perspektywa inwestora i przedsiębiorcy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "perspektywa inwestora i przedsiębiorcy"

Transkrypt

1 siecinwestorowkpt.pl» Kapitał na rozwój perspektywa inwestora i przedsiębiorcy

2

3 Kapitał na rozwój perspektywa inwestora i przedsiębiorcy

4

5 Kapitał na rozwój perspektywa inwestora i przedsiębiorcy Publikacja współfinansowana ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz budżetu państwa w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Priorytet III: Kapitał dla innowacji Działanie 3.3. Tworzenie systemu ułatwiającego inwestowanie w MŚP Poddziałanie Wsparcie dla IOB

6 Nr ISBN: Autorzy: Dariusz Bembenek Artur Bielaszka Pod redakcją Dariusza Bembenka Opracowanie graficzne: Millstudio Redakcja językowa: Tomasz Charnas / CeHa Łamanie: Justyna Gryglewicz Nakład: 1000 egzemplarzy Wydawca: Krakowski Park Technologiczny Drukarnia: off-set Kraków 2011 Egzemplarz bezpłatny Publikacja dostępna także w wersji elektronicznej na stronach:

7 Spis treści Wstęp Sieć Inwestorów KPT jako platforma wspierania inwestycji w MŚP Rynek venture capital wprowadzenie Istota i cechy inwestycji venture capital Inwestorzy na rynku venture capital Inwestorzy venture capital na poszczególnych etapach rozwoju firmy Proces pozyskiwania inwestora Biznesplan od A do Z Success story - wywiad z Katarzyną Żyłą, właścicielką firmy Simply User 7

8

9 Wstęp Postęp technologiczny wymaga od przedsiębiorstw dostarczania na rynek coraz to nowszych i bardziej zaawansowanych produktów, usług. Związane z tym potrzeby inwestycyjne dla wielu firm z sektora MŚP stanowią jednak istotną barierę na drodze ich rozwoju. Brak odpowiedniego zabezpieczenia oraz krótka historia działania ograniczają możliwość tych podmiotów do korzystania z kredytów bankowych czy funduszy unijnych i praktycznie uniemożliwiają im wdrażanie unikatowych rozwiązań. W takim momencie ciekawą alternatywą stają się pieniądze podmiotów prywatnych lub quasi-prywatnych oferowane w ramach rynku kapitałowego, a dokładnie jego segmentu zwanego venture capital instrumentu wsparcia akceptującego ponadprzeciętne ryzyko inwestycji, w zamian za udziały/akcje w młodych, innowacyjnych przedsiębiorstwach, dających szansę szybkiego wzrostu ich wartości. Biorąc pod uwagę wzrastającą rolę inwestycji podwyższonego ryzyka w systemie finansowania innowacyjnych przedsięwzięć biznesowych, oddajemy w Państwa ręce niniejszą publikację. Jej celem jest zaprezentowanie rynku venture capital w oparciu o doświadczenia zdobyte przez Krakowski Park Technologiczny w trakcie realizacji projektu Sieć Inwestorów KPT jako platforma wspierania inwestycji w MŚP. Niniejsze opracowanie zawiera, obok krótkiego opisu Sieci Inwestorów KPT, podstawowe informacje prezentujące specyfikę inwestycji venture capital. Przybliżyliśmy w nim definicję venture capital, cechy charakteryzujące tego typu finansowanie, a także elementy procesu inwestycyjnego. Na konkretnym przykładzie pokazaliśmy, w jaki sposób Sieć Inwestorów KPT pomaga w pozyskaniu inwestora na rozwój innowacyjnego biznesu. Na końcu publikacji natomiast umieściliśmy listę funduszy zainteresowanych inwestowaniem w przedsięwzięcia na początkowym etapie rozwoju. Mamy nadzieję, że zebrane tutaj informacje przybliżą Państwu istotę rynku venture capital oraz staną się przydatnym poradnikiem podczas stawiania pierwszych kroków na rynku inwestycji podwyższonego ryzyka. 9

10

11 Sieć Inwestorów KPT jako platforma wspierania inwestycji w MŚP Krakowski Park Technologiczny stawia sobie za cel wspieranie rozwoju innowacyjnej gospodarki Małopolski. Realizując misję spółki w ramach Inkubatora Technologicznego KPT, oferujemy wsparcie dla firm rozpoczynających swoją historię. Dla dojrzałych przedsiębiorstw mamy ofertę specjalnej strefy ekonomicznej, a wkrótce także Małopolskiego Parku Technologii Informacyjnych. Sieć Inwestorów KPT to z kolei instrument pozwalający przejść z fazy inkubacji do fazy pełnego rozwoju. To próba stworzenia platformy kojarzenia innowacyjnych pomysłodawców z inwestorami kapitałowymi, by wesprzeć rozwój najlepszych przedsięwzięć biznesowych. Wiesława Kornaś Kita prezes zarządu Krakowskiego Parku Technologicznego 11

12 POWSTANIE SIECI INWESTORÓW KPT Większość firm zlokalizowanych w Inkubatorze Technologicznym Krakowskiego Parku Technologicznego po przejściu przez okres inkubacji natrafiało na problem braku środków na dalszy rozwój. W odpowiedzi na wskazane nieprawidłowości rynku w 2009 roku powstała koncepcja Sieci Inwestorów KPT. Utworzona platforma współpracy stała się miejscem umożliwiającym kojarzenie najlepszych projektów start-up oraz innowacyjnych MŚP z inwestorami kapitałowymi i instytucjami finansowymi. ŹRÓDŁO FINANSOWANIA PROJEKTU Budowa Sieci Inwestorów przy Krakowskim Parku Technologicznym sfinansowana została w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka poddziałanie Tworzenie systemu ułatwiającego inwestowanie w MŚP. Łączny budżet projektu wyniósł ,99 zł. GRUPY DOCELOWE PROJEKTU W celu utworzenia stabilnej Sieci Inwestorów KPT projekt skierowany został do trzech kategorii uczestników istotnych z punktu widzenia jej efektywnego funk cjonowania: polskich i zagranicznych inwestorów świadomych swoich możliwości inwestycyjnych biznesmenów i instytucji finansowych, zainteresowanych wspieraniem innowacyjnych przedsięwzięć biznesowych na początkowych etapach ich rozwoju, pomysłodawców osób lub firm dysponujących innowacyjnymi projektami, które można skomercjalizować, zwłaszcza z takich branż, jak: informatyka, telekomunikacja, technologie komunikacyjne, projekty internetowe i inżynierskie, automatyka i robotyka, małopolskich instytucji otoczenia biznesu jednostek zajmujących się na co dzień pomocą młodym przedsiębiorcom, w tym: akademickich inkubatorów przedsiębiorczości, inicjatyw klastrowych, izb gospodarczych oraz centrów transferu technologii. Zaangażowanie wskazanych powyżej grup podmiotów pozwoliło stworzyć bardzo 12 sieć inwestorów kpt

13 ciekawą strukturę Sieci Inwestorów KPT. Inwestorzy zapewnili bogate zaplecze kapitałowe, a instytucje otoczenia biznesu wyselekcjonowane przedsięwzięcia biznesowe o dużej innowacyjności, które uzupełnione napływem pomysłów z rynku w zna czny sposób zwiększyły liczebność projektów biorących udział w Sieci Inwestorów. OFEROWANE WSPARCIE Przedsiębiorcy: przygotowanie do pozyskania kapitału zewnętrznego, możliwość konsultacji z ekspertem ds. kontaktu z inwestorami i doradztwa inwestycyjnego, okazje do zaprezentowania najlepszych projektów przed gronem zaproszonych inwestorów, możliwość utworzenia profilu na platformie pozwalającego na zaprezentowanie pomysłu biznesowego oraz stały kontakt z inwestorami kapitałowymi. Inwestorzy: dostęp do najbardziej obiecujących projektów inwestycyjnych, dostęp do internetowej platformy współpracy, możliwość współpracy z przedsiębiorstwami przygotowanymi do przyjęcia inwestycji, szansa kumulowania środków kapitałowych w większych projektach inwestycyjnych. Instytucje otoczenia biznesu: urynkowienie najlepszych pomysłów inwestycyjnych, włączenie w system ułatwiający inwestowanie w sektor MŚP, bezpośredni kontakt z inwestorami kapitałowymi. WYDARZENIA I OSIĄGNIĘCIA W ramach projektu podjęliśmy szereg działań zorientowanych na kojarzenie pomysłodawców/przedsiębiorców z inwestorami, w tym: budowę internetowej platformy współpracy, mającej na celu stworzenie miejsca pierwszego kontaktu przedsiębiorców i inwestorów; w ramach serwisu obie grupy otrzymały możliwość tworzenia własnych profili opisujących m.in. przedmiot działalności, branżę, a także wszelkie kwestie finansowe; sieć inwestorów kpt 13

