Architektura systemów informatycznych. Systemy plików

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Architektura systemów informatycznych. Systemy plików"

Transkrypt

1 Architektura systemów informatycznych Systemy plików

2 Czym jest plik? o plik jest zbiorem powiązanych ze sobą informacji, zdefiniowanych przez jego twórcę o w plikach przechowuje się programy oraz dane (dane mogą być liczbowe, tekstowe, alfanumeryczne) o format plików może być dowolny lub ściśle określony o zawartość plików można traktować jako ciąg bitów, bajtów, wierszy lub rekordów

3 Zarządzanie plikami Zadania systemu operacyjnego o tworzy logicznie jednolity obraz magazynowania informacji o definiuje pliki, czyli jednostki logiczne przechowywania informacji, niezależne od fizycznych własności użytych urządzeń pamięci o umożliwia tworzenie i usuwanie plików o dostarcza elementarnych operacji do manipulowania plikami o odwzorowuje pliki na obszary pamięci pomocniczej o odwzorowuje pliki na urządzenia fizyczne o składuje pliki na trwałych nośnikach pamięci

4 Rodzaje plików o zwykłe pliki (ASCII lub binarne) o katalogi o dowiązania symboliczne o urządzenia blokowe (modelujące dyski) o urządzenia znakowe (modelujące terminale, drukarki, adaptery sieciowe, modemy, itp.) o potoki nazwane (named pipes, łącza nazwane, kolejki FIFO ) specjalne pliki łączące procesy o gniazda (porty)

5 Nazwy plików bezwzględne ścieżka nazwy pliku zaczyna się w korzeniu struktury plików np. /etc/sysc/config/hwconfig względne ścieżka nazwy pliku zaczyna się w bieżącym (roboczym) katalogu np.../spool/mail

6 Pojęcie systemu plików o o System plików metoda przechowywania plików, zarządzania plikami, informacjami o tych plikach, tak by dostęp do plików i danych w nich zgromadzonych był łatwy dla użytkownika systemu. Systemy plików stosuje się dla różnych nośników danych, takich jak dyski, dyskietki, a także w strumieniach danych, sieciach komputerowych, pamięciach.

7 Typy blokowych systemów plików o o dyskowe systemy plików o o o o o systemy plików odmian Uniksa, (System V, BSD) systemy plików Linuksa (minix, ext2, ext3, ReiserFS) systemy plików Microsoftu: FAT (MSDOS), VFAT (W98), NTFS (Windows) system plików ISO9660 dla płyt CD-ROM (dawniej High Sierra File System) inne, np. HPFS (IBM OS/2), HFS (Apple Macintosh) sieciowe systemy plików o NFS, Coda AFS, SMB (Microsoft Windows i IBM OS/2 LAN Manager), NCP (Novell NetWare Core Protocol )

8 Budowa fizyczna twardego dysku Wewnątrz obudowy dysku mieści się od jednego do kilku aluminowych lub szklanych talerzy pokrytych materiałem magnetycznym. W czasie dziłania dysku talerze kręcą się z pewną ustaloną prędkością (np. 3600, 5400, 7200obrotów na minutę RPM) Po obu stronach każdego z nich znajdują się ścieżki podzielone na sektory zawierające standardowo 512 do 4096 bajtów. Liczba sektorów na ścieżce zależy od odległości danej scieżki od środka dysku: im dalej w kierunku zewnętrznej krawędzi, tym więcej sektorów na ścieżce. ŚCIEŻKA 0 ŚCIEŻKA1023 Fizyczny dysk twardy SEKTOR Partycja główna (C:) Dysk logiczny (D:) Dysk logiczny (E:)

9 Budowa dysku Zapisane na dysku informacje odczytywane są przez głowice umieszczone na ruchomym ramieniu. Te ścieżki, które można odczytać bez potrzeby przemieszczenia ramienia z głowicami, tworzą jeden cylinder. Cylindry, głowice i sektory zostały ponumerowane, aby łatwo odwoływać się do konkretnego miejsca (standard C/H/S; cylindry i głowice numerowane są od 0, sektory od 1).

10 Struktura fizyczna dysku Napędy dyskowe nagrywają dane, kiedy głowica przesyła serię impulsów elektrycznych do talerza; przekładane są one na zapis magnetyczny na powierzchni Komenda: sudo fdisk -l

11 Struktura danych blokowych System plików jest odpowiedzialny za zorganizowanie plików w logiczne hierarchiczne struktury składające się z katalogów, plików, dowiązań symbolicznych itp. Pliki, itd. są przechowywane w blokach na urządzeniu fizycznym. Uniksowy/Linuksowy system plików traktuje to urządzenie jako liniowy zbiór bloków. Dla systemu plików fizyczny układ bloków na dysku jest bez znaczenia. Zadaniem kontrolera urządzenia blokowego jest powiązanie numeru bloku z numerem cylindra, głowicy, sektora. Partycja systemu plików Ext2 podzielona jest na bloki o rozmiarze 1024, 2048 lub 4096 bajtów (na niektórych architekturach do 8192 b). Blok 0 Blok 1 Blok 2 Blok 3 Blok n struktura fizyczna - cylinder\głowica\sektor

12 Metody rejestrowania plików w systemach plików o o o Mapa bitowa wolnej przestrzeni Tablica alokacji plików Pliki w formie list bloków

13 Mapa bitowa wolnej przestrzeni Do opisania wolnych bloków na dysku można wykorzystać strukturę nazywaną mapą bitową wolnej przestrzeni Pewien obszar na dysku jest zarezerwowany na mapę bitową opisującą wolne bloki Do opisu wolności jednego bloku używany jest jeden bit, czyli jeżeli system operacyjny stosuje bloki 4096 bajtowe to jeden blok z mapą może obsłużyć (8*4096) innych bloków W przypadku dysku 120 GB z blokami 4096 mapa bitowa zajmie prawie 4MB Metoda zastosowana systemach plików ext2 Wektor bitowy Kolejne 4096 bajtowe bloki dysków

14 Tablica alokacji plików Tablica alokacji plików (ang. File allocation table - FAT) tablica powiązanych ze sobą wskaźników, gdzie każdemu sektorowi (blokowi) dysku odpowiada jeden wskaźnik W katalogu głównym znajduje się obszar ze wskaźnikami do plików i wolnego miejsca, które wskazuje następne wolny obszar na dysku Plik1: 64 Plik2: 66 Plik3:69.. Wolny blok:68 Nr bloku wskaźnik

15 Pliki w formie list bloków Opis pliku w katalogu może zawierać indeksy 8 lub 16 bloków o wielkości 4096 bajtów (dla plików do 32 lub 64 kb) Część bloków na dysków przechowuje 32-bitowe wskaźniki do każdego z wolnych bloków na dysku Każdy blok o wielkości 4096 może przechować 1024 wskaźniki W miarę zapełniania dysku bloki z wskaźnikami są zwalniane. Rozwiązanie stosowane w NTFS i ext3 Plik1: 61, 62 Plik2: 63, 64 Wolne bloki: 65,66, 67,68, 71,72 Plik3: 69, Kolejne 4096 bajtowe bloki dysków

16 Organizacja danych Systemy operacyjne łączą bloki w klastry. Klaster składa się z kilku bloków (w nowszych systemach może to być 8 lub więcej bloków). Dyskowy system plików część pamięci wykorzystuje na tzw. sektor rozruchowy (boot sector), który nie stanowi zasadniczej części systemu plików i jest używany do rozruchu systemu. Systemy plików przechowują listy wszystkich klastrów (oraz informacje do których plików one należą) w tzw. tablicach alokacji. Przykład alokacji w linuksowym systemie plików ext2: Blok rozr. (boot sector) grupa bloków 0 grupa bloków 1 grupa bloków 2 grupa bloków 3 grupa bloków n

