Rynek finansowy i jego uczestnicy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rynek finansowy i jego uczestnicy"

Transkrypt

1 Elżbieta Aleksandrowska M1,drywydllalowe Studium Doktoranckie Rynek finansowy i jego uczestnicy Rynek finansowy określić można jako ogół transakcji papierami wartościo wymi będącymi instrumentami udziełania kredytów krótko-, średnio- i długoterminowych'. Zadaniem rynku finansowego jest umożliwienie przepływów kapitałów pomiędzy osobami dysponującymi oszczędnościami, a podmiotami potrzebującymi ich na długo- i średnioterminowe cełe inwestycyjne'. Rynek finansowy ze względu na funkcje, jakie pełni w gospodarce, można podzielić na kilka grup, a zazwyczaj na szeroko rozumiane rynki pieniężne oraz rynki kapitałowe. Inny podział przedstawia E. Pietrzyk, zgodnie z którym.. rynek finansowy obejmuje rynek pieniężny (money market), rynek kapitałowy (capital market), rynek kredytowy (credit market) oraz rynek pozabilansowych instrumentów finansowych (offbalance sheetfinancial instruments market)"j. Za umowną granicę pomiędzy rynkiem kapitałowym, a pieniężnym przyjmuje się termin spłaty nie przekraczający jednego roku. Należy jednakże zaznaczyć, że istnieje coraz więcej instrumentów typowych dla rynku pienięż nego z wieloletnimi terminami spłaty'. Rynek pieniężny to część rynku finansowego, na której podmioty dokonują finansowania bieżącej działałności. Jest to rynek papierów wartościowych o krótkich terminach wymagałności, takich jak krótkoterminowe dłużne papiery wartościowe - bony komercyjne, weksle, czeki. Na rynku pieniężnym spotyka się dwa podstawowe typy instrumentów finansowych: instrumenty procentowe oraz krótkoterminowe papiery dyskontowe. Papiery procentowe występujące na rynku pieniężnym różnią się od obli- 'A. Kaźmierczak, Zarys ballkowo.lei we wspd/czesllym kapitalizmie, SGH; Warszawa 1991, S Na czym II/dzie robią pielliądze, T. Biernat, Z. L.bledź, T. Maciejewski, M. Wojewódka, Gielda MW-System, Kraków 1991, s. 58. J E. Pietrzak, Międzynarodowe operacje walutowe. Biblioteka Menedżera i Bankowca, Warsz_wa 1992, s A. Sapaćko, Gielda papierdw warro~eiowyc1l, AWiM MediaBank SA, Warszawa 1993, s I.

2 I Elżbieta Aleksandrowska gacji długo- i średnioterminowych krótszym terminem spłaty. Papiery dyskontowe charakteryzują się całkowitym brakiem wypłat odsetek. Wynagrodzenie ich posiadacza jest równe nadwyżce wartości nominalnej spłaconej przez emitenta ponad pierwotną cenę zakupu'. Istota rynku kredytowego polega na tym, że zawierane są na nim transakcje między bankami handlowymi i innymi instytucjami finansowymi a klientami o różnej wiarygodności finansowej, którzy nie mają dostępu do rynku kapitałowego i pieniężnego. Klientami tymi są głównie małe i średnie przedsiębiorstwa oraz gospodarstwa domowe'. Rynek pozabilansowych instrumentów finansowych tworzy transakcje finansowe, które nie powodują powstawania rozumianych klasycznie wierzytelności i zobowiązań, a w związku z tym zapisywane są poza bilansem. Dominują tutaj transakcje futures i transakcje opcyjne. Transakcje te służą przede wszystkim ochronie przed ryzykiem wynikającym ze zmienności stóp procentowych oraz zmian kursu akcji, jak również umożliwiają spekulację na tych zmianach'. Transakcje futures nie opiewają na towar fizyczny, lecz na waluty, papiery wartościowe i depozyty bankowe o stałym oprocentowaniu oraz indeksy kursów akcji i inne indeksy ekonomiczne, określane głównie mianem instrumentów finansowych'. Opcja natomiast jest zobowiązaniem kupna określonego pakietu papierów wartościowych lub walut w określonym terminie i po określonej cenie'.. Rynek kapitałowy jest to część rynku finansowego, na której dokonuje się obrotu instrumentami finansowymi (średnio- i długoterminowymi) o charakterze własnościowym i wierzytelnościowym w celach inwestycyjnych. Na rynku kapitałowym spotykają się dwie grupy inwestorów: - inwestorzy realni (wydatkujący zainwestowane pieniądze na różnego rodzaju przedsięwzięcia gospodarcze), - inwestorzy finansowi (dostarczający kapitału, licząc na korzystne w sensie finansowym zainwestowanie swoich pieniędzy). Pomiędzy tymi dwiema grupami występuje instytucja pośrednika finansowego, przez którą nawiązywany jest kontakt i w efekcie zawierane na odpowiednich warunkach umowy pomiędzy inwestorami realnymi oraz inwestorami finansowymi 10. Zależności te przedstawia następujący schemat: Inwestorzy finansowi oszczędności po~yczki Pośrednicy finansowi udzialy, akcje obligacje Inwestorzy realni 5 W. R. Gębieki, Banki i biura maklerskie lia rynku papierów wartościowych, Wydawnictwo Park, Bielsko-Biala \994, s. \7. 6 E. Pietrzak, op. cit., s , Ibidem, s. \\-\3. 8 Giełdy w gospodarce światowej, praca zbiorowa pod red. W. Januszkiewicza, PWE. Warszawa \99\, s 'A. Sapaćko, op. cit., s M. Wiśniewski, Elementarz gieldowy, Wydawnictwo DWN, Kraków \993, s. 20.

3 Rynek finansowy i jego uczestnicy I Rynek kapitałowy zawężony do obrotu papierami wartościowymi (akcjami i obligacjami) nazywany jest rynkiem papierów wartościowych". Rynek papierów wartościowych jest częścią całego systemu rynkowego. Instrumenty finansowe tego rynku są zbywalnymi papierami wartościowymi emitowanymi przez instytucje publiczne oraz wiarygodne finansowo firmy prywatne. W ramach rynku papierów wartościowych występuje rynek pierwotny i rynek wtórny. Podział ten opiera się na kryterium osoby oferującej papiery wartościowe. Na rynku pierwotnym następuje sprzedaż nowych emisji papierów wartościowych przez emitenta tym inwestorom, którzy ocenili, że inwestycja w papiery emitenta jest korzystną lokatą oszczędności. Emitent papierów wartościowych decyduje się na ich emisję w celu uzyskania kapitalu potrzebnego do finansowania planowanych przedsięwzięć. Na tym rynku rozróżnia się dwa rodzaje emisji: publiczną i niepubliczną'2. Oferta publiczna występuje wówczas, gdy do proponowania nabycia, nabywania lub przenoszenia praw z emitowanych w serii papierów wartościowych wykorzystuje się środki masowego przekazu, albo gdy proponowane nabycie skierowane jest do więcej niż 300 osób lub nieoznaczonego adresata". Na rynku pierwotnym inwestorzy nabywają papiery wartościowe po stalej cenie emisyjnej, która nie może ulec zmianie aż do końca okresu emisyjnego określonego przez emitenta, przy czym w przypadku emisji akcji okres ten nie może przekroczyć trzech miesięcy. Wtórny rynek charakteryzuje się tym, że nie następuje na nim w sposób bezpośredni zasilenie emitenta papierów wartościowych w kapitał. Ale chociaż na tym rynku emitenci nie zwiększają swoich kapitałów, to ma on dla nich duże znaczenie. Stanowi przede wszystkim źródlo informacji. Kształtowanie się kursu akcji, wahania kursu, struktura akcjonariatu itp. stanowią podstawowe dane w procesie podejmowania ważnych decyzji rozwojowych spółki. Na rynku wtórnym następuje proponowanie sprzedaży praw z emitowanych wcześniej papierów wartościowych lub sprzedaży takich praw przez osoby inne niż emitent 14 Uczestnikami rynku kapitałowego są podmioty zawierające w sposób pośredni lub bezpośredni transakcje na tym rynku. Ze względu na spełniane role można ich podzielić na trzy grupy: emitentów, pośredników, inwestorów. Na rynku kapitałowym istnieją również uczestnicy pełniący funkcje pomocnicze. Celem ich działania jest umoźliwianie sprawnego i bezpiecznego obrotu papierami wartościowymi. Ze względu na pełnione przez nich funkcje wyróżnia się: Giełdę Papierów Wartościowych SA, Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych SA, pośredników (Biura Maklerskie, Banki), Sponsora Emisji, Emitenta, Specjalistę, Bank Rozliczeniowy. Nad funkcjonowaniem rynku kapitałowego w Polsce czuwa Komisja Papierów Wartościowych w Warszawie. "W.R. Gębieki, op. cit., s. 17-1B. 12 J. Socha, op. cil.. s Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych. Ustawa z 22 marca 1991 r., Dz.U. z 1994 r., nr SB, poz. 239, nr 71. poz. 313 i nr 121, poz. 591, art J. Socha, op. cil.,s