14 udostępniono również system bezpośredniego kontaktu i wymiany informacji pomiędzy zainteresowanymi stronami, organizację międzynarodowej konferencji poświęconej rynkom venture capital jako narzędzia finansowania przedsięwzięć na początkowym etapie rozwoju, organizację czterech szkoleń dla przedsiębiorców z zakresu pozyskiwania kapitału zewnętrznego, w tym dostępnych źródeł finansowania innowacyjnych przedsięwzięć, przebiegu procesu inwestycyjnego, a także treningu umiejętności prezentacji projektu potencjalnym inwestorom, organizację trzech giełd start-upów dających młodym przedsiębiorcom możliwość zaprezentowania swoich innowacyjnych pomysłów przed potencjalnymi inwestorami, a tym samym szansę na zainteresowanie ich swoim projektem i pozyskanie kapitału na jego komercjalizację, organizację trzech forów inwestorów stwarzających pomysłodawcom sposobność zapoznania się z ofertami funduszy Seed Capital/VC/PE oraz aniołów biznesu, organizację dwóch spotkań networkingowych dających możliwość promocji Sieci Inwestorów KPT oraz rynku venture capital podczas nieformalnych rozmów z przedsiębiorcami. Realizacja powyższych wydarzeń, w tym współpraca z pomysłodawcami biorącymi w nich udział, pozwoliła nam zdobyć wiedzę i doświadczenie, które postaramy się przekazać Państwu w dalszej części niniejszej publikacji. 14 sieć inwestorów kpt

15

16

17 Rynek venture capital wprowadzenie 17

18 ISTOTA I CECHY INWESTYCJI VENTURE CAPITAL Wywodzące się ze Stanów Zjednoczonych inwestycje venture capital zaczynają obecnie odgrywać coraz większą rolę w rozwoju wielu gospodarek świata. W dalszym ciągu jednak instrument ten jest stosunkowo mało znany, co przekłada się na częste błędy w rozumieniu idei oraz specyfiki tego typu finansowania. Jak zatem rozumieć venture capital? Według European Private Equity and Venture Capital Association (EVCA) venture capital to część składowa private equity obejmująca średnio- lub długoterminowe (3 7 lat) inwestycje o charakterze udziałowym (właścicielskim) w przedsięwzięcia znajdujące się w fazie zasiewu, startu lub na etapie późniejszego rozwoju, gdzie wynagrodzeniem jest osiągnięcie ponadprzeciętnego zysku dzięki wzrostowi wartości firmy objętej wsparciem 1. Inaczej mówiąc, venture capital to specyficzna forma finansowania innowacyjnych przedsięwzięć biznesowych na ściśle początkowym etapie ich rozwoju. Elementy charakteryzujące venture capital: wsparcie ryzykownych przedsięwzięć o dużym potencjale wzrostu Venture capital obejmuje najczęściej finansowanie unikalnych produktów lub usług, które stwarzają szansę szybkiego wzrostu wartości przedsiębiorstwa, ale równocześnie, ze względu na brak wcześniejszej weryfikacji przez rynek, niosą ze sobą duże ryzyko niepowodzenia 2. finansowanie w oparciu o kapitał właścicielski Inwestycje venture capital polegają na wykupie udziałów/akcji przedsiębiorstwa, czyniąc tym samym inwestora współwłaścicielem objętej wsparciem spółki 3. Jego wkład nie ma zatem charakteru długu, ale kapitału własnego firmy. Dzięki temu, w przeciwieństwie do kredytu, wsparcie finansowe nie wiąże się z koniecznością bieżącej spłaty odsetek, a w przypadku niepowodzenia przedsięwzięcia stanowi stratę inwestora. Należy jednak podkreślić, że venture capital, jako mechanizm rynku prywatnego, odnosi się wyłącznie do spółek nienotowanych na giełdzie papierów wartościowych. Stąd też nabywane w jego ramach udziały/akcje 1. Zob. [EVCA], Guide on Private Equity and Venture Capital for Entrepreneurs, s. 6, uploadedfiles/home/toolbox/introduction_tutorial/evca_pevcguide.pdf publikacja on-line. 2. Zob. B. Mikołajczyk, M. Krawczyk, Aniołowie biznesu w sektorze MŚP, Difin, Warszawa 2007, s Zob. P. Tamowicz, Venture capital kapitał na start, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Gdańsk 2004, s. 7. Publikacja dostępna on-line: 18 rynek venture capital

19 nie mogą być przedmiotem obrotu na żadnym rynku regulowanym 4. zaangażowanie inwestora w zarządzanie spółką Elementem charakteryzującym venture capital jest, obok wkładu pieniężnego, także pozafinansowe wsparcie przedsięwzięcia. W zależności od typu inwestora zaangażowanie może mieć charakter bezpośredniego udziału w zarządzaniu spółką, bądź też pośredniej kontroli sytuacji, dokonywanej przez przedstawiciela w radzie nadzorczej. Bez względu na formę, zazwyczaj wiąże się to z przekazaniem przedsiębiorcom know-how w zakresie zarządzania i finansów, rozwinięciem posiadanej przez nich sieci kontaktów biznesowych, a także podniesieniem wiarygodności w oczach kontrahentów 5. Inaczej mówiąc, inwestorzy venture capital oprócz środków finansowych wnoszą do spółki swoje doświadczenie oraz znajomości. Pomoc nie kończy się zatem na etapie wstrzyknięcia gotówki do firmy, ale ma charakter ciągły, praktycznie przez cały okres współpracy z pomysłodawcą.» długoterminowy charakter inwestycji Inwestycje venture capital trwają średnio 3 7 lat. Okres ten wynika z czasu potrzebnego na rozwój przedsięwzięcia i na ogół charakteryzuje się rezygnacją kapitałodawców z dywidend, a tym samym lokowaniem bieżących przychodów w dalszy rozwój firmy. Celem inwestora jako wspólnika jest tu bowiem znaczący wzrost wartości firmy, stanowiący podstawę zysku uzyskanego w momencie wyjścia z inwestycji. Zazwyczaj transakcja ta, zwana dezinwestycją, odbywa się po kilku latach od rozpoczęcia współpracy z przedsiębiorcą i przyjmuje formę sprzedaży zakupionych wcześniej udziałów: pomysłodawcy, inwestorowi branżowemu lub emisji akcji na giełdzie papierów wartościowych 6. oczekiwana wysoka stopa zwrotu z inwestycji Warto podkreślić, że wbrew pozorom venture capital nie jest kapitałem tanim. Ceną za podjęte ryzyko oraz okazane wsparcie jest tu wyższa niż przeciętna oczekiwana stopa zwrotu z inwestycji na poziomie 30 40% w skali roku 7. Dlatego też inwestorzy są bardzo często wymagającymi udziałowcami, 4. Zob. P. Tamowicz, Fundusze inwestycyjne typu venture capital, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, Gdańsk 1995, s Zob. A. Haislip, Essentials of Venture Capital, John Wiley and Sons, 2010, s. 2. Fragm. dostępny online: 6. Zob. P. Tamowicz, Venture capital kapitał, dz. cyt., s Zob. P. Tamowicz, P. Rot, Informator: fundusze venture capital w Polsce, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2002, s. 9. Publikacja dostępna on-line: files/74/81/100/venture.pdf. rynek venture capital 19

