Systemy informatyczne w zarządzaniu wiedzą. W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Systemy informatyczne w zarządzaniu wiedzą. W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi"

Transkrypt

1 Systemy informatyczne w zarządzaniu wiedzą W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi

2 Funkcje systemu zarządzania wiedzą Podstawowa dostarczenie użytkownikowi informacji, która po przetworzeniu umożliwia skuteczne podejmowanie decyzji. Nieodzowne jest stosowanie systemów informatycznych. Pełnią one jednak rolę wspomagająca zarządzanie wiedzą w organizacji a nie zarządzają. Inne funkcje gromadzenie danych (ich klasyfikacja wg poziomu ważności) przechowywanie danych ich archiwizacja zarządzanie danymi (wszelkiego rodzaju analizy)

3 Hierarchia wiedzy Wiedza w gestii ludzi Dane w hierarchii wiedzy: fakty, obrazy, dźwięki, liczby. Interpretacja danych analizy, syntezy, agregacje itd. dają informacje (przefiltrowane i podsumowane dane często zamienione we wzory) Informacje są podstawą wiedzy po dodaniu do nich działania i zastosowania. (wykorzystanie wzorów w danym kontekście w celu osiągnięcia zaplanowanych efektów jest widzą. W trzystopniowej hierarchii są nią: instynkty, idee, przepisy, procedury które pozwalają podjąć decyzję) Rola systemów informatycznych w zarządzaniu wiedzą wspomagająca (nawet najinteligentniejsze systemy nie są w chwili obecnej w stanie podejmować decyzji systemy deterministyczne i rozmyte)

4 Systemy Zarządzania Wiedzą ICONS (Intelligent CONtent Management) Rodan System Portale korporacyjne jako najbardziej zaawansowane systemy pod względem funkcjonalności

5 Portal korporacyjny 1. SAP (Systems Applications and Products in Data Processing) Kompletne rozwiązania korporacyjne umożliwiajace użytkownikom spersonalizowany i wygodny dostęp do wszystkiego, czego potrzebują, w dowolnym czasie i miejscu w bezpieczny sposób poprzez INTERNET, aby zrealizować swoje zadania 2. IBM (International Business Machines) Centralny interfejs WWW do wszystkiego, co w przeciwnym wypadku byłoby osobną i niekompatybilną informacja rozproszoną w wielu oddzielnych aplikacjach (interfejs pomiędzy użytkownikiem pracownikiem, dostawcą, klientem lub partnerem oraz systemami informatycznymi w przedsiębiorstwie)

6 Współczesny portal korporacyjny Interfejs pomiędzy użytkownikiem pracownikiem, dostawcą, klientem lub partnerem oraz systemami informatycznymi w przedsiębiorstwie Funkcje: - wsparcie dla pracy zespołowej; -zarządzanie użytkownikami; - import i eksport dokumentów; - nawigacja i wyszukiwanie. Role: - sprawne zarządzanie informacjami i danymi; - usprawnienie kontaktów międzyludzkich; - platforma wymiany informacji; - narzędzie do wspomagania pracy zespołowej. (koncepcja zarządzania wiedzą pozwalająca uznać te systemy jako klasy IPSS (Integrated Performance Supporting Systems) wspomagające efektywność

7 Działanie systemów klasy IPSS -brak odpowiedzi w systemie -przekierowanie do ekspertów -archiwizowanie odpowiedzi w systemie -proces poszukiwania odpowiedzi odbywa się w środowisku systemu -archiwizacja pytań i odpowiedzi -katalogowanie informacji -rejestracja ekspertów -zadawanie pytań w obrębie katalogu Portale: - AskMe, Orbital; -Pyton Management - Guru Sp z o.o..

8 Inne narzędzia IT Systemy zarządzania dokumentami (Document Management): umożliwiają gromadzenie i klasyfikowanie dokumentów, ułatwiają ich wyszukiwanie i dostęp do nich, a także rejestrowanie prac wykonanych na tych dokumentach (np. kontrolowanie ich wersji, śledzenie wprowadzonych zmian) Systemy obiegu pracy (Workflow): (wspierają realizacje procedur postępowania z dokumentami. Narzedzia służą do automatyzacji całego lub części procesu biznesowego. System przydziela poszczególne zadania pracownikom i zarządza harmonogramem ich realizacji. Umożliwia usprawnienie zarządzania procesami w przedsiębiorstwie) Systemy wspomagania decyzji, systemy eksperckie: (są to interaktywne systemy komputerowe wykorzystywane w pełnieniu funkcji planistycznych i decyzyjnych. Umożliwiają kierownikom uzyskanie wyselekcjonowanej, skondensowanej i przeanalizowanej informacji oraz ułatwiają podejmowanie nierutynowych decyzji, czyli umożliwiają zarządzanie informacją )

9 PODZIAŁ WIELKICH SYSTEMÓW Wzorce architektoniczne Wzorce architektoniczne uogólnione spojrzenie na strukturę systemu Są wykorzystywane przy tworzeniu głównych części systemu widocznych na pierwszy rzut oka Pozwalają na generacje podsystemów Związki pomiedzy podsystemami pozwalają dopasować opracowywany system do któregoś z wzorców architektonicznych - Architektura trójwarstwowa - Wzorzec potoków i filtrów - Wzorzec architektury obiektowej

10 PODZIAŁ WIELKICH SYSTEMÓW Architektura trójwarstwowa (system obsługi zamówień) <<subsystem>> Interfejs Użytkownika <<subsystem>> Reguły biznesowe <<subsystem>> Baza Danych Trzy warstwy - aby reguły biznesowe działały muszą korzystać z bazy danych Przypisanie poszczególnych części systemu do kolejnych warstw: Formularz część Interfejsu Użytkownika; Dane zebrane w związku z zamówieniem warstwa Bazy Danych; Proces pobierania zamówienia warstwa Reguł Biznesowych Korzyści: Jedna baza danych; zestaw procesów biznesowych - spójny

11 PODZIAŁ WIELKICH SYSTEMÓW Wzorzec potoków i filtrów (system obsługi zamówień) <<subsystem>> Przyjmowania Zamówień <<subsystem>> Przyjmowania Przesyłek <<subsystem>> Obsługa Płatności <<subsystem>> Baza Danych Pewien syststem przyjmuje dane, w pewien sposób je przetwarza, a następnie je zwraca, potem kolejny element pobiera zwrócone informacje, przetwarza itd. Elementy są niezależne i tak naprawdę nic nie wiedza o sobie. Przyjmowanie zamówień wykonuje prace i umieszcza ją na stosie zamówień Wysyłanie przesyłek pobiera stos zamówień, przygotowuje je i wysyła tworząc stos płatności Te są pobierane przez Obsługe płatności i są realizowane; DUŻA NIEZALEŻNOŚĆ PODSYSTEMÓW ZALEŻNOŚĆ OD STRUMIENIA DANYCH ZAPISYWANYCH SIOS

12 PODZIAŁ WIELKICH SYSTEMÓW Wzorzec architektury obiektowej (system obsługi zamówień) <<subsystem>> Przyjmowanie zamówień <<subsystem>> Wysyłanie przesyłek <<subsystem>> Obsługa płatności Podsystemy zdefiniowane wokół danych i związanych z nimi funkcjami Pomiędzy podsystemami istnieją zależności, ale podsystemy nie wiedzą nic o sobie: Przyjmowanie zamówień zawiera zamówienia i funkcje które je przetwarzają Obsługa płatności zajmuje się opłatami, kredytami i kontami Wysyłanie przesyłek zajmuje się przesyłkami i informacjami adresowymi. Tutaj każda funkcja jest niezależna lokalizowana w jednej części w trójwarstwowej każda funkcja istnieje w trzech warstwach w potokach i filtrach funkcje komunikują się za pomocą danych.

