Czech-Rogosz Koniunktura gospodarcza po składzie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Czech-Rogosz Koniunktura gospodarcza po składzie"

Transkrypt

1 Wydawca: Joanna Perzyńska Redaktor merytoryczny: Grażyna Nowak Projekt okładki i stron tytułowych: GRAFOS Ilustracja na okładce: Mark Evans/iStockphoto.com Recenzent: prof. dr hab. Urszula Zagóra-Jonszta Publikacja dofinansowana przez Akademię Ekonomiczną w Katowicach Wydawnictwo C.H. Beck 2009 Wydawnictwo C.H. Beck Sp. z o.o. ul. Bonifraterska 17, Warszawa Skład i łamanie: GRAFOS Druk i oprawa: Studio Spartan, Gdynia ISBN Czech_spis.indd :54:11

2 Spis treści Wstęp Część 1. Wahania koniunktury przebieg i uwarunkowania Rozdział 1. Cykle koniunkturalne: ujęcie historyczne i przegląd głównych teorii (Kamil Marczak, Krzysztof Piech) Przegląd teorii ekonomicznych wyjaśniających cykl koniunkturalny Teorie i praktyka przeinwestowania Rozdział 2. Ścieżki międzynarodowej transmisji kryzysów (Szymon Mazurek) Międzynarodowa transmisja kryzysów Kanały transmisji kryzysów Asymetria zjawiska zarażania Kondycja gospodarek a kanały transmisji Opóźnienia czasowe Sprzężenia zwrotne Budowa modeli ścieżek transmisji Rozdział 3. Deficyt budżetu a wzrost gospodarczy, czyli dlaczego budżet może być intrygujący (Andrzej Rzońca) Dlaczego redukowanie cyklicznych wahań aktywności gospodarczej może być ważne? Dlaczego utrzymywanie równowagi w finansach państwa może być ważniejsze niż redukowanie cyklicznych wahań aktywności gospodarczej? Rozdział 4. Czy grozi nam recesja? Egzogeniczność i synchronizacja cyklu koniunkturalnego Polski i obecny kryzys finansowy (Kamil Marczak, Krzysztof Piech) Synchronizacja cykli koniunkturalnych Europejski cykl koniunkturalny Czynniki zewnętrzne kształtujące polski cykl koniunkturalny Ewolucja przenoszenia się czynników zewnętrznych na gospodarki Argumenty (obliczenia) za zewnętrznym kształtowaniem się cyklu koniunkturalnego Polski Cykl światowy i jego prognozowanie Aktualna sytuacja gospodarcza na świecie Nadchodzi recesja? Część 2. Modele i prognozy koniunktury gospodarczej Rozdział 5. Krótkookresowy symulacyjny model cyklu koniunkturalnego w Unii Gospodarczej i Walutowej z zapasami w roli głównej (Michał Konopczyński) Model dynamiczny Czech_spis.indd :54:24

3 Spis treści 5.2. Równowaga i stabilność Symulacje Numeryczna analiza stabilności Rozdział 6. Nieliniowy model cyklu koniunkturalnego z oczekiwaniami (Robert Kruszewski) Model Hicksa. Równowaga i stabilność Model nieliniowy. Stany stacjonarne Stabilność równowag i bifurkacje lokalne Stabilne atraktory i ich baseny przyciągania Rozdział 7. Czy filtry liniowe są przydatnym narzędziem badania koniunktury? Analiza spektralna na przykładzie ankietowych wskaźników koniunktury (Zuzanna Wośko) Analiza szeregów czasowych w dziedzinie częstości Filtry i funkcje transferowe Pierwsze przyrosty Filtr Hodricka-Prescotta Filtr Baxter-Kinga Filtr Christiano-Fitzgeralda Ankietowe wskaźniki koniunktury Analiza efektywności filtracji metodami: pierwsze różnice, HP, BK i CF w przypadku wybranych polskich ankietowych wskaźników koniunktury Rozdział 8. Ekonometryczne prognozy cen na przykładzie rynku paliw w Polsce (Aneta Sobiechowska-Ziegert) Przyczynowo-skutkowa analiza cen benzyny Prognozy w oparciu o modele: trendu i autoregresyjny Rozdział 9. Przewidywanie zmian koniunkturalnych w polskim sektorze budowlanym na podstawie diagnoz i oczekiwań przedsiębiorców (Jacek Jankiewicz) Rozdział 10. Prognozowanie dynamiki indeksów giełdowych (na przykładzie DJA I WIG) (Wiesław Łuczyński) Modelowanie ARIMA Zastosowanie sztucznych sieci neuronowych Część 3. Wahania koniunktury a rynki finansowe Rozdział 11. Wybrane kryzysy finansowe końca XX wieku a obecny kryzys finansowy na świecie (Ewa Sikorska, Paulina Wiatrak) Kryzys bankowy w krajach skandynawskich Kryzysy walutowe lat Kryzys na rynku nieruchomości w Stanach Zjednoczonych Rozdział 12. Sekurytyzacja a rozprzestrzenianie się kryzysu kredytów subprime (Ewa Szabłowska) Definicja kredytu subprime Geneza kryzysu kredytów subprime w Stanach Zjednoczonych Globalny rynek pochodnych instrumentów kredytowych Polski rynek kredytów hipotecznych i pochodnych instrumentów kredytowych Prawdopodobieństwo wystąpienia kryzysu kredytowego na rynku polskim Rozdział 13. Wpływ polityki stóp procentowych Systemu Rezerwy Federalnej na wycenę akcji w Stanach Zjednoczonych oraz Unii Gospodarczej i Walutowej (Ireneusz Pszczółka). 149 Rozdział 14. Sektor bankowy i branża deweloperska w Polsce w kontekście kryzysu subprime w dobie globalizacji rynków finansowych (Piotr Szkudlarek) Globalizacja rynków finansowych Kryzys subprime w Stanach Zjednoczonych zarys problematyki Analiza wybranych indeksów WGPW w kontekście kryzysu subprime Rozdział 15. Kryzys subprime a zachowania inwestorów na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (Marek Kunasz) Wyniki badań Czech_spis.indd :54:25

