POLITECHNIKA GDAŃSKA Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Energoelektroniki i Maszyn Elektrycznych LABORATORIUM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "POLITECHNIKA GDAŃSKA Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Energoelektroniki i Maszyn Elektrycznych LABORATORIUM"

Transkrypt

1 POLITECHNIKA GDAŃSKA Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Energoelektroniki i Maszyn Elektrycznych LABORATORIUM S Y S T E M Y E L E K T R O M E C H A N I C Z N E TEMATYKA ĆWICZENIA SILNIKI PRĄDU STAŁEGO BADANIE CHARAKTERYSTYK DYNAMICZNYCH ZASTOSOWANIE POMIARÓW KOMPUTEROWYCH Materiały pomocnicze Kierunek Elektrotechnika Studia niestacjonarne 2-giego stopnia semestr 1 Opracowali Mieczysław RONKOWSKI Marek KAMIŃSKI Grzegorz KOSTRO Michał MICHNA GDAŃSK

2 2 M. RONKOWSKI, M. KAMIŃSKI, G. KOSTRO, M. MICHNA ĆWICZENIE SILNIKI PRĄDU STAŁEGO BADANIE CHARAKTERYSTYK DYNAMICZNYCH ZASTOSOWANIE POMIARÓW KOMPUTEROWYCH Program ćwiczenia 1. CEL ĆWICZENIA RZUT OKA NA ZASTOSOWANE KOMPUTEROWE TECHNIKI POMIAROWE BADANIA DOŚWIADCZALNE WYBRANYCH STANÓW PRACY DYNAMICZNEJ SILNIKA Oględziny zewnętrzne Badanie rozruchu silnika przy braku obciążenia na wale Badanie rozruchu silnika przy obciążeniu na wale PYTANIA KONTROLNE ZADANIA SPRAWOZDANIE LITERATURA CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest: opanowanie zastosowania komputerowych technik pomiarowych do badania właściwości dynamicznych silnika prądu stałego (obcowzbudnego); wykonanie badań doświadczalnych wybranych stanów pracy dynamicznej silnika prądu stałego: rozruchu silnika przy braku obciążenia na wale (załączanie napięcia stałego do obwodu twornika przy otwartym obwodzie mechanicznym ), rozruchu silnika przy obciążeniu na wale (załączanie napięcia stałego do obwodu twornika przy obciążonym obwodzie mechanicznym ), porównanie wyników badań symulacyjnych z wynikami badań doświadczalnych. 2. RZUT OKA NA ZASTOSOWANE KOMPUTEROWE TECHNIKI POMIAROWE Przebiegi czasowe wielkości charakterystycznych dla stanów dynamicznych silnika prądu stałego a mogą być rejestrowane za pomocą dwóch układów pomiarowych (do wyboru): 4-ro kanałowy oscyloskop cyfrowy firmy Tektronix ze złączem GPIB oraz komputer PC wyposażony w kartę GPIB do zapisu wyników pomiarów na dysku; komputer PC wyposażony w kartę pomiarową typu PCI-MIO-16E-4 firmy National Instruments. Układ pierwszy jest układem klasycznym, więc nie wymaga wyjaśnienia zasady jego działania. W przypadku układu drugiego sercem jest wymieniona karta pomiarowa, która posiada: 16 pojedynczych lub 8 różnicowych wejściowo/wyjściowych kanałów analogowych przy czym: o maksymalne napięcie pracy ±11 [V] przy zabezpieczeniach przepięciowych ±25 [V], o FIFO bufer (rozmiar kolejki) 512 [S], o przetwornik analogowo cyfrowy 12 bitowy, o częstotliwość próbkowania 500 [ks/s]; 2 analogowe wyjścia 12 bitowe; 8 wejściowo/wyjściowych kanałów cyfrowych; 2 wyjścia czasowe;

3 Ćwiczenie: BADANIE DYNAMIKI SILNIKA PRĄDU STAŁEGO. Pomiary komputerowe 3 1 wyjście zewnętrznego wyzwalania. Rozdzielczość karty PCI-MIO-16E-4 wynika z zastosowania 12 bitowego przetwornika A/C (4096 poziomów dla danego zakresu). W tabeli 1 przedstawiono zakres pomiarowy oraz dokładności karty w zależności od przyjętego wzmocnienia. Tablica 1. Zakresy pomiarowe karty PCI-MIO-16E-4 firmy National Instruments KONFIGURACJA ZAKRESU 0 do +10 V 0 do +10 V WZMOCNIENIE ZAKRES DOKŁADNOŚĆ POMIAROWY do +10 V 2.44 mv do +5 V 1.22 mv do +2 V µv do +1 V µv do +500 mv µv do +200 mv µv do +100 mv µv do +10 V 4.88 mv do +5 V 2.44 mv do +2.5 V 1.22 mv do +1 V µv do +500 mv µv do +250 mv µv do +100 mv µv do +50 mv µv Zasady doboru częstotliwości próbkowania i skanowania: dostępny zakres częstotliwości: 0, pts/s dla jednego kanału; maksymalna częstotliwość próbkowania zmniejsza się tylokrotnie ile chcemy skanować kanałów; należy tak dobrać obie częstotliwości by zachować minimalny czas pomiędzy odczytem ostatniego kanału w jednej sekwencji skanowania, a odczytem pierwszego kanału następnej sekwencji ( t Scan ) (dla karty PCI-MIO-16E-4 czas ten wynosi t Samp = 4µs); należy uwzględnić dłuższy czas opóźnienia międzykanałowego, w przypadku zmiany wzmocnienia w dwóch sąsiednich kanałach na wyższą. Dalsze szczegóły dotyczące zasad pomiaru z zastosowaniem karty pomiarowej typu PCI-MIO-16E-4 opisano w Instrukcja Programu NIDAQScope rejestracji pomiarów z zastosowaniem karty pomiarowej National Instruments MIO-PCI 16E4 i komputera PC (dostępna na: 3. BADANIA DOŚWIADCZALNE WYBRANYCH STANÓW PRACY DYNAMICZNEJ SILNIKA 3.1. Oględziny zewnętrzne Dokonać oględzin zewnętrznych badanego silnika prądu stałego i urządzeń wchodzących w skład układu pomiarowego. Należy, przede wszystkim, dokładnie zanotować dane zawarte w tabliczce znamionowej silnika oraz wartości parametrów modelu obwodowego (patrz instrukcja do ćwiczenia Maszyny prądu stałego: Badanie silników Laboratorium ME I sem. IV oraz instrukcja do części A niniejszego ćwiczenia) Badanie rozruchu silnika przy braku obciążenia na wale Badanie rozruchu silnika polega na wykonaniu kolejno czynności: załączeniu stałego napięcia zasilania do obwodu wzbudzenia i ustawieniu prądu wzbudzenia silnika wg zadanej wartości;

4 4 M. RONKOWSKI, M. KAMIŃSKI, G. KOSTRO, M. MICHNA załączeniu skokowym stałego napięcia zasilania do obwodu twornika przy braku obciążenia na wale (otwarty obwód mechaniczny ) i zerowej początkowej prędkości obrotowej; rejestracji przebiegów czasowych: napięcia i prądu twornika, prądu wzbudzenia i prędkości obrotowej; pomiarze wartości ustalonych: napięcia i prądu twornika, prądu wzbudzenia i prędkości obrotowej. Schemat układu pomiarowego do badania rozruchu silnika przedstawiono na rys. 1. A I a Karta pomiarowa (oscyloskop) Do źródła napięcia stałego ST U a V LEM(U) R d u a Karta pomiarowa (oscyloskop) i a LEM(I) B2 M E1 TP I f E2 A LEM(U) Karta pomiarowa (oscyloskop) A1 LEM(I) Do źródła napięcia stałego i f Karta pomiarowa (oscyloskop) Rys. 1. Schemat połączeń układu pomiarowego do badania dynamiki rozruchu silnika prądu stałego (obcowzbudnego) przy braku obciążenia na wale Uwaga: Zakresy pomiarowe użytych mierników i przetworników typu LEM należy dobrać stosownie do: danych znamionowych badanego silnika; dopuszczalnego zakresu amplitudy sygnałów na wejściu użytej karty pomiarowej lub oscyloskopu. Pomiary próby rozruchu należy wykonać dla przypadków podanych w tablicy 1. Numer próby Prąd wzbudzenia I f Tablica 1. Warunki rozruchu silnika prądu stałego obcowzbudnego Napięcie twornika U a Krotność udarowego prądu rozruchowego k Iaud Moment obciążenia T L Rezystancja dodatkowa R d 1 I f = I fn U a = U an k Iaud < 3 0 wg wzoru (1) 2 I f > I fn U a = U an k Iaud < 3 0 wg wzoru (1) 3 I f < I fn U a = U an k Iaud < 3 0 wg wzoru (1) 4 I f = I fn U a = U an k Iaud < 6 0 wg wzoru (1) 5 I f > I fn U a = U an k Iaud < 6 0 wg wzoru (1) 6 I f < I fn U a = U an k Iaud < 6 0 wg wzoru (1) 7 I f = I fn U a < 0,20U an k Iaud < I f > I fn U a < 0,20U an k Iaud < I f < I fn U a < 0,20U an k Iaud < I f = I fn U a < 0,25U an k Iaud <

