Formy pozyskiwania kapitału i jego inwestowania. Autor: Lesław Marek Fiutowski

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Formy pozyskiwania kapitału i jego inwestowania. Autor: Lesław Marek Fiutowski"

Transkrypt

1 Formy pozyskiwania kapitału i jego inwestowania Autor: Lesław Marek Fiutowski

2 Skrócony opis lekcji Podczas zajęć uczniowie poznają możliwości pozyskiwania oraz inwestowania kapitału, jakie oferuje rynek. Cele lekcji Poznanie podstawowych sposobów i metod pozyskiwania i inwestowania kapitału na rynku. Słowa kluczowe pozyskiwanie kapitału, inwestowanie a oszczędzanie, kredyt, pożyczka, leasing, factoring, franchising, venture capital, dotacje, bony skarbowe, obligacje, akcje, fundusze inwestycyjne, nieruchomości. Metody realizacji zajęć wykład, burza mózgów, pogadanka, pytania sprawdzające. Oczekiwane rezultaty Po ukończonych zajęciach uczeń: potrafi powiedzieć, co to jest kapitał w przedsiębiorstwie, potrafi wymienić po kilka form pozyskiwania kapitału i powiedzieć na jakich zasadach dana forma funkcjonuje, potrafi wymienić po kilka form inwestowania kapitału i powiedzieć na jakich zasadach dana forma funkcjonuje, rozumie, że kapitał pozyskuje się głównie po to, aby go inwestować. 2

3 Materiały pomocnicze Kserokopia załącznika nr 1 i 2, po co najmniej jednej sztuce na ławkę. Proponowany przebieg zajęć Na początek rozdaj uczniom kserokopię tabeli (załącznik 1) i odwołuj się do niej w trakcie prowadzenia zajęć. 1. Czy kapitał w firmie jest potrzebny? Zauważ, że pojęcie kapitału jest bardzo szerokie. Ekonomiści termin kapitał używają do określenia dóbr, których nie zużywają się w całości w ciągu jednego cyklu produkcyjnego. Mogą go stanowić np. budynki i maszyny, które służą firmie przez wiele lat. Ponadto istnieje tzw. kapitał finansowy (na którym skupisz swoją uwagę w tej lekcji). Stanowi go pieniądz, który jest środkiem przechowywania wartości, ponieważ można wykorzystać go w przyszłości do dokonywania zakupów. Jednak bez kapitału, czy to w postaci maszyn, czy pieniądza w dzisiejszym świecie nie mogłaby funkcjonować żadna firma. Zauważ jednak, że nie każda firma musi mieć gotówkę taką, jaką uczniowie mają w portfelu, a właściwie to właściciel lub prezes dobrze prosperującej firmy wcale nie musi widzieć gotówki. Kapitał to zarówno dobra rzeczowe (np. maszyny) jak i pieniądz w różnej postaci (np. formie gotówki, wkładu bankowego). Pojawia się w firmie pod jedną postacią (np. w formie środków na rachunku bankowym) i jest zamieniany (w tej lekcji inwestowany) w inną (np. środki te są przelewane na konto innej firmy w zamian za kuchenkę do podgrzewania hamburgerów lub kupuje się za nie akcje, które potem odsprzedaje z zyskiem bądź stratą). W wyniku tych przemian, powstają różnego rodzaju dobra i usługi, ludzie mają pracę dochody, firmy zyski, bądź też firmy upadają i zostają długi w przypadku nietrafnej inwestycji (np. gdy hamburgery są niesmaczne, albo budka stoi w rzadko odwiedzanym miejscu lub cena akcji drastycznie spada). Patrząc na to z innej strony każda firma do prowadzenia działalności powinna zgromadzić odpowiedni majątek, którego zakup lub wytworzenie musi zostać sfinansowane. Kapitał jest niezbędny do funkcjonowania firmy i gospodarki jako całości. Może on się pojawić w firmie pod wieloma postaciami. Jednak nas interesuje kapitał w ujęciu finansowym. 3

4 Przykład Zgromadzony przez firmę kapitał finansuje i tworzy majątek firmy. Może on mieć jednak różne formy. 1. Np. za pieniądze, które wnieśli przy tworzeniu spółki (10000 zł) wspólnicy kupili jeden samochód dostawczy, komputer i wyposażyli biuro (łącznie 9000 zł). 2. Zostało im jeszcze trochę pieniędzy, żeby zapłacić najbliższe rachunki zł. W ten sposób cały kapitał, który posiadali zamienił się w majątek firmy, czyli w sprzęt i środki pieniężne. Ale firma musi funkcjonować dalej, a jeden samochód to za mało. 3. Właściciele udali się więc do firmy leasingowej i w zamian za opłatę leasingową 150 zł/miesiąc otrzymali w użytkowanie kolejny samochód. Ratę opłacą dzięki pieniądzom uzyskanym ze sprzedaży swoich usług aktualnie 350 zł/miesiąc. Można powiedzieć, że pozyskali kapitał, ale w innej formie, gdyż samochód do momentu, w którym nie zapłacą ostatniej raty leasingowej nie jest ich własnością. Jak widać pierwszy samochód był kupiony za własne środki, czyli za kapitał własny. Drugi samochód jednak został pozyskany (wydzierżawiony) do użytku od innej obcej firmy, czyli dzięki kapitałowi obcemu. 4. Z kolei dwa samochody wymagają dwa razy częstszych napraw niż jeden, palą dwa razy więcej paliwa, czyli koszty są dwa razy większe 500 zł. Środków pieniężnych w kasie brak i aktualne przychody z usług 350, jakie firma oferuje są za małe, aby pokryć te naprawy i zakup paliwa plus ratę leasingową. Firma zwróciła się więc do banku o kredyt obrotowy na sfinansowanie działalności bieżącej 1500 zł licząc na to że sprzedaż usług wzrośnie. W ten sposób firma znowu pozyskała kapitał obcy, ale tym razem w formie kredytu. Jak widać od początku istnienia spółki minęło niewiele czasu a kapitał pojawił się w niej w różnych formach: kapitału zakładowego, który wspólnicy wnieśli podczas zakładania spółki i który zarazem jest kapitałem własnym; wyleasingowanego samochodu oddanego w użytkowanie w zamian za raty leasingowe; kredytu,bankowego. Wszystko to pokazuje, że bez kapitału zarówno własnego, jak i obcego firma nie mogłaby funkcjonować. 2. Skąd wziąć kapitał? Teraz rozdaj uczniom kserokopię załącznika nr 2. Powiedz, że istnieje wiele sposobów pozyskiwania kapitału i wiele kryteriów podziału źródeł finansowania (w naszym przypadku form pozyskiwania kapitału). Można wyróżnić podział ze względu na status prawny kapitałodawcy (finansowanie własne finansowanie obce), długość okresu, na jaki udostępniany jest firmie kapitał (bezterminowy, długookresowy, średniookresowy, krótkookresowy), częstotliwość udostępniania kapitału (finansowanie bieżące powtarzalne, jednorazowe z tytułu realizowania 4