4 Spis treści Podsumowanie Rozdział 16. Wzrostowe i spadkowe tendencje w rozwoju polskiego sektora bankowego (Jerzy Kaźmierczyk) Wzrosty i spadki wartości wybranych wskaźników charakteryzujących rozwój polskiego sektora bankowego Wzrostowe i spadkowe okresy w rozwoju polskiego sektora bankowego Część 4. a reakcje rynków i podmiotów gospodarujących Rozdział 17. Obciążenia podatkowe przedsiębiorstw w cyklu koniunkturalnym (Janusz Kudła) Podatki a koniunktura w teorii makroekonomii Mierniki obciążeń podatkowych Wykorzystane dane finansowe Obciążenia podatkowe przedsiębiorstw wyniki badania Rozdział 18. Działania konkurencyjne firm w czasie recesji gospodarczej w latach (Marcin A. Pawłowski, Aleksandra Wąsowska) Problem badawczy i hipotezy Wyniki badania Rozdział 19. Największe przedsiębiorstwa w Polsce na tle przedsiębiorstw wybranych państw Europy Centralnej wpływ na funkcjonowanie gospodarki (Tomasz Bernat) Gospodarki badanych krajów Największe przedsiębiorstwa Czech, Słowacji, Węgier i Polski Wpływ dużych podmiotów na funkcjonowanie gospodarki Rozdział 20. Cykl koniunkturalny a bezrobocie w Polsce (Rafał Nagaj) Przegląd doktryn ekonomicznych z zakresu teorii cyklu koniunkturalnego Bezrobocie w Polsce Płace nominalne i inflacja a bezrobocie w Polsce Zatrudnienie a cykl koniunkturalny w Polsce Rozdział 21. Wpływ emigracji Polaków na koniunkturę gospodarczą Polski (Renata Orłowska) 227 Rozdział 22. Wpływ zmian w systemie społecznym (destabilizacji rodziny) na aktywność zawodową kobiet (Anna Horodecka) Wpływ destabilizacji rodziny na aktywność zawodową kobiet podstawy teoretyczne i stworzenie modelu Uzasadnienie modelowanych powiązań i podstawy teoretyczne Dobór zmiennych do modelu, analiza ich zmienności i korelacji Modele na średnich i dla każdego kraju oddzielnie Rozdział 23. Bilans płatniczy i jego wpływ na zewnętrzną równowagę Polski w latach (Michał Jurek) Kształtowanie się równowagi zewnętrznej Polski w latach Dekompozycja zmian międzynarodowej pozycji inwestycyjnej Polski w latach Rozdział 24. w krajach członkowskich Unii Europejskiej rozkwit czy recesja? (Magdalena K. Stawicka) Rozdział 25. Sektorowo-przestrzenna elastyczność zatrudnienia w strefie euro (Robert W. Włodarczyk) Metoda badawcza Sektorowa struktura zatrudnienia w ujęciu regionalnym Sektorowa struktura wartości dodanej w ujęciu regionalnym Analiza empiryczna Bibliografia Indeks rzeczowy Czech_spis.indd :54:25

5 Czech_spis.indd :54:25

6 Wstęp Cykl koniunkturalny jest nieodłączną cechą gospodarki rynkowej. To proste stwierdzenie nie oddaje złożoności problemu, przed jakim stoi ekonomia. Mimo dziesiątek lat prób wciąż dalecy jesteśmy od pełnego zrozumienia fenomenu, jakim są względnie regularnie następujące po sobie cykle wahań wzrostu PKB i innych wielkości ekonomicznych. W konsekwencji także nasze umiejętności prognostyczne i zdolności do działań prewencyjnych są ograniczone, co jeszcze raz dobitnie potwierdził globalny kryzys finansowy i następujące po nim ochłodzenie koniunktury, jak wiele na to wskazuje, jedno z najgłębszych w okresie powojennym. Obecny kryzys finansowy, mający swoje źródło na rynku kredytów subprime w Stanach Zjednoczonych, podobnie jak poprzedni z początku XXI w. związany z ekspansją technologii informacyjnych i telekomunikacyjnych (z tzw. bańką internetową), pokazuje, że postulat eliminacji wahań cyklicznych, głoszony przez skrajnych zwolenników koncepcji nowej gospodarki, nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości. Książka podejmuje problematykę wahań koniunkturalnych. Autorzy próbują odpowiedzieć na pytania dotyczące: przyczyn, przebiegu i rozprzestrzeniania się zmian koniunkturalnych, metod prognozowania, uwarunkowań kryzysów finansowych, ze szczególnym uwzględnieniem obecnego globalnego kryzysu finansowego, a także reakcji podmiotów gospodarujących na osłabienie koniunktury. Podstawowym odbiorcą książki są środowiska naukowe zajmujące się problematyką koniunktury gospodarczej, jak również studenci kierunków ekonomicznych. Mamy nadzieję, że znajdzie ona swoich Czytelników także wśród przedstawicieli praktyki gospodarczej oraz administracji publicznej zainteresowanych analizami przyczyn, przebiegu i skutków wahań koniunkturalnych. Autorzy, ze względu na odmienną problematykę poszczególnych rozdziałów, mieli pełną swobodę w przyjmowaniu celów, tez oraz sposobów analizy. 9 Czech_wstep.indd :53:46