5 Ćwiczenie: BADANIE DYNAMIKI SILNIKA PRĄDU STAŁEGO. Pomiary komputerowe 5 11 I f > I fn U a < 0,25U an k Iaud < I f < I fn U a < 0,25U an k Iaud < Uwaga: Próby od nr 7 do 12 należy wykonać przy zasilaniu obwodu twornika z baterii akumulatorów. Uwaga: Po zakończeniu rozruchu należy zanotować wartości ustalone: napięcia zasilania twornika U aus =... [V] prądu twornika I aus =... [A] prądu wzbudzenia I fus =... [A] prędkości obrotowej n us =... [obr/min] rezystancji dodatkowej R d =... [Ω] Celem ograniczenia wartości prądu rozruchowego silnika należy dobrać odpowiednią wartość rezystancji dodatkowej R d wg zależności: U a Rd Ra (1) k I Iaud gdzie: U a wartość napięcie zasilania twornika; I an znamionowa wartość prądu twornika badanego silnika; R a rezystancja obwodu twornika badanego silnika, k Iaud = I aud / I an - krotność udarowego prądu rozruchowego silnika, określona jako stosunek udarowego prądu rozruchowego do prądu znamionowego twornika silnika. Uwagi: Ograniczenie wartości prądu rozruchowego silnika prądu stałego wynika z niebezpieczeństwa powstania nadmiernego iskrzenia zestyku ślizgowego szczotki-komutator, które może doprowadzić do powstania łuku elektrycznego (ognia) na komutatorze w efekcie do uszkodzenia a nawet do zniszczenia komutatora. W zastosowaniach praktycznych zaleca się krotność ustalonego prądu rozruchowego k Iaus 2. Ograniczenie wartości udarowej prądu rozruchowego silnika może także wynikać z zakresu pomiarowego użytych przetworników LEM. Rys. 2 przedstawia przykład zarejestrowanych i odpowiednio opracowanych przebiegów, które są charakterystyczne dla dynamiki rozruchu silnika prądu stałego (obcowzbudnego) przy braku obciążenia na wale. Uwagi do rys. 2: Przebiegi zarejestrowano w układzie pomiarowym: karta PCI-MIO-16E-4 oraz komputer PC. Przebiegi wykreślono i opracowano za pomocą procesora graficznego PROBE symulatora PSPICE. Zarejestrowane przebiegi czasowe na wyjściu przetworników LEM są odpowiednio przeskalowane. I tak: dla przebiegów prądowych wg relacji: Wartość liczbowa przebiegu prądowego w [A] = zarejestrowana wartość liczbowa przebiegu prądowego w [V] na wyjściu przetwornika LEM * współczynnik transformacji przetwornika LEM w [A/V] dla przebiegów napięciowych wg relacji: Wartość liczbowa przebiegu napięciowego w [V] = zarejestrowana wartość liczbowa przebiegu napięciowego w [V] na wyjściu przetwornika LEM * współczynnik transformacji przetwornika LEM w [V/V] Czas t (time) jest rejestrowany bezpośrednio w sekundach! an

6 6 M. RONKOWSKI, M. KAMIŃSKI, G. KOSTRO, M. MICHNA Wartości ustalone i udarowe (maksymalne) wielkości mierzonych należy odnieść do wartości znamionowych silnika (np. na rys. 2 dla wartości udarowej prądu twornika podano: I aud = I an ) Na podstawie zarejestrowanych przebiegów należy określić czas rozruchu silnika (np. na rys. 2 podano t r = [s]).

7 Ćwiczenie: BADANIE DYNAMIKI SILNIKA PRĄDU STAŁEGO. Pomiary komputerowe ( m, ) Iaud = 9.438Ian (2.1450,48.028) Uaus = 0.218Uan >> Ua = 0 Ia = 0 1 Chan0* Chan2* ( m, m) Ifus = Ifn ( m, m) Iaus = 0.337Ian (2.1450,5.0492) (2.1458, ) nus = 522 obr/min tr = s SEL>> 0 ( m,7.7202) 0 0s 0.5s 1.0s 1.5s 2.0s 2.5s 3.0s 1 Chan1* (Chan3/140.3m)*522 Time Rys. 2. Przykład zarejestrowanych i odpowiednio opracowanych przebiegów czasowych dynamiki rozruchu silnika prądu stałego (obcowzbudnego) przy braku obciążenia na wale: Chan0 - napięcia zasilania twornika [V], Chan1 - prąd wzbudzenia [A], Chan2 - prąd twornika [A], Chan3 - prędkość obrotowa [obr/min] Moment elektromagnetyczny silnika jest opisany zależnością: T = G ( i ) i i gdzie, G af (i f ) indukcyjność rotacji zależna o prądu wzbudzenia silnika i f, i a prąd twornika silnika. Zatem przy założeniu stałej wartości i f i pominięciu oddziaływania twornika moment silnika jest opisany zależnością T ~ i, czyli jest proporcjonalny do prądu twornika (przebiegu chan2*31.342). e a e af f f a

8 8 M. RONKOWSKI, M. KAMIŃSKI, G. KOSTRO, M. MICHNA Np. dla wielkości zarejestrowanej w kanale 0 (chan0 = napięcia zasilania twornika) przeskalowanie wykonano za pomocą odpowiednich opcji procesora graficznego PROBE, które umożliwiają wykonanie wielu operacji, np. mnożenia, dzielenia zmiennej przez wielkość stałą; całkowania, różniczkowania zmiennej; itp.. Zatem przeskalowanie napięcia twornika ma postać: gdzie, u a = chan0* [V] liczba = współczynnik transformacji zastosowanego przetwornika LEM w [V/V]. Do przeskalowania prędkości obrotowej n (zarejestrowanej w chan3 ), ze względu na problemy dokładnego określenia stałej prądniczki tachometrycznej, wybrano następujący sposób: gdzie, n = (chan3/ 140.3m )*522 [obr/min] liczba 140.3m = wartość ustalona przebiegu napięciowego na wyjściu przetwornika LEM w [mv], odczytana bezpośrednio na wykresie zmiennej za pomocą opcji Cursor procesora graficznego PROBE; liczba 522 = wartość ustalona prędkości obrotowej n us, odczytana bezpośrednio na obrotomierzu w [obr/min]. Analogicznie jak przebieg prędkości obrotowej można przeskalować inne przebiegi zarejestrowane, szczególnie w przypadku braku wartości współczynnika transformacji zastosowanego przetwornika LEM Badanie rozruchu silnika przy obciążeniu na wale Badanie rozruchu silnika polega na wykonaniu kolejno czynności: załączeniu stałego napięcia zasilania do obwodu wzbudzenia i ustawieniu prądu wzbudzenia silnika (wg zadanej wartości) i prądu wzbudzenia prądnicy; załączeniu skokowym stałego napięcia zasilania do obwodu twornika przy obciążenia na wale (obciążony obwód mechaniczny, tzn. dodatkowa maszyna prądu stałego jest sprzężona mechanicznie z badanym silnikiem i pracujące jako prądnica) i zerowej początkowej prędkości obrotowej; rejestracji przebiegów czasowych: napięcia i prądu twornika, prądu wzbudzenia i prędkości obrotowej; pomiarze wartości ustalonych: napięcia i prądu twornika, prądu wzbudzenia i prędkości obrotowej. Schemat układu pomiarowego do badania rozruchu silnika (pokazany na rys. 1) należy uzupełnić o układ połączeń dodatkowej maszyny prądu stałego (pokazany na rys. 3), pracującej jako prądnica i obciążonej rezystancją R o. Pomiary próby rozruchu należy wykonać dla przypadków podanych w tablicy 2. Uwagi: Jako miarę obciążenia badanego silnika należy przyjąć wartość jego prądu twornika w stanie ustalonym I aus, która jest odniesiona do znamionowego prądu twornika. Wartość prądu twornika I aus badanego silnika ustala się za pomocą rezystancji obciążenia R o lub/i prądu wzbudzenia prądnicy I fp (patrz rys. 3). Można przyjąć, przy pominięciu strat mechanicznych i strat na prądy wirowe, że moment obciążenia silnika T L jest praktycznie równy momentowi elektromagnetycznemu silnika T e : T L T = G ( I ) I i (2) e gdzie, G af (I f ) indukcyjność rotacji silnika zależna o prądu wzbudzenia silnika I f, i a prąd twornika silnika. Z kolei można przyjąć, przy pominięciu strat mechanicznych i strat na prądy wirowe prądnicy, że moment obciążenia silnika, jest praktycznie równy momentowi elektromagnetycznemu prądnicy: L ep af afp f fp f fp a T T = G ( I ) I i (3) ap

