PRZEGLĄD MOŻLIWYCH TECHNOLOGII ITS DLA TRANSPORTU ZBIOROWEGO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PRZEGLĄD MOŻLIWYCH TECHNOLOGII ITS DLA TRANSPORTU ZBIOROWEGO"

Transkrypt

1 Polski Kongres ITS Rafał KUCHARSKI * PRZEGLĄD MOŻLIWYCH TECHNOLOGII ITS DLA TRANSPORTU ZBIOROWEGO l. WSTĘP Artykuł przedstawia wybrane technologie ITS, które realizują zadania inteligentne w obrębie podsystemu komunikacji zbiorowej (ITS KZ 1 ). Artykuł, z racji swojej ograniczonej objętości, nie ma ambicji, by być kompleksowym źródłem informacji o wszystkich technologiach, które mogą tworzyć podsystem ITS KZ. Skupiono się na technologiach najbardziej obiecujących, które mogą tworzyć efektywny system w którym zadania pobierania, przetwarzania i wykorzystywania informacji są zintegrowany dla realizacji założonych celów. Artykuł zakłada implicite tezę, że systemy detekcji i pobierania informacji są, lub w najbliższym czasie będą wystarczająco rozwinięte by dostarczać pełnej bazy danych przydatnej do działania systemu ITS. Zakłada również, że systemy komunikacji i przekazywania informacji spełniają stawiane im wymagania. Następną barierą w tworzeniu efektywnych systemów ITS KZ jest ograniczona możliwość wykorzystania pozyskanych informacji. Najbardziej interesujący jest więc rozwój narzędzi przetwarzania i obróbki informacji. Może to nastąpić przy użyciu dostępnych technologii, lub poprzez tworzenie nowych dedykowanych narzędzi odpowiedzialnych za przetwarzanie pozyskanej bazy informacji. Po rozwiązaniu tego problemu barierą mogą stać się możliwości technologii, które będą w stanie spożytkować pozyskane i przetworzone informacje. Narzędzia, które będą w stanie spożytkować przetworzone informacje (np. narzędzia wspomagające pracę organizatora transportu publicznego - pracę dyspozytorską, planowanie sieci, projektowanie rozkładów jazdy, etc.) są rozwinięte i dobrze zdefiniowane, ale jeszcze nie w pełni gotowe, by wykorzystać nowe możliwości. W obrębie tych narzędzi nacisk powinien być położony na stworzenie technologii umożliwiających wykorzystanie w nich dostępnych i odpowiednio przetworzonych informacji. Głównym źródłem informacji zawartych w referacie jest baza danych amerykańskiej agencji ITS (www.its.dot.gov), zawierająca obszerne zbiory dobrych praktyk, rejestry kosztów, korzyści i barier w realizacji. Pomocne są również publikowane przez agencję T3 webinars zapisy filmów szkoleniowych. Pomimo tego, że amerykańskie systemy transportu publicznego zazwyczaj nie są dobrym wzorem do naśladowania w europie, to jednak obszerna baza posegregowanych danych była dobrym źródłem informacji o technologiach, które mogą być po pewnych modyfikacjach stosowane w europejskich systemach transportu publicznego. II. PODSYSTEM ITS DLA KOMUNIKACJI ZBIOROWEJ UJĘCIE FUNKCJONALNE Jeśli celem ogólnym dla systemu komunikacji zbiorowej jest optymalna realizacja potrzeb przewozowych pasażerów, to celem ogólnym dla podsystemu ITS KZ jest takie wykorzystanie dostępnych technologii by cel ogólny systemu komunikacji zbiorowej był realizowany jak najlepiej. Natomiast celem ogólny systemu ITS jest m.in. takie działanie, by cel ogólny podsystemu ITS KZ był realizowany jak najlepiej. Przy takiej funkcjonalnej definicji możliwe jest opisanie technologii podsystemu ITS KZ pod kątem realizacji jego celu ogólnego. Skrótową topologię podstawowego podsystemu ITS KZ można przedstawić następująco: * Politechnika Krakowska, student studiów doktoranckich; prowadzi działalność w ramach marki Intelligent Infrastructure personalizującej oprogramowanie transportowe i tworząc aplikacje wspomagające modelowanie 1 Podsystem ITS związany z Komunikacją Zbiorową nazywany jest tutaj dla przejrzystości ITS KZ.

2 R. Kucharski Rys.1 Przykładowa struktura podsystemu ITS KZ Podstawą systemu jest surowa baza danych o podaży (lokalizacja pojazdów) i popycie (np. bilet elektroniczny). Zanim informacje zostaną wykorzystane zostają przetworzone za pomocą mniej, lub bardziej złożonych narzędzi bazodanowych. Przetworzone informacje pozwalają zarządzać m.in. priorytetami, spójnością podróży, czy informacja pasażerską. Tak skrótowo można przedstawić podstawowy w pełni funkcjonalny podsystem ITS KZ, który może być rozszerzany o dodatkowe moduły. Opis technologii podzielono na trzy rozdziały: opis technologii odpowiedzialnych 1) za pozyskiwanie informacji, 2) za ich przetwarzanie, oraz 3) za ich wykorzystanie. III. TECHNOLOGIE POZYSKIWANIA INFORMACJI Istnieje wiele potencjalnych źródeł informacji, które mogą zostać użyte w podsystemie ITS KZ. Część z nich powstała z myślą o innych systemach i jest jedynie wykorzystywana w systemach ITS (np. bazy GIS, bazy danych z biletów elektronicznych, wcześniejsze rozwiązania wspomagające działanie komunikacji zbiorowej), część z nich działa w systemie ITS dla komunikacji indywidualnej (informacja o czasie przejazdu po sieci), a część jest zaprojektowana specjalnie z myślą o podsystemie IST KZ. Informacje wykorzystywane w ITS KZ pozyskiwane są na różnych płaszczyznach. Podstawowe informacje są wspólne dla całego systemu ITS i mogą pochodzić np. z bazy danych GIS zawierającej informacje m.in. o sieci transportowej i zagospodarowaniu przestrzennym. Statyczne informacje o sieci pochodzą od przewoźnika i dotyczą realizacji procesu planowania sieci transportu zbiorowego (rozmieszczenie przystanków, marszrutyzacja, rozkład jazdy). Systemy detekcji ITS KZ dostarczają dodatkowych informacji o: realizacji zamierzeń planowania (za pomocą opisanych niżej systemów), oraz o faktycznym popycie (liczniki pasażerów, bilety elektroniczne). Dodatkowo system ITS KZ może korzystać z zewnętrznych źródeł informacji o stanie sieci (np. Traffic.com za pomocą RSS w USA dostarcza informacji o zatłoczeniu poszczególnych odcinków). Poniżej omówione są podstawowe technologie używane do pozyskiwania informacji dla ITS KZ: 3.1. Automatyczna Lokalizacja Pojazdów (Automatic Vehicle Location) Z technicznego punktu widzenia jest to system odpowiedzialny za pozyskanie informacji o pozycji pojazdu działający w czasie rzeczywistym, połączony z systemem komunikacji przekazującym pozyskaną informacje do odbiorcy (np. centrum sterowania, dyspozytorni, etc.). Z funkcjonalnego punktu widzenia w podsystemie ITS KZ oczekuje się, że technologia lokalizacji dostarczy informacji o położeniu każdego pojazdu z floty w czasie rzeczywistym. Systemy te wykorzystywane są w logistyce, zarządzaniu flotą, oraz w transporcie zbiorowym.

3 Przegląd możliwych technologii ITS dla transportu zbiorowego 3 Pozyskiwana informacja ma strukturę: pojazd (ID rozpoznawalne przez system, przyporządkowane do pojazdu, linii, kursu, brygady, etc.), miejsce (położenie w określonej projekcji geograficznej, zazwyczaj zgodnej z projekcją nadrzędną, wykorzystywaną w lokalnej bazie GIS), oraz czas Obecnie wykorzystuje się najczęściej technologie oparte o GPS, choć nie jest to metoda w pełni skuteczna i istnieje wiele sytuacji w których podana pozycja jest błędna (kaniony miejskie, gęsta zieleń, etc.). Wówczas korzysta się z metod pomocniczych, np. odometr za pomocą którego można aproksymować położenie odległością od początku trasy (dead-reckon, nawigacja zliczeniowa). Obecnie czynione starania nad zwiększeniem jakości lokalizacji (np. Cellular Floating Data) pozwalają mieć nadzieje, że dokładność takiego systemu będzie wystarczająca nawet dla podsystemu wymagającego największej precyzji, czyli dla potrzeb sterowania ruchem. Centrum zarządzania ruchem potrzebuje informacji o dokładnej informacji o zgłaszanym żądaniu priorytetu. Wymaga to określenia pozycji pojazdu z dokładnością do pasa ruchu i do konkretnego miejsca w kolejce. Zazwyczaj informacja w strukturze (pojazd, położenie, czas) generowana jest w pojeździe, przetworzenie i przechowywanie jej zależy od architektury systemu. Z uwagi na małą gęstość danych rozsądne jest przesyłanie ich na wyższy poziom, gdzie będą mogły zostać przetworzone. Jednocześnie pojazd może sam obliczać parametry swojej podróży potrzebne do zgłaszania żądania priorytetu (odchyłka od rozkładu jazdy). Takie rozwiązanie może być stosowane jedynie w systemach nadających priorytet bez odniesienia do całości systemu (jedynie na podstawie odchyłki), a nie w takich, gdzie wielokryterialne metody optymalizują jednocześnie kilka parametrów np. spójność podróży, zarządzają interwałami między pojazdami, minimalizacją emisji, etc. System w pojeździe może automatycznie przesyłać informacje do centrum w określonym interwale, lub po zajściu określonego zdarzenia, równie dobrze system może pytać pojazd o położenie w określonych sytuacjach. Systemy te dookreślają określony już przez operatora statyczny stan systemu. Operator określa rozkład jazdy na podstawie wiedzy o funkcjonowaniu systemu, a system AVL precyzuje informacje określając wielkość czynnika losowego wpływającego na nieoczekiwane zmiany. Dzięki temu system może pracować dokładniej, tzn. opierać się nie o bierną informacje o statycznym rozkładzie jazdy, ale o jego faktyczną realizacje, jako o realizacje procesu losowego o której mamy informacje w czasie rzeczywistym. Jest to więc zmiana jakościowa powodująca przeskok o poziom wyżej w zarządzaniu. Bez danych systemu AVL położenie pojazdu jest realizacją rozkładu jazdy i procesu losowego (nieokreśloność stany sieci), po jego zastosowaniu położenie jest odczytywane dokładnie, dzięki czemu nieokreśloność systemu powodująca odchyłki może być zmierzona i przedstawiona jako funkcja stanu sieci (jak w równaniu): Koszty: Według raportów RITA ITS średni koszt montażu systemu AVL (na podstawie 16 wdrożeń) wyniósł USD (wliczając w to koszty systemu zbierania danych). Korzyści: dostarczenie obszernej bazy danych o przejazdach, zwiększenie jakości rozkładu jazdy, zmniejszenie obciążenia operatora i kierowcy (informacja o pozycji), identyfikacja incydentów, dostarczenie danych do systemów informacji pasażerskiej, automatyczny zapis danych do bazy. Udokumentowane korzyści wynikające ze stosowania tego systemu to np.: realizacja rozkładu jazdy lepsza o 23% (Baltimore), 13% (Kansas), 4,4% Milwaukee,

