ODKRYJ JAK TO BLISKO. e-przewodnik warmińsko-mazurskie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ODKRYJ JAK TO BLISKO. e-przewodnik warmińsko-mazurskie"

Transkrypt

1 ODKRYJ JAK TO BLISKO e-przewodnik warmińsko-mazurskie w w w.piek ny wschod.pl

2 warmińsko-mazurskie Braniewo Frombork Węgorzewo Gołdap Stańczyki Elbląg Lidzbark Warmiński Kętrzyn Święta Lipka Wilczy Szaniec Giżycko Wielkie Jeziora Mazurskie Ełk Ostróda Gietrzwałd Olsztyn Mikołajki Iława Pisz Grunwald Nidzica

3 Spis treści Zabytki, muzea Przyroda Aktywnie Zdrowie i uroda Rozrywka str. 1 str. 36 str. 46 str. 60 str. 63

4 warmińsko-mazurskie To kilka tysięcy jezior, często połączonych ze sobą kanałami. To wyspy, które kryją czakramy miejsca mocy, ślady prastarych siedlisk, królestwa kormoranów, czapli siwych, łabędzi niemych. To rezerwaty ornitologiczne, krajobrazowe i trzy puszcze z największą Puszczą Piską. Jesienią warto wyruszyć na piesze wędrówki i podziwiać dzikie ptactwo z wież obserwacyjnych. Zimą czekają trasy narciarskie o różnej skali trudności i jeden z najlepszych w Europie tor saneczkowy na Pięknej Górze na obrzeżach Gołdapi. Na Mazurach aktywny wypoczynek nie wiąże się jedynie z typowymi sportami zimowymi. Większość rzek regionu Warmii i Mazur nie zamarza i wspaniale nadaje się do zimowych spływów kajakowych. Można spróbować żeglarstwa lodowego, które uprawia się tu od 100 lat. Wtajemniczonym polecamy nurkowanie pod lodem. Zimą jeziora osiągają niesamowitą przejrzystość. Jesień i zima są świetne na zwiedzanie. Gotyckie zamki, średniowieczne klasztory, barokowe kościoły, mury obronne, ratusze i domy z czerwonej cegły, unikatowy w skali światowej Kanał Elbląski i słup graniczny, postawiony za Zygmunta Augusta na styku granic Korony, Litwy i Prus. Odkryj, jak tu pięknie!

5 Zabytki, muzea Zamek w Pasłęku Pasłęk, historyczna nazwa Holland, leży na Powiślu nad rzeka Wąską. Prawa miejskie uzyskał w 1297 roku. W latach był siedzibą powiatu. W 1997 roku Pasłęk obchodził 700-lecie nadania praw miejskich. Miasto posiada współcześnie odbudowany zamek z początku XIV wieku, bardzo dobrze zachowane średniowieczne mury obronne z dwiema bramami, ratusz z XIV wieku, dwa kościoły z XIV i XVI wieku oraz inne ciekawe zabytki. Także w okolicy znajdują się liczne zabytki i atrakcje turystyczne, w tym m.in.: unikatowy w skali światowej Kanał Ostródzko-Elbląski z systemem pięciu pochylni, przy pomocy których statki pokonują różnicę poziomów bliska 100 metrów na wózkach poruszających się po szynach. Pasłęk liczy obecnie mieszkańców i jest siedzibą gminy - Miasta i Gminy Pasłęk, która obejmuje łącznie obszar o powierzchni hektarów zamieszkały przez stałych mieszkańców. Jest to największa gmina typu miejsko-wiejskiego w województwie warmińsko-mazurskim, zarówno pod względem obszaru jak i liczby ludności. Pasłęk jest też atrakcyjnym miejscem do prowadzenia działalności gospodarczej. Inwestowaniu w Pasłęku sprzyja zawsze przychylna i otwarta na propozycje współpracy postawa władz samorządowych, które pragną, aby Pasłęk stał się miejscem pomnażania kapitału sprzyjającego harmonijnemu rozwojowi miasta. Chcemy, by inwestujący w Pasłęku uznali to miasto za swoje i znaleźli tu swoje miejsce na ziemi - swoją małą ojczyznę. Kościół parafialny p.w. św. Antoniego w Braniewie Kościół parafialny p.w. św. Antoniego wykonany został wg projektu Karola Fryderyka Schinkla. Do 1945 r. ewangelicki, zbudowany w latach Wykonany został wg projektu Karola Fryderyka Schinkla. Od 1946 r. katolicki. Zwrócony prezbiterium ku północy, murowany, tynkowany, halowy, trójosiowy, późnoklasycystyczny. 1

6 Zabytki, muzea Twierdza Boyen w Giżycku Od czerwca do sierpnia czynne od 9:00 do 19:00, maj, wrzesień czynne od 9:00 do 17.00, październik czynne od 9:00 do 16.00, listopad-kwiecień czynne od 9:00 do 15:00, grupy proszone są o wcześniejszą rezerwację telefoniczną. Obiekt fortyfikacyjny z połowy XIX w. Zaporowy fort artyleryjski na planie nieregularnej gwiazdy. Twierdza odegrała znaczną rolę w powstrzymaniu ofensywy rosyjskiej w 1914 r. Twierdza położona na terenie tzw. wyspy giżyckiej, a więc obszaru ograniczonego jeziorami Kisajno i Niegocin, oraz kanałami: Niegocińskim i Łuczańskim. Zaporowy fort artyleryjski na planie nieregularnej gwiazdy z sześcioma frontami o narysie bastionowym i poligonalnym, centralnie położonym majdanem oraz donżonem. Całość otoczona murem Carnota i suchą fosą. Na wałach liczne stanowiska artyleryjskie, obserwacyjne, ceglane i betonowe schrony. W narożach bastionów kaponiery i kojce. Twierdza stanowiła od początku XX w. element Mazurskiej Pozycji Jeziornej, a od 1935 r. Giżyckiego Rejonu Umocnionego. Odegrała znaczną rolę w powstrzymaniu ofensywy rosyjskiej w 1914 r. W latach na terenie twierdzy funkcjonował szpital wojskowy oraz komórka oddziału wywiadu wojskowego Fremde Heere Ost. Bazylika Mniejsza p.w. św. Katarzyny w Braniewie Dzięki staraniom biskupów warmińskich, ruiny kościoła wróciły w posiadanie diecezji. Pozwoliło to w roku 1979 na rozpoczęcie odbudowy i odrestaurowanie tej świątyni. Od 1982 r. odprawiane są w niej nabożeństwa Bazylika Mniejsza pod wezwaniem św. Katarzyny - gotycki realizowany etapami: , halowy, trójnawowy, założony na planie wydłużonego prostokąta, orientowany. W czasie wojny kościół został doszczętnie zniszczony. Dzięki staraniom biskupów warmińskich, ruiny kościoła wróciły w posiadanie diecezji. Pozwoliło to w roku 1979 na rozpoczęcie odbudowy i odrestaurowanie tej świątyni. Od 1982 r. odprawiane są w niej nabożeństwa. 2