9 Ćwiczenie: BADANIE DYNAMIKI SILNIKA PRĄDU STAŁEGO. Pomiary komputerowe 9 gdzie, G afp (I fp ) indukcyjność rotacji prądnicy zależna o prądu wzbudzenia prądnicy I fp, i ap prąd twornika prądnicy. R o W3 I ap A U ap V G A1 B2 P E1 + A I fp E2 - AT W2 Rys. 3. Schemat połączeń maszyny prądu stałego pracującej jako prądnica obciążona rezystancją R o (maszyna służy jako obciążenie badanego silnika w układzie pomiarowym pokazanym rys. 1) Tablica 2. Warunki zasilania i obciążenia silnika prądu stałego (obcowzbudnego) przy próbie rozruchu Numer próby Prąd wzbudzenia I f Napięcie twornika U a Krotność udarowego prądu rozruchowego k Iaud Moment obciążenia wg ustalonego prądu twornika silnika T L ~ I aus Rezystancja dodatkowa R d 1 I f = I fn U a = U an k Iaud < 3 I aus = I an wg wzoru (1) 2 I f > I fn U a = U an k Iaud < 3 I aus = I an wg wzoru (1) 3 I f < I fn U a = U an k Iaud < 3 I aus = I an wg wzoru (1) 4 I f = I fn U a = U an k Iaud < 6 I aus = I an wg wzoru (1) 5 I f > I fn U a = U an k Iaud < 6 I aus = I an wg wzoru (1) 6 I f < I fn U a = U an k Iaud < 6 I aus = I an wg wzoru (1) 7 I f = I fn U a < 0,20U an k Iaud < 6 I aus = 0,5I an 0 8 I f > I fn U a < 0,20U an k Iaud < 6 I aus = 0,5I an 0 9 I f < I fn U a < 0,20U an k Iaud < 6 I aus = 0,5I an 0 10 I f = I fn U a < 0,25U an k Iaud < 10 I aus = 0,5I an 0 11 I f > I fn U a < 0,25U an k Iaud < 10 I aus = 0,5I an 0 12 I f < I fn U a < 0,25U an k Iaud < 10 I aus = 0,5I an 0 Uwagi: Celem ograniczenia wartości prądu rozruchowego silnika należy dobrać odpowiednią wartość rezystancji dodatkowej R d wg zależności (1). Próbę nr od 7 do 12 należy wykonać przy zasilaniu obwodu twornika z baterii akumulatorów.

10 10 M. RONKOWSKI, M. KAMIŃSKI, G. KOSTRO, M. MICHNA Uwzględniając i ap = eap /( Ra + Ro ) oraz eap = Gafp ( I fp ) I fp ω rm wyrażenie (3) przyjmie postać: T 2 ( Gafp ( I fp ) I fp ) L ω rm (4) Rap + Ro gdzie, R ap rezystancja twornika prądnicy, R o rezystancja obciążenia prądnicy, ω rm - prędkość obrotowa silnika (prądnicy). Z kolei przy I fp = const., R o = const. i pominięciu oddziaływania twornika wyrażenie (4) można zapisać w postaci: TL ~ ωrm (5) Zatem moment obciążenia silnika jest proporcjonalny do prędkości obrotowej silnika (prądnicy). 4. PYTANIA KONTROLNE 1. Podać i omówić schemat połączeń układu pomiarowego do badania przebiegów czasowych rozruchu silnika prądu stałego (obcowzbudnego) przy braku obciążenia na wale. 2. Podać i omówić schemat połączeń układu pomiarowego do badania przebiegów czasowych rozruchu silnika prądu stałego (obcowzbudnego) przy obciążeniu na wale. 3. Podać i uzasadnić przebiegi prądu rozruchowego (twornika) i prędkości obrotowej silnika prądu stałego (obcowzbudnego) przy braku obciążenia na wale. Rozważyć przypadek rozruchu bezpośredniego (znamionowe napięcie twornika, znamionowy prąd wzbudzenia, brak rezystancji dodatkowej - rozruchowej). Posłużyć się przebiegami uzyskanymi metodą symulacyjną (program PSPICE). Wyróżnić trzy przypadki relacji między stałymi czasowymi silnika. Czy stałe czasowe mają wpływ na czas rozruchu? 4. Podać i uzasadnić przebiegi prądu rozruchowego (twornika) i prędkości obrotowej silnika prądu stałego (obcowzbudnego) przy braku obciążenia na wale. Rozważyć przypadek rozruchu przy napięciu twornika U a = 0,5U an. Posłużyć się przebiegami uzyskanymi metodą symulacyjną (program PSPICE). Wyróżnić trzy przypadki relacji między stałymi czasowymi silnika. Jak jest efekt obniżenia napięcia? Czy ma ono wpływ na stałe czasowe przebiegów i czas rozruchu? 5. Podać i uzasadnić przebiegi prądu rozruchowego (twornika) i prędkości obrotowej silnika prądu stałego (obcowzbudnego) przy braku obciążenia na wale. Rozważyć przypadek rozruchu z rezystancją dodatkową w obwodzie twornika. Posłużyć się przebiegami uzyskanymi metodą symulacyjną (program PSPICE). Omówić wpływ stałych czasowych silnika na charakter przebiegów. Jak jest efekt rezystancji dodatkowej? Czy ma ona wpływ na stałe czasowe przebiegów oraz na czas rozruchu? 6. Podać i uzasadnić przebiegi momentu elektromagnetycznego i prędkości obrotowej silnika prądu stałego (obcowzbudnego) przy braku obciążenia na wale. Rozważyć przypadek rozruchu bezpośredniego. Posłużyć się przebiegami uzyskanymi metodą symulacyjną (program PSPICE). Wyróżnić trzy przypadki relacji między stałymi czasowymi silnika. Czy stałe czasowe mają wpływ na czas rozruchu? 7. Podać i uzasadnić przebiegi momentu elektromagnetycznego i prędkości obrotowej silnika prądu stałego (obcowzbudnego) przy braku obciążenia na wale. Rozważyć przypadek rozruchu przy napięciu twornika U a = 0,5U an. Posłużyć się przebiegami uzyskanymi metodą symulacyjną (program PSPICE). Wyróżnić trzy przypadki relacji między stałymi czasowymi silnika. Jak jest efekt obniżenia napięcia? Czy ma ono wpływ na stałe czasowe przebiegów i czas rozruchu? 8. Podać i uzasadnić przebiegi momentu elektromagnetycznego i prędkości obrotowej silnika prądu stałego (obcowzbudnego) przy braku obciążenia na wale. Rozważyć przypadek rozruchu z rezystancją dodatkową w obwodzie twornika. Posłużyć się przebiegami uzyskanymi metodą symulacyjną (program PSPICE). Omówić wpływ stałych czasowych silnika na charakter przebiegów. Jak jest efekt rezystancji dodatkowej i czy ma ona wpływ na stałe czasowe przebiegów oraz na czas rozruchu? 9. Podać i uzasadnić przebiegi prądu rozruchowego (twornika) i prędkości obrotowej silnika prądu stałego (obcowzbudnego) przy braku obciążenia na wale. Rozważyć przypadki rozruchu bezpośredniego przy trzech wartościach prądu wzbudzenia: I f = I fn, I f > I fn, I f < I fn. Posłużyć się przebiegami uzyskanymi metodą symulacyjną (program PSPICE). Jak jest efekt zmiany wartości prądu wzbudzenia? Czy ma ona wpływ na stałe czasowe przebiegów oraz na czas rozruchu?

