TOMOGRAFIA REZONANSU MAGNETYCZNEGO NOWOTWORÓW GŁOWY I SZYI MAGNETIC RESONANCE IMAGING IN HEAD AND NECK TUMOURS

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "TOMOGRAFIA REZONANSU MAGNETYCZNEGO NOWOTWORÓW GŁOWY I SZYI MAGNETIC RESONANCE IMAGING IN HEAD AND NECK TUMOURS"

Transkrypt

1 Nowiny Lekarskie 2009, 78, 1, MAGDALENA OWECKA, WŁODZIMIERZ PAPRZYCKI TOMOGRAFIA REZONANSU MAGNETYCZNEGO NOWOTWORÓW GŁOWY I SZYI MAGNETIC RESONANCE IMAGING IN HEAD AND NECK TUMOURS Katedra Radiologii Zakładu Neuroradiologii i Ośrodka Diagnostyki Obrazowej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Kierownik Zakładu: prof. dr hab. Włodzimierz Paprzycki Streszczenie Wstęp. Nowotwory złośliwe głowy i szyi stanowią około 3% wszystkich nowotworów ch u mężczyzn i 2% u kobiet. Szczególny nacisk w diagnostyce kładzie się na uwidocznienie zmian rozrostowych. Jedną z metod obrazowych jest tomografia rezonansu magnetycznego (MR). Cel pracy. Celem pracy było określenie anatomicznej lokalizacji nowotworów głowy i szyi na podstawie badania MR. Metodyka. Materiał pracy stanowiło 96 badań MR wykonanych u 34 kobiet i u 62 mężczyzn. Wśród badanych pacjentów u 63 osób występowały nowotwory rozpoznane po raz pierwszy, natomiast u 33 osób stwierdzono wznowę procesu nowotworowego. Badania MR wykonywane były tomografem rezonansu magnetycznego Magnetom Impact firmy Siemens o indukcji pola magnetycznego 1,0 Tesli. Wyniki i wnioski. Badanie MR pozwoliło na uwidocznienie zmian rozrostowych w obrębie różnych narządów okolicy szczękowotwarzowej. Nowotwory złośliwe rozpoznane po raz pierwszy zajmowały najczęściej (liczba pacjentów): jamę nosową (23), zatokę szczękową (20), gardło (17), oczodół (15), sitowie (15), przygardłową (12), dno jamy ustnej (11) oraz podniebienie (9). Wznowy nowotworów ch najczęściej występowały w: przestrzeni przygardłowej (9), zatoce szczękowej (7), jamie nosowej (6), kącie żuchwy (6), gardle (6), dnie jamy ustnej (5) oraz oczodole (5). Pierwotne nowotwory łagodne występowały najczęściej w okolicy zatoki szczękowej (3), jamy nosowej (3), kąta żuchwy (3) oraz oczodołu (2). Wnioski: w badanej grupie nowotwory okolicy szczękowo-twarzowej najczęściej zlokalizowane były w jamie nosowej i zatoce szczękowej. SŁOWA KLUCZOWE: nowotwory, rezonans magnetyczny, wizualizacja, diagnostyka obrazowa. Summary Aim of the study. Malignant tumours of the head and neck represent about 3% of all malignancies in men, and 2% in women, respectively. Visualization of these lesions is of particular importance for diagnosis and treatment, and magnetic resonance imaging (MR) is one of the best visualizing methods. In this setting, the aim of this study was to locate tumours of the head and neck with MR imaging. Material and methods. The study material consisted of 96 head and neck MR images done in 34 women and 62 men. Of them, 63 patients showed newly diagnosed tumours, and in 33 recurrences of previously treated lesions were detected. The scans were taken with Magnetom Impact (Siemens) MR Tomograph. Results and conclusion. MR images demonstrated lesions in various areas of the maxillo-facial region. Newly diagnosed malignant tumours were found most frequently in (number of patients): nasal cavity (23), maxillary sinus (20), throat (17), orbit (15), ethmoid sinus (15), parapharyngeal space (12), bottom of oral cavity (11), and palate (9). Recurrences of malignant tumours occurred in: parapharyngeal space (9), maxillary sinus (7), nasal cavity (6), angle of mandible (6), throat (6), bottom of oral cavity (5) and orbit (5). Newly diagnosed benign tumours were found most frequently in (number of patients): maxillary sinus (3), nasal cavity (3), angle of mandible (3) and orbit. In conclusion, MR imaging demonstrated that anatomical sites of the maxillo-facial region with the highest prevalence of malignant tumours were the nasal cavity and maxillary sinus. KEY WORDS: cancers, magnetic resonance imaging, visualization, radiological diagnostics. Wstęp Nowotwory okolicy szczękowo-twarzowej, w tym zatok przynosowych, nosa, gruczołów ślinowych i gardła, stają się coraz trudniejszym wyzwaniem dla współczesnej onkologii. Częstość ich występowania wzrasta i obecnie stanowią od 8 do 10% wszystkich nowotworów głowy i szyi [1, 2, 3]. Niestety, są one często rozpoznawane w zaawansowanych stadiach, co uniemożliwia skuteczne leczenie. W ptyce szczególną trudność stwarza ograniczona dostępność guzów twarzoczaszki dla tradycyjnego badania lekarskiego. W związku z powyższym w wielu wypadkach rozpoznanie umożliwiają dopiero badania obrazowe, w tym przede wszystkim tomografia rezonansu magnetycznego (MR), której zaletami są: uzyskiwanie obrazów w dowolnych płaszczyznach i przekrojach, wysoka rozdzielczość tkankowa oraz nienarażanie pacjenta na promieniowanie jonizujące. Co ważne, w MR można dokładnie określić zasięg nacieku nowotworowego, odróżnić od niego współistniejące zapalenie, zobrazować stopień naciekania sąsiadujących naczyń i nerwów; ponadto w niektórych przypadkach chaterystyczny obraz pozwala postawić wstępną diagnozę przedoperacyjną, która dobrze koreluje z wynikami badania histopatologicznego. Celem pracy było badanie tomografem MR częstości zajęcia przez nowotwory poszczególnych struktur anatomicznych twarzoczaszki.