20 kontrolującymi, czy realizacja przedsięwzięcia przebiega zgodnie z planem. Oczywiście wysoka stopa zwrotu obok rekompensaty za podjęte ryzyko ma na celu przyciągnięcie inwestorów, którzy nie mogliby osiągnąć podobnych wyników w oparciu o tradycyjne inwestowanie na rynku finansowym, w tym w obligacje (stopa zwrotu ok. 6 7%) czy akcje spółek notowanych na giełdach papierów wartościowych (np. stopa zwrotu dla akcji wyznaczona na podstawie indeksu WIG w okresie wyniosła 13,8%). INWESTORZY NA RYNKU VENTURE CAPITAL Zgodnie ze stanowiskiem EVCA w roli inwestorów na rynku venture capital mogą występować zarówno osoby prywatne, jak i zorganizowane podmioty, które spełniają następujące kryteria: posiadają zdolność do aktywnego i efektywnego zarządzania kapitałem zainwestowanym w nowe lub rozwijające się przedsiębiorstwa o dużym potencjale wzrostu, inwestują w celu uzyskania zysku z zainwestowanego kapitału, zapewniają aktywną (pozafinansową) pomoc w rozwoju wspartego przedsięwzięcia 8. Inwestorów odpowiadających powyższemu opisowi najczęściej dzieli się na dwie kategorie: inwestorów nieformalnych (nieinstytucjonalnych) oraz formalnych (instytucjonalnych). Do pierwszej grupy zalicza się tzw. aniołów biznesu (business angels), do drugiej z kolei różnego typu fundusze venture capital 9. Struktura rynku venture capital Źródło: opracowanie własne. 8. Zob. tamże, s Zob. M.J. Garbade, Differences in Venture Capital Financing of U.S., UK, German and French Information Technology Start-ups. A Comparative Empirical Research of the Investment Process on the Venture Capital Firm Level, GRIN Verlag, 2011, s rynek venture capital

21 Aniołowie biznesu Grupę inwestorów nieformalnych stanowią tzw. aniołowie biznesu, czyli osoby prywatne, które dla pomnożenia majątku inwestują zgromadzone oszczędności w akcje/udziały młodych, rozwojowych firm 10. Są to najczęściej byli przedsię biorcy lub menedżerowie, którzy obok kapitału oferują pomysłodawcy bezpośrednią pomoc w zarządzaniu spółką, bazując na swoim doświadczeniu oraz posiadanych kontaktach 11. Bez wątpienia jest to grono inwestorów najbardziej aktywnych, a ich zaangażowanie w działalność przedsiębiorstwa może przybrać formę bieżącego doradztwa, objęcia funkcji członka zarządu lub rady nadzorczej, bądź też pracy na stanowisku kierowniczym. Wypadkową bezpośredniego zaangażowania w życie firmy jest jednak lokalny charakter aniołów biznesu, co oznacza, że zazwyczaj są oni zainteresowani przedsięwzięciami zlokalizowanymi blisko ich miejsca zamieszkania. Na ogół aniołowie biznesu inwestują w przedsiębiorstwa znajdujące się w bardzo wczesnej fazie rozwoju obejmującej zasiew lub start, a więc niewymagające zbyt dużego kapitału. Z reguły na pojedyncze przedsięwzięcie przeznaczają oni od 25 tys. do 250 tys. euro, a oczekiwana stopa zwrotu z inwestycji waha się w granicach 25 40%. Warto jednak zaznaczyć, że grupa ta bardzo często kieruje się w swoim działaniu nie tylko aspektem finansowym, ale także chęcią samorealizacji, osobistej satysfakcji czy nawet przyjemności 12. Analizując branżowe preferencje aniołów biznesu, należy podkreślić, że podejmują oni działania niemal we wszystkich sektorach gospodarki. Wynika to ze specyfiki business angels, którzy zazwyczaj inwestują w branże im znane najlepiej z własnego doświadczenia. Problemem z aniołami biznesu jest jednak ich słaba dostępność dla przedsiębiorców i pomysłodawców. Business angels bardzo często, chroniąc swoją prywatność, wolą pozostać anonimowi, co jednocześnie ogranicza możliwość nawiązania kontaktu z nimi, a tym samym znacznie zmniejsza liczbę okazji inwestycyjnych. Stąd też bardzo istotną rolę przypisuje się sieciom aniołów biznesu, które reprezentując inwestorów indywidualnych, zajmują się ich promowaniem oraz pozyskiwaniem ciekawych, dobrze rokujących pomy- 10. Zob. Angielsko-polski słownik terminologiczny programów rozwoju regionalnego, red. J. Żebrowska- -Cielek, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 2002, s. 25. Publikacja dostępna on-line: 11. Zob. B. Mikołajczyk, M. Krawczyk, Aniołowie biznesu..., dz. cyt., s Zob. tamże, s rynek venture capital 21

22 słów biznesowych. Obecnie na polskim rynku funkcjonuje 7 sieci aniołów, dzięki którym można szukać kontaktu z inwestorami prywatnymi. Lp. Nazwa Funduszu 1. Lewiatan Business Angels 2. PolBAN Business Angel Club 3. Sieć Aniołów Biznesu AMBER 4. Sieć Inwestorów Prywatnych Satus 5. Śląska Sieć Aniołów Biznesu SilBAN Fundusz Górnośląski S.A. 6. Lubelska Sieć Aniołów Biznesu LSAB Adres Telefon WWW ul. Klonowa Warszawa biuro: Horizon Plaza ul. Domaniewska 39a Warszawa siedziba stowarzyszenia: ul. Fordońska Bydgoszcz ul. Monte Cassino Szczecin ul. Oleandry Kraków ul. Sokolska Katowice Rynek Lublin st.org Fundusze venture capital Kolejną grupą inwestorów na rynku podwyższonego ryzyka są fundusze venture capital zorganizowane instytucje pełniące rolę pośredników pozyskujących środki finansowe od osób prywatnych, przedsiębiorstw, korporacji, agencji rządowych, jednostek naukowych, banków, funduszy emerytalnych, towarzystw ubezpieczeniowych lub z giełdy, w celu ich zainwestowania w innowacyjne przedsięwzięcia 13. Warto podkreślić, że fundusze venture capital są tylko pewną strukturą prawną, symbolizującą zgromadzony kapitał, który de facto zarządzany jest przez zatrudnionych specjalistów venture capitalists. Zaangażowanie funduszy w projekt trwa średnio od 3 do 7 lat i w przeciwieństwie do aniołów biznesu najczęściej nie wiąże się z bezpośrednim udziałem w zarządzaniu spółką, ale kontrolą jej rozwoju dokonywaną przez 13. Zob. Handbook of Research on Venture Capital, red. H. Landström, Edward Elgar Publishing, 2009, s rynek venture capital

23 przedstawiciela w radzie nadzorczej. Oczekiwana stopa zwrotu z kolei waha się tu w przedziale 25 40%, przy czym w większości przypadków jest wynikiem negocjacji przedsiębiorcy z funduszem. Analizując fundusze działające na polskim rynku, można w zasadzie podzielić je na dwie grupy: fundusze zalążkowe podobnie jak aniołowie biznesu, ale w bardziej sformalizowany sposób, inwestują środki we wczesnej fazie rozwoju przedsięwzięcia/przedsiębiorstwa, często finansując prace badawcze na długo przed uruchomieniem firmy. Po zainwestowaniu wspierają przedsiębiorcę w różnym stopniu, ale zwykle mają wpływ na podejmowane decyzje strategiczne. Obecnie na polskim rynku działa ok. 28 funduszy zalążkowych utworzonych w ramach działania 3.1 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Ich lista przedstawiona została na końcu publikacji. fundusze venture capital podmioty dysponujące określoną sumą na inwestycje w już funkcjonujące spółki rozwojowe. Fundusze działają w określonych przez siebie branżach, najczęściej uważanych za najbardziej perspektywiczne w danym momencie, np. teleinformatycznych czy biotechnologicznych. Fundusze te zwykle wspierają działalność przedsiębiorcy na poziomie nadzorczym, współokreślając strategie rozwojowe i uczestnicząc w podejmowaniu decyzji strategicznych. Lista funduszy venture capital działających w Polsce umieszczona została na końcu opracowania. Przedstawione powyżej grupy inwestorów stanowią grono podmiotów inwestujących na rynku venture capital finansujących przedsięwzięcia na początkowym etapie rozwoju. W trakcie poszukiwania kapitału na rozwój można spotkać również inne typy inwestorów, w tym m.in. fundusze private equity, fundusze inwestycyjne, inwestorów branżowych oraz giełdy papierów wartościowych. Warto jednak pamiętać, że podmioty te na ogół zajmują się przedsięwzięciami na późniejszych etapach rozwoju bądź inwestują w sposób pośredni i próba przekonania ich do wsparcia innowacyjnego pomysłu zazwyczaj zakończy się niepowodzeniem. INWESTORZY VENTURE CAPITAL NA POSZCZEGÓLNYCH ETAPACH ROZWOJU FIRMY Środki zgromadzone przez aniołów biznesu oraz fundusze venture capital wprowadzane są na rynek w celu finansowania początkowych etapów rozwoju przedsiębiorstw. Bazując na praktycznych obserwacjach zapotrzebowania kapitałowego firm oraz optymalnego momentu angażowania środków z punktu widzenia inwestorów, wymienić można trzy fazy, w trakcie których pomysłodawcy mogą liczyć na wsparcie kapitałem podwyższonego ryzyka: rynek venture capital 23