13 Proces zarządzania danymi Zarządzanie danymi obejmuje czynności: gromadzenie danych (ich klasyfikacja wg poziomu ważności) przechowywanie danych zarządzanie danymi (wszelkiego rodzaju analizy) Systemy informatyczne służące w/w celom to tzw. Systemy Baz Danych (SBD) Zaleta: prostota przeszukiwania np. od klucza

14 Edytor tekstu czy skomplikowana baza danych Stosowanie edytorów tekstów do tworzenia baz danych jest właściwe jedynie w przypadku gromadzenia niewielkiej ilości informacji, bądź operacje wykonywane na tych danych nie będą skomplikowane. Narzędzia Exel-owe Works-owe dają możliwość wyszukiwania ale niewielką

15 Etapy rozwoju baz danych Etap 1 - zwany tradycyjnym poszczególne programy użytkowe miały niezależne dane, procedury i modele. Obok siebie istniały dane, sposób ich przetwarzania oraz opisy obiektu Program użytkowy 1 Program użytkowy 2 Model Procedura Dane Model Procedura Dane itd Tradycyjne systemy baz danych mała elastyczność i niezbyt duże możliwości, niewątpliwie związane z ograniczeniami sprzętowymi (jednostanowiskowe)

16 Etapy rozwoju baz danych Etap 2 systemy baz danych z oprogramowaniem do zarządzania danymi możliwość współużytkowania danych przez wielu użytkowników, systemy drugiej generacji Program użytkowy 1 Program użytkowy 2 Program użytkowy N Model 1 Procedura 1 Model 2 Procedura 2 Model N Procedura N System Zarządzania Danymi itd. Dane 1 Dane 2 Dane N Współużytkowanie dzięki dostępowi bezpośredniemu do PAO. Zbiory danych oddzielone od programu który nimi zarządza. Informacje w oddzielnych plikach.

17 Etapy rozwoju baz danych Etap 2 systemy baz danych z oprogramowaniem do zarządzania danymi możliwość współużytkowania danych przez wielu użytkowników, systemy drugiej generacji Program użytkowy 1 Program użytkowy 2 Program użytkowy N Model 1 Procedura 1 Model 2 Procedura 2 Model N Procedura N System Zarządzania Danymi itd. Dane 1 Dane 2 Dane N Współużytkowanie dzięki dostępowi bezpośredniemu do PAO. Zbiory danych oddzielone od programu który nimi zarządza. Informacje w oddzielnych plikach.

18 Etapy rozwoju baz danych Etap 3 w obrębie jednego systemu może istnieć wiele baz danych pod warunkiem, że zawartości poszczególnych baz będą rozdzielone i nie powiązane ze sobą Program użytkowy 1 Program użytkowy 2 Program użytkowy N Model 1 Procedura 1 Model 2 Procedura 2 Model N Procedura N System Zarządzania Bazami Danych itd. Baza danych Zestaw baz danych system baz danych obsługiwanych przez System Zarządzania Bazami Danych

19 System zarządzania bazami danych System zarządzania bazami danych System Obsługi Baz Danych zawiera mechanizmy programistyczne pozwalające na efektywną obsługę baz danych, zaliczamy do nich: środki do gromadzenia, utrzymywania i administrowania zbiorami danych środki zapewniające bezpieczeństwo i spójność danych sprawny dostęp do danych aparat aktualizacji i przetwarzania danych mechanizmy wielodostępu transakcyjność reguły autoryzacji mechanizmy odtworzenia bazy w przypadku awarii środki optymalizacji bazy mechanizmy umożliwiające pracę w środowisku rozproszonym pakiety statystyczne interfejsy do innych systemów

20 Rodzaje baz danych Relacyjne Bazy Danych najbardziej popularne, budowa oparta o pojęcie rekordów oraz pól. Każdą RBD można potraktować jako tabelę złożoną z wierszy rekordów i kolumn pól. (każdy rekord składa się z określonej ilości pól) W relacyjnych bazach danych wprowadzono algebrę relacji gdzie relację łączą tabele w których rekordach występują wspólne pola Obiektowe Bazy Danych stanowią grupę obiektów których własności zostały określone zgodnie z obiektowym modelem danych. Implikuje to naturalną rozszerzalność bazy bez wprowadzania zmian do systemu. Możliwe są dwa sposoby rozszerzenia bazy danych: rozszerzenie zachowania się obiektu i dziedziczenie. Zachowanie może być rozszerzone poprzez dołączenie dodatkowych programów (medod) do już istniejących. W dowolnym momencie życia systemu można zdefiniować nowe klasy korzystając z już istniejących.

21 Tworzenie modelu obiektowego(1) Metody strukturalne tworzenia oprogramowania, opierają się na wyróżnianiu w tworzonym oprogramowaniu dwóch rodzajów składowych: pasywnych odzwierciedlających fakt przechowywania w systemie pewnych danych oraz składowych aktywnych odzwierciedlających fakt wykonywania w systemie pewnych operacji. Metody obiektowe wyróżniają w systemie składowe, które łączą w sobie możliwość przechowywania danych oraz wykonywania operacji

22 Tworzenie modelu obiektowego (2) Analiza strukturalna Analiza strukturalna zaczyna się od budowy dwóch różnych modeli systemu: modelu, będącego opisem pasywnej części systemu oraz modelu funkcji opisującego aktywną część systemu. Te dwa modele są następnie integrowane i wynikiem jest model przepływów danych. Zwolennicy analizy strukturalnej twierdzą, że budowa dwóch oddzielnych modeli ułatwia zrozumienie różnych aspektów systemu. Krytycy zwracają uwagę, na to że integracja tych dwóch modeli może być bardzo trudna.

23 Tworzenie modelu obiektowego (3) Analiza obiektowa System jest analizowany w sposób obiektowy jeśli: - Jest dzielony na obiekty posiadające: - Tożsamość, Stan, Zachowanie - Obiekty są grupowane w klasy złożone z obiektów o podobnych stanach i zachowaniu Metody obiektowe są wygodnym narzędziem analizy złożonych systemów, w szczególności systemów o dużej stronie pasywności i złożonej funkcjonalności

24 Notacja obiektowa (1) analiza Obiekt (ang. Object) projektowanie i implementacji Składowa dziedziny problemu posiadająca tożsamość, stan i zachowanie Konstrukcja języka programowania łącząca dane i metody (procedury i funkcje analiza Klasa (ang. Class) projektowanie i implementacji Wzorzec grupy obiektów Typ obiektowy w języku programowania

25 Notacja obiektowa (2) Klasa (ang. Class) pola (atrybuty) opisują stan obiektów klasy metod (usług, operacji) opisują operacje jakie można na polach tej klasy wykonywać Symbol klasy Symbol obiektu Nazwa klasy (np. ściana) Stan klasy: wysokość, grubość, jest nośna itp Pomaluj Zbuduj Nazwa obiektu : nazwa klasy (np. Jan Kowalski : Osoba) Nazwa klasy Atrybuty klasy Metody klasy :Osoba Jan Kowalski:

26 Notacja obiektowa (4) Związek klas (definiowany poprzez) nazwa związku Uczelnia Pracodawca Zatrudnia Pracownik Instytut role Uczelnia Zatrudnia Zatrudnia Pracuje Instytut Czynności realizowane w związku Bank Karta kredytowa Bank PIN Karta kredytowa Związek kwalifikowany Kwalifikator związku PIN

27 Notacja obiektowa (3) generalizacja - specjalizacja Dwie klasy pozostają w związku generalizacjispecjalizacji, jeżeli jedna z nich, zwana specjalizacją jest rodzajem drugiej zwanej generalizacją. pracownik pracownik generalizacja pracownik Związek klas nauczyciel Pracownik naukowy Kierowca dziekan zero lub wiele specjalizacja zero lub jeden Instytut Prawo jazdy nauczyciel Dziekan Kierownik projektu Student Wykład Grupa laboratoryjna

