w przypadku instytucji wspierających działalność innowacyjną występuje luka strukturalna w stosunku do krajów UE i innych krajów wysoko rozwiniętych, polegająca na braku instytucji wspierających podmioty prowadzące projekty innowacyjne po zakończeniu prac badawczych i rozwojowych, a znajdujących się przed fazą wdrożeniową. 11 PARP przeprowadziła pilotaż konkursu na projekty innowacyjne w ramach PO KL. Cały konkurs poprzedzony był procesem prekwalifikacji. Pilotaż poprzedzony był konsultacjami wytycznych konkursowych oraz audytem językowym dokumentacji konkursowej, którego zadaniem było wyeliminowanie niezrozumiałego dla projektodawców języka. Następnie przeprowadzono badanie dokumentacji konkursowej. Potencjalni projektodawcy złożyli 86 fiszek projektowych. Następnie powstały zespoły zadaniowe (2 pracowników PARP oraz jeden ekspert zewnętrzny), których zadaniem była analiza propozycji projektów. Analizowano pomysł na projekt a nie wniosek o dofinansowanie. Następnie każdy z pomysłodawców prezentował swój projekt i dyskutowano nad jego innowacyjnością i założeniami (czy założenia projektu wpisują się w ramy konkursu). To pozwoliło na uświadomienie możliwości realizacji projektu. Część projektodawców zrezygnowało z udziału w konkursie, część zmodyfikowało swoje pomysły. 12 Dane PARP na 2012 r. 13

14 W kontekście instytucji otoczenia biznesu w Polsce należy wskazać powstały w 1996 r. Krajowy System Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw (KSU). KSU jest marką (swego rodzaju certyfikatem jakości) usług okołobiznesowych wspierających przedsiębiorstwa i osoby podejmujące działalność gospodarczą. Oferuje usługi o charakterze informacyjnym (w ramach Punktów Konsultacyjnych KSU), doradczym (z konkretnym zakresem i oczekiwanym rezultatem), proinnowacyjnym (w ramach Krajowej Sieć Innowacji KSI) oraz finansowym (w zakresie udzielania pożyczek lub poręczeń). Oferta systemu dostosowywana jest do oczekiwań klientów, dostępności usług na rynku oraz konieczności wsparcia ze środków publicznych określonych obszarów. Przeprowadzane są cykliczne badania efektywności systemu i świadczonych przez niego usług, które są podstawą do aktualizacji strategii rozwoju systemu i dostosowania wsparcia 13. Koordynatorem KSU jest PARP, która opracowała i monitoruje standardy świadczenia usług, bada wiedzę i umiejętności konsultantów, a także organizuje dostosowane do ich potrzeb szkolenia. Wśród innych sieci instytucji otoczenia biznesu o ogólnopolskim zasięgu należy wymienić: Enterprise Europe Network, Sieci Krajowego Punktu Kontaktowego Programów Badawczych UE, KIGNET Izbowy system wsparcia konkurencyjności polskich przedsiębiorstw, Ogólnopolska Sieć Transferu Technologii i Wsparcia Innowacyjności MŚP STIM oraz Sieć Ośrodków Innowacji NOT. Większość z wyżej wymienionych sieci korzysta obecnie, lub korzystała w przeszłości ze wsparcia udzielonego ze środków publicznych zarówno w ramach programów operacyjnych, jak też środków krajowych. Duże znaczenie ma również sieć Punktów Informacyjnych Funduszy Europejskich 14. Sieć funduszy pożyczkowych działających w regionach tworzą instytucje non profit (zysk przeznaczają na działalność statutową). Ich zasadniczym celem jest wspieranie lokalnej przedsiębiorczości poprzez ułatwienie dostępu do finansowania. Oferują pożyczki firmom, które nie byłyby w stanie uzyskać kredytu w systemie bankowym, w tym firmom nowo założonym. Ich łączny kapitał pożyczkowy wynosi 1,6 mld zł. W 2010 r. udzieliły one ok pożyczek i mikropożyczek, średnia wartość pożyczki wyniosła 44 tys. zł. 74% pożyczek udzielanych jest podmiotom z sektora handlu i usług; ponad połowa z nich została udzielona na inwestycje. Należy przy tym zwrócić uwagę na fakt, że fundusze finansują ok. 2% wartości inwestycji firm, w szczególności mikroprzedsiębiorstw. Należy podjąć działania w celu wzmocnienia funduszy dążąc do ich większego zaangażowania w finansowanie inwestycji firm. Jednym z kierunków jest analiza możliwości wzrostu udziału funduszy pożyczkowych w finansowaniu zakupu nowych technologii, maszyn i urządzeń. Poza siecią funduszy pożyczkowych istnieje również sieć funduszy poręczeniowych. Ich zasadniczym celem również jest wspieranie lokalnej przedsiębiorczości poprzez ułatwienie dostępu do finansowania (zapewniają zabezpieczenie spłaty zaciąganego zobowiązania przez przedsiębiorców, w tym rozpoczynających działalność gospodarczą). Pomiędzy instytucjami będącymi częścią systemu wsparcia przedsiębiorczości w Polsce, występują liczne powiązania organizacyjne i kompetencyjne, np. niektóre ośrodki należące 13 W wyniku analiz PARP uruchamia pilotażowo usługi np. w zakresie ochrony środowiska, optymalizacji kosztów oraz asysty w prowadzeniu działalności gospodarczej. Dzięki temu ich usługi dopasowywane są do potrzeb przedsiębiorców. 14 Punkty oferują przyporządkowanie pomysłu przedsiębiorcy do konkretnego programu finansowanego ze środków UE lub informację o braku możliwości dofinansowania pomysłu przedstawionego konsultantowi, czy też informację o podstawowych warunkach, kryteriach i procedurach związanych z dofinansowaniem projektu. 14