7 Zabytki, muzea Kościół Rzymskokatolicki św. Barbary w Rumianie Msze Święte: Dni powszednie: (zimą), (latem), w czwartki 7.00 (latem), 8.00 (zimą); Niedziela i święta 8.00 i Wizyta w Rumianie to pomysł dla miłośników historii i architektury. Gratka dla wielbicieli sakralnych zabytków wieków Odrodzeniowych, Barokowych i Oświeceniowych! Kościół w Rumianie wykonany jest w stylu barokowym. Jest to obiekt o konstrukcji zrębowej, odeskowanej z zewnątrz, krytej gontem i osadzonej na kamiennym cokole. Uwagę zwraca zabytkowy wystrój wnętrza kościoła. Między innymi znajdują się tu ołtarze: późnorenesansowy św. Krzyża, barokowy i główny z XVIII w. Organy o zewnętrznej neobarokowej oprawie zostały zbudowane przez Paula B. Voelknera i pochodzą z 1909r. W kościele znajduje się wiele przedmiotów reprezentujących sztukę złotniczą: późnogotycki krzyż relikwiarzowy i pacyfikat z pierwszej połowy XVIw., monstrancja retabulowa z XVIIw., relikwiarz z końca XVIIw. oraz rokokowe ostensorium wykonane przez Karola Magierskiego z Torunia. Obok kościołaz 1714 stoi budynek plebanii z początku XXw. We wsi Rumian znajdują się także nastepujące zabytki: pomniki przyrody przy kosciele- lipy drobnolistne, budynek szkoły z XIXw. i nieczunny dziś młyn wodny z 1940r. Kościół Ewangelicki w Giżycku Neoklasycystyczny kościół z 1827 roku - świątynia ewangelicka. Ołtarz i ambonę projektował prawdopodobnie Karol Fryderyk Schinkel, jeden ze słynniejszych architektów niemieckich pierwszej połowy XIX w.(pl. Grunwaldzki). Neoklasycystyczny kościół z 1827 roku - świątynia ewangelicka budowana na tle prostokąta, salowa, z wysuniętą wieżą zachodnią, murowana, otynkowana, dach dwuspadowy kryty dachówką, wieża na planie kwadratu, w 1881r. dobudowano apsydę chóru. Ołtarz i ambonę projektował prawdopodobnie Karol Fryderyk Schinkel, jeden ze słynniejszych architektów niemieckich pierwszej połowy XIX w. (pl. Grunwaldzki). 3

8 Zabytki, muzea Zespół Dworkowo - Parkowy w Jędrychowie Hotel im Park to dawna siedziba ziemska Heinrichschöfen leżąca w rozległym parku rozpościerającym się na powierzchni 5 ha wzdłuż jeziora Lampasz. Cały kompleks urządzony przez małżeństwo v. Klitzing składa się XVIII wiecznego dworku oraz odrestaurowanych i zmodernizowanych zabudowań dworskich. Muzeum Regionalne Chata Mazurska w Sądrach Sądry to mała osada mazurska. W tej niepozornej wiosce znajduje się jednak perełka wśród muzeów tego regionu - prywatne Muzeum Etnograficzne Chata Mazurska z najbogatszymi chyba zbiorami dotyczącymi folkloru tych terenów. Najstarsze eksponaty pochodzą jeszcze z okresu wczesnego średniowiecza. W starej chacie mazurskiej zgromadzone zostały dawne meble, sprzęty gospodarstwa domowego, stroje, książki. Na zewnątrz zgromadzono okazały zbiór używanych na tamtym terenie maszyn rolniczych oraz przedmiotów codziennego użytku. Właścicielką muzeum jest Krystyna Dickti. Wieża ciśnień w Giżycku Poniedziałek: Wtorek: Środa: Czwartek: Piątek: Sobota: Niedziela: Wieżę Ciśnień zwaną również Wodną Wieżą WASSERTURM zbudowano w 1900 roku. Obecnie taras widokowy, skąd można podziwiać panoramę Miasta oraz Jeziora Niegocin i Kisajno. W całości wykonana została z czerwonej, nieotynkowanej cegły. Przez 96 lat Wieża zaopatrywała Giżycko w bieżącą wodę, aż do chwili przebudowy wodociągów, to jest 1997 roku. Na uwagę zasługuje neogotycki styl architektury, z ciekawymi sklepieniami zewnętrznymi wokół korony wieży. Widoczne nad wejściem herby: Mazurski i Miasta utożsamiły Wieżę Ciśnień z lokalną rzeczywistością. Po 96 latach Wieża Ciśnień odnalazła swoje nowe oblicze. Stała się niepowtarzalną atrakcją turystyczną. W jej wnętrzu stworzone zostało nowe zaplecze turystyczno-kulturalne. Poza kawiarnią, tarasem widokowym z lunetami, zwiedzać można mazurskie mini-muzeum. Dokumenty, zdjęcia, drobne przedmioty obrazują codzienne życie ludzi mieszkających w okolicy Wieży na przestrzeni minionych 100 lat. 4

9 Zabytki, muzea Zamek Krzyżacki w Kętrzynie Poniedziałek: Wtorek: Środa: Czwartek: Piątek: Sobota: Niedziela: Świetnie zachowany, posiada bramę wjazdową i dziedziniec wewnętrzny. W zamku mieści się muzeum ze zbiorem obrazów, rzeźb i przedmiotów pochodzących z XV-XIXw. Na piętrze znajduje się wystawa poświęcona Wojciechowi Kętrzyńskiemu, patronowi miasta. Zamek początkowo był budowlą trójskrzydłową, zamkniętą od strony zachodniej murem z bramą wjazdową. Najbardziej reprezentacyjne skrzydło północne zajmował pfleger - prokurator, urzędnik sprawujący władzę z ramienia Zakonu. Mieściła się tu także kaplica wzmiankowana jeszcze w 1628 r. Na dziedzińcu znajdowała się studnia. Prawdopodobnie na przełomie XIV i XV w. zamek otoczony został od północy, wschodu i południa murem obronnym z cylindrycznymi basztami w narożnikach, przystosowanymi do wykorzystywania broni palnej; od strony miasta wybudowano mur przed wejściem do zamku. Około połowy XV w., w murze otaczającym zamek wybudowano dwie bramy z mostami zwodzonymi - południową i wschodnią, zamurowane po zdobyciu zamku przez mieszczan w 1454 r. W zamku i przylegającej do niego części miasta nazwanej Nowym Miastem istniały m.in. piekarnia, kuchnia, młyn, słodownia i browar, skład mięsa i zboża, spiżarnia, zbrojownia i prochownia oraz więzienie, wzmiankowane w 1564 r. Po 1525 r. zamek został siedzibą starostwa książęcego. Kolejne prace budowlane na zamku przeprowadzone zostały w latach i Przed 1566 r. przebudowano skrzydło zachodnie zamku, a w 1622 r. w północno- zachodnim narożniku dziedzińca wybudowano cylindryczną basztę z klatką schodową. W 1682 r. rozebrano dwie górne kondygnacje skrzydła północnego, zrównując jego wysokość z pozostałymi skrzydłami budowli. Być może wtedy także zasypano część piwnic pod skrzydłami wschodnim i południowym. Ślad po dawnym zejściu do piwnic w skrzydle południowym widoczny jest jeszcze dzisiaj w murze w południowo-wschodnim narożniku zamkowego dziedzińca. Dziedziniec zamku - fragment rysunkuw XVIII i XIX w. zamek z leżącym przy nim folwarkiem był siedzibą domeny królewskiej. W tym okresie przebudowywano go dostosowując do pełnienia funkcji mieszkalnych. W miejsce gotyckich okien wykonano nowe, znacznie szersze. Budowla nie była jednak zbyt wygodnym miejscem do zamieszkania, skoro w 1742 r. rezydujący w zamku starosta Groeben skarżył się w liście do króla na panujące tu zimno, informując jednocześnie, że z tego powodu ostatniej zimy musiał wynająć dom w mieście. 15 grudnia 1797 r. w zamku miał miejsce wielki pożar. W latach , po kupnie obiektu przez miasto, zamek ponownie przebudowano, przeznaczając większość pomieszczeń na mieszkania. Wówczas także znajdował się tu lokal biurowy 3. Brygady Piechoty. Pod koniec lat 30-tych XX w. na zamku prowadzone były drobne prace konserwatorskie. Przed drugą wojną światową znajdował się tu urząd finansowy i mieszkania urzędników. W początku lat 40-tych zachodnią część piwnic pod skrzydłem północnym przebudowano na schron przeciwlotniczy. W końcu stycznia 1945 r., po zajęciu miasta przez wojska radzieckie zamek i większa część staromiejskiej zabudowy miasta zostały spalone. Projekt odbudowy połączonej z regotycyzacją obiektu oparty został na rekonstrukcji rysunkowej wykonanej w końcu XIX w. przez Steinbrechta.. Po odbudowie przeprowadzonej w latach , budowla odzyskała gotycki charakter dzięki podwyższeniu dachów, skrzydeł południowego i wschodniego oraz dodaniu jednego piętra z gotyckimi szczytami i spadzistym dachem w skrzydle północnym. 5