17 Struktura danych blokowych o o pierwszy sektor dysku (Master Boot Record) zawiera kod programu do ładowania systemu operacyjnego oraz tabele partycji tabela partycji (4 pozycje po 16 bajtów każda): o do 4 partycji typu podstawowego (primary) o partycja rozszerzona (extended) typu 5,F lub 85, tj. adres pierwszego sektora partycji logicznej, który zawiera tabele partycji i adres kolejnej partycji logicznej

18 Implementacje systemów plików przydział ciągły łatwa lokalizacja pliku, b.dobra wydajność, fragmentacja, trudność w przydziale wolnego obszaru dla plików o zmiennej długości (sekwencyjny) połączona lista łatwa lokalizacja pliku, brak fragmentacji, mała wydajność odczytu, wielkość pliku nie jest potęgą 2 połączona lista z indeksem (FAT, File Allocation Table) wielkość pliku potęgą 2, dobra wydajność czytania, jeśli FAT w RAM-e, duże dyski wymagają dużo RAM-u (około 37 MB dla dysku 10 GB) i-węzły (ext2, ext3, ext4)

19 Pliki w systemie Unix/Linux o o o każdy plik jest elementem jakiegoś katalogu katalog jest specjalnym rodzajem pliku, który zawiera listę nazw plików wraz z odpowiadającymi im numerami i-węzłów (i-nodes) i-wezeł jest to struktura danych zawierająca wszystkie dane o pliku (katalogu): numer bloku na dysku, nazwę właściciela pliku, prawa dostępu i czas ostatniego dostępu (każdy i-węzeł to około 256B danych)

20 System plików ext2 Drugi Rozszerzony System Plików ( Second Extended File System, w skrócie Ext2 ) pojawił się w pierwszej wersji alfa w styczniu 1993r. Autorem systemu był Rémy Card z Universite Pierre et Marie Curie (Paryż). System powstał jako rozszerzenie systemu Extfs, który z kolei miał na celu zastąpienie Minixa - pierwszego systemu plików w Linuxie. W chwili obecnej Ext2 jest najpowszechniej używanym systemem plików w Linuxie. Do niedawna Ext2 był podstawowym systemem plików dla wielu dystrybucji Linuxa.

21 Cechy systemu Ext2 Wspiera wszystkie elementy systemu plików Unix (dowiązania symboliczne, pliki specjalne, prawa dostępu...) Wysoka wydajność dzięki przeciwdziałaniu fragmentacji (poprzez przydzielanie bliskich bloków oraz prealokację). Wydajny mechanizm dowiązań symbolicznych Stabilny i dobrze przetestowany (sam system plików, jak również program naprawiający e2fsck) Dobrze zdefiniowany sposób dodawania rozszerzeń Niezależny od tworzącego systemu operacyjnego (wszystkie pola wielobajtowe zapisane w standardzie little-endian) Maksymalny rozmiar partycji to 4TB, a pojedynczego pliku 2GB. Maksymalna długość nazwy pliku: 255 znaków. Obsługa "dziurawych" plików (nieużywane bloki nie zostają przydzielone). Automatyczne sprawdzanie systemu po awarii oraz co określony czas

22 Struktura systemów plików ext2/ext3 Elementy systemu plików: blok startowy grupa bloków: superblok deskryptory grupy mapa bitowa bloków danych mapa bitowa i-węzłów tablica i-węzłów bloki danych

23 Superblok Superblok to struktura danych opisująca globalne parametry systemu plików. Przy montowaniu jądro wczytuje superblok związany z danym systemem plików do pamięci operacyjnej, a zapisuje go na dysku po każdym wywołaniu funkcji systemowej sync oraz przy demontowaniu systemu plików. Zawartość superbloku: tune2fs -l /dev/sda4

24 Elementy grupy bloków Mapa bitowa bloków: zajmuje pojedynczy blok, w którym każdy bit odpowiada jednemu blokowi grupy. Bit ustawiony oznacza, że odpowiedni blok jest zajęty Mapa bitowa i-węzłów: opisuje zajętość i-węzłów w tej grupie Tablica i-węzłów: bloki, w ramach których przydzielane są metryczki plików (i-węzły). Liczba i-węzłów w ramach grupy ustalana jest statycznie podczas tworzenia systemu plików

25 i-węzły Tak jak bloki dla danych, tak i-węzły są podstawą budowy meta-danych w systemie Ext2. Każdy plik (katalogi traktujemy jak specjalny rodzaj plików) w systemie jest jednoznacznie identyfikowany przez i-węzeł. I-węzły są trzymane w tablicy i-węzłów w grupie bloków. Dzięki mapie zajętości i-węzłów możemy śledzić, które i-węzły są wolne, a które zajęte w obrębie grupy bloków. Niektóre pola i-węzła zwykłego pliku dyskowego ext2/ext3 (128 B): i mode prawa dostępu do pliku oraz typ pliku i uid, i gid właściciel pliku czas stworzenia, modyfikacji, dostępu oraz usunięcia pliku i size rozmiar pliku w bajtach i blocks liczba zajętych węzłów; nie musi wynikać z i_size, ponieważ system potrafi sobie radzić z dziurami w plikach; Uwaga: i_blocks odnosi się do bloków 512 bajtowych i block tablica używana do zlokalizowania danych i flags flagi decydujące o zachowaniu się systemu przy dostępie do pliku określonego przez ten węzeł

26 i-węzły

27 Pliki zwykłe, dowiązania twarde, symboliczne informacja o pliku: stat /etc/passwd dowiązanie twarde: ln plik stary_plik nowy_plik dowiązanie symboliczne: ln -s plik stary_plik nowy_plik

28 Dołączanie systemu plików do struktury katalogów Przed użyciem systemu plików trzeba wykonać dwie podstawowe operacje: zarejestrowanie wykonywanie albo w chwili startu systemu, albo w czasie ładowania modułu, implementującego system plików; po zarejestrowaniu systemu plików jego funkcje staja się dostępne dla jądra zamontowanie dzięki odpowiednim funkcjom system plików może być zamontowany w drzewie katalogów systemu Komenda: mount -t typ_systemu_plików nazwa_urządzenia katalog Np. mount -t ext3 /dev/sda2 /home

29 Systemy plików z kroniką Dziennikowe systemy plików (JFS, Journaling File System): ext3, ReiserFS, xfs, NTFS. Zalety systemu plików ext3: dostępność integralność danych ext3 zapewnia mocniejsza integralność danych w razie awarii systemu szybkość pomimo pisania niektórych danych dwa razy, ext3 zapewnia zwiększoną przepustowość, gdyż optymalizuje ruch głowic łatwość przejścia z ext2 na ext3

30 Główne cechy systemu EXT3 Trzeci Rozszerzony System Plików wywodzi się bezpośrednio z Ext2. Został stworzony przez Stephen'a Tweedie z firmy RedHat. Wersja alfa pojawiła się w 1999 roku. Podstawową różnicą w stosunku do poprzednika jest mechanizm księgowania (journaling), który wprowadzono w celu skrócenia czasu wstawania systemu po awarii. Dodatkowo, wprowadzono na stałe kilka usprawnień, które były wcześniej dostępne jako łaty dla systemu Ext2. Nowe pola w Superbloku związane z obsługą księgowania: s journal inum numer i-węzła pliku księgującego s journal dev urządzenie, na którym znajduje się ten plik s last orphan początek listy z i-węzłami do usunięcia

31 Spójność systemu plików Dane systemu plików są zmieniane w pamięci, a dopiero później zmiany zapisywane są na dysku. W razie awarii system plików pozostaje w stanie niespójnym. Naprawianie systemów plików: fsck nazwa urządzenia fsck /dev/sda3 Sprawdzanie spójności systemu plików w ext2 jest czynnością bardzo czasochłonną.