24 faza zalążkowa, faza rozruchu,»» faza początkowego rozwoju. Faza zalążkowa Najwcześniejszym etapem rozwoju przedsiębiorstwa objętym wsparciem inwestorów venture capital jest faza zalążkowa (seed capital), w ramach której dostarczany kapitał przeznaczony zostaje na dopracowanie pomysłu. Faza ta najczęściej obejmuje: sfinansowanie budowy prototypu produktu, przeprowadzenie wstępnych badań marketingowych, opracowanie szczegółowego biznesplanu, a także zgromadzenie zespołu realizującego przedsięwzięcie (w tym grupy menedżerskiej). Bez wątpienia jest to etap charakteryzujący się największym ryzykiem, a w konsekwencji cieszący się najmniejszym zainteresowaniem ze strony inwestorów 14. Zazwyczaj pomysłodawca może tu liczyć na wsparcie aniołów biznesu lub funduszy zalążkowych. Zarówno pierwsi, jak i drudzy będą wspierali przedsiębiorcę nie tylko finansowo, ale również biznesowo i organizacyjnie. W związku z tym, że inwestowanie 14. Zob. A. Kornasiewicz, Venture capital w krajach rozwiniętych i w Polsce, CeDeWu, Warszawa 2004, s rynek venture capital

25 na tym etapie wiąże się z bardzo dużym ryzykiem, inwestorzy chcą mieć wpływ na strategiczne decyzje firmy, duży w stosunku do zainwestowanych środków udział w przedsięwzięciu oraz wysoką stopę zwrotu ze swoich inwestycji. Na zainteresowanie mogą zatem liczyć wyłącznie pomysły o bardzo dobrych perspektywach rozwoju. Faza rozruchu Bezpośrednio po fazie zalążkowej występuje faza rozruchu (start-up). Etap ten obejmuje działania bezpośrednio przygotowujące przedsiębiorcę do zaistnienia na rynku oraz pierwsze działania komercyjne. Po wystąpieniu z ofertą do potencjalnych klientów przedsiębiorca po raz pierwszy dowiaduje się o rzeczywistym zainteresowaniu jego produktami. Jest to jeden z najtrudniejszych momentów w historii firmy, wiążący się zwykle z różnymi elementami ryzyka. Przedsiębiorcy często działają w tej fazie w sposób chaotyczny, a przychody i liczbę zawieranych kontraktów trudno przewidzieć. Z punktu widzenia zewnętrznego inwestora przystępowanie do spółki na tym etapie pozostaje bardzo ryzykowne nie można jeszcze stwierdzić, czy przedsiębiorca na pewno poradzi sobie z obsługą klientów, czy spółka jest odpowiednio przygotowana operacyjnie, czy koszty funkcjonowania nie okażą się znacznie wyższe od planowanych oraz czy pojawią się klienci zainteresowani produktem i skłonni dokonywać transakcji na warunkach proponowanych przez przedsiębiorcę. Potencjalni inwestorzy muszą akceptować duże ryzyko, w związku z tym również ich oczekiwany, liczony w procentach zysk musi być duży. Te wysokie oczekiwania przełożą się oczywiście na wybór tylko bardzo perspektywicznego przedsięwzięcia oraz nabywanie znaczących udziałów w zamian za relatywnie niedużą inwestycję. Inwestorzy zainteresowani tą fazą rozwoju to przede wszystkim fundusze zalążkowe i aniołowie biznesu, rzadziej fundusze venture capital. W niektórych przypadkach może się również pojawić zainteresowanie ze strony inwestorów krótkoterminowych inwestujących na rynkach kapitałowych, np. na rynku alternatywnym NewConnect. Pozyskanie kredytu bankowego jest w tym momencie najczęściej niemożliwe. Faza początkowego rozwoju Faza ta wiąże się z inicjowaniem normalnego funkcjonowania przedsiębiorstwa. Jest to okres, w którym firma znajduje się na etapie sprawdzania swoich możliwości, próbując różnych rozwiązań technicznych, marketingowych czy organizacyjnych. W tym czasie przedsiębiorcy nie korzystają jeszcze w znaczącym stopniu z dźwigni finansowej i polegają głównie na własnych środkach firmy, ewentualnie korzystają rynek venture capital 25

26 z niewielkiego kredytu obrotowego, kupieckiego czy pożyczek od rodziny bądź znajomych. Najczęściej etap ten trwa minimum 2 3 lata. W tym czasie firma może wykazać się zdolnością do utrzymania się na rynku i generowania zysków. Faza początkowego rozwoju z punktu widzenia inwestorów nadal charakteryzuje się dużym ryzykiem, choć już dużo mniejszym niż we wcześniejszych stadiach. Ryzyko wynika z faktu, że struktury organizacyjne nie są w pełni ugruntowane, firma nie ma stałych klientów, a jej działania operacyjne i marketingowe nie są jeszcze dostatecznie przetestowane itd. Inwestorzy udziałowi w dalszym ciągu uważają firmę za jednostkę obarczoną dużym ryzykiem, dlatego mogą wymagać wysokiej stopy zwrotu oraz dużej liczby udziałów. Do inwestorów zainteresowanych tą fazą rozwoju zalicza się anioły binzesu i fundusze venture capital. Ponadto w przypadku firm posiadających wiarygodne plany inwestycyjne pojawia się możliwość pozyskania kapitału dzięki emisji akcji na rynku NewConnect. W fazie tej choć w stopniu bardzo ograniczonym przedsiębiorcy mogą skorzystać również z oferty inwestorów dłużnych: banków i leasingodawców. Przedstawione powyżej fazy rozwoju przedsiębiorstw objęte wsparciem inwestorów venture capital pokazują zakres rynku kapitału podwyższonego ryzyka. Stanowią jednocześnie wyznacznik, w którym momencie pomysłodawcy mogą zacząć szukać finansowania wśród pozostałych inwestorów rynku kapitałowego funduszy private equity, inwestorów branżowych lub na giełdach papierów wartościowych. 26 rynek venture capital

27

28 28

29 Proces pozyskiwania inwestora 29

30 Jak pozyskać Inwestora Najważniejszym elementem w całym, szeroko rozumianym procesie pozyskiwania inwestora jest przygotowanie ciekawego, dobrze przemyślanego pomysłu na biznes. Przede wszystkim opracowanie jego kompletnego, realistycznego biznesplanu obejmującego wszelkie niezbędne informacje świadczące o wartości przedsięwzięcia. Nie bez znaczenia jest tu również pozyskanie niezbędnych licencji, patentów oraz zorganizowanie zespołu kompetentnych osób, stanowiących niejako gwarancję wykonalności zaplanowanych działań. Dopiero po zrealizowaniu powyższych elementów, przedsiębiorca rozpoczyna główny etap pozyskiwania kapitału, polegający na kontaktowaniu się i negocjacjach z inwestorem. Ten etap pozyskiwania inwestora venture capital (anioła biznesu, funduszu zalążkowego czy funduszu venture capital), mimo istniejących różnic między poszczególnymi typami inwestorów, w częściach ogólnych można przedstawić następująco: 1. Poszukiwanie inwestora Podstawowym problemem osób poszukujących finansowania na rynku venture capital jest kwestia wyboru kapitałodawcy. W celu znalezienia odpowiedniego inwestora warto zwrócić uwagę na 4 kryteria: specjalizację branżową branże, w które inwestor chce inwestować, specjalizację finansową etapy rozwoju przedsiębiorstwa, których finansowaniem zajmuje się inwestor, limity inwestycyjne wartość środków (min. i maks.), które inwestor chce zainwestować w jedno przedsięwzięcie, reputacja ogólną opinię na temat inwestora, jego doświadczenie, wiedzę oraz sposób traktowania partnerów biznesowych, w tym wspartych przedsiębiorstw. Przestrzeganie powyższych kryteriów zazwyczaj znacznie zawęża grono kapitałodawców, ułatwiając wybór odpowiedniego inwestora. Warto również pamiętać, że przedsięwzięcia na początkowych etapach rozwoju powinny szukać wsparcia przede wszystkim wśród aniołów biznesu i funduszy venture capital. 30 pozyskiwanie inwestora