10 Zabytki, muzea Zamek pokrzyżacki w Giżycku Obiekt nie jest udostępniony do zwiedzania, własność prywatna. Skrzydło zamku pokrzyżackiego z XIV w., była siedziba komornika, starosty oraz komendanta twierdzy. Położony przy kanale Łuczańskim. Położony tuż nad brzegiem Niegocina. Pierwotnie zlokalizowany prawdopodobnie na miejscu starego grodziska pruskiego. Zniszczony przez Litwinów w 1365 r. Budowę nowego zamku zakończono ok r. Stanowił on istotny element łańcucha krzyżackich strażnic zabezpieczających pogranicze litewsko-jaćwieskie. Ponownie zniszczony i odbudowany na nowym miejscu po wojnie 13-letniej. Wybudowany na planie czworoboku, pierwotnie jednoskrzydłowy z podzamczem, otoczony fosą. Przebudowywany w XVI i XVII w. zatracił cechy obronne. W 1749 r. spłonęły całkowicie dwa dobudowane skrzydła mieszkalne, natomiast po 1945 r. rozebrano budynek posadowiony na południowym murze kurtynowym, z niską cylindryczną basztą w części wschodniej. Najstarsze zachowane do dziś fragmenty zamku to gotycki dom mieszkalny, trójkondygnacyjny, podpiwniczony, piwnice z XV w. ze sklepieniami krzyżowymi, szczyty w formach renesansowych. Dworek w Jełmuniu Dostępność: sezonowy W Jełmuniu koło Choszczewa znajduje się piękny, odrestaurowany Dworek, położony malowniczo w parku nad samym jeziorem Jełmuń. Dwór na wzniesieniu, w punkcie środkowym zespołu, między parkiem schodzącym ku brzegom jeziora a czworokątem podwórza gospodarczego. W parku zachowane jest szerokie otwarcie widokowe na jezioro. W XIX w. własność rodziny von Woisky, w pobliżu na sąsiednim wzgórzu zachował się cmentarz rodowy. Klasycystyczny dwór pochodzi z 2. połowy XIX w. Założony na rzucie prostokąta, parterowy, przykryty dachem dwuspadowym. W elewacji frontowej (od strony parku i jeziora) ryzalit z trzema półkolistymi arkadami w przyziemiu, zwieńczony trójkątnym naczółkiem, poprzedzony półkolistym tarasem. Elewacja od strony podwórza znacznie skromniejsza. Od 2000 r. dwór jest własnością prywatną. Kościół pw.św. Brunona w Bartoszycach Obecnie znajduje się tu jedno z sanktuariów Archidiecezji Warmińskiej - Sanktuarium Świętego Brunona z Kwerfurtu, Biskupa i Męczennika. Kościół znajduje się przy ulicy Kętrzyńskiej. Powstał w latach Jest budowlą w stylu neogotyckim, w tym samym stylu zostało wykonane wyposażenie wnętrza, witraże oraz prezbiterium. 6

11 Zabytki, muzea Pałac w Sorkwitach Dostępność: sezonowy W latach Juliusz von Mirbach przebudował dwór w Pałac w stylu angielskiego neogotyku. Ogromny piętrowy gmach z czerwonej cegły stanął w rozległym parku krajobrazowym nad malowniczym jeziorem Lampackim. Za czasów von Mirbachów Sorkwity przeżywały najlepsze 110 lat rozwoju. Podczas pierwszej wojny światowej, armia Samsonowa po kilkudniowym pobycie spalił Pałac w nocy z 26 na 27 sierpnia 1914 roku w przeddzień klęski pod Olsztynkiem. W ogniu spłonęło całe umeblowanie wraz z nagromadzonymi zbiorami. Odbudową rezydencji, co miało miejsce w latach , zajął się ostatni spadkobierca sorkwickich włości, baron Bernard von Paleske adiutant Cesarza Wilhelma II. Pod zarządem rodziny von Paleskich, Sorkwity i Pałac pozostawały do 1945 roku, stając się miejscem spotkań polityków niemieckich i pruskich. Po drugiej wojnie światowej Pałac należał do miejscowego PGR-u, a w 1957 roku został przekazany Zakładowi Maszyn Rolniczych Ursus z Warszawy. Od 1998 Pałac jest w prywatnych rękach i staje się wysokiej klasy hotelem. Brama Lidzbarska w Bartoszycach W chwili obecnej obiekt niedostępny do zwiedzania wewnątrz. Najstarszy cenny zabytek architektury świeckiej z około 1468 roku, jeden z nielicznych ocalałych fragmentów murów obronnych Bartoszyc, którymi otoczono miasto w połowie XIV wieku. Charakterystyczne, małe okna bramy były przerabiane wielokrotnie w wieku XVIII i XIX. Większy dzwon, ozdobiony liściem akantu oraz tarczą herbową z literami N. S., pochodzi z roku 1517, przeniesiono go tu w roku 1819 z wieży zburzonego wówczas ratusza bartoszyckiego. Mniejszy dzwon z ornamentem rocaille odlano w 1767 roku. 7

12 Zabytki, muzea Most obrotowy w Giżycku Alfons Karny to rzeźbiarz minionego stulecia. Należał do pokolenia, które w historii RzeczypMost obrotowy na Kanale Łuczańskim - zbudowany w połowie XIX w., jeden z dwóch tego typu mostów w Europie. Sprawny, obsługa ręczna. Zbudowany z 1889 roku przez firmę Bechelt C.O. Grundberg und Shel z Zielonej Góry. 20-metrowej długości i 8-metrowej szerokości ruchome przęsło o oryginalnym sposobie zwodzenia w bok. Most ważący ponad 100 ton za pomocą odpowiednich przełożeń może być obracany ręcznie przez jednego operatora. W latach w ramach modernizacji, most został wyposażony w napęd elektryczny, co doprowadziło do zniszczenia nabrzeża (poprzez silne uderzenia). Na historycznym moście ustawiono most saperski. Dopiero, od 1993 r. most obrotowy został ponownie otwarty. Obecnie jego obsługa odbywa się ręcznie, zgodnie z pierwotnym założeniem konstruktorów. Cała operacja otwierania mostu zajmuje jednemu człowiekowi ok. 5 min. Jest jedną z niewielu tego typu konstrukcji w Europie. Most otwierany jest według sezonowego rozkładu. Kościół ewangelicko-augsburski w Sorkwitach Kościół znajduje się w centrum Sorkwit. Pochodzi on z XVII w. Został wybudowany w stylu barokowym, z kruchtą od strony południowej. Ozdobę kościoła stanowią: późnorenesansowy, bogato zdobiony ołtarz z lat oraz kazalnica z 1694 r. Ratusz w Mrągowie Mrągowski Ratusz - na szlaku 20 odkryć Mrągowa. Ratusz jest centralnym punktem mrągowskiego rynku. Zbudowany został w 1825 r. i był oznaką rozwoju miasta. Wyremontowany w latach 90 jest dziś wizytówką miasta, mieści się tu Oddział Muzeum Warmii i Mazur, swoją siedzibę mają tu też organizacje społeczne. Obok budynku mieści się Strażnica Bośniacka, gdzie w 1790 r. stacjonował 9. Pułk Bośniaków. Obecnie jest tu Izba Pamięci, poświęcona niemieckiemu pisarzowi, urodzonemu w Piersławku k. Piecek, Ernstowi Wiechertowi. Za Strażnicą znajduje się budynek banku PKO S.A. już w 1820 r. był tu pierwszy miejski bank. 8