11 Ćwiczenie: BADANIE DYNAMIKI SILNIKA PRĄDU STAŁEGO. Pomiary komputerowe Podać i uzasadnić przebiegi momentu elektromagnetycznego i prędkości obrotowej silnika prądu stałego (obcowzbudnego) przy braku obciążenia na wale. Rozważyć przypadki rozruchu bezpośredniego przy trzech wartościach prądu wzbudzenia: I f = I fn, I f > I fn, I f < I fn. Posłużyć się przebiegami uzyskanymi metodą symulacyjną (program PSPICE). Jak jest efekt zmiany wartości prądu wzbudzenia? Czy ma ona wpływ na stałe czasowe przebiegów oraz na czas rozruchu? 11. Podać metody ograniczania wartości prądu rozruchowego silnika prądu stałego (obcowzbudnego). Jakie są powody jego ograniczania? Jakie zaleca się krotność ustalonego prądu rozruchowego w zastosowaniach praktycznych? Podać sposób szacowania wartości udarowego prądu rozruchowego. 5. ZADANIA 1. Na podstawie wyników pomiaru rozruchu badanego silnika prądu stałego (obcowzbudnego) przy braku obciążenia na wale (otwarty obwód mechaniczny ): wykreślić przebiegi czasowe: napięcia i prądu twornika, momentu elektromagnetycznego (wyliczyć wg wzoru (3)), prądu wzbudzenia i prędkości obrotowej; uzasadnić fizyczne i analitycznie charakter pomierzonych przebiegów; wyznaczyć wartości udarowe i ustalone: napięcia i prądu twornika, momentu elektromagnetycznego (wyliczyć wg wzoru (3)), prądu wzbudzenia i prędkości obrotowej; wyznaczyć czas rozruchu i porównać go ze stałymi czasowymi silnika (elektromagnetyczną i elektromechaniczną) oraz stałą rozruchową silnika, podać przyczyny rozbieżności. Na podstawie dynamicznego modelu obwodowego silnika o danych wartościach parametrów modelu obwodowego: obliczyć ręcznie (oszacować) wartości udarowe i ustalone: prądu twornika, momentu elektromagnetycznego (wyliczyć wg wzoru (3)), prądu wzbudzenia i prędkości obrotowej. porównać z wynikami wyznaczonymi doświadczalnie, podać przyczyny rozbieżności. 2. Na podstawie wyników pomiaru rozruchu badanego silnika prądu stałego (obcowzbudnego) przy obciążeniu na wale (obciążony obwód mechaniczny ): wykreślić przebiegi czasowe: napięcia i prądu twornika, momentu elektromagnetycznego (wyliczyć wg wzoru (3)), prądu wzbudzenia i prędkości obrotowej; uzasadnić fizyczne i analitycznie charakter pomierzonych przebiegów; wyznaczyć wartości udarowe i ustalone: napięcia i prądu twornika, momentu elektromagnetycznego (wyliczyć wg wzoru (3)), prądu wzbudzenia i prędkości obrotowej; wyznaczyć czas rozruchu i porównać go ze stałymi czasowymi silnika (elektromagnetyczną i elektromechaniczną) oraz stałą rozruchową silnika, podać przyczyny rozbieżności. Na podstawie dynamicznego modelu obwodowego silnika o danych wartościach parametrów modelu obwodowego: obliczyć ręcznie (oszacować) wartości udarowe i ustalone: prądu twornika, momentu elektromagnetycznego (wyliczyć wg wzoru (3)), prądu wzbudzenia i prędkości obrotowej. porównać z wynikami wyznaczonymi doświadczalnie, podać przyczyny rozbieżności. 3. Porównać wyniki uzyskane na drodze doświadczalnej i symulacyjnej (program PSPICE) dla zadania 1 (wybrać jeden z przebiegów, np.: napięcie twornika, prąd twornika, moment elektromagnetyczny, prąd wzbudzenia lub prędkość obrotową). Podać przyczyny rozbieżności. 4. Porównać wyniki uzyskane na drodze doświadczalnej i symulacyjnej (program PSPICE) dla zadania 21 (wybrać jeden z przebiegów, np.: napięcie twornika, prąd twornika, moment elektromagnetyczny, prąd wzbudzenia lub prędkość obrotową). Podać przyczyny rozbieżności. 6. SPRAWOZDANIE Opracowanie sprawozdania powinno zawierać: stronę tytułową wg następującego układu wg wzoru podanego niżej; nr zadania; dane znamionowe, parametry modelu obwodowego i stałe czasowe badanego silnika (wartości parametrów należy nanieść na rysunku przedstawiającym model obwodowy silnika!); określenie wymuszeń elektrycznych i mechanicznych; określenie warunków początkowych (wartości początkowe prądów i prędkości obrotowej);

12 12 M. RONKOWSKI, M. KAMIŃSKI, G. KOSTRO, M. MICHNA ręczne oszacowanie wartości udarowych i ustalonych wielkości badanych silnika oraz ich porównanie z wartościami otrzymanymi na drodze doświadczalnej i symulacyjnej; uzasadnienie fizyczne i analityczne uzyskanych wyników (powinno to być napisane w stylu inżynierskim! - tzn. minimum języka tekstowego a maksimum języka graficznego i symbolicznego); krótkę dyskusję wpływu dokładności pomiarów i założeń upraszczających modelu silnika na uzyskane wyniki metodą doświadczalną i symulacyjną (program PSPICE); wykaz literatury wykorzystanej przy pisaniu sprawozdania. Wzór strony tytułowej sprawozdania POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ ELEKTROTECHNIKI I AUTOMATYKI KATEDRA ENERGOELEKTRONIKI I MASZYN ELEKTRYCZNYCH LABORATORIUM SYSTEMY ELEKTROMECHANICZNE Kierunek Elektrotechnika Studia niestacjonarne 2-ego stopnia, semestr 1 ĆWICZENIE SILNIKI PRĄDU STAŁEGO BADANIE CHARAKTERYSTYK DYNAMICZNYCH ZASTOSOWANIE POMIARÓW KOMPUTEROWYCH Opracowali: Imię i nazwisko: Nr grupy laboratoryjnej/dziekańskiej: Data oddania sprawozdania: Ocena: 7. LITERATURA 1. S. Bolkowski: Stany nieustalone w obwodach elektrycznych. WNT, Warszawa, R.H. Cannon (jr.): Dynamika układów fizycznych. WNT, Warszawa, P.C. Krause i O. Wasynczuk: Electromechanical Motion Devices. Mc Graw -Hill Book Comp., New York, Purdue University, USA. 4. P.C. Krause: Analysis of Electric Machinery. Mc Graus - Hill Book Comp., New York, W. Latek: Teoria maszyn elektrycznych. WNT, Warszawa, Z. Manitius: Maszyny elektryczne cz. I, II. Skrypt PG, 1982, M. Michna: Instrukcja Programu NIDAQScope rejestracji pomiarów z zastosowaniem karty pomiarowej National Instruments MIO-PCI 16E4 i komputera PC. Materiały pomocnicze do laboratorium maszyny elektryczne II. Podstawy dynamiki maszyn elektrycznych. Katedra Energoelektroniki i Maszyn Elektrycznych. WEiA. PG, Gdańsk, (www.ely.pg.gda.pl/e-mechatronika) 8. W. Paszek: Stany nieustalone maszyn elektrycznych prądu przemiennego. WNT, Warszawa, M. Ronkowski: Szkic do wykładów z przedmiotu Maszyny elektryczne II. Dynamika maszyn elektrycznych. Katedra Energoelektroniki i Maszyn Elektrycznych. WEiA. PG, Gdańsk, (www.ely.pg.gda.pl/ e-mechatronika) 10. S. Roszczyk: Teoria maszyn elektrycznych. WNT, Warszawa, P. Zimny, K. Karwowski: SPICE klucz do elektrotechniki. Instrukcja, program, przykłady. Skrypt PG, 1993.

POLITECHNIKA GDAŃSKA Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Energoelektroniki i Maszyn Elektrycznych LABORATORIUM

POLITECHNIKA GDAŃSKA Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Energoelektroniki i Maszyn Elektrycznych LABORATORIUM POLITECHNIKA GDAŃSKA Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Energoelektroniki i Maszyn Elektrycznych LABORATORIUM S Y S T E M Y E L E K T R O M E C H A N I C Z N E TEMATYKA ĆWICZENIA MASZYNY SYNCHRONICZNE

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA LABORATORIUM MASZYNY ELEKTRYCZNE

POLITECHNIKA GDAŃSKA LABORATORIUM MASZYNY ELEKTRYCZNE POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ ELEKTROTECHNIKI I AUTOMATYKI KATEDRA ENERGOELEKTRONIKI I MASZYN ELEKTRYCZNYCH LABORATORIUM MASZYNY ELEKTRYCZNE ĆWICZENIE (PS) MASZYNY SYNCHRONICZNE BADANIE CHARAKTERYSTYK PRĄDNICY/GENERATORA

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Symulacja układu napędowego z silnikiem DC i przekształtnikiem obniżającym.