15 do sieci Enterprise Europe Network prowadzą jednocześnie PK 15 spełnia także większość funduszy pożyczkowych i poręczeniowych. KSU; standardy KSU Do głównych wyzwań wobec systemu otoczenia przedsiębiorczości należy zaliczyć: dalszą profesjonalizację usług ogólnobiznesowych oraz rozwój działalności specjalistycznych i wspierających działalność innowacyjną (dostosowanie do zmieniających się potrzeb przedsiębiorstw, urynkowienie dotychczas świadczonych usług, konieczność przesunięcia akcentów w zakresie świadczonych usług w celu wypełniania luki rynkowej z wykorzystaniem środków publicznych); konieczność dalszego rozwijania współpracy między ośrodkami i administracją, celem zapewnienia MŚP kompleksowego wsparcia i dostępu do informacji (wskazuje na to rozwój współpracy ośrodków KSU z np. urzędami gmin i urzędami skarbowymi); zapewnianie kompleksowości usług; regionalizacja działalności sieci - tworzenie podsieci regionalnych; wzrost efektywności sposobu zarządzania i funkcjonowania sieci, który dawałby faktyczną wartość dodaną w postaci tworzenia sieci, efektywnego wspierania przedsiębiorczości, przekazywania klientów, jednolitego dostępu do informacji. Ważne jest także aby PARP (lub inna jednostka nadzorująco-koordynująca) stymulowała PK do współpracy w ramach sieci; profesjonalizacja działalności organizacji, w tym wchodzenie w nowe obszary związane z komercjalizacją technologii, wspieraniem rozwoju nowych firm technologicznych, zarządzaniem własnością przemysłową (tak by być dla przedsiębiorcy partnerem) i konieczność znalezienia przez organizację sposobu zaspokojenia potrzeb, które spowodują sprostanie tym wyzwaniom, np. zatrudnienie nowych ludzi, poszukiwanie źródeł finansowania. Rozwinięciem niniejszej skróconej diagnozy dotyczącej wyzwań obecnego systemu są: diagnoza zawarta w Strategii Innowacyjności i Efektywności Gospodarki, raport Instytutu Badań Strukturalnych Innovation Diagnostics in Poland z września 2011 r., w których przedstawiono ocenę innowacyjności polskiej gospodarki, analizę korzyści i efektywności dotychczas funkcjonujących instrumentów finansowanych w ramach polityki spójności na lata Punkt Konsultacyjny 15

16 II. GŁÓWNE ZASADY INTERWENCJI PUBLICZNEJ ORAZ CECHY SYSTEMU Wsparcie finansowe powinno być nakierowane głównie na wzrost innowacyjności przedsiębiorstw. Wsparcie rozwoju przedsiębiorstw powinno być skanalizowane w obszarach wskazanych w SIiEG. Innowacyjność 16 powinna przyczynić się do poprawy pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstw działających w Polsce, pozwalając na ich szybki rozwój, bardziej efektywne zaspokajanie potrzeb klientów oraz skuteczną odpowiedź na wyzwania globalne przed jakimi stoi Polska. Zakup maszyn i urządzeń w znaczący sposób pozwolił na poprawę produktywności polskiej gospodarki. Na obecnym etapie rozwoju konieczne jest większe wsparcie B+R+I. System wdrażania projektów badawczo-rozwojowych i innowacyjnych. (Zaproponowany poniżej podział zadań jest wstępną propozycją, wymagającą dalszych rozmów i uzgodnień. Do uzgodnienia na etapie konsultacji międzyresortowych.) FORMY DOFINANSOWANIA I INSTYTUCJE W ZALEŻNOŚCI OD ETAPU POWSTAWANIA INNOWACJI (punktem wejścia do systemu może być każdy z etapów) Projekt Badania prowadzone przez przedsiębiorcę Prototyp ryzyko technologiczne Prace rozwojowe Instalacja pilotażowa Wdrożenie wyników własnych prac B+R Pierwsze wdrożenie nabytej nowej technologii Zakup nowych technologii, maszyn i urządzeń ryzyko biznesowe GRANTY/FINANSOWANIE MIESZANE INSTRUMENTY ZWROTNE inkubatory NCBIR (badania i rozwój) BGK MG PARP ARP (od momentu prac rozwojowych) KFK/VC/BA PARP (jako koordynator systemu) fundusze pożyczkowe/banki fundusze poręczeniowe/banki 16 Najczęściej innowacje definiowane są zgodnie z podręcznikiem Oslo z 2005 r., opracowanym przez OECD i Eurostat, dotyczącym zasad gromadzenia i interpretacji danych dotyczących innowacji (pierwsza edycja ukazała się w 1992 r., druga w 1997, zaś trzecia w 2005 r. przetłumaczona na język polski i wydana przez MNiSW w 2008 r.). Według ww. podręcznika innowacje to: wdrożenie nowego lub znacząco udoskonalonego produktu (wyrobu lub usługi) lub procesu, nowej metody marketingowej lub nowej metody organizacyjnej w praktyce gospodarczej, organizacji miejsca pracy lub stosunkach z otoczeniem, za: Podręcznik Oslo, OECD, EUROSTAT, Paryż 2005, wersja polska, Warszawa 2008, s