4 R. Kucharski eliminacja kosztów pomiarów dodatkowych ( USD rocznie w Ontario), skrócenie czasu reakcji dyspozytora na incydent z 7-15 minut do 2-3 minut w Kansas, zmniejszenie liczby informacji przekazywanej przez kierowcę radiowo o 70% (Rochester) 3.2. Systemy Automatycznego Pobierania Opłat (Bilet Elektroniczny Systemy w których pasażer posiada kartę uprawniającą do przejazdu, która jest wykrywana w momencie wejścia i wyjścia z pojazdu mogą zostać wykorzystane jako bogate źródło informacji do systemów ITS KZ. Pożądane jest automatyczne pobieranie informacji w strukturze: (ID biletu, Pojazd, Czas, Wsiadł/Wysiadł). Systemy identyfikacji biletu mogą być bezobsługowe, bezdotykowe i nie muszą wymagać od pasażera żadnych dodatkowych czynności. Systemy automatycznego pobierania opłat zazwyczaj powstają z inicjatywy operatora w celu poprawienia jakości, zmniejszania kosztów i uzyskania przejrzystości dla analiz ekonomicznych. Niemniej jednak z punktu widzenia funkcjonowania systemu transportowego systemy takie są bogatym źródłem informacji o popycie. Za pomocą danych pozyskanych z tego systemu operator, lub system wspomagający zarządzanie może uzyskać całą gamę pożądanych danych np. pasażerokilometry, napełnienie pojazdów, wybór trasy, częstość przejazdów, estymacja wag we wzorze na odczuwalny czas podróży, parametry modal-split, i wreszcie pełen model popytu (Martin Trépanier 2009). Systemy takie pobierają dane o określonym zdarzeniu w określonym miejscu, o określonym czasie, od określonego użytkownika. Użytkownik identyfikowany jest za pomocą rodzaju biletu (jednorazowy, sieciowy), lub za pomocą dodatkowych danych (wiek, płeć, etc. kwestia ochrony prywatności). Taka baza danych stwarza ogromny potencjał do całkowitego przedefiniowania modelowania popytu. Popyt dotychczas aproksymowany za pomocą podstawowych modeli, na podstawie niepełnej bazy danych może zostać skalibrowany do pełnej bazy danych o realizacji popytu. Pozwoli to zwiększyć dopasowanie podaży do popytu, a tym samym efektywność. Lepiej rozumiane będą mogły być zjawiska wyboru środka transportu, wpływu jakości podroży na wybór trasy, etc. Koszty: przykładowy koszt jednej karty, która umożliwia identyfikacje na odległość, to $2-5 za kartę plastikową i $0.3-1 za bilet papierowy, przy koszcie jednego odbiornika bezdotykowego $ (New Mexico) Korzyści: Przykładowo oszczędności uzyskiwane dzięki mniejszym wydatkom związanych pozyskiwaniem danych w Manchesterze szacowane są na 1,5 mln USD (pomimo tego, że uzyskuje się dane jakościowo znacznie lepsze i mogące stanowić znacznie lepsze źródło informacji) Systemy Liczenia Pasażerów W kontekście omówionych wyżej systemów automatycznego pobierania opłat z identyfikacją dla konkretnego biletu zdarzeń wsiadł i wysiadł systemy automatycznego liczenia pasażerów są znacznie mniej użyteczne. Wszystkie zadania przypisane systemowi automatycznego liczenia pasażerów mogą być zrealizowane przy zaawansowanym automatycznym systemie poboru opłat. System liczenia pasażerów dostarcza informacji postaci: (przystanek, wsiadło, wysiadło) z których można uzyskać informacje o aktualnym napełnieniu pojazdu. Jednak dla informacji o źródle i celu podróży takie informacje są niewystarczające (układ równań jest niedookreślony, posiada nieskończenie wiele rozwiązań). Dlatego należy rozważyć zasadność wprowadzania tego typu systemów i rozważyć rozszerzenie systemu identyfikacji biletów (kart pasażerów). Dane zbierane za pomocą podczerwieni, lub mat liczących (próby wykorzystania czujników ciśnienia w oponach). Systemy takie musza brać pod uwagę błąd pomiarowy wynikający z wypuszczania pasażerów na przystanku w zatłoczonym autobusie. Z punktu widzenia funkcjonalności całego systemu ITS KZ funkcjonalność tej technologii w całości zawiera się w technologii zaawansowanego biletu elektronicznego. Koszty: według informacji z 2003 roku koszt instalacji urządzenia automatycznie liczącego

5 Przegląd możliwych technologii ITS dla transportu zbiorowego 5 pasażerów to około 6-10 tyś $ 3.4. Informacja o stanie sieci Istotnym źródłem informacji dla podsystemu ITS KZ jest informacja o aktualnym stanie sieci drogowej. Zazwyczaj informacje te zbierane są przez podstawowy system ITS (dla potrzeb sterowania ruchem). Wspólnie z systemem AVL mogą one być wykorzystane dla zwiększenia jakości informacji pasażerskiej (estymacja czasu przyjazdu, spójność podróży) i dla polepszenia efektywności sterowania dyspozytorskiego. Koszty i korzyści związane z tym systemem odnoszą się głównie do funkcjonowania systemu sterowania ruchem, użycie ich w podsystemie ITS KZ dodatkowo podnosi ich efektywność. IV. TECHNOLOGIE PRZETWARZANIA INFORMACJI Opisane wyżej systemy dostarczają surowych danych, których ilości zazwyczaj przekraczają możliwości ręcznej obróbki, czy analizy. Przykładowo sam system AVL dla rejonu Chicago (CTA) dostarcza 3,2 miliony informacji dziennie. Tak jak w każdym podsystemie ITS nadmiar danych jest problemem: operator jest w stanie wykorzystać jedynie niewielki odsetek zbieranych danych. Dlatego kluczowym zadaniem dla zwiększenia efektywności całego systemu jest zwiększenie użyteczności pozyskiwanych danych. Dane mogą być przetwarzane na różnych poziomach. Duży rozkwit technologii przetwarzania informacji w tym zastosowanie zaawansowanych metod inteligentnych (data mining, systemy eksperckie, systemy wspomagania decyzji) pozwala na zastosowanie ich w podsystemie ITS KZ, jest to bodaj najistotniejszy krok w celu wykorzystania pozyskiwanych informacji. Technologie mogą przetworzyć surowe dane o lokalizacji pojazdów w dane użyteczne, tzn.: realizacja rozkładu jazdy grupowanie się pojazdów realizacja priorytetu czas wymiany pasażerów zależność czasu przejazdu od dnia tygodnia Również dane o popycie mogą być przetworzone dane będące podstawą złożonego modelu popytu, tzn.: atrakcyjność linii, więźba ruchu, miejsca przesiadkowe, godziny szczytu, częstość podróży, czas oczekiwania na przesiadkę, najbardziej obciążone kursy. konkurencyjność oferta KZ w stosunku do KI Jest to jednak dopiero etap obrabiania surowych danych, a projektanci często próbują iść o krok dalej i wykorzystać bardziej złożone metody 4.1. Supporty Decyzyjne dla Komunikacji Zbiorowej (TODSS) Prawdopodobnie w niedługim czasie można będzie uznać, że technologie detekcji są na tyle rozwinięte, że dostarczają wszystkich informacji potrzebnych podsystemowi ITS KZ. Wówczas najprawdopodobniej najbardziej obiecującym polem do usprawnienia stanie się inteligentne wspomaganie podejmowania decyzji na podstawie bogatych baz danych. Duże ilości informacji niemożliwe do objęcia przez pojedynczego operatora mogą zostać najpierw obrobione i przetłumaczone do użytecznej postaci za pomocą stosunkowo prostych narzędzi bazodanowych, jednak również wówczas liczba informacji może przekraczać możliwości decyzyjne operatora. Wówczas pojawia się pole do zastosowania narzędzi wspomagania decyzji i takie próby są prowadzone. Wymaganiem do wprowadzenia supportów decyzyjnych do systemu ITS