2 Tomografia rezonansu magnetycznego nowotworów głowy i szyi 13 Materiał i metoda Materiał pracy stanowiło 96 badań MR wykonanych w okresie w Ośrodku Diagnostyki Obrazowej Zakładu Neuroradiologii Katedry Radiologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Do pracowni MR pacjenci zostali skierowani z oddziałów i poradni przyklinicznych Kliniki Chirurgii Szczękowo-Twarzowej oraz Kliniki Otolaryngologii i Onkologii Laryngologicznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Rozpoznanie zmiany chorobowej w MR opierało się na stwierdzeniu: przemieszczenia lub zniekształcenia struktur anatomicznych, obecności patologicznej masy, asymetrii zarysów parzystych struktur i nieprawidłowej intensywności sygnału w obrębie niezmienionej objętościowo struktury. We wszystkich przypadkach rozpoznania procesu nowotworowego zostały potwierdzone histopatologicznie w Zakładzie Patomorfologii Klinicznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Badania MR zostały wykonane u 34 kobiet i u 62 mężczyzn tomografem rezonansu magnetycznego Magnetom Impact firmy Siemens o indukcji pola magnetycznego 1,0 Tesli. Badanie składało się z dwóch etapów. Pierwszą część stanowiło standardowe badanie MR głowy ze szczególnym uwzględnieniem okolicy zajętej przez proces nowotworowy w sekwencji spinecho lub turbo spin-echo w obrazach T1-, T2- i PD- zależnych w 3 płaszczyznach. W drugim etapie podawano pacjentom dożylnie środek kontrastowy Magnevist lub Omniscan w dawce 0,2 ml/kg masy ciała. Po podaniu środka kontrastowego obrazowanie przeprowadzono w sekwencji spinecho w trzech płaszczyznach: czołowej, strzałkowej i poprzecznej w obrazach T1- zależnych. Wyniki Wśród badanych pacjentów u 63 (23 kobiety, 40 mężczyzn) osób występowały nowotwory rozpoznane po raz pierwszy (NRPP), natomiast u 33 osób stwierdzono wznowę procesu nowotworowego (11 kobiet, 22 mężczyzn). Wśród NRPP i wznów rozpoznano zmiany łagodne i złośliwe. NRPP łagodne to: szkliwiak, naczyniakotłuszczak, nerwiak osłonkowy, przyzwojak, chrzęstniak, gruczolak limfatyczny, naczyniakowłókniak, a w grupie ze wznową to: brodawczak, nerwiakowłókniak. NRPP złośliwe to: szpiczak, gruczołowato-torbielowaty, nowotwór wrzecionowatokomórkowy,, chłoniak, śluzowo-naskórkowy, gruczolako, nowotwór wywodzący się z tkanki krwiotwórczej (histiocytoma malignum), gronowy, nowotwór anaplastyczny. U chorych ze wznową procesu nowotworowego występowały następujące nowotwory złośliwe:, podstawnokomórkowy, gruczołowato-torbielowaty, czerniak, gruczolako, śluzowo-naskórkowy. Lokalizację nowotworów przedstawiono szczegółowo w tabelach 1 5. Ponadto w tabelach nie ujęto przypadków wznów łagodnych nowotworów u kobiet: brodawczaka i nerwiakowłókniaka. Brodawczak znajdował się w sitowiu i zatoce czołowej, nerwiakowłókniak zlokalizowany był w przestrzeni przygardłowej, zatoce szczękowej, języku, podniebieniu i na podstawie czaszki. Do pierwotnych nowotworów łagodnych u mężczyzn, których również nie przedstawiono w tabelach, należały: guz Warthina oraz naczyniakowłókniaki. Guz Warthina zlokalizowany był w obrębie przyusznicy, natomiast naczyniakowłókniaki znajdowały się w przestrzeni przygardłowej, gardle (2 razy), jamie nosowej, nozdrzach tylnych, zatoce klinowej oraz kącie i gałęzi żuchwy. Nowotwory rozpoznane po raz pierwszy zajmowały najczęściej: jamę nosową (23x), zatokę szczękową (20x), gardło (17x), oczodół (15x), sitowie (15x), przygardłową (12x), dno jamy ustnej (11x) oraz podniebienie (9x). Inne rzadsze lokalizacje przedstawiono w tabelach 2. i 4. W pojedynczych przypadkach rozpoznano proces nowotworowy w obrębie migdałka oraz ślinianki podżuchwowej. Wznowy nowotworów ch najczęściej występowały w: przestrzeni przygardłowej (9x), zatoce szczękowej (7x), jamie nosowej (6x), kącie żuchwy (6x), gardle (6x), dnie jamy ustnej (5x) oraz oczodole (5x). W kilku przypadkach (4,3,2 x) wznowy występowały w obrębie języka, policzka, ślinianki przyusznej oraz środkowego dołu czaszki. Pojedyncze wznowy nowotworowe wykryto na podstawie badania MR na podniebieniu, w przednim dole czaszki oraz nozdrzach tylnych. Pierwotne nowotwory łagodne występowały najczęściej w okolicy zatoki szczękowej (3x), jamy nosowej (3x), kąta żuchwy (3x) oraz oczodołu (2x). Tabela 1. Lokalizacja pierwotnych łagodnych nowotworów u kobiet Figure 1. Location of newly diagnosed benign tumours in women Typ szkliwiak naczyniakotłuszczak nerwiak osłonkowy przyzwojak chrzęstniak lokalizacja kąt żuchwy gałąź żuchwy trzon żuchwy staw skr.-żuch. zatoka szczękowa oczodół zatoka szczękowa sitowie jama nosowa oczodół zatoka klinowa szyja, kąt żuchwy zatoka szczękowa jama nosowa

3 14 Magdalena Owecka, Włodzimierz Paprzycki Tabela 2. Lokalizacja pierwotnych ch nowotworów u kobiet Figure 2. Location of newly diagnosed malignant tumours in women gruczołowatotorbielowaty nowotwór wrzecionowatokomórkowy chłoniak kąt żuchwy 1 gałąź żuchwy 1 1 trzon żuchwy 1 2 dno jamy ustnej 1 3 język 1 1 histiocytoma malignum gronowy nowotwór anaplastyczny zatoka szczękowa sitowie jama nosowa nozdrza tylne oczodół okolica czołowa 1 zatoka czołowa ślinianka 1 podżuchwowa przyusznica 1 1 gardło migdałek policzek podniebienie 2 1 podstawa 1 czaszki środkowy dół czaszki przedni dół 1 1 czaszki zatoka jamista 1 1 kość klinowa 1 mięśnie żwacze 1 1 Tabela 3. Lokalizacja wznów ch nowotworów u kobiet Figure 3. Location of recurrences of malignant tumours in women gruczołowatotorbielowaty czerniak gruczolako kąt żuchwy 3 1 zatoka szczękowa nozdrza tylne 1 oczodół 1 1 przyusznica policzek 1 1 podniebienie 1 podstawa czaszki środkowy dół czaszki 1 1 przedni dół czaszki 1

4 Tomografia rezonansu magnetycznego nowotworów głowy i szyi 15 Tabela 4. Lokalizacja pierwotnych ch nowotworów u mężczyzn Figure 4. Location of newly diagnosed malignant tumours in men gruczołowatotorbielowaty kąt żuchwy 4 chłoniak śluzowonaskórkowy gruczolako histiocytoma malignum gałąź żuchwy 3 1 trzon żuchwy 4 dno jamy ustnej 7 język 3 szczęka 2 zatoka szczękowa sitowie jama nosowa nozdrza tylne 2 1 małżowiny nosowe 2 oczodół okolica czołowa 1 1 przyusznica 1 szpiczak staw skr.-żuchwowy gardło policzek podniebienie podstawa czaszki przedni dół czaszki zatoka jamista 1 kręg szyjny C zatoka klinowa kość klinowa 2

5 16 Magdalena Owecka, Włodzimierz Paprzycki Tabela 5. Lokalizacja wznów ch nowotworów u mężczyzn Figure 5. Location of recurrences of malignant tumours in men podstawnokomórkowy gruczołowatotorbielowaty czerniak gruczolako śluzowonaskórkowy kąt żuchwy 2 gałąź żuchwy 2 1 trzon żuchwy 1 dno jamy ustnej 4 1 język 3 1 szczęka 1 zatoka szczękowa sitowie jama nosowa małżowiny nosowe oczodół 2 1 okolica czołowa 1 przyusznica 1 gardło 5 1 migdałek 1 policzek 1 podstawa czaszki 2 zatoka klinowa 1 kość klinowa Dyskusja Nowotwory twarzoczaszki, gardła i przestrzeni przygardłowej są obciążone bardzo poważnym rokowaniem, przy czym opóźnienie rozpoznania dodatkowo pogarsza prognozę oraz zwiększa częstość występowania deformacji twarzy po radykalnych operacjach [4]. Dla postawienia odpowiedniej diagnozy ważna jest znajomość lokalizacji zmian, a zwłaszcza częstości zajęcia poszczególnych anatomicznych struktur okolicy głowy i szyi. Wydaje się, że informacje o częstości zajęcia okolic anatomicznych mają szczególne znaczenie przede wszystkim w diagnostyce guzów naciekających miejsca słabo dostępne badaniu przedmiotowemu, ponieważ w tych przypadkach istnieje większe ryzyko przeoczenia choroby we wczesnym stadium. Wczesne rozpoznawanie zmian rozrostowych możliwe jest dzięki ciągłemu udoskonalaniu technik obrazowych, w tym tomografii rezonansu magnetycznego [5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19]. Tomografia MR pozwala na dokładną lokalizację zmian ogniskowych oraz umożliwia określenie granic nacieku nowotworowego w obrębie tkanek miękkich, zwłaszcza nosa, gardła i przestrzeni przygardłowej [20]. Na podstawie prezentowanego materiału również potwierdzamy dużą przydatność badania MR w diagnostyce guzów twarzoczaszki. W przedstawionej pracy wykazaliśmy, że najczęściej zajętymi przez nowotwory złośliwe strukturami anatomicznymi twarzoczaszki są jama nosowa oraz zatoka szczękowa. Według piśmiennictwa nowotwory złośliwe jamy nosowej i zatok przynosowych stanowią 0,2 0,8% ogółu wszystkich nowotworów występujących u człowieka. [21]. Często również występują nowotwory gardła, które stanowią od 8 do 10% wszystkich guzów ch głowy i szyi, będąc w większości ami mi [2, 3]. W naszej pracy zmiany rozrostowe gardła występowały także często. W przeciwieństwie do omawianych powyżej nowotworów, grupę zmian występujących sporadycznie stanowią guzy gruczołów ślinowych. Nowotwory ślinianek występują rzadko, stanowiąc 3% wszystkich guzów głowy i szyi, przy czym 85% z nich dotyczy ślinianek przyusznych [22]. W badanym przez nas materiale najwięcej zmian rozrostowych ślinianek występowało w obrębie przyusznicy: gronowy, nowotwór anaplastyczny, szpiczak oraz wznowa a gruczołowato-torbielowatego i a płaskonabłonkowego. Natomiast w obrębie ślinianki podżuchwowej w 100-osobowej grupie pacjentów uwidoczniliśmy jeden przypadek a płaskonabłonkowego. W pracy Zaleskiej- Dorobisz i współpracowników uznano, iż MR jest najlepszym badaniem uwidaczniającym duże zmiany rozrostowe w gruczołach ślinowych. Badanie to, jak podaje autorka, jest szczególnie zalecane w przypadku podejrzenia guzów ch [23], co w pełni potwierdziliśmy w naszej pracy. Należy zauważyć, że w badanej grupie pacjentów w wielu wypadkach uwidoczniliśmy przy pomocy badania MR nowotwory bardzo rzadko występujące w obrębie głowy i szyi, o których w światowym piśmiennictwie donoszono tylko w nielicznych pracach.