32 Spójność systemu plików Jak fsck sprawdza spójność bloków? 1. dla każdego bloku tworzony jest: licznik plików (liczba plików, które odwołują się do danego bloku) licznik wolnych bloków (liczba wolnych bloków o numerze danego bloku) 2. przeglądana jest lista i-węzłów i zwiększane są liczniki bloków związanych z danym i-węzłem 3. przeglądana jest lista wolnych bloków i zwiększany jest licznik wolnych bloków

33 Spójność systemu plików Jak fsck sprawdza spójność plików? 1. dla każdego pliku (i-węzła) tworzony jest licznik 2. przeglądana jest lista plików (poczynając od korzenia systemu plików) 3. po napotkaniu pliku zwiększany jest licznik jego i-węzła 4. dla każdego i-węzła porównywany jest stan jego licznika z liczbą dowiązań zapisana w i-węzle Jeśli system jest spójny to liczba dowiązań jest równa stanowi licznika.

34 Wirtualny system plików Wirtualny system plików (ang. Virtual File System lub Virtual Filesystem Switch, VFS) - abstrakcyjna powłoka leżąca ponad rzeczywistym systemem plików, której zadaniem jest umożliwienie programom użytkownika korzystania z niego w jednakowy sposób, niezależnie od tego jaki system plików jest rzeczywiście wykorzystywany. VFS dostarcza jednolity interfejs wspólny dla wszystkich systemów plików obsługiwanych przez jądro systemu operacyjnego. System operacyjny Linux potrafi obsłużyć kilkanaście różnych systemów plików dzięki zastosowaniu tzw. wirtualnego systemu plików (VFS, Virtual File System, Virtual Filesystem Switch).

35 Wirtualny system plików VFS wprowadza wspólny model plików, który umożliwia reprezentowanie wszystkich możliwych systemów plików. W tym modelu katalog jest uważany za zwykły plik zawierający listę plików i innych katalogów. Część nieuniksowych dyskowych systemów operacyjnych używa tablicy alokacji plików (FAT, Fat Allocation Table), która przechowuje pozycje każdego pliku w drzewie katalogów.

36 Wirtualny system plików VFS stanowi warstwę interfejsu pomiędzy systemem operacyjnym i różnymi systemami plików. VFS korzysta ze wspólnego modelu plików. Wspólny model plików składa się z obiektów następujących typów: obiekt superbloku przechowuje informacje dotyczące zamontowanego systemu plików (w przypadku dyskowego systemu plików jest to blok kontrolny systemu plików) obiekt i-węzła przechowuje informacje o danym pliku (w przypadku dyskowego systemu plików jest to blok kontrolny pliku) obiekt pliku przechowuje informacje o powiązaniu miedzy otwartym plikiem a procesem (informacja istnieje tylko w pamięci jądra) obiekt pozycji katalogu przechowuje informacje o powiązaniu pozycji katalogu z odpowiednim plikiem

37 Wirtualny system plików (cd)

38 Struktura systemu plików NTFS Wolumin stawnowi całość. Wszystko jest plikiem MFT, Boot, itd. MasterFileTable jest relacyjną bazą danych, w której wierszami są pliki, a kolumnami atrybuty. Wszystko w pliku jest atrybutem łącznie z zawartością. Atrybuty to strumienie danych (ciągi bajtów). Wszystkie pliki mają swoje rekordy w MFT MFT też ma rekord w MFT.

39 Porównanie systemów plików NTFS i ext3

40 Struktura katalogów w ext* / Katalog główny (nazywany również root z angielskiego korzeń), gdzie znajdują się wszystkie katalogi i pliki systemu Linux oznaczony jest symbolem / (slash). /bin pliki binarne (wykonywalne) podstawowych narzędzi systemowych, które są niezbędne do pracy w trybie wieloużytkownikowym. /boot pliki odpowiedzialne za bootowanie (uruchamianie) systemu oraz jądro systemu /cdrom zazwyczaj jest to katalog dowiązany do katalogu media lub mnt (w zależności od dystrybucji) /dev pliki odpowiedzialne za obsługiwanie urządzeń jak np. cdrom. Pliki w tym katalogu odpowiadają za komunikację system urządzenia komputera. /etc globalne pliki konfiguracyjne, ustawienia systemowe /home jest miejscem, w którym tworzy się katalog domowy użytkownika lub użytkowników (/home/nazwa_użytkownika), a w nim dodatkowo podkatalogi jak: dokumenty, muzyka, obrazy. Możemy tworzyć również swoje własne według potrzeb. /lib skompilowane biblioteki niezbędne do uruchamiania systemu a także moduły jądra systemu

41 /lost+found - pliki odnalezione podczas wykonywania testów dysku /media miejsce montowania (podłączania) nośników wymiennych jak pendrive, dyskietka, karty pamięci, czy napędy cdrom /mnt miejsce montowani dysków systemów plików (w niektórych dystrybucjach np. Ubuntu, dyski montowane są w katalogu /media) /opt Katalog do instalowania dodatkowego oprogramowania nie wchodzącego w skład systemu (wykorzystywany głównie w dystrybucji SUSE). Obecnie, w niektórych dystrybucjach służy on do instalacji oprogramowania trzeciego jak np. oracle'a. Folder ten wychodzi z użycia na rzecz /usr/local /proc - wirtualny system plików. Tworzy się podczas uruchamiania systemu. Zawiera w sobie pliki z informacjami o procesach /root katalog superużytkownika root mówiąc w skrócie, jest to konto administracyjne. Bez niego nie możemy używać np. narzędzia sudo czy dokonywać żadnych zmian w systemie wymagających hasła administratora np. aktualizacji systemu. /sbin pliki wykonywalne poleceń, dostępne tylko dla administratora (root) /srv - katalog dla serwerów /sys interfejs zmiany parametrów jądra (od jądra w wersji 2.6) /tmp pliki tymczasowe (również te, zapisujące się na dysku przy przeglądaniu Internetu) /usr narzędzia i aplikacje (programy) zainstalowane na komputerze dostępne dla zwykłego użytkownika oraz administratora. /var zawiera w sobie logi systemowe, pliki pocztowe czy kolejki drukarki.

Sektor. Systemy Operacyjne

Sektor. Systemy Operacyjne Sektor Sektor najmniejsza jednostka zapisu danych na dyskach twardych, dyskietkach i itp. Sektor jest zapisywany i czytany zawsze w całości. Ze względów historycznych wielkość sektora wynosi 512 bajtów.

Bardziej szczegółowo

Systemy plików FAT, FAT32, NTFS

Systemy plików FAT, FAT32, NTFS Systemy plików FAT, FAT32, NTFS SYSTEM PLIKÓW System plików to sposób zapisu informacji na dyskach komputera. System plików jest ogólną strukturą, w której pliki są nazywane, przechowywane i organizowane.