Ćwiczenie 1. Symulacja układu napędowego z silnikiem DC i przekształtnikiem obniżającym. Ćwiczenie 1 Symulacja układu napędowego z silnikiem DC i przekształtnikiem obniżającym. Środowisko symulacyjne Symulacja układu napędowego z silnikiem DC wykonana zostanie w oparciu o środowisko symulacyjne

Bardziej szczegółowo

Maszyny elektryczne Electrical machines. Energetyka I stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólnoakademicki / praktyczny)

Maszyny elektryczne Electrical machines. Energetyka I stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólnoakademicki / praktyczny) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3 Falownik

Ćwiczenie 3 Falownik Politechnika Poznańska Wydział Budowy Maszyn i Zarządzania Automatyzacja i Nadzorowanie Maszyn Zajęcia laboratoryjne Ćwiczenie 3 Falownik Poznań 2012 Opracował: mgr inż. Bartosz Minorowicz Zakład Urządzeń

Bardziej szczegółowo

BADANIE SILNIKA WYKONAWCZEGO PRĄDU STAŁEGO

BADANIE SILNIKA WYKONAWCZEGO PRĄDU STAŁEGO Politechnika Warszawska Instytut Maszyn Elektrycznych Laboratorium Maszyn Elektrycznych Malej Mocy BADANIE SILNIKA WYKONAWCZEGO PRĄD STAŁEGO Warszawa 2003 1. WSTĘP. Silnik wykonawczy prądu stałego o wzbudzeniu

Bardziej szczegółowo

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego.

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Maszyny elektryczne Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Podział maszyn elektrycznych Transformatory - energia prądu przemiennego jest zamieniana w

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne: Maszyny elektryczne. Klasa: 2Tc TECHNIK ELEKTRYK. Ilość godzin: 1. Wykonała: Beata Sedivy

Wymagania edukacyjne: Maszyny elektryczne. Klasa: 2Tc TECHNIK ELEKTRYK. Ilość godzin: 1. Wykonała: Beata Sedivy Wymagania edukacyjne: Maszyny elektryczne Klasa: 2Tc TECHNIK ELEKTRYK Ilość godzin: 1 Wykonała: Beata Sedivy Ocena Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń który Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń który:

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki

Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki Temat ćwiczenia: Przetwornica impulsowa DC-DC typu buck

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora.

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. I. Cel ćwiczenia ĆWICZENIE 6 Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. Badanie właściwości wzmacniaczy tranzystorowych pracujących w układzie wspólnego kolektora. II.

Bardziej szczegółowo

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej.

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej. Maszyny elektryczne Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W10) Szkoły Policealnej Zawodowej. Podział maszyn elektrycznych Transformatory - energia prądu przemiennego jest zamieniana w energię

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1 Podstawy opisu i analizy obwodów w programie SPICE

Ćwiczenie 1 Podstawy opisu i analizy obwodów w programie SPICE Ćwiczenie 1 Podstawy opisu i analizy obwodów w programie SPICE Cel: Zapoznanie ze składnią języka SPICE, wykorzystanie elementów RCLEFD oraz instrukcji analiz:.dc,.ac,.tran,.tf, korzystanie z bibliotek

Bardziej szczegółowo

L ABORATORIUM UKŁADÓW ANALOGOWYCH

L ABORATORIUM UKŁADÓW ANALOGOWYCH WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA W YDZIAŁ ELEKTRONIKI zima L ABORATORIUM UKŁADÓW ANALOGOWYCH Grupa:... Data wykonania ćwiczenia: Ćwiczenie prowadził: Imię:......... Data oddania sprawozdania: Podpis: Nazwisko:......

Bardziej szczegółowo

Badanie prądnicy synchronicznej

Badanie prądnicy synchronicznej POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LABORATORIUM ELEKTRYCZNE Badanie prądnicy synchronicznej (E 18) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGULEWICZ

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe Jarosław Gliwiński, Łukasz Rogacz Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe ćw. Zastosowania wielofunkcyjnej karty pomiarowej Data wykonania: 06.03.08 Data oddania: 19.03.08 Celem ćwiczenia było poznanie

Bardziej szczegółowo

Mikrosilniki prądu stałego cz. 2

Mikrosilniki prądu stałego cz. 2 Jakub Wierciak Mikrosilniki cz. 2 Człowiek- najlepsza inwestycja Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Mikrosilnik z komutacją bezzestykową 1 - wałek,

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ TRANSPORTU KATEDRA LOGISTYKI I TRANSPORTU PRZEMYSŁOWEGO NR 1 POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO Katowice, październik 5r. CEL ĆWICZENIA Poznanie zjawiska przesunięcia fazowego. ZESTAW

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

WIROWYCH. Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI. Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO. Warszawa 2000

WIROWYCH. Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI. Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO. Warszawa 2000 SZKOŁA GŁÓWNA SŁUŻBY POŻARNICZEJ KATEDRA TECHNIKI POŻARNICZEJ ZAKŁ AD ELEKTROENERGETYKI Ćwiczenie: ĆWICZENIE BADANIE PRĄDÓW WIROWYCH Opracował: mgr inż. Edward SKIEPKO Warszawa 000 Wersja 1.0 www.labenergetyki.prv.pl

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne. Podstawowe układy pracy tranzystorów.

Tranzystory bipolarne. Podstawowe układy pracy tranzystorów. ĆWICZENIE 4 Tranzystory bipolarne. Podstawowe układy pracy tranzystorów. I. Cel ćwiczenia Zapoznanie się z układami zasilania tranzystorów. Wybór punktu pracy tranzystora. Statyczna prosta pracy. II. Układ

Bardziej szczegółowo

bieguny główne z uzwojeniem wzbudzającym (3), bieguny pomocnicze (komutacyjne) (5), tarcze łożyskowe, trzymadła szczotkowe.

bieguny główne z uzwojeniem wzbudzającym (3), bieguny pomocnicze (komutacyjne) (5), tarcze łożyskowe, trzymadła szczotkowe. Silnik prądu stałego - budowa Stojan - najczęściej jest magneśnicą wytwarza pole magnetyczne jarzmo (2), bieguny główne z uzwojeniem wzbudzającym (3), bieguny pomocnicze (komutacyjne) (5), tarcze łożyskowe,

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY W BYDGOSZCZY WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ INSTYTUT EKSPLOATACJI MASZYN I TRANSPORTU ZAKŁAD STEROWANIA ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA ĆWICZENIE: E19 BADANIE PRĄDNICY

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: wszystkie Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium MASZYNY I NAPĘD ELEKTRYCZNY Electric Machinery and Drive Forma studiów:

Bardziej szczegółowo

2.3. Pomiary wielkości elektrycznych i mechanicznych. (1h wykładu)

2.3. Pomiary wielkości elektrycznych i mechanicznych. (1h wykładu) 2.3. Pomiary wielkości elektrycznych i mechanicznych. (1h wykładu) 2.3.1. Pomiary wielkości elektrycznych Rezystancja wejściowa mierników cyfrowych Przykład: Do sprawdzenia braku napięcia przemiennego

Bardziej szczegółowo

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO Ć w i c z e n i e POMIAY W OBWODACH PĄDU STAŁEGO. Wiadomości ogólne.. Obwód elektryczny Obwód elektryczny jest to układ odpowiednio połączonych elementów przewodzących prąd i źródeł energii elektrycznej.

Bardziej szczegółowo

Podstawy elektroniki i metrologii

Podstawy elektroniki i metrologii Politechnika Gdańska WYDZIAŁ ELEKTRONIKI TELEKOMUNIKACJI I INFORMATYKI Katedra Metrologii i Optoelektroniki Podstawy elektroniki i metrologii Studia I stopnia kier. Informatyka semestr 2 Ilustracje do

Bardziej szczegółowo

STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA

STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA PRZEDMIOT: ROK: 3 SEMESTR: 5 (zimowy) RODZAJ ZAJĘĆ I LICZBA GODZIN: LICZBA PUNKTÓW ECTS: RODZAJ PRZEDMIOTU: URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE 5 Wykład 30 Ćwiczenia Laboratorium

Bardziej szczegółowo

Technik elektronik 311[07] Zadanie praktyczne

Technik elektronik 311[07] Zadanie praktyczne 1 Technik elektronik 311[07] Zadanie praktyczne Mała firma elektroniczna wyprodukowała tani i prosty w budowie prototypowy generator funkcyjny do zastosowania w warsztatach amatorskich. Podstawowym układem

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z przedmiotu: Urządzenia elektryczne i elektroniczne

Rozkład materiału z przedmiotu: Urządzenia elektryczne i elektroniczne Opracowała: mgr inż. Katarzyna Łabno Rozkład materiału z przedmiotu: Urządzenia elektryczne i elektroniczne Dla klasy 2 technik mechatronik Klasa 2 38 tyg. x 4 godz. = 152 godz. Szczegółowy rozkład materiału:

Bardziej szczegółowo

Systemy i architektura komputerów

Systemy i architektura komputerów Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Systemy i architektura komputerów Laboratorium nr 4 Temat: Badanie tranzystorów Spis treści Cel ćwiczenia... 3 Wymagania... 3 Przebieg ćwiczenia...

Bardziej szczegółowo

Maszyna indukcyjna jest prądnicą, jeżeli prędkość wirnika jest większa od prędkości synchronicznej, czyli n > n 1 (s < 0).