28 Notacja obiektowa (5) Diagramy przejść stanów Prezentują zmienne w czasie aspekty systemu (dynamiczne zachowanie się klas i grup klas; przedstawienie sposobów realizacji funkcji systemu) Zdarzenie zjawisko występujące w określonej chwili czasu (wprowadzenie danych, wybranie opcji, odczyt parametru) może być zewnętrzne lub wewnętrzne data input user interrupt open file koniec metody Time limit open file Stan okres pomiędzy zdarzeniami (np. stan overwrite, input, edycji, prezentacji) Przejście systemu zmiana stanu systemu j.w. (dodatkowe warunkowanie) Akcja czynności wykonywane w momencie zajścia zdarzenia, natychmiast (wypełnienie wartością pola, realizacja określonego obliczenia) Operacja wykonywane w czasie określonego stanu systemu, przerywana automatycznie poprzez zdarzenie zmieniające stan systemu (monitorowanie czasu)

29 Notacja obiektowa (6) Diagramy przejść stanów opis stanu STAN 1 Do: operacja... Entry: akcja Exit: akcja n przejście do STANU 2... zdarzenie (parametry) [warunek]/akcja Nazwa stanu Specyfikacja modelu obiektowego: nazwy, ogólny opis (klas i obiektów) oraz lista pól; lista metod; ograniczenia dla pól określonej klasy; liczba obiektów danej klasy; trwałość,chwilowe czy trwałe życie obiektów danej klasy

30 Notacja obiektowa (7) Specyfikacja metod dane wejściowe; dane wyjściowe; algorytm (opisywany poprzez język naturalny, schemat blokowy lub minispecyfikację); warunki wstępne (warunki jakie musza spełniać pola klasy do której należy metoda oraz dane wejściowe, aby metoda mogła rozpocząć się poprawnie) ; warunki końcowe (warunki jakie musza spełniać pola klasy do której należy metoda oraz dane wyjściowe po zakończeniu poprawnie rozpoczętej oraz poprawnie wykonanej metody); wyjątki sytuacje mogące zajść w trakcie realizacji metody (błąd otwarcia pliku); złożoność czasowa; złożoność pamięciowa; Algorytm klasyfikacji na podstawie reguł decyzyjnych: powtarzaj od reguły najważniejszej do najmniej ważnej jeżeli obiekt spełnia warunki reguły, to podejmowana jest reguła wskazywana przez regułę dopóki nie podjęto decyzji lub nie sprawdzono wszystkich reguł jeżeli nie podjęto decyzji, to podejmij decyzję wskazywaną przez regułę domniemaną

31 Tworzenie modelu obiektowego (4) Główne zadania Identyfikacja klas i obiektów Identyfikacja związków klas i obiektów Identyfikacja metod i komunikatów Identyfikacja i definiowanie pól Identyfikacja klas i obiektów: -podejście klasyczne, oparte na obserwacji z propozycją pojawiających się w systemach typowych klas; przedmioty, role, zdarzenia, interakcje, lokalizacje, dokumenty, organizacje, koncepcje, interfejsy dla systemów zewnętrznych, itp. - analiza dziedziny problemu; przeniesienie modelu opisanego przez ekspertów bądź w literaturze i wcześniejszych podobnych realizacjach - analiza w języku naturalnym; wykorzystuje opis fachowego modelu rzeczowniki potencjalne klasy, obiekty lub pola; czasowniki to potencjalne metody lub związki klas - analiza scenariuszy; tworzenie przypadków użycia

32 Tworzenie modelu obiektowego (5) Weryfikacja klas i obiektów: (odrzucenie zbędnych klas) - nieobecność pól i metod klasa poza odpowiedzialnością systemu - nieliczne pola i metody przenieść do innej klasy - jeden obiekt w klasie (klasa pit nowaka zbyt rozbudowane specjalizacje) - brak związku z innymi klasami klasa znajduje się poza zakresem odpowiedzialności systemu. Identyfikacja związków klas i obiektów (uogólnienie wielu pojedynczych związków pojawiających się pomiędzy obiektami tych klas) związki agregacji : (zawiera, składa się, obejmuje) Uczelnia 1+ wydział Symbol wskazujący całość zakłady instytut

33 Tworzenie modelu obiektowego (6) Identyfikacja związków klas i obiektów (uogólnienie wielu pojedynczych związków pojawiających się pomiędzy obiektami tych klas) związki generalizacji-specjalizacji (np. klasyfikacja wyrobów, pracowników itp.; dziedziczenie pól i metod często wskazuje na związek G-S.) Pracownik Adres Imię Nazwisko Edytuj dane Pracownik Adres Imię Nazwisko Edytuj dane Pracownik naukowy Adres Imię Nazwisko Stopień naukowy Edytuj dane Podaj listę publikacji Pracownik naukowy Stopień naukowy Podaj listę publikacji

34 Tworzenie modelu obiektowego (7) Identyfikacja i definiowanie pól - co jest potrzebne dla opisu danej klasy w ramach dziedziny problemu - jakie dane są potrzebne metodom danej klasy dla realizacji ich zadań - jakie pola należy wprowadzić dla opisu stanów w jakich mogą się znajdować obiekty danej klasy Student Adres Imię Miejsce pracy Numer indeksu Edytuj dane Błędy w umieszczaniu Pól w związku G-S Student dzienny Nazwisko Student zaoczny Nazwisko

35 Tworzenie modelu obiektowego (8) Identyfikacja i definiowanie metod i komunikatów Algorytmicznie proste Algorytmicznie złożone (metody śledzenia, wykonywanie obliczeń Konstruktory (metody tworzące nowe obiekty danej klasy) Destruktory (metody usuwające obiekty danej klasy) Metody pobierania/ustawiania wartości pól danej klasy ( GetData, SetData, GetField, SetField stanowią bezpośrednie odwołania do pól, czasem z warunkami) Metody służące do ustawiania związków pomiędzy obiektami Metody służące do edycji pól danej klasy

36 Tworzenie modelu obiektowego (9) Przykład system podatkowy Program ułatwia przygotowanie formularzy zeznań podatkowych (PIT-ów) oraz przechowywanie informacji o źródłach przychodów i ulg. Zeznanie może być tworzone dla pojedynczego podatnika lub małżeństwa. Zeznanie obejmuje informację o rocznych przychodach (w przypadku małżeństwa z podziałem na dochody męża i żony) oraz o ulgach podatkowych. Przychody podzielone są na klasy ze względu na źródło uzyskania, na przykład pozarolnicza działalność gospodarcza, wolny zawód. W ramach danej klasy przychodów podatnik mógł osiągnąć szereg przychodów z różnych źródeł. Wszystkie przychody opisane przez kwotę przychodu, kwotę kosztów, kwotę zapłaconych zaliczek oraz kwotę dochodu. Powyższe informacje pozwalają obliczyć należny podatek oraz kwotę do zapłaty/zwrotu. Zeznanie zawiera także informacje o podatniku(ach) oraz adres Urzędu Skarbowego do którego jest kierowane. System pozwala wydrukować wzorzec zeznania zawierający wszystkie informacje jakie podatnik musi umieścić w formularzu. Zeznanie można zabezpieczyć przed dalszymi zmianami (po złożeniu zeznania w Urzędzie). System pozwala na tworzenie listy podatników oraz Urzędów Skarbowych.