Bardziej szczegółowo

Tworzenie pliku Zapisywanie pliku Czytanie pliku Zmiana pozycji w pliku Usuwanie pliku Skracanie pliku

Tworzenie pliku Zapisywanie pliku Czytanie pliku Zmiana pozycji w pliku Usuwanie pliku Skracanie pliku System plików Definicje: Plik jest logiczną jednostką magazynowania informacji w pamięci nieulotnej Plik jest nazwanym zbiorem powiązanych ze sobą informacji, zapisanym w pamięci pomocniczej Plik jest

Bardziej szczegółowo

System plików Linuksa

System plików Linuksa Łódzka Grupa Użytkowników Linuksa Studenckie Koło Naukowe PŁ Strona 1 z 15 System plików Linuksa Bartłomiej Świercz 20 maja 2002 roku Strona 1 z 15 1. Wstęp Podstawowymi składnikami jądra Linux a są: moduł

Bardziej szczegółowo

System plików Linuxa. Tomasz Borzyszkowski

System plików Linuxa. Tomasz Borzyszkowski System plików Linuxa Tomasz Borzyszkowski Diagram blokowy jądra systemu Programy użytkowników Poziom użytkownika Poziom jądra Biblioteki Interfejs funkcji systemowych Podsystem plików Bufor Znakowe Blokowe

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów informatycznych WPROWADZENIE DO SYSTEMU LINUX

Architektura systemów informatycznych WPROWADZENIE DO SYSTEMU LINUX Architektura systemów informatycznych WPROWADZENIE DO SYSTEMU LINUX Materiały: www.staff.amu.edu.pl/~evert/asi.php W razie nieobecności proszę o zapoznanie się z materiałem z ćwiczeń w domu Zaliczenie

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 5 - zarządzanie pamięcią pomocniczą

SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 5 - zarządzanie pamięcią pomocniczą Wrocław 2007 SYSTEMY OPERACYJNE WYKLAD 5 - zarządzanie pamięcią pomocniczą Paweł Skrobanek C-3, pok. 323 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl www.equus.wroc.pl/studia.html 1 PLAN: 3. Struktura katalogowa

Bardziej szczegółowo

16MB - 2GB 2MB - 128MB

16MB - 2GB 2MB - 128MB FAT Wprowadzenie Historia FAT jest jednym z najstarszych spośród obecnie jeszcze używanych systemów plików. Pierwsza wersja (FAT12) powstała w 1980 roku. Wraz z wzrostem rozmiaru dysków i nowymi wymaganiami

Bardziej szczegółowo

UNIX SYSTEM PLIKÓW. UNIX System plików

UNIX SYSTEM PLIKÓW. UNIX System plików UNIX SYSTEM PLIKÓW UNIX System plików UNIX SYSTEM PLIKÓW Jednym z podstawowych zadań SO jest zarządzanie zasobami danych Komputer może być wyposażony w różnego rodzaju urządzenia przechowujące dane i programy

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie Alternatywne

Oprogramowanie Alternatywne Wojciech Sobieski Oprogramowanie Alternatywne Linux - Instalacja Olsztyn 2008-2010 System operacyjny System operacyjny (operating system), program (w sensie ogólnym, w realizacji układ wielu programów)

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne System plików

Systemy operacyjne System plików Systemy operacyjne System plików Dr inż. Dariusz Caban mailto:dariusz.caban@pwr.wroc.pl tel.: (071)320-2823 Pamięci o bezpośrednim dostępie powierzchnia/głowica sektor cylinder/ścieżka Przykłady: HDD,

Bardziej szczegółowo

Pliki i systemy plików

Pliki i systemy plików Pliki i systemy plików Tomasz Lewicki WWSIS, Wrocław kwiecień 2007 Tomasz Lewicki (WWSIS, Wrocław) Systemy operacyjne kwiecień 2007 1 / 31 Plik co to takiego? Logiczny zbiór informacji powiązanych ze sobą

Bardziej szczegółowo

Struktura dysku. Dyski podstawowe i dynamiczne

Struktura dysku. Dyski podstawowe i dynamiczne Struktura dysku Dyski podstawowe i dynamiczne System Windows 2000 oferuje dwa rodzaje konfiguracji dysków: dysk podstawowy i dysk dynamiczny. Dysk podstawowy przypomina struktury dyskowe stosowane w systemie

Bardziej szczegółowo

Jarosław Kuchta. Administrowanie Systemami Komputerowymi. System plików

Jarosław Kuchta. Administrowanie Systemami Komputerowymi. System plików Jarosław Kuchta System plików Partycja a wolumin Partycja część dysku podstawowego (fizycznego) Wolumin część dysku dynamicznego (wirtualnego) System plików 2 Rodzaje dysków Dyski podstawowe partycjonowane

Bardziej szczegółowo

Poziomy wymagań Konieczny K Podstawowy- P Rozszerzający- R Dopełniający- D Uczeń: z zakresu systemów

Poziomy wymagań Konieczny K Podstawowy- P Rozszerzający- R Dopełniający- D Uczeń: z zakresu systemów WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Systemy operacyjne NUMER PROGRAMU NAUCZANIA (ZAKRES): 351203 1. 2. Lp Dział programu Funkcje systemu operacyjnego Przygotowanie komputera osobistego do zainstalowania systemu

Bardziej szczegółowo

System operacyjny UNIX system plików. mgr Michał Popławski, WFAiIS

System operacyjny UNIX system plików. mgr Michał Popławski, WFAiIS System operacyjny UNIX system plików System plików systemu UNIX (s5fs) System plików ma strukturę drzewa. Na samym szczycie znajduje się korzeń (root), symbolicznie przedstawiany jako /. Z punktu widzenia

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wolną przestrzenią

Zarządzanie wolną przestrzenią wydajność metody przydziału - różnice w zapotrzebowaniu na pamięć i czas dostępu do bloków danych przydział ciągły - pobranie danych wymaga 1 kontaktu z dyskiem ( dostęp sekwencyjny i swobodny) przydział

Bardziej szczegółowo

Linux: System Plików

Linux: System Plików Linux: System Plików Systemy Operacyjne Mateusz Hołenko 3 marca 2013 Plan zajęć Wszystko jest plikiem Obsługa systemu plików Prawa dostępu Wyszukiwanie Mateusz Hołenko Linux: System Plików [2/24] Wszystko

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie Nr 7 Instalacja oraz konfiguracja wskazanego systemu operacyjnego

Ćwiczenie Nr 7 Instalacja oraz konfiguracja wskazanego systemu operacyjnego Ćwiczenie Nr 7 Instalacja oraz konfiguracja wskazanego systemu operacyjnego Cel ćwiczenia: Celem zajęć jest zdobycie doświadczenia i umiejętności instalacji systemu operacyjnego z rodziny Unix bez wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Administracja systemem Linux p. 1

Administracja systemem Linux p. 1 Administracja systemem Linux mgr inż. Łukasz Kuczyński lkucz@icis.pcz.pl Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej Administracja systemem Linux p. 1 Start systemu Linux Administracja systemem Linux

Bardziej szczegółowo

IdyllaOS. Prosty, alternatywny system operacyjny. www.idyllaos.org. Autor: Grzegorz Gliński. Kontakt: milyges@gmail.com

IdyllaOS. Prosty, alternatywny system operacyjny. www.idyllaos.org. Autor: Grzegorz Gliński. Kontakt: milyges@gmail.com IdyllaOS www.idyllaos.org Prosty, alternatywny system operacyjny Autor: Grzegorz Gliński Kontakt: milyges@gmail.com Co to jest IdyllaOS? IdyllaOS jest to mały, prosty, uniksopodobny, wielozadaniowy oraz

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie partycjami

Zarządzanie partycjami Zarządzanie partycjami Do tworzenie i usuwania partycji, formatowania dysków i zmiany liter dysków w systemie Windows NT, służy narzędzie graficzne Zarządzanie dyskami lub program diskpart dostępny w konsoli

Bardziej szczegółowo

Instalacja Linuksa i podstawowa konfiguracja. Marcin Bieńkowski. Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski

Instalacja Linuksa i podstawowa konfiguracja. Marcin Bieńkowski. Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski komputerowa Instalacja Linuksa i podstawowa konfiguracja Marcin Bieńkowski Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski komputerowa () Instalacja Linuksa 1 / 17 Linux: co to takiego? Linux Wielozadaniowy

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 10 Pamięć zewnętrzna Dysk magnetyczny Podstawowe urządzenie pamięci zewnętrznej. Dane zapisywane i odczytywane przy użyciu głowicy magnetycznej (cewki). Dane zapisywane