5 dużych inwestycji, zakładania przedsiębiorstwa, jego restrukturyzacji itp.). Podstawowe sprawozdanie finansowe, czyli bilans zazwyczaj stosuje dwa kryteria podziału źródeł finansowania: na kapitał własny i obcy, a następnie kapitał obcy dzieli na krótkookresowy i długookresowy (w zależności od tego na jak długo został on udostępniony przedsiębiorstwu). Ćwiczenie 1. Burza mózgów maksymalnie 10 minut Poproś uczniów, żeby wyobrazili sobie, że chcą założyć własną firmę (niech sami określą, czym miałaby się zajmować). Następnie poproś ich, aby spróbowali określić co potrzebowaliby na uruchomienie tego podanego przez nich rodzaju działalności i skąd wzięliby na to kapitał.. Włączając się w dyskusję uczniów wskazuj im, że kapitał może mieć dwa podstawowe pochodzenia. Możemy sami nim już dysponować np. dzięki wyjazdowi zagranicznemu do pracy, gdzie odłożyliśmy jakąś kwotę (taki kapitał nazywamy własnym) lub możemy go pożyczyć w zamian za jakąś formę zadośćuczynienia od kogoś obcego (tzn. spoza firmy) np. banku w postaci kredytu, firmy leasingowej w postaci gotowych maszyn (taki kapitał nazywamy obcym).poproś uczniów, aby sami klasyfikowali kapitał jako własny lub obcy... Następnie przedstaw i omów poniższą tabelę z wadami i zaletami finansowania działalności kapitałem własnym i obcym i zapytaj, czy po uzyskaniu takiej wiedzy cały czas zostaliby przy pierwotnie wymyślonej formie finansowania swojego pomysłu na biznes. Następnie korzystając z poniższego materiału omów ogólnie, istniejące na rynku formy pozyskiwania kapitału, poświęcając każdej formie maksymalnie 3-4 minuty. Kredyt i pożyczka są to podstawowe formy pozyskiwania kapitału występujące na rynku, a zarazem najczęściej wykorzystywane źródła finansowania działalności. Często w praktyce ludzie nie dostrzegają różnic pomiędzy nimi, ale w rzeczywistości różnice te istnieją: 1. umowę kredytu reguluje prawo bankowe, a umowę pożyczki kodeks cywilny, 2. kredytobiorca otrzymuje środki finansowe do czasowej dyspozycji, a pożyczkobiorca staje się ich właścicielem, czyli np. biorąc kredyt otrzymujemy możliwość dokonywania zakupów do wysokości jaką oferuje rachunek kredytowy, natomiast za ciągając pożyczkę otrzymuje się gotówkę do ręki. 3. kredyt jest udzielany na ściśle określony cel, pożyczka może być wykorzystana na dowolny cel, 4. przedmiotem kredytu mogą być wyłącznie pieniądze, pożyczka może dotyczyć też przedmiotów materialnych, 5. od kredytu nalicza się odsetki i prowizję, a pożyczka może być nieodpłatna. Istnieje wiele kryteriów podziału kredytów np. ze względu na: 5

6 długość okresu kredytowania (krótkookresowe do 1 roku), średniookresowe (od 1 do 3 lat), długookresowe (powyżej 3 lat); przeznaczenie kredytu (obrotowe na finansowanie działalności bieżącej lub inwestycyjne na zakup środków trwałych); walutę, w jakiej zostały udzielone (złotowe lub w walutach obcych); sposób naliczania odsetek (oprocentowanie stałe lub zmienne). Istnieją też wyspecjalizowane formy kredytu jak np. kredyt hipoteczny, który służy do finansowania zakupu nieruchomości. Zobowiązania handlowe jest to również bardzo powszechna metoda finansowania działalności. Inaczej jest ona nazywana kredytem kupieckim, gdzie sprzedający pozwala na zapłatę za towar lub usługę w późniejszym terminie. Np. osoba kupująca zobowiązuje się zapłacić za towar w terminie 30 dni od daty jego dostarczenia. Jeżeli natomiast zapłaci za ten towar szybciej, np. w ciągu 10 dni dostaje upust. Jest to jednak stosunkowo droga metoda finansowania i mająca zastosowanie wyłącznie do działalności bieżącej. Dlatego kupujący powinien dokładnie przeliczyć, czy taniej nie byłoby skorzystać z kredytu obrotowego. Leasing to forma finansowania działalności w której występują co najmniej dwie strony: 1. leasingobiorca - to podmiot, który w wyniku umowy będzie mógł korzystać ze środka trwałego np. samochodu, czy maszyny będącej jej przedmiotem, 2. leasingodawca - to podmiot, który udostępnia ten środek trwały leasingobiorcy, pobierając w zamian opłatę. Istotną cechą leasingu jest to, iż leasingodawca pomimo, że nie korzysta bezpośrednio ze środka trwałego jest jego właścicielem. Leasing jest więc umową, na podstawie której leasingodawca przekazuje leasingobiorcy prawo do odpłatnego użytkowania danego środka trwałego przez określony w umowie czas. Taką formę finansowania stosuje się, gdy dostęp do kredytu jest ograniczony z powodu np. braku odpowiednich zabezpieczeń, braku historii kredytowej, braku możliwości udokumentowania działalności sprawozdaniami finansowymi bo np. firma zbyt krótko działa na rynku. Leasing jest też opłacalną formą finansowania inwestycji ze względu na korzyści podatkowe wynikające z możliwości specyficznego rozliczania inwestycji pozyskanych tą drogą. Factoring to umowa zawarta pomiędzy dostawcą (zwanym faktorantem), a faktorem (zazwyczaj bankiem), w której dostawca przenosi na faktora własność wierzytelności (np. nieopłaconych faktur) wynikającej z umowy dotyczącej sprzedaży dóbr przez sprzedawcę klientom (dłużnikom). Faktor finansuje dostawcę, np. w formie zaliczek i pożyczek oraz prowadzi rozliczenia związane z wierzytelnościami (np. opłaca faktury). krótkoterminowe papiery dłużne to forma długu, który zaciąga firma (emitent) u nabywcy papierów (inwestora). Emitent potwierdza 6