17 Z analizy systemu wdrażania instrumentów finansowanych ze środków strukturalnych i budżetowych wynika, iż poszczególne instytucje centralne w kilku przypadkach posiadają te same zadania oraz podobne instrumenty w kontekście wspierania innowacyjności i finansowania projektów badawczo-rozwojowych przedsiębiorstw. Nakładanie się kompetencji i zadań pomiędzy różnymi niezależnymi instytucjami prowadzi do mniej efektywnego wydawania środków publicznych, z powodu: podwyższenia całkowitego kosztu systemu wdrażania (dublowanie systemów zarządzania, nadzoru, baz danych, problemy z komunikacją między instytucjami etc.), nieprzejrzystości systemu wsparcia dla potencjalnych beneficjentów. Istnieje zatem potrzeba zaprojektowania nowego systemu wdrażania, wykorzystującego potencjał i doświadczenia instytucji zaangażowanych w proces wdrażania funduszy w ramach perspektywy finansowej Proponowany, nowy system wdrażania projektów badawczo-rozwojowych i innowacyjnych przedsiębiorstw odzwierciedla powyższy wykres. Biorąc pod uwagę doświadczenia oraz wnioski płynące z diagnozy obecnego systemu wsparcia przedsiębiorców na B+R+I, tj. przeważającą liczbę udzielonych bezzwrotnych dotacji vs. instrumenty zwrotne (niezależnie od rodzaju interwencji, grupy docelowej i ryzyka związanego z realizacją inwestycji) proponowany system polegać będzie na udzielaniu dotacji głównie projektom obarczonym wysokim stopniem ryzyka technologicznego (związanego z prowadzeniem badań), tj. od fazy inicjacji pomysłu, poprzez prowadzenie prac B+R, prototyp, instalację pilotażową, a skończywszy na wdrożeniu wyników własnych prac B+R. Za pomocą instrumentów zwrotnych finansowany będzie głównie zakup nowych technologii, maszyn i urządzeń (ryzyko biznesowe związane z wdrożeniem). Jednocześnie proponuje się, aby w systemie grantowym pozostało wspieranie zakupu technologii obarczonych dużym ryzykiem technologicznym (np. zakupionych jedynie w postaci know-how w przypadku pierwszego wdrożenia w skali światowej). Proponuje się, aby projekty związane z wysokim stopniem ryzyka były rozpatrywane i wdrażane przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju i Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości z wykorzystaniem oceny ekspertów zewnętrznych: z uczelni i instytutów badawczych, w tym ekspertów zagranicznych, przedstawicieli biznesu (mentorzy, venture capital, aniołowie biznesu) oraz instytucji otoczenia przedsiębiorstw. Panel ekspercki dokonywałby oceny merytorycznej wniosków, biorąc pod uwagę potencjał rynkowy beneficjenta, a także oceniałby zasadność dalszych przedsięwzięć planowanych do realizacji przez przedsiębiorcę (wskazanych w planie rozwoju firmy). Na zakończenie rundy aplikacyjnej sporządzana byłaby lista rankingowa, stanowiąca podstawę do przyznania dofinansowania. W przypadku ciągłego naboru wniosków panel wydawałby pozytywną bądź negatywną rekomendację. Dodatkowo Agencja Rozwoju Przemysłu byłaby również odpowiedzialne za wsparcie od momentu prac rozwojowych. Na etapie wejścia do systemu (tj. złożenia wniosku przez potencjalnego beneficjenta na dowolnym etapie), funkcję koordynatora procesu aplikacji wszystkich wniosków powinna pełnić PARP. Agencja, jako opiekun projektu opiekowałaby się przedsiębiorcą i przedstawiała mu informację o instrumentach odpowiednich do jego potrzeb. PARP działałby w oparciu o umowy podpisane z instytucjami wdrażającymi poszczególne instrumenty wsparcia. W procesie tym PARP współpracowałby z NCBiR, ARP, KFK, BGK, instytucjami pożyczkowymi, poręczeniowymi, funduszami gwarancyjnymi etc. 17