Bardziej szczegółowo

Warstwy systemu Windows 2000

Warstwy systemu Windows 2000 Warstwy systemu Windows 2000 Tryb użytkownika (User Mode) Tryb jądra (Kernel Mode) Tryb użytkownika (User Mode) Zarządzanie pamięcią wirtualną Cechy charakterystyczne systemu Windows XP: system bardzo

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze 1

Materiały pomocnicze 1 POTRZEBY Z JAKICH WYNIKA SYSTEM PLIKÓW SYSTEM PLIKÓW Pamięć dostępna bezpośrednio możliwość przechowywania programów lub danych wewnątrz systemu komputerowego (wygoda dla użytkownika systemu) w systemach

Bardziej szczegółowo

Linux Elementy instalacji. 1 Podział dysku na partycje. 2 Konfiguracja sprzętu (automatycznie) 3 Założenie użytkowników

Linux Elementy instalacji. 1 Podział dysku na partycje. 2 Konfiguracja sprzętu (automatycznie) 3 Założenie użytkowników Linux: co to takiego? Linux komputerowa Linuksa i podstawowa konfiguracja Marcin Bieńkowski Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski Wielozadaniowy system operacyjny Darmowy i wolnodostępny Dość podobny

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie Alternatywne

Oprogramowanie Alternatywne Oprogramowanie Alternatywne Instalacja Systemów Operacyjnych Wojciech Sobieski Olsztyn 2005 System Operacyjny System operacyjny - (Operating System, OS), program (w sensie ogólnym, w realizacji układ wielu

Bardziej szczegółowo

1. Podstawy...P Polecenia podstawowe...p... 18

1. Podstawy...P Polecenia podstawowe...p... 18 Spis treści Wstęp...P... 5 1. Podstawy...P... 7 Wersje systemu MS-DOS 8 Windows NT: konsola czy DOS? 9 Jak uruchomić system MS-DOS 10 Szybkie uruchamianie 13 Okno a pełny ekran 14 Windows 2000/XP a pełnoekranowe

Bardziej szczegółowo

Działanie systemu operacyjnego

Działanie systemu operacyjnego Budowa systemu komputerowego Działanie systemu operacyjnego Jednostka centralna dysku Szyna systemowa (magistrala danych) drukarki pamięci operacyjnej sieci Pamięć operacyjna Przerwania Przerwania Przerwanie

Bardziej szczegółowo

Systemy plików i zarządzanie pamięcią pomocniczą. Struktura pliku. Koncepcja pliku. Atrybuty pliku

Systemy plików i zarządzanie pamięcią pomocniczą. Struktura pliku. Koncepcja pliku. Atrybuty pliku Systemy plików i zarządzanie pamięcią pomocniczą Koncepcja pliku Metody dostępu Organizacja systemu plików Metody alokacji Struktura dysku Zarządzanie dyskiem Struktura pliku Prosta sekwencja słów lub

Bardziej szczegółowo

Architektura Komputerów

Architektura Komputerów Architektura Architektura Komputerów komputerowych Wykład nr. 9 dr Artur Bartoszewski PAMIĘCI MASOWE Zasada rejestracji magnetycznej Wszystkie typy pamięci na nośnikach magnetycznych działają na tej samej

Bardziej szczegółowo

dr inż. Jarosław Forenc

dr inż. Jarosław Forenc Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2015/2016 Wykład nr 6 (30.11.2015) Rok akademicki 2015/2016, Wykład

Bardziej szczegółowo

Partition Wizard Home Edition Aplikacja przeznaczona do partycjonowania dysków twardych, obsługująca również macierze RAID oraz dyski o pojemności

Partition Wizard Home Edition Aplikacja przeznaczona do partycjonowania dysków twardych, obsługująca również macierze RAID oraz dyski o pojemności 10 najlepszych darmowych programów do partycjonowania i zarządzania dyskami Odpowiedni podział dysku pozytywnie wpływa na działanie systemu. Prezentujemy 10 najlepszych darmowych programów do partycjonowania

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie dyskowymi operacjami we-wy. Zarządzanie pamięcią operacyjną. dr inż. Jarosław Forenc. systemy plików (NTFS, ext2)

Zarządzanie dyskowymi operacjami we-wy. Zarządzanie pamięcią operacyjną. dr inż. Jarosław Forenc. systemy plików (NTFS, ext2) Rok akademicki 2014/2015, Wykład nr 7 2/42 Plan wykładu nr 7 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2014/2015

Bardziej szczegółowo

Geneza rejestru systemu Windows

Geneza rejestru systemu Windows Geneza rejestru systemu Windows Rejestr jest centralną bazą danych przeznaczoną do przechowywania w ujednolicony sposób wszystkich informacji konfiguracyjnych systemu operacyjnego i aplikacji. Znajdują

Bardziej szczegółowo

Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący

Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący Przedmiotowy system oceniania Zawód: Technik Informatyk Nr programu: 312[ 01] /T,SP/MENiS/ 2004.06.14 Przedmiot: Systemy Operacyjne i Sieci Komputerowe Klasa: pierwsza Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry

Bardziej szczegółowo

MANAGER 2010 PROFESSIONALP VS. VIRTUALIZATION WIRTUALIZACJA OBSŁUGIWANE ANAGER 2010 C MANAGER 2010 CORPORATE: Funkcja. Korzyści.

MANAGER 2010 PROFESSIONALP VS. VIRTUALIZATION WIRTUALIZACJA OBSŁUGIWANE ANAGER 2010 C MANAGER 2010 CORPORATE: Funkcja. Korzyści. VIRTUALIZATION MANAGER 2010 PROFESSIONALP VS. VIRTUALIZATION MANAGER 2010 CORPORATE: ANAGER 2010 C Funkcja Opis Korzyści VM 2010 Professional VM 2010 Corporate WIRTUALIZACJA I MIGRACJE Funkcja Connect

Bardziej szczegółowo

Podstawowe wiadomości o systemach plików.

Podstawowe wiadomości o systemach plików. Podstawowe wiadomości o systemach plików. Komputery mogą przechowywać informacje w kilku różnych postaciach fizycznych na różnych nośnikach i urządzeniach np. w postaci zapisów na dysku twardym, płytce

Bardziej szczegółowo

"Klasyczna" struktura systemu operacyjnego:

Klasyczna struktura systemu operacyjnego: "Klasyczna" struktura systemu operacyjnego: Użytkownik Powłoka (shell) Programy użytkowe Programy systemowe API Jądro (kernel) Programy obsługi sprzętu (drivers) Sprzęt Funkcje systemu operacyjnego obsługa

Bardziej szczegółowo

Zastosowania matematyki w systemie operacyjnym Linux

Zastosowania matematyki w systemie operacyjnym Linux Zastosowania matematyki w systemie operacyjnym Linux Politechnika Gdańska Gdańsk, 22 stycznia 2009 wstęp historia Rok 1969 w labolatoriach Bell Labs hakerzy Dennis Ritchie, Ken Thompson, Brian Kernighan

Bardziej szczegółowo

Dyski SSD a systemy plików

Dyski SSD a systemy plików Dyski SSD a systemy plików Paweł Wiejacha Seminarium z Systemów Rozproszonych 27 maja 2010 1 Paweł Wiejacha Dyski SSD a systemy plików Dyski SSD a systemy plików wstęp Plan prezentacji: Krótko o SSD czym

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie pamięcią operacyjną

Zarządzanie pamięcią operacyjną SOE Systemy Operacyjne Wykład 7 Zarządzanie pamięcią operacyjną dr inż. Andrzej Wielgus Instytut Mikroelektroniki i Optoelektroniki WEiTI PW Hierarchia pamięci czas dostępu Rejestry Pamięć podręczna koszt

Bardziej szczegółowo

Okiełznać Pingwina.... czyli podstawy systemu GNU/Linux

Okiełznać Pingwina.... czyli podstawy systemu GNU/Linux Rozkład jazdy Teoria funkcjonowania systemu GNU/Linux Struktura systemu plików, systemy plików Standard hierarchii systemu plików (FHS) Konsola, terminal, powłoka Używanie konta super użytkownika Instalacja

Bardziej szczegółowo

System plików. - warstwa logiczna. - warstwa fizyczna. - przykłady implementacji. Systemy operacyjne Wykład 6 1

System plików. - warstwa logiczna. - warstwa fizyczna. - przykłady implementacji. Systemy operacyjne Wykład 6 1 System plików - warstwa logiczna - warstwa fizyczna - przykłady implementacji Systemy operacyjne Wykład 6 1 System plików warstwa logiczna Pojęcie pliku. Typy i struktury plików. Metody dostępu do plików.