6 R. Kucharski KZ jest posiadanie funkcjonalnego systemu lokalizacji pojazdów w czasie rzeczywistym, pożądana jest również informacja o popycie (automatyczne liczenie pasażerów, bilet elektroniczny). Systemy wspomagają działanie systemu dyspozytorskiego i dostarczają wskazówek do realizacji zadania sterowania w czasie rzeczywistym (np. DISCON), dodatkowo wyciągają wnioski przydatne do zarządzania i planowania w komunikacji zbiorowej. Potencjalne zastosowania suportów decyzyjnych to optymalizacja złożonych procesów transportowych (np. Transit Network Design Problem, Scheduling Problem, lub nawet połączenia ich w jeden problem optymalizacyjny zarządzany w czasie rzeczywistym). Koszty: Według informacji firmy wdrażającej suport decyzyjny dla Chicago (Webinar 2009) koszty wdrożenia to zaledwie ułamek kosztów związych z budową pełnego systemu AVL/CAD, jednak na poziomie B&R faktyczne koszty sa trudne do oszacowania, zapewne koszty gotowych produktów będą znacznie mniejsze niż korzyści. V. PODSYSTEM WYKORZYSTANIA INFORMACJI 5.1. Wspomagane Komputerowo Zarządzanie (Praca Dyspozytorni, Computer Aided Disptach System - CADS) Zazwyczaj istniejące centra zarządzania systemem komunikacji zbiorowej 2 działają już z wykorzystaniem dostępnych narzędzi komputerowych wspomagających ich pracę. Bogata baza danych i baza wiedzy pozyskiwana i przetwarzana w systemie ITS KZ powinna zostać użyta i zintegrowana z systemem działającym w takim centrum. Pracę centrum można podzielić na trzy warstwy: sterowania, zarządzania i planowania. W każdej z tych warstw dostarczana baza danych jest potencjalną szansą na zwiększenie jakości pracy. Przytoczone technologie nie zmieniają podstawowego zakresu prac dyspozytora (reagowanie na zmiany w sieci, realizacja planowego rozkładu jazdy) i zespołu planistycznego (rozmieszczenie przystanków, marszrutyzacja, tworzenie rozkładu jazdy, tworzenie modeli popytu), ale istotnie polepszona baza danych wejściowych stwarza nowe możliwości. Praca dyspozytora może być wspomagana bazą danych, oraz powiązanym z nią systemem eksperckim. Wówczas praca Dyspozytora jest znacznie bardziej efektywna. CADS wykorzystywane są do: optymalizacji wykorzystania taboru (minimalizacja pustych przebiegów, minimalizacja strat czasu związanych z oczekiwaniem pasażerów) wspomagania przy reakcji na incydenty (decyzja po stronie operatora na podstawie sugestii systemu eksperckiego, realizowana przez CAD, informacje do brygad, pasażerów, zmiana przydziału pojazdów do tras, etc.) Po zintegrowaniu Centrum z systemem detekcji i reagowania w czasie rzeczywistym możliwości sterowania systemem są znacznie większe. Jeśli podsystem ITS KZ jest zintegrowany z systemem ITS wyposażonym w technologii rozpoznawania incydentów ruchowych, wówczas informacje o nich mogą być przekazane do CADS i wykorzystane albo automatycznie, albo ręcznie. Korzyści: Na podstawie zrealizowanych projektów pokazano, że zastosowanie takich systemów może prowadzić do: zmniejszenia wozokilometrów o 2-5% (Santa Clara), zwiększenie niezawodności systemów drzwi-do-drzwi do 81% (Peoria). 2 Ogólnie nazywam tu Centrum miejsce w topologii systemu zależne od jego architektury w którym realizowane są zadania sterowania, zarządzania i planowania systemem komunikacji zbiorowej. Może być po stronie operatora, może być po stronie przewoźnika, może być zintegrowane z systemem zarządzania ruchem, może być scentralizowane, lub rozproszone, połączone z systemem ITS, lub nie. W systemach ITS KZ powinno w czasie rzeczywistym reagować na zmiany w sieci.

7 Przegląd możliwych technologii ITS dla transportu zbiorowego 7 Koszty: Średni koszt takiego systemu to $50,000 z najtańszą realizacją za %56,000 i najdroższą za $261,000 (Ann Arbor s Transportation Authority) 5.2. Priorytet w Systemie Sterowania Ruchem System lokalizacji pojazdów pozwala na zgłoszenie żądania priorytetu przez pojazd komunikacji zbiorowej zbliżający się do węzła sterowanego (skrzyżowania, śluzy, dynamicznie przydzielanego pasa autobusowego). Wówczas system sterowania ruchem może przydzielić pojazdowi komunikacji zbiorowej priorytet: pasywny przydzielany na podstawie statycznej informacji o rozkładzie jazdy semiaktywne przydzielany na podstawie żądania priorytetu wysłanego w czasie rzeczywistym za pomocą systemu detekcji, realizujący optymalizacje przejazdu w założeniu optimum lokalnego (minimalizacja czasu przejazdu przez węzeł) za pomocą wydłużenia, lub skrócenia fazy, zmiany kolejności faz, włączenia dodatkowej fazy w sygnalizacji aktywne reagujące na żądanie priorytetu, ale w sensie optimum globalnego przy zachowaniu kryteriów optymalnego funkcjonowania linii komunikacji zbiorowej (kryterium regularności odstępów, minimalizacji odchyłki od rozkładu), oraz założeń wielokryterialnej optymalizacji całego systemu transportowego. Systemy te są powszechnie stosowane i szeroko opisywane, nie ma potrzeby, by szerzej je omawiać, jednak istotnym, ale praktycznie nie poruszanym tematem jest możliwość sprzężenia systemu automatycznego liczenia pasażerów z systemem udzielania priorytetu. Wówczas priorytet może nabrać innego znaczenia, mianowicie zamiast specjalnie traktować pojazd komunikacji zbiorowej z samego faktu, że nim jest. Można ważyć natężenie na każdej relacji popytem na niej, wówczas liczbę pojazdów komunikacji indywidualnej mnożono by przez otrzymany z badań średni współczynnik napełnienia, a pojazdy komunikacji zbiorowej przez faktyczną liczbę pasażerów uzyskaną dzięki systemowi automatycznego liczenia pasażerów. Dodatkowo pełna informacja o popycie (bilet elektroniczny) i podaży (AVL) w systemie komunikacji zbiorowej pozwoli optymalizować całość przemieszczeń. Wiedza o oczekiwaniach pochodzić będzie ze złożonego modelu popytu, który dostarczy kryteriów optymalizacji, a realizacje sterowania zapewnią sygnalizacje z priorytetem. Koszty: Przykładowa instalacja w Chattanooga, Tennessee obejmująca 27 pojazdów i 10 skrzyżowań kosztowała $250,000. Korzyści: Przykłady amerykańskie pokazują, że udzielanie priorytetu pojazdom komunikacji zbiorowej może spowodować zmniejszenie odchyłek od rozkładu o 18,5% (Arizona) Systemy Informacji Pasażerskiej Dzięki danym zbieranym w systemach detekcji i przetwarzanych w ramach ITS KZ pasażer może być na bieżąco informowany o realizacji interesujących go usług. Może to mieć miejsce na kilku płaszczyznach: standardowa off-line owa informacja o statycznym rozkładzie jazdy (tabliczka przystankowa, rozkład jazdy na witrynie operatora) realizacja rozkładu jazdy (wyświetlana na przystanku, wewnątrz pojazdu, lub u użytkownika w telefonie, komputerze) realizacja całej podróży z informacją o aktualnym najszybszym połączeniu z uwzględnieniem realizacji rozkładu jazdy (proponowane dynamicznie optymalne trasy) Następnym krokiem w systemach informacji pasażerskiej możliwym dzięki pozyskiwanej bazie danych jest podsystem odpowiedzialny za spójność podróży. Wówczas na podstawie dynamicznej informacji o stanie sieci system jest w stanie aktualizować trasę podróży (w wypadku przerwania połączenia spóźnienie na przesiadkę), lub będzie tak sterował systemem, by całość podróży była jak najkrótsza spotkanie na określonym węźle o określonym czasie. Koszty: podstawowy system dynamicznej informacji pasażerskiej zainstalowany na 13 przy-