7 Wstęp Książka składa się z czterech części obejmujących łącznie 25 rozdziałów. Część 1 została poświęcona zagadnieniom związanym z uwarunkowaniami oraz przebiegiem wahań koniunktury. Kamil Marczak i Krzysztof Piech dokonali przeglądu głównych teorii ekonomicznych wyjaśniających zjawisko cykliczności gospodarki oraz zasygnalizowali egzo- i endogeniczne jej determinanty. Szymon Mazurek zaprezentował pojęcie i kanały międzynarodowej transmisji kryzysów. Kwestie synchronizacji i egzogeniczności cyklu koniunkturalnego Polski w aspekcie obecnego kryzysu finansowego wraz z próbą odpowiedzi na pytanie o groźbę wystąpienia recesji podjęli w kolejnej części swoich rozważań Kamil Marczak i Krzysztof Piech. Andrzej Rzońca bada wpływ deficytu na wzrost gospodarki, identyfikując korzyści i koszty z prowadzenia ekspansywnej lub restrykcyjnej polityki fiskalnej w krótkim i długim okresie. W części 2 podjęto problematykę modelowania i prognozowania koniunktury gospodarczej. Michał Konopczyński zaprezentował krótkookresowy, symulacyjny model cyklu koniunkturalnego w Unii Gospodarczej i Walutowej, uwzględniający kumulację zapasów w czasie. Robert Kruszewski bada wpływ prostego mechanizmu oczekiwań na dynamikę nieliniowego modelu cyklu koniunkturalnego opartego na mnożniku i zasadzie akceleracji. Zuzanna Wośko poszukuje odpowiedzi na pytanie o przydatność filtrów liniowych jako narzędzia badania koniunktury. Aneta Sobiechowska-Ziegert przedstawia ekonometryczne prognozy cen na przykładzie rynku paliw w Polsce. Jacek Jankiewicz prognozuje zmiany koniunkturalne w polskim sektorze budowlanym na podstawie diagnoz i oczekiwań przedsiębiorców. Wiesław Łuczyński podejmuje próbę oceny efektywności prognostycznej sieci neuronowych w prognozowaniu Warszawskiego Indeksu Giełdowego oraz Dow Jones Average Industrial Index. Część 3 traktuje o kryzysach finansowych i związanych z nimi implikacjach dla światowej koniunktury gospodarczej. Ewa Sikorska i Paulina Wiatrak dokonują analizy wybranych kryzysów finansowych ze szczególnym uwzględnieniem kryzysu na amerykańskim rynku nieruchomości i kredytów hipotecznych. Ewa Szabłowska bada rolę transakcji sekurytyzacyjnych w rozprzestrzenianiu się kryzysu kredytów subprime. Ireneusz Pszczółka omawia wpływ polityki stóp procentowych Systemu Rezerwy Federalnej (FED) na zmiany koniunktury na rynkach akcji w Stanach Zjednoczonych oraz Unii Gospodarczej i Walutowej. Piotr Szkudlarek dokonuje oceny działalności sektora bankowego i branży deweloperskiej w Polsce w kontekście kryzysu na amerykańskim rynku kredytów hipotecznych i rynku nieruchomości. Marek Kunasz omawia reakcje inwestorów na Giełdzie Papierów Wartościowych na zmianę światowej koniunktury gospodarczej. Jerzy Kaźmierczyk przedstawia analizę i ocenę wzrostowych oraz spadkowych tendencji w rozwoju polskiego sektora bankowego. W części 4 przedmiotem zainteresowania są zachowania podmiotów oraz rynków w ramach cyklu koniunkturalnego. Janusz Kudła bada procykliczność obciążeń podatkowych przedsiębiorstw. Marcin Pawłowski i Aleksandra Wąsowska 10 Czech_wstep.indd :53:52

8 Wstęp przeprowadzają analizę zależności między aktywnością gospodarki na poziomie makro a dynamiką zachowań konkurencyjnych na poziomie sektorów gospodarki. Tomasz Bernat analizuje grupę największych przedsiębiorstw. Rafał Nagaj omawia relacje między wahaniami koniunkturalnymi a poziomem bezrobocia. Renata Orłowska analizuje skutki, zarówno pozytywne, jak i negatywne, wpływu wzmożonej emigracji polskich zasobów pracy na stan gospodarki. Anna Horodecka bada wpływ systemu społecznego na zmiany zachodzące na rynku pracy, w szczególności na aktywność zawodową kobiet. Robert W. Włodarczyk rozważa stopień sektorowego zróżnicowania elastyczności zatrudnienia względem produkcji w Unii Gospodarczej i Walutowej. Michał Jurek analizuje zewnętrzną równowagę Polski. Magdalena Kinga Stawicka omawia koniunkturę gospodarczą krajów Unii Europejskiej. Oddając książkę w ręce Czytelników mamy nadzieję, że spotka się ona z przychylnym przyjęciem zarówno środowisk akademickich, jak i praktyków pragnących pogłębić rozumienie mechanizmów cyklu koniunkturalnego. Redaktorzy 11 Czech_wstep.indd :53:52

9 Czech_wstep.indd :53:52

10 CZĘŚĆ 1 WAHANIA KONIUNKTURY przebieg i uwarunkowania Czech_1_2.indd :57:06

11 Czech_1_2.indd :57:11

12 Rozdział 1 Cykle koniunkturalne: ujęcie historyczne i przegląd głównych teorii 1 Kamil Marczak, Krzysztof Piech Czy grozi nam recesja? Pytanie wydawałoby się trywialne, aczkolwiek jeżeli nieco głębiej je przeanalizować, odpowiedź nie jest tak prosta. Coraz bardziej problematyczne bowiem staje się to, czym jest recesja. Jeżeli przyjmiemy, że recesja jest nieodłączną częścią cyklu koniunkturalnego, to sytuacja byłaby dość prosta wystarczyłoby zidentyfikować długość cyklu. Jednakże oznaczałoby to zakwestionowanie innej, klasycznej definicji recesji, rozumianej jako spadek PKB w dwóch kolejnych kwartałach. Poza tym pozostaje wątpliwość: czy rzeczywiście recesja jest groźna, czy może pożyteczna (vide kreatywna destrukcja Josepha Schumpetera) Przegląd teorii ekonomicznych wyjaśniających cykl koniunkturalny Każda gospodarka wolnorynkowa rozwija się w sposób cykliczny. Zjawisko to zostało odkryte w XIX w. przez francuskiego ekonomistę Clémenta Juglara i od tamtej pory rozwijane było przez wielu innych naukowców. Cykl koniunkturalny jednak zmienia się, zmieniają się zatem pojęcia z nim związane, np. takie jak recesja. 1 Rozdział ten zawiera osobiste poglądy i tezy autorów i nie muszą one być zgodne ze stanowiskiem instytucji, które reprezentują. 15 Czech_1_2.indd :57:12