31 2. Wstępna prezentacja przedsięwzięcia Pierwszym krokiem po znalezieniu potencjalnego inwestora jest przekazanie mu podstawowych informacji dotyczących przedsięwzięcia: przedmiotu działalności, docelowego rynku, perspektyw rozwoju, planowanych inwestycji, wielkości zapotrzebowania na kapitał. Najczęściej odbywa się to w postaci multimedialnej prezentacji projektu lub wypełnienia formularza aplikacyjnego udostępnionego przez inwestora. 3. Podpisywanie umowy o zachowanie poufności W przypadku wstępnego zainteresowania inwestora przedsięwzięciem, warto podpisać umowę o zachowaniu poufności, zapewniającą przedsiębiorcy ochronę wszelkich informacji o planowanym przedsięwzięciu. 4. Prezentacja biznesplanu Po podpisaniu klauzuli o poufności nadchodzi moment przedstawienia inwestorowi bardziej szczegółowych informacji na temat przedsięwzięcia, prezentowanych najczęściej w postaci biznesplanu. Przykładowa konstrukcja tego dokumentu zostanie omówiona w rozdziale następnym. 5. Negocjacje W przypadku gdy inwestor wstępnie zdecyduje się na wejście do spółki, nadchodzi etap negocjacji, podczas którego omawiane są dwie ważne kwestie: warunki, na jakich inwestor zainwestuje w spółkę (m.in.: wielkość zainwestowanego kapitału, liczba udziałów bądź akcji dla inwestora, jego rola w spółce, prawa i obowiązki, reprezentacje w radzie nadzorczej, ustalenie harmonogramu wpłaty kwoty, za jaką fundusz nabywa udziały w spółce przedsiębiorcy) jak i kiedy inwestor wyjdzie z inwestycji (dezinwestycja). Oczywiście proces negocjacji nie należy do łatwych. Zazwyczaj przedsiębiorca startuje z gorszej pozycji, gdyż to on pilnie potrzebuje kapitału, a inne formy finansowania są w pierwszej fazie rozwoju firmy trudno dostępne. Dodatkowo cały proces poszukiwania kapitału odbywa się na rynku zamkniętym, gdzie brak przejrzystości (np. nie można obiektywnie dokonać wyceny przedsiębiorstwa) pozwala osiągnąć inwestorom pozyskiwanie inwestora 31

Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań. Konkurs Młody Przedsiębiorca

Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań. Konkurs Młody Przedsiębiorca Starostwo Powiatowe w Żaganiu ul. Dworcowa 39 68-100 Żagań Konkurs Młody Przedsiębiorca Żagań 2010 I. POJĘCIE BIZNESPLANU Biznes plan (ang business plan, corporate plan) jest dokumentem planistycznym związanym

Bardziej szczegółowo

Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem

Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem Jak zaprezentować pomysł przed inwestorem Katarzyna Duda Pomorskie Forum Przedsiębiorczości Gdynia 2012 Dotacje na innowacje Spis treści: Czego oczekuje inwestor i jakich pomysłów szuka Biznesplan jak

Bardziej szczegółowo

Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu?

Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu? Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu? Monika Gancarewicz Gdynia, 26 maja 2011 r. Kim jest anioł biznesu: inwestor prywatny, przedsiębiorca lub menedŝer, inwestujący własny kapitał w ciekawe

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw

Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw www.psab.pl Źródła finansowania rozwoju przedsiębiorstw Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytutu Nauk Ekonomicznych i Społecznych Koordynator zarządzający Ponadregionalną Siecią Aniołów Biznesu - Innowacja

Bardziej szczegółowo

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych Poznań, 22 września 2007 r. 1. Fundusze venture capital 2. Finansowanie innowacji 2 Definicje

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania start-upów. Szymon Kurzyca Lewiatan Business Angels

Źródła finansowania start-upów. Szymon Kurzyca Lewiatan Business Angels h Źródła finansowania start-upów Szymon Kurzyca Lewiatan Business Angels Źródła finansowania pomysłów Bez początkowego zaangażowania w przedsięwzięcie własnych środków finansowych pozyskanie finansowania

Bardziej szczegółowo

Wsparcie finansowe innowacji

Wsparcie finansowe innowacji Wsparcie finansowe innowacji Aniołowie Biznesu Fundusze kapitału zalążkowego 1 Poziom nakładó w Kapitał inwestycyjny problem luki kapitałowej w rozwoju innowacyjnych przedsięwzięć Dolina śmierci (Powstawanie

Bardziej szczegółowo

SIEĆ ANIOŁÓW BIZNESU JAKO ŹRÓDŁO FINANSOWANIA KOBIECYCH INWESTYCJI.

SIEĆ ANIOŁÓW BIZNESU JAKO ŹRÓDŁO FINANSOWANIA KOBIECYCH INWESTYCJI. SIEĆ ANIOŁÓW BIZNESU JAKO ŹRÓDŁO FINANSOWANIA KOBIECYCH INWESTYCJI. Żaneta Jurek Koordynator Kobiecej Sieci Aniołów Biznesu Kobieca Sieć Aniołów Biznesu Źródła finansowania: WEWNĘTRZNE (samofinansowanie)

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie płynnością finansową w inwestycjach Aniołów Biznesu. Warszawa, 24 kwietnia 2012 roku

Zarządzanie płynnością finansową w inwestycjach Aniołów Biznesu. Warszawa, 24 kwietnia 2012 roku www.psab.pl Zarządzanie płynnością finansową w inwestycjach Aniołów Biznesu Warszawa, 24 kwietnia 2012 roku Kim jest Anioł Biznesu? to inwestor kapitałowy, który angażuje własne środki finansowe w rozwój

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE

BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE BIZNESPLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU:. Priorytet VIII Regionalne kadry gospodarki Działanie 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz Spis treści Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych 1. Standaryzacja i harmonizacja sprawozdań finansowych 2. Cele sprawozdań finansowych 3. Użytkownicy

Bardziej szczegółowo

WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA NAJISTOTNIEJSZE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WARTOŚĆ SPÓŁKI W METODZIE DCF. Marek Zieliński

WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA NAJISTOTNIEJSZE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WARTOŚĆ SPÓŁKI W METODZIE DCF. Marek Zieliński WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA NAJISTOTNIEJSZE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WARTOŚĆ SPÓŁKI W METODZIE DCF Marek Zieliński Wybór metody oszacowania wartości jednostki determinuje szereg czynników, w szczególności sytuacja

Bardziej szczegółowo

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Celem opracowania jest przedstawienie istoty i formy sprawozdań finansowych na tle standaryzacji i

Bardziej szczegółowo

Program wsparcia funduszy kapitału zalążkowego

Program wsparcia funduszy kapitału zalążkowego Program wsparcia funduszy kapitału zalążkowego Tomasz Sypuła Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości 19 września 2006r. Plan prezentacji Co to jest fundusz kapitału zalążkowego? Cel udzielanego wsparcia

Bardziej szczegółowo

Wycena przedsiębiorstwa

Wycena przedsiębiorstwa Wycena przedsiębiorstwa O usłudze: Wycena przedsiębiorstwa jest jednym z najważniejszych problemów współczesnej teorii finansów. Zapotrzebowanie na ustalenie wartości udziałów czy akcji powstaje w związku

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN (WZÓR) JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE

BIZNES PLAN (WZÓR) JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE Załącznik nr 8.6 Wzór biznes planu BIZNES PLAN (WZÓR) JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU:. Priorytet VI Działanie 6.2 Rynek pracy otwarty

Bardziej szczegółowo

Od wstępnej koncepcji do biznesplanu. Blok 3

Od wstępnej koncepcji do biznesplanu. Blok 3 Od wstępnej koncepcji do biznesplanu Blok 3 1 Od wstępnej koncepcji do biznes planu Agenda - zakres pojęcia biznes plan Definicje - co to jest biznes plan Funkcje - zastosowania i odbiorcy biznes planu