6 Tomografia rezonansu magnetycznego nowotworów głowy i szyi 17 Jednym z takich nowotworów jest czerniak. Stanowi on 1% wszystkich nowotworów ch i najrzadziej występuje na błonie śluzowej. Zachorowalność na czerniaka błon śluzowych według danych w Wielkiej Brytanii wynosi 2 przypadki na milion mieszkańców na rok. W przypadku umiejscowienia go w obrębie śluzówki głowy i szyi najczęstszą lokalizacją są zatoki przynosowe i nos [24]. W badanym przez nas materiale wznowa czerniaka złośliwego wystąpiła w obrębie zatoki szczękowej i policzka oraz w jamie nosowej. Innym rzadko występującym nowotworem jest szpiczak nosogardła. Narumi i współpracownicy opisują przypadek 53-letniego mężczyzny, u którego szpiczak wystąpił na tylnej ścianie gardła [25]. W naszej pracy guz znajdował się w obrębie gałęzi żuchwy, zatoki szczękowej, przyusznicy i stawu skroniowo-żuchwowego. Guzem łagodnym, który stwierdza się rzadko w obrębie nosa i zatok przynosowych, jest nerwiak osłonkowy. Należy podkreślić, że w naszym materiale udało nam się udokumentować obecność tego niezwykle rzadko występującego guza u jednej pacjentki. W literaturze światowej opisano nieco ponad 30 przypadków. W naszej pracy zobrazowano nerwiaka osłonkowego w obrębie jamy nosowej, sitowia, oczodołu, zatoki klinowej i zatoki szczękowej, podobnie jak w przypadku opisywanym przez Sarioglu i współpracowników [26]. Wnioski Badanie MR pozwoliło na dokładne uwidocznienie zmian rozrostowych, precyzyjne określenie ich lokalizacji oraz stosunku do sąsiadujących struktur anatomicznych, co wniosło informacje przydatne w planowaniu dalszego leczenia. Dzięki temu badaniu zobrazowano procesy rozrostowe w trudno dostępnych miejscach, w tym zarówno nowotwory często występujące, jak i guzy o bardzo niskiej częstotliwości występowania. Piśmiennictwo 1. Sikorowa L., Meyza J.: Guzy ślinianek. PZWL, Warszawa Osuch J., Osóbka-Morawska A., Sonnenberg Z.: Rak zachyłka gruszkowatego w materiale Warszawskiej Kliniki Otolaryngologicznej. Otolaryngol. Pol., 1983, 37, supl Gluckmann J., Gullane P., Johnson J.: Ptyczne postępowanie w guzach głowy i szyi. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1996, Koh K.S., Eom J.S., Kirk I. et al.: Pectoralis major musculocutaneous flap in oropharyngeal reconstruction: revisited. Plast. Reconstr. Surg., 2006, 118, Aawa A., Tsuruta J., Nishimura R. et al.: MR imaging of lingual carcinoma: comparison with surgical staging. Radiat Med., 1996, 14, Ariyoshi Y., Shimahara M.: Relationships between dynamic contrast- enhanced MRI findings and pattern of invasion for tongue carcinoma. Oncol Rep., 2006, 15, Castaldi A., Arcuri T., Carta M. et al.: Primary leiomyosarcoma of the oral tongue: magnetic resonance and ultrasonography findings with histopathologic correlation. Acta Radiol., 2006, 47, Dillon W.P.: Magnetic resonance imaging of head and neck tumors. Cardiovasc. Intervent. Radiol., 1986, 8, Hayashi T., Ito J., Katsura K. et al.: Malignant melanoma of mandibular gingiva; the usefulness of fat-saturated MRI. Dentomaxillofac. Radiol., 2002, 31, Jeong A.K., Lee H.K., Kim S.Y. et al.: Solitary fibrous tumor of the parapharyngeal space: MR imaging findings. AJNR Am. J. Neuroradiol., 2002, 23, Leboldus G.M., Savoury L.W., Carr T.J. et al.: Magnetic resonance imaging: a review of basic principles and potential use in otolaryngology. J. Otolaryngol., 1986, 15, Leverstein H., Castelijns J.A., Snow G.B.: The value of magnetic resonance imaging in the differential diagnosis of parapharyngeal space tumours. Clin. Otolaryngol. Allied Sci., 1995, 20, Lloyd G.A., Phelps P.D.: The demonstration of tumours of the parapharyngeal space by magnetic resonance imaging. Br. J. Radiol., 1986, 59, Ng S.H., Ko S.F., Toh C.H.: Imaging of neck metastases. Chang Gung Med J., 2006, 29, Okahara M., Kiyosue H., Matsumoto S. et al.: Basal cell adenoma of the parotid gland: MR imaging findings with pathologic correlation. AJNR Am. J. Neuroradiol., 2006, 27, Som P.M., Hermann G., Sacher M. et al.: Bening and malignant sinonasal lesions with intracranial extension: differentiation with MR imaging. Radiology, 1989, 172, Som P.M., Curtin H.D.: Lesions of the parapharyngeal space. Role of MR imaging. Otolaryngol Clin North Am., 1995, 28, Ueda F., Suzuki M., Matsui O. et al.: MR findings of nine cases of palatal tumor. Magn Reson Med. Sci., 2005, 4, van den Broek G.B., Rasch C.R., Pameijer F.A. et al.: Response measurement after intraarterial chemoradiation in advanced head and neck carcinoma: magnetic resonance imaging and evaluation under general anesthesia? Cancer, 2006, 106, Sievers K.W., Greess H., Baum U. et al.: Paranasal sinuses and nasopharynx CT and MRI. Eur. J. Radiol., 2000, 33, Szmeja Z., Nowak K.: Przypadek oblaka nosa o gwałtownym przebiegu. Otolar. Pol., 2004, 57, 3, Osuch-Wójcikiewicz E., Janczewski G., Dobrzyński P. et al.: Guzy ślinianek przyusznych w materiale Kliniki Otolaryngologii AM w Warszawie w latach , Otolar. Pol., 1999, 53, 4, Zaleska-Dorobisz U., Kuzniar J., Badowski R.: Usefulness of imaging in the diagnosis of salivary gland diseases. Pol. Merk. Lek., 2005, 19, Thompson A.: Mucosal melanoma in the head and neck. CME Bulletin, no 3, 1998, Narumi T., Kozawa E., Heshiki A. et al.: CT and MRI findings of a solitary extramedullary plasmacytoma of the oropharynx: case report. Radiat. Med., 2005, 23, Sarioglu S., Ozkal S., Guneri A. et al.: Cystic schwannoma of the maxillary sinus. Auris Nasus Larynx, 2002, 29, Adres do korespondencji: Katedra i Zakład Biomateriałów i Stomatologii Doświadczalnej ul. Bukowska Poznań tel

SKALA PROBLEMU EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW GŁOWY I SZYI

SKALA PROBLEMU EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW GŁOWY I SZYI Stomatologia 2013 Warszawa, 17 października 2013 r. SKALA PROBLEMU EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW GŁOWY I SZYI Henryk Skarżyński, Wojciech Golusiński Współpraca: Ewa Majchrzak, Mateusz Szewczyk, Łukasz Łuczewski