37 Tworzenie modelu obiektowego (10) Potencjalne klasy Informacja? Program PIT Przychody z danej klasy!! (klasa źródeł) Przychody z konkretnego źródła Roczne przychody Ulgi podatkowe Podatnik Urząd Skarbowy Lista Podatników Lista Urzędów skarbowych

38 Pola klas Tworzenie modelu obiektowego (11) Kwota przychodu kwota kosztów kwota zapłaconych zaliczek kwota dochodu należny podatek kwota do zapłaty adres urzędu adres podatnika Specjalizacje klas pozarolnicza działalność gospodarcza wolny zawód renty, emerytury prawa autorskie

39 Tworzenie modelu obiektowego (12) Powiązanie obiektów klas PIT i podatnik Jan Kowalski PIT1994/001 U.S. W_Górce Janina Kowalska PIT1995/011 U.S. W_Dole Kamil Lewocza PIT1995/012 U.S. W_Dolinie Obligatoryjność związków obiektów klasy PIT z obiektami klasy Podatnik Podatnik 1-2 PIT Urząd Skarbowy Kwalifikowany związek klas Podatnik ROK 1-2 PIT

40 Tworzenie modelu obiektowego (13) Związki agregacji w systemie podatkowym Pit 1-2 Roczne przychody Symbol wskazujący całość Ulgi podatkowe 1+ Przychody z danej klasy Lista podatników Lista PITów Lista urzędów skarbowych Przychody z konkretnego źródła Podatnik PIT Urząd skarbowy

41 Tworzenie modelu obiektowego (14) Związki G-S G S w systemie podatkowym Pit PIT pojedynczego podatnika PIT małżeństwa ROK Podatnik ROK 2 Roczne przychody 2

42 Tworzenie modelu obiektowego (15) Identyfikowanie pól Urząd skarbowy Nazwa ciąg znaków Adres dana złożona Podatnik Imię ciąg znaków Nazwisko ciąg znaków Imię ojca ciąg znaków Imię matki ciąg znaków Adres dana złożona Data urodzenia data Miejsce urodzenia ciąg znaków PESEL 11 cyfr PIT Rok liczba całkowita Podstawa opodatkowania kwota zł Należny podatek kwota zł Kwota do zwrotu Kwota zł PIT pojedynczego podatnika Adres dana złożona PIT małżeństwa Adres męża dana złożona Adres żony dana złożona Przychody Kwota przychodu kwota zł Kwota kosztów kwota zł Kwota zaliczek kwota zł Kwota dochodu kwota zł Przychody z danej klasy Nazwa źródła ciąg znaków Przychody z konkretnego źródła Opis ciąg znaków Dokument dana złożona Ulgi podatkowe Kwota ulg Kwota zł Ograniczenia pól Kwota przychodu > Kwota zaliczek Kwota dochodu = Kwota przychodu koszty itd.

43 Tworzenie modelu obiektowego (16) Scenariusz przepływu komunikatów Polecenie edycji rocznych przychodów Wyświetlana jest list przychodów z poszczególnych klas Polecenie edycji przychodów z danej klasy Zapamiętywane są dane kwoty z wybranej klasy Wyświetlana jest lista przychodów z konkretnych źródeł Dodanie nowego przychodu z konkretnego źródła - polecenie Tworzony i edytowany jest opis nowego przychodu z konkretnego źródła Uaktualniana jest lista przychodów z konkretnych źródeł Użytkownik wydaje polecenie edycji przychodu z konkretnego źródła Zapamiętywane są aktualne kwoty opisujące przychody z określonego źródła Edytowany jest opis przychodów z określonego źródła Na podstawie aktualnych kwot modyfikowane są przychody z danej klasy Uaktualniana jest lista przychodów z konkretnych źródeł Użytkownik wydaje polecenie usunięcia przychodu z konkretnego źródła... Po zakończeniu edycji przychodów z danej klasy modyfikowane są roczne przychody... Uaktualniana jest lista przychodów z poszczególnych klas

44 Porównanie baz danych Cechy podstawowe Zalety Relacyjne -dane zawarte w tabelach -tabele składają się z kolumn -typy predefiniowane -zmienna liczba wierszy -klucze zewnętrzne zamiast wskaźników -niezależność od języka programowania - dobrze zdefiniowana teoria -zarządzanie nawet wielką ilością danych -obiekt świata rzeczywistego jest odzwierciedlany przez obiekt bazy -typ obiektowy -złożone typy danych -enkapsulacja -dziedziczenie: Obiektowe strukturalne potomek dziedziczy strukturę danych behavioralne potomek dziedziczy metody i operatory - łatwa reprezentacja świata - dokładnie reprezentuje zależności pomiędzy obiektami - łatwość działania na złożonych obiektach -duża podatność na zmiany

45 Zalety Porównanie baz danych (2) Relacyjne - stosowanie złożonych kryteriów wyszukiwawczych -możliwość dostępu do danych fizycznych - kontrola dostępu do danych Obiektowe -możliwość definiowania własnych typów, metod - dobra integracja z językami programowania ogólnego przeznaczenia - ujednolicony model pojęciowy Wady - dla trudniejszych problemów dużo tabel - ograniczona podatność na zmiany - brak złożonych typów danych - trudne operowanie na danych złożonych - trudne rozproszenie w sieciach heterogenicznych - niezgodność z modelem używanym przez języki ogólnego przeznaczenia -powiązanie z jednym językiem -słaba obsługa przeszukiwania danych - brak powszechnie zaakceptowanego języka zapytań - brak możliwości optymalizacji zapytań - trudny lub nawet niemożliwy dostęp do danych -słaba kontrola dostępu -małe możliwości optymalizacji serwera

46 Najlepsze efekty Porównanie baz danych (3) Relacyjne - dane są proste niezagnieżdżone, łatwe do umieszczenia w tablicy - dane mają postać bierną a procesy korzystające z danych stale się zmieniają -często trzeba wyszukiwać dane spełniające różnorodne warunki Obiektowe - dane złożone, zagnieżdzona struktura - dane tworzą hierarchię - dane są rozproszone w sieci heterogenicznej - dane dynamicznie zmieniają rozmiar

Systemy baz danych w zarządzaniu przedsiębiorstwem. W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi

Systemy baz danych w zarządzaniu przedsiębiorstwem. W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi Systemy baz danych w zarządzaniu przedsiębiorstwem W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi Proces zarządzania danymi Zarządzanie danymi obejmuje czynności: gromadzenie

Bardziej szczegółowo

Systemy informatyczne w zarządzaniu wiedzą. W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi

Systemy informatyczne w zarządzaniu wiedzą. W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi Systemy informatyczne w zarządzaniu wiedzą W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi Funkcje systemu zarządzania wiedzą Podstawowa dostarczenie użytkownikowi informacji,

Bardziej szczegółowo

Tworzenie modelu obiektowego

Tworzenie modelu obiektowego Metody strukturalne tworzenia oprogramowania, opierają się na wyróżnianiu w tworzonym oprogramowaniu dwóch rodzajów składowych: pasywnych odzwierciedlających fakt przechowywania w systemie pewnych danych

Bardziej szczegółowo

Systemy informatyczne w zarządzaniu wiedzą. W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi

Systemy informatyczne w zarządzaniu wiedzą. W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi Systemy informatyczne w zarządzaniu wiedzą W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi Funkcje systemu zarządzania wiedzą Podstawowa dostarczenie użytkownikowi informacji,

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania 2/32 Cel analizy Celem fazy określania wymagań jest udzielenie odpowiedzi na pytanie:

Bardziej szczegółowo

Zalety projektowania obiektowego

Zalety projektowania obiektowego Zalety projektowania obiektowego Łatwe zarządzanie Możliwość powtórnego użycia klas obiektów projektowanie/programowanie komponentowe W wielu przypadkach występuje stosunkowo proste mapowanie pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34

Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34 Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34 Projektowanie oprogramowania cd. 2/34 Modelowanie CRC Modelowanie CRC (class-responsibility-collaborator) Metoda identyfikowania poszczególnych

Bardziej szczegółowo

CRM VISION FUNKCJE SYSTEMU

CRM VISION FUNKCJE SYSTEMU www.crmvision.pl CRM VISION FUNKCJE SYSTEMU www.crmvision.pl CRM VISION FUNKCJE SYSTEMU CRM Vision to nowoczesne, bezpieczne oprogramowanie wspomagające zarządzanie firmą poprzez usprawnienie przepływu

Bardziej szczegółowo

Pojęcie systemu informacyjnego i informatycznego

Pojęcie systemu informacyjnego i informatycznego BAZY DANYCH Pojęcie systemu informacyjnego i informatycznego DANE wszelkie liczby, fakty, pojęcia zarejestrowane w celu uzyskania wiedzy o realnym świecie. INFORMACJA - znaczenie przypisywane danym. SYSTEM

Bardziej szczegółowo

Bazy danych - wykład wstępny

Bazy danych - wykład wstępny Bazy danych - wykład wstępny Wykład: baza danych, modele, hierarchiczny, sieciowy, relacyjny, obiektowy, schemat logiczny, tabela, kwerenda, SQL, rekord, krotka, pole, atrybut, klucz podstawowy, relacja,