18 PROPONOWANE ZADANIA NARODOWEGO CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU 17 W oparciu o nowy system wdrażania projektów badawczo-rozwojowych NCBiR występowałby jako instytucja odpowiedzialna za realizację projektów B+R o wysokim stopniu ryzyka (w tym wspólnych projektów realizowanych przez przedsiębiorstwa oraz instytuty badawcze) oraz projektów B+R wynikających z krajowej strategii inteligentnej specjalizacji. Wdrażanie strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych w oparciu o Krajowy Program Badań Realizacja programów wsparcia sektora nauki i biznesu w zakresie badań stosowanych Dofinansowanie krajowych projektów badawczych i rozwojowych Udzielanie wsparcia w obszarze krajowych projektów celowych Realizacja doraźnych, zorientowanych na aktualne potrzeby projektów B+R PROPONOWANE ZADANIA POLSKIEJ AGENCJI ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI 18 Koordynacja systemu wsparcia przedsiębiorstw, zapewniająca komplementarność działań 19 Instytucja odpowiedzialna za realizację projektów B+R, Koordynacja systemu instrumentów zwrotnych finansujących inwestycje w nowe technologie, maszyny i urządzenia (inwestycje związane z ryzykiem biznesowym), Centrum badań na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności poszukiwanie i testowanie nowych rozwiązań systemowych, Stymulowanie udziału przedsiębiorców w programach międzynarodowych, w tym przede wszystkim COSME, Horyzont2020, Europejskiej Agencji Kosmicznej 20, Rozwój innowacyjności przedsiębiorstw wspieranie działalności rozwojowej przedsiębiorstw, stymulowanie współpracy biznesu z nauką, wspieranie rozwoju nowych form innowacji, Stymulowanie powstawania nowych przedsiębiorstw inkubowanie działalności gospodarczej; Wspieranie rozwoju klastrów, sieci i powiązań kooperacyjnych, w szczególności o znaczeniu ponadregionalnym, Rozwijanie systemu instytucji otoczenia biznesu rozwój usług dla przedsiębiorców, Działania w obszarze doskonalenia kadr nowoczesnej gospodarki centrum adaptacyjności przedsiębiorstw, Działania w zakresie umiędzynarodowienia działalności przedsiębiorstw, Rozwój gospodarki niskoemisyjnej, w tym promocja wzorców zrównoważonej produkcji, Działania na rzecz kształtowania postaw innowacyjnych i przedsiębiorczych. 17 Propozycja MG. Do uzgodnienia z MNiSW, PARP, NCBiR i ARP na etapie konsultacji międzyresortowych. 18 Jw. 19 W ramach tego obszaru Agencja odpowiadałaby za: realizację następujących czynności: przedstawianie informacji na temat dostępnych instrumentów wsparcia i opracowania zindywidualizowanej oferty wsparcia dla przedsiębiorców spośród instrumentów dostępnych na poziomie krajowym i regionalnym; stworzenie i obsługę systemu aplikowania o wsparcie obejmującego kolejno: wniosek on-line przedstawiający profil przedsiębiorcy, opis pomysłu i jego zakładany wpływ na firmę, opis rynku docelowego i przewidywane koszty; opracowanie zindywidualizowanej oferty wsparcia dla przedsiębiorców spośród dostępnych instrumentów dostępnych na poziomie krajowym; ocenę wstępną firmy i ocenę właściwą, tzw. due dilligence (PARP + eksperci zewnętrzni), Utworzenie instytucji koordynatora wsparcia pozwoliłoby na wprowadzenie bardziej spójnego systemu, obejmującego przejrzystą mapę komplementarnych instrumentów oraz instytucji je wdrażających. System taki, aby zachować spójność musiałby zostać przyjęty przez wszystkie instytucje wdrażające instrumenty wsparcia przedsiębiorstw. Warunkiem powodzenia proponowanego podejścia jest partnerskie działanie tych instytucji. Takie partnerstwo pozwoli zachować jednolite procedury i warunki udzielania wsparcia w ramach całego systemu, w szczególności w instytucjach krajowych. 20 Koordynacja realizacji międzynarodowych programów wspierających rozwój MŚP. Udział przedsiębiorców działających w Polsce w programach międzynarodowych wspierających biznesową działalność B+R+I lub podnoszących konkurencyjność firm, ciągle jest bardzo niski. Wielkość środków przeznaczonych na realizację dwóch nowych programów ramowych w nowym okresie programowania będzie wielokrotnie większa niż obecnie. Ponadto planowane jest uruchomienie instrumentów specyficznych dla MŚP o odmiennym niż dotychczas charakterze. Dlatego PARP mogłaby prowadzić krajowy punkt kontaktowy dla przedsiębiorców (KPK dla MŚP), którego zadaniem będzie promowanie i wspieranie MŚP do uczestnictwa w takich programach, jak: COSME, Horyzont 2020, Program UE na rzecz przemian i innowacji społecznych. 18

19 PROPONOWANE ZADANIA AGENCJI ROZWOJU PRZEMYSŁU Pomoc na ratowanie i restrukturyzację dla dużych przedsiębiorców ze środków Funduszu Restrukturyzacji Przedsiębiorców (FRP): wsparcie skierowane do przedsiębiorców będących w trudnej sytuacji ekonomiczno-finansowej (tzw. przedsiębiorca zagrożony) finansowanie na warunkach preferencyjnych wg odrębnych zasad w ramach pomocy na ratowanie/restrukturyzację po uzyskaniu zgody KE; Instrumenty zwrotne udzielane ze środków FRP: wsparcie udzielane na warunkach komercyjnych i kierowane do dużych przedsiębiorców posiadających zdolność kredytową finansowanie projektów istotnych z punktu widzenia rozwoju i osiągnięcia ważnych celów dla gospodarki narodowej, m.in. realizowane w sektorach gospodarki o podwyższonym ryzyku i zagrożonych spowolnieniem gospodarczym oraz bezrobociem; finansowanie przeznaczone jest na realizację działań prorozwojowych i innowacyjnych i ma na celu ułatwienie przedsiębiorcom dostępu do kapitału we wszystkich fazach ich rozwoju; Instrumenty zwrotne udzielane z funduszy stabilizacyjnych: zadanie kierowane do przedsiębiorców zagrożonych spowolnieniem gospodarczym, istotnych z punktu widzenia osiągnięcia ważnych celów dla gospodarki narodowej, w tym budowy nowoczesnej infrastruktury w gospodarce wsparcie krótko/średnioterminowych problemów płynnościowych, w sytuacji strukturalnej rentowności firmy i jej zdolności do funkcjonowania, na ściśle określonych zasadach, takich między innymi jak uprzywilejowanie nowych pieniędzy (pozycja super-senior) i działanie w ścisłym porozumieniu z dotychczasowymi wierzycielami dłużnika; Instrumenty zwrotne oraz poręczenia/gwarancje w ramach środków własnych 21 : świadczenia udzielane na warunkach komercyjnych przedsiębiorcom posiadającym tzw. zdolność kredytową finansowanie szerokorozumianych celów rozwojowych, w tym zakresie wdrażania nowych produktów i technologii oraz wsparcie płynności finansowej, w szczególności umożliwiające realizację zawartych kontraktów/zamówień; Działania na rzecz wzrostu innowacyjności i konkurencyjności średnich i dużych przedsiębiorstw (doradztwo i finansowanie na prace rozwojowe i innowacyjność), m.in. poprzez tworzenie spółek celowych lub konsorcjów z jednostkami B+R, inwestorami kapitałowymi i przedsiębiorcami; Wsparcie inwestycyjne w zakresie podnoszenia efektywności energetycznej; Zarządzanie wiedzą w obszarze strategicznych decyzji inwestorskich: tworzenie instrumentów analitycznych wspierających procesy decyzyjne dla projektów wysokiego ryzyka; Realizacja komercyjnych inwestycji w infrastrukturę naukowo-badawczą; Wsparcie działań z wiązanych z komercjalizacją projektów naukowo-badawczych. Instytucje zaangażowane w projektowanie, wdrażanie i monitorowanie systemu wsparcia powinny dążyć do sytuacji, w której finansuje się większą liczbę ryzykownych projektów Aby zmniejszyć ekspozycję na ryzyko w przypadku długotrwałych, wieloletnich i kosztownych projektów, należy podzielić je na etapy i warunkować przyznanie kolejnej transzy osiągnięciem założonego dla danego etapu efektu. Nie wyeliminuje to oczywiście ryzyka, ale znacznie je obniży. Umożliwi także szybsze uwalnianie środków w przypadku porażki projektu. Niezawiniona porażka nie powinna dyskwalifikować przedsiębiorcy w ubieganiu się o kolejne dofinansowanie innego projektu, ponieważ takie negatywne doświadczenie może znacząco zwiększyć zdolność tego przedsiębiorcy do osiągnięcia sukcesu (lepsze planowanie, przewidywanie, zapobieganie negatywnym zjawiskom etc.). 21 Środki spłacone przez pożyczkobiorców, środki ze sprzedaży aktywów ARP S.A. 19