Maszyna indukcyjna jest prądnicą, jeżeli prędkość wirnika jest większa od prędkości synchronicznej, czyli n > n 1 (s < 0). Temat: Wielkości charakteryzujące pracę silnika indukcyjnego. 1. Praca silnikowa. Maszyna indukcyjna jest silnikiem przy prędkościach 0 < n < n 1, co odpowiada zakresowi poślizgów 1 > s > 0. Moc pobierana

Bardziej szczegółowo

Przetworniki AC i CA

Przetworniki AC i CA KATEDRA INFORMATYKI Wydział EAIiE AGH Laboratorium Techniki Mikroprocesorowej Ćwiczenie 4 Przetworniki AC i CA Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie budowy i zasady działania wybranych rodzajów przetworników

Bardziej szczegółowo

Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład VII 30 h laboratoria VII

Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład VII 30 h laboratoria VII Pomiary przemysłowe Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład VII 30 h laboratoria VII Efekty kształcenia: Ma uporządkowaną i pogłębioną wiedzę z zakresu metod pomiarów wielkości fizycznych w przemyśle. Zna

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: NAPĘDY I STEROWANIE ELEKTROHYDRAULICZNE MASZYN DRIVES AND ELEKTRO-HYDRAULIC MACHINERY CONTROL SYSTEMS Kierunek: Mechatronika Forma studiów: STACJONARNE Kod przedmiotu: S1_07 Rodzaj przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa. Katedra Architektury Komputerów i Telekomunikacji

Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa. Katedra Architektury Komputerów i Telekomunikacji Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Elektronika Laboratorium nr 1 Temat: Pomiary podstawowych wielkości elektrycznych: prawa Ohma i Kirchhoffa Katedra Architektury Komputerów i Telekomunikacji

Bardziej szczegółowo

Rozwiązanie zadania opracowali: H. Kasprowicz, A. Kłosek

Rozwiązanie zadania opracowali: H. Kasprowicz, A. Kłosek Treść zadania praktycznego Rozwiązanie zadania opracowali: H. Kasprowicz, A. Kłosek Opracuj projekt realizacji prac związanych z uruchomieniem i sprawdzeniem działania zasilacza impulsowego małej mocy

Bardziej szczegółowo

Stanowisko do badania współczynnika tarcia

Stanowisko do badania współczynnika tarcia Stanowisko do badania współczynnika tarcia Grzegorz Sejnota SKN Spektrum Zakład Pomiarów i Systemów Sterowania Wydział Automatyki, Elektroniki i Informatyki Politechnika Śląska, Gliwice 12 Kwietnia 2010

Bardziej szczegółowo

PRZYRZĄDY POMIAROWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PRZYRZĄDY POMIAROWE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PRZYRZĄDY POMIAROWE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Przyrządy pomiarowe Ogólny podział: mierniki, rejestratory, detektory, charakterografy.

Bardziej szczegółowo

Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I. Grupa. Nr ćwicz.

Zakład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I. Grupa. Nr ćwicz. Laboratorium Metrologii I Politechnika zeszowska akład Metrologii i Systemów Pomiarowych Laboratorium Metrologii I Mostki niezrównoważone prądu stałego I Grupa Nr ćwicz. 12 1... kierownik 2... 3... 4...

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie. Gr. 2 Godzina: 15:30 Temat ćwiczenia: Hamowanie impulsowe silnika szeregowego

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie. Gr. 2 Godzina: 15:30 Temat ćwiczenia: Hamowanie impulsowe silnika szeregowego Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Trakcja Elektryczna Wydział: EAIiIB Rok: 2014/2015 Gr. 2 Godzina: 15:30 Temat ćwiczenia: Hamowanie impulsowe silnika szeregowego Wykonał: Andrzej

Bardziej szczegółowo

PRĄDNICE I SILNIKI. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PRĄDNICE I SILNIKI. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PRĄDNICE I SILNIKI Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Prądnice i silniki (tzw. maszyny wirujące) W każdej maszynie można wyróżnić: - magneśnicę

Bardziej szczegółowo

Laboratorum 4 Dioda półprzewodnikowa

Laboratorum 4 Dioda półprzewodnikowa Laboratorum 4 Dioda półprzewodnikowa Marcin Polkowski (251328) 19 kwietnia 2007 r. Spis treści 1 Cel ćwiczenia 2 2 Opis ćwiczenia 2 3 Wykonane pomiary 3 3.1 Dioda krzemowa...............................................

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia: WŁASNOŚCI OBCIĄŻONEGO SILNIKA ELEKTRYCZNEGO

Temat ćwiczenia: WŁASNOŚCI OBCIĄŻONEGO SILNIKA ELEKTRYCZNEGO Temat ćwiczenia: WŁASNOŚCI OBCIĄŻONEGO SILNIKA ELEKTRYCZNEGO 1. Wprowadzenie Celem ćwiczenia jest badanie wpływu momentu obrotowego na pracę silnika elektrycznego DC. W ćwiczeniu używane są silniki prądu

Bardziej szczegółowo

BADANIE SILNIKA INDUKCYJNEGO

BADANIE SILNIKA INDUKCYJNEGO BADANIE SILNIKA INDUKCYJNEGO Cel ćwiczenia: poznanie budowy, zasady działania, metod rozruchu, źródeł strat mocy i podstawowych charakterystyk silnika indukcyjnego trójfazowego. 4.. Budowa i zasada działania

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska

Politechnika Warszawska Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.02. Woltomierz RMS oraz Analizator Widma 1. Woltomierz RMS oraz Analizator Widma Ćwiczenie to ma na celu poznanie

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLAGU INSTRUKCJA LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI Dla studentów II roku kierunku MECHANIKI I BUDOWY MASZYN Spis treści. POMIAR PRĄDÓW I NAPIĘĆ W OBWODZIE PRĄDU STAŁEGO....

Bardziej szczegółowo

ZESTAWIENIE PARAMETRÓW TECHNICZNYCH APARATURY BADAWCZEJ

ZESTAWIENIE PARAMETRÓW TECHNICZNYCH APARATURY BADAWCZEJ ZESTAWIENIE PARAMETRÓW TECHNICZNYCH APARATURY BADAWCZEJ STANOWISKA DO BADAŃ GENERATORÓW ASYNCHRONICZNYCH I SYNCHRONICZNYCH DLA ENERGETYKI ODNAWIALNEJ Zespół elektromaszynowy z jednofazowym samowzbudnym

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA PRZETWORNIK RÓŻNICY CIŚNIEŃ DPC250; DPC250-D; DPC4000; DPC4000-D

SPECYFIKACJA PRZETWORNIK RÓŻNICY CIŚNIEŃ DPC250; DPC250-D; DPC4000; DPC4000-D SPECYFIKACJA PRZETWORNIK RÓŻNICY CIŚNIEŃ DPC250; DPC250-D; DPC4000; DPC4000-D 1. Wprowadzenie...3 1.1. Funkcje urządzenia...3 1.2. Charakterystyka urządzenia...3 1.3. Warto wiedzieć...3 2. Dane techniczne...4

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Laboratorium elektroniki Ćwiczenie nr 1 Temat: PRZYRZĄDY POMIAROWE Rok studiów Grupa Imię i nazwisko Data Podpis Ocena 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY KATEDRA AUTOMATYKI I ELEKTRONIKI 1. Wybrane zastosowania diod półprzewodnikowych Materiały pomocnicze do pracowni specjalistycznej z przedmiotu: Systemy CAD

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe"

Ćwiczenie: Mierniki cyfrowe Ćwiczenie: "Mierniki cyfrowe" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: Próbkowanie

Bardziej szczegółowo

Wykład 5. Piotr Sauer Katedra Sterowania i Inżynierii Systemów

Wykład 5. Piotr Sauer Katedra Sterowania i Inżynierii Systemów Serwonapędy w automatyce i robotyce Wykład 5 Piotr Sauer Katedra Sterowania i Inżynierii Systemów Prądnica prądu stałego zasada działania e Blv sinαα Prądnica prądu stałego zasada działania Prądnica prądu

Bardziej szczegółowo

BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO Strona 1/5

BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO Strona 1/5 BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO Strona 1/5 BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO 1. Wiadomości wstępne Silniki asynchroniczne jednofazowe są szeroko stosowane wszędzie tam, gdzie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA ELEKTROWNIA WIATROWA

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI. Licznik amperogodzin ETM-01.1. ELEKTROTECH Dzierżoniów. 1. Zastosowanie

INSTRUKCJA OBSŁUGI. Licznik amperogodzin ETM-01.1. ELEKTROTECH Dzierżoniów. 1. Zastosowanie 1. Zastosowanie INSTRUKCJA OBSŁUGI Licznik amperogodzin ETM-01.1 Licznik ETM jest licznikiem ładunku elektrycznego przystosowanym do współpracy z prostownikami galwanizerskimi unipolarnymi. Licznik posiada

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Energetyka Rodzaj przedmiotu: kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Uzyskanie podstawowej wiedzy

Bardziej szczegółowo

Panelowe przyrządy cyfrowe. Ogólne cechy techniczne

Panelowe przyrządy cyfrowe. Ogólne cechy techniczne DHB Panelowe przyrządy cyfrowe Panelowe przyrządy cyfrowe, pokazujące na ekranie, w zależności od modelu, wartość mierzonej zmiennej elektrycznej lub wartość proporcjonalną sygnału procesowego. Zaprojektowane

Bardziej szczegółowo

kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES) nieobowiązkowy (obowiązkowy / nieobowiązkowy) język polski VII semestr letni (semestr zimowy / letni)

kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES) nieobowiązkowy (obowiązkowy / nieobowiązkowy) język polski VII semestr letni (semestr zimowy / letni) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Kompatybilności Elektromagnetycznej i Jakości Energii Elektrycznej.