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA Pytania ogólne na egzamin dyplomowy

INFORMATYKA Pytania ogólne na egzamin dyplomowy INFORMATYKA Pytania ogólne na egzamin dyplomowy 1. Wyjaśnić pojęcia problem, algorytm. 2. Podać definicję złożoności czasowej. 3. Podać definicję złożoności pamięciowej. 4. Typy danych w języku C. 5. Instrukcja

Bardziej szczegółowo

Alicja Marszałek Różne rodzaje baz danych

Alicja Marszałek Różne rodzaje baz danych Alicja Marszałek Różne rodzaje baz danych Rodzaje baz danych Bazy danych można podzielić wg struktur organizacji danych, których używają. Można podzielić je na: Bazy proste Bazy złożone Bazy proste Bazy

Bardziej szczegółowo

Baza danych. Baza danych to:

Baza danych. Baza danych to: Baza danych Baza danych to: zbiór danych o określonej strukturze, zapisany na zewnętrznym nośniku (najczęściej dysku twardym komputera), mogący zaspokoić potrzeby wielu użytkowników korzystających z niego

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych Wykład I Wprowadzenie do baz danych Trochę historii Pierwsze znane użycie terminu baza danych miało miejsce w listopadzie w 1963 roku. W latach sześcdziesątych XX wieku został opracowany przez Charles

Bardziej szczegółowo

RELACYJNE BAZY DANYCH

RELACYJNE BAZY DANYCH RELACYJNE BAZY DANYCH Aleksander Łuczyk Bielsko-Biała, 15 kwiecień 2015 r. Ludzie używają baz danych każdego dnia. Książka telefoniczna, zbiór wizytówek przypiętych nad biurkiem, encyklopedia czy chociażby

Bardziej szczegółowo

Diagramy związków encji. Laboratorium. Akademia Morska w Gdyni

Diagramy związków encji. Laboratorium. Akademia Morska w Gdyni Akademia Morska w Gdyni Gdynia 2004 1. Podstawowe definicje Baza danych to uporządkowany zbiór danych umożliwiający łatwe przeszukiwanie i aktualizację. System zarządzania bazą danych (DBMS) to oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach treści kierunkowych Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium BAZY DANYCH I SYSTEMY EKSPERTOWE Database and expert systems Forma

Bardziej szczegółowo

LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika

LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika LK1: Wprowadzenie do MS Access Zakładanie bazy danych i tworzenie interfejsu użytkownika Prowadzący: Dr inż. Jacek Habel Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Zakład Projektowania Procesów

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie aplikacji Java

Analiza i projektowanie aplikacji Java Analiza i projektowanie aplikacji Java Modele analityczne a projektowe Modele analityczne (konceptualne) pokazują dziedzinę problemu. Modele projektowe (fizyczne) pokazują system informatyczny. Utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Plan prezentacji Wprowadzenie UML Diagram przypadków użycia Diagram klas Podsumowanie Wprowadzenie Języki

Bardziej szczegółowo

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 Bazy Danych LITERATURA C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 J. D. Ullman, Systemy baz danych, WNT - W-wa, 1998 J. D. Ullman, J. Widom, Podstawowy

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna

Technologia informacyjna Technologia informacyjna Pracownia nr 9 (studia stacjonarne) - 05.12.2008 - Rok akademicki 2008/2009 2/16 Bazy danych - Plan zajęć Podstawowe pojęcia: baza danych, system zarządzania bazą danych tabela,

Bardziej szczegółowo

Definicja bazy danych TECHNOLOGIE BAZ DANYCH. System zarządzania bazą danych (SZBD) Oczekiwania wobec SZBD. Oczekiwania wobec SZBD c.d.

Definicja bazy danych TECHNOLOGIE BAZ DANYCH. System zarządzania bazą danych (SZBD) Oczekiwania wobec SZBD. Oczekiwania wobec SZBD c.d. TECHNOLOGIE BAZ DANYCH WYKŁAD 1 Wprowadzenie do baz danych. Normalizacja. (Wybrane materiały) Dr inż. E. Busłowska Definicja bazy danych Uporządkowany zbiór informacji, posiadający własną strukturę i wartość.

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe

Programowanie obiektowe Programowanie obiektowe Wykład 13 Marcin Młotkowski 27 maja 2015 Plan wykładu Trwałość obiektów 1 Trwałość obiektów 2 Marcin Młotkowski Programowanie obiektowe 2 / 29 Trwałość (persistence) Definicja Cecha

Bardziej szczegółowo

Baza danych. Modele danych

Baza danych. Modele danych Rola baz danych Systemy informatyczne stosowane w obsłudze działalności gospodarczej pełnią funkcję polegającą na gromadzeniu i przetwarzaniu danych. Typowe operacje wykonywane na danych w systemach ewidencyjno-sprawozdawczych

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 2. Wykład 1

Bazy danych 2. Wykład 1 Bazy danych 2 Wykład 1 Sprawy organizacyjne Materiały i listy zadań zamieszczane będą na stronie www.math.uni.opole.pl/~ajasi E-mail: standardowy ajasi@math.uni.opole.pl Sprawy organizacyjne Program wykładu

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia

SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia Kurs Administrator baz danych skierowany jest przede wszystkim do osób zamierzających rozwijać umiejętności w zakresie administrowania bazami danych.

Bardziej szczegółowo

Systemy GIS Systemy baz danych

Systemy GIS Systemy baz danych Systemy GIS Systemy baz danych Wykład nr 5 System baz danych Skomputeryzowany system przechowywania danych/informacji zorganizowanych w pliki Użytkownik ma do dyspozycji narzędzia do wykonywania różnych

Bardziej szczegółowo

SHAREPOINT SHAREPOINT QM SHAREPOINT DESINGER SHAREPOINT SERWER. Opr. Barbara Gałkowska

SHAREPOINT SHAREPOINT QM SHAREPOINT DESINGER SHAREPOINT SERWER. Opr. Barbara Gałkowska SHAREPOINT SHAREPOINT QM SHAREPOINT DESINGER SHAREPOINT SERWER Opr. Barbara Gałkowska Microsoft SharePoint Microsoft SharePoint znany jest również pod nazwą Microsoft SharePoint Products and Technologies

Bardziej szczegółowo

Modelowanie i Programowanie Obiektowe

Modelowanie i Programowanie Obiektowe Modelowanie i Programowanie Obiektowe Wykład I: Wstęp 20 październik 2012 Programowanie obiektowe Metodyka wytwarzania oprogramowania Metodyka Metodyka ustandaryzowane dla wybranego obszaru podejście do

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe

Programowanie obiektowe Laboratorium z przedmiotu Programowanie obiektowe - zestaw 02 Cel zajęć. Celem zajęć jest zapoznanie z praktycznymi aspektami projektowania oraz implementacji klas i obiektów z wykorzystaniem dziedziczenia.