20 Publiczne wsparcie powinno dotyczyć projektów o wyższym poziomie ryzyka, dla których trudno znaleźć finansowanie rynkowe, gdyż pieniądz publiczny nie powinien wypierać środków prywatnych dostępnych na rynku W Polsce przedsiębiorstwa również nadal powinny móc korzystać z pomocy państwa w istotnych z gospodarczego punktu widzenia obszarach, w których nie działają mechanizmy rynkowe (szczególnie w ryzykownych rynkowo etapach procesu innowacji) pomoc ta powinna pomóc im w szybszym rozwoju i skutecznym stawianiu czoła zagranicznym konkurentom. Powinna być ona jednak zaprojektowana w taki sposób, aby nie zaburzać konkurencji wśród przedsiębiorców oraz nie wypierać nakładów prywatnych lecz je stymulować. Wsparciu państwa musi towarzyszyć wkład własny przedsiębiorcy. Ze względu na konieczność zapewnienia racjonalnego planowania i wydawania środków przez przedsiębiorcę, pomoc publiczna powinna mieć charakter dofinansowania. Wsparcie powinno zachęcać przedsiębiorców do podejmowania ryzyka. Powinno również stymulować rozwój prywatnych źródeł finansowania projektów wysokiego ryzyka. Zbyt wysoki poziom wsparcia powoduje wypieranie prywatnych nakładów i spadek efektywności interwencji publicznej. Kryteria oceny projektów powinny umożliwić ich kompleksową ocenę. O sukcesie komercyjnym danego projektu decyduje często w równym stopniu dobry pomysł czy technologia, co zdolności zarządcze i marketingowe przedsiębiorcy. Prywatni inwestorzy nie podjęliby ryzyka zainwestowania swoich pieniędzy w nowy biznes bez kompleksowej jego oceny, w tym oceny zaangażowania, doświadczenia i zdolności osób prowadzących firmę. Podobnie powinno być w przypadku wsparcia publicznego, szczególnie w przypadku projektów ryzykownych technologicznie. W Polsce obowiązuje prawo, które obliguje do efektywnego i przejrzystego zarządzania środkami publicznymi. Jednak dążenie do zapewnienia przejrzystości nie powinno negatywnie wpływać na efektywność wydawania środków. Instrumenty wsparcia innowacyjności są szczególnie dobrym przykładem, gdzie taki konflikt może zaistnieć. W przypadku instrumentów wsparcia innowacyjności, zwłaszcza tych w formie bezzwrotnego finansowania, system oceny i monitorowania powinien zapewnić przejrzystość przy jednoczesnym wykorzystaniu komitetu inwestycyjnego. Dotyczy to w szczególności większych, bardziej kosztownych i ryzykownych technologicznie projektów. Z drugiej strony należy zapewnić, aby każdorazowo wybór beneficjenta odbywał się na podstawie z góry określonych, jasnych kryteriów. Należy odpowiednio wyważyć koszty i korzyści wynikające ze stopnia skomplikowania systemu oceny i monitorowania projektów. Decydując się na bardziej złożony system, zwiększa się jego koszt, dlatego należy to zrobić tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści (przede wszystkim trafniejszy wybór projektów) będą większe. Należy dążyć do maksymalnego uproszczenia i skrócenia procedur. Proste procedury są nie tylko tańsze dla przedsiębiorstw, ale również dla państwa. Tam gdzie jest to możliwe bez uszczerbku dla przejrzystości czy efektów działania danego instrumentu, 20

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ROZWOJU PRZEDSIĘBIORSTW

PROGRAM ROZWOJU PRZEDSIĘBIORSTW MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Innowacji i Przemysłu PROGRAM ROZWOJU PRZEDSIĘBIORSTW do 2020 r. projekt Program wykonawczy do Strategii Innowacyjności i Efektywności Gospodarki ŚWIAT SIĘ ZMIENIA Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020

Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Instrumenty II i III osi priorytetowej Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Założeniem POIR jest wsparcie realizacji całego procesu powstawania

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Instrumenty wsparcia przedsiębiorców w Programie Operacyjnym Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój I. Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r.

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 23 stycznia 2014 r. Założenia PO IR Najważniejsze założenia Programu: realizacja projektów B+R w konsorcjach biznesu i nauki,

Bardziej szczegółowo

DOŚWIADCZENIA PARP Z POPRZEDNIEJ PERSPEKTYWY W REALIZACJI PROGRAMÓW I PROJEKTÓW FINANSOWANYCH ZE ŚRODKÓW UE

DOŚWIADCZENIA PARP Z POPRZEDNIEJ PERSPEKTYWY W REALIZACJI PROGRAMÓW I PROJEKTÓW FINANSOWANYCH ZE ŚRODKÓW UE 2012 2011 Jakub Moskal Dyrektor, Departament Koordynacji Wdrażania Programów Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości DOŚWIADCZENIA PARP Z POPRZEDNIEJ PERSPEKTYWY W REALIZACJI PROGRAMÓW I PROJEKTÓW FINANSOWANYCH