13 1. Cykle koniunkturalne: ujęcie historyczne i przegląd głównych teorii Aktualnie w gospodarkach krajów, opierających się na procesach wolnorynkowych, występuje równolegle wiele rodzajów wahań i cykli koniunkturalnych od bardzo krótkich, związanych zazwyczaj z rynkami finansowymi, poprzez wahania sezonowe, fluktuacje średniookresowe, do bardzo długich cykli związanych z ruchami społecznymi i zmianami technologicznymi. Początki analizy fluktuacji gospodarki datuje się na lata Były to czasy panowania ekonomii klasycznej, a co więcej kryzysy gospodarcze lat miały przyczyny zewnętrzne (zdecydowanie niezwiązane z cyklami koniunkturalnymi w ich właściwym znaczeniu) 2. Oba te czynniki definitywnie przesądziły o zanegowaniu cykli koniunkturalnych jako zjawiska powszechnego czy istotnego. Jeden z czołowych przedstawicieli klasycznej szkoły ekonomii Jean-Baptiste Say w swoim prawie dowodził, jakoby ogólnogospodarcza nadprodukcja, jako taka, nie mogła zaistnieć w gospodarce. W tej nadbudowie naukowej fluktuacje gospodarcze zostały jednoznacznie zakwalifikowane do zjawisk całkowicie przypadkowych [Lubiński, 2002, s. 77]. Tezy, którymi starano się lepiej wyjaśnić występujące jednak w rzeczywistości wahania aktywności gospodarczej, powstały dopiero później. W pewien sposób teorią koniunktury, a w szczególności kryzysami gospodarczymi, zajmował się także Thomas Robert Malthus. Przewidywał on nieuchronną katastrofę społeczno-gospodarczą, spowodowaną malejącą krańcową użytecznością ziemi. Jako drogę ratującą od klęski ogólnoświatowego głodu zalecał on wstrzemięźliwość seksualną, co miało ograniczać liczbę populacji do bezpiecznej liczby. Nie można też przynajmniej nie wspomnieć o Karolu Marksie. Według niego obserwowane co jakiś czas kryzysy są nieodłącznie związane z gospodarką rynkową, a ich skuteczne pozbycie się możliwe byłoby tylko po przejściu gospodarki na inny system socjalistyczny, w którym procesy gospodarcze byłyby centralnie sterowane. Wtedy ogólna nadprodukcja nie byłaby możliwa i nie dochodziłoby do kryzysów. Lata były okresem prawdziwej prosperity dla rozwoju problematyki cykli koniunkturalnych. Przeprowadzono wtedy dużo badań empirycznych, a pierwszy ich autor C. Juglar przedstawił tezę, iż egzogeniczne przyczyny fluktuacji gospodarki nie są jedynymi, a nawet nie są najważniejszymi z czynników [Landreth, Colander, 2005, s. 485]. Jako dość zabawną anegdotę można przytoczyć teorię Stanleya Jevonsa, który zauważył, iż cykle plam słonecznych występują co 11,1 lat, natomiast zgodnie z badaniami w czasach mu współczesnych cykle koniunktury powtarzały się średnio co 10,8 lat (oparł się on na kształtowaniu się kredytów bankowych). Implikacja była w tym przypadku bardzo prosta: wyższa aktywność Słońca to większe plony, czyli lepsza koniunktura [Peart, 1991, s ]. 2 Szeroki opis tych kryzysów można znaleźć np. w: [Mendelson, 1959]. 16 Czech_1_2.indd :57:12

14 1.1. Przegląd teorii ekonomicznych wyjaśniających cykl koniunkturalny Kolejny okres rozwoju studiów nad koniunkturą rozpoczął wraz z publikacją fundamentalnego dzieła Johna Maynarda Keynesa Ogólna teoria zatrudnienia, procentu i pieniądza. Co do zasady, teorie następców J.M. Keynesa kwalifikuje się do endogenicznych teorii cyklu koniunkturalnego. Zwolennicy keynesizmu dopracowali bardzo ogólnikowe teorie samego J.M. Keynesa, tworząc bardzo rozbudowany model Harroda-Domara. Postawą tego modelu jest znaczenie zagregowanego popytu i proces jego kształtowania się. W sposób oczywisty raziło to w założenia ekonomi klasycznej, w myśl której gospodarka dąży do pełnego wykorzystania czynników produkcji, gdyż podaż sama kreuje sobie popyt (prawo rynków Saya). Gwoli ścisłości keynesiści nigdy nie odrzucili roli czynników produkcji w analizie czynników kształtujących wzrost gospodarczy, ale jedynie zauważyli, iż tworzą one potencjalną produkcję, produkcję rzeczywistą tworzy natomiast popyt [Landreth, Colander, 2005, s. 513]. Jeden z największych keynesistów John Richard Hicks rozpatrywał gospodarkę, w której inwestycje rosną liniowo (w stałym tempie). Oznacza to, iż równowaga w gospodarce podlega ciągłym zmianom (równowaga dynamiczna). Wzrost autonomicznych inwestycji implikuje zwielokrotniony wzrost (poprzez mechanizm mnożnikowy), przez co produkcja rośnie szybciej, niż wynikałoby to ze stopy równowagi. Wzrost ten trwa aż do momentu, gdy zaistnieje pełne zatrudnienie czynników produkcji (maksimum produkcji potencjalnej). Teoretycznie dalsza ekspansja jest możliwa według stopy równowagi, przejście od ekspansji do stopy równowagi łączy się jednak z przejściowym zmniejszeniem tempa wzrostu. Powstaje w ten sposób bodziec dostateczny, aby mechanizm mnożnika zaczął działać w kierunku powodującym ograniczenie produkcji. Oczywiście spadek ten też ma dolną granicę w postaci inwestycji brutto, które nie mogą być mniejsze od zera. Powstaje w ten sposób bariera, od której odbija się funkcja spadku produkcji w kierunku ponownej ekspansji [Lubiński, 2002, s. 88]. Przeciwnikami koncepcji o endogenicznych przyczynach cykli koniunkturalnych są zwolennicy koncepcji egzogenicznej, czyli przede wszystkim monetaryści, zwolennicy realnego cyklu koniunkturalnego oraz cyklu politycznego. Mimo że Michał Kalecki jest kojarzony jako protoplasta metodologii keynesistowskiej, to jako pierwszy zwrócił uwagę na mechanizmy znane współcześnie jako polityczny cykl koniunkturalny [Piech, Pangsy-Kania, 2003, s ]. Najważniejsze, bardziej współczesne teorie wyjaśniające zjawisko fluktuacji gospodarki to teoria monetarystyczna oraz teoria realnego cyklu koniunkturalnego 3. 3 Warto także wspomnieć o innym z nowszych poglądów przedstawiciela szkoły chicagowskiej G. Beckera. Marginalizuje on znaczenie cyklu koniunkturalnego. Twierdzi, iż fluktuacje gospodarcze mają małe znaczenie dla wartości, jaką jest bogactwo narodu. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest bardzo mała elastyczność kapitału intelektualnego względem fluktuacji gospodarczej, przy czym kapitał intelektualny jest taktowany jako bardzo znaczące dobro (co najmniej kilkukrotnie przewyższające wartość PKB kraju) [Becker, Becker, 2006]. 17 Czech_1_2.indd :57:12