4 I Eltbieta Aleksandrowska Nie jest ona uczestnikiem obrotu giełdowego. Została stworzona jako centralny organ administracji rządowej w sprawach publicznego obrotu papierami wartościowymi i jest nadzorowana przez Prezesa Rady Ministrów's. Do głównych zadań Komisji należy: - sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem reguł uczciwego obrotu i konkurencji w zakresie publicznego obrotu papierami wartościowymi. - inspirowanie. organizowanie i podejmowanie działań zapewniających sprawne funkcjonowanie rynku papierów wartościowych oraz ochronę inwestorów. - współdziałanie z organami administracji rządowej. Narodowym Bankiem Polskim oraz instytucjami i uczestnikami publicznego obrotu papierami wartościowymi w zakresie stosowania polityki gospodarczej państwa, zapewniającej rozwój rynku papierów wartościowych. - upowszechnianie wiedzy o zasadach funkcjonowania rynku papierów wartościowych. - podejmowanie innych działań przewidzianych przepisami ustawy.. Prawo o publicznym obrocie papierami wrutościowymi i funduszach powierniczych"'6. W skład Komisji wchodzą: przewodniczący. dwóch jego zastępców oraz czterech członków. Reprezentują oni najbardziej związane z działaniem rynku kapitałowego instytucje: Urząd Antymonopolowy. Ministerstwo Przekształceń Własnościowych. Ministerstwo Finansów. Narodowy Bank Polski. Giełdę Papierów Wartościowych i Samorząd Maklerów". Komisja Papierów Wrutościowych.jako jedyna instytucja, ma prawo dopuszczenia papierów wartościowych do publicznego obrotu. zapewniając inwestorom lokującym papiery wartościowe otrzymanie Wszelkich wymaganych prawem informacji potrzebnych do podejmowania decyzji inwestycyjnych. Najważniejszym uczestnikiem rynku kapitałowego jest Giełda Papierów Wartościowych. na niej bowiem odbywa się wtórny obrót papierami wartościowymi. Wtórny rynek papierów wartościowych jest nieodzownym uzupełnieniem rynku pierwotnego. na którym emitenci proponują emitowane przez siebie papiery wartościowe. Pojęcie giełdy papierów wartościowych zostalo zdefiniowane w regulacjach prawnych jako.. zespół osób. urządzeń i środków technicznych. zorganizowanych w taki sposób. aby przy kojarzeniu ofert sprzedaży i nabycia papierów wartościowych wszyscy uczestnicy rynku papierów wartościowych mieli jednakowy dostęp do informacji rynkowej. w tym samym czasie. przy zachowaniu jednakowych warunków zbywania i nabywania praw"'!. 15 A. Bajer-Kozińskn, Zasady ftmkcjollowania i rachllllkowość biura maklerskiego, Fundacja Rozwoju Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego. Wroclaw s Prawo o publicznym",\ art. 7 I 1. "I. Socha. op. cit" s Prawo o publicznym... Dz.U nr 35. art. 2. pkt. 6.

5 Inne definicje wskazują na główne cechy giełdy, a mianowicie: - istnienie wewnętrznej organizacji opierającej się na odpowiednich normach prawnych, - oparcie handlu giełdowego na stałych zasadach i zawieranie transakcji bez konieczności okazywania jej podmiotu, - dopuszczenie do handlu giełdowego ściśle określonego kręgu osób (podmiotów), - jednorodność, a następnie zmienność przedmiotu transakcji, czyli papierów wartościowych, - stałe miejsce i czas spotkań osób dopuszczonych do handlu giełdowego. W wydanej pod koniec lat dwudziestych książce S. Woyzbun definiuje giełdę papierów wartościowych jako "regularne w określonym czasie i miejscu odbywające się zebranie osób, które według ściśle oznaczonych norm i zasad zawierają transakcje handlowe, [... l przy czym ceny transakcji podawane są do wiadomości publicznej". S. Szczypiorski określa giełdę jako "stałe, odbywające się w określonym czasie i miejscu, podporządkowane określonemu regulaminowi spotkania osób pragnących zawrzeć transakcje kupna-sprzedaży oraz osób pośredniczących w zawieraniu transakcji, których przedmiotem są bądź pieniądze (dewizy), weksle, papiery wartościowe itp. wartości, bądź też towary o pewnych określonych cechach właściwych"l'. Z kolei według J. Zajdy, giełda jest "rynkiem abstrakcyjnym, na którym przedmiotem transakcji są określone typy papierów wartościowych"'o. Prowadzenie giełdy wymaga zezwolenia. Zezwolenie wydaje Prezes Rady Ministrów ma wniosek Komisji Papierów Wartościowych. Statut spółki zamierzającej prowadzić giełdę zawiera: - zasady określania warunków dopnszczenia papierów wartościowych do obrotu na giełdzie, - sposób i tryb rozstrzygania sporów dotyczących przebiegu transakcji giełdowych. Spółka prowadząca giełdę nie może mieć charakteru zarobkowego. Akcjonarinsze nie mają prawa do udziału w zysku rocznym. Przedmiotem przedsiębiorstwa spółki może być wyłącznie prowadzenie giełdy. Akcje w spółce prowadzącej giełdę mogą być wyłącznie imienne oraz mogą je nabywać tylko podmioty prowadzące przedsiębiorstwa maklerskie, Skarb Państwa oraz bankfi. Giełda powinna zapewniać: - koncentrację podaży i popytu na papiery wartościowe dopuszczone do obrotu publicznego w celu kształtowania powszechnego kursu, 19 S. Szczypiorski, J. Zieleniewski, Zasady organiz.acji i techniki handlu zagranicznego, wyd. II, PWE, Warszawa 1963, s Gieldy w gospodarce..., s Prawo papierów wartościowych I Lubelskie Wydawnictwo Prawnicze, stan prawny na dzień 31 sierpnia 1998 r" Lublin 1998, s

6 I Elżbieta Aleksandrowska - bezpieczny i sprawny przebieg transakcji i rozliczeń, - upowszechnianie jednolitych informacji umożliwiających ocenę aktualnej wartości papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu giełdowego". Prace przygotowawcze do uruchomienia giełdy w Polsce, rozpoczęte jesienią ł989 1'., zintensyfikowane zostały w 1990 r. dzięki aktywnemu udziałowi koncepcyjnemu i finansowemu partnerów zagranicznych. Na początku września minister finansów podjął decyzję o przyjęciu oferty francuskiej dotyczącej pomocy w tworzeniu giełdy warszawskiej. O wyborze Francji jako partnera w tym przedsięwzięciu zadecydowały przede wszystkim trzy względy: po pierwsze, przedstawienie przez stronę francuską (koordynator - Towarzystwo Giełd Francuskich) spójnej koncepcji hatmonogramu działań zmierzających do utworzenia giełdy; po drugie, korzystny dla strony polskiej sposób finansowania projektu; po trzecie, zaoferowanie pomocy ze strony ekspertów francuskich w toku prac nad zorganizowaniem giełdy oraz w toku szkołenia pracowników giełdy i maklerów. Wzorcem organizacyjnym dla przyszłej Giełdy Papierów Wartościowych stała się Giełda Papierów Wartościowych w Lyonie, sprawnie działająca mimo relatywnie niskich obrotów i niezbyt wysokiego poziomu płynności finansowej". Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie powstała 22 kwietnia 1991 l'. Jest spółką akcyjną Skarbu Państwa i powstała na mocy ustawy, która nie przesądza, że w Polsce może działać tyłko jedna giełda, okreśła jedynie warunki konieczne do spełnienia w przypadku zakładania giełdy oraz przyjętego systemu obrotu papierami wartościowymi". Pierwsza sesja giełdy warszawskiej odbyła się 16 kwietnia 1991 l'. Organami gieldy są: Walne Zgromadzenie, Rada Giełdy (będąca organem nadzorczym) złożona z 12 osób, Zarząd Giełdy (będący organem wykonawczym), w skład którego wchodzi prezes i dwóch członków. Regułamin giełdy określa w szczególności: - rodzaje transakcji zawieranych na giełdzie, - porządek obrotu papierami wartościowymi na gieldzie, - warunki i tryb notowania, zawieszenia i zaprzestania notowania papierów wartościowych na giełdzie, - dni otwarcia i godziny sesji giełdowych, - prawa i warunki przebywania na gieldzie, - sposób ustalania i ogłaszania kursów, - sposób klasyfikowania papierów wartościowych notowanych na giełdzie, - system informacyjny giełdy, - wysokość stałej opłaty rocznej za korzystanie z urządzeń giełdy, - wysokość opłat transakcyjnych i sposoby ich naliczania, - system ewidencji i rozliczeń transakcji giełdowych. "Prawo o publicznym... rozdz. 6, arl. 54, 1 oraz nrt J Giełdy w gospodarce... S Q9. 14 J. Socha, op. cit.,s. 37.