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 18 grudnia 2014 r. Negocjacje POIR z KE 8-10 lipca br. (Warszawa)

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Obecne i nowe usługi polskiego systemu wsparcia MŚP

Obecne i nowe usługi polskiego systemu wsparcia MŚP 2010 Aneta Wilmańska Zastępca Prezesa PARP Obecne i nowe usługi polskiego systemu wsparcia MŚP Wsparcie dla innowacyjnych przedsiębiorstw nowe perspektywy Warszawa, 26 maja 2010 r. PARP na rzecz rozwoju

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Lublin, 22 czerwca 2015 r. Wyzwanie na najbliższe lata zwiększenie poziomu zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje Katowice, 02.09.2015r Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje RPO WSL Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego (RPO WSL) przewiduje

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

2. OŚ PRIORYTETOWA I: WSPARCIE PROWADZENIA PRAC B+R PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA ORAZ KONSORCJA NAUKOWO-PRZEMYSŁOWE...4

2. OŚ PRIORYTETOWA I: WSPARCIE PROWADZENIA PRAC B+R PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA ORAZ KONSORCJA NAUKOWO-PRZEMYSŁOWE...4 Spis treści 1. Wstęp...3 2. OŚ PRIORYTETOWA I: WSPARCIE PROWADZENIA PRAC B+R PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA ORAZ KONSORCJA NAUKOWO-PRZEMYSŁOWE...4 3. OŚ PRIORYTETOWA II: WSPARCIE INNOWACJI W PRZEDSIĘBIORSTWACH...4

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Wsparcie PARP dla Małych i Średnich przedsiębiorstw

Wsparcie PARP dla Małych i Średnich przedsiębiorstw 2015 Bożena Lublińska-Kasprzak Prezes Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Konferencja Wykorzystaj unijną szansę, czyli finansowanie UE dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw Wsparcie PARP dla Małych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ Celem Programu jest promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje oraz rozwijanie powiązań i synergii między przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczo-rozwojowymi

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP Iwona Szendel Dyrektor Zespołu Instrumentów Inwestycyjnych Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 2014 Paulina Zadura-Lichota Dyrektor Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Działania PARP w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Kraków,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 1 Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 2 Stan prac wdrożeniowych System informatyczny Wytyczne i wzory dokumentów Szczegółowe opisy priorytetów Negocjacje programów operacyjnych z KE

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Regionalny Program Operacyjny Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 Marcin Twardokus Departament Programów Regionalnych Główny Punkt

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim

Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim Katowice, 22.11.2013 r. Główne obszary działalności DOTACJE

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

Środki UE na innowacyjność Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Środki UE na innowacyjność Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Środki UE na innowacyjność Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 16 grudnia 2014 r.

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Cel główny WRPO 2014+ POPRAWA KONKURENCYJNOŚCI I SPÓJNOŚCI WOJEWÓDZTWA Alokacja

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw

Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw www.psab.pl Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytutu Nauk Ekonomicznych i Społecznych Koordynator zarządzający Ponadregionalną Siecią Aniołów Biznesu - Innowacja

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014 2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014 2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014 2020 Założenia i oferowane możliwości wsparcia Łukasz Małecki Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Płock, 10 marca

Bardziej szczegółowo

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne:

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne: Ewaluacja ex post projektu systemowego PARP pt. Utworzenie i dokapitalizowanie Funduszu Pożyczkowego Wspierania Innowacji w ramach Pilotażu w III osi priorytetowej PO IG Metodologia badania Cel i przedmiot

Bardziej szczegółowo

Mapa drogowa przygotowania procesu wyłaniania KKK - perspektywa PARP

Mapa drogowa przygotowania procesu wyłaniania KKK - perspektywa PARP 2014 Joanna Podgórska Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Mapa drogowa przygotowania procesu wyłaniania KKK - perspektywa PARP Wsparcie klastrów na poziomie krajowym i regionalnym Konferencja

Bardziej szczegółowo

Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy. Bogdan Kępka

Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy. Bogdan Kępka Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy Bogdan Kępka Plan Prezentacji Wstęp Finansowanie w obszarze zarządzania Finansowanie w obszarze marketingu Finansowanie w obszarze

Bardziej szczegółowo

Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020

Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Warszawa, 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 INFORMACJE OGÓLNE Dodatkowe wsparcie dla Polski Wschodniej województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014 r. Cele PO IR Wspieranie innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa podczas XIV Forum Edukacyjnego dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Konferencja prasowa podczas XIV Forum Edukacyjnego dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2014 Bożena Lublińska Kasprzak Prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Konferencja prasowa podczas XIV Forum Edukacyjnego dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw Warszawa, 24 czerwca 2014 r.,

Bardziej szczegółowo

W RAMACH KRAJOWYCH PROGRAMÓW OPERACYJNYCH

W RAMACH KRAJOWYCH PROGRAMÓW OPERACYJNYCH EKSPERT FUNDUSZY UNIJNYCH POZYSKAJ Z NAMI DOTACJE UNII EUROPEJSKIEJ 0 EUROPROJEKTY Consulting Sp. z o.o. Ekspert Funduszy Unii Europejskiej Andersia Business Centre Plac Andersa 7 61-894 Poznań tel. 61

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Łukasz Małecki Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Łukasz Małecki Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Łukasz Małecki Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 28 marca 2014 r. System dokumentów strategicznych

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na innowacje dla przedsiębiorców - PARP perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie na innowacje dla przedsiębiorców - PARP perspektywie finansowej 2014-2020 2015 Paulina Zadura-Lichota Dyrektor Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności PARP Wsparcie na innowacje dla przedsiębiorców - PARP perspektywie finansowej 2014-2020 Józefów, 17 marca 2015

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Rozporządzenie ogólne PE i Rady Ukierunkowanie

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Inteligentny rozwój rodzaje inwestycji mających szansę na wsparcie w nowej perspektywie finansowej

Inteligentny rozwój rodzaje inwestycji mających szansę na wsparcie w nowej perspektywie finansowej Inteligentny rozwój rodzaje inwestycji mających szansę na wsparcie w nowej perspektywie finansowej Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Departament Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Olsztyn, 12

Bardziej szczegółowo

CO KAŻDY PRZEDSIĘBIORCA O

CO KAŻDY PRZEDSIĘBIORCA O CO KAŻDY PRZEDSIĘBIORCA O ŚRODKACH UNIJNYCH WIEDZIEĆ POWINIEN! MARCIN KOWALSKI Wrocław, dnia 6.10.2014 Czym się zajmujemy? Świadczymy usługi rozwojowe dla biznesu doradztwo, szkolenia, programy rozwojowe.