Bardziej szczegółowo

PACLITAXELUM. Załącznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

PACLITAXELUM. Załącznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Załącznik C.47. PACLITAXELUM Lp 1. PACLITAXELUM C00 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WARGI 2. PACLITAXELUM C00.0 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI GÓRNEJ 3. PACLITAXELUM C00.1 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI DOLNEJ 4. PACLITAXELUM

Bardziej szczegółowo

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ

KATEDRA CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ I SZCZĘKOWO- TWARZOWEJ ZAKŁAD CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ DLA STUDENTÓW III ROKU ODDZIAŁU STOMATOLOGII SEMESTR VI (LETNI) 1. Zapoznanie z organizacją Katedry, w szczególności z organizacją Zakładu Chirurgii Stomatologicznej. Powiązania chirurgii stomatologicznej

Bardziej szczegółowo

PACLITAXELUM. Zał cznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

PACLITAXELUM. Zał cznik C.47. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Zał cznik C.47. PACLITAXELUM Lp 1. PACLITAXELUM C00 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WARGI 2. PACLITAXELUM C00.0 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI GÓRNEJ 3. PACLITAXELUM C00.1 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI DOLNEJ 4. PACLITAXELUM

Bardziej szczegółowo

Analiza histokliniczna guzów ślinianek przyusznych u chorych operowanych w okresie 20 lat w Klinice Laryngologii ŚlAM w Katowicach

Analiza histokliniczna guzów ślinianek przyusznych u chorych operowanych w okresie 20 lat w Klinice Laryngologii ŚlAM w Katowicach u chorych operowanych w okresie 20 lat w Klinice Laryngologii ŚlAM w Katowicach A 20-year retrospective histoclinical analysis of parotid gland tumors in the ENT Department AM in Katowice Tatiana Gierek,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Przedmowa Mięsaki kości charakterystyka kliniczna i metody leczenia Objawy radiologiczne zmian nowotworowych kości Guzy z tkanki kostnej

SPIS TREŚCI Przedmowa Mięsaki kości charakterystyka kliniczna i metody leczenia Objawy radiologiczne zmian nowotworowych kości Guzy z tkanki kostnej SPIS TREŚCI Przedmowa... 7 1. Mięsaki kości charakterystyka kliniczna i metody leczenia... 9 Zbigniew I. Nowecki, Piotr Rutkowski 1.1. Wstęp... 9 1.2. Epidemiologia i etiologia...... 9 1.3. Objawy kliniczne

Bardziej szczegółowo

Łódzki Program Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi

Łódzki Program Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi Łódzki Program Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi ( W ramach Ogólnopolskiego Programu Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi, którego autorem jest prof. dr hab. med. Wojciech Golusiński - Prezes Polskiej

Bardziej szczegółowo

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń 1. Scyntygrafia i radioizotopowe badanie czynnościowe tarczycy 1) gamma kamera planarna lub scyntygraf;

Bardziej szczegółowo

3. Zapalenia tkanek miękkich i kości części twarzowej czaszki Stanisława Z. Grabowska, Robert M. Balicki... 112

3. Zapalenia tkanek miękkich i kości części twarzowej czaszki Stanisława Z. Grabowska, Robert M. Balicki... 112 Spis treści Wstęp Leszek Kryst.................. 15 1. Postępowanie okołooperacyjne i w niektórych stanach nagłych Ewa Mayzner-Zawadzka, Marcin Kołacz.......... 17 Postępowanie przedoperacyjne.................

Bardziej szczegółowo

Ocena wyników leczenia chirurgicznego chorych z naczyniakowłókniakiem młodzieńczym

Ocena wyników leczenia chirurgicznego chorych z naczyniakowłókniakiem młodzieńczym Otorynolaryngologia Pucher B i wsp. Naczyniakowłókniak 2015, 14(1): 15-19 młodzieńczy diagnostyka leczenie w materiale Kliniki Otolaryngologii... 15 Ocena wyników leczenia chirurgicznego chorych z naczyniakowłókniakiem

Bardziej szczegółowo

DOCETAXELUM. Zał cznik C.19. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA

DOCETAXELUM. Zał cznik C.19. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA Zał cznik C.19. DOCETAXELUM Lp 1 DOCETAXELUM C00 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WARGI 2 DOCETAXELUM C00.0 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI GÓRNEJ 3 DOCETAXELUM C00.1 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI DOLNEJ 4 DOCETAXELUM

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Radiologia ogólna i stomatologiczna

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Radiologia ogólna i stomatologiczna S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Nazwa modułu Radiologia ogólna i stomatologiczna Obowiązkowy Lekarsko-Stomatologiczny

Bardziej szczegółowo

(Carcinomas of the Nasal Cavity and Paranasal Sinuses)

(Carcinomas of the Nasal Cavity and Paranasal Sinuses) RAK JAMY NOSA I ZATOK PRZYNOSOWYCH (Carcinomas of the Nasal Cavity and Paranasal Sinuses) Monika Durzyńska 1. Materiał chirurgiczny: jama nosowa (przegroda, dno, boczna ściana, przedsionek określ które)

Bardziej szczegółowo

BADANIA RADIOLOGICZNE, TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA, REZONANS MAGNETYCZNY W DIAGNOSTYCE

BADANIA RADIOLOGICZNE, TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA, REZONANS MAGNETYCZNY W DIAGNOSTYCE BADANIA RADIOLOGICZNE, TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA, REZONANS MAGNETYCZNY W DIAGNOSTYCE SZPICZAKA MNOGIEGO Bartosz Białczyk Ośrodek Diagnostyki, Terapii i Telemedycyny KSS im. Jana Pawła II Szpiczak mnogi multiple

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Propedeutyka onkologii

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Propedeutyka onkologii S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Nazwa modułu Propedeutyka onkologii Obowiązkowy Lekarsko-Stomatologiczny

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa 2013 rokiem walki z nowotworami głowy i szyi

Informacja prasowa 2013 rokiem walki z nowotworami głowy i szyi Informacja prasowa 2013 rokiem walki z nowotworami głowy i szyi 2013 rokiem walki z nowotworami głowy i szyi to jedno z głównych założeń ogłoszonego, z inicjatywy prof. Wojciecha Golusińskiego Prezesa

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2005 roku

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2005 roku Nowotwory złośliwe u dzieci w 2005 roku Urszula Wojciechowska, Joanna Didkowska Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów, Centrum Onkologii - Instytut, Warszawa Krajowy Rejestr Nowotworów Niniejsze

Bardziej szczegółowo

RAK GARDŁA (GARDŁO ŚRODKOWE, GARDŁO DOLNE, NOSOGARDŁO) (Carcinomas of the Pharynx) Andrzej Marszałek

RAK GARDŁA (GARDŁO ŚRODKOWE, GARDŁO DOLNE, NOSOGARDŁO) (Carcinomas of the Pharynx) Andrzej Marszałek RAK GARDŁA (GARDŁO ŚRODKOWE, GARDŁO DOLNE, NOSOGARDŁO) (Carcinomas of the Pharynx) Andrzej Marszałek Rodzaj materiału: - biopsja, - biopsja wycinająca, - wycięcie topografia - gardło środkowe - nosogardło

Bardziej szczegółowo

Brachyterapia radykalna nowotworów

Brachyterapia radykalna nowotworów Brachyterapia radykalna nowotworów głowy i szyi wyniki wstępne Janusz Skowronek Zakład Brachyterapii Wielkopolskie Centrum Onkologii, Poznań 04.08.2006 04.08.2006 1 Metody brachyterapii stosowane w radykalnym

Bardziej szczegółowo

Klinika Neurologii i Pediatrii WUM

Klinika Neurologii i Pediatrii WUM Klinika Neurologii i Pediatrii WUM Ø W obrębie głowy i szyi skupia się wiele narządów i tkanek różnego pochodzenia rozwojowego i o różnej budowie histologicznej - tłumaczy to różnorodność chorób występujących

Bardziej szczegółowo

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień Marcin Stępie pień Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM Wrocław, Dolnośląskie Centrum Onkologii we Wrocławiu. Cele diagnostyki rozpoznanie choroby nowotworowej; ocena zaawansowania

Bardziej szczegółowo

Ocena czynników rokowniczych w raku płaskonabłonkowym przełyku w materiale Kliniki Chirurgii Onkologicznej AM w Gdańsku doniesienie wstępne

Ocena czynników rokowniczych w raku płaskonabłonkowym przełyku w materiale Kliniki Chirurgii Onkologicznej AM w Gdańsku doniesienie wstępne Ocena czynników rokowniczych w raku płaskonabłonkowym przełyku w materiale Kliniki Chirurgii Onkologicznej AM w Gdańsku doniesienie wstępne Świerblewski M. 1, Kopacz A. 1, Jastrzębski T. 1 1 Katedra i

Bardziej szczegółowo

FLUOROURACILUM. Załącznik C.26. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1039 Poz.