13 Zabytki, muzea Stanowisko archeologiczne w Wyszemborku Odwiedź Wyszembork miejscowość słynącą z wieloletnich badań archeologicznych osady Galindów prowadzonych od 1949 r. Wykopaliska ujawniły liczne zabytki związane z zamieszkującą na obszarze Warmii i Mazur ludnością kultury kurhanów zachodniobałtyjskich. Ludność ta chowała swych zmarłych spalonych, w naczyniach umieszczanych na brukach kamiennych i wewnątrz skrzyń, w otaczanych często kamiennymi kręgami nasypach kurhanowych. Stanowisko archeologiczne, które położone jest w północnej części wyspy na jeziorze Salęt dostarczyło bardzo wiele istotnych informacji dotyczących świata obrzędowości i kultu. Większość odnajdywanych obiektów stanowiły paleniska, których dno wypełniał bruk kamienny, na którym była warstwa spalenizny wraz z naczyniami. Wewnątrz warstwy tkwiły liczne zwęglone ziarna zbóż oraz spalone i niespalone kości zwierzęce i ludzkie. W dołach ofiarnych umieszczano również biżuterię i narzędzia. Najbardziej zagadkowym obiektem był rów, który stanowił granicę oddzielającą święte miejsce od zwykłego ludzkiego świata. Do rowu wrzucano pozostałości po obrzędach i pogrzebach. Z obszaru tego pochodzą również nieliczne obiekty i zabytki z okresu wpływów rzymskich i okresu wędrówek ludów. Ze względu na wielowiekowe osadnictwo i bogactwo materiałów zabytkowych stanowisko archeologiczne w Wyszemborku stanowi istotny element kompleksowych badań mikroregionu jez. Salęt. Kościół katolicki p.w. św. Józefa w Jedwabnie Kościół katolicki został wymurowany z czerwonej cegły z 1930 roku. Wybudowany jest na planie wieloboku, na kamiennym fundamencie. Wybudowany jest na planie wieloboku, na kamiennym fundamencie. Od frontu znajduje się drewniana wieża ze spadzistym dachem, krytym blachą. Pozostała część dachu kryta jest odnowioną dachówką. Nad drzwiami widnieje charakterystyczna grafika przedstawiająca Jezusa. Przy kościele jest także dom parafialny. Kościół św. Wojciecha w Mrągowie Jednym z głównych zabytków miasta jest XIX-wieczny kościół św. Wojciecha. Kościół zbudowany w stylu neogotyckim w 1860 r., na ziemi dawniej należącej do bogatej mrągowskiej wdowy, Justyny Timnik, która po śmierci przekazała swoje dobra gminie katolickiej. Do niej również należał budynek przy ul. Królewieckiej, w którym mieściła się dawna plebania, dziś jest tu kancelaria parafialna i biblioteka. 9

14 Zabytki, muzea Salon Muzyczny Muzeum Feliksa Nowowiejskiego w Barczewie W Muzeum Feliksa Nowowiejskiego, twórcy Hymnu Warmińskiego, opery Legenda Bałtyku, melodii do słów Roty M. Konopnickiej i wielu innych, znajdują się pamiątki po kompozytorze, oraz wiele ciekawych eksponatów. Odbywają się koncerty i wystawy. Muzeum kompozytora, dyrygenta, pedagoga, organisty, organizatora życia muzycznego i działacza społecznego, urodzonego 7 lutego 1877 r., otwarto 15 lipca 1961 r., w pięćdziesiątą rocznicę prawykonania Roty na krakowskich Błoniach. Na budynku, od frontu, zamieszczono pamiątkową tablicę. Zgromadzono tu pamiątki po Feliksie Nowowiejskim: fotografie, plansze, nuty, rękopisy utworów i utwory drukiem, dyplomy, rzeczy osobiste m.in. frak, a także pianino i maskę pośmiertną kompozytora. Znajduje się tu także fortepian, na którym kompozytor miał grywać, biurko i szafa, będąca niegdyś własnością kompozytora. W barczewskim muzeum znajdują się zabytkowe piece, które pozyskano z Woryt, Reszla i Olsztyna. Możemy tu również podziwiać dwie drewniane figury, wykonane w XIX w., pochodzące z Bramy Południowej, zwanej Olsztyńską. Jedna przedstawia św. Agatę dziewicę i męczennicę, patronkę pielęgniarek, druga natomiast św. Rozalię, częściej wymienianą jako błogosławioną. Do lat sześćdziesiątych XX w. figury znajdowały się na Bramie, skąd przeniesiono je do Muzeum w obawie przed niszczącym działaniem warunków atmosferycznych. W Salonie odbywają się koncerty, wystawy i zajęcia gry na instrumentach. Kościół św. Jana Chrzciciela w Bartoszycach Pochodzenie tego kościoła jest dość zagadkowe. Na ogół przypuszcza się, że zbudowano go na miejscu kaplicy przyzamkowej, o której posiadamy wiadomość z roku 1404, zburzonej wraz z zamkiem pół wieku później przez mieszczan bartoszyckich. Drugi średniowieczny kościół w Bartoszycach, przy ul. Nowowiejskiego jest prostą jednowarstwową budowlą na planie prostokąta. Pochodzi najprawdopodobniej z XV wieku, chociaż istnieją przypuszczenia, iż mógł on powstać już w czasach pierwszej lokacji miasta. Dzwonnicę dostawiono do fasady w XIX wieku. Ołtarz i ambona wsparta na figurze anioła sa przykładem barokowej snycerki z pierwszej ćwierci XVIII wieku. 10