Bardziej szczegółowo

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Zarys wybranych programów form wsparcia MSP w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw Paweł Czyż, PARP, 2004 1. Sektorowy

Bardziej szczegółowo

Paulina Zadura-Lichota Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Paulina Zadura-Lichota Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Paulina Zadura-Lichota Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Programy wsparcia polskich przedsiębiorców. PERSPEKTYWA 2014-2020 Coface Country Risk Conference Warszawa, 27 marca 2014 r. PARP zakontraktowała

Bardziej szczegółowo

Działalność badawcza Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Warszawa, 27 maja 2009 r.

Działalność badawcza Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Warszawa, 27 maja 2009 r. 2009 Działalność badawcza Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Warszawa, 27 maja 2009 r. Warszawa, 27 maja 2009 r. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości PARP jest rządową agencją podległą Ministrowi

Bardziej szczegółowo

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG dla badań i rozwoju: Oś Priorytetowa 1. - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Oś Priorytetowa 2. Infrastruktura sfery B+R Oś Priorytetowa 3. Kapitał

Bardziej szczegółowo

ŚRODA Z FUNDUSZAMI 2015-09-03 FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW. EFRR 8,6 mld euro. Cel szczegółowy:

ŚRODA Z FUNDUSZAMI 2015-09-03 FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW. EFRR 8,6 mld euro. Cel szczegółowy: ŚRODA Z FUNDUSZAMI FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW Rzeszów, 02.09.2015 r. PO IR PODZIAŁ ALOKACJI PO IR STRUKTURA DLA PRZEDSIĘBIORCÓW EFRR 8,6 mld euro Nr i nazwa osi priorytetowej

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm.

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. W poprzednim wydaniu biuletynu BDO informowaliśmy, że od 12 maja br. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

Oferta PARP dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej na lata 2014-2020

Oferta PARP dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej na lata 2014-2020 2014 Jakub Moskal Dyrektor Departamentu Koordynacji Wdrażania Programów PARP Oferta PARP dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej na lata 2014-2020 Warszawa, 5 czerwca 2014 r. Nowa perspektywa

Bardziej szczegółowo

Działania PARP na rzecz rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw w Polsce

Działania PARP na rzecz rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw w Polsce 2010 Aneta Wilmańska zastępca prezesa PARP Działania PARP na rzecz rozwoju innowacyjności przedsiębiorstw w Polsce Własność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce Zarządzanie innowacjami: ekonomiczne aspekty

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dziś i jutro

Fundusze unijne dziś i jutro Fundusze unijne dziś i jutro Mechanizmy wsparcia przedsiębiorstw Dotacje Usługi doradcze Szkolenia Powiązania kooperacyjne (klastry) Instrumenty inżynierii finansowej - pożyczki, mikropożyczki, poręczenia,

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dziś i jutro

Fundusze unijne dziś i jutro Fundusze unijne dziś i jutro Mechanizmy wsparcia przedsiębiorstw Dotacje Usługi doradcze Szkolenia Powiązania kooperacyjne (klastry) Instrumenty inżynierii finansowej - pożyczki, mikropożyczki, poręczenia,

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU maj-czerwiec, 2013 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020

Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020 Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020 Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych O MJWPU RPO WM PO KL

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Nowe działania planowane do realizacji przez PARP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój

Nowe działania planowane do realizacji przez PARP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014 Paulina Zadura-Lichota Dyrektor Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Nowe działania planowane do realizacji przez PARP w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Instrumenty Finansowe w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020

Instrumenty Finansowe w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 Instrumenty Finansowe w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 Decyzja

Bardziej szczegółowo

Dotacje unijne na innowacyjne projekty

Dotacje unijne na innowacyjne projekty Dotacje unijne na innowacyjne projekty Dotychczas głównym źródłem finansowania działalności B+R były środki własne przedsiębiorców. Jednak z upływem czasu potencjał innowacyjnych projektów badawczych został

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

Działania PARP na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności

Działania PARP na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności 2009 Aneta Wilmańska Zastępca Prezesa Działania PARP na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności Warszawa, 22 kwietnia 2009 r. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości PARP jest rządową agencją podległą

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na działalność badawczo - rozwojową i infrastrukturę B+R

Dofinansowanie na działalność badawczo - rozwojową i infrastrukturę B+R RPO Lubuskie 2020, OP 1 PI 1b Regionalny Program Operacyjny Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 - Gospodarka i innowacje Priorytet inwestycyjny 1b: Zwiększona aktywność badawczo-rozwojowa przedsiębiorstw RPO

Bardziej szczegółowo

Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych

Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020 Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Katowice, 24.03.2015 Fundusze Europejskie 2014-2020 innowacje przedsiębiorczośd

Bardziej szczegółowo

Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A.

Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A. Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A. powstała w 1997 r. w ramach Kontraktu Regionalnego dla województwa śląskiego. W 2000 r. Agencja została włączona w Krajowy System Usług dla małych i średnich przedsiębiorstw.