8 R. Kucharski stankach VI. PODSUMOWANIE Dobry system ITS KZ to taki, który zbiera tyle informacji ile jest w stanie przetworzyć i efektywnie wykorzystać. Jeśli niskim kosztem dostępna jest pełna baza informacji, to należy inwestować w możliwości jej inteligentnego przetwarzania i wykorzystania. Dzięki temu system komunikacji zbiorowej będzie znacznie lepiej zidentyfikowany i zrozumiany, co pozwoli na zwiększenie jego jakości. Zwiększenie jakości odwzorowania podaży i jakości modelowania popytu pozwoli na lepsze dopasowanie systemu do potrzeb klientów, a co za tym idzie zwiększenie konkurencyjności. W świetle pokazanych systemów realna staje się futurystyczna dziś wizja systemu optymalizującego przemieszczenia pasażerów od drzwi do drzwi, poprzez planowanie podróży, identyfikacje zagrożeń jej spójności, wskazówki w przesiadkach, aż do dopasowywania przebiegu tras do potrzeb pasażerów. Przedstawione ramy systemu pozyskiwania i przetwarzania informacji mogą stanowić dobrą podstawę do tworzenia systemów dynamicznych (Flexible Bus Lines, Demand Responsive Transit System). Można optymalizować system jako wielopoziomowy problem realizacji podróży od drzwi do drzwi, w którym sieć działa w zależności od popytu aproksymowanego na podstawie systemu eksperckiego (baza danych historycznych), oraz popytu faktycznie zgłaszanego poprzez zapytania do serwera podróży. Wówczas informacja zwrotna do użytkownika na temat jego planu podroży byłaby jednocześnie realizacją zadania dyspozytorskiego. System taki mógłby działać wielopoziomowo: jako szkielet linii podstawowych (metro, tramwaj), oraz dodatkowych linii giętkich wzbudzanych wezwaniem. Wówczas niskim kosztem możliwe będzie realizować efektywne podróże od drzwi do drzwi. Celem zadania optymalizacyjnego w tym wypadku byłoby minimalizowanie czasu związanego z podróżą o zgłaszanym źródle i celu w danym czasie. Wymaga to po pierwsze systemu pozyskiwania informacji, ale przede wszystkim narzędzi do przetwarzania, wnioskowania i podejmowania decyzji. Literatura [1] Adamski, Andrzej. Priorytetowe sterowanie w transporcie publicznym z wykorzystaniem metod Piacon-Discon, Transport Miejski i Regionalny 04/2006. [2] Boyle, Daniel. TCRP Synthesis 77. Passanger Counting Systems,, Transportation Research Board [3] Chira-Chavala, Ted, G.D. Gosling, and Christoffel Venter. Advanced Paratransit System: An application of Digital Map, Automated Vehicle Scheduling and Vehicle Location Systems. Institute of Transportation Studies, University of California, Berkeley [4] [5] Kessler, David. TCRP Synthesis 57. Computer- Aided Scheduling and Dispatch in Demand- Responsive Transit Services. Transportation Research Board [6] Pagano, A.M., and Paul Metaxatos. Computer-Aided Scheduling and Dispatch System: Impacts on Operation and Coordination. Urban Transportation Center, University of Illinois at Chicago, [7] Trépanier, Martin; Morency, Catherine; Agard, Bruno. Calculation of Transit Performance Measures Using Smartcard Data, Ecole Polytechnique de Montréal, Journal of Public Transportation, Vol. 12, No. 1, 2009 [8] Transit Operation Desicion Support System, Demonstration Overwiev, T3 Webinar,

Projekt inwestycji dot. wdrożenia elementów Inteligentnego Systemu Transportu wraz z dynamiczną informacją pasażerską oraz zakupem taboru autobusowego

Projekt inwestycji dot. wdrożenia elementów Inteligentnego Systemu Transportu wraz z dynamiczną informacją pasażerską oraz zakupem taboru autobusowego II Regionalne Seminarium Mobilny Śląsk Projekt inwestycji dot. wdrożenia elementów Inteligentnego Systemu Transportu wraz z dynamiczną informacją pasażerską oraz zakupem taboru autobusowego Katowice, dn.

Bardziej szczegółowo

Marek Szatkowski 2003-12-01

Marek Szatkowski 2003-12-01 Powody wprowadzania priorytetów dla transportu zbiorowego: Duży udział w liczbie podróży w miastach (zazwyczaj > 50%). Mniejsza uciążliwość dla środowiska. Mniejsze koszty podróży. Mniejsze koszty działalności

Bardziej szczegółowo

Automatyzacja zarządzania zdarzeniami drogowymi. Jacek Oskarbski Politechnika Gdańska

Automatyzacja zarządzania zdarzeniami drogowymi. Jacek Oskarbski Politechnika Gdańska Automatyzacja zarządzania zdarzeniami drogowymi Jacek Oskarbski Politechnika Gdańska Przesłanki stosowania automatyzacji w zarządzaniu zdarzeniami i życie 20-40% ciężko rannych ofiar, może być uratowane,

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Ferenc Prezydenta Miasta Rzeszowa

Tadeusz Ferenc Prezydenta Miasta Rzeszowa Fundusze Europejskie - dla rozwoju Polski Wschodniej Budowa systemu integrującego transport publiczny miasta Rzeszowa i okolic - prezentacja projektu i działań komplementarnych Tadeusz Ferenc Prezydenta

Bardziej szczegółowo

Czym jest OnDynamic? OnDynamic dostarcza wartościowych danych w czasie rzeczywistym, 24/7 dni w tygodniu w zakresie: czasu przejazdu,

Czym jest OnDynamic? OnDynamic dostarcza wartościowych danych w czasie rzeczywistym, 24/7 dni w tygodniu w zakresie: czasu przejazdu, Czym jest OnDynamic? OnDynamic (Multimodalny System Monitoringu Ruchu Drogowego) to inteligentna architektura czujników i specjalistycznego oprogramowania, które gwarantują przetwarzanie dużej ilości różnorodnych

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE INTELIGENTNYCH SYSTEMÓW W TRANSPORTOWYCH (ITS) W NOWOCZESNYM TRANSPORCIE AUTOBUSOWYM. PIOTR KRUKOWSKI ZDiUM Wrocław

ZASTOSOWANIE INTELIGENTNYCH SYSTEMÓW W TRANSPORTOWYCH (ITS) W NOWOCZESNYM TRANSPORCIE AUTOBUSOWYM. PIOTR KRUKOWSKI ZDiUM Wrocław ZASTOSOWANIE INTELIGENTNYCH SYSTEMÓW W TRANSPORTOWYCH (ITS) W NOWOCZESNYM TRANSPORCIE AUTOBUSOWYM PIOTR KRUKOWSKI ZDiUM Wrocław Plan prezentacji 1. Co to jest ITS 2. Systemy łączności 3. Automatyczna lokalizacja

Bardziej szczegółowo

2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670

2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670 Unia Europejska Publikacja Suplementu do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej 2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670 E-mail: ojs@publications.europa.eu Informacje i formularze

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ SYSTEMU ZARZĄDZANIA RUCHEM WWARSZAWIE SEBASTIAN KUBANEK. Zarząd Dróg Miejskich w Warszawie

EFEKTYWNOŚĆ SYSTEMU ZARZĄDZANIA RUCHEM WWARSZAWIE SEBASTIAN KUBANEK. Zarząd Dróg Miejskich w Warszawie EFEKTYWNOŚĆ SYSTEMU ZARZĄDZANIA RUCHEM WWARSZAWIE SEBASTIAN KUBANEK Zarząd Dróg Miejskich w Warszawie System Sterowania Ruchem: Obszar Powiśla, ciąg Wisłostrady wraz z tunelem ciąg Al. Jerozolimskich Priorytet

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Systemy Transportowe

Inteligentne Systemy Transportowe w Bydgoszczy dr inż. Jacek Chmielewski inż. Damian Iwanowicz Katedra Budownictwa Drogowego Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich

Bardziej szczegółowo

Projekty współfinansowane ze środków europejskich. LUBLIN, luty 2012 r.

Projekty współfinansowane ze środków europejskich. LUBLIN, luty 2012 r. Projekty współfinansowane ze środków europejskich LUBLIN, luty 2012 r. Linie komunikacji miejskiej w Lublinie Linie trolejbusowe: 10 linii, w tym: 8 regularnych linii trolejbusowych 1 linia zjazdowa 1

Bardziej szczegółowo

Białostocka Komunikacja Miejska. Bliżej Celu

Białostocka Komunikacja Miejska. Bliżej Celu Białostocka Komunikacja Miejska Bliżej Celu Dokumenty programowe: Polityka Transportowa dla Miasta Białegostoku /1997/ Zintegrowanego planu rozwoju transportu publicznego dla miasta Białegostoku w latach

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI NOWOCZESNYCH ZINTEGROWANYCH SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA RUCHEM NA PRZYKŁADZIE SYSTEMU WARSZAWSKIEGO

MOŻLIWOŚCI NOWOCZESNYCH ZINTEGROWANYCH SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA RUCHEM NA PRZYKŁADZIE SYSTEMU WARSZAWSKIEGO MOŻLIWOŚCI NOWOCZESNYCH ZINTEGROWANYCH SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA RUCHEM NA PRZYKŁADZIE SYSTEMU WARSZAWSKIEGO Zintegrowany System Zarządzania opracował: Sebastian Kubanek Ruchem w Warszawie Cele Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany System Miejskiego Transportu Publicznego w Lublinie

Zintegrowany System Miejskiego Transportu Publicznego w Lublinie Zintegrowany System Miejskiego Transportu Publicznego w Lublinie Instytucje uczestniczące w projekcie MRR Instytucja Zarządzająca PO RPW PARP Instytucja Pośrednicząca PO RPW Gmina Lublin Beneficjent Inicjatywa

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Lądowej obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2015/2016 Kierunek studiów: Transport Forma sudiów:

Bardziej szczegółowo

Usługi analityczne budowa kostki analitycznej Część pierwsza.

Usługi analityczne budowa kostki analitycznej Część pierwsza. Usługi analityczne budowa kostki analitycznej Część pierwsza. Wprowadzenie W wielu dziedzinach działalności człowieka analiza zebranych danych jest jednym z najważniejszych mechanizmów podejmowania decyzji.

Bardziej szczegółowo

Katalog handlowy e-production

Katalog handlowy e-production 1 / 12 Potęga e-innowacji Katalog handlowy e-production 2 / 12 e-production to zaawansowany system informatyczny przeznaczony do opomiarowania pracy maszyn produkcyjnych w czasie rzeczywistym. Istotą systemu

Bardziej szczegółowo

Poprawa systemu transportu publicznego poprzez zakup nowoczesnego taboru wraz z niezbędną infrastrukturą przez Komunikację Miejską Płock Sp. z o.o.

Poprawa systemu transportu publicznego poprzez zakup nowoczesnego taboru wraz z niezbędną infrastrukturą przez Komunikację Miejską Płock Sp. z o.o. Poprawa systemu transportu publicznego poprzez zakup nowoczesnego taboru wraz z niezbędną infrastrukturą przez Komunikację Miejską Płock Sp. z o.o. Zadanie 1 Zakup 15 sztuk nowych, nowoczesnych autobusów

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie aplikacji PTV Visum do analiz podróży w miastach

Zastosowanie aplikacji PTV Visum do analiz podróży w miastach Zastosowanie aplikacji PTV Visum do analiz podróży w miastach Artur Zając Dział Organizacji Przewozów Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie Poznań, 16 listopada 2011 r. Co to jest VISUM? Aplikacja wspomagająca

Bardziej szczegółowo

Dr hab. inż. Andrzej Szarata. Katedra Systemów Komunikacyjnych Politechnika Krakowska

Dr hab. inż. Andrzej Szarata. Katedra Systemów Komunikacyjnych Politechnika Krakowska Dr hab. inż. Andrzej Szarata Katedra Systemów Komunikacyjnych Politechnika Krakowska Podejście jednomodalne vs multimodalne Transport indywidualny? Czynnik wpływu Transport zbiorowy Modele multimodalne

Bardziej szczegółowo

Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS

Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS BOC Information Technologies Consulting Sp. z o.o. e-mail: boc@boc-pl.com Tel.: (+48 22) 628 00 15, 696 69 26 Fax: (+48 22) 621 66 88 BOC Management

Bardziej szczegółowo

Nowy system zarządzania ruchem w Poznaniu ITS POZNAŃ. Restricted Siemens Sp. z o.o. 2013 All rights reserved.

Nowy system zarządzania ruchem w Poznaniu ITS POZNAŃ. Restricted Siemens Sp. z o.o. 2013 All rights reserved. Nowy system zarządzania ruchem w Poznaniu ITS POZNAŃ Krzysztof Witoń siemens.com/answers IC MOL RCM Cel projektu Poprawa komunikacji publicznej i indywidualnej po przez : kontrolowanie ruchu samochodowego

Bardziej szczegółowo

Rysunek 1. Ogólna struktura systemu SNR. System sterowania rozjazdami tramwajowymi i priorytetami na skrzyżowaniach Strona 1 z 5

Rysunek 1. Ogólna struktura systemu SNR. System sterowania rozjazdami tramwajowymi i priorytetami na skrzyżowaniach Strona 1 z 5 System sterowania rozjazdami tramwajowymi i priorytetami na skrzyżowaniach W ramach centralnej inwestycji, mającej na celu poprawę komunikacji miejskiej na Śląsku, przeprowadzono modernizację linii tramwajowej

Bardziej szczegółowo

Organizacja transportu publicznego

Organizacja transportu publicznego Organizacja transportu publicznego Jędrzej Gadziński Instytut Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej UAM w Poznaniu Projekt częściowo finansowany przez Unię Europejską w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Oferta produktów i usług w zakresie monitorowania pojazdów firmy Monitoring Wielkopolski. Oferta handlowa. www.monitoringwielkopolski.

Oferta produktów i usług w zakresie monitorowania pojazdów firmy Monitoring Wielkopolski. Oferta handlowa. www.monitoringwielkopolski. Firma Monitoring Wielkopolski działa na rynku od 1998 roku w zakresie ochrony osób i mienia poprzez monitorowanie sygnałów alarmowych i wysyłanie grup interwencyjnych na miejsce zdarzenia. Firma Monitoring

Bardziej szczegółowo

Mariusz Kołkowski Dyrektor ds. rozwoju biznesu ITS Sprint S.A. ITS PRZYKŁADY PRAKTYCZNYCH REALIZACJI W POLSCE

Mariusz Kołkowski Dyrektor ds. rozwoju biznesu ITS Sprint S.A. ITS PRZYKŁADY PRAKTYCZNYCH REALIZACJI W POLSCE Mariusz Kołkowski Dyrektor ds. rozwoju biznesu ITS Sprint S.A. ITS PRZYKŁADY PRAKTYCZNYCH REALIZACJI W POLSCE 1 Systemy ITS realizowane przez SPRINT S.A. System ITS w Bydgoszczy (ukończony) Bydgoszcz Łódź

Bardziej szczegółowo

Oferta produktów i usług w zakresie monitorowania pojazdów firmy Monitoring Wielkopolski. Oferta handlowa. www.monitoringwielkopolski.

Oferta produktów i usług w zakresie monitorowania pojazdów firmy Monitoring Wielkopolski. Oferta handlowa. www.monitoringwielkopolski. Firma Monitoring Wielkopolski działa na rynku od 1998 roku w zakresie ochrony osób i mienia poprzez monitorowanie sygnałów alarmowych i wysyłanie grup interwencyjnych na miejsce zdarzenia. Firma Monitoring

Bardziej szczegółowo

STUDIUM REALIZACJI SYSTEMU ITS WROCŁAW

STUDIUM REALIZACJI SYSTEMU ITS WROCŁAW STUDIUM REALIZACJI SYSTEMU ITS WROCŁAW Sławomir Gonciarz Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta We Wrocławiu Podstawowe cele realizacji projektu: stworzenie Inteligentnego Systemu Transportu we Wrocławiu jako

Bardziej szczegółowo

Oferta produktów i usług w zakresie monitorowania pojazdów firmy Monitoring Wielkopolski. Oferta handlowa. www.monitoringwielkopolski.

Oferta produktów i usług w zakresie monitorowania pojazdów firmy Monitoring Wielkopolski. Oferta handlowa. www.monitoringwielkopolski. Firma Monitoring Wielkopolski działa na rynku od 1998 roku w zakresie ochrony osób i mienia poprzez monitorowanie sygnałów alarmowych i wysyłanie grup interwencyjnych na miejsce zdarzenia. Firma Monitoring

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie zarządzania infrastrukturą ciepłowniczą za pomocą systemów informatycznych. Licheń, listopad 2012

Wspomaganie zarządzania infrastrukturą ciepłowniczą za pomocą systemów informatycznych. Licheń, listopad 2012 Wspomaganie zarządzania infrastrukturą ciepłowniczą za pomocą systemów informatycznych Licheń, listopad 2012 Agenda Dalkia podstawowe informacje o strategii Zasady podejścia do infrastruktury ciepłowniczej

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Miastem

System Zarządzania Miastem System Zarządzania Miastem Wdrożenie w mieście Elblągu Witold Wróblewski Wiceprezydent Miasta Elbląga 1 ESIP Jednym z narzędzi na drodze do nowoczesności jest Elbląski System Informacji Przestrzennej jako

Bardziej szczegółowo

Planowanie tras transportowych

Planowanie tras transportowych Jerzy Feldman Mateusz Drąg Planowanie tras transportowych I. Przedstawienie 2 wybranych systemów: System PLANTOUR 1.System PLANTOUR to rozwiązanie wspomagające planowanie i optymalizację transportu w przedsiębiorstwie.

Bardziej szczegółowo

Metoda ustalania wskaźników w rozliczeniach z tytułu wzajemnego honorowania biletów. mgr inż. Szymon Klemba Warszawa, 5.02.2013 r.

Metoda ustalania wskaźników w rozliczeniach z tytułu wzajemnego honorowania biletów. mgr inż. Szymon Klemba Warszawa, 5.02.2013 r. Metoda ustalania wskaźników w rozliczeniach z tytułu wzajemnego honorowania biletów mgr inż. Szymon Klemba Warszawa, 5.02.2013 r. SPIS TREŚCI 1 Tło badań 2 Problem 3 Metoda rozwiązania 4 Zastosowanie metody

Bardziej szczegółowo

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie System zarządzania energią to uniwersalne narzędzie dające możliwość generowania oszczędności energii, podnoszenia jej efektywności

Bardziej szczegółowo

ZDiZ Gdańsk Zintegrowany System Zarządzania Ruchem w Trójmieście TRISTAR

ZDiZ Gdańsk Zintegrowany System Zarządzania Ruchem w Trójmieście TRISTAR Zintegrowany System Zarządzania Ruchem w Trójmieście TRISTAR mgr inż. Tomasz Wawrzonek kier. Działu Inżynierii Ruchu Zarządu Dróg i Zieleni w Gdańsku Trochę historii: (tej starszej ) 2002-2005 powstanie

Bardziej szczegółowo

Wzrost zadań Zarządu Transportu Miejskiego w Poznaniu w zakresie Publicznego Transportu Zbiorowego STYCZEŃ 2015

Wzrost zadań Zarządu Transportu Miejskiego w Poznaniu w zakresie Publicznego Transportu Zbiorowego STYCZEŃ 2015 Wzrost zadań Zarządu Transportu Miejskiego w Poznaniu w zakresie Publicznego Transportu Zbiorowego STYCZEŃ 2015 Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu działa w zakresie Publicznego Transportu Zbiorowego

Bardziej szczegółowo

Prof. Ing. Alica Kalašová, PhD. Katedra Transportu Drogowego i Miejskiego Wydział Eksploatacji i Ekonomiki Transportu i Łączności