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia z zakresu baz danych

Podstawowe zagadnienia z zakresu baz danych Podstawowe zagadnienia z zakresu baz danych Jednym z najważniejszych współczesnych zastosowań komputerów we wszelkich dziedzinach życia jest gromadzenie, wyszukiwanie i udostępnianie informacji. Specjalizowane

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ

PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ PROGRAM NAUCZANIA DLA ZAWODU TECHNIK INFORMATYK, 351203 O STRUKTURZE PRZEDMIOTOWEJ Systemy baz danych 1. 2 Wstęp do baz danych 2. 2 Relacyjny model baz danych. 3. 2 Normalizacja baz danych. 4. 2 Cechy

Bardziej szczegółowo

Procesowa specyfikacja systemów IT

Procesowa specyfikacja systemów IT Procesowa specyfikacja systemów IT BOC Group BOC Information Technologies Consulting Sp. z o.o. e-mail: boc@boc-pl.com Tel.: (+48 22) 628 00 15, 696 69 26 Fax: (+48 22) 621 66 88 BOC Management Office

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem. dr Jakub Boratyński. pok. A38

Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem. dr Jakub Boratyński. pok. A38 Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem zajęcia 1 dr Jakub Boratyński pok. A38 Program zajęć Bazy danych jako podstawowy element systemów informatycznych wykorzystywanych

Bardziej szczegółowo

Zasady organizacji projektów informatycznych

Zasady organizacji projektów informatycznych Zasady organizacji projektów informatycznych Systemy informatyczne w zarządzaniu dr hab. inż. Joanna Józefowska, prof. PP Plan Definicja projektu informatycznego Fazy realizacji projektów informatycznych

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do baz danych

Wprowadzenie do baz danych Wprowadzenie do baz danych Bazy danych stanowią obecnie jedno z ważniejszych zastosowań komputerów. Podstawowe zalety komputerowej bazy to przede wszystkim szybkość przetwarzania danych, ilość dostępnych

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II Zespół TI Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski ti@ii.uni.wroc.pl http://www.wsip.com.pl/serwisy/ti/ Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja II Rozkład wymagający

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I

Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I Zespół TI Instytut Informatyki Uniwersytet Wrocławski ti@ii.uni.wroc.pl http://www.wsip.com.pl/serwisy/ti/ Rozkład materiału do nauczania informatyki w liceum ogólnokształcącym Wersja I Rozkład zgodny

Bardziej szczegółowo

Paweł Kurzawa, Delfina Kongo

Paweł Kurzawa, Delfina Kongo Paweł Kurzawa, Delfina Kongo Pierwsze prace nad standaryzacją Obiektowych baz danych zaczęły się w roku 1991. Stworzona została grupa do prac nad standardem, została ona nazwana Object Database Management

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych. mgr inż. Krzysztof Szałajko

Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych. mgr inż. Krzysztof Szałajko Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych mgr inż. Krzysztof Szałajko Czym jest baza danych? Co rozumiemy przez dane? Czym jest system zarządzania bazą danych? 2 / 25 Baza danych Baza danych

Bardziej szczegółowo

KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO

KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO III etap edukacyjny PG im. Tadeusza Kościuszki w Kościerzycach Przedmiot informatyka Klasa......... Rok szkolny Imię i nazwisko nauczyciela

Bardziej szczegółowo

Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym

Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym Diagramy ERD. Model struktury danych jest najczęściej tworzony z wykorzystaniem diagramów pojęciowych (konceptualnych). Najpopularniejszym konceptualnym modelem danych jest tzw. model związków encji (ERM

Bardziej szczegółowo

Programowanie MorphX Ax

Programowanie MorphX Ax Administrowanie Czym jest system ERP? do systemu Dynamics Ax Obsługa systemu Dynamics Ax Wyszukiwanie informacji, filtrowanie, sortowanie rekordów IntelliMorph : ukrywanie i pokazywanie ukrytych kolumn

Bardziej szczegółowo

Diagramy klas. WYKŁAD Piotr Ciskowski

Diagramy klas. WYKŁAD Piotr Ciskowski Diagramy klas WYKŁAD Piotr Ciskowski przedstawienie statyki systemu graficzne przedstawienie statycznych, deklaratywnych elementów dziedziny przedmiotowej oraz związków między nimi obiekty byt, egzemplarz

Bardziej szczegółowo

Comarch EDM System zarządzania elektroniczną dokumentacją medyczną.

Comarch EDM System zarządzania elektroniczną dokumentacją medyczną. Comarch EDM System zarządzania elektroniczną dokumentacją medyczną. Zgodnie z art. 56 ust. 2 ustawy dokumentacja medyczna od 1 sierpnia 2014 musi być prowadzona przez placówki służby zdrowia w formie elektronicznej.

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU I. KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: BAZY DANYCH 2. Kod przedmiotu: Bda 3. Jednostka prowadząca: Wydział Mechaniczno-Elektryczny 4. Kierunek: Automatyka i Robotyka 5. Specjalność: Informatyka Stosowana

Bardziej szczegółowo

Diagramy klas. dr Jarosław Skaruz http://ii3.uph.edu.pl/~jareks jaroslaw@skaruz.com

Diagramy klas. dr Jarosław Skaruz http://ii3.uph.edu.pl/~jareks jaroslaw@skaruz.com Diagramy klas dr Jarosław Skaruz http://ii3.uph.edu.pl/~jareks jaroslaw@skaruz.com O czym będzie? Notacja Ujęcie w różnych perspektywach Prezentacja atrybutów Operacje i metody Zależności Klasy aktywne,

Bardziej szczegółowo

Wybrane problemy z dziedziny modelowania i wdrażania baz danych przestrzennych w aspekcie dydaktyki. Artur Krawczyk AGH Akademia Górniczo Hutnicza

Wybrane problemy z dziedziny modelowania i wdrażania baz danych przestrzennych w aspekcie dydaktyki. Artur Krawczyk AGH Akademia Górniczo Hutnicza Wybrane problemy z dziedziny modelowania i wdrażania baz danych przestrzennych w aspekcie dydaktyki Artur Krawczyk AGH Akademia Górniczo Hutnicza Problem modelowania tekstowego opisu elementu geometrycznego

Bardziej szczegółowo

UML w Visual Studio. Michał Ciećwierz

UML w Visual Studio. Michał Ciećwierz UML w Visual Studio Michał Ciećwierz UNIFIED MODELING LANGUAGE (Zunifikowany język modelowania) Pozwala tworzyć wiele systemów (np. informatycznych) Pozwala obrazować, specyfikować, tworzyć i dokumentować

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BAZ DANYCH. 19. Perspektywy baz danych. 2009/2010 Notatki do wykładu "Podstawy baz danych"

PODSTAWY BAZ DANYCH. 19. Perspektywy baz danych. 2009/2010 Notatki do wykładu Podstawy baz danych PODSTAWY BAZ DANYCH 19. Perspektywy baz danych 1 Perspektywy baz danych Temporalna baza danych Temporalna baza danych - baza danych posiadająca informację o czasie wprowadzenia lub czasie ważności zawartych

Bardziej szczegółowo

Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki. Tematyka lekcji. Rok I. Liczba godzin. Blok

Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki. Tematyka lekcji. Rok I. Liczba godzin. Blok Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki Blok Liczba godzin I rok II rok Na dobry początek 7 Internet i gromadzenie danych 6 2 Multimedia 5 3 Edytory tekstu i grafiki 6 4 Arkusz kalkulacyjny 7 4

Bardziej szczegółowo

poziom: Core wersja: 2.6 moduł: B : Wytwarzanie SYLLABUS

poziom: Core wersja: 2.6 moduł: B : Wytwarzanie SYLLABUS poziom: Core wersja: 2.6 moduł: B : Wytwarzanie SYLLABUS Niniejszy dokument jest syllabusem obowiązującym dla certyfikatu EUCIP ver. 2.6. Prezentuje obszary wiedzy, których znajomość jest niezbędna do

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych dr inż. Adam Iwaniak Infrastruktura Danych Przestrzennych w Polsce i Europie Seminarium, AR Wrocław

Bardziej szczegółowo

Koncepcja systemu informatycznego realizującego w środowisku Oracle Spatial proces generalizacji modelu BDOT10 do postaci BDOT50

Koncepcja systemu informatycznego realizującego w środowisku Oracle Spatial proces generalizacji modelu BDOT10 do postaci BDOT50 Koncepcja systemu informatycznego realizującego w środowisku Oracle Spatial proces generalizacji modelu BDOT10 do postaci BDOT50 Architektura systemu Architektura systemu System udostępnia dwa kanały dostępu,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM

PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki Blok Liczba godzin I rok II rok Na dobry początek 7 Internet i gromadzenie danych 6 2 Multimedia 5 3 Edytory

Bardziej szczegółowo

Modelowanie danych, projektowanie systemu informatycznego

Modelowanie danych, projektowanie systemu informatycznego Modelowanie danych, projektowanie systemu informatycznego Modelowanie odwzorowanie rzeczywistych obiektów świata rzeczywistego w systemie informatycznym Modele - konceptualne reprezentacja obiektów w uniwersalnym