7 Rynekfinansowy i jego uczestnicy I Podstawowym zadaniem Giełdy Warszawskiej jest koncentracja zleceń kupna i sprzedaży (popytu i podaży) na papiery wartościowe dopuszczone do obrotu giełdowego oraz prawidłowe ustalanie kursów tych papierów i na ich podstawie realizacja zebranych zleceń, a także publikacja ustalonych kursów papierów wartościowych. Powinna ona gwarantować przejrzysty, bezpieczny i sprawny przebieg transakcji i rozliczeń, a także taki sam dostęp do jednolitych informacji, mających wpływ na podejmowanie decyzji inwestycyjnych, dla wszystkich uczestników 2S. Zgodnie z dyrektywami EWG każdy kraj, który chce mieć nowoczesny system obrotu papierami wartościowymi i wejść na rynek kapitałowy, powinien stworzyć własny, centralny system depozytowy papierów wartościowych. Każdy kraj powinien mieć tylko jeden system depozytowy (nawet jeżeli funkcjonuje tam kilka giełd papierów wartościowych). Powstanie w Polsce systemu depozytowego papierów wartościowych według standardów europejskich miało na celu stworzenie niematerialnego mechanizmu cyrkulacji papierów wartościowych na okaziciela, związanej z zawieranymi transakcjami na giełdzie lub innymi operacjami na papierach wartościowych między uczestnikami rynku kapitałowego'. Podobnie jak w przypadku Giełdy Papierów Wartościowych Polska, tworząc centralny depozyt, skorzystała z pomocy specjalistów francuskich. Obecnie rolę centralnego depozytu w Polsce spełnia Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych SA. Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych SA jest instytucją powołaną do realizacji zadań związanych z rozliczeniami w papierach wartościowych tam złożonych. W pierwszych latach działalności Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych był częścią Giełdy Warszawskiej. Na mocy znowelizowanej ustawy "Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych" zostal on wyodrębniony z Giełdy jako spółka nie mająca charakteru zarobkowego'7. ZaŁożycielami spółki są: Skarb Państwa (w imieniu którego działa minister przekształceń własnościowych) oraz Giełda Papierów Wartościowych 28 Do statutowych zadań spółki należy: - przechowywanie i rejestracja papierów wartościowych, - prowadzenie kont depozytowych, - rozliczanie transakcji, - obsługa i reałizacja zobowiązali emitentów wobec podmiotów praw z papierów wartościowych, - sprawowanie nadzoru nad zgodnością wielkości emisji z ilością papierów wartościowych w obiegu, "A. Bajer-Kozińskn, op. cit., s Ibidem, s Ewidencja paplerdw wartojciowych, M. Kokoszka, T. Kownlewski, W. Krzywina, M.L. Sobkiewlcz, D. Zieniuk, Centrum Edukacji l Rozwoju Biznesu, Warszawa 1995, s Statut Spólki Akcyjnej Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych, Warszawa 1995, l i 2.

8 I Elżbieta Aleksandrowska - tworzenie i wykorzystanie funduszu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu zawartych transakcji. - wykonywanie innych zadań związanych z obrotem papierami wartościowymi i innymi instrumentami finansowymj29. Władzami spółki są: Walne Zgromadzenie. Rada Nadzorcza zwana Radą Depozytu. Zarząd zwany Zarządem Depozytu JO Główną funkcją KDPW SA jest usprawnianie obrotu i zmniejszenie stopnia ryzyka związanego z obrotem papierami wartościowymi. Krajowy Depozyt zgodnie z ustawą sprawuje również kontrolę nad akcjami wszystkich emitentów w obrocie publicznym 3l Wszystkie papiery wartościowe będące w obrocie giełdowym muszą być zdeponowane w KDPW SA. a wszyscy członkowie giełdy muszą posiadać tam swoje globałne konta depozytowe. Depozyt nie posiada natomiast informacji o indywidualnych kontach biur maklerskich. Kolejnym uczestnikiem rynku papierów wartościowych jest emitent. Emitentem papierów wartościowych jest "wystawiający papier wartościowy we własnym imieniu"". czyli podmiot wprowadzający na rynek papiery wartościowe. aby zgromadzić kapitał na określony cel. Żeby móc wprowadzić własne papiery wartościowe do obrotu publicznego emitent musi uzyskać zgodę Komisji Papierów Wartościowych. Wyjątek stanowi Skarb Państwa oraz Narodowy Bank Polski. które to instytucje zobowiązane są jedynie zawiadomić Komisję. Kolejnym warunkiem jest złożenie co najmniej 75% papierów wartościowych danej emisji do depozytu w wybranym banku łub innej instytucji do tego powalanej". O dopuszczeniu do obrotu giełdowego decyduje Rada Giełdy po przedłożeniu wniosku przez Zarząd Giełdy. W celu uzyskania zgody na wprowadzenie papierów wartościowych do publicznego obrotu emitent lub wprowadzający papiery wartościowe do publicznego obrotu składa do Komisji wniosek zawierający: - określenie nazwy (firmy) i siedziby emitenta. - podstawowe informacje o wprowadzonych do publicznego obrotu papierach wartościowych. a w szczególności określenie ich rodzaju. wartości nominalnej. liczby oraz przewidywanej daty sprzedaży. - oznaczenie podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo maklerskie. oferującego w obrocie papiery wartościowe. będące przedmiotem wniosku. Do wniosku należy dołączyć prospekt emisyjny, odpis statutu, uchwałę lub oświadczenie o emisji'4. Prospekt emisyjny stanowi bardzo ważne zródło informacji o emitencie. Składa się on z dziewięciu części i są to: wstęp. dane o emi- 29 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 1995 r. w sprawie zasad dziajania Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych SA. Dz.U. nr 56. poz l. 30 SlatuL J. Socha. op. cit., Prawo o publicznym obrocie... poz. II, art. 2, pkt. 2. "/bidem. poz. 11. art orllz art /bidem, rozdz, 5.

9 Rynek finansowy i jego liczestnicy I sji, dane o emitencie, dane o osobach zarządzających, dane o działalności emitenta, informacje o perspektywach rozwoju, informacje finansowe, informacje dodatkowe, załączniki. Sporządzający prospekt emisyjny zobowiązany jest pod karą więzienia zamieścić dane prawdziwe i pełne, przedstawiające w rzetełny sposób kondycje spółki oraz istniejące czynniki ryzyka J5. Aby wprowadzić własne papiery wartościowe do obrotu na giełdzie emitent jest zobowiązany zdeponować je w Krajowym Depozycie w postaci odcinka zbiorczego. Odcinek zbiorczy reprezentuje papiery wartościowe danej emisji dające takie same prawa ich wlaścicielom 36 Emitent lub wprowadzający papiery wartościowe do obrotu publicznego zobowiązany jest ponadto złożyć do Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych SA następujące dokumenty: - list księgowy, - odpis zgody Komisji Papierów Wartościowych na dopuszczenie papierów wartościowych do obrotu publicznego, chyba że znajdują się one w obrocie publicznym z mocy prawa, - dokument urzędowy stwierdzający zarejestrowanie spółki lub nowej emisji, - prospekt emisyjny w pięciu egzemplarzach, - odpis dokumentu stanowiącego podstawę prawną danej emisji papierów wartościowych, - wniosek o zawarcie umowy o uczestnictwo, w przypadku kiedy składający wniosek nie jest uczestnikiem Depozytu". Biura maklerskie, stanowiące instytucjonalną formę działalności maklerskiej, należą do głównych podmiotów rynku kapitałowego, zwłaszcza wtórnego rynku papierów wartościowych. Ustawa "Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych" określa, że publiczny obrót papierami wartościowymi może odbywać się wyłącznie za pośrednictwem biur maklerskich i banków. Podstawową rołą tych biur jest pośrednictwo w obrocie papierami wartościowymi oraz zapewnienie bezpieczeństwa i płynności tego obrotu. Podmiotem prowadzącym przedsiębiorstwo maklerskie może być każda osoba prawna (krajowa lub zagraniczna) oraz jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej. Prowadzenie przedsiębiorstwa maklerskiego wymaga zezwolenia Komisji Papierów Wartościowych. Wniosek o udzielenie zezwolenia powinien zawierać: - określenie nazwy lub firmy i siedziby, - podstawowe dane o osobach, które odpowiadają za uruchomienie i będą kierować działałnością będącą przedmiotem zezwolenia, - wskazanie wspólników, proporcji ich uczestnictwa w kapitale zakładowym spółki, jeżeli biuro będzie prowadzone przez spółkę, 35 A. BajerwKozińskil, op. cit., s " Regulamin Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych SA, stan prawny na dzień 29 stycznia 1998 r., KDPW SA, Warszawa 1998, Szczególowe zasady dzialania Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych SA, st.n pmwny na dzień 20 stycznia 1998 r., lo, pkt. 1-2.

10 I Elżbieta Aleksalld/'owska - określenie ewentualnego stosunku zależności lub dominacji wobec innych podmiotów, - wnioskowany zakres zezwolenia, - wysokość środków własnych i kredytów przeznaczonych na uruchomienie dzialalności będącej przedmiotem zezwolenia, - oświadczenie o niekaralności za przestępstwa przeciwko mieniu, dokumentom, za przestępstwa gospodarcze, za fałszowanie pieniędzy, papierów wartościowych, znaków urzędowych oraz za przestępstwa skarbowe osób kierujących biurem, - informacje o planowanej organizacji biura, a w szczególności o posiadanych warunkach lokalowych i urządzeń telekomunikacyjnych, - listę maklerów lub doradców w zakresie obrotu papierami wartościowymi, - informacje o poprzednio prowadzonej działałności gospodarczej i przy~ czynach zaprzestania tej działalności, - ostatni bilans w przypadku, gdy podmiot ubiegający się o zezwolenie w chwili skladania wniosku prowadzi działalność w innej dziedzinie (nie dotyczy to tylko banków)". -listę specjalistów ewidencji papierów wartościowych. Na każdym biurze maklerskim ciąży obowiązek zatrudnienia określonej liczby maklerów. Osoby z prawem wykonywania zawodu maklera muszą mieć licencję wydaną przez Komisję Papierów Wartościowych 39 Na listę maklerów lub doradców może być wpisana osoba fizyczna, która: - posiada pelną zdolność do czynności prawnych, - korzysta z pełni praw publicznych, - nie była karana za przestępstwa przeciwko mieniu, przeciwko dokumentom, przestępstwa gospodarcze, za fałszowanie pieniędzy, papierów wartościowych, znaków urzędowych oraz za przestępstwa skarbowe, - zdała egzamin przed Komisją Egzaminacyjną dla Maklerów Papierów Wartościowych lub Doradców w zakresie publicznego obrotu papierami wartościowymi (art. 14). Makler przy wykonywaniu czynności maklerskich obowiązany jest dzialać zgodnie z przepisami prawa i zasadami uczciwego obrotu, mając w szczególności na względzie słuszne interesy zleceniodawców. Maklera obowiązuje tajemnica zawodowa, obejmująca wszelkie informacje, jakie uzyskał w związku z wykonywaniem czynności maklerskich. Wymogi te odnoszą się również do doradców w zakresie publicznego obrotu papierami wartościowymi'". Zgodnie z uchwałą Zarządu KDPW SA z dnia 15 grudnia 1995 l'. na każdym biurze maklerskim ciąży również obowiązek zatrudniania określonej liczby specjalistów ewidencji papierów wartościowych. Zarząd KDPW SA "J. Socha, op. cit., s Ibidem, s , Prawo papierów..., s