FLUOROURACILUM. Załącznik C.26. NAZWA SUBSTANCJI CZYNNEJ ORAZ, JEŻELI DOTYCZY- DROGA PODANIA. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1039 Poz. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 1039 Poz. 42 Załącznik C.26. FLUOROURACILUM 1 FLUOROURACILUM C00 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE WARGI 2 FLUOROURACILUM C00.0 POWIERZCHNIA ZEWNĘTRZNA WARGI GÓRNEJ 3 FLUOROURACILUM

Bardziej szczegółowo

RAK JAMY USTNEJ, WARG I JĘZYKA (Carcinomas of the Lip and Oral Cavity) Józef Kobos

RAK JAMY USTNEJ, WARG I JĘZYKA (Carcinomas of the Lip and Oral Cavity) Józef Kobos RAK JAMY USTNEJ, WARG I JĘZYKA (Carcinomas of the Lip and Oral Cavity) Józef Kobos 1. Opis umiejscowienia materiału (wycinka) Otrzymano Materiał świeŝy (nieutrwalony) Materiał utrwalony w formalinie Nieokreślono

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Otolaryngologia

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Otolaryngologia S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Nazwa modułu I nforma cje ogólne Otolaryngologia Obowiązkowy Lekarsko-Stomatologiczny

Bardziej szczegółowo

Dr hab. med. Mirosław Dziuk, prof. nadzw. Kierownik Zakładu Medycyny Nuklearnej WIM Warszawa

Dr hab. med. Mirosław Dziuk, prof. nadzw. Kierownik Zakładu Medycyny Nuklearnej WIM Warszawa Dr hab. med. Mirosław Dziuk, prof. nadzw. Kierownik Zakładu Medycyny Nuklearnej WIM Warszawa ROZPOZNAWANIE: PET - CT W ONKOLOGII poszukiwanie ognisk choroby - wczesne wykrywanie różnicowanie zmian łagodnych

Bardziej szczegółowo

Rak szczęki i rak kompleksu nosowo-sitowego/ Maxillary carcinoma and cancer of the ethmonasal complex

Rak szczęki i rak kompleksu nosowo-sitowego/ Maxillary carcinoma and cancer of the ethmonasal complex 214 współczesna onkologia Rak szczęki i rak kompleksu nosowo-sitowego/ Maxillary carcinoma and cancer of the ethmonasal complex System TNM rozdziela jako oddzielne lokalizacje narządowe raka szczęki i

Bardziej szczegółowo

R_02 10-04-15 18:07 Page 103 Krytyczne spojrzenie 103

R_02 10-04-15 18:07 Page 103 Krytyczne spojrzenie 103 Krytyczne spojrzenie 103 ODPOWIEDZI PRZYPADEK 104 104 R_02 10-04-15 18:07 Page 105 P R Z Y P A D E K 51 1. Jakie jest najbardziej prawdopodobne rozpoznanie? 2. Jaką lokalizację przerzutów ze względu na

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. med. Jan Zapała. Nowotwory złośliwe głowy i szyitrudności

Prof. dr hab. med. Jan Zapała. Nowotwory złośliwe głowy i szyitrudności Prof. dr hab. med. Jan Zapała Nowotwory złośliwe głowy i szyitrudności diagnastyczne Katedra i Klinika Chirurgii Czaszkowo - Szczękowo Twarzowej, Onkologicznej i Rekonstrukcyjnej Instytutu Stomatologii

Bardziej szczegółowo

Okolice głowy i szyi 4-tygodniowego ludzkiego zarodka przypominają w pewien sposób analogiczne obszary zarodka ryby, znajdującego się na identycznym

Okolice głowy i szyi 4-tygodniowego ludzkiego zarodka przypominają w pewien sposób analogiczne obszary zarodka ryby, znajdującego się na identycznym Multimedial Unit of Dept. of Anatomy JU Okolice głowy i szyi 4-tygodniowego ludzkiego zarodka przypominają w pewien sposób analogiczne obszary zarodka ryby, znajdującego się na identycznym czasowo etapie

Bardziej szczegółowo

Interpretacja zdjęć rentgenowskich

Interpretacja zdjęć rentgenowskich TEMAT NUMERU T W Ó J P R Z E G L Ą D S T O M A T O L O G I C Z N Y prof. dr hab. n. med. Ingrid Różyło-Kalinowska Interpretacja zdjęć rentgenowskich Anatomia rentgenowska zdjęcia pantomograficznego TITLE

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe skóry. Katedra Onkologii AM w Poznaniu

Nowotwory złośliwe skóry. Katedra Onkologii AM w Poznaniu Nowotwory złośliwe skóry Katedra Onkologii AM w Poznaniu Nowotwory złośliwe skóry Raki: rak podstawnokomórkowy rak kolczystokomórkowy rak płakonabłonkowy Czerniak Nowotwory złośliwe skóryrak podstawnokomórkowy

Bardziej szczegółowo

Ciekawy przypadek przewlekłe ropne zapalenie zatok.

Ciekawy przypadek przewlekłe ropne zapalenie zatok. Ciekawy przypadek przewlekłe ropne zapalenie zatok. Zdjęcia radiologiczne i endoskopowe 7 letniej klaczy, która trafiła do kliniki z powodu okresowego, lewostronnego wypływu z nosa. Wypływ ten miał charakter

Bardziej szczegółowo

Rak jamy ustnej i wargi/cancer of the oral cavity and lip

Rak jamy ustnej i wargi/cancer of the oral cavity and lip 209 Rak jamy ustnej i wargi/cancer of the oral cavity and lip Zalecenia postępowania w przypadkach raka jamy ustnej i wargi przedstawiono na 2 planszach, poprzedzono krótkim wprowadzeniem i dokładną charakterystyką

Bardziej szczegółowo

This copy is for personal use only - distribution prohibited.

This copy is for personal use only - distribution prohibited. 278 PRACE ORYGINALNE Węzły chłonne przytchawicze u chorych na raka krtani i gardła dolnego w ocenie radiologicznej i klinicznej Paratracheal lymph nodes in patients with larynx and hypopharynx cancer in

Bardziej szczegółowo

Ocena przyczyn późnego rozpoznawania nowotworów jam nosa i zatok przynosowych

Ocena przyczyn późnego rozpoznawania nowotworów jam nosa i zatok przynosowych Otorynolaryngologia Szaleniec J i wsp. Ocena 2009, przyczyn 8(1): 23-27 późnego rozpoznawania nowotworów jam nosa i zatok przynosowych 23 Ocena przyczyn późnego rozpoznawania nowotworów jam nosa i zatok

Bardziej szczegółowo

Sebastian Ochenduszko DIAGNOSTYKA I LECZENIE NOWOTWORÓW GŁOWY I SZYI

Sebastian Ochenduszko DIAGNOSTYKA I LECZENIE NOWOTWORÓW GŁOWY I SZYI Sebastian Ochenduszko DIAGNOSTYKA I LECZENIE NOWOTWORÓW GŁOWY I SZYI Nowotwory głowy i szyi wiele różnych chorób: Podobna etiologia Podobna diagnostyka i leczenie Podobna histopatologia Nowotwory głowy

Bardziej szczegółowo

Guzy tylnej jamy czaszki w materiale Oddziału Neurochirurgii Dziecięcej w Poznaniu

Guzy tylnej jamy czaszki w materiale Oddziału Neurochirurgii Dziecięcej w Poznaniu Guzy tylnej jamy czaszki w materiale Oddziału Neurochirurgii Dziecięcej w Poznaniu Tumors of posterior fossa in material of Pediatric Neurologial Surgery in Poznań Krzysztof Jarmusz, Katarzyna Nowakowska,

Bardziej szczegółowo

Urologiczne leczenie paliatywne zaawansowanych raków nerki. Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, COI, Warszawa

Urologiczne leczenie paliatywne zaawansowanych raków nerki. Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, COI, Warszawa Urologiczne leczenie paliatywne zaawansowanych raków nerki Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, COI, Warszawa Nefrektomia Nefrektomia jest metodą umożliwiającą całkowite wyleczenie

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Stanis³aw Bieñ, Magdalena Zió³kowska, Bart³omiej Kamiñski, Artur Klimas, S³awomir Ok³a, Sylwia Postu³a, Stanis³aw y³ka

Stanis³aw Bieñ, Magdalena Zió³kowska, Bart³omiej Kamiñski, Artur Klimas, S³awomir Ok³a, Sylwia Postu³a, Stanis³aw y³ka Studia Medyczne Akademii Œwiêtokrzyskiej tom 3 Kielce 2006 Stanis³aw Bieñ, Magdalena Zió³kowska, Bart³omiej Kamiñski, Artur Klimas, S³awomir Ok³a, Sylwia Postu³a, Stanis³aw y³ka Zak³ad Onkologii, Opieki

Bardziej szczegółowo

This copy is for personal use only - distribution prohibited.