7 zaciągnięcie pożyczki i podpisuje zobowiązanie do jej zwrotu w ustalonym terminie (nie dłuższym niż jeden rok) oraz do zapłaty umówionych odsetek. Papiery te emitowane są w następujących formach prawnych: obligacji, weksli oraz bonów komercyjnych (skryptów dłużnych) w oparciu o przepisy ustawy o obligacjach, prawa wekslowego i kodeksu cywilnego. Występują pomiędzy nimi różnice np. weksel może wystawić osoba fizyczna, a obligacji nie. Dla przykładu możesz pokazać uczniom jak wygląda obligacja lub weksel. Franchising jest to sposób rozwijania działalności przez przedsiębiorstwa, które nie posiadają dostatecznego kapitału własnego, ale mają dobre pomysły, renomowany produkt, technologię lub specjalistyczną wiedzę, zwłaszcza z zakresu zarządzania jakąś branżą; w praktyce polega najczęściej na tworzeniu sieci sklepów, hoteli lub innych placówek należących do różnych właścicieli, ale funkcjonujących pod wspólną nazwą i stosujących jednolite zasady prowadzenia działalności. Organizacja zawierająca z nimi umowy o współpracę zapewnia szkolenie, promocję, wiedzę o zarządzaniu, specjalistyczne doradztwo, reklamę, zaopatrywanie w produkty. W zamian zyskuje prawo kontroli działalności (np. okresowego weryfikowania jakości produktów) i udział w zyskach lub prowizję. Przykładowe firmy, które rozwijają się w oparciu o swoją sieć franchisobiorców to: McDonald s, EnglishFirst, Tesco. Venture capital jest kapitałem w różnych postaciach, który wyspecjalizowane fundusze inwestują w przedsięwzięcia inwestycyjne obarczone ryzykiem większym od przeciętnego występującego na rynku. W związku z tym oczekuje się od niego ponadprzeciętnego zysku. Obszarami, w jakich najczęściej działają fundusze venture capital to: innowacyjne technologie, środowisko naturalne i niekonwencjonalne źródła energii. Głównym źródłem zysku dla funduszy venture capital jest różnica wynikająca z przyrostu wartości akcji przedsiębiorstwa (różnica pomiędzy ceną nabycia akcji a ceną sprzedaży). Fundusze te zakładają, że nie będą inwestorem bezterminowym, lecz po osiągnięciu określonej stopy zwrotu z inwestycji lub po upływie określonego okresu wycofają swój kapitał. W związku z podwyższonym ryzykiem, jakiego podejmują się fundusze jest to jedna z najdroższych form pozyskiwania kapitału jednak łatwiejsza w pozyskaniu dla nowopowstających firm. Dotacje i granty to formy pozyskiwania kapitału od różnego rodzaju instytucji, które w ramach swojej polityki wspierania przedsiębiorstw oferują różne instrumenty. Obecnie największe znaczenie dla pozyskiwania kapitału zewnętrznego w postaci dotacji i grantów przez firmy w Polsce mają środki funduszy strukturalnych, Europejskiego Banku Inwestycyjnego i Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego. Wśród działań strukturalnych największe znaczenie dla pozyskania kapitału mają: Europejska Współpraca Terytorialna, Infrastruktura i Środowisko, Kapitał Ludzki, 7

8 Innowacyjna Gospodarka, Rozwój Polski Wschodniej, Program Pomoc Techniczna. Wszystkie te programy zawierają w sobie pomoc finansową, a w tym refinansowanie wydatków związanych z realizacją programu. W związku z tym pokrycie wydatków - jakie ponosi firma z funduszy strukturalnych może stanowić istotne źródło kapitału w szczególności dla małych i średnich przedsiębiorstw, które w początkowym etapie funkcjonowania mają często problemy z finansowaniem własnej działalności. Sponsoring to działalność, podczas której sponsor dla pewnej osoby, organizacji lub instytucji wykonuje działania o charakterze gospodarczym lub finansowym i pobiera z tego pośrednio bądź bezpośrednio korzyści. Stosowany jest najczęściej w sporcie, kulturze, ochronie środowiska i sferze socjalnej. Przykładem jest sfinansowanie zakupu strojów dla piłkarzy w zamian za umieszczenie swojego logo na koszulkach i wokół płyty boiska. Powiedz uczniom, że przejdziesz teraz do omawiania form inwestowania kapitału, czyli do sytuacji, w której firma nie ma problemu z uzyskaniem kapitału, natomiast posiada jego nadwyżki i szuka możliwości jego korzystnego zainwestowania. 3. Co zrobić z nadwyżką kapitału? Kiedy posiadamy nadwyżki kapitału, którego nie chcemy przeznaczyć na bieżącą konsumpcję pojawia się pytanie, co z nim zrobić? Możemy go oszczędzać albo inwestować. Jaka jest jednak różnica między tymi pojęciami. Różnicę stanowi cel i podejście do ryzyka. Celem oszczędzania jest zabezpieczenie krótkoterminowych potrzeb finansowych i przyszłych przewidywanych wydatków oraz stworzenie rezerwy na nieprzewidziane wydatki. Dlatego podczas oszczędzania nie można sobie pozwolić na podejmowanie podwyższonego ryzyka. Natomiast dla inwestora głównym celem jest pomnażanie kapitału. A żeby pomnożyć kapitał konieczny jest dłuższy okres czasu oraz gotowość do zaakceptowania podwyższonego poziomu ryzyka. Inwestor to osoba aktywna, która ciągle poszukuje nowych możliwości pomnożenia kapitału, natomiast osoba oszczędzająca lokuje pieniądze i czeka na zyski. Poza możliwością dalszego rozwoju działalności firmy i inwestowania nadwyżek poprzez zakup środków trwałych generujących zyski, na rynku istnieje obecnie szeroka gama instrumentów, które mogą służyć do inwestowania kapitału np. bony skarbowe, obligacje, akcje, instrumenty pochodne, nieruchomości, przedmioty kolekcjonerskie, antyki, metale szlachetne. Oszczędzając pieniądze zazwyczaj lokuje się je na rachunkach bankowych i w krótkoterminowych papierach skarbowych, natomiast podczas inwestowania zazwyczaj korzysta się z akcji i obligacji. Jednak wybór formy inwestowania zależy od wiedzy i preferencji inwestora. 8