15 Zabytki, muzea Cerkiew grekokatolicka w Górowie Iławieckim Jest to unikalne połączenie stylów w sztuce! Tuż przy Placu Ratuszowym w centrum miasta znajduje się najstarsza świątynia miasta - unikalna kompozycja stylów w sztuce i różnych tradycji chrześcijańskich. Tuż przy Placu Ratuszowym w centrum miasta znajduje się najstarsza świątynia miasta - unikalna kompozycja stylów w sztuce i różnych tradycji chrześcijańskich. Wybudowana w XIV wieku za czasów państwa zakonnego Krzyżaków jako kościół katolicki, od czasów reformacji aż do lat 50-tych XX w. służyła ewangelikom. Teraz modlą się w niej grekokatolicy. Wraz z nimi w gotyckich murach pojawia się tradycja Bizancjum: ikonostas, freski, cyrylica. Autorem ikonostasu jest wybitny polski artysta malarz Jerzy Nowosielski. Z wcześniejszego przepysznego barokowego wystroju wnętrza świątyni, dziś podziwiać można wspaniałe, ogromne malowidło sufitowe z 1660 r. Na plafonie zobrazowano sceny biblijne i wydarzenia z życia Jezusa. Zabytkowe cmentarze w Mrągowie Na ulicy Brzozowej znajdują się stare cmentarze katolicki (dziś komunalny, już nieczynny), i pozostałości po ewangelickim. Katolicki powstał na ziemi, przekazanej kościołowi przez bogatą wdowę, Justynę Timnik. Obok, w miejscu, gdzie dziś mieści się pralnia chemiczna, był cmentarz żydowski (kirkut). W 1936 r. został zniszczony przez Niemców, w 1947 r. teren zniwelowano. Na niewielkiej skarpie mieści się cmentarz prawosławny. Obok stoi pomnik przyrody ponad dwustuletnia, rozłożysta lipa. Kościół pw.św. Jana Ewangelisty i Matki Boskiej Częstochowskiej w Bartoszycach Kościół ten, zwany Farnym, jest najstarszą w mieście budowlą sakralną. Wnętrze zdobią gwieździste sklepienia, zrekonstruowane w latach po zniszczeniach II wojny światowej. Kościół znajduje się na Placu Wolności. Zbudowano go prawdopodobnie w drugiej ćwierci XIV wieku, a przebudowano w 1678 r., natomiast wieża pochodzi z 1732 r. Kościół zachował swój pierwotny charakter trójnawowej bazyliki z prezbiterium zamkniętym trójbocznie, opiętym szkarpami. Wnętrze zdobią gwieździste sklepienia, zrekonstruowane w latach po zniszczeniach II wojny światowej. Najcenniejsze w wyposażeniu wnętrz są późnogotycka grupa późnego Ukrzyżowania i organy z 1651 r. wykonane w warsztacie Wernera Z Elbląga oraz zabytkowa ambona, konfesjonały i odrestaurowany ołtarz główny. 11

16 Zabytki, muzea Sanktuarium św. Krzyża w Braniewie Barokowy kościół Świętego Krzyża na przedmieściach Braniewa powstał w latach , jest jedyną na Warmii świątynią na planie krzyża greckiego z centralną kopułą. 3. Historia życia twórczego, 4. Sztuka dawna i współczesna z kolekcji artysty. Kościół powstał dzięki fundacji biskupa Teodora Potockiego. Zachowało się wyposażenie, w tym ołtarze dłuta słynnego mistrza z Reszla, J. K. Szmidta ( ). W 1924 r. obok kościoła wybudowano klasztor Redemptorystów. Świątynia stanowi ośrodek kultu związanego z obrazem Trójcy Świętej. Wizerunek ten wisiał niegdyś na dębie za miastem. W 1626 r. znieważony przez szwedzkich żołnierzy (pocięty lub przestrzelony), miał spłynąć krwią. W 1628 r. przeniesiono go do Warszawy, a do Braniewa wrócił w roku Obraz jest umieszczony w ołtarzu głównym. W ogrodzie klasztornym warto zobaczyć Drogę Krzyżową, której budowę rozpoczęto w 2000 roku z ofiar pieniężnych parafian i dobrodziejów, jako ich votum wdzięczności za Rok Jubileuszowy. Kościół w Szestnie Nie przegap gotyckiego zabytku w Szestnie - pokrzyżackiego kościoła. Z pewnością wart jest zobaczenia! Znajdujący się w środku wsi Szestno pokrzyżacki kościół gotycki zwraca uwagę swoją masywną, nieregularną bryłą, sugerującą, że budowla ta była kilkukrotnie przebudowywana. Dekorację architektoniczną wnętrza kościoła na ścianie wschodniej stanowią 3 ostrołukowe blendy umieszczone blisko siebie i półokrągło sklepione okno w części północnej. Nawa jest przekryta drewnianym, malowanym stropem, odnowionym, jak głosi umieszczona na nim inskrypcja, w 1938 roku. W kościele zachowały się ponadto 4 epitafia: 2 w postaci chorągwi żałobnych z wieków XVII i XVIII, wiszące obecnie po obu stronach ołtarza, marmurowa tablica nagrobna Fabiana von Lehndorffa zmarłego w 1650 roku, wmurowana w północną ścianę kościoła oraz silnie zniszczona i nieczytelna kamienna tablica, osadzona w podłodze kościoła naprzeciw ołtarza, pochodząca prawdopodobnie z 1711 roku. Pozostałe zabytki kościelne stanowią rokokowe organy i XVII ławki. Wewnątrz i wokół kościoła były prowadzone badania archeologiczne, które ujawniły szczątkowo zachowane fundamenty na których wspierała się pierwotna budowla oraz dawny cmentarz parafialny, funkcjonujący przy kościele od średniowiecza do przełomu XVIII / XIX w. Warte zobaczenia są na przykościelnym cmentarzu elementy zespołu żeliwnych krzyży z XIX wieku. Jest to bodajże największa grupa takich krzyży w całej okolicy. 12

17 Zabytki, muzea Kościół Rzymskokatolicki podwyższenia Krzyża Św. w Koszelewach Msze Święte:\ Dni powszednie: 16.00(zimą), 17.00(latem)\ Niedziela i święta 8.00, Wizyta w Kościele w Koszelewach jest świetnym pomysłem dla osób uwielbiających zwiedzać mazurskie zabytki sakralne. Kosciół w Koszelewach pod wezawaniem Podwyższenia Krzyża Świętego. Jego budowę ukończono w 1926r. Konstrukcja oparta jest na murze pruskim. Ściany wewnątrz są otynkowane a na zewnątrz obite drewnem. Ta świątynia to perła architektury sakralnej, jednak jej najpiekniejszy i zarazem najbardziej przyciągający uwagę punkt to główny ołtarz. Widnieje na nim wizerunek Chrystusa ukrzyżowanego i stojących pod krzyżem kobiet oraz umiłowanego ucznia. Kilka lat temu dobudowano stylizowaną na dzwonnicę oraz kamienną grotę Niepokalanej. Wielką chlubą parafii jest również zbudowana na nowej części powiększonego cmentarza Golgota. jest to wielka góra usypana z kamieni przywiezionych przez parafian z łąk i pól. na szczycie tej góry stoi kilkumetrowy krzyż z figurą Pana Jezusa. Kościół p.w. św. Jana w Kętrzynie Godziny otwarcia są różne ze względu na Porządek Mszy św. i nabożeństw. Ten mały kościół, nazywany też polskim kościołem, stoi jakby na uboczu, w cieniu kościoła św. Jerzego. Uosabia on znaczną część historii Kętrzyna, ma także interesujący wystrój wnętrza. W sąsiedztwie Bazyliki św. Jerzego znajduje się kościół ewangelicki p.w. św. Jana. Kościół został wybudowany około 1480r. początkowo jako niewielka kaplica cmentarna. Kaplica ta służyła także jako pomieszczenie pierwszej szkoły łacińskiej w Kętrznie. W 1565r. kościół przedłużono w kierunku południowym aż do murów obronnych. Nad światynią dobudowano piętro, gdzie znajdowały się pomieszczenia lekcyjne i mieszkania nauczycieli. W latach świątynię rozbudowano w kierunku północnym. Gruntowną renowację wnętrza przeprowadzono w 1817r. kiedy to powstały drewniane sklepienia beczkowe. W ołtarzu głównym z 1717r. znajdują się amlowane na drewnie : Ostatnia wieczerza, Ukrzyżowanie i Zmartwychwstanie oraz rzeźby przedstawiające m.in. św. Piotra i Jana. Barokową ambonę z 1730r. ozdabia 11 przedstawień na drewnie ze scenami Bibilijnymi. Dzwon znajdujący się na dzwonnicy przy kościele pochodzi z 1843r. Drewniana karczma z XVIIIw w Jedwabnie Zabytkowa karczma z XVIII wieku, w której kwaterował Napoleon I podczas marszu na Rosję w 1812 r. Złożona z dwóch przylegających do siebie budynków - karczmy i stajni wzniesiona w konstrukcji zrębowej, łączonej na jaskółczy ogon, z zachowanym starym układem komunikacyjnym wnętrza. Obecnie po przebudowie. 13