15 1. Cykle koniunkturalne: ujęcie historyczne i przegląd głównych teorii Co istotne, obie teorie nie traktują recesji gospodarczej jako stanu nienaturalnego dla gospodarki (założenie takie zostało też przyjęte na wstępie niniejszego rozdziału). Zgodnie z ich założeniami zarówno recesja, jak i ożywienie gospodarcze to konsekwencje optymalnych wyborów z punktu widzenia podmiotów gospodarujących. Nasuwa się więc stwierdzenie, iż oba, biegunowo przeciwne, stany koniunktury są tak samo dobre, a każda próba zmiany w zmianach koniunktury powoduje straty społeczne. Twórcą pierwszej z tych teorii jest Milton Friedman 4. Zgodnie z tą teorią początkowo producenci zauważają jedynie wzrost cen produktów przez nich sprzedawanych, a nie biorą pod uwagę wzrostu kosztów produkcji. W takiej sytuacji dochodzi do wzrostu produkcji, do czego z kolei potrzebny jest wzrost zatrudnienia, przez co rośnie nominalna wartość wynagrodzenia za pracę. Po okresie euforii związanej z powszechnym wzrostem zarobków dochodzi do powszechnego rozczarowania poszczególne podmioty biorą poprawkę na to, ile rzeczywiście zarabiają (płaca realna). Zrewidowanie poglądów o ten czynnik powoduje spadek zainteresowania pracą oraz ograniczenie produkcji, czyli w efekcie recesję gospodarczą. Teoria realnego cyklu koniunkturalnego zakłada, iż wahania produkcji i zatrudnienia są wynikiem zmian realnych czynników w gospodarce przy rynkach dostosowujących się szybko i zawsze pozostających w stanie równowagi. Kluczowym czynnikiem powodującym zmiany w koniunkturze są rozmaite wstrząsy podażowe, których następstwem są zmiany poziomu produkcji. Przykładem takich zjawisk są przede wszystkim zmiany klimatyczne, wojny i inne istotne czynniki historyczne i kulturowe. Teoria ta pomija czynniki monetarne, ale za to ściśle wiąże analizę mikroekonomiczną z makroekonomiczną. Jej twórcami są Finn E. Kydland oraz Edward C. Prescott. W 2004 r. autorzy teorii otrzymali Nagrodę Nobla z ekonomii za pracę wyjaśniającą, w jaki sposób na cykle koniunkturalne wpływają zmiany w polityce gospodarczej czy zmiany technologii. Teoria ta doczekała się bardzo licznej krytyki, głównie ze względu na brak dowodów empirycznych. Klasyczna definicja cyklu koniunkturalnego opisująca to zjawisko w warunkach gospodarki rynkowej została zaproponowana przez Arthura F. Burnsa oraz Wesleya C. Mitchella [Lubiński, 2002, s. 11]. Według tej definicji cykle koniunkturalne są rodzajem wahań występujących w agregatach przedstawiających działalność gospodarczą narodów, organizujących swą produkcję zazwyczaj w przedsiębiorstwach. Cykle koniunkturalne składają się z okresów ekspansji (występują wtedy równolegle tendencje zwyżkowe w wielu dziedzinach gospodarki), następujących równie powszechnie kryzysach, zastojach lub ożywieniach, które łączą 4 Jego teorie opierały się na założeniu prymatu czynników pieniężnych w kształtowaniu się dynamiki dochodu narodowego (oraz cyklu koniunkturalnego). Przykładem implikacji zmian podaży pieniądza na realne procesy w gospodarce jest długookresowa krzywa Philipsa. Następstwem wzrostu podaży pieniądza jest wzrost powszechny wzrost cen. 18 Czech_1_2.indd :57:12

16 1.2. Teorie i praktyka przeinwestowania się z fazą ekspansji kolejnego cyklu. Jest to definicja tzw. klasycznego cyklu koniunkturalnego 5. Ze względu na dużą liczbę czynników wewnętrznych i zewnętrznych kształtujących wahania aktywności gospodarczych fluktuacje te mają bardzo złożony charakter, który podlegając ciągłym przekształceniom w zakresie mechanizmu i cech morfologicznych wymusza poszukiwanie nowych wskaźników empirycznych, a także procedur statystyczno-ekonometrycznych w zakresie badania koniunktury, które umożliwiłyby formułowanie diagnoz oraz prognoz krótkoi średniookresowych. Koniec XX w. przyniósł zjawiska empiryczne, które wydaje się nie uzyskały jeszcze wystarczającego potwierdzenia teoretycznego. Chodzi tu o rozpoczęcie kształtowania się światowego cyklu koniunkturalnego, który poprzez wielorakie powiązania zglobalizowanych gospodarek staje się jednym z głównych czynników kształtujących narodowe cykle koniunkturalne. Zgodnie z wynikami badań autorów światowy cykl koniunkturalny to wypadkowa cykli koniunkturalnych różnych krajów świata [Piech, Pangsy-Kania, 2003, s ]. Największy wpływ na kształtowanie się koniunktury światowej (przez co także częściowo polskiej) mają w tym modelu kraje, których udział w światowej gospodarce jest największy. Dobrym przykładem takiego kraju są Stany Zjednoczone, które już od lat siedemdziesiątych XIX w. 6 mają zdaniem autorów największy spośród różnych krajów świata wpływ na zmiany światowej koniunktury. Słusznie mówi się bowiem, że gdy gospodarka Stanów Zjednoczonych kichnie, świat choruje. Jest też inne zjawisko: postępującej na skalę globalną integracji gospodarczej. Sprawia ono, że coraz więcej krajów zaczyna się rozwijać w podobny sposób, wspólnie doświadczając faz recesji i rozkwitu. Jest tak m.in. w strefie euro 7. Do synchronizacji cykli koniunkturalnych bo o niej tu mowa przyczyniły się też kryzysy naftowe lat siedemdziesiątych XX w. i późniejsze wzrosty cen ropy np. w wyniku wojny w Zatoce Perskiej Teorie i praktyka przeinwestowania Jedną z teorii cyklu gospodarczego (oraz recesji) jest teoria przeinwestowania. Zgodnie z tą teorią przesadne inwestycje kończą się załamaniem koniunktury 5 Jest ona do dziś stosowana w amerykańskiej tradycji badań ekonomicznych. W Europie wyróżnia się więcej faz cyklu niż tylko ekspansję i recesję. 6 Dokładniej ten prymat uzyskały po tzw. Wielkiej Depresji lat (największy kryzys gospodarczy na świecie w XIX w.). 7 Więcej na temat synchronizacji cykli koniunkturalnych w strefie euro w dalszej części rozdziału. 19 Czech_1_2.indd :57:12

Makroekonomia. Blok V Cykl koniunkturalny

Makroekonomia. Blok V Cykl koniunkturalny Makroekonomia Blok V Cykl koniunkturalny Cykl koniunkturalny i jego fazy Cykl koniunkturalny okresowe zmiany poziomu aktywności gospodarczej Fazy cyklu: - Kryzys (A-B) - Depresja (B-C) - Ożywienie (C-D)

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny - definicja Cykl koniunkturalny to powtarzające się okresowo

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Porównanie obecnego kryzysu z roku 2007 z Wielkim Kryzysem z lat 1929-1933 str. 33