This copy is for personal use only - distribution prohibited. - - - - - PRACE ORYGINALNE w materiale Kliniki Otolaryngologii w Warszawie w latach 1990 2006 The parotid gland s tumours in material of Otolaryngology Department Medical Academy in Warsaw in 1990 2006

Bardziej szczegółowo

BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU

BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU 442 Część II. Neurologia kliniczna BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU Badania neuroobrazowe Badanie tomografii komputerowej głowy Zasadniczym rozróżnieniem wydaje

Bardziej szczegółowo

SpiS TreśCi chirurgia narządowa 40. nowotwory głowy i szyi VII

SpiS TreśCi chirurgia narządowa 40. nowotwory głowy i szyi VII Spis treści CHIRURGIA NARZĄDOWA... 545 40. Nowotwory głowy i szyi... 547 40.1. Rak części ustnej języka Marcin Kozakiewicz... 547 40.1.1. Epidemiologia... 547 40.1.2. Etiologia i czynniki ryzyka... 547

Bardziej szczegółowo

Brodawczak odwrócony jamy ustnej opis dwóch przypadków

Brodawczak odwrócony jamy ustnej opis dwóch przypadków Czas. Stomatol., 2008, 61, 6, 395-400 2008 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Brodawczak odwrócony jamy ustnej opis dwóch przypadków Inverted papilloma of the oral cavity two case reports

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki,

Bardziej szczegółowo

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU 14 czerwca 2012 r dr n. med. Piotr Tomczak Klinika Onkologii U.M. Poznań Epidemiologia raka nerki RCC stanowi 2 3% nowotworów złośliwych

Bardziej szczegółowo

Październik 2013 Grupa Voxel

Październik 2013 Grupa Voxel Październik 2013 Grupa Voxel GRUPA VOXEL Usługi medyczne Produkcja Usługi komplementarne ie mózgowia - traktografia DTI RTG TK (CT) od 1 do 60 obrazów/badanie do1500 obrazów/badanie TELE PACS Stacje diagnostyczne

Bardziej szczegółowo

REZONANS MAGNETYCZNY GRUCZOŁU KROKOWEGO

REZONANS MAGNETYCZNY GRUCZOŁU KROKOWEGO REZONANS MAGNETYCZNY GRUCZOŁU KROKOWEGO mpmri multiparametric MRI affidea MR Warszawa Pracownia i sprzęt Pracownia Rezonansu Magnetycznego Affidea w Warszawie została uruchomiona latem 2012 roku. Wyposażona

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA ULTRASONOGRAFICZNA TARCZYCY. Michał Brzewski Anna Jakubowska Zakład Radiologii Pediatrycznej AM Warszawa

DIAGNOSTYKA ULTRASONOGRAFICZNA TARCZYCY. Michał Brzewski Anna Jakubowska Zakład Radiologii Pediatrycznej AM Warszawa DIAGNOSTYKA ULTRASONOGRAFICZNA TARCZYCY Michał Brzewski Anna Jakubowska Zakład Radiologii Pediatrycznej AM Warszawa 1 PROBLEMY DIAGNOSTYCZNE Wady rozwojowe Wole Guzki tarczycy Nowotwory tarczycy Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

1. Studia Doktoranckie Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Zakład Genetyki Klinicznej i Laboratoryjnej w Łodzi, UM w Łodzi

1. Studia Doktoranckie Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Zakład Genetyki Klinicznej i Laboratoryjnej w Łodzi, UM w Łodzi Płód w płodzie fetus in fetu. Hanna Moczulska 1, Maria Respondek-Liberska 2 1. Studia Doktoranckie Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Zakład Genetyki Klinicznej i Laboratoryjnej w Łodzi, UM w Łodzi 2. Zakład

Bardziej szczegółowo

RODZAJ ŚWIADCZANIA / ROZPOZNANIE KLINICZNE

RODZAJ ŚWIADCZANIA / ROZPOZNANIE KLINICZNE DZIEDZINA: WYTYCZNE CHIRURGIA SZCZĘKOWOTWARZOWA TRYB chirurgiczne opracowanie rozległych, głębokich ran urazy różnych okolic ciała obserwacja, leczenie zachowawcze wstrząśnienie mózgu obserwacja i leczenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SYMPOZJUM SEKCJI CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ PTS KRAKÓW, 18 VI 2011

PROGRAM SYMPOZJUM SEKCJI CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ PTS KRAKÓW, 18 VI 2011 Godz. PROGRAM SYMPOZJUM SEKCJI CHIRURGII STOMATOLOGICZNEJ PTS KRAKÓW, 18 VI 2011 9.00 Otwarcie - Dr med. Maria Panaś - Prezes Sekcji Chirurgii Stomatologicznej PTS 9.05 Dr hab. med. Bartłomiej W. Loster

Bardziej szczegółowo

Znaczenie PFS oraz OS w analizach klinicznych w onkologii

Znaczenie PFS oraz OS w analizach klinicznych w onkologii Znaczenie PFS oraz OS w analizach klinicznych w onkologii experience makes the difference Magdalena Władysiuk, lek. med., MBA Cel terapii w onkologii/hematologii Kontrola rozwoju choroby Kontrola objawów

Bardziej szczegółowo

Otolaryngologia. Zwróć uwagę, że numery WV 1-39 przydzielone są otorynolaryngologii, rynologii i laryngologii traktowanych zarówno razem jak i osobno.

Otolaryngologia. Zwróć uwagę, że numery WV 1-39 przydzielone są otorynolaryngologii, rynologii i laryngologii traktowanych zarówno razem jak i osobno. WV Otolaryngologia Zwróć uwagę, że numery WV 1-39 przydzielone są otorynolaryngologii, rynologii i laryngologii traktowanych zarówno razem jak i osobno. WV 100-190 dotyczy tylko prac ogólnych. Klasyfikuj

Bardziej szczegółowo

This copy is for personal use only - distribution prohibited.

This copy is for personal use only - distribution prohibited. - - - - - Nowotwory przerzutowe w śliniance przyusznej Metastatic neoplasms to the parotid gland Stanisław Żyłka 1, Marcin Zawadzki 1, Sławomir Okła 1, Sylwia Postuła 1, Magdalena Ziółkowska 1, Stanisław

Bardziej szczegółowo

Analiza ruchu wysuwania żuchwy u chorych ze złożonymi przemieszczeniami krążka stawowego stawu skroniowo-żuchwowego*

Analiza ruchu wysuwania żuchwy u chorych ze złożonymi przemieszczeniami krążka stawowego stawu skroniowo-żuchwowego* PROTET. STOMATOL., 2007, LVII, 5, 325-330 Analiza ruchu wysuwania żuchwy u chorych ze złożonymi przemieszczeniami krążka stawowego stawu skroniowo-żuchwowego* Analysis of protrusive mandibular movement

Bardziej szczegółowo

Katar, bóle głowy i zębów, ból w okolicy oczodołów

Katar, bóle głowy i zębów, ból w okolicy oczodołów Wpływ zębów na zatoki lek. stom. Barbara Urbanowicz-Śmigiel, tech. radiolog Jakub Baran, inż. fizyki medycznej, tech. radiolog Rozalia Kołodziej Katar, bóle głowy i zębów, ból w okolicy oczodołów mogą