11 Rynek finalisowy i jego uczeslllicy I uznał, że wprowadzenie zasady sprawdzania kwalifikacji osób zajmujących się ewidencjonowaniem papierów wartościowych posłuży interesom wszystkich, zwiększając bezpieczeństwo zdematerializowanego systemu "przechowywania" papierów wartościowych. O tytuł kwalifikacyjny "specjalista ewidencji papierów wartościowych" mogą ubiegać się osoby odpowiedzialne za dokonywanie czynności związanych z ewidencjonowaniem praw z papierów wartościowych u uczestników KDPW SA będących instytucjami finansowymi. Tytuł kwalifikacyjny nadaje się osobom, które zdały egzamin pisemny przed Komisją Egzaminacyjną powołaną przez Zarząd Depozytu". Szczególną rolę odgrywa biuro maklerskie na rynku pierwotnym. Oferowanie papierów wartościowych na rynku pierwotnym oznacza, że biuro maklerskie lub grupa biur maklerskich udostępnia emitentowi sieć swoich oddziałów w celu szybszego i skuteczniejszego sprzedania emisji. Gdy biuro maklerskie nie bierze na siebie ekonomicznej odpowiedzialności za sprzedaż papierów wartościowych w ofercie pierwotnej, jego rola jest pasywna. Zupełnie inną rolę odgrywa biuro maklerskie na rynku pierwotnym, gdy aktywnie uczestniczy w sprzedaży papierów wartościowych. W takiej sytuacji oprócz udostępnienia swoich oddziałów, tak jak przy oferowaniu, podejmuje ono także ryzyko ekonomiczne związane ze skutecznym ulokowaniem emisji na rynku. Staje się gwarantem emisji. W przypadku większych lub bardziej ryzykownych emisji, w celu rozłożenia ryzyka, może on utworzyć konsorcjum emisyjne składające się z kilku biur maklerskich. Gwarancja emisji polega na nabywaniu przez konsorcjum całej emisji papierów wartościowych, a następnie odsprzedawaniu jej inwestorom. W związku z tym aktywna rola biura maklerskiego spełniającego rolę gwaranta emisyjnego, obejmuje również aktywne uczestnictwo w określaniu ceny emisyjnej akcji spółki. Od jej wysokości zależy, czy gwarantowanie emisji będzie dla biura maklerskiego przedsięwzięciem zyskownym. Gwarant odpowiada swoją pozycją na rynku za odpowiednie oszacowanie ceny emisyjnej". Ustawa z 22 marca 1991 r., regulująca zasady funkcjonowania rynku kapitałowego w Polsce, obejmuje również wyspecjalizowane instytucje tego rynku, czyli fundusze powiernicze. Inwestor, szczególnie drobny, na rynku kapitałowym napotyka dwie podstawowe bariery utrudniające, a często nawet uniemożliwiające korzystne lokowanie pieniędzy w papiery wartościowe. Są to: brak doświadczenia i wiedzy narynku kapitalowym oraz niedobór środków finansowych, wynikający z ograniczenia budżetowego i uniemożliwiający inwestowanie w różne papiery wartościowe w celu zabezpieczenia się przed ewentualnymi zbyt wysokimi stratami". Fundusz powierniczy stanowi wyodrębnioną finansowo wspólną masę majątkową uczestników o zmiennej wartości i stałym przeznaczeniu gospo- " System Depozytowo-Rozliczeniowy, Pismo Krajowego Depozytu Papierów Wn.tościowych SA, sierpień 1996, s "1. Socha, op. cli., s "Ibit/em, s

12 I Elżbieta Aleksandrowska darczym, zarządzaną przez towarzystwo funduszy powierniczych. W szczególności fundusz taki służy do zbiorowego lokowania środków pieniężnych w papiery wartościowe". W ustawie określono, że fundusz powierniczy może być zarządzany jedynie przez spółkę akcyjną, zwaną Towarzystwem Funduszy Powierniczych, z kapitałem akcyjnym nie mniejszym niż czterokrotność minimalnego kapitału przewidzianego przez kodeks handlowy dla spółki akcyjnej, pokryty w całości wkładami pieniężnymi 45 Towarzystwo Funduszy Powierniczych działa w formie spółek akcyjnych, nad którymi nadzór sprawuje Komisja Papierów Wartościowych. Ustawa narzuca jeszcze wiele dodatkowych ograniczeń, które mają na celu zmniejszenie ryzyka inwestowania w papiery wartościowe za pośrednictwem funduszy powierniczych. W ustawie znajdują się także zapisy, które w istotny sposób wpływają na strukturę portfela papierów wartościowych tworzących fundusz powierniczy. Zgodnie z nimi, nie więcej niż 5% wartości środków funduszu może być lokowane w papierach wartościowych jednego emitenta. Co najmniej 90% wartości środków funduszu powinno być lokowane w papiery wartościowe dopuszczone do publicznego obrotu. W przypadku gdy środki funduszu są lokowane w różnego rodzaju papierach wartościowych tego samego emitenta, łączna wartość papierów tego emitenta nie może przekraczać 10% wartości środków funduszu". Fundusze powiernicze nie mają osobowości prawnej. Pieniądze inwestorów przyjmowane są zatem na podstawie umowy cywilnoprawnej, która upoważnia Towarzystwo do podejmowania decyzji inwestycyjnych. W zamian za przekazane pieniądze inwestor otrzymuje jednostki uczestnictwa opiewające na jednakową w określonym dniu sumę pienięd zy47. Kapitał akcyjny funduszy powinien być pokryty w całości wkładami pieniężnymi. Minimalną wielkość kapitału funduszu powierniczego określa Przewodniczący Komisji Papierów Wartościowych. Fundusz nie może udzielać pożyczek ani kredytów, jak również poręczeń i gwarancji. Fundusz powierniczy nie może też na własny rachunek i w imieniu własnym nabywać akcji lub udziałów w innych spółkach w iłości powodującej powstanie stosunku jego dominacji". Pierwszym polskim funduszem jest "Pioneer Pierwszy Polski Fundusz Powierniczy", zarządzany przez "Pioneer Pierwsze Polskie Towarzystwo Funduszy Powierniczych, Spółka Akcyjna". Powstał on w lipcu 1992 r., a bankiem powiernikiem oraz prowadzącym dystrybucję i umarzanie jednostek uczestnictwa funduszu jest Bank Polska Kasa Opieki SA Prawo papier6w..., s. 60., J. Socha, op. cit., s Prawo papierów..., s J. Socha, op. cit., s Prawo papierów.. " s J. Socha. op. cit.. s

13 Rynek finansowy i jego uczestnicy I Kolejnym uczestnikiem rynku kapitalowego jest sponsor emisji. Sponsorem emisji jest instytucja finansowa zajmująca się na zlecenie rozprowadzaniem na rynku papierów wartościowych przez organizację pierwszejpublicznej sprzedaży lub zebranie kapitału, w wypadku nowych emisji. Sponsor prowadzi księgę wszystkich tych, którzy nabyli akcje w obrocie publicznym, czyli rejestr akcjonariuszy'o. W wypadku gdy klient zamierza zdeponować papiery wartościowe na rachunku papierów wartościowych, nabyte w obrocie pierwotnym lub w pierwszej ofercie publicznej, sponsor emisji papiel'ów wartościowych oraz uczestnik prowadzący rachunki papierów wartościowych dla klientów dokonują czynności mające na celu przeniesienie papierów wartościowych z konta depozytowego prowadzonego przez KDPW SA dla sponsora emisji na konto depozytowe prowadzone przez KDPW SA dla uczestnika. Czynności te polegają w szczególności na potwierdzeniu zgodności świadectwa depozytowego wystawionego przez podmiot biorący udział w oferowaniu papierów wartościowych w publicznym obrocie z treścią rejestru właścicieli papierów wartościowych prowadzonych przez sponsora emisji. Sponsor emisji wystawia następnie polecenie przelewu i przesyła je do KDPW SA w celu dokonania przelewu papierów wartościowych z konta sponsora emisji na konto uczestnika'l. Rola sponsora kończy się z chwilą potwierdzenia wszystkich akcji. Wszystkie akcje, które znajdują się na koncie sponsora emisji, nazywane są martwą emisją, ponieważ akcje te nie biorą czynnego udziału w obrocie giełdowym. Specjaliści pełnią rolę instytucji centralizującej obrót papierami wartościowymi. Dla każdego papieru wartościowego jest wyznaczony przez emitenta i zatwierdzony przez Giełdę jeden specjalista, ale dane biuro maklerskie może być specjalistą kilku papierów wartościowych. Cały obrót danym papierem na giełdzie odbywa się za pośrednictwem specjalisty, który musi posiadać swoje konto w Krajowym Depozycie". Każdy specjalista jest zobowiązany do realizacji następujących zadań: - ustalenia kursu dnia dla danego papieru wartościowego, - zapewnienia płynności obrotów, poprzez alokację, redukcję bądź interwencję, - zawieranie transakcji i ich udokumentowanie w formie kart umów'). KDPW SA rozlicza transakcje na podstawie otrzymanych za pośrednictwem Giełdy i wystawionych przez specjalistę kart umów. Stanowią one dowód zawarcia transakcji. Każda karta umowy musi być potwierdzona przez strony transakcji. Karta umowy powinna zawierać: - datę zawarcia transakcji oraz datę rozliczenia transakcji, - nazwę i kod papierów wartościowych będących przedmiotem transakcji, 50 A. Bnjer-Kozińska, op. cit.. s. II. SI Regulamin..., A. Bnjer-Kozińska. op. cit., s Ewidellcja papierów... s. 15.