Bardziej szczegółowo

3.1. Na dobry początek

3.1. Na dobry początek Klasa I 3.1. Na dobry początek Regulamin pracowni i przepisy BHP podczas pracy przy komputerze Wykorzystanie komputera we współczesnym świecie Zna regulamin pracowni i przestrzega go. Potrafi poprawnie

Bardziej szczegółowo

Roman Mocek Zabrze 01.09.2007 Opracowanie zbiorcze ze źródeł Scholaris i CKE

Roman Mocek Zabrze 01.09.2007 Opracowanie zbiorcze ze źródeł Scholaris i CKE Różnice między podstawą programową z przedmiotu Technologia informacyjna", a standardami wymagań będącymi podstawą przeprowadzania egzaminu maturalnego z przedmiotu Informatyka" I.WIADOMOŚCI I ROZUMIENIE

Bardziej szczegółowo

Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS

Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS BOC Information Technologies Consulting Sp. z o.o. e-mail: boc@boc-pl.com Tel.: (+48 22) 628 00 15, 696 69 26 Fax: (+48 22) 621 66 88 BOC Management

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania III WYKŁAD 4

Podstawy programowania III WYKŁAD 4 Podstawy programowania III WYKŁAD 4 Jan Kazimirski 1 Podstawy UML-a 2 UML UML Unified Modeling Language formalny język modelowania systemu informatycznego. Aktualna wersja 2.3 Stosuje paradygmat obiektowy.

Bardziej szczegółowo

Oracle11g: Wprowadzenie do SQL

Oracle11g: Wprowadzenie do SQL Oracle11g: Wprowadzenie do SQL OPIS: Kurs ten oferuje uczestnikom wprowadzenie do technologii bazy Oracle11g, koncepcji bazy relacyjnej i efektywnego języka programowania o nazwie SQL. Kurs dostarczy twórcom

Bardziej szczegółowo

Zarządzaj projektami efektywnie i na wysokim poziomie. Enovatio Projects SYSTEM ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI

Zarządzaj projektami efektywnie i na wysokim poziomie. Enovatio Projects SYSTEM ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI Sprawne zarządzanie projektami Tworzenie planów projektów Zwiększenie efektywności współpracy Kontrolowanie i zarządzanie zasobami jak również pracownikami Generowanie raportów Zarządzaj projektami efektywnie

Bardziej szczegółowo

Bazy Danych. Bazy Danych i SQL Podstawowe informacje o bazach danych. Krzysztof Regulski WIMiIP, KISiM, regulski@metal.agh.edu.pl

Bazy Danych. Bazy Danych i SQL Podstawowe informacje o bazach danych. Krzysztof Regulski WIMiIP, KISiM, regulski@metal.agh.edu.pl Bazy Danych Bazy Danych i SQL Podstawowe informacje o bazach danych Krzysztof Regulski WIMiIP, KISiM, regulski@metal.agh.edu.pl Literatura i inne pomoce Silberschatz A., Korth H., S. Sudarshan: Database

Bardziej szczegółowo

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE

DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE DLA SEKTORA INFORMATYCZNEGO W POLSCE SRK IT obejmuje kompetencje najważniejsze i specyficzne dla samego IT są: programowanie i zarządzanie systemami informatycznymi. Z rozwiązań IT korzysta się w każdej

Bardziej szczegółowo

Implementacja prototypu modułu dostępu do danych SkOs przy pomocy protokołu LDAP

Implementacja prototypu modułu dostępu do danych SkOs przy pomocy protokołu LDAP Implementacja prototypu modułu dostępu do danych SkOs przy pomocy protokołu LDAP Wojciech Kowalczyk, Przemysław Curzytek 1 grudnia 2009 1 Częśćkonceptualna 1.1 Sformułowanie zadania projektowego SkOs,

Bardziej szczegółowo

Włodzimierz Dąbrowski, Przemysław Kowalczuk, Konrad Markowski. Bazy danych ITA-101. Wersja 1

Włodzimierz Dąbrowski, Przemysław Kowalczuk, Konrad Markowski. Bazy danych ITA-101. Wersja 1 Włodzimierz Dąbrowski, Przemysław Kowalczuk, Konrad Markowski Bazy danych ITA-101 Wersja 1 Warszawa, wrzesień 2009 Wprowadzenie Informacje o kursie Opis kursu We współczesnej informatyce coraz większą

Bardziej szczegółowo

ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia ZP/ITS/11/2012 Załącznik nr 1a do SIWZ ZMODYFIKOWANY Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest: Przygotowanie zajęć dydaktycznych w postaci kursów e-learningowych przeznaczonych

Bardziej szczegółowo

Grupa kursów: Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium 15 30

Grupa kursów: Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium 15 30 Zał. nr 4 do ZW 33/01 WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZĄRZADZANIA KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim: Wprowadzenie do SQL Nazwa w języku angielskim: Introduction to SQL Kierunek studiów (jeśli dotyczy): Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Relacyjne, a obiektowe bazy danych. Bazy rozproszone

Relacyjne, a obiektowe bazy danych. Bazy rozproszone 2 Relacyjne, a obiektowe bazy danych. Bazy rozproszone Zastosowania baz danych systemy bankowe (bankomat) systemy masowej obsługi (hipermarket) rezerwacja biletów lotniczych telefonia komórkowa (sms) Dziekanat

Bardziej szczegółowo

Diagramy przypadków użycia. WYKŁAD Piotr Ciskowski

Diagramy przypadków użycia. WYKŁAD Piotr Ciskowski Diagramy przypadków użycia WYKŁAD Piotr Ciskowski Diagram przypadków użycia definiowanie wymagań systemowych graficzne przedstawienie przypadków użycia, aktorów, związków między nimi występujących w danej

Bardziej szczegółowo

KURS ACCESS 2003 Wiadomości wstępne

KURS ACCESS 2003 Wiadomości wstępne KURS ACCESS 2003 Wiadomości wstępne Biorąc c udział w kursie uczestnik zapozna się z tematyką baz danych i systemu zarządzania bazami danych jakim jest program Microsoft Access 2003. W trakcie kursu naleŝy

Bardziej szczegółowo

STUDIA NIESTACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe

STUDIA NIESTACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe STUDIA NIESTACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe Technologie informacyjne prof. dr hab. Zdzisław Szyjewski 1. Rola i zadania systemu operacyjnego 2. Zarządzanie pamięcią komputera 3. Zarządzanie danymi

Bardziej szczegółowo

Materiały do laboratorium MS ACCESS BASIC

Materiały do laboratorium MS ACCESS BASIC Materiały do laboratorium MS ACCESS BASIC Opracowała: Katarzyna Harężlak Access Basic jest językiem programowania wykorzystywanym w celu powiązania obiektów aplikacji w jeden spójny system. PROCEDURY I

Bardziej szczegółowo

Język UML w modelowaniu systemów informatycznych

Język UML w modelowaniu systemów informatycznych Język UML w modelowaniu systemów informatycznych dr hab. Bożena Woźna-Szcześniak Akademia im. Jan Długosza bwozna@gmail.com Wykład 3 Diagramy przypadków użycia Diagramy przypadków użycia (ang. use case)

Bardziej szczegółowo

Pytania SO Oprogramowanie Biurowe. Pytania: Egzamin Zawodowy

Pytania SO Oprogramowanie Biurowe. Pytania: Egzamin Zawodowy Pytania SO Oprogramowanie Biurowe Pytania: Egzamin Zawodowy Pytania SO Oprogramowanie Biurowe (1) Gdzie w edytorze tekstu wprowadza się informację lub ciąg znaków, który ma pojawić się na wszystkich stronach

Bardziej szczegółowo

Podyplomowe Studium Informatyki w Bizniesie Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Łódzki specjalność: Tworzenie aplikacji w środowisku Oracle

Podyplomowe Studium Informatyki w Bizniesie Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Łódzki specjalność: Tworzenie aplikacji w środowisku Oracle Podyplomowe Studium Informatyki w Bizniesie Wydział Matematyki i Informatyki, Uniwersytet Łódzki specjalność: Tworzenie aplikacji w środowisku Oracle EFEKTY KSZTAŁCENIA Wiedza Absolwent tej specjalności

Bardziej szczegółowo

Kolumna Zeszyt Komórka Wiersz Tabela arkusza Zakładki arkuszy

Kolumna Zeszyt Komórka Wiersz Tabela arkusza Zakładki arkuszy 1 Podstawowym przeznaczeniem arkusza kalkulacyjnego jest najczęściej opracowanie danych liczbowych i prezentowanie ich formie graficznej. Ale formuła arkusza kalkulacyjnego jest na tyle elastyczna, że

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA

INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA INSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ 2013 INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA Inżynieria Oprogramowania Proces ukierunkowany na wytworzenie oprogramowania Jak? Kto? Kiedy? Co? W jaki sposób? Metodyka Zespół Narzędzia

Bardziej szczegółowo

Architektura Systemu. Architektura systemu umożliwia kontrolowanie iteracyjnego i przyrostowego procesu tworzenia systemu.