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI:

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: Klinika Otolaryngologii i Onkologii Laryngologicznej 1. Adres jednostki: Adres: 60-355 Poznań, ul. Przybyszewskiego 49 Tel. /Fax 61 8691

Bardziej szczegółowo

PRACE ORYGINALNE. Gruczolaki wielopostaciowe w materiale własnym. Pleomorphic Adenoma in Own Material

PRACE ORYGINALNE. Gruczolaki wielopostaciowe w materiale własnym. Pleomorphic Adenoma in Own Material PRACE ORYGINALNE Dent. Med. Probl. 2014, 51, 1, 43 48 ISSN 1644-387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Anna Janas 1, 2, A F, Rafał Stelmach 1, B, Dorota Sokołowska 1, C,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów VI roku

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów VI roku PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów VI roku 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Propedeutyka Stomatologii 2. NAZWA JEDNOSTKI

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 157/2014 z dnia 21 lipca 2014 r. o projekcie programu Program profilaktyki nowotworów głowy i szyi województwa

Bardziej szczegółowo

otolaryngologia polska 68 (2014) ScienceDirect journal homepage:

otolaryngologia polska 68 (2014) ScienceDirect journal homepage: otolaryngologia polska 68 (2014) 315 319 Dostępne online www.sciencedirect.com ScienceDirect journal homepage: www.elsevier.com/locate/otpol Artykuł oryginalny/original research article Guzy nowotworowe

Bardziej szczegółowo

Pracownia Patologii Ogólnej i Neuropatologii, Katedra Pielęgniarstwa, Gdański Uniwersytet Medyczny

Pracownia Patologii Ogólnej i Neuropatologii, Katedra Pielęgniarstwa, Gdański Uniwersytet Medyczny POZAGONADALNE I POZACZASZKOWE GUZY GERMINALNE (EXTRAGONADAL GERM CELL TUMOR) Ewa IŜycka-Świeszewska Pracownia Patologii Ogólnej i Neuropatologii, Katedra Pielęgniarstwa, Gdański Uniwersytet Medyczny 1.

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

SYLABUS Część A - Opis przedmiotu kształcenia.

SYLABUS Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: Specjalności: SYLABUS Część A - Opis przedmiotu kształcenia. OTOLARYNGOLOGIA DZIECIĘCA Kod modułu LK.3.F.003 I Wydział Lekarski z Oddziałem Stomatologicznym

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2008.164.1027 j.t. z późn.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2008.164.1027 j.t. z późn. 1 2 3 4 5 6 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2008.164.1027 j.t. z późn. Zm) Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

This copy is for personal use only - distribution prohibited.

This copy is for personal use only - distribution prohibited. PRACE ORYGINALNE Leczenie chirurgiczne guzów nowotworowych ślinianek Surgery treatment of salivary gland tumors Marcin Kubiak 1, Magdalena Maria Łapienis 1, Dariusz Kaczmarczyk 1, 2, Alina MorawiecSztandera

Bardziej szczegółowo

Możliwości pozytonowej emisyjnej tomografii ( PET ) w prowadzeniu pacjenta ze szpiczakiem mnogim.

Możliwości pozytonowej emisyjnej tomografii ( PET ) w prowadzeniu pacjenta ze szpiczakiem mnogim. Możliwości pozytonowej emisyjnej tomografii ( PET ) w prowadzeniu pacjenta ze szpiczakiem mnogim. Bogdan Małkowski Zakład Medycyny Nuklearnej Centrum Onkologii Bydgoszcz Zastosowanie fluorodeoksyglukozy

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki 2015/2016. Dr hab. n. med. Prof.UR Bogumił Lewandowski

Rok akademicki 2015/2016. Dr hab. n. med. Prof.UR Bogumił Lewandowski Rok akademicki 05/06 () Nazwa Propedeutyka stomatologiczna w pracy położnej () Nazwa jednostki prowadzącej Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego przedmiot Katedra: Położnictwa (3) Kod - (4) Studia

Bardziej szczegółowo

Chirurgiczne leczenie guza Warthina

Chirurgiczne leczenie guza Warthina Czas. Stomatol., 2009, 62, 11, 905-911 2009 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Chirurgiczne leczenie guza Warthina Surgical treatment of Whartin s tumour Jan Przybysz, Jarosław Dąbrowski,

Bardziej szczegółowo

Jarosław B. Ćwikła. Wydział Nauk Medycznych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Jarosław B. Ćwikła. Wydział Nauk Medycznych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Nowe algorytmy oceny odpowiedzi na leczenie w badaniach strukturalnych, dużo dalej niż klasyczne kryteria RECIST Jarosław B. Ćwikła Wydział Nauk Medycznych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Radiologiczna

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. I Wydział Lekarski z Oddziałem Stomatologicznym II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. I Wydział Lekarski z Oddziałem Stomatologicznym II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym SYLABUS Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: LARYNGOLOGIA I Wydział Lekarski z Oddziałem Stomatologicznym II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kod modułu

Bardziej szczegółowo

CHŁONIAKI ZŁOŚLIWE U DZIECI

CHŁONIAKI ZŁOŚLIWE U DZIECI Prof. dr hab.med. Jacek Wachowiak CHŁONIAKI ZŁOŚLIWE PODZIAŁ CHŁONIAKI ZŁOŚLIWE 1. CHŁONIAKI NIEZIARNICZE 2. CHOROBA HODGKINA (ZIARNICA ZŁOŚLIWA) EPIDEMIOLOGIA - OK. 10% NOWOTWORÓW Klinika Onkologii, Hematologii

Bardziej szczegółowo

Przerzut raka jasnokomórkowego nerki do tkanek jamy ustnej

Przerzut raka jasnokomórkowego nerki do tkanek jamy ustnej Czas. Stomatol., 2009, 62, 12, 962-967 2009 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Przerzut raka jasnokomórkowego nerki do tkanek jamy ustnej Renal cell carcinoma metastasis to oral cavity tissues

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2003 roku

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2003 roku Nowotwory złośliwe u dzieci w 2003 roku Urszula Wojciechowska Joanna Didkowska Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów Centrum Onkologii - Instytut, Warszawa Niniejsze opracowanie zawiera dane dotyczące

Bardziej szczegółowo

FIZJOLOGIA I PATOLOGIA SUTKÓW U DZIECI I MŁODZIEŻY W DIAGNOSTYCE ULTRASONOGRAFICZNEJ

FIZJOLOGIA I PATOLOGIA SUTKÓW U DZIECI I MŁODZIEŻY W DIAGNOSTYCE ULTRASONOGRAFICZNEJ FIZJOLOGIA I PATOLOGIA SUTKÓW U DZIECI I MŁODZIEŻY W DIAGNOSTYCE ULTRASONOGRAFICZNEJ A.JAKUBOWSKA, M.BRZEWSKI, M.GRAJEWSKA-FERENS, A.MARCIŃSKI, J.MĄDZIK ZAKŁAD RADIOLOGII PEDIATRYCZNEJ I KLINIKA ENDOKRYNOLOGII

Bardziej szczegółowo

RADIOTERAPIA NOWOTWORÓW UKŁADU MOCZOWO PŁCIOWEGO U MĘŻCZYZN DOSTĘPNOŚĆ W POLSCE

RADIOTERAPIA NOWOTWORÓW UKŁADU MOCZOWO PŁCIOWEGO U MĘŻCZYZN DOSTĘPNOŚĆ W POLSCE RADIOTERAPIA NOWOTWORÓW UKŁADU MOCZOWO PŁCIOWEGO U MĘŻCZYZN DOSTĘPNOŚĆ W POLSCE Marcin Hetnał Centrum Onkologii Instytut im. MSC; Kraków Ośrodek Radioterapii Amethyst RTCP w Krakowie Radioterapia Radioterapia

Bardziej szczegółowo

Chrzęstniakomięsak szczęki opis przypadku

Chrzęstniakomięsak szczęki opis przypadku 98 Otorynolaryngologia 2010, 9(2): 98-102 Chrzęstniakomięsak szczęki opis przypadku Chondrosarcoma of the maxilla case report Robert Bilewicz 1/, Andrzej Marszałek 2/, Paweł Burduk 1/ 1/ Klinika Otolaryngologii

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2009

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2009 WOJEWÓDZKA PORADNIA ONKOLOGICZNA W GORZOWIE WLKP. NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2009 GORZÓW WLKP. 2011 ISSN 1896-8090 Wydawca: Lubuski Rejestr Nowotworów Złośliwych w Gorzowie Wlkp. Lubuski

Bardziej szczegółowo

WZÓR PROFILAKTYCZNEGO BADANIA PACJENTA W GABINECIE STOMATOLOGICZNYM

WZÓR PROFILAKTYCZNEGO BADANIA PACJENTA W GABINECIE STOMATOLOGICZNYM WZÓR PROFILAKTYCZNEGO BADANIA PACJENTA W GABINECIE STOMATOLOGICZNYM Przedstawiamy badanie w kierunku raka jamy ustnej zamieszczone na stronach Państwowego Instytutu Dentystycznego i Twarzowo-Czaszkowego

Bardziej szczegółowo

Postępy w Gastroenterologii. Poznań 2013. Janusz Milewski, Klinika Gastroenterologii CSK MSW.