Porównanie obecnego kryzysu z roku 2007 z Wielkim Kryzysem z lat 1929-1933 str. 33 Spis treści: Wstęp str. 9 1.Przyczyny wahań cyklicznych Gabriela Wronowska str. 15 Pojęcie i fazy cyklu koniunkturalnego str. 15 Teorie wahań cyklicznych str. 19 Historia wahań cyklicznych str. 29 Porównanie

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne:

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne: DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wahania koniunktury gospodarczej W jaki sposób firmy tworzą strategie? dr Baha Kalinowska - Sufinowicz Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 8 listopada 2012 r. EKONOMICZNY

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Lista 5. Cykle koniunkturalne

Lista 5. Cykle koniunkturalne Zad. 1. Dopasuj definicję do podanych zdań: Lista 5 Cykle koniunkturalne 1. Cykl gospodarczy 2. Cykl koniunkturalny 3. Długość cyklu 4. Amplituda wahań 5. Trend 6. rodukt potencjalny 7. Luka KB 8. Cykl

Bardziej szczegółowo

WAHANIA KONIUNKTURY WYKŁAD. Dr inż. Edyta Ropuszyńska-Surma

WAHANIA KONIUNKTURY WYKŁAD. Dr inż. Edyta Ropuszyńska-Surma WAHANIA KONIUNKTURY WYKŁAD Dr inż. Edyta Ropuszyńska-Surma Polecenia 1. Popatrz na wykresy na kolejnych slajdach? 2. Czym się różnią? 3. Co możesz z nich odczytać? 4. Jakie cechy charakterystyczne zauważyłeś?

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a )

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a ) przeciętny poziom cen MODEL ZAGREGOWANEGO POPYTU I ZAGREGOWANEJ PODAŻY ZAŁOŻENIA Dochód narodowy (Y) jest równy produktowi krajowemu brutto (PKB). Y = K + I + G Neoklasycyzm a keynesizm Badamy zależność

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia jest najczęściej używanym podręcznikiem na pierwszych latach studiów ekonomicznych w większości polskich uczelni.

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO. Dynamika PKB w latach 2002-2010 ROZWÓJ GOSPODARCZY

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO. Dynamika PKB w latach 2002-2010 ROZWÓJ GOSPODARCZY DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Janusz Biernat Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Warszawa 2006 Recenzent prof. dr hab. Eugeniusz Mazurkiewicz skład i Łamanie GrafComp s.c. PROJEKT OKŁADKI GrafComp s.c.

Bardziej szczegółowo

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów.

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. Elżbieta Adamowicz Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. W badaniach koniunktury przedmiotem analizy są zmiany

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA DLA KRAJÓW I WSPÓŁCZESNEJ EKONOMII ORAZ MOŻLIWOŚCI ICH REALIZACJI W SYSTEMACH GOSPODARCZYCH OPARTYCH NA DOKTRYNIE NEOLIBERALIZMU

WYZWANIA DLA KRAJÓW I WSPÓŁCZESNEJ EKONOMII ORAZ MOŻLIWOŚCI ICH REALIZACJI W SYSTEMACH GOSPODARCZYCH OPARTYCH NA DOKTRYNIE NEOLIBERALIZMU Spis treści WSTĘP... 9 Rozdział I WYZWANIA DLA KRAJÓW I WSPÓŁCZESNEJ EKONOMII ORAZ MOŻLIWOŚCI ICH REALIZACJI W SYSTEMACH GOSPODARCZYCH OPARTYCH NA DOKTRYNIE NEOLIBERALIZMU... 13 1. Wyzwania stojące przed

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA REFORMA 2012 Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA Ilustrator: Jerzy Flisak Podręcznik do nauki zawodu technik ekonomista i innych zawodów z branży ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki Wstęp... 11 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki... 23 1.1. Wprowadzenie... 23 1.2. Definicje zjawiska cyklu koniukturalnego,

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM

Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM Szczecin, 2010 Spis treści Wstęp... 11 CZĘŚĆ I OD WYMIANY MIĘDZYNARODOWEJ DO GOSPODARKI GLOBALNEJ Rozdział 1 HANDEL MIĘDZYNARODOWY....

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Pod red. Romana Milewskiego - Elementarne zagadnienia ekonomii. Spis treści

Księgarnia PWN: Pod red. Romana Milewskiego - Elementarne zagadnienia ekonomii. Spis treści Księgarnia PWN: Pod red. Romana Milewskiego - Elementarne zagadnienia ekonomii Spis treści Od autorów....................................... 13 Rozdział I. Podstawowe pojęcia i przedmiot ekonomii..............

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Praca zbiorowa pod red. Romana Milewskiego Elementarne zagadnienia ekonomii

Księgarnia PWN: Praca zbiorowa pod red. Romana Milewskiego Elementarne zagadnienia ekonomii Księgarnia PWN: Praca zbiorowa pod red. Romana Milewskiego Elementarne zagadnienia ekonomii Od autorów Rozdział I. Podstawowe pojęcia i przedmiot ekonomii 1. Czym się zajmuje ekonomia? 2. Potrzeby ludzkie,

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Samer Masri ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Najbardziej rewolucyjnym aspektem ogólnej teorii Keynesa 1 było jego jasne i niedwuznaczne przesłanie, że w odniesieniu do

Bardziej szczegółowo

ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO

ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Kierunek Analityka Gospodarcza Studia stacjonarne I stopnia ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO Zagadnienia ogólnoekonomiczne 1. Aktualna sytuacja na europejskim

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Polski

Sytuacja gospodarcza Polski Sytuacja gospodarcza Polski Bohdan Wyżnikiewicz Warszawa, 4 czerwca 2014 r. Plan prezentacji I. Bieżąca sytuacja polskiej gospodarki II. III. Średniookresowa perspektywa wzrostu gospodarczego polskiej

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor

Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor Makroekonomia Gregory N. Mankiw, Mark P. Taylor Popularny w USA i Europie Zachodniej podręcznik przeznaczony do studiowania makroekonomii na pierwszych latach studiów. Obejmuje takie zagadnienia, jak rachunek

Bardziej szczegółowo

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Kod kursu Ekonomia stacjonarne ID1106 niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 0 0 0 0 0 Studia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW Spis treści Wstęp Rozdział 1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW 1.1. Etymologia terminu finanse i główne etapy rozwoju finansów 1.2. Współczesne rozumienie finansów 1.2.1. Ogólna charakterystyka finansów

Bardziej szczegółowo

ISBN (wersja drukowana) 978-83-7969-062-6 ISBN (wersja elektroniczna) 978-83-7969-090-9

ISBN (wersja drukowana) 978-83-7969-062-6 ISBN (wersja elektroniczna) 978-83-7969-090-9 Joanna Stawska Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Instytut Finansów, Zakład Bankowości Centralnej i Pośrednictwa Finansowego 90-214 Łódź, ul. Rewolucji 1905 r. nr 39 RECENZENT Mirosław

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro Spis treści Wstęp Dariusz Rosati.............................................. 11 Część I. Funkcjonowanie strefy euro Rozdział 1. dziesięć lat strefy euro: sukces czy niespełnione nadzieje? Dariusz Rosati........................................