14 I Elżbieta Aleksandrowska - wartość transakcji i liczbę papierów wartościowych będących przedmiotem transakcji, - kody uczestników oraz pozostałe elementu numeru konta, z którego ma nastąpić świadczenie oraz konta, na które powinno wpłynąć świadczenie w związku z rozliczeniem w papierach wartościowych, - numer i rodzaj zlecenia maklerskiego, - numer operacji rozliczeniowej, - kod waluty, w jakiej wyraża się wartość transakcji, - kod typu operacji. Bank Rozliczeniowy prowadzi rozliczenia pieniężne pomiędzy wszystkimi uczestnikami rynku wynikające z zawieranych transakcji papierami wartościowymi. Pierwszym bankiem rozliczeniowym był Narodowy Bank Polski, a obecnie funkcję tę pełni Bank Śląski 54 Jedną z funkcji banku rozliczeniowego jest udzielanie kredytu automatycznego, w przypadku kiedy jakieś biuro lub inny uczestnik nie posiada zabezpieczenia (w postaci finansowej) i dochodzi do zawieszenia transakcji na giełdzie. Podstawowe zasady udzielania kredytu automatycznego uczestnikom przez bank rozliczeniowy określa umowa zawarta między KDPW SA, a bankiem rozliczeniowym. Kredyt automatyczny może być wykorzystany wyłącznie w celu spełnienia przez uczestnika świadczel\ wynikających z zawartych transakcji". Literatura Bajer-Kozińska A., Zasady funkcjonowania i rachunkowość biura maklerskiego, Fundacja Rozwoju Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego, Wrocław Ewidencja papierów wartościowych, M. Kokoszka, T. Kowalewski, W. Krzywina, M.L. Sobkiewicz, D. Zieniuk, Centrum Edukacji i Rozwoju BizneslI, Warszawa Gębicki W.R., Banki i Biura maklerskie na rynku papier6w wartościowych, Wydawnictwo Park, Bielsko-Biała Giełdy w gospodarce światowej. praca zbiorowa pod red. W. Januszkiewicza, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa Hull L, Kontrakty terminowe i opcje. Wprowadzenie, WIG-Press, Warszawa Jajuga K., Jajuga T., Jak inwestować w papiery wartościowe, PWN, Warszawa Kaźmierczak A., Zarys bankowości we współczesnym kapitalizmie, SGH, Warszawa Na czym ludzie robią pieniądze, T. Biernat, Z. Lebiedź, T. Maciejewski, M. Wojewódka, Giełda MW-System, Kraków Pietrzak B., Międzynarodowe operacje walutowe, Biblioteka Menadżera i Bankowca, Warszawa Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych,'ustawa z dnia 22 marca Prawo papierów wartościowych, Lubelskie Wydawnictwo Prawnicze, stan prawny na dzień 31 sierpnia 1997,Lublin S4 A. Bajer-Kozińska, op. cit., s. 12. ss Regulamin".. op. cit.. 20.

15 Rynekfinansowy i jego uczestnicy I Regulamin Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych SA, stan prawny na dzień 29 stycznia 1998, KDPW SA, Warszawa Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 1995 r. w sprawie zasad działania Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych SA, Dz.U., nr 56. Sapaćko A., Giełda papier6w wartościowych, AWiM MediaBank SA, Warszawa Sobolewski L., System Krajowego Depozytu Papier6w Wartościowych. Zagadnienia prawne, Bankowa Spólka Prawnicza, Warszawa Socha J., Zrozumieć giełdę, Wydawnictwo Olimpus, Warszawa Statut Spólki Akcyjnej Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych, Warszawa System Depozytowo-Rozliczeniowy, Pismo Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych SA, Warszawa Szczególowe zasady działania Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych SA, stan prawny na dzień 29 stycznia 1998 r" KDPW SA, Warszawa Szulecka A., Organizacja Gieldy Papier6w Wartościowych, Gielda Papierów Wartościowych, Warszawa Szczypiorski S., Zieleniewski J., Zasady organizacji i techniki handlu zagranicznego, wyd. II, PWE, Warszawa Wiśniewski, Elementarz gieldowy, Wydawnictwo DWN, Kraków Flnanclal Market and Its Partlclpants The system transformation that has been taking place for many years particularly in the sphere of the economy has brought about a dynamie development of the financial market and the establishment of institutions that are typieał for the market-oriented economy. An active application of oli the possibilities creoted by those institutions requires the accumulation of knowledge both conceming their functioning and the principles which they adopt in their mutual relations. The paper deals with these issues. The authar characterizes the fin_ncial market and Ihe inslitlltions that operate on this market and have.an active contribution to its establishment. The first part of the article de ais with the essence of the financial market and iłs segments with a particular auention given io ca)lital market. The next part takes up the issues pertaining to the operalian and fu,nctioning of the participants of the financial market. The main participant of the market - without whose presence it would be impossible to imagine the existence of capital market - is the Stock Exchange, to which a lot attenlion has been devoted in Ihe article. In the paper the author also explains the principles of the operntion of the Nalional Shareholders' Registralion Office, Stockbroker's Offices, TrusI Punds, SeUlement, Issuer, Underwriter and Specialist Bank. The aim of the paper is Ihe determination of the place and importance of financial institutions in Poland and tasks they are assigned. The author also presents regulalions goveming Ihe issuing of secudlies and their turnover.

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 TREŚĆ: Poz.: KOMUNIKATY KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH: 27 Komunikat Nr 20 Komisji Egzaminacyjnej

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r.

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. w sprawie ustalenia zakresu tematycznego egzaminu na agenta firmy inwestycyjnej Na podstawie art. 128 ust.

Bardziej szczegółowo

Instytucje rynku kapitałowego

Instytucje rynku kapitałowego Instytucje rynku kapitałowego Współczesny, regulowany rynek kapitałowy nie mógłby istnieć bez instytucji, które zajmują się jego nadzorowaniem, zapewnieniem bezpieczeństwa obrotu, a także pośredniczeniem.

Bardziej szczegółowo

Rynek finansowy w Polsce

Rynek finansowy w Polsce finansowy w Polsce finansowy jest miejscem, na którym są zawierane transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału pieniężnego, na różne terminy w oparciu o instrumenty finansowe. Uczestnikami rynku

Bardziej szczegółowo

BZ WBK Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. pl. Wolności 16, 61-739 Poznań telefon: (+48) 61 855 73 22 fax: (+48) 61 855 73 21

BZ WBK Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. pl. Wolności 16, 61-739 Poznań telefon: (+48) 61 855 73 22 fax: (+48) 61 855 73 21 BZ WBK Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. pl. Wolności 16, 61-739 Poznań telefon: (+48) 61 855 73 22 fax: (+48) 61 855 73 21 Poznań, dnia 29 października 2015 roku BZ WBK Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

i inwestowania w biznesie

i inwestowania w biznesie Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 2 Plan wykładu Indeksy giełdowe Rola Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie i jej podstawowe funkcje Obrót publiczny a niepubliczny Podstawowe rodzaje

Bardziej szczegółowo

WYSZCZEGÓLNIENIE. za okres sprawozdawczy od... do... Stan na ostatni dzień okresu sprawozdawczego. 1 Ol. 1.1 Kapitał (fundusz) podstawowy

WYSZCZEGÓLNIENIE. za okres sprawozdawczy od... do... Stan na ostatni dzień okresu sprawozdawczego. 1 Ol. 1.1 Kapitał (fundusz) podstawowy Dziennik Ustaw Nr 110-6722 - Poz. 1270 Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. (poz. 1270) SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE MRF-01 O STANIE KAPITAŁU NETTO, STOPIE ZABEZPIECZENIA, POZIOMIE

Bardziej szczegółowo

dr Piotr Dubowski radca prawny we Wrocławiu Publiczny obrót papierami wartościowymi

dr Piotr Dubowski radca prawny we Wrocławiu Publiczny obrót papierami wartościowymi dr Piotr Dubowski radca prawny we Wrocławiu Publiczny obrót papierami wartościowymi 1. W systemie rozwiniętej gospodarki rynkowej szczególną rolę spełnia rynek, na którym dokonuje się publiczny obrót wartościami

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 27 marca 2015 r. Poz. 4. KOMUNIKAT Nr 169 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA DORADCÓW INWESTYCYJNYCH. z dnia 16 marca 2015 r.

Warszawa, dnia 27 marca 2015 r. Poz. 4. KOMUNIKAT Nr 169 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA DORADCÓW INWESTYCYJNYCH. z dnia 16 marca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 27 marca 2015 r. Poz. 4 KOMUNIKAT Nr 169 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA DORADCÓW INWESTYCYJNYCH z dnia 16 marca 2015 r. w sprawie zakresu tematycznego

Bardziej szczegółowo

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi Sukces Każdy z nas przychodzi na świat z sekretnym zadaniem. Jak myślisz, jakie jest Twoje? Czy jesteś gotowy wykorzystać w pełni swój potencjał? Do czego masz talent? Jakie zdolności, zainteresowania

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2009/2010 http://www.wilno.uwb.edu.