9 Następnie po tym krótkim wstępie omów na podstawie poniższego materiału następujące formy inwestowania kapitału: Bony skarbowe Bony emitowane są przez Skarb Państwa. Sprzedaje się je poniżej ceny nominalnej, ale za to nie są oprocentowane. Na ich zakup mogą sobie pozwolić inwestorzy z zasobnym portfelem, gdyż nominał bonu wynosi zł, a często są sprzedawane w pakietach po 10 sztuk. Ich zaletą jest to, że są obarczone małym ryzykiem, gdyż emitentem jest Skarb Państwa i oferują przy tym stosunkowo wysoką rentowność. Obligacje mogą być emitowane przez Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstwa. Emitent zobowiązuje się do zwrotu długu (wykupu za cenę nominalną) w określonym momencie w przyszłości (data wykupu, data zapadalności) oraz wypłaty regularnych odsetek (kupon) w okresie do wykupu obligacji. Przykład: zakładamy, że cena nominalna obligacji emitowanych przez Skarb Państwa wynosi 1000 zł, jej termin zapadalności 10 lat, a kupon 6 % rocznie. Pożyczyliśmy zatem państwu 1000 zł, ale w każdym kolejnym roku od zakupu obligacji otrzymaliśmy 60 zł odsetek, a po 10 latach państwo odda nam te 1000 zł. Na obligacji zarobimy w tym czasie 600 zł. To, że wiemy ile zarobimy, jeżeli przetrzymamy obligację do terminu wykupu, odróżnia obligacje od innych form inwestowania. Inwestując np. w nieruchomości bądź akcje nie wiemy ile na tym zarobimy. Akcje reprezentują prawo własności do części spółki publicznej. Spółki te emitują akcje w celu pozyskania środków niezbędnych do rozszerzania, rozwijania lub rozpoczęcia swojej działalności gospodarczej. Ludzie zazwyczaj kupują akcje w nadziei, że ich wartość wzrośnie. Wartość akcji na rynku giełdowym zależy od wielu czynników (sytuacji w branży, sytuacji politycznej kraju, w którym spółka prowadzi działalność, dochodów z bieżącej działalności spółki, długoterminowych perspektyw jej rozwoju, trendów na rynku akcji i wielu innych), które trudniej bądź łatwiej przewidzieć. Ponieważ ceny akcji mogą się gwałtownie zmieniać w krótkim okresie czasu, powoduje to, że inwestowanie w akcje jest dużo bardziej ryzykowne niż np. inwestowanie w obligacje. Z drugiej strony zyski z akcji mogą wielokrotnie przewyższać zyski z obligacji czy innych instrumentów. Ponadto oprócz zysków wypracowanych ze wzrostu ceny akcji inwestor może pobierać korzyści z wypłaty dywidendy (czyli części wypracowanego przez spółkę zysku, który jest przeznaczany do podziału między akcjonariuszy). Jeżeli jednak spółka ma trudności to dywidend może nie być wcale i na dodatek cena akcji może drastycznie spaść nawet do zera. instrumenty pochodne wśród nich można wyróżnić m.in. kontrakty terminowe futur es i opcje. Kontrakty terminowe to swoista umowa pomiędzy dwoma inwestorami, w której sprzedający zobowiązuje się sprzedać, a kupujący kupić określoną liczbę jednostek instrumentu bazowego, którym mogą być np. indeksy giełdowe, obligacje czy akcje. W zależności od tego czy inwestor kupuje czy sprzedaje, zajmuje odpowiednio pozycję długą lub krótką w kontrakcie. Inny przykład instrumentu pochodnego, czyli opcja to inaczej prawo, jakie uzyskuje jej nabywca, 9

10 do zakupu lub sprzedaży instrumentu bazowego po ustalonej z góry cenie. Sprzedawca opcji zwany jest wystawcą, ma obowiązek zakupu lub sprzedaży instrumentu bazowego po ustalonej cenie w przypadku, gdy nabywca opcji zwróci się do niego z żądaniem zrealizowania przez niego opcji. W zależności od tego czy ma się do czynienia z prawem zakupu czy sprzedaży, wyróżnia się opcję typu call lub typu put. Instrumenty dają szerokie zastosowanie gdyż pozwalają osiągnąć zyski (lub straty) niezależnie od kierunku, w którym podąża rynek. Jednak inwestowanie przy użyciu instrumentów pochodnych nie jest najlepszym wyjściem dla początkujących inwestorów gdyż wymaga sporej wiedzy nt. funkcjonowania rynków giełdowych i oceny ryzyka. fundusze inwestycyjne są to podmioty finansowe, które zajmują się inwestowaniem środków powierzonych mu przez inwestorów. W zamian za wpłaty do funduszu inwestorzy otrzymują jednostki uczestnictwa lub certyfikaty inwestycyjne. Zmiana wartości jednostek lub certyfikatów pokazuje, jak zmienia się wartość zainwestowanego kapitału. Zakończenie inwestycji odbywa się poprzez sprzedaż jednostek uczestnictwa funduszowi lub sprzedaż certyfikatów inwestycyjnych na giełdzie. Z głównych zalet funduszy inwestycyjnych można wymienić: konkurencyjność wobec innych lokat, bezpieczeństwo wynikające m. in. z faktu, iż inwestowaniem zajmują się specjaliści, szybki dostęp do oszczędności, możliwość wpłacania nawet niewielkich kwot, jasno określone koszty, zaoszczędzony czas na zdobywanie informacji o bieżących trendach na rynkach finansowych. nieruchomości inwestowanie w nieruchomości polega w zasadzie na kupnie nieruchomości w oczekiwaniu na wzrost jej wartości, a następnie odsprzedaży, bądź też kupnie celem jej wydzierżawienia i osiągania dochodów z tytułu otrzymywania czynszu. Podstawowym czynnikiem wpływającym na walory inwestycyjne nieruchomości jest jej położenie. Inwestowanie w nieruchomości zazwyczaj wymaga posiadania sporych zasobów kapitału jednak na rynku pojawiły się ostatnio wyspecjalizowane fundusze inwestujące w naszym imieniu w nieruchomości, a my inwestujemy pośrednio kupując certyfikaty tego funduszu. Na koniec zaznacz, że niektóre instrumenty wymienione w tej lekcji mogą służyć jednocześnie do pozyskiwania i inwestowania kapitału. Np. emitując akcje pozyskujemy kapitał na rynku pierwotnym, ale następnie gdy wprowadzimy je na rynek wtórny, obracamy nimi czyli inwestujemy. Podobnie jest z obligacjami. 10

11 Załącznik 1. Tabela 1. Kapitał Kapitał Pozyskiwanie Inwestowanie zatrzymane zyski przedsiębiorstwa kredyty i pożyczki emisja papierów dłużnych emisja akcji leasing factoring forfaiting franchising papiery dłużne certyfikaty depozytowe, weksle akcje fundusze inwestycyjne instrumenty pochodne nieruchomości przedmioty kolekcjonerskie antyki venture capital dotacje i granty sponsoring 11

12 Załącznik 2. Tabela 2. Zalety i wady finansowania działalności kapitałem własnym Zalety finansowania działalności kapitałem własnym Wady finansowania działalności kapitałem własnym brak konieczności zwrotu kapitału, brak obowiązkowych płatności okresowych, ułatwia zaciąganie zobowiązań, stabilizuje sytuację ekonomicznofinansową, ogranicza ryzyko działalności inwestycyjnej i finansowej. wysokie koszty pozyskania i dysponowania, relatywnie ograniczone zasoby, wypłaty zysków dla właścicieli nie stanowią kosztu finansowego. Tabela 3. Zalety i wady finansowania działalności kapitałem obcym Zalety finansowania działalności kapitałem obcym Wady finansowania działalności kapitałem obcym wierzyciele nie biorą udziału w zarządzaniu przedsiębiorstwem, wierzyciele z góry określają swój poziom zysku, nie uczestnicząc w jego dodatkowym wzroście, procedury pozyskania prostsze niż dla kapitału własnego, możliwość zastosowania efektu dźwigni finansowej. wymaga ustanowienia szeregu zabezpieczeń, powoduje wzrost ryzyka funkcjonowania przedsiębiorstwa, umowy mogą ograniczać swobodę wykorzystania kapitału, w przypadku niepowodzenia, osoby wobec których firma ma dług zaspakajane są z majątku i dochodu przedsiębiorstwa przed właścicielami, kapitał udostępniany jest na ograniczony czas, po którym powinien być zwrócony. 12