18 Zabytki, muzea Cerkiew p.w. Przemienienia Pańskiego w Mrągowie Cerkiew prawosławna jest jednym z ważniejszych zabytków miasta. Mrągowska XIX wieczna cerkiew przy ul. Roosevelta to dawny budynek synagogi, zabranej przez hitlerowców gminie po Nocy Kryształowej. Początkowo duchowieństwo prawosławne dzierżawiło. Murowany z cegły budynek dawnej synagogi wzniesiono na planie prostokąta w stylu neoromańskim. Do dnia dzisiejszego zachował się wystrój zewnętrzny, okna witrażowe, wnęka po tablicach Dekalogu nad drzwiami wejściowymi, stolarka, ślusarka oraz podest przy ścianie wschodniej. Kościół ewangelicki w Mrągowie Nie przegap XVIII-wiecznego mrągowskiego kościoła. Kościół ewangelicki w Mrągowie został wybudowany w XVIII wieku, był on kilkakrotnie przebudowywany. Wewnątrz znajduje się kruchta północna salowa i absyda z 1753 r. Za ołtarzem znajduje się płyta nagrobkowa, pamiętająca czasy sprzed 1786 r. 14

19 Zabytki, muzea Kościół ewangelicki, obecnie katolicki pw. św. Wojciecha w Jedwabnie Kościół ewangelicki, obecnie katolicki pw. św. Wojciecha jest jedną z neogotyckich świątyń regionu. Wybudowany został w pierwszej dekadzie XX w. Wmurowanie kamienia węgielnego miało miejsce 24 maja 1901 r., co poświadcza tablica na narożniku fasady. Jest to budowla salowa, z wyodrębnionym, węższym i nieco niższym prezbiterium oraz wbudowaną w korpus wieżą; ta ostatnia, częściowo spalona w latach osiemdziesiątych XX w., jest niższa w stosunku do pierwotnej. Rynek Starego Miasta w Bartoszycach Rynek jest ulubionym miejscem spotkań zarówno starszych jak i młodszych mieszkańców miasta. Stare miasto charakteryzuje się doskonale zachowanym układem urbanistycznym, który podlega ochronie konserwatora zabytków. Ochronie konserwatora podlega również szachownica ulic oraz budynki i kamieniczki mieszczańskie starego miasta. Kamienice są przykładem zabudowy miasta z przełomu XIX i XX wieku. Czakram Bieli w Bałoszycach Niespełna 50 metrów od pałacu w Bałoszycach, znajdującego się w połowie drogi łączącej Susz z Kisielicami, odkryto czakram bieli. Otoczony jest on pięcioma ponad stuletnimi drzewami, które tworzą krąg o średnicy około 15 metrów. Miejsce to posiada bardzo silną pozytywną energię. Nawet krótkie przebywanie w zasięgu oddziaływania czakramu przynosi uczucie odprężenia, może także prowadzić do ustąpienia niektórych dolegliwości. Przeciętny człowiek posiada około 6500 w skali Bovisa, podczas gdy czakram bałoszycki emituje energię o mocy od do jednostek w tej skali. Czakram bieli znajduje się w zabytkowym parku na terenie przylegającym do okazałego pałacu z XVIII wieku. 15

20 Zabytki, muzea Spichlerze w Bartoszycach Spichlerze to połączenie stylowych wnętrz i restauracji serwujących znakomitą kuchnię. Pochodzą z przełomu XVIII i XIX wieku, świadczą o dawnym znaczeniu miasta w handlu zbożem. Niektóre z nich zostały wzniesione na murach miejskich. Dzisiejsze przeznaczenie tych budynków, z których najokazalej prezentują się spichlerze przy ul. Bema i Strzeleckiego to obiekty użyteczności publicznej. Młyn Wodny w Tuczkach Młyn w Tuczkach to atrakcja dla wielbicieli historii, osób interesujących się tradycyjnym, polskim zawodem młynarza. Młyn należy do właścicieli gospodarstwa agroturystycznego i FIRMY EKO - państwa Małgorzaty i Piotra Hillar. Usytuowany jest nad rzeką Wel (na terenie Welskiego Parku Krajobrazowego). Zabytek pochodzi z XIXw. (1880r.) i nadal jest eskploatowany. Młyn spełnia 2 funkcje: jest źródłem energii elektrycznej i mieli zboże na mąkę. Państwo Hillar uprawiają orkisz, żyto i grykę- zboża są mielone w młynie. Proces mielenia jest bardzo interesującym zjawiskiem. Produkowana jest mąka razowa, pszenna, żytnia, kasza gryczana, otręby szenne i żytnie, ziarno gniecione pszenne i żytnie a także śruta. z gryki robione jest kasz, a z plew gryki... poduszki. wspaniałe, bardzo zdrowe jaśki. Gdy człowiek wtuli się w taką poduszkę słyszy delikatny, łagodzący stresy szum- odgłos przesuwających się łusek gryki... Krzyż Brunona w Giżycku Krzyż Brunona to wzgórze nad Niegocinem z wzniesionym w 1910 r. przez mieszkańców Giżycka żeliwnym krzyżem upamiętniającym prawdopodobne miejsce męczeńskiej śmierci św. Brunona z Kwerfurtu (1009 r.) 30 października 1910 mieszkańcy Giżycka (wówczas Lötzen) uroczyście poświęcili krzyż upamiętniający męczeńską śmierć Św. Brunona z Kwerfurtu. Krzyż zlokalizowano na wzgórzu, które w świadomości współczesnych funkcjonuje jako Wzgórze Św. Brunona w lokalnej tradycji miejsce przypuszczalnej śmierci misjonarza i jego towarzyszy, ale także cel corocznych procesji i miejsce ekumenicznych spotkań chrześcijan zamieszkujących i odwiedzających Mazury. W ten sposób katolicy i ewangelicy uczcili w Giżycku 900-letnią rocznicę śmierci św. Brunona z Kwerfurtu. 16

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Po lekcjach do szkoły. Innowacyjne formy zajęć pozalekcyjnych Gmina Miasto Płock/ Gimnazjum nr 5 im. Zygmunta

Bardziej szczegółowo

JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ?

JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ? JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ? MENU: 1.Bielsko-Biała 2. Kościół św. Stanisława 3. Katedra św. Mikołaja 4. Kościół Trójcy Przenajświętszej 5. Kościół św. Barbary Bielsko-Biała miasto na

Bardziej szczegółowo

Pozostałości zamku krzyżackiego

Pozostałości zamku krzyżackiego Pozostałości zamku krzyżackiego Dogodne położenie w miejscu z natury obronnym, na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych zadecydowało o zorganizowaniu tu komturii krzyżackiej, krótko po kupieniu ziemi

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Mrągowo - zabytki z jeziorami w tle. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Mrągowo - zabytki z jeziorami w tle. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: - zabytki z jeziorami w tle czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki piękne miasto na Mazurach, w kraju jest słynne z festiwali

Bardziej szczegółowo

Klub PTTK "ŁAZIK" w Stalowej Woli

Klub PTTK ŁAZIK w Stalowej Woli Klub PTTK "ŁAZIK" w Stalowej Woli www.elazik.stw.rzeszow.pttk.pl 4-7.06.2015r. Opis wycieczki na Mazury W dniu 4 czerwca 2015 r. tj. w Boże Ciało w godzinach wieczornych 29 osobowa grupa z klubu PTTK Łazik

Bardziej szczegółowo

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Chojnata jest starą wsią. Powstała nie później niż w XIII w. Niegdyś posiadała duże znaczenie dzięki zakonowi benedyktynów, którzy posiadali tutaj

Bardziej szczegółowo

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE 4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE W skład gminy wchodzą miasto Kolonowskie osiedle Fosowskie i 3 sołectwa: Spórok, Staniszcze Małe, Staniszcze Wielkie 4.1. OGÓLNA

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Siemiatycze na Podlasiu. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Siemiatycze na Podlasiu. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: na Podlasiu czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Zapraszamy Państwa do Siemiatycz, miasta powiatowego na Podlasiu. Historię

Bardziej szczegółowo

Atrakcje Zabytkowe Obiekty Mury obronne

Atrakcje Zabytkowe Obiekty Mury obronne www.lebork.pl Atrakcje Zabytkowe Obiekty Pomimo burzliwych dziejów i wielu zdarzeń, podczas których ucierpiała substancja architektoniczna miasta, w Lęborku zachowało się kilka cennych i ciekawych zabytków.

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki to duże miasto w województwie podlaskim nad rzeką Narwią. Historia

Bardziej szczegółowo

Scenariusz wycieczki szkolnej Gimnazjum im. Anny Nakwaskiej w Małej Wsi

Scenariusz wycieczki szkolnej Gimnazjum im. Anny Nakwaskiej w Małej Wsi Scenariusz wycieczki szkolnej Gimnazjum im. Anny Nakwaskiej w Małej Wsi Poniższy scenariusz wycieczki szkolnej powstał z myślą o uczniach, dlatego też został napisany w oparciu o ich pomysły i propozycje,

Bardziej szczegółowo

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy mini przewodnik free ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy 2 Na mapie: A Swoboda: Przydrożny krzyż We wsi Swoboda niedaleko Zgierza, na skraju lasu stoi stalowy krzyż. Z opowiadań

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Biała Piska - małe mazurskie miasteczko. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Biała Piska - małe mazurskie miasteczko. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: - małe mazurskie miasteczko czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki to małe miasteczko w powiecie piskim. Gdybyście byli

Bardziej szczegółowo

O F E R T A S P R Z E D A Ż Y Pałac do remontu

O F E R T A S P R Z E D A Ż Y Pałac do remontu O F E R T A S P R Z E D A Ż Y Pałac do remontu Zespół pałacowo parkowy w Dąbrówce Wielkopolskiej, gm. Zbąszynek woj. lubuskie Neorenesansowy pałac hrabiów Schwarzenau i park krajobrazowy w zespole pałacowym,

Bardziej szczegółowo

Wzgórze Zamkowe w Sztumie - obiekty zabytkowe do zagospodarowania

Wzgórze Zamkowe w Sztumie - obiekty zabytkowe do zagospodarowania www.sztum.pl Dla inwestora Oferta inwestycyjna Wzgórze Zamkowe w Sztumie - obiekty zabytkowe do zagospodarowania 17.06.2016 Wzgórze Zamkowe w Sztumie - obiekty zabytkowe do zagospodarowania WZGÓRZE ZAMKOWE

Bardziej szczegółowo

Kraina UNESCO KRAINA UNESCO

Kraina UNESCO KRAINA UNESCO Środa, 8 czerwca 2016 Kraina UNESCO KRAINA UNESCO Lista Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO to lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, ze

Bardziej szczegółowo

Instrukcja przygotowania puzzli

Instrukcja przygotowania puzzli Instrukcja przygotowania puzzli 2 1 1. Wytnij puzzle. 2. Z wyciętych elementów ułóż mapę Polski zgodnie z zamieszczonym wzorem. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów Archiwum Wydawnictwa (s. 1, 2) oraz agencji fotograficznych:

Bardziej szczegółowo

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW 1. OBIEKT BUDYNEK MIESZKALNY KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW 2. OBECNA FUNKCJA MIESZKALNA 3. MATERIAŁ DREWNO, KAMIEŃ, BLACHA 4. DATOWANIE 1929 R 5. MIEJSCOWOŚĆ 22. FOTOGRAFIE 6. GMINA 7. POWIAT 8.WOJEWÓDZTWO

Bardziej szczegółowo

SOŁECTWO KRZYWORZEKA I i KRZYWORZEKA II

SOŁECTWO KRZYWORZEKA I i KRZYWORZEKA II SOŁECTWO KRZYWORZEKA I i KRZYWORZEKA II INSTYTUCJE, ORGANIZACJE SPOŁECZNE INSTYTUCJE: 1. Publiczna Szkoła Podstawowa w Krzyworzece w roku szkolnym 2007/2008-6 oddziałów, 60 uczniów. 2. Publiczne Przedszkole

Bardziej szczegółowo

Kościół p.w. Podwyższenia Krzyża w Lubiechni Małej

Kościół p.w. Podwyższenia Krzyża w Lubiechni Małej Kościół w Lubiechni Małej położony jest w niewielkiej wsi odległej o 7 km na północ od Rzepina. Jest to niewielki kościółek wzniesiony w konstrukcji ryglowej w drugiej połowie XVII wieku z drewnianą wieżą

Bardziej szczegółowo

Leszek Kotlewski Relikty studzienki rewizyjnej zdroju przy pomniku Mikołaja Kopernika w Toruniu odkryte podczas badań archeologicznych w 2002 roku

Leszek Kotlewski Relikty studzienki rewizyjnej zdroju przy pomniku Mikołaja Kopernika w Toruniu odkryte podczas badań archeologicznych w 2002 roku Leszek Kotlewski Relikty studzienki rewizyjnej zdroju przy pomniku Mikołaja Kopernika w Toruniu odkryte podczas badań archeologicznych w 2002 roku Rocznik Toruński 30, 209-216 2003 ROCZNIK TORUŃSKI TOM

Bardziej szczegółowo

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW IKz6g123 ZDS WIL PW mgr inż. Stanisław Żurawski Zagadka IKz6g123 ULICA LICZY SOBIE OKOŁO 240 LAT A JEJ NAZWA O POŁOWĘ MNIEJ. JEST ULICĄ W MIARĘ DŁUGĄ. ZABUDOWA KIEDYŚ I OBECNIE BARDZO RÓŻNORODNA, OD ZWARTYCH

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE DNI DZIEDZICTWA 2009 NA WARMII I MAZURACH ZABYTKOM NA ODSIECZ! SZLAKIEM GRODÓW, ZAMKÓW I TWIERDZ

EUROPEJSKIE DNI DZIEDZICTWA 2009 NA WARMII I MAZURACH ZABYTKOM NA ODSIECZ! SZLAKIEM GRODÓW, ZAMKÓW I TWIERDZ EUROPEJSKIE DNI DZIEDZICTWA 2009 NA WARMII I MAZURACH ZABYTKOM NA ODSIECZ! SZLAKIEM GRODÓW, ZAMKÓW I TWIERDZ PIĄTEK, 11 WRZEŚNIA INAUGURACJA EUROPEJSKICH DNI DZIEDZICTWA 2009 NA WARMII I MAZURACH godz.11.00

Bardziej szczegółowo

Koperta 2 Grupa A. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię

Koperta 2 Grupa A. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Koperta 2 Grupa A Podczas dzisiejszego szukania śladów przeszłości w starym mieście Kostrzyn, dla waszej grupy ciekawe będą

Bardziej szczegółowo

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH ul. Kościelna 4 PEŁCZYCE 73-260 tel. 95 7685315 wik. 957685015 Kościół parafialny: Pw. Narodzenia NMP w Pełczycach - poświęcony: 8 IX 1946 r.