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemów plików

Charakterystyka systemów plików Charakterystyka systemów plików Systemy plików są rozwijane wraz z systemami operacyjnymi. Windows wspiera systemy FAT oraz system NTFS. Różnią się one sposobem przechowywania informacji o plikach, ale

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. System operacyjny Linux - wstęp. Anna Wojak

Systemy operacyjne. System operacyjny Linux - wstęp. Anna Wojak Systemy operacyjne System operacyjny Linux - wstęp Anna Wojak 1 1 Wstęp Linux jest systemem z rodziny Unix. Pierwsza wersja systemu została opracowana w 1969 roku przez K.Thompsona i D.Ritchie Jest to

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. Instrukcja laboratoryjna. Ćwiczenie 1: Polecenia systemu UNIX/LINUX. Opracował: dr inż. Piotr Szpryngier

Systemy operacyjne. Instrukcja laboratoryjna. Ćwiczenie 1: Polecenia systemu UNIX/LINUX. Opracował: dr inż. Piotr Szpryngier Systemy operacyjne Instrukcja laboratoryjna Ćwiczenie 1: Polecenia systemu UNIX/LINUX Opracował: dr inż. Piotr Szpryngier Olsztyn 2009 1 Wprowadzenie. Cel zajęć praktycznych. Wymagania stawiane studentom

Bardziej szczegółowo

HARD DISK MANAGER 2010 - PORÓWNANIE EDYCJI

HARD DISK MANAGER 2010 - PORÓWNANIE EDYCJI HARD DISK MANAGER 2010 - PORÓWNANIE EDYCJI Funkcja Partycjonowanie dysku Tworzenie nowej partycji Ekspresowe tworzenie partycji Formatowanie partycji Usuwanie partycji Przywracanie usuniętej partycji Przeniesienie/zmiana

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie dyskowymi operacjami we-wy. Zarządzanie pamięcią operacyjną. dr inż. Jarosław Forenc

Zarządzanie dyskowymi operacjami we-wy. Zarządzanie pamięcią operacyjną. dr inż. Jarosław Forenc Rok akademicki 2013/2014, Wykład nr 6 2/56 Plan wykładu nr 6 Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2013/2014

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wlkp. Laboratorium architektury komputerów

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wlkp. Laboratorium architektury komputerów Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wlkp. Laboratorium architektury komputerów Nr i temat ćwiczenia Nr albumu Grupa Rok S 3. Konfiguracja systemu Data wykonania ćwiczenia N Data oddania sprawozdania

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki. Reprezentacja liczb w komputerze Arytmetyka stało- i zmiennoprzecinkowa Przechowywanie danych pliki i foldery

Wstęp do Informatyki. Reprezentacja liczb w komputerze Arytmetyka stało- i zmiennoprzecinkowa Przechowywanie danych pliki i foldery Wstęp do Informatyki Reprezentacja liczb w komputerze Arytmetyka stało- i zmiennoprzecinkowa Przechowywanie danych pliki i foldery Pozycyjne systemy liczbowe Dziesiętny system liczbowy (o podstawie 10):

Bardziej szczegółowo

dr inż. Jarosław Forenc

dr inż. Jarosław Forenc Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2015/2016 Wykład nr 7 (21.05.2016) Rok akademicki 2015/2016, Wykład

Bardziej szczegółowo

Instalacja Ubuntu 12.12

Instalacja Ubuntu 12.12 Instalacja Ubuntu 12.12 Instalację systemu operacyjnego zaczynamy jak zawsze od stworzenia (jeśli nie posiadamy oryginalnego) odpowiedniego nośnika. Można użyć płyty lub innego odpowiednio przygotowanego

Bardziej szczegółowo

Pliki. Operacje na plikach w Pascalu

Pliki. Operacje na plikach w Pascalu Pliki. Operacje na plikach w Pascalu ścieżka zapisu, pliki elementowe, tekstowe, operacja plikowa, etapy, assign, zmienna plikowa, skojarzenie, tryby otwarcia, reset, rewrite, append, read, write, buforowanie

Bardziej szczegółowo

Narzędzia umożliwiające tworzenie scentralizowanej polityki prowadzenia backupów. Adrian Marczyk

Narzędzia umożliwiające tworzenie scentralizowanej polityki prowadzenia backupów. Adrian Marczyk Narzędzia umożliwiające tworzenie scentralizowanej polityki prowadzenia backupów Adrian Marczyk Kopia bezpieczeństwa (ang. Backup copy) w informatyce dane, które mają służyć do odtworzenia oryginalnych

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu SYSTEMY OPERACYJNE. Klasa I i II- Technik Informatyk

Wymagania edukacyjne z przedmiotu SYSTEMY OPERACYJNE. Klasa I i II- Technik Informatyk Wymagania edukacyjne z przedmiotu SYSTEMY OPERACYJNE. Klasa I i II- Technik Informatyk Zespół Szkół i Placówek Oświatowych w Skale Wiadomości Umiejętności konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające

Bardziej szczegółowo

Acronis Universal Restore

Acronis Universal Restore Acronis Universal Restore Update 4 PODRĘCZNIK UŻYTKOWNIKA Spis treści 1 Czym jest narzędzie Acronis Universal Restore...3 2 Instalowanie narzędzia Acronis Universal Restore...3 3 Tworzenie nośnika startowego...3

Bardziej szczegółowo

Kernel Kompilacja jądra

Kernel Kompilacja jądra Kernel Kompilacja jądra systemu Co to jest jądro systemu operacyjnego Jądro systemu operacyjnego jest rozpowszechniane na licencji GNU General Public License (GPL) określonej przez konsorcjum Free Software

Bardziej szczegółowo

Zespól Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 17 im. Jana Nowaka - Jeziorańskiego Al. Politechniki 37 Windows Serwer 2003 Instalacja

Zespól Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 17 im. Jana Nowaka - Jeziorańskiego Al. Politechniki 37 Windows Serwer 2003 Instalacja 7 Windows Serwer 2003 Instalacja Łódź, styczeń 2012r. SPIS TREŚCI Strona Wstęp... 3 INSTALOWANIE SYSTEMU WINDOWS SERWER 2003 Przygotowanie instalacji serwera..4 1.1. Minimalne wymagania sprzętowe......4

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3 Odpowiednikiem kursora z edytora tekstu w arkuszu kalkulacyjnym jest: a) blok komórek b) komórka bieżąca c) komórka A1 d) kolumna A

Zadanie 3 Odpowiednikiem kursora z edytora tekstu w arkuszu kalkulacyjnym jest: a) blok komórek b) komórka bieżąca c) komórka A1 d) kolumna A 1. Czytać ze zrozumieniem informacje przedstawione w formie opisów, instrukcji, rysunków, szkiców, wykresów, dokumentacji technicznych, technologicznych a w szczególności: 1.5 Stosować pojęcia, określenia