13 Bibliografia Richard A.Brealey, Stewart C. Myers, 1999, Podstawy finansów przedsiębiorstw, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, Tomasz Nędzi, Bartłomiej Cegłowski, 2005, Pozyskiwanie kapitału. Podstawowe formy i możliwości zdobycia kapitału, Wydawnictwo HELION, Gliwice, Jerzy Węcławski, 1997, Venture capital. Nowy instrument finansowania przedsiębiorstw, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, Szczepankowski P.J., 2004, Zarządzanie finansami przedsiębiorstwa. Podstawy teoretyczne, przykłady i zadania, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im.leona Koźmińskiego w Warszawie, Warszawa, Bolesta-Kukułka K., 1993, Mały słownik menedżera. PWE, Warszawa, Łukasz Gluza, Bartłomiej Michalski, 2004, Inwestowanie poprzez fundusze inwestycyjne, Górnośląskie Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych. Pytania sprawdzające 1. Które z wymienionych w lekcji instrumentów mogą służyć zarówno do pozyskiwania i inwestowania kapitału? Odpowiedź: papiery dłużne i akcje, 2. Wymień co najmniej trzy formy pozyskiwania kapitału. 3. Wymień co najmniej trzy formy inwestowania kapitału. 4. Która z wymienionych form inwestowania charakteryzuje się najwyższym poziomem ryzyka? akcje, obligacje, bony skarbowe. 5. Która z wymienionych form pozyskiwania kapitału jest najbardziej popularna na rynku. venture capital, dotacje i granty, kredyt. 13

14

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie a inwestowanie..

Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie to zabezpieczenie nadmiaru środków finansowych niewykorzystanych na bieżącą konsumpcję oraz czerpanie z tego tytułu korzyści w postaci odsetek. Jest to czynność

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

Wynająć fachowca, czyli działalność funduszy inwestycyjnych

Wynająć fachowca, czyli działalność funduszy inwestycyjnych Wynająć fachowca, czyli działalność funduszy inwestycyjnych Skrócony opis lekcji Na zajęciach uczniowie poznają działanie funduszy inwestycyjnych, różne typy funduszy inwestycyjnych oraz opłacalność inwestycji

Bardziej szczegółowo

Ze względu na przedmiot inwestycji

Ze względu na przedmiot inwestycji INWESTYCJE Ze względu na przedmiot inwestycji Rzeczowe (nieruchomości, Ziemia, złoto) finansowe papiery wartościowe polisy, lokaty) INWESTYCJE Ze względu na podmiot inwestowania Prywatne Dokonywane przez

Bardziej szczegółowo

Co to są finanse przedsiębiorstwa?

Co to są finanse przedsiębiorstwa? Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa Sposoby finansowania działalności przedsiębiorstwa Kornelia Bem - Kozieł Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 10 października

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom,

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, Obligacje Obligacje Teraz pora zająć się obligacjami.. Wbrew pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, jak i emitentom. Definicja

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH (zarządzanie inwestycjami a zarządzanie źródłami finansowania)

FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH (zarządzanie inwestycjami a zarządzanie źródłami finansowania) FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH (zarządzanie inwestycjami a zarządzanie źródłami finansowania) Warunkiem realizacji kaŝdego projektu inwestycyjnego jest zgromadzenie odpowiedniego kapitału. MoŜliwości

Bardziej szczegółowo

OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH

OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH www.mf.gov.pl Ministerstwo Finansów OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH Podatek dochodowy od osób fizycznych (zwany dalej

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa dr Piotr Stobiecki Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 8 listopada 2012 r. Plan wykładu ; ; ; IV.Studium. 2 przedsiębiorstwa Czym jest

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Temat spotkania: Matematyka finansowa dla liderów Temat wykładu: Matematyka finansowa wokół nas Prowadzący: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 14 października 2014 r. Matematyka finansowa dla liderów Po

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Bilans przedsiębiorstwa co to takiego? Autor: mgr Gabriela Jagsz

Bilans przedsiębiorstwa co to takiego? Autor: mgr Gabriela Jagsz Bilans przedsiębiorstwa co to takiego? Autor: mgr Gabriela Jagsz Cele lekcji W trakcie zajęć uczeń powinien: ćwiczyć umiejętności pracy w grupie, ćwiczyć umiejętności autoprezentacji, prezentować efekty

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zastosowania nabytej wiedzy podczas Kursu Giełda Papierów Wartościowych i rynek kapitałowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości

Scenariusz zastosowania nabytej wiedzy podczas Kursu Giełda Papierów Wartościowych i rynek kapitałowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości Scenariusz zastosowania nabytej wiedzy podczas Kursu Giełda Papierów Wartościowych i rynek kapitałowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości Temat lekcji: Myślę, więc inwestuję. Jakie są zalety i wady

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KREDYTOWANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO

REGULAMIN KREDYTOWANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 125/Z/2009 Zarządu Łużyckiego Banku Spółdzielczego w Lubaniu z dnia 17.12.2009r. REGULAMIN KREDYTOWANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Lubań 2009 SPIS TREŚCI: ROZDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć:

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć: KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: zapoznanie z treściami planu finansowego. Cele szczegółowe zajęć: 1) uzasadnić znaczenie planu finansowego, 2)

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym Inwestowanie na rynku dr Piotr Stobiecki Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 13 października 2011 r. PLAN WYKŁADU I. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov.

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov. Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych www.finanse.mf.gov.pl 1 2 Ministerstwo Finansów Opodatkowanie przychodów (dochodów)

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo

KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY)

KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY) KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY) SPIS TREŚCI WSTĘP...11 CZĘŚĆ PIERWSZA. STRUKTURA ŹRÓDEŁ KAPITAŁU PRZEDSIĘBIORSTWA...13 Rozdział I. PRZEDSIĘBIORSTWO JAKO ORGANIZACJA

Bardziej szczegółowo

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania 1 Zadanie.2.1 - Sporządzanie Bilansu Przedsiębiorstwo X działające w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na koniec okresu sprawozdawczego (31.12.20A1) posiadało: środki pieniężne na rachunku

Bardziej szczegółowo

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Przedstawiony zestaw zadań jest przeznaczony dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych i ma na celu ukazanie praktycznej strony matematyki, jej zastosowania

Bardziej szczegółowo

Planowanie finansów osobistych

Planowanie finansów osobistych Planowanie finansów osobistych Osoby, które planują znaczne wydatki w perspektywie najbliższych kilku czy kilkunastu lat, osoby pragnące zabezpieczyć się na przyszłość, a także wszyscy, którzy dysponują

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Bankiem

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov.

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov. Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych www.finanse.mf.gov.pl 1 2 Ministerstwo Finansów Opodatkowanie przychodów (dochodów)

Bardziej szczegółowo

I. Rynek kapitałowy II. Strategie inwestycyjne III. Studium przypadku

I. Rynek kapitałowy II. Strategie inwestycyjne III. Studium przypadku Akademia Młodego Ekonomisty Strategie na rynku kapitałowym Inwestowanie na rynku dr Piotr Stobiecki Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 21 listopada 2013 r. Plan wykładu 2 1 Rynek finansowy Rynek kapitałowy

Bardziej szczegółowo

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A.