Bardziej szczegółowo

Typ projektów mogących uzyskać dofinansowanie. Priorytet I. Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa

Typ projektów mogących uzyskać dofinansowanie. Priorytet I. Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa Harmonogram naborów wniosków o dofinansowanie w trybie konkursowym dla Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój na 2015 rok 1 (wersja nr 5 z 18 września 2015 r.) Numer i nazwa Działania/Poddziałania Planowany

Bardziej szczegółowo

Klastry wyzwania i możliwości

Klastry wyzwania i możliwości Klastry wyzwania i możliwości Stanisław Szultka Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową 29 września 2015 Klastry wyzwania nowej perspektywy 1. Klastry -> inteligentne specjalizacje 2. Organizacje klastrowe

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r.

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r. Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 Warszawa, 14 października 2014 r. 1 Cele tematyczne 2 Programy operacyjne na poziomie krajowym i regionalnym 3 Programy ramowe Unii Europejskiej Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

Krajowy System Usług. oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami. Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011

Krajowy System Usług. oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami. Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011 2011 Krajowy System Usług oferta perspektywy rozwoju współpraca z regionami Agata Wieruszewska 14 czerwiec 2011 Krajowy System Usług (KSU) to oferta usług dla osób przedsiębiorczych w kraju - firm z sektora

Bardziej szczegółowo

Wsparcie PARP na rozwój przedsiębiorstw z funduszy Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój

Wsparcie PARP na rozwój przedsiębiorstw z funduszy Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2015 Radosław Runowski Dyrektor Departamentu Wsparcia e-gospodarki Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Wsparcie PARP na rozwój przedsiębiorstw z funduszy Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Toruń, 4 grudnia 2013 r.

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Toruń, 4 grudnia 2013 r. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Toruń, 4 grudnia 2013 r. Wsparcie innowacyjności w latach 2014-2020 Wsparcie B+R+I będzie prowadzone głównie w ramach celów tematycznych: 1. Wspieranie

Bardziej szczegółowo

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010 2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności j mikroprzedsiębiorstw Dr Barbara Grzybowska Warszawa, maj 2010 PLAN WYSTĄPIENIA 1. Współpraca mikroprzedsiębiorstw z innymi podmiotami w zakresie realizacji

Bardziej szczegółowo

Jan Szczucki, PAG Uniconsult

Jan Szczucki, PAG Uniconsult Badanie zrealizowane w ramach projektu współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Jan Szczucki, PAG Uniconsult Wybrane wnioski z ewaluacji instrumentów inżynierii finansowej zrealizowanej

Bardziej szczegółowo

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Bydgoszcz, 14.05.2014 Pracodawcy Pomorza i Kujaw Związek Pracodawców Pracodawcy Pomorza i Kujaw to regionalny

Bardziej szczegółowo

Krajowy Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw instytucjonalne wsparcie sektora MSP

Krajowy Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw instytucjonalne wsparcie sektora MSP Krajowy Systemu Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw instytucjonalne wsparcie sektora MSP Michał Kołodziejski Zespół Instytucjonalnego Systemu Wsparcia PARP Sieć współpracujących ze sobą ośrodków

Bardziej szczegółowo

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030

Kierunki wspierania. Wyniki projektu Insight 2030 Warszawa, 1 marca 2012 Kierunki wspierania innowacyjności ci przedsiębiorstw. Wyniki projektu Insight 2030 Beata Lubos, Naczelnik Wydziału Polityki Innowacyjności, Departament Rozwoju Gospodarki, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4. Katowice, 28 marca 2014 r.

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4. Katowice, 28 marca 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4 Katowice, 28 marca 2014 r. Alokacja na działania skierowane dla Przedsiębiorców w okresie 2007-2013 Alokacja na poddziałania skierowane

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r.

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r. FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Jelenia Góra, grudzień 2014 r. I. Fundusz pożyczkowy dla kobiet... 3 1. Termin przyjmowania wniosków... 3 2. Limity

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych

Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020 Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Invest Expo, Katowice, 08.12.2014 Fundusze Europejskie 2014-2020 innowacje

Bardziej szczegółowo

B+R+I w programach operacyjnych 2014-2020

B+R+I w programach operacyjnych 2014-2020 B+R+I w programach operacyjnych 2014-2020 Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Poznań, 14 stycznia 2014 r. System dokumentów strategicznych i programowych Europa 2020 Zalecenia

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie nakładów na działalność B+R i transfer technologii w RPO WM na lata 2007-2013

Podsumowanie nakładów na działalność B+R i transfer technologii w RPO WM na lata 2007-2013 Podsumowanie nakładów na działalność B+R i transfer technologii w RPO WM na lata 2007-2013 Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych Warszawa, 11 grudnia 2013 br. DIAGNOZA WYZWAŃ, POTRZEB I POTENCJAŁÓW

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego. na lata 2014-2020. Kraków, 15 czerwca 2015 r.

Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego. na lata 2014-2020. Kraków, 15 czerwca 2015 r. Kraków, 15 czerwca 2015 r. Tomasz Sokół Zastępca Dyrektora Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego 1 na lata 2014-2020 2 Środki na wsparcie przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Finansowanie innowacji. Adrian Lis

Finansowanie innowacji. Adrian Lis 2011 Finansowanie innowacji Adrian Lis Plan prezentacji Część teoretyczna Wewnętrzne i zewnętrzne źródła finansowania innowacji Programy wspierające innowacyjność Część praktyczna Główne problemy i najlepsze

Bardziej szczegółowo

Zasady finansowania projektów przedsiębiorstw w latach 2014-2020

Zasady finansowania projektów przedsiębiorstw w latach 2014-2020 Zasady finansowania projektów przedsiębiorstw w latach 2014-2020 Instrumenty Inżynierii Finansowej Instrument Inżynierii Finansowej IIF zwrotny instrument wsparcia udzielanego w ramach funduszy europejskich.

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo