Jak wykorzystywać. strukturalne na rzecz polityki w zakresie MŚP i przedsiębiorczości. Seria przewodników

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jak wykorzystywać. strukturalne na rzecz polityki w zakresie MŚP i przedsiębiorczości. Seria przewodników"

Transkrypt

1 Seria przewodników Jak wspierać politykę w zakresie MŚP wykorzystując fundusze strukturalne. Jak wykorzystywać fundusze strukturalne na rzecz polityki w zakresie MŚP i przedsiębiorczości Przedsiębiorstwa i przemysł 6

2

3 3 Seria przewodników Jak wspierać politykę w zakresie MŚP wykorzystując fundusze strukturalne. Jak wykorzystywać fundusze strukturalne na rzecz polityki w zakresie MŚP i przedsiębiorczości Zwiększenie spójności w Europie dzięki ambitnej polityce w zakresie MŚP i przedsiębiorczości. Przewodnik poświęcony kwestii rozwoju ducha przedsiębiorczości, tworzenia otoczenia biznesowego sprzyjającego rozwojowi MŚP, a także wspierania przedsiębiorców w realizacji projektów wykorzystując fundusze strukturalne.

4 4 Niniejszy przewodnik został opracowany przez Komisję Europejską; dokument przygotowały i sporządziły Johanna Pacevicius Mente oraz Christina Diegelmann, Zgromadzenie Regionów Europy, France 6 rue Oberlin Strasbourg; Tel ; Ostatecznej weryfikacji dokumentu dokonała Emma La Ferla. Niniejszy przewodnik zawiera informacje zgromadzone w oparciu o wieloletnie doświadczenie we współpracy z regionalnymi zainteresowanymi stronami przy realizacji szerokiej gamy projektów, a także na podstawie badań poświęconych omawianej tematyce. Prace przebiegały pod kierunkiem urzędników Komisji Europejskiej, jednak opinie przedstawione w niniejszym dokumencie niekoniecznie odzwierciedlają poglądy Komisji Europejskiej. Dodatkowe informacje do uzyskania pod adresem: Komisja Europejska Dyrekcja Generalna ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu Jednostka D.4: Rozwój polityki na rzecz MŚP oraz wdrażanie programu SBA URL: Niniejszy dokument został przetłumaczony na szereg języków europejskich; tłumaczenia są dostępne w sieci pod adresem Chociaż niniejszy przewodnik ma w założeniu stanowić źródło informacji na temat wykorzystywania funduszy strukturalnych UE, dostarczenie tych informacji nie wiąże się z ponoszeniem jakiejkolwiek odpowiedzialności prawnej z tytułu ich poprawności lub kompletności. Konkretne wnioski dotyczące wykorzystania funduszy strukturalnych UE zawsze będą musiały zostać ocenione w ramach właściwych przepisów obowiązujących w momencie złożenia wniosku i w państwie, w którym dany wniosek złożono. Niniejszy przewodnik jest częścią serii przewodników. W ramach serii opublikowano dotychczas następujące tytuły: Nr 1 Rozwój ducha przedsiębiorczości oraz umiejętności biznesowych w UE Nr 2 Stosowanie norm dla wsparcia wzrostu, konkurencyjności i innowacyjności Nr 3 Ułatwianie przenoszenia własności przedsiębiorstw Nr 4 Inteligentny przewodnik po innowacjach w dziedzinie usług Nr 5 Wdrażanie programu SBA na szczeblu regionalnym Nr 6 Jak wykorzystywać fundusze strukturalne na rzecz polityki w zakresie MŚP i przedsiębiorczości Komisja Europejska ani żadna osoba działająca w jej imieniu nie może być pociągnięta do odpowiedzialności z tytułu sposobu wykorzystania informacji zawartych w niniejszej publikacji ani z tytułu jakichkolwiek błędów, które pomimo starannego przygotowania i weryfikacji mogą się w niej pojawić. Niniejsza publikacja niekoniecznie odzwierciedla poglądy lub stanowisko Unii Europejskiej. Luksemburg, Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2013 r. ISBN ISSN DOI /82128 Unia Europejska, 2013 Wydrukowano w Belgii Powielanie dozwolone pod warunkiem podania źródła, o ile nie określono inaczej. W celu wykorzystania lub powielania materiałów, co do których określono, że ich prawa autorskie należą do stron trzecich, należy uzyskać odpowiednie zezwolenie od posiadacza (posiadaczy) praw autorskich.

5 5 Przedmowa Wspieranie MŚP oraz pomoc w zwiększaniu ich konkurencyjności stanowi jeden z najistotniejszych elementów polityki rozwoju regionalnego i pozostaje zadaniem priorytetowym również w następnym okresie finansowania. Konkurencyjność regionalna oraz sukces strategii inteligentnej specjalizacji zależą w znacznym stopniu od 23 mln MŚP z całej Europy, a także od ich zdolności do tworzenia dobrobytu i atrakcyjnych miejsc pracy. Niniejszy przewodnik ma w zamierzeniu służyć jako kompendium zawierające informacje na temat sposobów opracowywania konkretnych projektów, ubiegania się o nie oraz ich realizacji, wspierając wykorzystanie funduszy strukturalnych UE przez małe i średnie przedsiebiorstwa. Dokument ten opiera się w znacznym stopniu na poprzednich inicjatywach w tym zakresie, a jego celem jest dostarczenie praktycznych informacji dla wszystkich podmiotów zaangażowanych w proces planowania konkretnych projektów. Dokument zawiera także konkretne przykłady dobrych praktyk. Niniejszy przewodnik jest skierowany do decydentów, zainteresowanych stron oraz instytucji zarządzających, zwłaszcza na szczeblu regionalnym mamy nadzieję, że będzie on stanowił źródło inspiracji dla opracowania konkretnych środków w celu dalszego wsparcia procesu skutecznego wykorzystania funduszy strukturalnych na rzecz wspierania polityki przyjaznej MŚP. Antonio TAJANI Wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej odpowiedzialny za przemysł i przedsiębiorczość Johannes HAHN Członek Komisji Europejskiej Odpowiedzialny za kwestie związane z polityką regionalną LászlÓ ANDOR Członek Komisji Europejskiej odpowiedzialny za zatrudnienie, sprawy społeczne i włączenie społeczne

6 6

7 7 Spis treści Skróty...8 Wprowadzenie Polityka spójności UE: cele, założenia i narzędzia Ramy na lata Przyszła polityka spójności ( ) Instrumenty polityki spójności UE Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) Europejski Fundusz Społeczny (EFS) Inne fundusze Projekty, w których uczestniczą zainteresowane strony na poziomie transgranicznym Zarządzanie funduszami strukturalnymi i ich planowanie W jaki sposób zarządza się funduszami strukturalnymi? W jaki sposób można uczestniczyć w planowaniu funduszy strukturalnych Podejście partnerskie Udział w procesie określania priorytetów Ramy czasowe Praktyczne porady w celu optymalnego wykorzystania funduszy strukturalnych na rzecz polityki w zakresie MŚP i przedsiębiorczości Wniosek w sprawie projektu Kwestie związane z pieniędzmi Planowanie i przygotowanie wniosku Harmonogram Informacje Praktyczne wskazówki Przykłady Dobrych Praktyk Szkolenia dla przedsiębiorców: szkolenia na temat sposobu rozpoczęcia działalności gospodarczej REALIS, Aktywna Sieć Innowacji Społecznych, wsparcie z EFRR ENTREDI, Różnorodność Przedsiębiorczości, wsparcie z INTERREG C Doradztwo i coaching dla przedsiębiorców i osób rozpoczynających działalność Mechatronika dla MŚP, wsparcie z INTERREG A Wsparcie przekazania własności przedsiębiorstwa z jednego pokolenia na następne Moderatoren zur Sicherung der Unternehmensnachfolge, wsparcie z EFS Wsparcie do celów konsolidacji, wzrostu, innowacji i internacjonalizacji przedsiębiorstw Program na rzecz wsparcia innowacji ( miękkie środki ) dla MŚP w Dolnej Austrii, wsparcie z EFRR I2I, Innovation 2 Industrialisation for Advanced Micro&Nano Systems (Innowacja i industrializacja na rzecz zaawansowanych mikro- i nanosystemów), wsparcie z EFRR Forum Wzrostu, wsparcie z EFS i EFR Załączniki...61 Załącznik 1: Przydatne linki/źródła informacji...61 Załącznik 2: Instytucje zarządzające... 63

8 8 Skróty 7PR siódmy program ramowy ( ) AER Zgromadzenie Regionów Europy B&R badania i rozwój BRI badania, rozwój i innowacje CIP Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji ( ) CORDIS Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badań i Rozwoju COSME Program na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz MŚP ( ) DG AGRI Dyrekcja Generalna ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich DG EMPLOYMENT Dyrekcja Generalna ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego DG MARE Dyrekcja Generalna ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa DG REGIO Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej DNB dochód narodowy brutto EFMR Europejski Fundusz Morski i Rybacki ( ) EFR Europejski Fundusz Rybacki ( ) EFRR Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego EFRROW Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich EFS Europejski Fundusz Społeczny ENRD Europejska Sieć na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ETC Europejska współpraca terytorialna ICT Technologie informacyjne i komunikacyjne INTERREG inicjatywa wspólnotowa, której celem jest pobudzenie współpracy międzyregionalnej w Unii Europejskiej IZ instytucja zarządzająca KE Komisja Europejska LEADER Leader to w języku francuskim skrót od Liaison Entre Actions de Développement de l Économie Rurale, co oznacza Powiązania między działaniami na rzecz rozwoju gospodarczego obszarów wiejskich. MŚP małe i średnie przedsiębiorstwa NGO organizacja pozarządowa NRP programy krajowe i regionalne PE Parlament Europejski PKB produkt krajowy brutto PO program operacyjny UE Unia Europejska, utworzona w dniu 1 listopada 1993 r. przez 12 państw członkowskich. Liczba państw członkowskich wzrosła do obecnych 27 w wyniku szeregu rozszerzeń. UE-12 (1 listopada 1993 r. 31 grudnia 1994 r.): Belgia (BE), Grecja (EL), Luksemburg (LU), Dania (DK), Hiszpania (ES), Niderlandy (NL), Niemcy (DE), Francja (FR), Portugalia (PT), Irlandia (IE), Włochy (IT), Zjednoczone Królestwo (UK) UE-15 (1 stycznia 1995 r. 30 kwietnia 2004 r.): UE-12 + Austria (AT), Finlandia (FI), Szwecja (SE) UE-25 (1 maja 2004 r. 31 grudnia 2006 r.): UE-15 + Polska (PL), Republika Czeska (CZ), Cypr (CY), Łotwa (LV), Litwa (LT), Słowenia (SI), Estonia (EE), Słowacja (SK), Węgry (HU), Malta (MT) UE-27 (od 1 stycznia 2007 r.): UE-25 + Bułgaria (BG), Rumunia (RO) WPR wspólna polityka rolna WRS wspólne ramy strategiczne

9 9 Wprowadzenie Bezpośrednim impulsem do opracowania niniejszego przewodnika był fakt, iż podmioty odpowiedzialne za projekty w dziedzinie małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) oraz przedsiębiorczości mają często jedynie fragmentaryczną wiedzę na temat istniejących możliwości wsparcia finansowego w ramach funduszy strukturalnych. Fundusze strukturalne, które zapewniają długotrwałe wsparcie MŚP, stały się obecnie najważniejszym instrumentem w osiąganiu celów strategii Europa 2020 na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. Dzięki zastosowaniu zarządzania dzielonego, a także dzięki zaangażowaniu regionalnych zainteresowanych stron w proces definiowania i realizacji programów operacyjnych, fundusze strukturalne stały się instrumentem najlepiej dostosowanym do kontekstu lokalnego, w jakim rozwijają się małe i średnie przedsiębiorstwa. W okresie podejmowane działania będą w dalszym ciągu koncentrować się na roli małych i średnich przedsiębiorstw oraz przedsiębiorczości w kontekście ożywienia gospodarki i zwiększania dobrobytu społeczeństwa. Dlatego ważne jest szerokie rozpowszechnianie informacji, aby umożliwić finansowanie inicjatyw regionalnych, których celem jest wspieranie MŚP i przedsiębiorczości. To z kolei przyczyni się do tworzenia środowiska, w którym możliwy jest rozwój działalności biznesowej i przedsiębiorstw rodzinnych, a przedsiębiorczość jest nagradzana. W niniejszym przewodniku w pierwszej kolejności zbadano kontekst, w jakim funkcjonuje polityka spójności, a także jej cele oraz instrumenty finansowe. W dalszej części omówiono kwestię zarządzania funduszami, a na zakończenie przedstawiono praktyczne porady dotyczące sposobów ubiegania się o finansowanie. Przedstawiono również szereg dobrych praktyk, a także przykłady efektów, jakie można osiągnąć korzystając z systemów wspierania MŚP i przedsiębiorczości w ramach funduszy strukturalnych.

10 10

11 11 Polityka spójności UE: cele, założenia i narzędzia Polityka spójności (lub też polityka regionalna) UE stanowi przede wszystkim politykę inwestycyjną, której celem jest zmniejszenie dysproporcji gospodarczych, społecznych i terytorialnych pomiędzy regionami w Europie. Budżet polityki spójności jest drugim co do wielkości budżetem w UE po budżecie Wspólnej Polityki Rolnej i jest ukierunkowany bezpośrednio na potrzeby realizacji projektów w terenie. W ramach tej polityki wspiera się tworzenie miejsc pracy, konkurencyjność, wzrost gospodarczy, poprawę jakości życia oraz zrównoważony rozwój. Inwestycje przyczyniają się do realizacji strategii Europa Wsparcie rozwoju przedsiębiorstw jest ważnym przykładem wkładu polityki spójności w rozwój gospodarki na szczeblu regionalnym. 1.1 Ramy na lata Chociaż obecny okres finansowania dobiega końca, w dalszym ciągu istnieje możliwość finansowania strategii wspierania MŚP i przedsiębiorczości. MŚP, stanowiące trzon europejskiej gospodarki, znajdują się w centrum polityki regio- nalnej, w ramach której udziela się wsparcia w wielu dziedzinach od badań naukowych po energię i pomoc dla przedsiębiorstw. Polityka spójności jest zorganizowana w oparciu o trzy cele: konwergencję solidarność ze słabiej rozwiniętymi regionami; konkurencyjność regionalną i zatrudnienie zwiększenie konkurencyjności oraz atrakcyjności regionów dla przedsiębiorstw i inwestorów; Europejską współpracę terytorialną tworzenie zachęt do współpracy transgranicznej. W ramach celu konwergencji środki finansowe otrzymuje 99 regionów. Są to regiony, w których wartość produktu krajowego brutto (PKB) na mieszkańca kształtuje się na poziomie poniżej 75 % średniej UE, a także regiony, które znajdowały się poniżej tego progu przed rozszerzeniami UE z 2004 i 2007 r. W przypadku tych ostatnich do 2013 r. wypłacane jest wsparcie przejściowe w ramach tzw. mechanizmu stopniowego znoszenia (ang. phasing-out). Pozostałe 172 regiony kwalifikują się do uzyskania wsparcia w ramach celu konkurencyj-

12 12 ność regionalna i zatrudnienie. Regiony, które w przeszłości spełniały kryteria konwergencji, lecz obecnie znajdują się powyżej progu 75 % nawet w ramach UE-15, otrzymają dodatkowe wsparcie w postaci mechanizmu stopniowego dochodzenia do pełnych płatności (ang. phasing-in) 1. Cel dotyczący Europejskiej współpracy terytorialnej (ETC) obejmuje natomiast wszystkie regiony. 1.2 Przyszła polityka spójności ( ) Polityka spójności na lata przewiduje skoncentrowanie się na finansowaniu mniejszej liczby priorytetów zgodnie ze strategią Europa 2020, skupienie się w większym stopniu na wynikach oraz zwiększenie wykorzystania warunkowości. MŚP mają pierwszoplanowe znaczenie w kontekście inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. We wspólnych ramach strategicznych (WRS) zdefiniowane zostaną kluczowe działania mające na celu uwzględnienie priorytetów UE, zapewnienie wytycznych dotyczących programowania, które będą mieć zastosowanie do wszystkich funduszy 3, oraz promowanie lepszej koordynacji różnego rodzaju instrumentów strukturalnych UE. W strategii Europa 2020 ustanowiono cele na lata na rzecz osiągnięcia inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. STRATEGIA EUROPA 2020 : ZARYS NAJWAŻNIEJSZE CELE zwiększyć stopę zatrudnienia osób w wieku lat z obecnych 69 % do co najmniej 75 %; osiągnąć poziom inwestycji w działalność badawczo-rozwojową równy 3 % PKB, przede wszystkim poprzez poprawę warunków inwestowania w B&R przez sektor prywatny i opracowanie nowego wskaźnika umożliwiającego śledzenie procesów innowacji; ograniczyć emisję dwutlenku węgla co najmniej o 20 % w porównaniu z poziomem z 1990 r. lub, jeśli pozwolą na to warunki, o 30 %; zwiększyć udział odnawialnych źródeł energii w naszym całkowitym zużyciu energii do 20 % oraz zwiększyć efektywność wykorzystania energii o 20 %; ograniczyć liczbę osób przedwcześnie kończących naukę szkolną do 10 % z obecnych 15 % oraz zwiększyć odsetek osób w wieku lat posiadających wyższe wykształcenie z 31% do co najmniej 40 %; ograniczyć liczbę Europejczyków żyjących poniżej krajowej granicy ubóstwa o 25 % poprzez wydobycie z ubóstwa 20 mln osób. INTELIGENTNY WZROST TRWAŁY WZROST GOSPODARCZY WZROST SPRZYJAJĄCY WŁĄCZENIU SPOŁECZNEMU INNOWACJE Przewodni projekt UE Unia innowacji ma na celu poprawę warunków ramowych i dostępu do finansowania badań i innowacji, co powinno wzmocnić rolę innowacji i zwiększyć poziom inwestycji w całej Unii. EDUKACJA Przewodni projekt UE Mobilna młodzież ma na celu poprawę wyników systemów kształcenia oraz podniesienie atrakcyjności europejskiego szkolnictwa wyższego na arenie międzynarodowej. SPOŁECZEŃSTWO CYFROWE Przewodni projekt UE Europejska agenda cyfrowa ma na celu upowszechnienie szybkiego Internetu oraz umożliwienie gospodarstwom domowym i przedsiębiorstwom czerpanie korzyści z jednolitego rynku cyfrowego. KLIMAT, ENERGIA I MOBILNOŚĆ Przewodni projekt UE Europa efektywnie korzystająca z zasobów ma na celu uniezależnienie wzrostu gospodarczego od wykorzystania zasobów poprzez zmniejszenie udziału emisji węgla w europejskiej gospodarce, większe wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, modernizację transportu i propagowanie efektywności energetycznej. KONKURENCYJNOŚĆ Przewodni projekt UE Polityka przemysłowa w erze globalizacji ma na celu poprawę otoczenia biznesu, szczególnie w odniesieniu do MŚP, oraz wspieranie rozwoju silnej i zrównoważonej bazy przemysłowej, przygotowanej do konkurowania na rynkach światowych. ZATRUDNIENIE I UMIEJĘTNOŚCI Przewodni projekt UE Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia ma na celu modernizację rynków pracy poprzez zwiększanie mobilności pracowników oraz rozwijanie kwalifikacji przez całe życie, co powinno podnieść współczynnik aktywności zawodowej i lepiej dopasować do siebie popyt i podaż na rynku pracy. WALKA Z UBÓSTWEM Przewodni projekt UE Europejska platforma współpracy w zakresie walki z ubóstwem ma na celu zapewnienie spójności społecznej i terytorialnej, tak aby korzyści płynące ze wzrostu gospodarczego i zatrudnienia były szeroko dostępne, a osoby ubogie i wykluczone społecznie mogły żyć godnie i aktywnie uczestniczyć w życiu społecznym. Inicjatorzy projektów powinni odnieść się w treści wniosku do szerszych celów strategii Europa 2020, aby zapewnić jak największą adekwatność. Klasyfikacja regionów zostanie przeprowadzona w oparciu o trzy kategorie zdefiniowane na podstawie wysokości PKB na mieszkańca w odniesieniu do średniej UE-27: regiony słabiej rozwinięte, 1. W celu zapoznania się ze szczegółowymi informacjami na temat kategorii poszczególnych regionów zob. mapka na stronie internetowej: policy/atlas2007/index_pl.htm. 2. Polityka spójności UE na lata : propozycje legislacyjne. 3. Do tzw. funduszy objętych wspólnymi ramami strategicznymi należą: Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejski Fundusz Społeczny (EFS), Fundusz Spójności (FS), Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz przyszły Europejski Fundusz Morski i Rybacki (EFMR).

13 13 czyli obszary, w przypadku których wartość PKB na mieszkańca jest niższa niż 75 % średniej; regiony w okresie przejściowym, w przypadku których wartość ta waha się od 75 % do 90 % PKB na mieszkańca; oraz regiony lepiej rozwinięte, w przypadku których wartość PKB na mieszkańca przekracza 90 % średniej unijnej. Zaproponowano utworzenie europejskiego kodeksu postępowania w oparciu o zasadę partnerstwa i kodeks postępowania. W ten sposób określone zostaną cele i kryteria służące wspieraniu partnerstwa oraz ułatwianiu wymiany pomiędzy państwami członkowskimi informacji, doświadczeń, wyników oraz dobrych praktyk. Zestaw 11 celów tematycznych, które mają zostać przełożone na kluczowe działania w ramach każdego z funduszy, obejmuje w szczególności specjalną pozycję dotyczącą konkurencyjności MŚP. Większość innych celów tematycznych może zawierać elementy odnoszące się do MŚP oraz rozwoju przedsiębiorczości: przykładowo przejście na gospodarkę niskoemisyjną może zostać wykorzystane do finansowania projektów, które mają na celu poprawę efektywności energetycznej MŚP lub stymulowanie korzystania przez nie z odnawialnych źródeł energii. Cele tematyczne obejmują ponadto takie dziedziny, jak badania i innowacje, technologie informacyjne i komunikacyjne (ICT), a także edukację, umiejętności oraz uczenie się przez całe życie; każdy z tych elementów jest istotny z punktu widzenia polityki wsparcia MŚP i przedsiębiorczości. Wszystkie państwa członkowskie opracują umowy partnerskie (jedna umowa na jedno państwo). Umowa partnerska zostanie opracowana we współpracy z władzami regionalnymi, a jej treść będzie negocjowana z Komisją Europejską. W umowie określone zostaną zobowiązania partnerów na szczeblu krajowym i regionalnym, a także zobowiązania Komisji. Będą one powiązane zarówno ze strategią Europa 2020, jak i z krajowymi programami reform. Umowy partnerskie będą również zawierać zintegrowaną strategię rozwoju terytorialnego, której realizacja będzie wspierana ze wszystkich funduszy objętych wspólnymi ramami strategicznymi, a także wykaz wszystkich programów operacyjnych, cele określone w oparciu o wskaźniki, inwestycje strategiczne i warunkowowość oraz obowiązki w zakresie sprawozdawczości. Ponadto w treści umów partnerskich zdefiniowane zostaną struktury służące koordynacji i wykorzystaniu komplementarności między funduszami objętymi wspólnymi ramami strategicznymi a innymi istotnymi instrumentami UE (tj. instrumentem Łącząc Europę, COSME, Horyzont 2020 lub innymi programami), a także mające na celu unikanie powielania działań. Partnerzy umów będą członkami komitetów monitorujących poszczególne programy. Zintegrowane programowanie zostanie ulepszone dzięki wprowadzeniu wspólnych zasad kwalifikowalności oraz zasad finansowych, a także opcjonalnych programów opartych na wielu funduszach w ramach EFRR, EFS oraz Funduszu Spójności. Zintegrowane podejście do rozwoju kierowanego przez lokalną społeczność w oparciu o inicjatywę LEADER dotyczącą rozwoju obszarów wiejskich ułatwi wdrożenie strategii rozwoju lokalnego przez grupy lokalne, w tym władze lokalne, organizacje pozarządowe (NGO) oraz partnerów gospodarczych i społecznych. Instrumenty finansowe będą coraz częściej stosowane jako skuteczniejsza alternatywa lub uzupełnienie tradycyjnych dotacji. W miarę możliwości instrumenty finansowe mogą być stosowane do pełnego spektrum odzwierciedlonych w programie celów polityki. Pozwoli to na stworzenie w ramach projektów instrumentów, które będą wykazywać odpowiedni potencjał zwrotu w sytuacjach niedoskonałości rynku. Państwa członkowskie oraz instytucje zarządzające mogą je wykorzystać jako instrumenty dostosowane do potrzeb, bądź też jako modele dla instrumentów krajowych i regionalnych, które umożliwią skuteczną realizację zgodnie ze standardowymi warunkami zaproponowanymi przez Komisję. Instytucje zarządzające mogą również wnieść wkład w instrumenty finansowe ustanawiane na szczeblu UE poprzez wyodrębnienie zasobów na potrzeby inwestycji realizowanych zgodnie z założeniami danego programu.

14 Instrumenty polityki spójności UE Polityka regionalna UE jest finansowana z trzech najważniejszych funduszy: Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) (zwanych funduszami strukturalnymi ) oraz Funduszu Spójności (FS). Fundusze te opierają się na zasadach współfinansowania oraz zarządzania dzielonego. Wsparcie finansowe UE jest zawsze realizowane równolegle z krajowym finansowaniem publicznym lub prywatnym. W zależności od czynników społeczno-gospodarczych wysokość współfinansowania waha się od 50 % do 85 % całkowitych kosztów interwencji. Wytyczne dotyczące EFRR i EFS są opracowywane na szczeblu europejskim, natomiast za zarządzanie procesem wdrażania instrumentów w terenie odpowiadają właściwe władze krajowe lub regionalne w każdym państwie członkowskim Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) W ramach EFRR wspiera się rozwój oraz dostosowanie strukturalne gospodarek regionalnych, w tym przekształcanie podupadających regionów przemysłowych. Środki mogą być przyznawane w formie dotacji lub instrumentów finansowych. W okresie budżet EFRR wynosi 201 mld EUR z całkowitego budżetu w wysokości 347 mld EUR, co stanowi 58 % wszystkich środków dostępnych w ramach funduszy strukturalnych. Funduszem zarządza Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej (DG REGIO). W nowym okresie programowania na lata EFRR wniesie wkład we wszystkie cele tematyczne, ustanawiając szereg priorytetów inwestycyjnych 4. W kontekście polityki wspierania MŚP i przedsiębiorczości na szczególną uwagę zasługują następujące cele tematyczne: cel nr 1: wspieranie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji; cel nr 2: zwiększenie dostępności, stopnia wykorzystania i jakości technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT); cel nr 3: podnoszenie konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw; cel nr 8: wspieranie zatrudnienia i mobilności pracowników; cel nr 9: wspieranie włączenia społecznego i walka z ubóstwem. Zakres finansowania z EFRR 5 obejmuje w szczególności: inwestycje produkcyjne przyczyniające się do tworzenia i ochrony trwałych miejsc pracy, poprzez bezpośrednie wspieranie inwestycji w małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP); poprawę wewnętrznego potencjału poprzez wspieranie regionalnego i lokalnego rozwoju, badań i innowacji. EFRR NIE wspiera natomiast likwidacji elektrowni jądrowych, redukcji emisji gazów cieplarnianych w instalacjach wchodzących w zakres dyrektywy 2003/87/WE, wytwarzania, przetwórstwa i wprowadzania do obrotu tytoniu i wyrobów tytoniowych, ani przedsiębiorstw w trudnej sytuacji w rozumieniu unijnych zasad pomocy państwa. Inną kluczową cechą omawianego prawodawstwa jest rosnące znaczenie instrumentów finansowych. Instrumentami finansowymi mogą być pożyczki, gwarancje itd. Co konkretnie może być finansowane ze środków EFFR? infrastruktura badań i innowacji, podnoszenie doskonałości w zakresie badań i innowacji, inwestycje przedsiębiorstw w badania i innowacje, rozwój produktów i usług, transfer technologii, innowacje społeczne i aplikacje z dziedziny usług publicznych, pobudzanie popytu, tworzenie sieci, klastry i otwarte innowacje poprzez inteligentną specjalizację; badania technologiczne i stosowane, linie pilotażowe, działania w zakresie wczesnej walidacji produktów, zaawansowane zdolności produkcyjne i pierw- 4. Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i celu Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia COM (2011) 614 final, Rozdział I, art Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i celu Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia COM (2011) 614 final, Rozdział I, art.. 3.

15 15 sza produkcja w dziedzinie kluczowych technologii wspomagających oraz rozpowszechnianie technologii o ogólnym przeznaczeniu; rozwój produktów i usług opartych na ICT oraz handlu elektronicznego; zastosowania ICT dla e-administracji, e-uczenia się, e-integracji i e-zdrowia; przedsiębiorczość, gospodarcze wykorzystywanie nowych pomysłów oraz tworzenie nowych firm; nowe modele biznesowe dla MŚP, w szczególności w celu internacjonalizacji; efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii w MŚP; rozwój inkubatorów przedsiębiorczości oraz wsparcie inwestycyjne samozatrudnienia i tworzenia przedsiębiorstw; wsparcie rewitalizacji fizycznej i gospodarczej ubogich społeczności miejskich i wiejskich; wsparcie przedsiębiorstw społecznych Przykłady projektów finansowanych ze środków EFRR są dostępne w bazie danych projektów DG Regio! 6 Wybór projektów przedstawiono także w Rozdziale Europejski Fundusz Społeczny (EFS) Europejski Fundusz Społeczny (EFS) ma na celu zmniejszanie różnic w dobrobycie i poziomie życia między państwami członkowskimi i regionami UE. EFS promuje zatrudnienie w UE oraz pomaga państwom członkowskim w rozwijaniu zdolności adaptacyjnych pracowników i przedsiębiorstw w kontekście nowych globalnych wyzwań. W okresie budżet EFS wynosi 76 mld EUR, co stanowi 22 % wszystkich środków dostępnych w ramach funduszy strukturalnych. Funduszem zarządza Dyrekcja Generalna ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Społecznego (DG ds. Zatrudnienia). EFS wspiera bardziej wydajną organizację pracy oraz strategie uczenia się przez całe życie. Fundusz promuje także dostęp do zatrudnienia dla osób poszukujących pracy, bezrobotnych, kobiet oraz migrantów, przyczyniając się ten sposób do integracji społecznej osób w niekorzystnej sytuacji oraz do walki z dyskryminacją na rynku pracy. Celem EFS jest wzmocnienie kapitału ludzkiego poprzez reformę systemów kształcenia oraz utworzenie sieci placówek edukacyjnych. Wszystkie regiony mogą korzystać z EFS; jednak najwięcej środków trafia do regionów najmniej rozwiniętych. W nowym okresie programowania na lata działania w ramach EFS będą ukierunkowane na cztery cele tematyczne 7 ; pierwsze trzy są bezpośrednio związane z polityką wspierania MŚP i przedsiębiorczości: cel nr 8: wspieranie zatrudnienia i mobilności pracowników; cel nr 9: wspieranie włączenia społecznego i zwalczanie ubóstwa; cel nr 10: inwestowanie w edukację, umiejętności i uczenie się przez całe życie; cel nr 11: wzmacnianie zdolności instytucjonalnych i skuteczności administracji publicznej. Niezbędne jest także wzmocnienie partnerstwa oraz zachęcanie partnerów społecznych i organizacji pozarządowych do udziału w inwestycjach realizowanych w ramach EFS. Zwiększenie poziomu współfinansowania dla specjalnych osi priorytetowych będzie ponadto stymulować innowację społeczną oraz współpracę transnarodową. Podobnie jak w przypadku EFRR, należy spodziewać się znacznego wzrostu wykorzystania instrumentów finansowych. Jakie działania są wspierane ze środków EFS? lokalne inicjatywy na rzecz zatrudnienia, mobilność pracowników; trwała integracja ludzi młodych, przedsiębiorczość i tworzenie przedsiębiorstw (dotacje, pożyczki itp.); równość płci; przystosowanie pracowników, przedsiębiorstw i przedsiębiorców do zmian, zwiększanie transnarodowej mobilności pracowników (zagraniczne szkolenia); 6. ec.europa.eu/regional_policy/projects/stories/index_pl.cfm 7. Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego COM(2011)607 final 2.

16 16 ograniczenie wczesnego kończenia nauki oraz zapewnienie równego dostępu do dobrej jakości edukacji; poprawa jakości, skuteczności i dostępności szkolnictwa; uczenie się przez całe życie; integracja i zwalczanie dyskryminacji; wspieranie gospodarki społecznej i przedsiębiorstw społecznych; lokalne strategie rozwoju realizowane przez społeczność; budowanie potencjału podmiotów kształtujących politykę w zakresie zatrudnienia i edukacji oraz politykę społeczną Inne fundusze Fundusz Spójności jest zarezerwowany dla państw członkowskich, których dochód narodowy brutto (DNB) wynosi mniej niż 90 % średniej UE. W obecnym okresie do otrzymania środków z Funduszu Spójności kwalifikują się wszystkie nowe państwa członkowskie (12), Portugalia oraz Grecja (Hiszpania jest objęta mechanizmem phasing-out). Wsparcie z Funduszu Spójności jest rozdzielane na poziomie centralnym i zarządzane na szczeblu państw członkowskich. Jego budżet wynosi 70 mld EUR. W ramach funduszu finansuje się transeuropejskie sieci transportowe, a także projekty w dziedzinie środowiska, energii i transportu (efektywność energetyczna, wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, rozwój transportu kolejowego, wspieranie intermodalności, wzmocnienie transportu publicznego itd.). Fundusz ten jest mniej istotny dla polityki wspierania MŚP i przedsiębiorczości, ponieważ z jego środków finansowana jest głównie infrastruktura. Chociaż przedstawione poniżej dwa fundusze nie są częścią polityki spójności, należą one do tzw. funduszy objętych wspólnymi ramami strategicznymi 8 i mogą oferować interesujące możliwości podmiotom prowadzącym projekty na rzecz MŚP i rozwoju przedsiębiorczości na obszarach wiejskich oraz w regionach nadmorskich. W ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) finansuje się programy rozwoju obszarów wiejskich w państwach członkowskich. Jego struktura opiera się na 4 osiach: - poprawie konkurencyjności sektorów rolnictwa i leśnictwa; - poprawie stanu środowiska naturalnego i terenów wiejskich; - poprawie jakości życia na obszarach wiejskich i promowaniu dywersyfikacji gospodarki wiejskiej; - inicjatywie LEADER, czyli metodyce wdrażania możliwości finansowania dla strategii rozwoju obszaru rozwoju wiejskich opartej na podejściu lokalnym. W okresie programowania na lata wsparcie w ramach EFRROW kształtuje się na poziomie 96,2 mld EUR. Funduszem zarządza Dyrekcja Generalna ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich (DG AGRI). EFRROW oferuje szeroką gamę możliwości finansowania dla przedsiębiorców i spółek prowadzących działalność w obszarach wchodzących w zakres jego interwencji. Obejmują one środki mające na celu sprostanie wyzwaniom związanym ze zmianami strukturalnymi oraz wzrostem konkurencji na zglobalizowanych rynkach żywności, zachowaniem różnorodności biologicznej i cennych krajobrazów, zapewnieniem zrównoważonej gospodarki wodnej, łagodzeniem zmiany klimatu oraz energią odnawialną, a także inwestycje i innowacje na rzecz gospodarki i społeczności wiejskiej. W nowym okresie programowania na lata w rozporządzeniu 9 ustanowiono przepisy dotyczące przygotowania, zatwierdzania i zmiany programów, które bazują w znacznej mierze na obowiązujących przepisach, a także zapewniono możliwość tworzenia podprogramów (np. dla młodych rolników, drobnych producentów rolnych, obszarów górskich, krótkich łańcuchów dostaw), które mogą korzystać z bardziej intensywnego wsparcia. Zainspiruj się! Baza danych Europejskiej Sieci na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (ENRD) zawiera szereg przykładów projektów na rzecz rozwoju obszarów wiejskich Zob Następny okres programowania ( ). 9. Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) COM/2011/0627 final. 10. Zob Następny okres programowania ( ).

17 17 Europejski Fundusz Rybacki (EFR) 11 ma na celu wspieranie wspólnej polityki rybołówstwa. EFR przewiduje pięć priorytetów: - środki na rzecz dostosowania floty rybackiej UE; - akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwarzanie i sprzedaż; - działania wspólne; - zrównoważony rozwój obszarów połowowych; - pomoc techniczna. Budżet EFR na lata wynosi 4,3 mld EUR. Funduszem zarządza Dyrekcja Generalna ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa (DG MARE). Środki finansowe są dostępne dla wszystkich sektorów branży. Szczególną uwagę poświęcono społecznościom zależnym od połowów, które najbardziej ucierpiały wskutek ostatnich zmian w sektorze; w tym celu przewiduje się wspieranie dywersyfikacji działalności oraz wzmocnienie rozwoju gospodarczego. W nowym okresie programowania na lata Komisja zaproponowała utworzenie nowego funduszu, który zastąpi obecny EFR: Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR) 12. Dla MŚP i przedsiębiorców prowadzących działalność w sektorze szczególnie istotne mogą być następujące priorytety: zapewnienie rentowności połowów, wsparcie tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego, rozwój zrównoważonej akwakultury, rozwój wiedzy naukowej Projekty, w których uczestniczą zainteresowane strony na poziomie transgranicznym Europejska współpraca terytorialna Europejska współpraca terytorialna (ETC) ma na celu zniesienie barier fizycznych, administracyjnych i regulacyjnych, które stoją na przeszkodzie osiągnięciu spójności, a także ograniczenie efektu granicy, występującego pomiędzy poszczególnymi terytoriami i regionami, aby umożliwić im rozwiązywanie wspólnych problemów. Realizacja celów zdefiniowanych w ramach Europejskiej współpracy terytorialnej jest finansowana ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR). Wysokość obecnego budżetu przeznaczonego na ten cel wynosi 8,7 mld EUR, co stanowi 2,5 % łącznego budżetu funduszy strukturalnych. W nowym okresie programowania na lata doceniono istotną rolę ETC w kontekście wspierania spójności terytorialnej, a także zdefiniowano ją bardziej szczegółowo w treści odrębnego rozporządzenia 13. W ramach ETC można wyróżnić trzy komponenty: Współpraca transgraniczna (INTERREG A) oznacza współpracę między obszarami sąsiadującymi po obu stronach granicy, co ma na celu promowanie zintegrowanego rozwoju regionalnego. INTERREG A stanowi zdecydowanie najbardziej istotny komponent zarówno pod względem wielkości budżetu, jak i liczby realizowanych programów. W ramach INTERREG IVA realizowane są 52 programy operacyjne, z których każdy obejmuje część obszaru przygranicznego między państwami członkowskimi UE. Dana organizacja lub organ mogą uczestniczyć w programie INTERREG IVA wyłącznie wówczas, gdy posiadają siedzibę na obszarze kwalifikowalnym w ramach tego programu. W jaki sposób MŚP uczestniczą w projektach transgranicznych? INTERREG A wspiera tworzenie transgranicznych klastrów, takich jak Biovalley 14, czyli klaster naukowy zrzeszający uczestników z trzech państw, którego działalność jest współfinansowana ze środków programu Górny Ren; w projekcie tym uczestniczy 600 przedsiębiorstw. W ramach projektu wspiera się badania i rozwój, np. interdyscyplinarny projekt badawczy oparty na transferze TKV FO 15 współfinansowany ze środków programu Deutschland Nederland czy utworzenie nowych rodzajów działalności i utrzymanie silnego profilu przemysłowego 11. Rozporządzenie Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego. 12. Wniosek Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa COM(2011) Polityka spójności UE na lata : propozycje legislacyjne: ec.europa.eu/regional_policy/what/future/proposals_2014_2020_pl.cfm

18 18 MŚP dzięki projektowi Benefits 16, współfinansowanemu z programu France (Channel)-England. Współpraca transnarodowa (INTERREG B) obejmuje niesąsiadujące ze sobą regiony z różnych państw; regiony te podejmują współpracę ze względu na fakt, iż zmagają się z takimi samymi lub podobnymi problemami. INTERREG IVB jest podzielony na trzynaście różnych programów operacyjnych. Każdy program jest kierowany przez Sekretariat i obejmuje określoną część terytorium UE. Wszystkie państwa członkowskie mogą uczestniczyć w INTERREG IVB, jednak wyłącznie wówczas, gdy dana organizacja lub organ mają siedzibę na obszarze kwalifikowalnym w ramach tego programu. Jakie korzyści dla MŚP i potencjalnych przedsiębiorców wiążą się z projektem? INTERREG B ułatwia wprowadzanie innowacji i rozwój przedsiębiorczości w Europie Południowo-Wschodniej poprzez wspieranie kompetencji oceny w zakresie badań, technologii i innowacji za pośrednictwem projektu Eval-Inno 17. W ramach INTERREG B wspiera się innowacyjne laboratoria oraz ogólnie kreatywność w zakresie przedsiębiorczości za pośrednictwem projektu CREA NET współfinansowanego ze środków programu Europa Południowo-Zachodnia. Współpraca międzyregionalna (INTERREG C) to komponent opracowany w celu poprawy skuteczności strategii i instrumentów rozwoju regionalnego poprzez zakrojoną na szeroką skalę wymianę informacji oraz doświadczeń. Chociaż pod względem wysokości budżetu jest to najmniejszy z komponentów, obejmuje on wszystkie regiony w UE. W jaki sposób wymiana najlepszych praktyk przyczynia się do poprawy otoczenia biznesowego? INTERREG C umożliwia dzielenie się doświadczeniami ze sprawdzonych projektów, takich jak Framtidsfron-Future Seed 19 kształcenie nauczycieli w zakresie przedsiębiorczości w Östergötland w całej Europie za pomocą projektu YES na rzecz rozwoju przedsiębiorczości wśród młodzieży. Tego rodzaju współpraca przyczynia się ponadto do transferu skutecznych inicjatyw w zakresie wspierania działalności gospodarczej, takich jak model , utworzony przez centrum tworzenia nowych przedsiębiorstw Kompass we Frankfurcie i rozpowszechniony w ramach projektu ENTREDI Współpraca transnarodowa w ramach programów operacyjnych Współpraca międzyregionalna również może być objęta programami operacyjnymi EFS i EFRR przy wykorzystaniu podejścia horyzontalnego (umożliwiającego współpracę międzyregionalną we wszystkich dziedzinach objętych programami), bądź też w ramach specjalnej osi priorytetowej (zapewniającej współpracę międzyregionalną w jednej, określonej dziedzinie). Uwzględnienie współpracy międzyregionalnej pozwala na zwiększenie elastyczności, ponieważ podmioty odpowiedzialne za projekty nie muszą w takim przypadku czekać na opublikowanie przez INTERREG zaproszenia do składnia wniosków, dzięki czemu dysponują większym polem manewru przy wyborze partnerów. Wymiana doświadczeń, zainicjowana w kontekście INTERREG C, ma w szczególności na celu transfer tego rodzaju doświadczeń do programów operacyjnych, realizowanych w ramach celu w zakresie inwestycji na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia interreg4a-manche.eu/index.php?option=com_sobi2&sobi2task=sobi2details&catid=3&sobi2id=3095&itemid=&lang=en Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego objętych zakresem wspólnych ram strategicznych oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności COM (2011) 0615 final, tytuł I, Programowanie, rozdział Przepisy ogólne dotyczące funduszy, art. 87.

19 19 Jakie projekty międzyregionalne mogą zostać włączone do programów? W regionie Limousin (Francja) włączono pięć priorytetów o znaczeniu strategicznym; piąty z nich dotyczy ułatwień dla tworzenia partnerstw na rzecz współpracy międzyregionalnej i międzynarodowej 22. W regionie skoncentrowano się w szczególności na kapitalizacji rezultatów, wymianie doświadczeń, rozwijaniu istniejących sieci międzynarodowych oraz kontynuacji działań podjętych w celu rozpowszechniania i stosowania dobrych praktyk. W tym kontekście przykładem współpracy międzyregionalnej jest projekt 23, zainicjowany w ramach projektu INTERREG C, którego celem jest wymiana dobrych praktyk i który jest obecnie finansowany ze środków EFRR w ramach regionalnego programu na rzecz transferu takich udanych inicjatyw. Dobre praktyki podlegające transferowi obejmują szerokie spektrum projektów na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, w tym wsparcie tworzenia i przenoszenia własności przedsiębiorstw, jak ma to miejsce w przypadku inicjatywy ObjectifCréation Program operacyjny Limousin dostępny w języku francuskim pod adressem: streszczenie dostępne pod adresem: ec.europa.eu/regional_policy/country/prordn/details_new.cfm?gv_pay=fr&gv_reg=all&gv_pgm=1122&gv_defl=7&lan=

20 20

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności UE na lata 2014 2020

Polityka spójności UE na lata 2014 2020 UE na lata 2014 2020 Propozycje Komisji Europejskiej Unii Europejskiej Struktura prezentacji 1. Jakie konsekwencje będzie miała polityka spójności UE? 2. Dlaczego Komisja proponuje zmiany w latach 2014

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r.

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r. Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 Warszawa, 14 października 2014 r. 1 Cele tematyczne 2 Programy operacyjne na poziomie krajowym i regionalnym 3 Programy ramowe Unii Europejskiej Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Perspektywa finansowa 2014-2020

Perspektywa finansowa 2014-2020 Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Perspektywa finansowa 2014-2020 UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Europa 2020 1. Inteligentny rozwój budowanie gospodarki opartej

Bardziej szczegółowo

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r.

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Agata Payne Dyrektoriat Środowisko Polityka spójności i ocen oddziaływania na

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w nowym okresie finansowania 2014 2020. Szczecin, 26.10. 2011r.

Wsparcie dla MŚP w nowym okresie finansowania 2014 2020. Szczecin, 26.10. 2011r. Wsparcie dla MŚP w nowym okresie finansowania 2014 2020 Szczecin, 26.10. 2011r. Wsparcie dla MŚP w ramach RPO WZ 2007-2013 Inicjatywa JEREMIE System dotacyjny Alokacja na konkursy - dotacje: poddziałanie

Bardziej szczegółowo

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich WARSZAWA 4 kwietnia 2013 r. Prace nad projektem

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Przasnysz, 18 maja 2015 r. Komunikat Komisji Europejskiej WPR do 2020 r. Wyzwania Europa 2020 3 cele polityki

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA

Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Europejska Współpraca Terytorialna Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Gliwice, 23 października 2014 roku 1 Europejska Współpraca Terytorialna 2007-2013 Programy transnarodowe

Bardziej szczegółowo

Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 1)

Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 1) Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 1) Kraków, grudzień 2014 r.. Centrum Doradztwa Rolniczego Oddział w Krakowie

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa 28 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące kolejnej rundy inwestycji

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r. 1 Projekt PO RYBY 2014-2020 został opracowany w oparciu o: przepisy prawa UE: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

Europejska Współpraca Terytorialna w latach 2014-2020

Europejska Współpraca Terytorialna w latach 2014-2020 Europejska Współpraca Terytorialna w latach 2014-2020 Współpraca międzyregionalna doświadczenia i szanse Centrum Informacji Naukowej i Biblioteki Akademickiej Katowice, 15 października 2013 r. Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne. Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego

Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne. Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego Architektura rozporządzeń Rozporządzenie Ogólne Rozporządzenie dla Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Rozporządzenie ogólne PE i Rady Ukierunkowanie

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

Programy współpracy terytorialnej UE

Programy współpracy terytorialnej UE Programy współpracy terytorialnej UE Elżbieta Książek II Forum Dni Nauki i Technologii Polska Wschód Białystok-Białowieża, 22-24 kwietnia 2009 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND. Międzyregionalny Program INTERREG EUROPA

EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND. Międzyregionalny Program INTERREG EUROPA INTERREG EUROPA 2014-2020 EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND Międzyregionalny Program INTERREG EUROPA Warszawa Katowice, - 8 października 24 listopada 2014 Obszar współpracy i budżet 30 państw - UE-28

Bardziej szczegółowo

SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020

SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020 SZANSE NA WSPÓŁPRACĘ TRANSGRANICZNĄ PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ LITWA-POLSKA 2014-2020 Program współpracy Interreg V-A Litwa-Polska jest kontynuacją współpracy rozpoczętej wraz z Programem Współpracy

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015

FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 Książki Małgorzata Sikora- Gaca, Urszula Kosowska (Fundusze Europejskie w teorii i praktyce, Warszawa 2014 Magdalena Krasuska, Fundusze Unijne w

Bardziej szczegółowo

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Agnieszka Pogorzelska ekspert ds. funduszy europejskich w Centralnym Punkcie Informacyjnym Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 Strona 2 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Cel główny WRPO 2014+ POPRAWA KONKURENCYJNOŚCI I SPÓJNOŚCI WOJEWÓDZTWA Alokacja

Bardziej szczegółowo

Inicjatywy Wspólnotowe

Inicjatywy Wspólnotowe Inicjatywy Wspólnotowe INTERREG III Podstawowe informacje i dokumenty AUTOR: DOMINIKA RARÓG-OŚLIŹLOK 1.06.2004 Opracowano na podstawie informacji z Urzędu Marszałkowskiego w Katowicach, MGPiPS oraz stron

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Międzyregionalnej (INTERREG IV C) wspierający inicjatywę Komisji Europejskiej Regiony na rzecz zmian gospodarczych

Program Współpracy Międzyregionalnej (INTERREG IV C) wspierający inicjatywę Komisji Europejskiej Regiony na rzecz zmian gospodarczych Program Współpracy Międzyregionalnej (INTERREG IV C) wspierający inicjatywę Komisji Europejskiej Regiony na rzecz zmian gospodarczych Komisja Europejska zatwierdziła Program Operacyjny Współpracy Międzyregionalnej

Bardziej szczegółowo

Założenia Umowy Partnerstwa 2014-2020. Warszawa, 24 stycznia 2013 r.

Założenia Umowy Partnerstwa 2014-2020. Warszawa, 24 stycznia 2013 r. Założenia Umowy Partnerstwa 2014-2020 Warszawa, 24 stycznia 2013 r. Dokumenty strategiczne na lata 2014-2020 Założenia Umowy Partnerstwa, zaakceptowane przez Radę Ministrów 15 stycznia 2013 r. stanowią

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 oraz wsparcie dla Turystyki z programu COSME. 25 czerwca 2015 r.

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 oraz wsparcie dla Turystyki z programu COSME. 25 czerwca 2015 r. Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 oraz wsparcie dla Turystyki z programu COSME 25 czerwca 2015 r. Wsparcie pozafinansowe i instrumenty finansowe 2014-2020 1. Poziom krajowy: programy

Bardziej szczegółowo

Spójność funduszy a spójność terytorialna koordynacja polityki spójności i polityki rozwoju obszarów wiejskich.

Spójność funduszy a spójność terytorialna koordynacja polityki spójności i polityki rozwoju obszarów wiejskich. Spójność funduszy a spójność terytorialna koordynacja polityki spójności i polityki rozwoju obszarów wiejskich. Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa, 8 stycznia

Bardziej szczegółowo

Interreg Europa Środkowa

Interreg Europa Środkowa Spotkanie informacyjne, Słupsk, 19 lutego 2015 r. Interreg Europa Środkowa Anna Deryło Emilia Simonowicz Biuro ds. Funduszy Zewnętrznych PROGRAM INTERREG EUROPA ŚRODKOWA Program Interreg Europa Środkowa

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 ROZWÓJ LOKALNY KIEROWANY PRZEZ SPOŁECZNOŚĆ POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące kolejnej rundy inwestycji

Bardziej szczegółowo

Inne Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej 2014-2020 Szczecin, 8 lipca 2014

Inne Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej 2014-2020 Szczecin, 8 lipca 2014 Inne Programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej 2014-2020 Szczecin, 8 lipca 2014 Beneficjenci W programach transnarodowych (CE, BSR) zarówno instytucje publiczne, jak i prywatne. W programie INTERREG

Bardziej szczegółowo

inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE

inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE PRZEGLĄD NOWEGO PODPROGRAMU LIFE DOTYCZĄCEGO DZIAŁAŃ NA RZECZ KLIMATU NA LATA 2014 2020 Czym jest nowy podprogram LIFE dotyczący działań

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego. Dokument przedstawia w formie tabelarycznej szacunkową

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności 2007-2013

Polityka spójności 2007-2013 Regionalne Programy Operacyjne jako źródło finansowania centrów nauki i wystaw interaktywnych Agnieszka Dawydzik Departament Koordynacji Programów Regionalnych Konferencja INTERAKCJA-INTEGRACJA INTEGRACJA

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 12.08.2014, Łódź Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 12.08.2014, Łódź PLAN PREZENTACJI 1. Opis Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011 Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku Zespół ds. opracowania ramowego zintegrowanego programu regionalnego, 7 listopada, 2011 Cele bieżącej i przyszłej polityki: Nowa Polityka

Bardziej szczegółowo

Pakiet legislacyjny dla Polityki Spójności 2014-2020 Projekty rozporządzeń opublikowane 6 października 2011 r.:

Pakiet legislacyjny dla Polityki Spójności 2014-2020 Projekty rozporządzeń opublikowane 6 października 2011 r.: Pakiet legislacyjny dla Polityki Spójności 2014-2020 Projekty rozporządzeń opublikowane 6 października 2011 r.: Rozporządzenie ogólne (dwie części dla funduszy oraz dla polityki spójności) Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności a ochrona środowiska w okresie programowania 2014-2020

Polityka spójności a ochrona środowiska w okresie programowania 2014-2020 Polityka spójności a ochrona środowiska w okresie programowania 2014-2020 V Posiedzenie Plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju Warszawa, 10 11 grudnia 2013 Agata Payne Komisja Europejska,

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia)

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji województwa lubuskiego. Dokument przedstawia

Bardziej szczegółowo

Priorytety Dolnego Śląska w Unii Europejskiej. Piotr Borys Parlament Europejski

Priorytety Dolnego Śląska w Unii Europejskiej. Piotr Borys Parlament Europejski Priorytety Dolnego Śląska w Unii Europejskiej Piotr Borys Parlament Europejski Strategia EUROPA 2020 Inicjatywy przewodnie: Unia Innowacji Mobilna młodzież Europejska agenda cyfrowa Europa efektywnie korzystająca

Bardziej szczegółowo

Środki unijne - Jak najlepiej wykorzystać ostatnią szansę?

Środki unijne - Jak najlepiej wykorzystać ostatnią szansę? Środki unijne - Jak najlepiej wykorzystać ostatnią szansę? Magdalena Bednarska - Wajerowska Dyrektor Wydziału Koordynacji Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Budżet Unii

Bardziej szczegółowo

Prezentacja założeń wybranych programów EWT w perspektywie 2014-2020. Wrocław, 26 września 2013 r.

Prezentacja założeń wybranych programów EWT w perspektywie 2014-2020. Wrocław, 26 września 2013 r. Prezentacja założeń wybranych programów EWT w perspektywie 2014-2020 Wrocław, 26 września 2013 r. Współpraca terytorialna w perspektywie finansowej 2014-2020 przygotowanie beneficjentów Aktywny udział

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI FUNDUSZ SPOŁECZNY

EUROPEJSKI FUNDUSZ SPOŁECZNY EUROPEJSKI FUNDUSZ SPOŁECZNY Europejski Fundusz Społeczny (EFS) powstał na mocy traktatu rzymskiego, aby poprawić mobilność pracowników oraz możliwości zatrudnienia na wspólnym rynku. Zadania i zasady

Bardziej szczegółowo

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie 30/03/2011 Natalia Matyba PLAN PREZENTACJI I. Strategia Europa 2020 nowe kierunki działao Unii

Bardziej szczegółowo

* STRATEGIA ROZWOJU ELBLĄGA 2020+ PROGRAMOWANIE 2014-2020

* STRATEGIA ROZWOJU ELBLĄGA 2020+ PROGRAMOWANIE 2014-2020 * STRATEGIA ROZWOJU ELBLĄGA 2020+ PROGRAMOWANIE 2014-2020 * Cele tematyczne na rzecz realizacji Europa 2020 1. wspieranie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji; 2. zwiększenie dostępności,

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI 14.06.2005-15.07.2005 Znaleziono 803 odpowiedzi z 803 odpowiadających wybranym kryteriom Proszę wskazać główny sektor działalności

Bardziej szczegółowo

1. Gospodarka i unia walutowa 2. Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa 3. Polityka sprawiedliwości i spraw wewnętrznych

1. Gospodarka i unia walutowa 2. Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa 3. Polityka sprawiedliwości i spraw wewnętrznych 1. Gospodarka i unia walutowa 2. Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa 3. Polityka sprawiedliwości i spraw wewnętrznych Jednolity Rynek Europejski to swobodny przepływ: 1. Towarów 2. Usług 3. Osób 4. Kapitału

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Komisja Europejska Czym jest europejska strategia zatrudnienia? Każdy potrzebuje pracy. Wszyscy musimy

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Agencja Rozwoju Innowacji SA

Agencja Rozwoju Innowacji SA Agencja Rozwoju Innowacji SA Zwiększenie szansy na sukces projektów innowacyjnych Czerwiec 2012 Europa 2020 W 2010 r. Komisja Europejska przyjęła nową strategię średniookresową: Europa 2020. Strategia

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 14.3.2014 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 74/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 240/2014 z dnia 7 stycznia 2014 r. w sprawie europejskiego

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014 2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014 2020 ZINTEGROWANE DZIAŁANIA NA RZECZ ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU OBSZARÓW MIEJSKICH POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014 2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie przyjęła nowe zasady i przepisy dotyczące

Bardziej szczegółowo

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków ekspertka: z UE. Barbara Pędzich-Ciach prowadząca: Dorota Kostowska Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa funduszy unijnych na lata 2014-2020. Słubice, 23 listopada 2012 r.

Nowa perspektywa finansowa funduszy unijnych na lata 2014-2020. Słubice, 23 listopada 2012 r. Nowa perspektywa finansowa funduszy unijnych na lata 2014-2020 Słubice, 23 listopada 2012 r. Plan prezentacji dotychczasowa wiedza nt. programowania funduszy 2014-2020 w Polsce, 12 postulatów organizacji

Bardziej szczegółowo

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Lublin, 22 czerwca 2015 r. Wyzwanie na najbliższe lata zwiększenie poziomu zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE EUROPEJSKIE PERSPEKTYWA FINANSOWA 2014-2020

FUNDUSZE EUROPEJSKIE PERSPEKTYWA FINANSOWA 2014-2020 FUNDUSZE EUROPEJSKIE PERSPEKTYWA FINANSOWA 2014-2020 Ewa Sobiecka Bielsko-Biała, 20.03.2014 Plan prezentacji Wprowadzenie Umowa partnerska (08.01.2014) Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Program Operacyjny

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa. Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke

Konferencja prasowa. Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke Konferencja prasowa Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke Oczekiwania rybactwa i wędkarstwa wobec nowej perspektywy finansowej Program Operacyjny Rybactwo i Morze na lata 2014-2020 Warszawa, 23 lipca

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności w latach 2014-2020: Program Operacyjny Inteligentny Rozwój i instrumenty wspierające B+R+I. ul. Nowogrodzka 47a 00-695 Warszawa

Polityka spójności w latach 2014-2020: Program Operacyjny Inteligentny Rozwój i instrumenty wspierające B+R+I. ul. Nowogrodzka 47a 00-695 Warszawa Polityka spójności w latach 2014-2020: Program Operacyjny Inteligentny Rozwój i instrumenty wspierające B+R+I ul. Nowogrodzka 47a 00-695 Warszawa Nowa polityka spójności 2014-2020 Źródło: Komisja Europejska,

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

Programowanie wykorzystania środków finansowych z perspektywy 2014-2020

Programowanie wykorzystania środków finansowych z perspektywy 2014-2020 Programowanie wykorzystania środków finansowych z perspektywy 2014-2020 Izabela Ziątek Departament Koordynacji Polityki Strukturalnej Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, 9 maja 2013 r. Negocjacje

Bardziej szczegółowo

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia L 367/16 23.12.2014 ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 1378/2014 z dnia 17 października 2014 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 oraz załączniki

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020

Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 SRWP Dokument implementacyjny w obszarze B+R Strategia Transportu RPOWP POWER POIR BP, JST Główne uwarunkowania kształtu projektu

Bardziej szczegółowo

Kontrakt Samorządowy. www.coi.wzp.pl

Kontrakt Samorządowy. www.coi.wzp.pl Założenia WIZJA ROZWOJU Cele realizacji Kontraktów Samorządowych: Kontrakt Samorządowy Cele KS koncentracja zasobów i środków interwencji na wybranych obszarach tematycznych, służących przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020

Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Warszawa, 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Wymiar miejski polityki spójno Zintegrowane Inwestycje Terytorialne. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, 24 stycznia 2013 r.

Wymiar miejski polityki spójno Zintegrowane Inwestycje Terytorialne. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, 24 stycznia 2013 r. Wymiar miejski polityki spójno jności Zintegrowane Inwestycje Terytorialne Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, 24 stycznia 2013 r. 1 Wymiar miejski częś ęścią wymiaru terytorialnego Wymiar miejski

Bardziej szczegółowo

Europejska Współpraca Terytorialna 2014-2020 Programy INTERREG VA na polsko-niemieckim pograniczu

Europejska Współpraca Terytorialna 2014-2020 Programy INTERREG VA na polsko-niemieckim pograniczu Europejska Współpraca Terytorialna 2014-2020 Programy INTERREG VA na polsko-niemieckim pograniczu Programy INTERREG 2014-2020 Transgraniczne INTERREG VA Transnarodowe - INTERREG VB (Program Europa Środkowa

Bardziej szczegółowo

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Polityka innowacyjna UE, przegląd najważniejszych programów.

Polityka innowacyjna UE, przegląd najważniejszych programów. Szkolenie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Polityka innowacyjna UE, przegląd najważniejszych programów. Szkolenie Innowacje, Regionalne Strategie Innowacji,

Bardziej szczegółowo

WYMIAR TERYTORIALNY EUROPEJSKIEJ POLITYKI SPÓJNOŚCI I POLSKIEJ POLITYKI ROZWOJU 2014-2020

WYMIAR TERYTORIALNY EUROPEJSKIEJ POLITYKI SPÓJNOŚCI I POLSKIEJ POLITYKI ROZWOJU 2014-2020 WYMIAR TERYTORIALNY EUROPEJSKIEJ POLITYKI SPÓJNOŚCI I POLSKIEJ POLITYKI ROZWOJU 2014-2020 Jarosław Komża doradca strategiczny ds. funduszy europejskich 1 WYMIAR TERYTORIALNY Nowe regulacje europejskiej

Bardziej szczegółowo

Środa z Funduszami Europejskimi JEDNOSTEK NAUKOWYCH

Środa z Funduszami Europejskimi JEDNOSTEK NAUKOWYCH 1 Środa z Funduszami Europejskimi dla JEDNOSTEK NAUKOWYCH 2 3 1. Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 Dokumenty na poziomie unijnym Europa 2020 Pakiet Rozporządzeń Wspólne Ramy strategiczne

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych

Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020 Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Invest Expo, Katowice, 08.12.2014 Fundusze Europejskie 2014-2020 innowacje

Bardziej szczegółowo

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców 1 Autor: Aneta Para PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców Informacje ogólne o PO KL 29 listopada br. Rada Ministrów przyjęła projekt Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL), który jest

Bardziej szczegółowo

ŚRODA Z FUNDUSZAMI 2015-09-03 FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW. EFRR 8,6 mld euro. Cel szczegółowy:

ŚRODA Z FUNDUSZAMI 2015-09-03 FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW. EFRR 8,6 mld euro. Cel szczegółowy: ŚRODA Z FUNDUSZAMI FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW Rzeszów, 02.09.2015 r. PO IR PODZIAŁ ALOKACJI PO IR STRUKTURA DLA PRZEDSIĘBIORCÓW EFRR 8,6 mld euro Nr i nazwa osi priorytetowej

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4. Katowice, 28 marca 2014 r.

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4. Katowice, 28 marca 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4 Katowice, 28 marca 2014 r. Alokacja na działania skierowane dla Przedsiębiorców w okresie 2007-2013 Alokacja na poddziałania skierowane

Bardziej szczegółowo

B+R+I w programach operacyjnych 2014-2020

B+R+I w programach operacyjnych 2014-2020 B+R+I w programach operacyjnych 2014-2020 Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Poznań, 14 stycznia 2014 r. System dokumentów strategicznych i programowych Europa 2020 Zalecenia

Bardziej szczegółowo

Priorytety finansowania. Program realizować będzie 4 osie priorytetowe: Oś I Powszechny dostęp do szybkiego internetu

Priorytety finansowania. Program realizować będzie 4 osie priorytetowe: Oś I Powszechny dostęp do szybkiego internetu Podsumowanie POPC Opis programu Cel główny Celem Programu Operacyjnego Cyfrowa Polska 2014-2020 (POPC) jest wzmocnienie cyfrowych fundamentów dla rozwoju kraju. Zgodnie z Umową Partnerstwa, jako fundamenty

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 INFORMACJE OGÓLNE Dodatkowe wsparcie dla Polski Wschodniej województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa podczas XIV Forum Edukacyjnego dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Konferencja prasowa podczas XIV Forum Edukacyjnego dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2014 Bożena Lublińska Kasprzak Prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Konferencja prasowa podczas XIV Forum Edukacyjnego dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw Warszawa, 24 czerwca 2014 r.,

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Uwarunkowania prawne wspierania instalacji fotowoltaicznych ze środków UE w latach 2014-2020 Wojewódzki Fundusz

Bardziej szczegółowo

Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego

Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego (BSR) Katowice, 24 listopada 2014 r. Obszar programu Dania Niemcy (częściowo) Polska Litwa Łotwa Estonia Finlandia Szwecja Norwegia Rosja (częściowo,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 1 Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 2 Stan prac wdrożeniowych System informatyczny Wytyczne i wzory dokumentów Szczegółowe opisy priorytetów Negocjacje programów operacyjnych z KE

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl październik 2011 Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Pomoc przedakcesyjna począwszy od roku 2000 przyznana

Bardziej szczegółowo

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w ramach EFS 2014-2020. Warszawa 12.12.2014

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w ramach EFS 2014-2020. Warszawa 12.12.2014 Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w ramach EFS 2014-2020 Warszawa 12.12.2014 Fundusze Strukturalne 2014-2020 Polityki horyzontalne Rozporządzenie ogólne 2014-2020 zasadę równości szans płci i równości

Bardziej szczegółowo

Program Europa Środkowa 2014-2020

Program Europa Środkowa 2014-2020 Ogólnopolskie spotkanie informacyjne, Warszawa, 8 października 2014 r. Program Europa Środkowa 2014-2020 Angelika Trochimiak, Program Europa Środkowa Główne zagadnienia prezentacji Europejska polityka

Bardziej szczegółowo