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A. OPISY PRODUKTÓW Rabobank Polska S.A. Warszawa, marzec 2010 Wymiana walut (Foreign Exchange) Wymiana walut jest umową pomiędzy bankiem a klientem, w której strony zobowiązują się wymienić w ustalonym dniu

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości

Scenariusz zajęć z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości Scenariusz zajęć z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości Temat: Dochody z kapitału Opracowała Grażyna Drożdżowska Uwagi realizacyjne Lekcja jest przewidziana jako jednostka 2- godzinna stanowiąca utrwalenie

Bardziej szczegółowo

i inwestowania w biznesie

i inwestowania w biznesie Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 1 Plan wykładu Pojęcie inwestowania i inwestycji, rodzaje inwestycji Instrumenty finansowe Charakterystyka rynku finansowego Rodzaje podmiotów działających

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 11.10.2004 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXIII Egzamin dla Aktuariuszy - 11 października 2004 r.

Matematyka finansowa 11.10.2004 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXIII Egzamin dla Aktuariuszy - 11 października 2004 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy XXXIII Egzamin dla Aktuariuszy - 11 października 2004 r. Część I Matematyka finansowa Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... WERSJA TESTU Czas egzaminu: 100 minut

Bardziej szczegółowo

6. Literatura, materiały źródłowe, strony internetowe:

6. Literatura, materiały źródłowe, strony internetowe: Strona1 Sławomir Dorocki Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 3.10 Temat zajęć: Sprawdzian z działu 3 1. Cele lekcji: Uczeń: sprawdza stopień opanowania wiedzy i umiejętności z działu 3. 2. Metody i techniki:

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI Karkonoska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. 58-500 Jelenia Góra ul. 1 Maja 27 ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI (PEŁNA KSIĘGOWOŚĆ) 1 Dokumenty wymagane przy składaniu wniosku o pożyczkę: Dokumenty

Bardziej szczegółowo

Test z działu: Majątek i kapitały jednostek gospodarczych

Test z działu: Majątek i kapitały jednostek gospodarczych Test z działu: Majątek i kapitały jednostek gospodarczych Sprawdzian z przedmiotu Zasady rachunkowości Autor: Dorota Zielińska Imię i nazwisko:... Klasa:... Grupa I I. W poniższych pytaniach zaznacz prawidłową

Bardziej szczegółowo

zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje w skarpecie.

zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje w skarpecie. Fundusze inwestycyjne to instytucje, które zajmują się profesjonalnym lokowaniem powierzonych im pieniędzy. Do funduszu może wpłacić swoje oszczędności każdy, kto nie chce ich trzymać w skarpecie. Wynajęci

Bardziej szczegółowo

BILANS Aktywa (w złotych) AMERICAN HEART OF POLAND SPÓŁKA AKCYJNA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2013 roku Bilans Na dzień 31 grudnia 2013 roku Na dzień 31 grudnia 2012 roku A.

Bardziej szczegółowo

Bilans firmy turystycznej*

Bilans firmy turystycznej* Bilans firmy turystycznej* Marcin Kowalewski Wykład * Wykład został przygotowany w oparciu o B. Gierusz Podręcznik samodzielnej nauki księgowania ODDK Gdańsk 2004 Bilans to dwustronne zestawienie wartości

Bardziej szczegółowo

MIROSŁAWA CAPIGA. m #

MIROSŁAWA CAPIGA. m # MIROSŁAWA CAPIGA m # Katowice 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 CZĘŚĆ I DWUSZCZEBLOWOŚĆ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE Rozdział 1 SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO 15 1.1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO DOMU MAKLERSKIEGO VENTUS ASSET MANAGEMENT S.A.

DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO DOMU MAKLERSKIEGO VENTUS ASSET MANAGEMENT S.A. DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO DOMU MAKLERSKIEGO VENTUS ASSET MANAGEMENT S.A. POZIOM NADZOROWANYCH KAPITAŁÓW (w zł) Data KAPITAŁY NADZOROWANE KAPITAŁY PODSTAWOWE 31.01.2013

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Dziecięcy FINANSE DLA SPRYTNYCH Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 21 października 2014 r. Pieniądz to tylko miernik bogactwa Bogactwo może być gromadzone w różnych formach np. akcje, obligacje, nieruchomości,

Bardziej szczegółowo

W praktyce firma rozwija się dynamicznie, a mimo to wciąż odczuwa brak gotówki - na pokrycie zobowiązań lub na nowe inwestycje.

W praktyce firma rozwija się dynamicznie, a mimo to wciąż odczuwa brak gotówki - na pokrycie zobowiązań lub na nowe inwestycje. W praktyce firma rozwija się dynamicznie, a mimo to wciąż odczuwa brak gotówki - na pokrycie zobowiązań lub na nowe inwestycje. Dostarczanie środków pieniężnych dla przedsiębiorstwa jest jednym z największych

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System finansowy gospodarki Zajęcia nr 9 Rynek pieniężny, faktoring, forfaiting, leasing, sekurytyzacja Rodzaje rynków finansowych (hybrydowe kryterium podziału: przedmiot obrotu oraz zapadalność instrumentu)

Bardziej szczegółowo

Aneks nr 1 z dnia 20 listopada 2012 r.

Aneks nr 1 z dnia 20 listopada 2012 r. Aneks nr 1 z dnia 20 listopada r. do prospektu emisyjnego Marvipol S.A. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 9 listopada r. Terminy pisane wielką literą w niniejszym dokumencie mają

Bardziej szczegółowo

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego).

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego). Kontrakt terminowy (z ang. futures contract) to umowa pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do kupna, a druga do sprzedaży, w określonym terminie w przyszłości (w tzw. dniu wygaśnięcia)

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA

INFORMACJA DODATKOWA INFORMACJA DODATKOWA a. Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów Wyszczególnienie Przyjęte metody wyceny w zasadach (polityce) rachunkowości Wartości niematerialne i prawne w wartości nominalnej/cena

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa za 2010 rok

Informacja dodatkowa za 2010 rok Informacja dodatkowa za 2010 rok a. Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów Wyszczególnienie rzeczowe składniki aktywów obrotowych Przyjęte metody wyceny w zasadach (polityce) rachunkowości według cen

Bardziej szczegółowo

XIII Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych. Spółka akcyjna pozyskiwanie kapitałów na rynku finansowym. Etap szkolny. Rok szkolny 2013/2014

XIII Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych. Spółka akcyjna pozyskiwanie kapitałów na rynku finansowym. Etap szkolny. Rok szkolny 2013/2014 XIII Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych Spółka akcyjna pozyskiwanie kapitałów na rynku finansowym Etap szkolny Rok szkolny 2013/2014 Część I: Test Poniższy test składa się z 20 pytań zamkniętych