Bardziej szczegółowo

Wycena przedsiębiorstwa. Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl

Wycena przedsiębiorstwa. Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl Wycena przedsiębiorstwa Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl 1. Cel wyceny 2. Metody majątkowe 3. Metody dochodowe 4. Metody porównawcze Agenda Cel wyceny motywy wyceny Transakcje kupna-sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Ewa Postolska. www.startmoney.p l

Ewa Postolska. www.startmoney.p l Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007 2013 Możliwości i warunki pozyskania kapitału

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU

ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU ZAWARTOŚĆ I STRUKTURA BIZNES PLANU I. STRESZCZENIE to krótkie, zwięzłe i rzeczowe podsumowanie całego dokumentu, które powinno zawierać odpowiedzi na następujące tezy: Cel opracowania planu (np. założenie

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Wstęp 1. do zarządzania finansami firmy 1.1. Zarządzanie firmą a budowanie jej wartości Obszary zarządzania przedsiębiorstwem Proces

Bardziej szczegółowo

NOWE HORYZONTY BIZNESPLAN BEZZWROTNA DOTACJA WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU: Imię i nazwisko Uczestnika Projektu

NOWE HORYZONTY BIZNESPLAN BEZZWROTNA DOTACJA WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU: Imię i nazwisko Uczestnika Projektu BIZNESPLAN BEZZWROTNA DOTACJA WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU: Imię i nazwisko Uczestnika Projektu...... Priorytet VIII Regionalne kadry gospodarki Poddziałanie 8.1.2 Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie raportu z wyceny wartości Hubstyle Sp. z o.o.

Podsumowanie raportu z wyceny wartości Hubstyle Sp. z o.o. Podsumowanie raportu z wyceny wartości Hubstyle Sp. z o.o. Niniejszy dokument stanowi podsumowanie raportu z wyceny wartości Spółki Hubstyle Sp. z o.o. na 9 kwietnia 2014 roku. Podsumowanie przedstawia

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania a etap rozwoju przedsiębiorstwa

Źródła finansowania a etap rozwoju przedsiębiorstwa Źródła finansowania a etap rozwoju przedsiębiorstwa Sieci Inwestorów Kapitałowych (Aniołów Biznesu) na świecie Roma Toft, MAEŚ Kraków, r. Agenda 1. Fazy rozwoju a finansowanie przedsięwzięcia - problemy

Bardziej szczegółowo

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce

Bariery i stymulanty rozwoju rynku Venture Capital w Polsce Bariery i stymulanty rozwoju rynku Szymon Bula Wiceprezes Zarządu Association of Business Angels Networks 25 maja 2012 Fazy rozwoju biznesu Zysk Pomysł Seed Start-up Rozwój Dojrzałość Zysk Czas Strata

Bardziej szczegółowo

BOŚ Eko Profit S.A. nowa oferta dla inwestorów realizujących projekty energetyki odnawialnej

BOŚ Eko Profit S.A. nowa oferta dla inwestorów realizujących projekty energetyki odnawialnej UNIA EUROPEJSKA FUNDUSZ SPÓJNOŚCI EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO BOŚ Eko Profit S.A. nowa oferta dla inwestorów realizujących projekty energetyki odnawialnej Poznań, 24.11.2010 r. Rynek Zielonych

Bardziej szczegółowo

Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI

Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI Zwrotne formy finansowania INWESTYCJI grudzień 2012 r. MARR - oferta dla przedsiębiorczych Wspieranie starterów - projekty edukacyjne, szkolenia, punkty informacyjne, doradztwo, dotacje na start Ośrodek

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1.4 do Wniosku o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej

Załącznik nr 1.4 do Wniosku o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej Załącznik nr 1.4 do Wniosku o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej BIZNES PLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPARCIE POMOSTOWE PRZEDŁUŻONE WSPARCIE POMOSTOWE NR WNIOSKU:.. Priorytet

Bardziej szczegółowo

Programy wsparcia finansowego start-up ów

Programy wsparcia finansowego start-up ów Programy wsparcia finansowego start-up ów Piotr Sławski Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości 26 maj 2007r. Plan prezentacji 1) Wstęp Działalność PARP Finansowanie wczesnych faz rozwoju i problem equity

Bardziej szczegółowo

CAPITAL VENTURE. Jak zdobyć mądry kapitał? Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012. Piotr Gębala

CAPITAL VENTURE. Jak zdobyć mądry kapitał? Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012. Piotr Gębala VENTURE CAPITAL Jak zdobyć mądry kapitał? Piotr Gębala Krajowy Fundusz Kapitałowy 24 maja 2012 Agenda Źródła kapitału na rozwój Fundusze VC w Polsce KFK i fundusze VC z jego portfela Źródła kapitału a

Bardziej szczegółowo

Anioły Biznesu Finanse na start. V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 13-14 maja 2010 roku Gdynia

Anioły Biznesu Finanse na start. V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 13-14 maja 2010 roku Gdynia Anioły Biznesu Finanse na start V Pomorskie Forum Przedsiębiorczości 13-14 maja 2010 roku Gdynia Anioł biznesu kto to jest? AniołBiznesu to osoba prywatna wspierająca firmy będące na wczesnych etapach

Bardziej szczegółowo

Strefa Młodych Przedsiębiorczych, nr POKL.06.02.00-30-036/12 JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE

Strefa Młodych Przedsiębiorczych, nr POKL.06.02.00-30-036/12 JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE Załącznik nr 7 BIZNES PLAN Strefa Młodych Przedsiębiorczych, nr POKL.06.0.00-30-036/ JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE Nr wniosku Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich

Bardziej szczegółowo

Finansowanie bez taryfy ulgowej

Finansowanie bez taryfy ulgowej Finansowanie bez taryfy ulgowej Czego oczekują inwestorzy od innowacyjnych przedsiębiorców? Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych CambridgePython Warszawa 28 marca 2009r. Definicje

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowy. jak skutecznie pozyskać środki na rozwój. Gdańsk Styczeń 2014

Rynek kapitałowy. jak skutecznie pozyskać środki na rozwój. Gdańsk Styczeń 2014 Rynek kapitałowy jak skutecznie pozyskać środki na rozwój Gdańsk Styczeń 2014 Plan spotkania Kapitał na rozwój firmy Możliwości pozyskania finansowania na rozwój Kapitał z Giełdy specjalna oferta dla małych

Bardziej szczegółowo

Biznesplan. Budowa biznesplanu

Biznesplan. Budowa biznesplanu BIZNESPLAN Biznesplan dokument zawierający ocenę opłacalności przedsięwzięcia gospodarczego [. Sporządzany na potrzeby wewnętrzne przedsiębiorstwa, jest także narzędziem komunikacji zewnętrznej m.in. w

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN. (wzór) NR WNIOSKU: /6.2/ /2010 IMIĘ I NAZWISKO: ADRES: NAZWA PRZEDSIĘBIORSTWA: Załącznik nr 8 do Regulaminu Projektu

BIZNES PLAN. (wzór) NR WNIOSKU: /6.2/ /2010 IMIĘ I NAZWISKO: ADRES: NAZWA PRZEDSIĘBIORSTWA: Załącznik nr 8 do Regulaminu Projektu Załącznik nr 8 do Regulaminu Projektu BIZNES PLAN (wzór) Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE. Nr wniosku

BIZNES PLAN JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE. Nr wniosku BIZNES PLAN Załóż własną firmę, POKL.06.02.00-30-146/12 JEDNORAZOWA DOTACJA INWESTYCYJNA PODSTAWOWE WSPRACIE POMOSTOWE Nr wniosku Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Działanie 6.2 Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Wzór polityki inwestycyjnej inkubatora innowacyjności

Wzór polityki inwestycyjnej inkubatora innowacyjności Załącznik nr 4 Wzór polityki inwestycyjnej inkubatora innowacyjności Część 2 - Wytyczne i wzory dokumentów administracyjnych przeznaczone dla ośrodków innowacji Produkt finalny projektu innowacyjnego testującego

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Człowiek najlepsza inwestycja

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Człowiek najlepsza inwestycja Załącznik nr 1 do Wniosku o przyznanie środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości Biznesplan Dla Uczestników/czek Projektu Młodzi zdolni z własną firmą w ramach Działania 6.2 ubiegających się o bezzwrotne

Bardziej szczegółowo

Zwrotne instrumenty finansowe - narzędzia wspierania innowacyjnych projektów przez ARR S.A.