Bardziej szczegółowo

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY UNIWERSYTET EKONOMICZNY w POZNANIU Paweł Śliwiński PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY w krajach Europy Srodkowo-Wschodniej w latach 1994-2008 B 380901 WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione SYSTEM FINANSOWY W POLSCE Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak Wydanie*drugie zmienione Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2008 Spis treści Przedmowa do drugiego wydania

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Plan wykładu

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Plan wykładu Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wahania koniunktury gospodarczej Konrad Walczyk Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 22 maja 2013 r. Plan wykładu Co to jest koniunktura gospodarcza? W jaki sposób ją mierzyć?

Bardziej szczegółowo

Wybrane problemy koniunktury, wzrostu gospodarczego oraz konkurencji w teorii i praktyce

Wybrane problemy koniunktury, wzrostu gospodarczego oraz konkurencji w teorii i praktyce Wybrane problemy koniunktury, wzrostu gospodarczego oraz konkurencji w teorii i praktyce Pod redakcją Grażyny Musiał Katowice 2012 Spis treści Przedmowa 9 Rozdział 1 Mariusz Baranowski, Grażyna Musiał

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

System pieniężny i teoria pieniądza

System pieniężny i teoria pieniądza System pieniężny i teoria pieniądza Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji w Kielcach 1 Wykład nr 3 System pieniężny i teoria pieniądza 1. Pojęcie i funkcje pieniądza. 2. Klasyczna teoria

Bardziej szczegółowo

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować?

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Autor: Frank Shostak Źródło: mises.org Tłumaczenie: Katarzyna Buczkowska Według Bena Bernankego zbyt wczesne wycofanie się z agresywnej polityki walki

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE POLSKIEJ GOSPODARKI Z PAKIETEM R Michał Rubaszek

MODELOWANIE POLSKIEJ GOSPODARKI Z PAKIETEM R Michał Rubaszek Tytuł: Autor: MODELOWANIE POLSKIEJ GOSPODARKI Z PAKIETEM R Michał Rubaszek Wstęp Książka "Modelowanie polskiej gospodarki z pakietem R" powstała na bazie materiałów, które wykorzystywałem przez ostatnie

Bardziej szczegółowo

Wykaz skrótów. Słowo wstępne

Wykaz skrótów. Słowo wstępne Wykaz skrótów Słowo wstępne Rozdział pierwszy Pojęcia 1.Początki ekonomii (Marcin Smaga) 2.Definicja ekonomii (Tadeusz Włudyka, Marcin Smaga) 3.Prawidłowości i prawa ekonomiczne (Tadeusz Włudyka, Marcin

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Dywergencja

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna i fiskalna

Polityka pieniężna i fiskalna Polityka pieniężna i fiskalna Spis treści: 1. Ekspansywna i restrykcyjna polityka gospodarcza...2 2. Bank centralny i jego polityka: operacje otwartego rynku, zmiany stopy dyskontowej, zmiany stopy rezerw

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Makroekonomia II na kierunku Zarządzanie

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Makroekonomia II na kierunku Zarządzanie OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Makroekonomia II na kierunku Zarządzanie I. Informacje ogólne 1. Nazwa modułu : Makroekonomia II 2. Kod modułu : MEKOII (10-MEKOII-z2-s; 10-MEKOII-z2-ns)

Bardziej szczegółowo

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron Rozkład materiału Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa, kierownik zespołu dr Jarosław Neneman, Ekonomia Stosowana", wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Treści nauczania wymagania

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Wstęp do ekonomii i przedsiębiorczości na kierunku Prawo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Wstęp do ekonomii i przedsiębiorczości na kierunku Prawo Dr hab. Maria Majewska Katedra Nauk Ekonomicznych Poznań, 1.10.2015 r. OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Wstęp do ekonomii i przedsiębiorczości na kierunku Prawo I. Informacje ogólne 1.

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej)

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Polityka fiskalna i pieniężna

Polityka fiskalna i pieniężna Ćwiczenia z akroekonomii II Polityka fiskalna i pieniężna Deficyt budżetowy i cykle koniunkturalne na wstępie zaznaczyliśmy, że wielkość deficytu powinna zależeć od tego w jakiej fazie cyklu koniunkturalnego

Bardziej szczegółowo

Ekonomia 1 sem. TM ns oraz 2 sem. TiL ns wykład 06. dr Adam Salomon

Ekonomia 1 sem. TM ns oraz 2 sem. TiL ns wykład 06. dr Adam Salomon 1 sem. TM ns oraz 2 sem. TiL ns wykład 06 dr Adam Salomon : ZATRUDNIENIE I BEZROBOCIE 2 Podaż pracy Podaż pracy jest określona przez decyzje poszczególnych pracowników, dotyczące ilości czasu, który chcą

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 11: Wprowadzenie do makroekonomii: wzrost a fluktuacje gospodarcze

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 11: Wprowadzenie do makroekonomii: wzrost a fluktuacje gospodarcze Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 11: Wprowadzenie do makroekonomii: wzrost a fluktuacje gospodarcze Plan wykładu Co to jest makroekonomia? Geneza makroekonomii Podstawowe pojęcia Niejednorodność

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA II stopień ogólnoakademicki niestacjonarne wszystkie Katedra Strategii Gospodarczych dr Helena Baraniecka. podstawowy. obowiązkowy polski

EKONOMIA II stopień ogólnoakademicki niestacjonarne wszystkie Katedra Strategii Gospodarczych dr Helena Baraniecka. podstawowy. obowiązkowy polski KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Z-EKON2-008 Nazwa modułu Makroekonomia II Nazwa modułu w języku angielskim Macroeconomics II Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 A. USYTUOWANIE MODUŁU

Bardziej szczegółowo

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, (str. 102 105) Załącznik nr 4 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl t en m l ragek.p f wy kart o rm.bez a D ww w Recenzenci Prof. zw. dr hab. Ewa Kucharska-Stasiak Prof. zw. dr hab. Halina Henzel Opracowanie graficzne i typograficzne Jacek Tarasiewicz Redaktor Jadwiga