Bardziej szczegółowo

FINANSE W FIRMIE ŹRÓDŁA FINANSOWANIA I OPTYMALIZACJA KOSZTÓW

FINANSE W FIRMIE ŹRÓDŁA FINANSOWANIA I OPTYMALIZACJA KOSZTÓW FINANSE W FIRMIE ŹRÓDŁA FINANSOWANIA I OPTYMALIZACJA KOSZTÓW PODSTAWOWE ŹRÓDŁA FINANSOWANIA Źródła wewnętrzne KAPITAŁY WŁASNE Oszczędności Rodzina, znajomi Własny majątek trwały Wiedza Źródła zewnętrzne

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie płynnością finansową w inwestycjach Aniołów Biznesu. Warszawa, 24 kwietnia 2012 roku

Zarządzanie płynnością finansową w inwestycjach Aniołów Biznesu. Warszawa, 24 kwietnia 2012 roku www.psab.pl Zarządzanie płynnością finansową w inwestycjach Aniołów Biznesu Warszawa, 24 kwietnia 2012 roku Kim jest Anioł Biznesu? to inwestor kapitałowy, który angażuje własne środki finansowe w rozwój

Bardziej szczegółowo

Leasing auta bardziej opłacalny niż kredyt

Leasing auta bardziej opłacalny niż kredyt Leasing auta bardziej opłacalny niż kredyt Autor: Katarzyna Rola-Stężycka, Tax Care; Agata Szymborska-Sutton, Tax Care 13.12.2011. Prawie 15 tys. zł może zaoszczędzić przedsiębiorca, który kupując drogi

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy.

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy. ANALIZA WSKAŹNIKOWA Prosta, szybka metoda oceny firmy. WSKAŹNIKI: Wskaźniki płynności Wskaźniki zadłużenia Wskaźniki operacyjności Wskaźniki rentowności Wskaźniki rynkowe Wskaźniki płynności: pokazują

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29

Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29 Wstęp 9 Rozdział 1. Źródła informacji 11 Źródła informacji dla finansów 11 Rozdział 2. Amortyzacja 23 Amortyzacja 23 Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29 Finansowanie działalności 29 Jak optymalizować poziom

Bardziej szczegółowo

Budimex SA. Skrócone sprawozdanie finansowe. za I kwartał 2007 roku

Budimex SA. Skrócone sprawozdanie finansowe. za I kwartał 2007 roku Budimex SA Skrócone sprawozdanie finansowe za I kwartał 2007 roku BILANS 31.03.2007 31.12.2006 31.03.2006 (tys. zł) (tys. zł) (tys. zł) AKTYWA I. AKTYWA TRWAŁE 638 189 638 770 637 863 1. Wartości niematerialne

Bardziej szczegółowo

PREFERENCYJNE POŻYCZKI ZE ŚRODKÓW UE PROFESJONALNE SPORZĄDZANIE BIZNES PLANÓW

PREFERENCYJNE POŻYCZKI ZE ŚRODKÓW UE PROFESJONALNE SPORZĄDZANIE BIZNES PLANÓW DOTACJE KREDYTY PREFERENCYJNE POŻYCZKI ZE ŚRODKÓW UE PROFESJONALNE SPORZĄDZANIE BIZNES PLANÓW Prometeusz Euro Sp. z o.o. TWÓJ PARTNER W BIZNESIE , Parę słów o firmie Prometeusz: 15 lat doświadczenia założyciela

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze pojęcia w rachunkowości rolniczej

Najważniejsze pojęcia w rachunkowości rolniczej Zarządzanie gospodarstwem rolnym ze szczególnym uwzględnieniem korzyści z prowadzenia rachunkowości rolniczej w gospodarstwie rolnym Najważniejsze pojęcia w rachunkowości rolniczej 1 Działalności gospodarstwa

Bardziej szczegółowo

Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych. i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego.

Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych. i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego. Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego. Tło legislacyjne dla rozważań nad sposobami efektywnego lokowania nadwyżek środków pieniężnych

Bardziej szczegółowo

Zysk z depozytów - co go kształtuje? BlogneoBANK.wordpress.com

Zysk z depozytów - co go kształtuje? BlogneoBANK.wordpress.com Zysk z depozytów - co go kształtuje? BlogneoBANK.wordpress.com OPROCENTOWANIE Wysokość oprocentowania lokat jest głównym wyznacznikiem zysku. To tym czynnikiem kieruje się większość ludzi zainteresowanych

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

Sposoby inwestowania posiadanych zasobów finansowych przez gospodarstwa domowe i podmioty gospodarcze. Rzeszów, 2011-02-22

Sposoby inwestowania posiadanych zasobów finansowych przez gospodarstwa domowe i podmioty gospodarcze. Rzeszów, 2011-02-22 Sposoby inwestowania posiadanych zasobów finansowych przez gospodarstwa domowe i podmioty gospodarcze Rzeszów, 2011-02-22 O czym będziemy mówić? Kilka informacji dotyczących rynku pieniężnego. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym

W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym FINANSE PRZEDSIĘBIORSTW Marek 2011 Agenda - Zarządzanie kapitałem obrotowym Znaczenie kapitału obrotowego dla firmy Cykl gotówkowy Kapitał obrotowy brutto i netto.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA

INFORMACJA DODATKOWA INFORMACJA DODATKOWA Informacja dodatkowa za 2011 r. 1. a. Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów Wyszczególnienie Przyjęte metody wyceny w zasadach (polityce) rachunkowości b. Zmiany stosowanych metod

Bardziej szczegółowo

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options).

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options). Opcje na GPW (I) Opcje (ang. options) to podobnie jak kontrakty terminowe bardzo popularny instrument notowany na rynkach giełdowych. Ich konstrukcja jest nieco bardziej złożona od kontraktów. Opcje można

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego za rok 2005

Informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego za rok 2005 Fundacja Ośrodka KARTA ul. Narbutta 9 0-536 Warszawa REGON: 00610388 Informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego za rok 005 1 a. Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów Wyszczególnienie środki trwałe

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Leasing i factoring jako alternatywne źródła pozyskiwania kapitału. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć:

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Leasing i factoring jako alternatywne źródła pozyskiwania kapitału. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć: KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Leasing i factoring jako alternatywne źródła pozyskiwania kapitału. Cel ogólny kształcenia: zapoznanie z wybranymi aspektami kredytowania firmy. Cele szczegółowe zajęć: 1) wyjaśnić

Bardziej szczegółowo

SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SKONSOLIDOWANY BILANS

SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SKONSOLIDOWANY BILANS SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE SKONSOLIDOWANY BILANS stan na 2006- koniec kwartału / 2006 2006-06- poprz. kwartału / 2006 2005- poprz. roku / 2005 2005-06- stan na koniec kwartału / 2005

Bardziej szczegółowo

PREFERENCYJNE POŻYCZKI ZE ŚRODKÓW UE PROFESJONALNE SPORZĄDZANIE BIZNES PLANÓW

PREFERENCYJNE POŻYCZKI ZE ŚRODKÓW UE PROFESJONALNE SPORZĄDZANIE BIZNES PLANÓW DOTACJE KREDYTY PREFERENCYJNE POŻYCZKI ZE ŚRODKÓW UE PROFESJONALNE SPORZĄDZANIE BIZNES PLANÓW P.P.H.U. PROMETEUSZ Wojciech Kras TWÓJ PARTNER W BIZNESIE ul. Bardowskiego 2/2, Parę słów o firmie Prometeusz:

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok)

Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok) Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok) (dla banków) Zgodnie z 86 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. (Dz.U. Nr 209, poz. 1744) Zarząd Spółki Fortis Bank Polska S.A.