Bardziej szczegółowo

System plików i zarządzanie pamięcią pomocniczą. Koncepcja pliku. Atrybuty pliku. Struktura pliku. Typ pliku nazwa, rozszerzenie (extension)

System plików i zarządzanie pamięcią pomocniczą. Koncepcja pliku. Atrybuty pliku. Struktura pliku. Typ pliku nazwa, rozszerzenie (extension) System plików i zarządzanie pamięcią pomocniczą Koncepcja pliku Ciągła logiczna przestrzeń adresowa Koncepcja pliku Metody dostępu Organizacja systemu plików Metody alokacji Struktura dysku Zarządzenie

Bardziej szczegółowo

dr inŝ. Jarosław Forenc

dr inŝ. Jarosław Forenc Rok akademicki 2009/2010, Wykład nr 6 2/52 Plan wykładu nr 6 Informatyka 2 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr III, studia stacjonarne I stopnia Rok akademicki 2009/2010

Bardziej szczegółowo

Administracja systemem Linux

Administracja systemem Linux Administracja systemem Linux mgr inż. Łukasz Kuczyński lkucz@icis.pcz.pl Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej Administracja systemem Linux p. 1 Urzadzenia Blokowe Administracja systemem Linux

Bardziej szczegółowo

DOS COMMAND.COM. Rys. 2. Główne moduły programowe systemu operacyjnego DOS. Interpreter poleceń. Rys. 3. Warstwowa struktura systemu DOS

DOS COMMAND.COM. Rys. 2. Główne moduły programowe systemu operacyjnego DOS. Interpreter poleceń. Rys. 3. Warstwowa struktura systemu DOS System Operacyjny DOS DOS (ang. Disc Operating System) jest to 16-bitowy jednozadaniowy system operacyjny. Głównym zadaniem systemu jest obsługa plików w systemie FAT (ang. File Allocation Table) i wsparcie

Bardziej szczegółowo

Zbieranie podstawowych śladów działalności.

Zbieranie podstawowych śladów działalności. Zwalczanie Laboratorium 4. Zbieranie podstawowych śladów działalności.. Ślady pozostawione na komputerze można podzielić na dwie kategorie: ulotne i nieulotne. Nieulotne to te, które pozostają na komputerze

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 007 Tryb rzeczywisty i chroniony procesora 2 SO i SK/WIN Wszystkie 32-bitowe procesory (386 i nowsze) mogą pracować w kilku trybach. Tryby pracy

Bardziej szczegółowo

Formatowanie. Formatowanie to proces tworzący na dysku struktury niezbędne do zapisu i odczytu danych.

Formatowanie. Formatowanie to proces tworzący na dysku struktury niezbędne do zapisu i odczytu danych. Formatowanie dysku Formatowanie Formatowanie to proces tworzący na dysku struktury niezbędne do zapisu i odczytu danych. Formatowanie niskiego poziomu Operacja nanoszenia na powierzchnię dysku ścieżek,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie dyskowymi operacjami we/wy. Zarządzanie pamięcią operacyjną. dr inż. Jarosław Forenc. Algorytm FIFO (First-In-First-Out)

Zarządzanie dyskowymi operacjami we/wy. Zarządzanie pamięcią operacyjną. dr inż. Jarosław Forenc. Algorytm FIFO (First-In-First-Out) Rok akademicki 2012/2013, Wykład nr 7 2/41 Plan wykładu nr 7 Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Niektóre katalogi są standardowymi katalogami zarezerwowanymi do użytku przez system. Znaczenie wybranych katalogów systemowych jest następujące:

Niektóre katalogi są standardowymi katalogami zarezerwowanymi do użytku przez system. Znaczenie wybranych katalogów systemowych jest następujące: Podstawy systemu Linux Linux jest systemem operacyjnym dla komputerów PC, opracowany na początku lat dziewięćdziesiątych przez Linusa Torvaldsa. Podobnie jak Unix jest on systemem wielozadaniowym - umożliwia

Bardziej szczegółowo

System plików przykłady implementacji. Wykład prowadzą: Jerzy Brzeziński Dariusz Wawrzyniak

System plików przykłady implementacji. Wykład prowadzą: Jerzy Brzeziński Dariusz Wawrzyniak System plików przykłady implementacji Wykład prowadzą: Jerzy Brzeziński Dariusz Wawrzyniak Nazwa modułu Celem wykładu jest zaprezentowanie wybranych implementacji systemu plików, omówienie struktur najważniejszych

Bardziej szczegółowo

Publiczne Technikum Informatyczne Computer College w Koszalinie

Publiczne Technikum Informatyczne Computer College w Koszalinie PYTANIA KONKURS INFORMATYCZNY Informatyka, Informacja, Infostrada 3 x i II edycja z marca 2016 roku Strona 1 1. Program komputerowy z licencją Shareware upoważnia między innymi do: a) rozpowszechniania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. O autorze 9. O recenzentach 10. Przedmowa 13. Rozdział 1. Oto Linux Mint 17_

Spis treści. O autorze 9. O recenzentach 10. Przedmowa 13. Rozdział 1. Oto Linux Mint 17_ O autorze 9 O recenzentach 10 Przedmowa 13 Rozdział 1. Oto Linux Mint 17_ Dlaczego Linux? 18 Czym jest dystrybucja? 19 Czy Linux jest trudny do opanowania? 21 Cechy wyróżniające dystrybucję Mint 22 Wersje

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 12 Wspomaganie systemu operacyjnego: pamięć wirtualna Partycjonowanie Pamięć jest dzielona, aby mogło korzystać z niej wiele procesów. Dla jednego procesu przydzielana jest

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wolną przestrzenią

Zarządzanie wolną przestrzenią wydajność metody przydziału - różnice w zapotrzebowaniu na pamięć i czas dostępu do bloków danych przydział ciągły - pobranie danych wymaga 1 kontaktu z dyskiem ( dostęp sekwencyjny i swobodny) przydział

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 9 Linux - operacje systemu plików

Ćwiczenie 9 Linux - operacje systemu plików Systemy teleinformatyczne AiR Ćwiczenie 9 Linux - operacje systemu plików 1. Ściągnąć program PUTTY - (portal tbajorek.prz.rzeszow.pl lub www.prz.rzeszow.pl/~tbajorek - dostęp po zalogowaniu: użytkownik:

Bardziej szczegółowo

dr inż. Jarosław Forenc

dr inż. Jarosław Forenc Informatyka 1 Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia Rok akademicki 2012/2013 Wykład nr 7 (11.05.2013) dr inż. Jarosław Forenc Rok akademicki

Bardziej szczegółowo

Narzędzie konfiguracji rozruchu

Narzędzie konfiguracji rozruchu Narzędzie konfiguracji rozruchu 1. By skorzystać z narzędzia konfiguracji rozruchu na początek konieczne jest utworzenie płyty ratunkowej bądź wykorzystanie narzędzia IT Edition i uruchomienie maszyny

Bardziej szczegółowo

Q E M U. http://www.qemu.com/

Q E M U. http://www.qemu.com/ http://www.qemu.com/ Emulator procesora Autor: Fabrice Bellard Obsługiwane platformy: Windows, Solaris, Linux, FreeBSD, Mac OS X Aktualna wersja: 0.9.0 Większość programu oparta na licencji LGPL, a sama

Bardziej szczegółowo

Windows Serwer 2008 R2. Moduł 8. Mechanizmy kopii zapasowych

Windows Serwer 2008 R2. Moduł 8. Mechanizmy kopii zapasowych Windows Serwer 2008 R2 Moduł 8. Mechanizmy kopii zapasowych Co nowego w narzędziu Kopia zapasowa? 1. Większa elastyczność w zakresie możliwości wykonywania kopii zapasowych 2. Automatyczne zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Easy CD/DVD Recorder Instrukcja