Laboratorium Kompatybilności Elektromagnetycznej i Jakości Energii Elektrycznej. Laboratorium Kompatybilności Elektromagnetycznej i Jakości Energii. Opiekun: mgr inż. Piotr Leżyński Sala nr 9, budynek A-9 Laboratorium świadczy usługi pomiarowe w obszarze EMC i jakości energii elektrycznej.

Bardziej szczegółowo

Impedancje i moce odbiorników prądu zmiennego

Impedancje i moce odbiorników prądu zmiennego POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LABORATORIUM ELEKTRYCZNE Impedancje i moce odbiorników prądu zmiennego (E 6) Opracował: Dr inż.

Bardziej szczegółowo

TRÓJFAZOWY PRZEKAŹNIK NAPIĘCIOWO-CZASOWY

TRÓJFAZOWY PRZEKAŹNIK NAPIĘCIOWO-CZASOWY TRÓJFAZOWY PRZEKAŹNIK NAPIĘCIOWO-CZASOWY Kopex Electric Systems S.A. ul. Biskupa Burschego 3, 43-100 Tychy tel.: 00 48 32 327 14 58 fax: 00 48 32 327 00 32 serwis: 00 48 32 327 14 57 e-mail: poczta@kessa.com.pl,

Bardziej szczegółowo

mgr inŝ. TADEUSZ MAŁECKI MASZYNY ELEKTRYCZNE Kurs ELEKTROMECHANIK stopień pierwszy Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych

mgr inŝ. TADEUSZ MAŁECKI MASZYNY ELEKTRYCZNE Kurs ELEKTROMECHANIK stopień pierwszy Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych mgr inŝ. TADEUSZ MAŁECKI MASZYNY ELEKTRYCZNE Kurs ELEKTROMECHANIK stopień pierwszy Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych Mosina 2001 Od autora Niniejszy skrypt został opracowany na podstawie rozkładu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4 - Badanie charakterystyk skokowych regulatora PID.

Ćwiczenie 4 - Badanie charakterystyk skokowych regulatora PID. Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie KATEDRA AUTOMATYKI LABORATORIUM Aparatura Automatyzacji Ćwiczenie 4. Badanie charakterystyk skokowych regulatora PID. Wydział EAIiE kierunek

Bardziej szczegółowo

WIECZOROWE STUDIA ZAWODOWE LABORATORIUM OBWODÓW I SYGNAŁÓW

WIECZOROWE STUDIA ZAWODOWE LABORATORIUM OBWODÓW I SYGNAŁÓW POLTECHNKA WARSZAWSKA NSTYTUT RADOELEKTRONK ZAKŁAD RADOKOMUNKACJ WECZOROWE STUDA ZAWODOWE LABORATORUM OBWODÓW SYGNAŁÓW Ćwiczenie 1 Temat: OBWODY PRĄDU STAŁEGO Opracował: mgr inż. Henryk Chaciński Warszawa

Bardziej szczegółowo

Pomiar prędkości obrotowej

Pomiar prędkości obrotowej 2.3.2. Pomiar prędkości obrotowej Metody: Kontaktowe mechaniczne (prądniczki tachometryczne różnych typów), Bezkontaktowe: optyczne (światło widzialne, podczerwień, laser), elektromagnetyczne (indukcyjne,

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki Opracował: Mgr inż. Marek Staude Instytut Elektrotechniki i Automatyki Okrętowej Część 8 Maszyny asynchroniczne indukcyjne prądu zmiennego Maszyny asynchroniczne

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektryczny Instytut Elektroenergetyki Zakład Elektrowni i Gospodarki Elektroenergetycznej

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektryczny Instytut Elektroenergetyki Zakład Elektrowni i Gospodarki Elektroenergetycznej POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektryczny Instytut Elektroenergetyki Zakład Elektrowni i Gospodarki Elektroenergetycznej INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA Kalibracja kanału pomiarowego 1. Wstęp W systemach sterowania

Bardziej szczegółowo

Instytut Politechniczny Zakład Elektrotechniki i Elektroniki

Instytut Politechniczny Zakład Elektrotechniki i Elektroniki Instytut Politechniczny Kod przedmiotu: PLPILA02-IPELE-I-IIIkC5-2013-S Pozycja planu: C5 1. INFORMACJE O PRZEDMIOCIE A. Podstawowe dane 1 Nazwa przedmiotu Metrologia I 2 Kierunek studiów Elektrotechnika

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi miernika uniwersalnego MU-02D

Instrukcja obsługi miernika uniwersalnego MU-02D Instrukcja obsługi miernika uniwersalnego MU-02D 1. Informacje ogólne Miernik MU-02D umożliwia pomiary napięć stałych (do 1000V) i przemiennych (do 750V), natężenia prądu stałego (do 10A), oporności (do

Bardziej szczegółowo

Silniki prądu stałego

Silniki prądu stałego Silniki prądu stałego Maszyny prądu stałego Silniki zamiana energii elektrycznej na mechaniczną Prądnice zamiana energii mechanicznej na elektryczną Często dane urządzenie może pracować zamiennie. Zenobie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia"

Ćwiczenie: Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia Ćwiczenie: "Pomiary mocy w układach trójfazowych dla różnych charakterów obciążenia" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE nr 3. Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników analogowo-cyfrowych

ĆWICZENIE nr 3. Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników analogowo-cyfrowych Politechnika Łódzka Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych WWW.DSOD.PL LABORATORIUM METROLOGII ELEKTRONICZNEJ ĆWICZENIE nr 3 Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 3. Badanie instalacji fotowoltaicznej DC z akumulatorem

Ćwiczenie nr 3. Badanie instalacji fotowoltaicznej DC z akumulatorem Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych Laboratorium Fotowoltaiki Ćwiczenie nr 3 Badanie instalacji fotowoltaicznej DC z akumulatorem OPIS STANOWISKA ORAZ INSTALACJI OGNIW SŁONECZNYCH.

Bardziej szczegółowo

Rys. 1 Schemat układu L 2 R 2 E C 1. t(0+)

Rys. 1 Schemat układu L 2 R 2 E C 1. t(0+) Autor: Piotr Fabijański Koreferent: Paweł Fabijański Zadanie Obliczyć napięcie na stykach wyłącznika S zaraz po jego otwarciu, w chwili t = (0 + ) i w stanie ustalonym, gdy t. Do obliczeń przyjąć następujące

Bardziej szczegółowo

Napędy z silnikiem prądu stałego: obcowzbudnym i z magnesami trwałymi.

Napędy z silnikiem prądu stałego: obcowzbudnym i z magnesami trwałymi. Napędy z silnikiem prądu stałego: obcowzbudnym i z magnesami trwałymi. Warszawa marzec 2008 1. Symbole występujące w tekście Litery duże oznaczają wielkości stałe (wartości średnie, skuteczne, amplitudy,

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM MECANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM Ćwiczenie nr 4 Współpraca pompy z układem przewodów. Celem ćwiczenia jest sporządzenie charakterystyki pojedynczej pompy wirowej współpracującej z układem przewodów, przy różnych

Bardziej szczegółowo

BADANIE STATYCZNYCH WŁAŚCIWOŚCI PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH

BADANIE STATYCZNYCH WŁAŚCIWOŚCI PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH BADAIE STATYCZYCH WŁAŚCIWOŚCI PRZETWORIKÓW POMIAROWYCH 1. CEL ĆWICZEIA Celem ćwiczenia jest poznanie: podstawowych pojęć dotyczących statycznych właściwości przetworników pomiarowych analogowych i cyfrowych

Bardziej szczegółowo

BADANIE PRĄDNICY PRĄDU STAŁEGO

BADANIE PRĄDNICY PRĄDU STAŁEGO BADANIE PRĄDNICY PRĄDU STAŁEGO Cel ćwiczenia: poznanie budowy, zasady działania i podstawowych charakterystyk prądnicy prądu stałego w układzie pracy samowzbudnym i bocznikowym. 4.1. Pomiar rezystancji

Bardziej szczegółowo

Cel zajęć: Program zajęć:

Cel zajęć: Program zajęć: KIERUNEK STUDIÓW: ELEKTROTECHNIKA I stopień NAZWA PRZEDMIOTU: NAPĘD ELEKTRYCZNY (dzienne: 30h - wykład, 0h - ćwiczenia rachunkowe, 30h - laboratorium) Semestr: W Ć L P S VI 2 2 Cel zajęć: Celem zajęć jest

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych"

Ćwiczenie: Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych Ćwiczenie: "Właściwości wybranych elementów układów elektronicznych" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki.