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2009/2010 http://www.wilno.uwb.edu. SYLLABUS na rok akademicki 009/010 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr III / IV Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE Zasady Działania Funduszy i Planów Inwestycyjnych Załącznik do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Indywidualne Ubezpieczenie na Życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część pierwsza WPROWADZENIE DO PRAWA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

Spis treści. Część pierwsza WPROWADZENIE DO PRAWA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH Wykaz skrótów......................................... 11 Słowo wstępne......................................... 13 Część pierwsza WPROWADZENIE DO PRAWA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH ROZDZIAŁ I. Pojęcie, rodzaje

Bardziej szczegółowo

Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy

Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy Architektura rynku kapitałowego w Polsce 10 października 2011 Założenia: Rynek kapitałowy to rynek funduszy średnio i długoterminowych Rynek kapitałowy składa

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Charakterystyka:

Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Charakterystyka: ogół transakcji kupna-sprzedaŝy, których przedmiotem są instrumenty finansowe o okresie wykupu dłuŝszym od roku; środki uzyskane z emisji tych instrumentów mogą być przeznaczone na działalność rozwojową

Bardziej szczegółowo

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu:

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu: DODATKOWE INFORMACJE i OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 18 GRUDNIA 2003 ROKU DO 31 GRUDNIA 2004 ROKU DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO STABILNEGO WZROSTU 1. Dane uzupełniające

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości

Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości Ćwiczenia 1 Wstępne wiadomości 1.Wyszukaj i uzupełnij brakujące definicje: rynek finansowy (financial market) instrument finansowy (financial instrument) papier wartościowy (security) 2. Na potrzeby analizy

Bardziej szczegółowo

Wykład: Rynki finansowe część I. prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015

Wykład: Rynki finansowe część I. prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015 Wykład: Rynki finansowe część I prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015 Zasadnicza część rynku finansowego służy pozyskiwaniu kapitału Rynek pozyskiwania kapitału to: 1. Rynek pozyskiwania

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianie statutu DFE Pocztylion Plus

Ogłoszenie o zmianie statutu DFE Pocztylion Plus Ogłoszenie o zmianie statutu DFE Pocztylion Plus Warszawa, 2014-07-18 Na podstawie 42 pkt 4 statutu Dobrowolnego Funduszu Emerytalnego Pocztylion Plus ( Fundusz ) Pocztylion-Arka Powszechne Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

2. Fundusz jest przeznaczony dla osób oczekujących długoterminowego wzrostu wartości oszczędności, które decyzję co do struktury aktywów Funduszu

2. Fundusz jest przeznaczony dla osób oczekujących długoterminowego wzrostu wartości oszczędności, które decyzję co do struktury aktywów Funduszu OGŁOSZENIE Zarząd ING Powszechne Towarzystwo Emerytalne Spółka Akcyjna informuje, że Komisja Nadzoru Finansowego decyzją nr DLU/WFE/612/22/5/14/KM z dnia 8 września 2014 roku wyraziła zgodę na zmianę Statutu

Bardziej szczegółowo

Ze względu na przedmiot inwestycji

Ze względu na przedmiot inwestycji INWESTYCJE Ze względu na przedmiot inwestycji Rzeczowe (nieruchomości, Ziemia, złoto) finansowe papiery wartościowe polisy, lokaty) INWESTYCJE Ze względu na podmiot inwestowania Prywatne Dokonywane przez

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS dr Arkadiusz Niedźwiecki

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS dr Arkadiusz Niedźwiecki SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr III, semestr letni (semestr szósty) Specjalność Bez specjalności

Bardziej szczegółowo

1. Wybór Przewodniczącego. 2. Wejście w życie

1. Wybór Przewodniczącego. 2. Wejście w życie UCHWAŁA nr 1 w sprawie wyboru Przewodniczącego Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki e-kancelaria Grupa Prawno-Finansowa Spółka Akcyjna z siedzibą we Wrocławiu, w oparciu o art. 409 1 KSH, uchwala co

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC BETA Specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

Podręcznik: Z. Makieła, T. Rachwał, Podstawy Przedsiębiorczości. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym, Nowa Era, Warszawa 2005.

Podręcznik: Z. Makieła, T. Rachwał, Podstawy Przedsiębiorczości. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym, Nowa Era, Warszawa 2005. 1.. 2. Giełda Papierów Wartościowych Uczeń zna a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości pojęcie giełdy, papieru wartościowego, rodzaje rynków, rodzaje papierów wartościowych. Uczeń potrafi: wyjaśnić rolę giełdy,

Bardziej szczegółowo

i inwestowania w biznesie

i inwestowania w biznesie Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 1 Plan wykładu Pojęcie inwestowania i inwestycji, rodzaje inwestycji Instrumenty finansowe Charakterystyka rynku finansowego Rodzaje podmiotów działających

Bardziej szczegółowo

Vademecum Inwestora. Dom maklerski w relacjach z inwestorami. Warszawa, 28 sierpnia 2012 r.

Vademecum Inwestora. Dom maklerski w relacjach z inwestorami. Warszawa, 28 sierpnia 2012 r. Vademecum Inwestora Dom maklerski w relacjach z inwestorami Warszawa, 28 sierpnia 2012 r. Firma inwestycyjna Funkcja i rola jest zdefiniowana w Ustawie o obrocie instrumentami finansowymi W myśl art. 3

Bardziej szczegółowo

Instrumenty Rynku Pieniężnego

Instrumenty Rynku Pieniężnego Rodzaje i opis instrumentów finansowych wchodzących w skład portfeli Definicje pojęć użytych w opisie instrumentów Zmienność ceny miara niepewności co do przyszłej wartości instrumentu finansowego, im

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

1 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Stabilny str 2-3. 2 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Wzrostowy str 4-5

1 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Stabilny str 2-3. 2 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Wzrostowy str 4-5 REGULAMINY FUNDUSZY 1 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Stabilny str 2-3 2 Regulamin UFK ING Portfel Inwestycyjny Wzrostowy str 4-5 3 Regulamin UFK ING Akcji str 6-7 4 Regulamin UFK ING (L) Ameryki

Bardziej szczegółowo

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH Obowiązuje od 5.11.2012 r. ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH W związku z rozszerzeniem oferty Towarzystwa o nowe ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe przedstawiamy Aneks do Regulaminu

Bardziej szczegółowo

Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A.

Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A. Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A. Obowiązuje do 31lipca 2014 r. I OPŁATY Lp. Rodzaj usługi Wysokość opłaty 1. Aktywacja rachunku papierów wartościowych i rachunku pieniężnego (opłata

Bardziej szczegółowo

ABC rynku kapitałowego

ABC rynku kapitałowego Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Ministerstwo Skarbu Państwa ABC rynku kapitałowego wiedza o społeczeństwie podstawy przedsiębiorczości lekcje do dyspozycji wychowawcy przedmioty ekonomiczne 25

Bardziej szczegółowo

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ Wstęp Część I. Ogólna charakterystyka rynków finansowych 1. Istota i funkcje rynków finansowych 1.1. Pojęcie oraz podstawowe rodzaje rynków 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Rynek pieniężny i kapitałowy Rok akademicki: 2014/2015 Kod: ZIE-2-313-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Zarządzania Kierunek: Informatyka i Ekonometria Specjalność: - Poziom studiów: Studia II stopnia

Bardziej szczegółowo

Usługi maklerskie. Dział I. Opłaty - Rachunek inwestycyjny, Rachunek rejestrowy, konta IKE, Rejestr depozytowy obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r.

Usługi maklerskie. Dział I. Opłaty - Rachunek inwestycyjny, Rachunek rejestrowy, konta IKE, Rejestr depozytowy obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r. Usługi maklerskie Dział I. Opłaty - Rachunek inwestycyjny, Rachunek rejestrowy, konta IKE, Rejestr depozytowy obowiązuje od 1 kwietnia 2015 r. Lp. RACHUNEK INWESTYCYJNY 1) RACHUNEK REJESTROWY 2) KONTO

Bardziej szczegółowo

Projekty uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Cyfrowego Polsatu S.A. zwołanego na dzień 16 stycznia 2015 r. # # #

Projekty uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Cyfrowego Polsatu S.A. zwołanego na dzień 16 stycznia 2015 r. # # # Projekty uchwał Cyfrowego Polsatu S.A. zwołanego na dzień 16 stycznia 2015 r. # # # Uchwała nr 1 w sprawie wyboru Przewodniczącego Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie niniejszym postanawia, co następuje: Wybór

Bardziej szczegółowo

Polityka realizacji zleceń w Deutsche Bank Polska S.A.

Polityka realizacji zleceń w Deutsche Bank Polska S.A. Poziom: 3a Polityka realizacji zleceń w Deutsche Bank Polska S.A. wersja. 1.0 1/9 Spis treści 1. Postanowienia Ogólne... 3 2. Cel i zakres Polityki... 5 3. Ogólne zasady działania Banku... 5 4. Szczegółowe

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z 36 ust.1 pkt 2 Statutu Funduszu Inwestycyjnego Otwartego CitiPieniężny Fundusz ogłasza następujące zmiany w treści Statutu:

Zgodnie z 36 ust.1 pkt 2 Statutu Funduszu Inwestycyjnego Otwartego CitiPieniężny Fundusz ogłasza następujące zmiany w treści Statutu: Zgodnie z 36 ust.1 pkt 2 Statutu Funduszu Inwestycyjnego Otwartego CitiPieniężny Fundusz ogłasza następujące zmiany w treści Statutu: Cel inwestycyjny i zasady polityki inwestycyjnej Funduszu 1. Celem

Bardziej szczegółowo

WZÓR SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE (MRF-01)

WZÓR SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE (MRF-01) Dziennik Ustaw Nr 25 2164 Poz. 129 WZÓR SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE (MRF-01) Załącznik nr 3 Dziennik Ustaw Nr 25 2165 Poz. 129 Dziennik Ustaw Nr 25 2166 Poz. 129 Dziennik Ustaw Nr 25 2167 Poz. 129 Dziennik

Bardziej szczegółowo

1. Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy działając zgodnie z art. 409 1 pkt 2 KSH, wybiera. .. na Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia.

1. Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy działając zgodnie z art. 409 1 pkt 2 KSH, wybiera. .. na Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia. Projekt uchwały nr 1 w sprawie wyboru Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia 1. Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy działając zgodnie z art. 409 pkt 2 KSH, wybiera.. na Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia.

Bardziej szczegółowo

L.p. Nazwa Subfunduszu UniFundusze Fundusz Inwestycyjny Otwarty Data utworzenia

L.p. Nazwa Subfunduszu UniFundusze Fundusz Inwestycyjny Otwarty Data utworzenia Wprowadzenie Nazwa Funduszu UniFundusze Fundusz Inwestycyjny Otwarty, zwany dalej Funduszem. Fundusz został utworzony 6 lipca 2007 r. i zarejestrowany pod numerem RFi 305. Fundusz jest otwartym funduszem

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG

INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG Informacje dotyczące IPOPEMA Securities S.A. oraz świadczonych usług, przekazywane klientowi na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. art. 12 ust. 2 Statutu Brzmienie dotychczasowe: 2. Cel Subfunduszu Global Partners Kredyt

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC Parasol Funduszu Inwestycyjnego Otwartego w dniu 28 października 2011 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC Parasol Funduszu Inwestycyjnego Otwartego w dniu 28 października 2011 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC Parasol Funduszu Inwestycyjnego Otwartego w dniu 28 października 2011 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC Parasol Funduszu

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 182 do Zarządzenia Członka Zarządu Banku nr 523/2014 z dnia 30 października 2014 r. PEŁNOMOCNICTWO

Załącznik nr 182 do Zarządzenia Członka Zarządu Banku nr 523/2014 z dnia 30 października 2014 r. PEŁNOMOCNICTWO ., dnia... PEŁNOMOCNICTWO Działając w imieniu...... (nazwa Klienta), zarejestrowanego w... (kraj siedziby), pod numerem....... (numer w rejestrze), adres siedziby....., adres do korespondencji, numer identyfikacji

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.PrivateVentures Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 31 lipca 2013 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.PrivateVentures Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 31 lipca 2013 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.PrivateVentures Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 31 lipca 2013 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie, ogłasza

Bardziej szczegółowo

Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klientów Banku w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych i obrotu instrumentami finansowymi przez

Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klientów Banku w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych i obrotu instrumentami finansowymi przez Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klientów Banku w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych i obrotu instrumentami finansowymi przez Bank BPS S.A. Spis treści: Rozdział 1. Postanowienia

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG

INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG Załącznik nr 1 do Procedury współpracy z Klientem INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG Informacje dotyczące IPOPEMA Securities S.A. oraz świadczonych usług, przekazywane

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 30 czerwca 2015 r. Poz. 34. KOMUNIKAT Nr 42 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH. z dnia 24 czerwca 2015 r.

Warszawa, dnia 30 czerwca 2015 r. Poz. 34. KOMUNIKAT Nr 42 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH. z dnia 24 czerwca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 30 czerwca 2015 r. Poz. 34 KOMUNIKAT Nr 42 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie zakresu

Bardziej szczegółowo

Rozwój rynku kapitałowego w Polsce. 22.02.2011 Rzeszów

Rozwój rynku kapitałowego w Polsce. 22.02.2011 Rzeszów Rozwój rynku kapitałowego w Polsce 22.02.2011 Rzeszów Rynek kapitałowy - wyjaśnienie pojęcia Rynek kapitałowy to miejsce, gdzie kapitał w różnych wielkościach i postaciach jest wzajemnie sobie przekazywany

Bardziej szczegółowo

Ogólny opis typów instrumentów finansowych i ryzyk związanych z inwestycjami w te instrumenty.

Ogólny opis typów instrumentów finansowych i ryzyk związanych z inwestycjami w te instrumenty. Ogólny opis typów instrumentów finansowych i ryzyk związanych z inwestycjami w te instrumenty. 1. AKCJE Emitowane przez spółki akcyjne papiery wartościowe dające uprawnienia korporacyjne charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

MIROSŁAWA CAPIGA. m #

MIROSŁAWA CAPIGA. m # MIROSŁAWA CAPIGA m # Katowice 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 CZĘŚĆ I DWUSZCZEBLOWOŚĆ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE Rozdział 1 SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO 15 1.1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Opis: Spis treści: Tytuł: Papiery wartościowe na rynku pieniężnym i kapitałowym. Autorzy: Sławomir Antkiewicz

Opis: Spis treści: Tytuł: Papiery wartościowe na rynku pieniężnym i kapitałowym. Autorzy: Sławomir Antkiewicz Tytuł: Papiery wartościowe na rynku pieniężnym i kapitałowym. Autorzy: Sławomir Antkiewicz Opis: Wraz z rozwojem rynku kapitałowego i pieniężnego w Polsce rośnie znaczenie znajomości konstrukcji i stosowania

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska

Spis treści: Wprowadzenie. Rozdział 1. System bankowy w Polsce Joanna Świderska Bank komercyjny w Polsce. Podręcznik akademicki., Ideą prezentowanej publikacji jest całościowa analiza działalności operacyjnej banków komercyjnych zarówno w aspekcie teoretycznym, jak i w odniesieniu

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianie statutu Legg Mason Senior Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego

Ogłoszenie o zmianie statutu Legg Mason Senior Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego Ogłoszenie o zmianie statutu Legg Mason Senior Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego Legg Mason Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, działając na podstawie

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Taryfa opłat i prowizji pobieranych przez

Taryfa opłat i prowizji pobieranych przez Taryfa opłat i prowizji pobieranych przez Dom maklerski PKO BANKU POLSKIEGO DZIAŁ I. OPŁATY 1. OPŁATY RACHUNEK INWESTYCYJNY, RACHUNEK REJESTROWY Lp. OPŁATY RACHUNEK INWESTYCYJNY 1 RACHUNEK REJESTROWY 2

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia

Uchwała nr. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Uchwała nr wyboru przewodniczącego Walnego Zgromadzenia Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie postanawia wybrać na przewodniczącego Uchwała nr przyjęcia porządku obrad Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie postanawia

Bardziej szczegółowo

Ogólna informacja o instrumentach finansowych oraz o ryzykach związanych z inwestowaniem w te instrumenty

Ogólna informacja o instrumentach finansowych oraz o ryzykach związanych z inwestowaniem w te instrumenty Ogólna informacja o instrumentach finansowych oraz o ryzykach związanych z inwestowaniem w te instrumenty Akcje Papier wartościowy udziałowy, odzwierciedlający prawo do własności części majątku spółki,

Bardziej szczegółowo

Prowizja dla zleceń składanych osobiście lub telefonicznie

Prowizja dla zleceń składanych osobiście lub telefonicznie Taryfa prowizji i opłat pobieranych przez Biuro Maklerskie Banku BGŻ BNP Paribas S.A. za świadczenie usług maklerskich A. PROWIZJE W OBROCIE ZORGANIZOWANYM NA RYNKU KRAJOWYM I. Prowizje od transakcji akcjami,

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI GRUPA EXORIGO-UPOS S.A. ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2013 ROKU

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI GRUPA EXORIGO-UPOS S.A. ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2013 ROKU SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI GRUPA EXORIGO-UPOS S.A. ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2013 ROKU 1. Podstawa prawna działania Spółki Grupa Exorigo-Upos S.A. ( Emitent, Spółka ) jest spółką akcyjną z

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2012 r. DO 31 GRUDNIA 2012 r. PricewaterhouseCoopers Securities S.A., Al.

Bardziej szczegółowo

Raport półroczny 1998

Raport półroczny 1998 Raport półroczny 1998 Zysk Zysk netto wypracowany w ciągu pierwszego półrocza 1998 roku wyniósł 8,6 mln PLN, a prognoza na koniec roku zakłada zysk netto na poziomie 18 mln PLN. Wyniki finansowe banku

Bardziej szczegółowo

zatwierdzonego decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 czerwca 2013 r. (DFI/II/4034/31/15/U/2013/13-12/AG)

zatwierdzonego decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 czerwca 2013 r. (DFI/II/4034/31/15/U/2013/13-12/AG) ANEKS NR 2 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO CERTYFIKATÓW INWESTYCYJNYCH SERII A, B, C, D PKO GLOBALNEJ STRATEGII FUNDUSZ INWESTYCYJNY ZAMKNIĘTY zatwierdzonego decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 czerwca

Bardziej szczegółowo

POLITYKA DZIAŁANIA W NAJLEPIEJ POJĘTYM INTERESIE KLIENTA

POLITYKA DZIAŁANIA W NAJLEPIEJ POJĘTYM INTERESIE KLIENTA POLITYKA DZIAŁANIA W NAJLEPIEJ POJĘTYM INTERESIE KLIENTA Rozdział I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. EFIX DOM MAKLERSKI S.A., działając zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2009 r. w

Bardziej szczegółowo

Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Reklamofon.pl Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie z dnia 3 grudnia 2012 r.

Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Reklamofon.pl Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie z dnia 3 grudnia 2012 r. UCHWAŁA NUMER w sprawie wyboru Przewodniczącego Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie, w oparciu o art. 409 1 Kodeksu spółek handlowych uchwala, co następuje: 1. Przewodniczącym wybrany zostaje. Uchwała wchodzi

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 1/11/2013 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki JR INVEST Spółka Akcyjna w Krakowie

UCHWAŁA NR 1/11/2013 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki JR INVEST Spółka Akcyjna w Krakowie UCHWAŁA NR 1/11/2013 w sprawie wyboru Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia Na podstawie art. 409 1 k.s.h., Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie JR INVEST S.A. wybiera w głosowaniu tajnym na Przewodniczącego

Bardziej szczegółowo

EUROCASH: Zmiana Zasad Dystrybucji Akcji Motywacyjnych. Komorniki k. Poznania,10 stycznia 2008 r. Raport bieżący 1/2008

EUROCASH: Zmiana Zasad Dystrybucji Akcji Motywacyjnych. Komorniki k. Poznania,10 stycznia 2008 r. Raport bieżący 1/2008 EUROCASH: Zmiana Zasad Dystrybucji Akcji Motywacyjnych Komorniki k. Poznania,10 stycznia 2008 r. Raport bieżący 1/2008 Zarząd Eurocash S.A. (dalej Eurocash ) informuje o zmianach w Prospekcie Emisyjnym

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 2 kwietnia 2004 r. o niektórych zabezpieczeniach finansowych 1) (Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r.) Rozdział 1.

USTAWA. z dnia 2 kwietnia 2004 r. o niektórych zabezpieczeniach finansowych 1) (Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r.) Rozdział 1. Dz.U.04.91.871 USTAWA z dnia 2 kwietnia 2004 r. o niektórych zabezpieczeniach finansowych 1) (Dz. U. z dnia 30 kwietnia 2004 r.) Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa reguluje zasady ustanawiania i

Bardziej szczegółowo

Zmiany statutu, o których mowa w pkt od 1) do 3) niniejszego ogłoszenia, wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia.

Zmiany statutu, o których mowa w pkt od 1) do 3) niniejszego ogłoszenia, wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia. 3 sierpnia 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU ALIOR SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Money Makers Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, działając

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo

Statut Allianz Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego

Statut Allianz Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego Statut Allianz Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Niniejszy Statut określa cele i zasady funkcjonowania Allianz Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego, zwanego dalej Funduszem.

Bardziej szczegółowo

Raport bieżący EBI 13/2014 Raport bieżący ESPI_RB 11/2014. Spółka: Biomass Energy Project S.A.

Raport bieżący EBI 13/2014 Raport bieżący ESPI_RB 11/2014. Spółka: Biomass Energy Project S.A. Raport bieżący EBI 13/2014 Raport bieżący ESPI_RB 11/2014 Spółka: Temat: Projekty uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Zarząd Biomass Energy Project Spółka Akcyjna z siedzibą w Wtelnie (Spółka) przekazuje

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH

REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH Stanowiący integralną część ogólnych warunków ubezpieczeń na życie, jeżeli są związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (grupa 3 działu I ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE

TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE Bank Millennium S.A. z siedzibą w Warszawie, ul. Stanisława Żaryna 2A, 02-593 Warszawa, wpisany pod nr KRS 0000010186

Bardziej szczegółowo

Rola KDPW na polskim rynku kapitałowym. 28 sierpnia 2012

Rola KDPW na polskim rynku kapitałowym. 28 sierpnia 2012 Rola KDPW na polskim rynku kapitałowym 28 sierpnia 2012 KDPW - Centralny depozyt papierów wartościowych Główne zadania: Deponowanie i rejestracja instrumentów finansowych Rozliczenie i rozrachunek instrumentów

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO. Cel inwestycyjny Subfunduszu. Przedmiot lokat Subfunduszu

WPROWADZENIE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO. Cel inwestycyjny Subfunduszu. Przedmiot lokat Subfunduszu WPROWADZENIE DO JEDNOSTKOWEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Fundusz jest osobą prawną i działa pod nazwą SKOK Parasol Fundusz Inwestycyjny Otwarty z wydzielonymi Subfunduszami. Subfundusz SKOK Akcji, zwany

Bardziej szczegółowo

Finanse na rozwój firmy możliwości i sposoby pozyskania

Finanse na rozwój firmy możliwości i sposoby pozyskania Finanse na rozwój firmy możliwości i sposoby pozyskania Możliwości pozyskania środków pieniężnych Przedsiębiorstwo Finansowanie Aktywa Trwałe Aktywa Obrotowe Pasywa Kapitały Własne Kapitał Obcy Kapitał

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH DZIENNIK URZĘDOWY NBP NR 2-83 - poz. 3 Załącznik nr 8 do uchwały nr 1/2007 Komisji Nadzoru Bankowego z dnia 13 marca 2007 r. (poz. 3) OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia. Virtual Vision S.A. z siedzibą w Warszawie. w sprawie wyboru Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia

Uchwała nr. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia. Virtual Vision S.A. z siedzibą w Warszawie. w sprawie wyboru Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia w sprawie wyboru Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia 1 Wybór przewodniczącego Przewodniczącym wybrany zostaje w sprawie przyjęcia porządku obrad 1 Porządek obrad Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie VIRTUAL

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH Załącznik nr 2 z 2 do Warunków Ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym Obligacje Korporacyjne Plus Kod warunków: UB_OGIJ129 REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE

Bardziej szczegółowo

Taryfa Opłat i Prowizji Domu Maklerskiego mbanku S.A. (DM mbanku) dla Klientów banków. Warszawa, styczeń 2014 r.

Taryfa Opłat i Prowizji Domu Maklerskiego mbanku S.A. (DM mbanku) dla Klientów banków. Warszawa, styczeń 2014 r. Taryfa Opłat i Prowizji Domu Maklerskiego mbanku S.A. (DM mbanku) dla Klientów banków Warszawa, styczeń 2014 r. Spis treści 1. Taryfa opłat... 34 Zasady naliczania i pobierania opłat... 35 2. Taryfa prowizji

Bardziej szczegółowo

Cel inwestycyjny i zasady polityki inwestycyjnej Funduszu

Cel inwestycyjny i zasady polityki inwestycyjnej Funduszu Zgodnie z 38 ust.1 pkt 2 Statutu Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego CitiPłynnościowy, Fundusz ogłasza następujące zmiany w treści Statutu: Cel inwestycyjny i zasady polityki inwestycyjnej

Bardziej szczegółowo

Propozycja systemu rozliczeń dla rynku gazu w Polsce

Propozycja systemu rozliczeń dla rynku gazu w Polsce Propozycja systemu rozliczeń dla rynku gazu w Polsce 13.06. 2012 Warszawa Członkostwo w GIR Członkami Izby mogą być wyłącznie: Spółki prowadzące Giełdy, Towarowe domy maklerskie, Domy maklerskie, inne

Bardziej szczegółowo

Fundusze inwestycyjne

Fundusze inwestycyjne Fundusze inwestycyjne Fundusze inwestycyjne stanowią istotny element rynku kapitałowego. Oszczędności wielu osób tworzą duże sumy, które mogą być profesjonalnie inwestowane na różnych rynkach. Tworzenie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 1/2010. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia. Spółki działającej pod firmą: B3System Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie

UCHWAŁA NR 1/2010. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia. Spółki działającej pod firmą: B3System Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie UCHWAŁA NR 1/2010 w sprawie: wyboru Przewodniczącego Działając na podstawie 6 Regulaminu Walnego Zgromadzenia B3System Spółka Akcyjna wybiera się na funkcję Przewodniczącego Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianach

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY UCHWAŁ NA NADZWYCZAJNE WALNE ZGROMADZENIE AKCJONARIUSZY SPÓŁKI INVISTA SA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE ZWOŁANE NA DZIEŃ 16 PAŹDZIERNIKA 2013 ROKU

PROJEKTY UCHWAŁ NA NADZWYCZAJNE WALNE ZGROMADZENIE AKCJONARIUSZY SPÓŁKI INVISTA SA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE ZWOŁANE NA DZIEŃ 16 PAŹDZIERNIKA 2013 ROKU PROJEKTY UCHWAŁ NA NADZWYCZAJNE WALNE ZGROMADZENIE AKCJONARIUSZY SPÓŁKI INVISTA SA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE ZWOŁANE NA DZIEŃ 16 PAŹDZIERNIKA 2013 ROKU UCHWAŁA NR 1 w sprawie: wyboru Przewodniczącego INVISTA

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH

REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH UL/Regulamin_UFK/05-2014/G REGULAMIN UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH Stanowiący integralną część ogólnych warunków ubezpieczeń na życie, jeżeli są związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym

Bardziej szczegółowo

Organizacja rynku kapitałowego i funkcjonowanie Giełdy

Organizacja rynku kapitałowego i funkcjonowanie Giełdy Organizacja rynku kapitałowego i funkcjonowanie Giełdy Warszawa, 28 sierpnia 2012 r. www.gpwirk.pl kapitałowy, a rynek finansowy pieniężny kapitałowy pożyczkowy walutowy instrumentów pochodnych Obejmuje

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Deutsche Bank

Spis treści. Deutsche Bank Poziom: 3a Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klienta Biura Maklerskiego Polska S.A. wersja. 1.0 1/9 Spis treści 1. Postanowienia Ogólne... 3 2. Cel i zakres Polityki... 5 3. Ogólne zasady

Bardziej szczegółowo