Postępy w Gastroenterologii. Poznań 2013. Janusz Milewski, Klinika Gastroenterologii CSK MSW. Postępy w Gastroenterologii. Poznań 2013. Janusz Milewski, Klinika Gastroenterologii CSK MSW. Rak trzustki na drugim miejscu pośród nowotworów w gastroenterologii. Na 9 miejscu pod względem lokalizacji

Bardziej szczegółowo

Możliwości diagnostyczne w nowotworach nerki - rola wczesnego wykrywania

Możliwości diagnostyczne w nowotworach nerki - rola wczesnego wykrywania Możliwości diagnostyczne w nowotworach nerki - rola wczesnego wykrywania Rak nerki stanowi około 3% wszystkich nowotworów złośliwych u człowieka. Najczęściej rozwija się w starszym wieku, aczkolwiek coraz

Bardziej szczegółowo

Sylabus Część A - Opis przedmiotu kształcenia

Sylabus Część A - Opis przedmiotu kształcenia WYDZIAŁ LEKARSKO-STOMATOLOGICZNY UMW Nazwa modułu/przedmiotu Sylabus Część A - Opis przedmiotu Radiologia stomatologiczna Grupa szczegółowych efektów Kod grupy V Nazwa grupy E Wydział Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2011

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2011 LUBUSKIE BIURO REJESTRACJI NOWOTWORÓW W GORZOWIE WLKP. NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2011 GORZÓW WLKP. 2014 ISSN 1897-6352 Wydawca: Lubuskie Biuro Rejestracji Nowotworów w Gorzowie Wlkp.

Bardziej szczegółowo

Wartość spiralnej tomografii komputerowej w rozpoznawaniu przerzutów do węzłów chłonnych w raku wargi dolnej

Wartość spiralnej tomografii komputerowej w rozpoznawaniu przerzutów do węzłów chłonnych w raku wargi dolnej PRACE ORYGINALNE Anna DUBIS 1 Przemysław DUBIS 3 Grażyna WYSZYŃSKA PAWELEC 2,3 Lilianna PODSIADŁO 1 Wartość spiralnej tomografii komputerowej w rozpoznawaniu przerzutów do węzłów chłonnych w raku wargi

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolski Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Nowotworów Głowy i Szyi

Ogólnopolski Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Nowotworów Głowy i Szyi Konferencja Komisji Stomatologicznej Naczelnej Rady Lekarskiej 17.10. 2013. 2013 rokiem walki z nowotworami głowy i szyi Ogólnopolski Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Nowotworów Głowy i Szyi

Bardziej szczegółowo

LUBUSKIE BIURO REJESTRACJI NOWOTWORÓW W GORZOWIE WIELKOPOLSKIM. Nowotwory złośliwe w województwie lubuskim rok 2012

LUBUSKIE BIURO REJESTRACJI NOWOTWORÓW W GORZOWIE WIELKOPOLSKIM. Nowotwory złośliwe w województwie lubuskim rok 2012 LUBUSKIE BIURO REJESTRACJI NOWOTWORÓW W GORZOWIE WIELKOPOLSKIM Nowotwory złośliwe w województwie lubuskim rok 2012 Gorzów Wielkopolski 2015 ISSN 1897-6352 Wydawca: Lubuskie Biuro Rejestracji Nowotworów

Bardziej szczegółowo

Sylabus na rok 2014-2015

Sylabus na rok 2014-2015 Sylabus na rok 04-05 () Nazwa przedmiotu Propedeutyka stomatologiczna w pracy położnej () Nazwa jednostki prowadzącej Instytut Położnictwa i Ratownictwa Medycznego przedmiot Katedra: Położnictwa (3) Kod

Bardziej szczegółowo

GUZY PODŚCIELISKOWE PRZEWODU POKARMOWEGO. (Gastrointestinal Stromal Tumor (GIST)) Anna Nasierowska-Guttmejer, Katarzyna Guzińska-Ustynowicz

GUZY PODŚCIELISKOWE PRZEWODU POKARMOWEGO. (Gastrointestinal Stromal Tumor (GIST)) Anna Nasierowska-Guttmejer, Katarzyna Guzińska-Ustynowicz Sformatowano GUZY PODŚCIELISKOWE PRZEWODU POKARMOWEGO (Gastrointestinal Stromal Tumor (GIST)) Anna Nasierowska-Guttmejer, Katarzyna Guzińska-Ustynowicz 1. Materiał chirurgiczny: przełyk, Ŝołądek, jelito

Bardziej szczegółowo

typ 3, sporadyczny; Techniki Obrazowe

typ 3, sporadyczny; Techniki Obrazowe Guz neuroendokrynny żołądka typ 3, sporadyczny; Techniki Obrazowe Mariusz I.Furmanek CSK MSWiA i CMKP Warszawa Ocena wyjściowa, metody strukturalne WHO 2 (rak wysoko zróżnicowany); Endoskopia i/lub EUS;

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2008

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2008 WOJEWÓDZKA PORADNIA ONKOLOGICZNA W GORZOWIE WLKP. NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2008 GORZÓW WLKP. 2010 ISSN 1896-8090 Wydawca: Lubuski Rejestr Nowotworów Złośliwych w Gorzowie Wlkp. Lubuski

Bardziej szczegółowo

Imię nazwisko pacjenta... Lekarz nadzorujący Rozpoznanie

Imię nazwisko pacjenta... Lekarz nadzorujący Rozpoznanie Zmniejszenie małżowin nosowych (konchoplastyka) Małżowiny to struktury anatomiczne wychodzące z dolno-bocznej części jamy nosa i zbudowane ze szkieletu kostnego obudowanego błoną śluzową. Zabieg polega

Bardziej szczegółowo

Brodawczaki splotu naczyniówkowego u dzieci

Brodawczaki splotu naczyniówkowego u dzieci Brodawczaki splotu naczyniówkowego u dzieci Choroid plexus papilloma in children Krzysztof Jarmusz, Zdzis³aw Huber, Pawe³ Ma³asiak, Katarzyna Nowakowska, Krzysztof Strzy ewski z Katedry i Kliniki Chirurgii,

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK PRAKTYK PRAKTYCZNE NAUCZANIE KLINICZNE KIERUNEK LEKARSKO-DENTYSTYCZNY

DZIENNIK PRAKTYK PRAKTYCZNE NAUCZANIE KLINICZNE KIERUNEK LEKARSKO-DENTYSTYCZNY DZIENNIK PRKTYK PRKTYCZNE NUCZNIE KLINICZNE KIERUNEK LEKRSKO-DENTYSTYCZNY DZIENNIK PRKTYK kierunek lekarsko-dentystyczny Imię i nazwisko studenta PESEL Numer albumu zdjęcie Nazwa uczelni Data wystawienia

Bardziej szczegółowo

Rak gardła/pharyngeal carcinoma

Rak gardła/pharyngeal carcinoma 202 współczesna onkologia Rak gardła/pharyngeal carcinoma Zalecenia postępowania w przypadkach raka gardła o lokalizacji w części nosowej, ustnej i krtaniowej przedstawiono na 3 planszach, poprzedzono

Bardziej szczegółowo

Opis przypadku Case report

Opis przypadku Case report NOWOTWORY Journal of Oncology 2011 volume 61 Number 3 262 266 Opis przypadku Case report Niezwykły przypadek guza śluzowo-naskórkowego szczęki (35 lat obserwacji) Andrzej Kułakowski Przedstawiono przypadek

Bardziej szczegółowo