Bardziej szczegółowo

Imiona, nazwiska oraz tytuły/stopnie członków zespołu dydaktycznego Beata Harasim / mgr

Imiona, nazwiska oraz tytuły/stopnie członków zespołu dydaktycznego Beata Harasim / mgr Tryb studiów Stacjonarne Nazwa kierunku studiów Finanse i Rachunkowość Poziom studiów Stopień pierwszy Rok studiów/ semestr II/III i IV Specjalność Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach SYLLABUS

Bardziej szczegółowo

1 Inflacja. wzrost ceny jednego produktu nie musi prowadzić do inflacji; spadek ceny jednego produktu może wystąpić przy istnieniu inflacji;

1 Inflacja. wzrost ceny jednego produktu nie musi prowadzić do inflacji; spadek ceny jednego produktu może wystąpić przy istnieniu inflacji; 1 Inflacja Inflacja to wzrost ogólnego poziomu cen. Miarą inflacji jest indeks cen dóbr konsumpcyjnych, równy stosunkowi cen dóbr należących do reprezentatywnego koszyka w danym okresie czasu cen tych

Bardziej szczegółowo

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej VII edycja Rok akademicki 2015/2016 Warunki uzyskania zaliczenia

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

KREDYTOWE INSTRUMENTY POCHODNE A STABILNOŚĆ FINANSOWA Autor: Paweł Niedziółka,

KREDYTOWE INSTRUMENTY POCHODNE A STABILNOŚĆ FINANSOWA Autor: Paweł Niedziółka, KREDYTOWE INSTRUMENTY POCHODNE A STABILNOŚĆ FINANSOWA Autor: Paweł Niedziółka, Wstęp Intencją autora jest, aby analiza teoretyczna związków między pochodnymi instrumentami kredytowymi a stabilnością finansową

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

A.Światkowski. Wroclaw University of Economics. Working paper

A.Światkowski. Wroclaw University of Economics. Working paper A.Światkowski Wroclaw University of Economics Working paper 1 Planowanie sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży deweloperskiej Cel pracy: Zaplanowanie sprzedaży spółki na rok 2012 Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ

mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ Tytuł: Zarządzanie ryzykiem finansowym w polskich przedsiębiorstwach działających w otoczeniu międzynarodowym Ostatnie dziesięciolecia rozwoju

Bardziej szczegółowo

Wstęp Część I Zmienność rynków w warunkach kryzysu światowej gospodarki Rozdział 1 Głęboka zmienność jako nowa normalność w światowej gospodarce

Wstęp Część I Zmienność rynków w warunkach kryzysu światowej gospodarki Rozdział 1 Głęboka zmienność jako nowa normalność w światowej gospodarce Wstęp Część I Zmienność rynków w warunkach kryzysu światowej gospodarki Rozdział 1 Głęboka zmienność jako nowa normalność w światowej gospodarce (Andrzej Szablewski) 1.1. Wymiary zmienności 1.2. Prognozy

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 11: Wprowadzenie do makroekonomii: wzrost a fluktuacje gospodarcze

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 11: Wprowadzenie do makroekonomii: wzrost a fluktuacje gospodarcze Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 11: Wprowadzenie do makroekonomii: wzrost a fluktuacje gospodarcze Plan wykładu Co to jest makroekonomia? Geneza makroekonomii Podstawowe pojęcia Niejednorodność

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Ekonomia Rok akademicki: 2015/2016 Kod: MEI-1-501-s Punkty ECTS: 1 Wydział: Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej Kierunek: Edukacja Techniczno Informatyczna Specjalność: - Poziom

Bardziej szczegółowo

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Piotr Banaszyk Katedra Logistyki Międzynarodowej Globalny kryzys ekonomiczny opinie Banku Światowego W 2013 r. gospodarka eurolandu pozostanie w recesji, kurcząc się o 0,1

Bardziej szczegółowo

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci biura pośrednictwa kredytowego / 4 2. Cele i zasoby

Bardziej szczegółowo

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków Szoki makroekonomiczne. to nieoczekiwane zdarzenia zakłócające przewidywalny przebieg zmian produktu, bezrobocia i stopy procentowej Szoki popytowe (oddziałujące

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

Data Temat Godziny Wykładowca

Data Temat Godziny Wykładowca Harmonogram zajęć w ramach Studiów Podyplomowych Mechanizmy funkcjonowania strefy EURO (IV edycja) organizowanych przez Uniwersytet Opolski przy wsparciu Narodowego Banku Polskiego (zajęcia odbywać się

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii Bogusław Czarny

Podstawy ekonomii Bogusław Czarny Podstawy ekonomii Bogusław Czarny Podręcznik składa się z trzech części: Wprowadzenia do ekonomii, Mikroekonomii i Makroekonomii. Bogusław Czarny w Podstawach ekonomii w prosty i zwięzły sposób podkreślił

Bardziej szczegółowo

Pieniądz. Polityka monetarna

Pieniądz. Polityka monetarna Pieniądz. Polityka monetarna Definicja Pieniądz można więc najogólniej zdefiniować jako powszechnie akceptowany w danym kraju środek płatniczy. Istota pieniądza przejawia się w jego funkcjach: środka wymiany

Bardziej szczegółowo

Mieczysław Prystupa. WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym

Mieczysław Prystupa. WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym Mieczysław Prystupa WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym Warszawa 2012 Recenzenci prof. zw. dr hab. Stanisław Kasiewicz prof. nadzw. dr hab. Elżbieta Mączyńska Korekta Paulina Chmielak

Bardziej szczegółowo

Dalsze zmiany w makroekonomii XX wieku

Dalsze zmiany w makroekonomii XX wieku Dalsze zmiany w makroekonomii XX wieku Ogólna teoria Keynesa jest pracą literacką; brak formalnego modelu jasno przedstawiającego jego tezy Próby absorpcji podejścia Keynesa do teorii w ekonomii neoklasycznej

Bardziej szczegółowo

Finanse i Rachunkowość

Finanse i Rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Finanse i Rachunkowość 1 Zestaw pytań

Bardziej szczegółowo

12.4.3. Studium przypadku Wnioski Pytania kontrolne Polecana literatura

12.4.3. Studium przypadku Wnioski Pytania kontrolne Polecana literatura Wstęp 1. Cykle i wskaźniki koniunktury na świecie i w Polsce (Alfred Biec, Maria Drozdowicz-Bieć) 1.1. Cykliczność rozwoju gospodarczego - istota zjawiska 1.1.1. Przyczyny cyklicznego rozwoju gospodarek

Bardziej szczegółowo