Zwrotne instrumenty finansowe - narzędzia wspierania innowacyjnych projektów przez ARR S.A. Konferencja TECHNOBIT VENTURE - WIEDZA I KAPITAŁ DLA INNOWACJI. DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY Zwrotne instrumenty finansowe - narzędzia wspierania innowacyjnych projektów przez ARR S.A. 28-29 października

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 KONKURS Zgłoszenie pomysłu do Konkursu należy przysłać do 17 listopada, e-mailem na adres konkurs@uni.lodz.pl Rozstrzygnięcie Konkursu do 12 grudnia

Bardziej szczegółowo

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta.

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. Wycena spółki, sporządzenie raportu z wyceny Metodą wyceny, która jest najczęściej

Bardziej szczegółowo

Rozróżnienie pomiędzy pojęciami:

Rozróżnienie pomiędzy pojęciami: JAK SKOMERCJALIZOWAĆ INNOWACJĘ? Instrumenty i ich finansowanie w Programie Innowacyjna Gospodarka 1 Komercjalizacja wyników prac B+R to: Całokształt działań związanych z odpłatnym przenoszeniem wyników

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII

AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII PROGRAM SZKOLENIOWO-WARSZTATOWY GRUPY INVESTIN Termin: 24 listopada 11 grudnia 2015 Miejsce: Warszawa Centrum Przedsiębiorczości Smolna, ul. Smolna 4 Akademia Komercjalizacji

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r.

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r. FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Jelenia Góra, grudzień 2014 r. I. Fundusz pożyczkowy dla kobiet... 3 1. Termin przyjmowania wniosków... 3 2. Limity

Bardziej szczegółowo

PROCES INWESTYCYJNY. Wstępna selekcja projektów

PROCES INWESTYCYJNY. Wstępna selekcja projektów PROCES INWESTYCYJNY Wstępna selekcja projektów n a d a j e m y k s z t a ł t Szanowni Państwo, Misją Lewiatan Business Angels jest propagowanie idei Aniołów Biznesu w Polsce oraz rozwijanie rynku start-upów.

Bardziej szczegółowo

1. WYBRANE INFORMACJE FINANSOWE 2. CZYNNIKI I ZDARZENIA MAJĄCE WPŁYW NA OSIĄGNIĘTE WYNIKI FINANSOWE 3. OPIS DZIAŁAŃ ZARZĄDU W III KWARTALE 2012 ROKU

1. WYBRANE INFORMACJE FINANSOWE 2. CZYNNIKI I ZDARZENIA MAJĄCE WPŁYW NA OSIĄGNIĘTE WYNIKI FINANSOWE 3. OPIS DZIAŁAŃ ZARZĄDU W III KWARTALE 2012 ROKU LETUS CAPITAL S.A. Raport kwartalny za okres od 01.07.2012 do 30.09.2012 Katowice, 14 listopada 2012 1 1. WYBRANE INFORMACJE FINANSOWE Tabela 1 Rachunek zysków i strat - wybrane dane finansowe za III kwartał

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Majątek przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Finansowanie innowacji. Adrian Lis

Finansowanie innowacji. Adrian Lis 2011 Finansowanie innowacji Adrian Lis Plan prezentacji Część teoretyczna Wewnętrzne i zewnętrzne źródła finansowania innowacji Programy wspierające innowacyjność Część praktyczna Główne problemy i najlepsze

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 4 Wzór Planu Operacyjnego

Załącznik Nr 4 Wzór Planu Operacyjnego Załącznik Nr 4 Wzór Planu Operacyjnego składanego w Otwartym Konkursie Ofert Krajowego Funduszu Kapitałowego S.A. Plan operacyjny jest dokumentem zbiorczym, na który składają się następujące dokumenty:

Bardziej szczegółowo

AGENDA. podstawowe informacje. Strategie Innowacyjne i Transfer Wiedzy

AGENDA. podstawowe informacje. Strategie Innowacyjne i Transfer Wiedzy Regionalna Sieć Inwestorów Kapitałowych Pierwsza w Małopolsce Sieć Aniołów Biznesu Roma Toft, MAEŚ Kraków, AGENDA Projekt RESIK Sieć RESIK www.resik.pl Efekty Projektu Przyszłość RESIK i założenia do kontynuacji

Bardziej szczegółowo

Budowanie strategii przed debiutem na rynku NewConnect

Budowanie strategii przed debiutem na rynku NewConnect ekspert Klubu Przedsiębiorców i Ekspertów przy Polskim Towarzystwie Ekonomicznym ekspert CASE Doradcy Sp. z o.o. Budowanie strategii przed debiutem na rynku NewConnect P1 Plan prezentacji 1 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r.

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r. Przedsiębiorczość akademicka Spółki spin-off i spin-out Uwarunkowania prawne: -Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (DZ.U. Nr 164 poz. 1365 z poźn. zmianami) -Ustawa z dnia 15 września

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJA W START-UP

INWESTYCJA W START-UP INWESTYCJA W START-UP Jacek Bzdurski Kierownik Komitetu Inwestycyjnego KRAJOWA IZBA GOSPODARCZA 00-074 Warszawa, ul. Trębacka 4; tel.: (022) 63 09 668, 63 09 650; e-mail: kigmed@kig.pl; www.kig.pl AGENDA

Bardziej szczegółowo

Your Image S.A raport za IV kwartał 2014

Your Image S.A raport za IV kwartał 2014 Your Image S.A raport za IV kwartał 2014 1 1. Spis treści List Prezesa Zarządu str.3 Dane ewidencyjne str.4 Struktura akcjonariatu str.5 Jednostki wchodzące w skład grupy kapitałowej. Przyczyny niesporządzania

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Instrumenty wsparcia przedsiębiorców w Programie Operacyjnym Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój I. Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja

Bardziej szczegółowo

Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach "od kuchni"

Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach od kuchni Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach "od kuchni" Prowadzący: Marcin Dybek Centrum Analiz Finansowych EBIT marcin.dybek@rsg.pl www.rsg.pl Stosowane standardy rachunkowości

Bardziej szczegółowo

Temat: Podstawy analizy finansowej.

Temat: Podstawy analizy finansowej. Przedmiot: Analiza ekonomiczna Temat: Podstawy analizy finansowej. Rola analizy finansowej w systemie analiz. Analiza finansowa jest ta częścią analizy ekonomicznej, która stanowi najwyższy stopień jej

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA INVICO S.A.

GRUPA KAPITAŁOWA INVICO S.A. GRUPA KAPITAŁOWA INVICO S.A. RAPORT ROCZNY ZA 2014 ROK Tarnowskie Góry, 14 maja 2015r. 1 Spis treści I. LIST PREZESA ZARZĄDU... 3 II. WYBRANE DANE FINANSOWE... 5 III. SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK OBROTOWY

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Co to są finanse przedsiębiorstwa?

Co to są finanse przedsiębiorstwa? Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa Sposoby finansowania działalności przedsiębiorstwa Kornelia Bem - Kozieł Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 10 października

Bardziej szczegółowo

Venture Incubator S.A.

Venture Incubator S.A. Venture Incubator S.A. Jednostkowy raport kwartalny za I kwartał 2014 r. Wrocław,13 maja 2014 r. Spis treści: 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O SPÓŁCE... 2 2. PORTFEL INWESTYCYJNY... 2 3. SKRÓCONE SPRAWOZDANIE

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010 Ul. Kazimierza Wielkiego 7, 47-232 Kędzierzyn-Koźle INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010 Kędzierzyn-Koźle dnia 31.03.2011 r. Stosownie do postanowień art.