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: systemy sterowania Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium UKŁADY AUTOMATYKI PRZEMYSŁOWEJ Industrial Automatics Systems

Bardziej szczegółowo

Tranzystor bipolarny

Tranzystor bipolarny Tranzystor bipolarny 1. zas trwania: 6h 2. ele ćwiczenia adanie własności podstawowych układów wykorzystujących tranzystor bipolarny. 3. Wymagana znajomość pojęć zasada działania tranzystora bipolarnego,

Bardziej szczegółowo

Różnicowy przetwornik ciśnienia EL-PS-xxx

Różnicowy przetwornik ciśnienia EL-PS-xxx Różnicowy przetwornik ciśnienia EL-PS-xxx 1. Dane techniczne Wymiary: 95 x 104 x 55mm Różnicowy pomiar ciśnienia w zakresie: EL-PS-2.5: -2.5 2.5 kpa EL-PS-7.5: -7.5 7.5 kpa EL-PS-35: -35 35 kpa EL-PS-100:

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 4

Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 4 Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 4 Temat: Badanie własności przełączających diod półprzewodnikowych Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest poznanie własności przełączających złącza p - n oraz wybranych

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI Przekaźnik na USB Nr katalogowy RELx-USB-00

INSTRUKCJA OBSŁUGI Przekaźnik na USB Nr katalogowy RELx-USB-00 INSTRUKCJA OBSŁUGI Przekaźnik na USB Nr katalogowy RELx-USB-00 data publikacji kwiecień 2010 Strona 2 z 8 SPIS TREŚCI 1. Charakterystyka ogólna... 3 1.1 Sygnalizacja... 3 1.2 Obudowa... 3 2. Zastosowanie...

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 1. Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy.

Ćwiczenie nr 1. Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy. Ćwiczenie nr 1 Regulacja i pomiar napięcia stałego oraz porównanie wskazań woltomierzy. 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest analiza wpływów i sposobów włączania przyrządów pomiarowych do obwodu elektrycznego

Bardziej szczegółowo

Ć w i c z e n i e 1 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH

Ć w i c z e n i e 1 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH Ć w i c z e n i e 6 BADANIE PROSTOWNIKÓW NIESTEROWANYCH. Wiadomości ogólne Prostowniki są to urządzenia przetwarzające prąd przemienny na jednokierunkowy. Prostowniki stosowane są m.in. do ładowania akumulatorów,

Bardziej szczegółowo

Lekcja 1. Temat: Organizacja i bezpieczeństwo pracy w pracowni elektronicznej.

Lekcja 1. Temat: Organizacja i bezpieczeństwo pracy w pracowni elektronicznej. Lekcja 1 Temat: Organizacja i bezpieczeństwo pracy w pracowni elektronicznej. 1. Zasady bezpieczeństwa na lekcji. 2. Zapoznanie z programem nauczania. 3. Omówienie kryteriów oceniania. 4. Prowadzenie zeszytu.

Bardziej szczegółowo

RM699B przekaźniki miniaturowe

RM699B przekaźniki miniaturowe wersja (V) Dane styków Ilość i rodzaj zestyków Materiał styków Maksymalne napięcie zestyków Minimalne napięcie zestyków Znamionowy prąd obciążenia w kategorii AC1 DC1 Minimalny prąd zestyków Maksymalny

Bardziej szczegółowo

Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa

Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa POLTECHNK ŚLĄSK WYDZŁ NŻYNER ŚRODOWSK ENERGETYK NSTYTT MSZYN RZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LBORTORM ELEKTRYCZNE Obwody liniowe. Sprawdzanie praw Kirchhoffa (E 2) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGLEWCZ 3 1. Cel

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH

INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH Instrukcja do ćwiczenia Łódź 1996 1. CEL ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ VIII-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Instrukcja ćwiczenia nr 8. EW 1 8 EW WYZNACZENIE ZAKRESU PRACY I

Bardziej szczegółowo

Sprzęt i architektura komputerów

Sprzęt i architektura komputerów Bogdan Olech Mirosław Łazoryszczak Dorota Majorkowska-Mech Sprzęt i architektura komputerów Laboratorium Temat:Pomiary podstawowych wielkości elektryczych: prawa Ohma i Kirchhoffa Katedra Architektury

Bardziej szczegółowo

Pętla prądowa 4 20 ma

Pętla prądowa 4 20 ma LABORATORIM: SIECI SENSOROWE Ćwiczenie nr Pętla prądowa 0 ma Opracowanie Dr hab. inż. Jerzy Wtorek Katedra Inżynierii Biomedycznej Gdańsk 009 Część pierwsza. Cel i program ćwiczenia Celem ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia: Zestaw do badania cyfrowych układów logicznych

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia: Zestaw do badania cyfrowych układów logicznych ZP/UR/46/203 Zał. nr a do siwz Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia: Zestaw do badania cyfrowych układów logicznych Przedmiot zamówienia obejmuje następujące elementy: L.p. Nazwa Ilość. Zestawienie komputera

Bardziej szczegółowo

Z powyższej zależności wynikają prędkości synchroniczne n 0 podane niżej dla kilku wybranych wartości liczby par biegunów:

Z powyższej zależności wynikają prędkości synchroniczne n 0 podane niżej dla kilku wybranych wartości liczby par biegunów: Bugaj Piotr, Chwałek Kamil Temat pracy: ANALIZA GENERATORA SYNCHRONICZNEGO Z MAGNESAMI TRWAŁYMI Z POMOCĄ PROGRAMU FLUX 2D. Opiekun naukowy: dr hab. inż. Wiesław Jażdżyński, prof. AGH Maszyna synchrocznina

Bardziej szczegółowo

Regulator PID w sterownikach programowalnych GE Fanuc

Regulator PID w sterownikach programowalnych GE Fanuc Regulator PID w sterownikach programowalnych GE Fanuc Wykład w ramach przedmiotu: Sterowniki programowalne Opracował na podstawie dokumentacji GE Fanuc dr inż. Jarosław Tarnawski Cel wykładu Przypomnienie

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektryczny. Katedra Telekomunikacji i Aparatury Elektronicznej. Konstrukcje i Technologie w Aparaturze Elektronicznej.

Wydział Elektryczny. Katedra Telekomunikacji i Aparatury Elektronicznej. Konstrukcje i Technologie w Aparaturze Elektronicznej. Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Telekomunikacji i Aparatury Elektronicznej Konstrukcje i Technologie w Aparaturze Elektronicznej Ćwiczenie nr 5 Temat: Przetwarzanie A/C. Implementacja

Bardziej szczegółowo

BADANIA POMIAROWE NAPĘDU PRĄDU PRZEMIENNEGO Z TRÓJFAZOWYM PRZEMIENNIKIEM CZĘSTOTLIWOŚCI

BADANIA POMIAROWE NAPĘDU PRĄDU PRZEMIENNEGO Z TRÓJFAZOWYM PRZEMIENNIKIEM CZĘSTOTLIWOŚCI OLESIAK Krzysztof 1 Przemiennik częstotliwości, Silnik asynchroniczny, Bezpośrednie sterowanie momentem BADANIA POMIAROWE NAPĘDU PRĄDU PRZEMIENNEGO Z TRÓJFAZOWYM PRZEMIENNIKIEM CZĘSTOTLIWOŚCI W referacie

Bardziej szczegółowo

TRANZYSTOR UNIPOLARNY MOS

TRANZYSTOR UNIPOLARNY MOS KTEDR ELEKTRONIKI GH L B O R T O R I U M ELEMENTY ELEKTRONICZNE TRNZYSTOR UNIPOLRNY MOS RE. 2.1 Laboratorium Elementów Elektronicznych: TRNZYSTOR UNIPOLRNY MOS 1. CEL ĆWICZENI - zapoznanie się z działaniem

Bardziej szczegółowo