Bardziej szczegółowo

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi Sukces Każdy z nas przychodzi na świat z sekretnym zadaniem. Jak myślisz, jakie jest Twoje? Czy jesteś gotowy wykorzystać w pełni swój potencjał? Do czego masz talent? Jakie zdolności, zainteresowania

Bardziej szczegółowo

socjalnych Struktura aktywów

socjalnych Struktura aktywów ZADANIE 1 W przedsiębiorstwie Beta na podstawie ewidencji księgowej i spisu z natury ustalono, że w dniu 31 grudnia 2014r. spółka posiadała następujące składniki majątku i źródła ich finansowania: Składnik

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 października 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA

INFORMACJA DODATKOWA INFORMACJA DODATKOWA CARITAS DIECEZJI TORUŃSKIEJ I Informacja dodatkowa za 2012 r. a. Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów Wyszczególnienie Przyjęte metody wyceny w zasadach (polityce) rachunkowości

Bardziej szczegółowo

3.5. Znaczenie zadłużenia kredytowego w działalności przedsiębiorstw 3.6. Podsumowanie Bibliografia

3.5. Znaczenie zadłużenia kredytowego w działalności przedsiębiorstw 3.6. Podsumowanie Bibliografia Spis treści Wstęp Rozdział 1. Kapitał własny Marcin Jamroży 1.1. Wstęp 1.2. Aspekt finansowy kapitału własnego 1.3. Wkłady na kapitał podstawowy 1.3.1. Aspekt prawny pokrycia kapitału podstawowego 1.3.2.

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 2 SYSTEM FINANSOWY Co to jest system finansowy? System finansowy obejmuje rynki pośredników, firmy usługowe oraz inne instytucje wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowy. jak skutecznie pozyskać środki na rozwój. Gdańsk Styczeń 2014

Rynek kapitałowy. jak skutecznie pozyskać środki na rozwój. Gdańsk Styczeń 2014 Rynek kapitałowy jak skutecznie pozyskać środki na rozwój Gdańsk Styczeń 2014 Plan spotkania Kapitał na rozwój firmy Możliwości pozyskania finansowania na rozwój Kapitał z Giełdy specjalna oferta dla małych

Bardziej szczegółowo

Bilans. majątku przedsiębiorstwa

Bilans. majątku przedsiębiorstwa Bilans Bilans jest podstawowym sprawozdaniem finansowym firmy, przedstawiającym jej sytuację na określony dzień, najczęściej na koniec roku. Zawiera on informacje o poszczególnych składnikach majątku przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Wartości Niematerialne i Prawne + Rzeczowe Aktywa Trwałe = Aktywa Trwałe

Wartości Niematerialne i Prawne + Rzeczowe Aktywa Trwałe = Aktywa Trwałe BILANS BILANS dwustronne, tabelaryczne zestawienie składników majątkowych, czyli aktywów oraz źródeł ich pochodzenia sporządzone w ujęciu wartościowym na ściśle określony moment czasowy, zestawienie aktywów

Bardziej szczegółowo

Papiery komercyjne, Bankowe papiery wartościowe. Ernest Zapendowski Maciej Gawarecki

Papiery komercyjne, Bankowe papiery wartościowe. Ernest Zapendowski Maciej Gawarecki Papiery komercyjne, Bankowe papiery wartościowe Ernest Zapendowski Maciej Gawarecki Plan prezentacji Papiery komercyjne Bankowe papiery wartościowe: Listy Zastawne Certyfikaty depozytowe Bony oszczędnościowe

Bardziej szczegółowo

Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF. MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA

Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF. MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA Łódź, dn. 14.05.2015 Spis treści Jednostkowy rachunek zysków i strat

Bardziej szczegółowo

ABC rynku kapitałowego

ABC rynku kapitałowego Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Ministerstwo Skarbu Państwa ABC rynku kapitałowego wiedza o społeczeństwie podstawy przedsiębiorczości lekcje do dyspozycji wychowawcy przedmioty ekonomiczne 25

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 października 2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2013 roku

Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2013 roku GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 10 września 2014 r. Działalność przedsiębiorstw leasingowych w 2013 roku Badaniem objęte zostały 123 przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające Noty objaśniające Nota-1 Polityka Rachunkowości Subfunduszu Sprawozdanie finansowe Subfunduszu na dzień 13 lipca 2010 roku zostało sporządzone na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości z dnia 29 września

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Opis Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe funkcjonujące w ramach indywidualnych i grupowych ubezpieczeń na życie proponowanych

Bardziej szczegółowo

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5 Narodowy Bank Polski Wykład nr 5 NBP podstawy prawne NBP reguluje ustawa z dn.29.08.1997 roku o Narodowym Banku Polskim (Dz.U nr 140 z późn.zm). Cel działalności NBP Podstawowym celem działalności NBP

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe powiązane z indeksem S&P 500 ze 100% gwarancją zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii Certyfikatów Depozytowych

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa za 2012 r.

Informacja dodatkowa za 2012 r. Fundacja Już czas Informacja dodatkowa za 2012 r. 1 a. Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne Przyjęte metody wyceny w zasadach (polityce) rachunkowości

Bardziej szczegółowo

2 Majątek i kapitały jednostek gospodarczych

2 Majątek i kapitały jednostek gospodarczych Kluge P.D., Kużdowicz D., Kużdowicz P., Materiały do zajęć z przedmiotu Rachunkowość finansowa 4 2 Majątek i kapitały jednostek gospodarczych 2.1 Majątek jednostki gospodarczej Przez aktywa rozumie się

Bardziej szczegółowo

Wykład: Rynki finansowe część I. prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015

Wykład: Rynki finansowe część I. prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015 Wykład: Rynki finansowe część I prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015 Zasadnicza część rynku finansowego służy pozyskiwaniu kapitału Rynek pozyskiwania kapitału to: 1. Rynek pozyskiwania

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA

INFORMACJA DODATKOWA INFORMACJA DODATKOWA a. Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów Wyszczególnienie Przyjęte metody wyceny w zasadach (polityce) rachunkowości Wartości niematerialne i prawne w wartości nominalnej/cena

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010 Ul. Kazimierza Wielkiego 7, 47-232 Kędzierzyn-Koźle INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010 Kędzierzyn-Koźle dnia 31.03.2011 r. Stosownie do postanowień art.

Bardziej szczegółowo