Prof. Ing. Alica Kalašová, PhD. Katedra Transportu Drogowego i Miejskiego Wydział Eksploatacji i Ekonomiki Transportu i Łączności Prof. Ing. Alica Kalašová, PhD. Katedra Transportu Drogowego i Miejskiego Wydział Eksploatacji i Ekonomiki Transportu i Łączności Zdefiniowanie problemu System Transportowy Człowiek Środowisko Środki transportu

Bardziej szczegółowo

Emapa Transport+ Opis produktu

Emapa Transport+ Opis produktu - Emapa Transport+ Opis produktu Spis treści: 1. Opis produktu... 3 1.1 Korzyści związane z posiadaniem aplikacji... 3 2. Moduły funkcjonalne... 3 3. Zasoby mapowe... 4 4. Porównaj i wybierz... 5 5. Przykładowe

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany System Zarządzania. Ruchem w Warszawie. Zarząd Dróg Miejskich Zintegrowany System Zarządzania Ruchem. w Warszawie

Zintegrowany System Zarządzania. Ruchem w Warszawie. Zarząd Dróg Miejskich Zintegrowany System Zarządzania Ruchem. w Warszawie Zarząd Dróg Miejskich Zintegrowany System Zarządzania Ruchem Zintegrowany System Zarządzania w Warszawie Ruchem w Warszawie opracował: Krzysztof Chojecki Cele Zintegrowanego Systemu Zarządzania Ruchem

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie symulacji komputerowej do badania właściwości hydraulicznych sieci wodociągowej

Zastosowanie symulacji komputerowej do badania właściwości hydraulicznych sieci wodociągowej Zastosowanie symulacji komputerowej do badania właściwości hydraulicznych sieci wodociągowej prof. dr hab. inż. Andrzej J. OSIADACZ Politechnika Warszawska Wydział Inżynierii Środowiska dr hab. inż. Maciej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ruchem przy pomocy technologii informatycznych

Zarządzanie ruchem przy pomocy technologii informatycznych Zarządzanie ruchem przy pomocy technologii informatycznych Piotr Olszewski Politechnika Warszawska Informatyka w zarządzaniu drogami zastosowania praktyczne Polski Kongres Drogowy, Stowarzyszenie ITS Polska

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany System Informatyczny (ZSI)

Zintegrowany System Informatyczny (ZSI) Zintegrowany System Informatyczny (ZSI) ZSI MARKETING Modułowo zorganizowany system informatyczny, obsługujący wszystkie sfery działalności przedsiębiorstwa PLANOWANIE ZAOPATRZENIE TECHNICZNE PRZYGOTOWANIE

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany System Zarządzania

Zintegrowany System Zarządzania MOśLIWOŚCI NOWOCZESNYCH ZINTEGROWANYCH SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA RUCHEM NA PRZYKŁADZIE SYSTEMU WARSZAWSKIEGO Zintegrowany System Zarządzania opracował: Sebastian Kubanek Ruchem w Warszawie Cele Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE RUCHU AUTOBUSÓW NA WSPÓLNYM PASIE AUTOBUSOWO-TRAMWAJOWYM

MODELOWANIE RUCHU AUTOBUSÓW NA WSPÓLNYM PASIE AUTOBUSOWO-TRAMWAJOWYM mgr inż. Tomasz Dybicz MODELOWANIE RUCHU AUTOBUSÓW NA WSPÓLNYM PASIE AUTOBUSOWO-TRAMWAJOWYM W Instytucie Dróg i Mostów Politechniki Warszawskiej prowadzone są prace badawcze nad zastosowaniem mikroskopowych

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie układu komunikacyjnego stosowane rozwiązania. Artur Zając Dział Analiz Układu Komunikacyjnego ZTM

Kształtowanie układu komunikacyjnego stosowane rozwiązania. Artur Zając Dział Analiz Układu Komunikacyjnego ZTM Kształtowanie układu komunikacyjnego stosowane rozwiązania Artur Zając Dział Analiz Układu Komunikacyjnego ZTM Efektywne planowanie transportu. 2 Taryfa powodzenie lub porażka umożliwia realizowanie podróży

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe popytu jako podstawa rozliczeń w ramach umów o powierzenie organizacji komunikacji miejskiej. dr hab.

Badania marketingowe popytu jako podstawa rozliczeń w ramach umów o powierzenie organizacji komunikacji miejskiej. dr hab. Badania marketingowe popytu jako podstawa rozliczeń w ramach umów o powierzenie organizacji komunikacji miejskiej dr hab. Krzysztof Grzelec Pozyskiwanie danych o popycie i jego strukturze dane statystyczne

Bardziej szczegółowo

ITS w Bydgoszczy jako narzędzie optymalizacji ruchu drogowego w mieście

ITS w Bydgoszczy jako narzędzie optymalizacji ruchu drogowego w mieście ITS w Bydgoszczy jako narzędzie optymalizacji ruchu drogowego w mieście 1 Działalność Sprint S.A. Grupa Sprint Zakres działalności: Jest działającym od 1988 roku wiodącym integratorem systemów teleinformatycznych

Bardziej szczegółowo

More Baltic Biogas Bus Project 2013 2014. www.balticbiogasbus.eu 1

More Baltic Biogas Bus Project 2013 2014. www.balticbiogasbus.eu 1 More Baltic Biogas Bus Project 2013 2014 1 Autobusy napędzane biometanem i eco-driving dr inż. Wojciech Gis, ITS mgr Mikołaj Krupiński, ITS Jonas Forsberg, Biogas Öst dr inż. Jerzy Waśkiewicz, ITS dr inż.

Bardziej szczegółowo

Rys. 1 Powody korzystania z systemu P+R w aglomeracji Warszawskiej w latach 2010-2011 z wykorzystaniem linii kolejowych

Rys. 1 Powody korzystania z systemu P+R w aglomeracji Warszawskiej w latach 2010-2011 z wykorzystaniem linii kolejowych THE Głos Regionów Korzystanie z systemu Park and Ride 1. Wstęp Korzystanie z systemów typu Parkuj i jedź (P+R) cieszy się rosnącą popularnością wśród użytkowników systemu transportowego. Podróżowanie z

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana platforma zarządzania miastem w kontekście bezpieczeństwa publicznego. (Centrum Bezpieczeństwa Miasta)

Zintegrowana platforma zarządzania miastem w kontekście bezpieczeństwa publicznego. (Centrum Bezpieczeństwa Miasta) Zintegrowana platforma zarządzania miastem w kontekście bezpieczeństwa publicznego (Centrum Bezpieczeństwa Miasta) Gdańsk 2014 Atena Partnerem 2013 Spis treści 1 Cechy zintegrowanej platformy zarządzania

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie i optymalizacja floty

Zarządzanie i optymalizacja floty Zarządzanie i optymalizacja floty CtrlFleet CtrlFleet to nowoczesna usługa pozwalająca optymalizować pracę wózka oraz pracę operatora przy jednoczesnym usprawnieniu procesu zarządzania całą flotą w czasie

Bardziej szczegółowo

GeoNet Finder. Opis produktu

GeoNet Finder. Opis produktu GeoNet Finder Opis produktu Spis treści: 1. Opis produktu... 3 1.1 Korzyści związane z posiadaniem aplikacji... 3 2. Zastosowania... 4 3. Funkcje... 4 4. Zasoby mapowe... 4 5. Przykładowe zrzuty ekranowe

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie transportem publicznym i indywidualnym. Inteligentny System Transportu

Zarządzanie transportem publicznym i indywidualnym. Inteligentny System Transportu Zarządzanie transportem publicznym i indywidualnym Inteligentny System Transportu Inteligentny System Transportu Zastosowanie Przeznaczenie System WASKO IST jest przeznaczony dla aglomeracji miejskich,

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany system wizualizacji parametrów nawigacyjnych w PNDS

Zintegrowany system wizualizacji parametrów nawigacyjnych w PNDS dr inż. kpt. ż.w. Andrzej Bąk Zintegrowany system wizualizacji parametrów nawigacyjnych w PNDS słowa kluczowe: PNDS, ENC, ECS, wizualizacja, sensory laserowe Artykuł opisuje sposób realizacji procesu wizualizacji

Bardziej szczegółowo

Przejście od planów transportowych do Planów Zrównoważonej Mobilności Miejskiej

Przejście od planów transportowych do Planów Zrównoważonej Mobilności Miejskiej dr Katarzyna HEBEL Prof. dr hab. Olgierd WYSZOMIRSKI Conference Baltic Sea Region advancing towards Sustainable Urban Mobility Planning Gdynia 22-24th of October 2014 Przejście od planów transportowych

Bardziej szczegółowo

Innowacje w Komunikacji Miejskiej w Płocku jako elementy SMART CITY

Innowacje w Komunikacji Miejskiej w Płocku jako elementy SMART CITY Innowacje w Komunikacji Miejskiej w Płocku jako elementy SMART CITY KONFERENCJA Plany Zrównoważonej Mobilności Miejskiej (ang. SUMP) kluczem do pozyskiwania środków europejskich Praktyczne wskazówki dla

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie narzędzi GIS w transporcie i logistyce

Zastosowanie narzędzi GIS w transporcie i logistyce Izabela Siłkowska I MSU Gospodarka Przestrzenna Uniwersytet Gdański Zastosowanie narzędzi GIS w transporcie i logistyce Wydaje się oczywiste, że aby maksymalizować korzyści gospodarcze i dążyć do racjonalnego

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS. Planowanie inwestycji drogowych w Małopolsce w latach 2007-2013 Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Bardziej szczegółowo

TARYFA MAJ 2014. Poznań, 25.11.2013

TARYFA MAJ 2014. Poznań, 25.11.2013 TARYFA MAJ 2014 Poznań, 25.11.2013 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013

Bardziej szczegółowo

Its4Mobility. Informacje dla pasażera Monitorowanie Ruchu Zarządzanie Flotą

Its4Mobility. Informacje dla pasażera Monitorowanie Ruchu Zarządzanie Flotą Its4Mobility Informacje dla pasażera Monitorowanie Ruchu Zarządzanie Flotą Wprowadzenie oraz korzyści dla klientów Wybór inteligentnego systemu ITS4mobility to inteligentny system przeznaczony dla transportu

Bardziej szczegółowo

Dopasowanie IT/biznes

Dopasowanie IT/biznes Dopasowanie IT/biznes Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes HARVARD BUSINESS REVIEW, 2008-11-01 Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes http://ceo.cxo.pl/artykuly/51237_2/zarzadzanie.it.a.wzrost.wartosci.html

Bardziej szczegółowo

Izabela Zimoch Zenon Szlęk Biuro Badań i Rozwoju Technologicznego. Katowice, dnia 13.08.2013 r.