Easy CD/DVD Recorder Instrukcja Easy CD/DVD Recorder Instrukcja Easy CD/DVD Recorder, Instrukcja 2 SPIS TREŚCI 1 O programie Easy CD/DVD Recorder... 2 2 Minimalne wymagania systemowe... 2 3 Tryb zwykły... 3 3.1 Wymazywanie dysków wielokrotnego

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA I WSKAZÓWKI

INSTRUKCJA I WSKAZÓWKI INSTRUKCJA I WSKAZÓWKI korzystania z maszyny wirtualnej Oracle VirtualBox 4 Michał Karbowańczyk, wrzesień 2011 Spis treści 1 Informacje wstępne...4 1.1 Nazewnictwo...4 1.2 Legalność...4 1.3 Instalacja

Bardziej szczegółowo

System komputerowy. System komputerowy

System komputerowy. System komputerowy System komputerowy System komputerowy System komputerowy układ współdziałających ze sobą (według pewnych zasad) dwóch składowych: sprzętu komputerowego (hardware) oraz oprogramowania (software) po to,

Bardziej szczegółowo

Przed restartowaniem routera odłącz wszystkie urządzenia podłączone pod porty USB.

Przed restartowaniem routera odłącz wszystkie urządzenia podłączone pod porty USB. Podłączanie i konfiguracja zewnętrznych dysków i pamięci masowych do router ów firmy ASUS. Routery wyposażone w porty USB mają możliwość podłączenia zewnętrznych dysków twardych po przez port USB i udostępniania

Bardziej szczegółowo

Bazy danych - wykład wstępny

Bazy danych - wykład wstępny Bazy danych - wykład wstępny Wykład: baza danych, modele, hierarchiczny, sieciowy, relacyjny, obiektowy, schemat logiczny, tabela, kwerenda, SQL, rekord, krotka, pole, atrybut, klucz podstawowy, relacja,

Bardziej szczegółowo

1) Czym jest architektura systemu Windows 7 i jak się ją tworzy? 2) Jakie są poszczególne etapy uruchomienia systemu Windows 7?

1) Czym jest architektura systemu Windows 7 i jak się ją tworzy? 2) Jakie są poszczególne etapy uruchomienia systemu Windows 7? Temat. Architektura systemu Windows 7. 1) Czym jest architektura systemu Windows 7 i jak się ją tworzy? 2) Jakie są poszczególne etapy uruchomienia systemu Windows 7? 3) Do czego służy narzędzie BCD. Edit?

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE. Etapy uruchamiania systemu

Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE. Etapy uruchamiania systemu Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE Etapy uruchamiania systemu 010 2 Systemy operacyjne i sieci komputerowe. Część 010. I. Etapy uruchamiania systemu Windows

Bardziej szczegółowo

Podstawy Rejestru systemu. Poddrzewa

Podstawy Rejestru systemu. Poddrzewa Podstawy Rejestru systemu Rejestr systemu Windows jest przechowywany w kilku różnych plikach na komputerze. Pliki te są nazywane hives (ule) i umieszczone są w folderach \Windows\system32\config i \Documents

Bardziej szczegółowo

PR P E R Z E E Z N E T N A T C A JA C JA KO K RP R O P RA R C A Y C JN Y A JN ACTINA DATA MANAGER

PR P E R Z E E Z N E T N A T C A JA C JA KO K RP R O P RA R C A Y C JN Y A JN ACTINA DATA MANAGER PREZENTACJA KORPORACYJNA ACTINA DATA MANAGER Oprogramowanie Actina Data Manager (ADM) Podstawowe zagadnienia: 1. Zastosowanie 2. Grupa docelowych uŝytkowników 3. Bezpieczeństwo 4. Środowisko pracy 5. MoŜliwości

Bardziej szczegółowo

Acronis Backup & Recovery 10 Server for Linux. Instrukcja szybkiego rozpoczęcia pracy

Acronis Backup & Recovery 10 Server for Linux. Instrukcja szybkiego rozpoczęcia pracy Acronis Backup & Recovery 10 Server for Linux Instrukcja szybkiego rozpoczęcia pracy W tym dokumencie opisano sposób instalowania programu Acronis Backup & Recovery 10 Server for Linux oraz rozpoczynania

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Kadowski. PL-E3579, PL-EA0312,

Krzysztof Kadowski. PL-E3579, PL-EA0312, Krzysztof Kadowski PL-E3579, PL-EA0312, kadowski@jkk.edu.pl Bazą danych nazywamy zbiór informacji w postaci tabel oraz narzędzi stosowanych do gromadzenia, przekształcania oraz wyszukiwania danych. Baza

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Modeler Social Network Analysis 16 podręcznik instalowania i konfigurowania

IBM SPSS Modeler Social Network Analysis 16 podręcznik instalowania i konfigurowania IBM SPSS Modeler Social Network Analysis 16 podręcznik instalowania i konfigurowania Spis treści Rozdział 1. Wprowadzenie do programu IBM SPSS Modeler Social Network Analysis.............. 1 IBM SPSS

Bardziej szczegółowo

Integracja MS Windows Service Pack 4 z płytą instalacyjną MS Windows 2000

Integracja MS Windows Service Pack 4 z płytą instalacyjną MS Windows 2000 mgr Marek W. Krasowski Liceum Ogólnokształcące im. J.I. Kraszewskiego w Drohiczynie Integracja MS Windows Service Pack 4 z płytą instalacyjną MS Windows 2000 W oprogramowaniu systemowym stacji roboczych

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy. Systemy operacyjne. technik informatyk 351203

Plan wynikowy. Systemy operacyjne. technik informatyk 351203 Plan wynikowy Systemy operacyjne technik informatyk 351203 Lp. Temat Liczba godzin Efekty kształcenia 1. Budowa system komputerowego 3 PKZ (E.b) (2) 2. Instalacja systemu 4 3. Konfiguracja systemu po instalacji

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX)

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) W informatyce występują ściśle obok siebie dwa pojęcia: sprzęt (ang. hardware) i oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej. Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej.

Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej. Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej. Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej. Przycisk RESET znajdujący się na obudowie komputera,

Bardziej szczegółowo

Przykłady DFS z lotu ptaka :) NFS AFS Coda GoogleFS ZFS

Przykłady DFS z lotu ptaka :) NFS AFS Coda GoogleFS ZFS Przykłady DFS z lotu ptaka :) NFS AFS Coda GoogleFS ZFS NFS Network File System sieciowy system plików Stworzony przez Sun Microsystems Dostępny dla, m.in.: Unix, Windows, OS/2, Mac OS Pracuje w środowisku

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW

MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW 2010/2011 putty + winscp Pracownia komputerowa mwt_101 M#wT1_01 mwt_102 M#wT1_02 MODELOWANIE MATERIAŁÓW I PROCESÓW http://hpc-adm.uci.umk.pl/ IP=158.75.1.113 software:

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics dla systemu Linux Instrukcje instalacji (licencja sieciowa)

IBM SPSS Statistics dla systemu Linux Instrukcje instalacji (licencja sieciowa) IBM SPSS Statistics dla systemu Linux Instrukcje instalacji (licencja sieciowa) Przedstawione poniżej instrukcje dotyczą instalowania IBM SPSS Statistics wersji 20 przy użyciu licencja sieciowa. Ten dokument

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych. mgr inż. Krzysztof Szałajko

Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych. mgr inż. Krzysztof Szałajko Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych mgr inż. Krzysztof Szałajko Czym jest baza danych? Co rozumiemy przez dane? Czym jest system zarządzania bazą danych? 2 / 25 Baza danych Baza danych

Bardziej szczegółowo