Architektura Systemu. Architektura systemu umożliwia kontrolowanie iteracyjnego i przyrostowego procesu tworzenia systemu. Architektura Systemu Architektura systemu umożliwia kontrolowanie iteracyjnego i przyrostowego procesu tworzenia systemu. Architektura jest zbiorem decyzji dotyczących: organizacji systemu komputerowego,

Bardziej szczegółowo

Projektowanie baz danych za pomocą narzędzi CASE

Projektowanie baz danych za pomocą narzędzi CASE Projektowanie baz danych za pomocą narzędzi CASE Metody tworzenia systemów informatycznych w tym, także rozbudowanych baz danych są komputerowo wspomagane przez narzędzia CASE (ang. Computer Aided Software

Bardziej szczegółowo

Normalizacja baz danych

Normalizacja baz danych Normalizacja baz danych Definicja 1 1 Normalizacja to proces organizowania danych w bazie danych. Obejmuje to tworzenie tabel i ustanawianie relacji między tymi tabelami zgodnie z regułami zaprojektowanymi

Bardziej szczegółowo

Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej

Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej Małgorzata Barańska Wydział Informatyki i Zarządzania, Politechnika Wrocławska Beata Laszkiewicz Wydział

Bardziej szczegółowo

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wstęp do inżynierii oprogramowania. Cykle rozwoju oprogramowaniaiteracyjno-rozwojowy cykl oprogramowania Autor: Zofia Kruczkiewicz System Informacyjny =Techniczny SI

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu PIT. wersja 10.xx

Instrukcja obsługi programu PIT. wersja 10.xx Instrukcja obsługi programu PIT dla użytkowników KSP wersja 10.xx Katowice 2005 1. Instalacja Użytkownik programu KSP nie powinien mieć problemów z jego manualna obsługą. Należy czytać informacje umieszczone

Bardziej szczegółowo

Temat: Ułatwienia wynikające z zastosowania Frameworku CakePHP podczas budowania stron internetowych

Temat: Ułatwienia wynikające z zastosowania Frameworku CakePHP podczas budowania stron internetowych PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLĄGU INSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ Sprawozdanie z Seminarium Dyplomowego Temat: Ułatwienia wynikające z zastosowania Frameworku CakePHP podczas budowania stron internetowych

Bardziej szczegółowo

Sylabus modułu e-urzędnik

Sylabus modułu e-urzędnik Sylabus modułu e-urzędnik Wymagania konieczne: Zakłada się, że przystępując do egzaminu modułu e-urzędnik, zdający będzie miał opanowany blok umiejętności i wiadomości podstawowych w zakresie zgodnym z

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. wprowadzenie teoretyczne. Piotr Prekurat 1

Bazy danych. wprowadzenie teoretyczne. Piotr Prekurat 1 Bazy danych wprowadzenie teoretyczne Piotr Prekurat 1 Baza danych Jest to zbiór danych lub jakichkolwiek innych materiałów i elementów zgromadzonych według określonej systematyki lub metody. Zatem jest

Bardziej szczegółowo

Część I Rozpoczęcie pracy z usługami Reporting Services

Część I Rozpoczęcie pracy z usługami Reporting Services Spis treści Podziękowania... xi Wprowadzenie... xiii Część I Rozpoczęcie pracy z usługami Reporting Services 1 Wprowadzenie do usług Reporting Services... 3 Platforma raportowania... 3 Cykl życia raportu...

Bardziej szczegółowo

Tomasz Grześ. Systemy zarządzania treścią

Tomasz Grześ. Systemy zarządzania treścią Tomasz Grześ Systemy zarządzania treścią Co to jest CMS? CMS (ang. Content Management System System Zarządzania Treścią) CMS definicje TREŚĆ Dowolny rodzaj informacji cyfrowej. Może to być np. tekst, obraz,

Bardziej szczegółowo

Tworzenie bazy danych na przykładzie Access

Tworzenie bazy danych na przykładzie Access Tworzenie bazy danych na przykładzie Access Tworzenie tabeli Kwerendy (zapytania) Selekcja Projekcja Złączenie Relacja 1 Relacja 2 Tworzenie kwedend w widoku projektu Wybór tabeli (tabel) źródłowych Wybieramy

Bardziej szczegółowo

firmy produkty intranet handel B2B projekty raporty notatki

firmy produkty intranet handel B2B projekty raporty notatki firmy mail intranet produkty DOKUMENTY handel raporty B2B projekty notatki serwis zadania Dlaczego warto wybrać Pakiet ITCube? Najczęściej wybierany polski CRM Pakiet ITCube jest wykorzystywany przez ponad

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1) Nazwa przedmiotu: INŻYNIERIA SYSTEMÓW I ANALIZA SYSTEMOWA. 2) Kod przedmiotu: ROZ-L3-20

KARTA PRZEDMIOTU. 1) Nazwa przedmiotu: INŻYNIERIA SYSTEMÓW I ANALIZA SYSTEMOWA. 2) Kod przedmiotu: ROZ-L3-20 Z1-PU7 WYDANIE N2 Strona: 1 z 5 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU 1) Nazwa przedmiotu: INŻYNIERIA SYSTEMÓW I ANALIZA SYSTEMOWA 3) Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego: 2014/2015 2) Kod przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. 1. Wprowadzenie... 13

Spis treúci. 1. Wprowadzenie... 13 Księgarnia PWN: W. Dąbrowski, A. Stasiak, M. Wolski - Modelowanie systemów informatycznych w języku UML 2.1 Spis treúci 1. Wprowadzenie... 13 2. Modelowanie cele i metody... 15 2.1. Przegląd rozdziału...

Bardziej szczegółowo

Karta opisu przedmiotu Zaawansowane techniki analizy systemowej oparte o modelowanie warsztaty

Karta opisu przedmiotu Zaawansowane techniki analizy systemowej oparte o modelowanie warsztaty Karta opisu przedmiotu Zaawansowane techniki analizy systemowej oparte o modelowanie warsztaty przedmiotu Stopień studiów i forma: Rodzaj przedmiotu Kod przedmiotu Grupa kursów Zaawansowane techniki analizy

Bardziej szczegółowo

Grupy pytań na egzamin inżynierski na kierunku Informatyka

Grupy pytań na egzamin inżynierski na kierunku Informatyka Grupy pytań na egzamin inżynierski na kierunku Informatyka Dla studentów studiów dziennych Należy wybrać dwie grupy pytań. Na egzaminie zadane zostaną 3 pytania, każde z innego przedmiotu, pochodzącego

Bardziej szczegółowo

FIS SYSTEM MAGAZYNOWY

FIS SYSTEM MAGAZYNOWY FIS OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA FIS SYSTEM MAGAZYNOWY System magazynowy FIS jest innowacyjnym programem wspierającym rozmaite procesy biznesowe potrzebne do zarządzania gospodarką magazynową w sklepach, hurtowniach,

Bardziej szczegółowo