Izabela Zimoch Zenon Szlęk Biuro Badań i Rozwoju Technologicznego. Katowice, dnia 13.08.2013 r. System informatyczny wspomagający optymalizację i administrowanie produkcją i dystrybucją wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi subregionu centralnego i zachodniego województwa śląskiego Izabela Zimoch

Bardziej szczegółowo

GPS jako narzędzie monitorowania podróży w miastach. Błażej Kmieć Michał Mokrzański

GPS jako narzędzie monitorowania podróży w miastach. Błażej Kmieć Michał Mokrzański GPS jako narzędzie monitorowania podróży w miastach Błażej Kmieć Michał Mokrzański Obecne metody badań w KBR Badania ankietowe w gospodarstwach domowych Badania ankietowe źródło cel kierowców i pasażerów

Bardziej szczegółowo

Popyt w rozwoju sieci drogowej czyli jak to jest z tym ruchem. Michał Żądło GDDKiA-DPU

Popyt w rozwoju sieci drogowej czyli jak to jest z tym ruchem. Michał Żądło GDDKiA-DPU Popyt w rozwoju sieci drogowej czyli jak to jest z tym ruchem Michał Żądło GDDKiA-DPU Ruch jest wynikiem realizacji potrzeby przemieszczania ludzi lub towarów Czym jechać? Ruch jest wynikiem realizacji

Bardziej szczegółowo

System satelitarnego pozycjonowania i nadzoru pojazdów, maszyn i urządzeń

System satelitarnego pozycjonowania i nadzoru pojazdów, maszyn i urządzeń System satelitarnego pozycjonowania i nadzoru pojazdów, maszyn i urządzeń www.autosoftware.com.pl w w w. d i g i t r a c k. p l System pozycjonowania pojazdów i urządzeń występujący pod nazwą handlową

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Ruchem i Transportem Publicznym na przykładzie Krakowa

System Zarządzania Ruchem i Transportem Publicznym na przykładzie Krakowa System Zarządzania Ruchem i Transportem Publicznym na przykładzie Krakowa Siemens Mobility Konferencja Inteligentne Empfohlen wird Miasto auf dem Titel der Einsatz eines vollflächigen Hintergrundbildes

Bardziej szczegółowo

DO CELU PROWADZI TRAFFIC TOMTOM NAJSZYBCIEJ TOMTOM TRAFFIC PROWADZI DO CELU SZYBCIEJ

DO CELU PROWADZI TRAFFIC TOMTOM NAJSZYBCIEJ TOMTOM TRAFFIC PROWADZI DO CELU SZYBCIEJ TOMTOM TRAFFIC PROWADZI DO CELU SZYBCIEJ TomTom to wiodący dostawca usług informujących o ruchu drogowym. Firma TomTom monitoruje, przetwarza i dostarcza informacje o ruchu drogowym z wykorzystaniem opracowanych

Bardziej szczegółowo

Wykonanie Inteligentnego Systemu Transportu we Wrocławiu w zakresie funkcji kluczowych

Wykonanie Inteligentnego Systemu Transportu we Wrocławiu w zakresie funkcji kluczowych Wykonanie Inteligentnego Systemu Transportu we Wrocławiu w zakresie funkcji kluczowych Inteligentny System Transportu we Wrocławiu to przede wszystkim szeroki zbiór technologii (telekomunikacyjnych, informatycznych,

Bardziej szczegółowo

Wstęp. osobniczo, takich jak odciski linii papilarnych, wygląd tęczówki oka, czy charakterystyczne cechy twarzy.

Wstęp. osobniczo, takich jak odciski linii papilarnych, wygląd tęczówki oka, czy charakterystyczne cechy twarzy. 1. Wstęp. Dynamiczny rozwój Internetu, urządzeń mobilnych, oraz komputerów sprawił, iż wiele dziedzin działalności człowieka z powodzeniem jest wspieranych przez dedykowane systemy informatyczne. W niektórych

Bardziej szczegółowo

AutoPilot Monitoring. - opis systemu

AutoPilot Monitoring. - opis systemu AutoPilot Monitoring - opis systemu 1. AutoPilot Monitoring Posiadasz flotę pojazdów? Potrzebujesz skutecznego narzędzia pozwalającego na efektywniejsze zarządzanie i monitoring pracy kierowcy? Chcesz

Bardziej szczegółowo

Dodatkowe informacje przygotowane przez Biuro SSOM 1

Dodatkowe informacje przygotowane przez Biuro SSOM 1 Dodatkowe informacje przygotowane przez Biuro SSOM 1 Monitoring komunikacji miejskiej oraz kierunkowe tablice informacyjne (KTI) Jednym z rozwiązań zwiększających bezpieczeństwo w środkach komunikacji

Bardziej szczegółowo

REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ

REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ Temat pracy: Projekt i realizacja elektronicznego dziennika ocen ucznia Autor: Grzegorz Dudek wykonanego w technologii ASP.NET We współczesnym modelu edukacji, coraz powszechniejsze

Bardziej szczegółowo

Grupowe zakupy usług transportowych praktyczna redukcja kosztów transportu

Grupowe zakupy usług transportowych praktyczna redukcja kosztów transportu Grupowe zakupy usług transportowych praktyczna redukcja kosztów transportu 1 Cel oraz agenda Cel Zaprezentowanie rzeczywistych korzyści wynikających ze współpracy firm w grupowej konsolidacji usług transportowych

Bardziej szczegółowo

Transport w Warszawie - problemy i wyzwania

Transport w Warszawie - problemy i wyzwania Transport w Warszawie - problemy i wyzwania dr Michał Beim Instytut Melioracji, Inżynierii Środowiska i Geodezji Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu michal.beim@up.poznan.pl Wprowadzenie Tezy do dyskusji:

Bardziej szczegółowo

Geograficzny System Informacji (GIS, SIP) w urzędzie gminy kompetencje i zastosowania

Geograficzny System Informacji (GIS, SIP) w urzędzie gminy kompetencje i zastosowania Geograficzny System Informacji (GIS, SIP) w urzędzie kompetencje i zastosowania Zadania gmin zostały wyodrębnione na podstawie zapisów wybranych ustaw: Ustawa Ustawa o samorządzie gminnym z dn. 8 marca

Bardziej szczegółowo

Ile regulacji, w sektorze pasażerskiego. publicznego? Prezes Zarządu Veolia Transport Polska

Ile regulacji, w sektorze pasażerskiego. publicznego? Prezes Zarządu Veolia Transport Polska Ile regulacji, ile konkurencji w sektorze pasażerskiego drogowego transportu publicznego? Tomasz Rochowicz Prezes Zarządu Veolia Transport Polska Gdańsk, ń 29 marca 2010 RYNEK PASAŻERSKICH PRZEWOZÓW DROGOWYCH

Bardziej szczegółowo

Ogrzewamy inteligentnie Veolia Energia Warszawa Paweł Balas Dyrektor Projektu Inteligentna Sieć Ciepłownicza

Ogrzewamy inteligentnie Veolia Energia Warszawa Paweł Balas Dyrektor Projektu Inteligentna Sieć Ciepłownicza Ogrzewamy inteligentnie Veolia Energia Warszawa Paweł Balas Dyrektor Projektu Inteligentna Sieć Ciepłownicza 74 Forum EEŚ w ramach Energy Days - 30 czerwca 2015 roku Warszawa Veolia Energia Warszawa Veolia

Bardziej szczegółowo

Laboratoria Badawcze Systemów Mobilnych Instytut Informatyki Politechniki Poznańskiej MOBILNE MIASTO

Laboratoria Badawcze Systemów Mobilnych Instytut Informatyki Politechniki Poznańskiej MOBILNE MIASTO MOBILNE MIASTO dr inż. Mikołaj Sobczak mikolaj.sobczak@mobile.put.edu.pl MOBILNE MIASTO Podsystem Przeznaczenie Lata prac POLARIS System nawigacyjny dla pojazdu dla warunków 1999-2003 miejskich TRAFFIC/PILOT

Bardziej szczegółowo

Lokalizacja przystanków autobusowych w rejonie skrzyżowań

Lokalizacja przystanków autobusowych w rejonie skrzyżowań Lokalizacja przystanków autobusowych w rejonie skrzyżowań Michał Pyzik Uczelniana Sesja Studenckich Kół Naukowych Politechniki Krakowskiej Kraków, 26 kwietnia 2013 Przystanek - definicja Według Ustawy