Bardziej szczegółowo

Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej Projekt Badawczy Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa współfinansowany ze środków Unii Europejskiej FiM Consulting Sp. z o.o. Szymczaka 5, 01-227 Warszawa Tel.: +48 22 862 90 70 www.fim.pl Spis treści

Bardziej szczegółowo

Fundusze Kapitałowe brakującym ogniwem w. ekologicznych? Warszawa, 15 czerwca 2012

Fundusze Kapitałowe brakującym ogniwem w. ekologicznych? Warszawa, 15 czerwca 2012 Fundusze Kapitałowe brakującym ogniwem w finansowaniu przedsięwzięć ekologicznych? Warszawa, 15 czerwca 2012 Główne źródła finansowania Subsydia: dotacje i pożyczki preferencyjne (koszt: od - 100% do 5,5%

Bardziej szczegółowo

Venture Capital - kapitalna sprawa

Venture Capital - kapitalna sprawa Venture Capital - kapitalna sprawa Kinga Stanisławska Partner Zarządzający Experior Venture Fund PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROJEKTU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI

Bardziej szczegółowo

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej M.Ryng Wroclaw University of Economycs Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej Working paper Słowa kluczowe: Planowanie finansowe, metoda procentu od sprzedaży,

Bardziej szczegółowo

Pozabankowe źródła finansowania przedsiębiorstw

Pozabankowe źródła finansowania przedsiębiorstw Pozabankowe źródła finansowania przedsiębiorstw Inwestycje zalążkowe mechanizm finansowania wczesnych faz rozwojowych przedsiębiorstw Wykład M. Gajewski (2016) Przedmiot wykładu Przedmiot: Tło problematyki

Bardziej szczegółowo

KROK 8. PROGNOZA SPRAWOZDAÑ FINANSOWYCH. Jerzy T. Skrzypek

KROK 8. PROGNOZA SPRAWOZDAÑ FINANSOWYCH. Jerzy T. Skrzypek KROK 8. PROGNOZA SPRAWOZDAÑ FINANSOWYCH Jerzy T. Skrzypek poprzedniej prezentacji: Plan marketingowy 1 Prezentacja zawiera zasady konstrukcji planu marketingowego wraz z przykładem 2 Źródło: książka Biznesplan

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju. MCI Management SA

Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju. MCI Management SA Finansowanie projektów wczesnych faz rozwoju Dziedziny projekty wczesnych faz rozwoju Biotechnologia Lifescience Medtech Fundraising Biotechnologia Tools - Europa for IP Polska Wegry Austria Irlandia Holandia

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć:

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć: KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: zapoznanie z treściami planu finansowego. Cele szczegółowe zajęć: 1) uzasadnić znaczenie planu finansowego, 2)

Bardziej szczegółowo

STANDARD ŚWIADCZENIA USŁUGI SYSTEMOWEJ KSU W ZAKRESIE SZYBKIEJ OPTYMALIZACJI ZARZĄDZANIA FINANSAMI PRZEDSIEBIORSTWA

STANDARD ŚWIADCZENIA USŁUGI SYSTEMOWEJ KSU W ZAKRESIE SZYBKIEJ OPTYMALIZACJI ZARZĄDZANIA FINANSAMI PRZEDSIEBIORSTWA STANDARD ŚWIADCZENIA USŁUGI SYSTEMOWEJ KSU W ZAKRESIE SZYBKIEJ OPTYMALIZACJI ZARZĄDZANIA FINANSAMI PRZEDSIEBIORSTWA dla mikro- i małych przedsiębiorców Opracowane przez: Departament Rozwoju Instytucji

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII

AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII AKADEMIA KOMERCJALIZACJI TECHNOLOGII PROGRAM SZKOLENIOWO-WARSZTATOWY GRUPY INVESTIN Termin: 21 października 4 listopada 2015 Miejsce: Łódź Wojewódzkie Centrum Przedsiębiorczości, ul. Prezydenta Gabriela

Bardziej szczegółowo

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne:

Metodologia badania. Cele szczegółowe ewaluacji zakładają uzyskanie pogłębionych odpowiedzi na wskazane poniżej pytania ewaluacyjne: Ewaluacja ex post projektu systemowego PARP pt. Utworzenie i dokapitalizowanie Funduszu Pożyczkowego Wspierania Innowacji w ramach Pilotażu w III osi priorytetowej PO IG Metodologia badania Cel i przedmiot

Bardziej szczegółowo

Radosław Białas Fundusz Kapitałowy Agencji Rozwoju Pomorza SA

Radosław Białas Fundusz Kapitałowy Agencji Rozwoju Pomorza SA Radosław Białas Fundusz Kapitałowy Agencji Rozwoju Pomorza SA Fundusz kapitałowy jest inwestorem (grupą inwestorów) finansowym, który aktywnie uczestniczy w rozwoju przedsięwzięcia. Poza wkładem finansowym

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN. NR WNIOSKU:.. wypełnia realizator projektu

BIZNES PLAN. NR WNIOSKU:.. wypełnia realizator projektu Załącznik nr 2 : Wzór biznesplanu na okres 3 lat działalności przedsiębiorstwa BIZNES PLAN NR WNIOSKU:.. wypełnia realizator projektu Priorytet VIII Regionalne Kadry Gospodarki Działanie 8.1. Rozwój pracowników

Bardziej szczegółowo

Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą

Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą 2012 Punkt Konsultacyjny KSU- usługi informacyjne i doradcze dla przedsiębiorców i osób zamierzających założyć działalność gospodarczą Usługi PK KSU jako pierwowzór nowych usług PK DIAGNOZA POTRZEB KLIENTA

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ZGŁOSZENIA KATALIZATOR INWESTYCJI

FORMULARZ ZGŁOSZENIA KATALIZATOR INWESTYCJI FORMULARZ ZGŁOSZENIA KATALIZATOR INWESTYCJI Formularz zamówienia prosimy odesłać faksem na nr 22 314 14 10 1. Część ogólna 1.1. Podstawowe dane firmy A. WYPEŁNIA PRZEDSIĘBIORCA PROSZĘ ZAŁĄCZYĆ KOPIĘ AKTUALNEGO

Bardziej szczegółowo

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm.

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. W poprzednim wydaniu biuletynu BDO informowaliśmy, że od 12 maja br. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

3.1.Osoba fizyczna- przedsiębiorca 3.2.Spółki handlowe 4.Spółka cywilna na tle nowego prawa działalności gospodarczej 5.Uwarunkowania prawne

3.1.Osoba fizyczna- przedsiębiorca 3.2.Spółki handlowe 4.Spółka cywilna na tle nowego prawa działalności gospodarczej 5.Uwarunkowania prawne Przedmowa Jerzy Dietl Wstęp Bogdan Piasecki Rozdział I. Mała firma w teoriach ekonomicznych Bogdan Piasecki 2.Przedsiębiorca, intraprzedsiębiorca i właściciel-menedżer małej firmy 2.1.Przedsiębiorca i

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN UCZESTNIKA/UCZESTNICZKI PROJEKTU NOWE SZANSE NA ZATRUDNIENIE. Priorytet VIII PO KL Regionalne kadry gospodarki,

BIZNES PLAN UCZESTNIKA/UCZESTNICZKI PROJEKTU NOWE SZANSE NA ZATRUDNIENIE. Priorytet VIII PO KL Regionalne kadry gospodarki, Strona 1 BIZNES PLAN UCZESTNIKA/UCZESTNICZKI PROJEKTU NOWE SZANSE NA ZATRUDNIENIE Priorytet VIII PO KL Regionalne kadry gospodarki, Działanie 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie, Poddziałanie

Bardziej szczegółowo

Krótki opis zakresu i wyników biznes planu. Informacja dla kogo i w jakim celu sporządzony został biznes plan 1 strona.

Krótki opis zakresu i wyników biznes planu. Informacja dla kogo i w jakim celu sporządzony został biznes plan 1 strona. BIZNES PLAN/ BIZNES CASE Czas wykonania: 2-4 tygodnie Koszt szacunkowy: w zależności od zakresu, skali projektu, informacji dostarczonych przez zamawiającego Zakres prac: 1. Streszczenie 2. Informacje

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI Karkonoska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. 58-500 Jelenia Góra ul. 1 Maja 27 ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI (PEŁNA KSIĘGOWOŚĆ) 1 Dokumenty wymagane przy składaniu wniosku o pożyczkę: Dokumenty

Bardziej szczegółowo

Regulamin Preinkubacji w ramach Projektu Kapitał na Innowacje

Regulamin Preinkubacji w ramach Projektu Kapitał na Innowacje Załącznik nr 2 do Uchwały Nr./11 Zarządu MARR S.A. z dnia 2011 Regulamin Preinkubacji w ramach Projektu Kapitał na Innowacje realizowanego w ramach Działania 3.1. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN W PRAKTYCE

BIZNES PLAN W PRAKTYCE BIZNES PLAN W PRAKTYCE Biznes Plan Biznes Plan jest to dokument, dzięki któremu możemy sprzedać naszą fascynację prowadzoną działalnością oraz nadzieje, jakie ona rokuje, potencjalnym źródłom wsparcia

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r.

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 23 stycznia 2014 r. Założenia PO IR Najważniejsze założenia Programu: realizacja projektów B+R w konsorcjach biznesu i nauki,

Bardziej szczegółowo