Bardziej szczegółowo

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie informatycznej. Zadaniem systemu jest rejestracja i przechowywanie

Bardziej szczegółowo

STANDARDY DLA PRZYSTANKÓW ZBIOROWEJ KOMUNIKACJI MIEJSKEJ W OLSZTYNIE

STANDARDY DLA PRZYSTANKÓW ZBIOROWEJ KOMUNIKACJI MIEJSKEJ W OLSZTYNIE Zarząd Komunikacji Miejskiej w Olsztynie STANDARDY DLA PRZYSTANKÓW ZBIOROWEJ KOMUNIKACJI MIEJSKEJ W OLSZTYNIE OLSZTYN 2012 Nowoczesne technologie wytwarzania infrastruktury przystankowej pozwalają na łatwiejsze

Bardziej szczegółowo

Typ projektu: Inwestycje infrastrukturalne 1 Dodatkowe kryteria formalne. Kryteria merytoryczne I stopnia

Typ projektu: Inwestycje infrastrukturalne 1 Dodatkowe kryteria formalne. Kryteria merytoryczne I stopnia Załącznik do Uchwały nr 26/2015 Komitetu Monitorującego Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014 2020 z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie przyjęcia sektorowych kryteriów wyboru projektów dla działania

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane Systemy Transportowe (ITS) Integracja oraz standaryzacja

Zintegrowane Systemy Transportowe (ITS) Integracja oraz standaryzacja Zintegrowane Systemy Transportowe (ITS) Integracja oraz standaryzacja - Wstęp - Czy systemy ITS są standaryzowane? - Standaryzacja w transporcie - Jakie wartości daje standaryzacja w rozwiązaniach ITS?

Bardziej szczegółowo

WROCŁAWSKIE CENTRUM ZARZĄDZANIA RUCHEM I TRANSPORTEM PUBLICZNYM

WROCŁAWSKIE CENTRUM ZARZĄDZANIA RUCHEM I TRANSPORTEM PUBLICZNYM Polski Kongres ITS Jacek Doliński WROCŁAWSKIE CENTRUM ZARZĄDZANIA RUCHEM I TRANSPORTEM PUBLICZNYM l. WSTĘP W latach 2008-2009 konsorcjum firm Scott Wilson Ltd Sp. z o.o. Oddział w Polsce oraz OpenSky Systems

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNE WĄTKI REALIZOWANE W PROJEKCIE GEOPORTAL

GŁÓWNE WĄTKI REALIZOWANE W PROJEKCIE GEOPORTAL GŁÓWNE WĄTKI REALIZOWANE W PROJEKCIE GEOPORTAL Realizacja prac w ramach Implementacji Przedmiot prac - prace analityczne, projektowe, wdrożeniowo implementacyjne, dokumentacyjne oraz szkoleniowe, związane

Bardziej szczegółowo

Informatyczne narzędzia procesów. Przykłady Rafal Walkowiak Zastosowania informatyki w logistyce 2011/2012

Informatyczne narzędzia procesów. Przykłady Rafal Walkowiak Zastosowania informatyki w logistyce 2011/2012 Przykłady Rafal Walkowiak Zastosowania informatyki w logistyce 2011/2012 Płaszczyzny powiązań logistyki i informatyki Systemy informatyczne będące elementami systemów umożliwiają wykorzystanie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

SYSTEM VILM ZARZĄDZANIE CYKLEM ŻYCIA ŚRODOWISK WIRTUALNYCH. info@prointegra.com.pl tel: +48 (032) 730 00 42

SYSTEM VILM ZARZĄDZANIE CYKLEM ŻYCIA ŚRODOWISK WIRTUALNYCH. info@prointegra.com.pl tel: +48 (032) 730 00 42 SYSTEM VILM ZARZĄDZANIE CYKLEM ŻYCIA ŚRODOWISK WIRTUALNYCH info@prointegra.com.pl tel: +48 (032) 730 00 42 1. WPROWADZENIE... 3 2. KORZYŚCI BIZNESOWE... 4 3. OPIS FUNKCJONALNY VILM... 4 KLUCZOWE FUNKCJE

Bardziej szczegółowo

STATUT ZARZĄDU TRANSPORTU MIEJSKIEGO W POZNANIU

STATUT ZARZĄDU TRANSPORTU MIEJSKIEGO W POZNANIU Załącznik do uchwały Nr XXXVIII/411/V/2008 Rady Miasta Poznania z dnia 24 czerwca 2008 r. STATUT ZARZĄDU TRANSPORTU MIEJSKIEGO W POZNANIU I. Postanowienia ogólne 1 Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu,

Bardziej szczegółowo

Wzrost efektywności ekonomicznej w rolnictwie

Wzrost efektywności ekonomicznej w rolnictwie Wzrost efektywności ekonomicznej w rolnictwie Podejmowanie decyzji i procesy w gospodarstwie Prowadzenie firmy to ciągłe podejmowanie decyzji w warunkach niepewności. Na osiągnięty wynik ekonomiczny gospodarstwa

Bardziej szczegółowo

Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34

Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34 Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34 Projektowanie oprogramowania cd. 2/34 Modelowanie CRC Modelowanie CRC (class-responsibility-collaborator) Metoda identyfikowania poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Galileo - encyklopedia internetowa Plan testów

Galileo - encyklopedia internetowa Plan testów Galileo - encyklopedia internetowa Plan testów Sławomir Pawlewicz Alan Pilawa Joanna Sobczyk Matek Sobierajski 5 czerwca 2006 1 Spis treści 1 Wprowadzenie 3 1.1 Cel..........................................

Bardziej szczegółowo

Aktualności - Urząd Miasta Częstochowy Oficjalny portal miejski

Aktualności - Urząd Miasta Częstochowy Oficjalny portal miejski 1 kwietnia 2014 PROGRAM OCHRONY PRZED HAŁASEM W ramach Programu ochrony środowiska przed hałasem dla miasta Częstochowy na lata 2013-2018, uchwalonego podczas ostatniej sesji przez Radę Miasta zaproponowano

Bardziej szczegółowo

Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów obróbkowych MS Access za pomocą interfejsu API

Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów obróbkowych MS Access za pomocą interfejsu API Dr inż. Janusz Pobożniak, pobozniak@mech.pk.edu.pl Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji produkcji Politechnika Krakowska, Wydział Mechaniczny Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów

Bardziej szczegółowo

Rejestracja produkcji

Rejestracja produkcji Rejestracja produkcji Na polskim rynku rosnącym zainteresowaniem cieszą się Systemy Realizacji Produkcji (MES). Ich głównym zadaniem jest efektywne zbieranie informacji o realizacji produkcji w czasie

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych dr inż. Adam Iwaniak Infrastruktura Danych Przestrzennych w Polsce i Europie Seminarium, AR Wrocław

Bardziej szczegółowo

Opis znaczenia kryterium. Lp. Nazwa kryterium Opis kryterium. 1. Wnioskodawca przeprowadził inwentaryzację zasobów nauki objętych projektem.

Opis znaczenia kryterium. Lp. Nazwa kryterium Opis kryterium. 1. Wnioskodawca przeprowadził inwentaryzację zasobów nauki objętych projektem. Kryteria merytoryczne wyboru projektów dla poddziałania 2.3.1 Cyfrowe udostępnianie informacji sektora publicznego (ISP) ze źródeł administracyjnych oraz zasobów nauki Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa

Bardziej szczegółowo

Smart City. Nowoczesność. Przyszłość. Innowacyjność

Smart City. Nowoczesność. Przyszłość. Innowacyjność Smart City Nowoczesność Innowacyjność Przyszłość Inteligentne miasto to takie, które inwestuje w kapitał ludzki i społeczny oraz w infrastrukturę w celu aktywnego promowania zrównoważonego rozwoju gospodarczego

Bardziej szczegółowo

Inteligentne sterowanie ruchem na sieci dróg pozamiejskich

Inteligentne sterowanie ruchem na sieci dróg pozamiejskich Andrzej Maciejewski Zastępca Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Inteligentne sterowanie ruchem na sieci dróg pozamiejskich Warszawa 14 kwietnia 2011 r. Ustawowe obowiązki Generalnego Dyrektora

Bardziej szczegółowo

Definicja i funkcje Systemów Informacji Geograficznej

Definicja i funkcje Systemów Informacji Geograficznej Definicja i funkcje Systemów Informacji Geograficznej Mateusz Malinowski Anna Krakowiak-Bal Kraków 17 marca 2014 r. Systemy Informacji Geograficznej są traktowane jako zautomatyzowana sieć funkcji, czyli

Bardziej szczegółowo

Każdy system GIS składa się z: - danych - sprzętu komputerowego - oprogramowania - twórców i użytkowników

Każdy system GIS składa się z: - danych - sprzętu komputerowego - oprogramowania - twórców i użytkowników System Informacji Geograficznej (GIS: ang. Geographic Information System) system informacyjny służący do wprowadzania, gromadzenia, przetwarzania oraz wizualizacji danych geograficznych. Najbardziej oczywistą

Bardziej szczegółowo

Andrzej Brzeziński Magdalena Rezwow

Andrzej Brzeziński Magdalena Rezwow Andrzej Brzeziński Magdalena Rezwow Szybko i niezawodnie - projekt pasa autobusowego na ul. Świętokrzyskiej - W Warszawie pomimo rozwiniętego systemu tras komunikacji szynowej (tramwaj, metro, kolej) podstawową

Bardziej szczegółowo