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Najstarsze bartoszyckie zabytki. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Najstarsze bartoszyckie zabytki. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Najstarsze bartoszyckie zabytki czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki, to powiatowe miasto leżące nad rzeką Łyną, 13 km

Bardziej szczegółowo

Spis obiektów zabytkowych nieruchomych na terenie Powiatu Łosickiego wpisanych do rejestru zabytków

Spis obiektów zabytkowych nieruchomych na terenie Powiatu Łosickiego wpisanych do rejestru zabytków Spis obiektów zabytkowych nieruchomych na terenie Powiatu Łosickiego wpisanych do rejestru zabytków Lp. Gmina Miejscowość Nazwa zabytku zdjęcie obiektu 1 Miasto i Gmina Łosice Chotycze Zespół Dworsko parkowy:

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Pieszo po Kościerzynie. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 6, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Pieszo po Kościerzynie. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 6, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Pieszo po Kościerzynie czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 6, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Niezwykle ciekawa i o bardzo łatwym stopniu trudności trasa

Bardziej szczegółowo

Obiekty wpisane do GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW

Obiekty wpisane do GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW Obiekty wpisane do GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW LP. MIEJSCOWOŚĆ OBIEKT/ ZESPÓŁ OBIEKTÓW ADRES 1 Bogucice budynek mieszkalny Bogucice nr 41 2 Bogucice kapliczka Bogucice przy nr 8, Dz. nr 306/3 3 Bogucice

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-12/16:51:26. Zabytki

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-12/16:51:26. Zabytki Zabytki Grodzisko w Starym Bielsku -pochodzące z XII wieku, pozostałość obronnej osady rolniczo-produkcyjnej. Wielka platforma - łąka (ok.3,2 ha) o kształcie zbliżonym do koła, otoczona podwójnym wałem

Bardziej szczegółowo

ROK Rok Z budżetu Gminy Strzegom udzielono dotacji celowej dla: Rzymskokatolickiej Parafii

ROK Rok Z budżetu Gminy Strzegom udzielono dotacji celowej dla: Rzymskokatolickiej Parafii WYKAZ UDZIELANYCH DOTACJI NA PRACE KONSERWATORSKIE, RESTAURATORSKIE ORAZ ROBOTY BUDOWLANE PRZY ZABYTKACH WPISANYCH DO REJESTRU ZABYTKÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ NA TERENIE GMINY STRZEGOM. ROK 2008 1.Gmina Strzegom

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Kościan - królewski gród nad Obrą. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Kościan - królewski gród nad Obrą. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: - królewski gród nad Obrą czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki to dziś niewielkie miasto w Wielkopolsce. Dawniej był bardzo

Bardziej szczegółowo

Praca na konkurs pn. By czas nie zaćmił

Praca na konkurs pn. By czas nie zaćmił Praca na konkurs pn. By czas nie zaćmił Temat pracy: Historia i stan aktualny zabytków architektonicznych na terenie mojej miejscowości. Wykonanie: Ewelina Aftańska i Aleksandra Ambroziak Uczennice klasy

Bardziej szczegółowo

AB Zapisywanie danych POI

AB Zapisywanie danych POI szlaku Numer POI 1 Most Most na Nysie Łużyckiej ul. Chopina Fryderyka 51 57'6.88"N 14 43'18.61"E DSC_0213, DSC_0214 Most nad rzeką Nysą Łużycką. Łączy dwa miasta Gubin-Guben. Jest Polsko-niemieckim przejściem

Bardziej szczegółowo

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Głubczyce. Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Głubczyce. Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Głubczyce. Lp. Miejscowość Obiekt Adres Uwagi 1. Bernacice kościół filialny pw. św. Trójcy 2. Bernacice

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPIEKI NAD ZABYTKAMI POWIATU KOSZALIŃSKIEGO NA LATA 2011 2015. Radę Powiatu w Koszalinie uchwałą nr XI/92/11, w dniu 26 października 2011 r.

PROGRAM OPIEKI NAD ZABYTKAMI POWIATU KOSZALIŃSKIEGO NA LATA 2011 2015. Radę Powiatu w Koszalinie uchwałą nr XI/92/11, w dniu 26 października 2011 r. PROGRAM OPIEKI NAD ZABYTKAMI POWIATU KOSZALIŃSKIEGO NA LATA 2011 2015 przyjęty przez Radę Powiatu w Koszalinie uchwałą nr XI/92/11, w dniu 26 października 2011 r. Pałac w Parsowie 1 PODSTAWA PRAWNA obowiązek

Bardziej szczegółowo

Wykaz udzielonych dotacji celowych na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków.

Wykaz udzielonych dotacji celowych na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków. Wykaz udzielonych dotacji celowych na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków Rok 2016 Uchwałą nr XIX/124/16 Rada Powiatu Opolskiego w dniu

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie dostępności do infrastruktury kultury poprzez modernizację budynku Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie

Zwiększenie dostępności do infrastruktury kultury poprzez modernizację budynku Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie Zwiększenie dostępności do infrastruktury kultury poprzez modernizację budynku Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie od 1971 roku mieści się w zabytkowym

Bardziej szczegółowo

Szlak Rodowych Gniazd Lubomirskich II. Zamek Lubomirskich III IV. Rynek w Rozwadowie, kościół farny VI.

Szlak Rodowych Gniazd Lubomirskich II. Zamek Lubomirskich III IV. Rynek w Rozwadowie, kościół farny VI. Szlak Rodowych Gniazd Lubomirskich Park Charzewicki I. Wzdłuż obrzeża parku biegnie długa aleja. Drzewa jakiego gatunku rosną w większości po obu jej stronach? Zasugeruj jakim celom owa aleja mogła służyć?

Bardziej szczegółowo

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki Zbigniew Kręcicki Pomniki i tablice Toruń Po lewej. Plac Rapackiego. Uroczyste odsłonięcie pomnika Marszałka nastąpiło 15 sierpnia 2000 r. w 80. rocznicę bitwy warszawskiej. Po prawej. Pierwszy, tymczasowy

Bardziej szczegółowo

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Mazurski niezbędnik. czas trwania: 3 dni, typ: samochodowa, liczba miejsc: 3, stopień trudności: średnia

Trasa wycieczki: Mazurski niezbędnik. czas trwania: 3 dni, typ: samochodowa, liczba miejsc: 3, stopień trudności: średnia Trasa wycieczki: Mazurski niezbędnik czas trwania: 3 dni, typ: samochodowa, liczba miejsc: 3, stopień trudności: średnia Opis wycieczki Zamek Kapituły Warmińskiej Olsztyński zamek wybudowano w XIV w. w

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Powiat Czarnkowsko-Trzcianecki cz.i. czas trwania: 1 dzień, typ: samochodowa, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Powiat Czarnkowsko-Trzcianecki cz.i. czas trwania: 1 dzień, typ: samochodowa, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Powiat Czarnkowsko-Trzcianecki cz.i czas trwania: 1 dzień, typ: samochodowa, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Zwiedzanie tego malowniczego powiatu proponuję

Bardziej szczegółowo

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2 Sianki Parafia greckokatolicka w miejscu, dekanat Wysoczański 1. Najstarsza wzmianka dotyczy cerkwi wykonanej w typie bojkowskim, zbudowanej w 1645 r. (ryc. 1). Cerkiew tą sprzedano w 1703 r. do wsi Kostrino

Bardziej szczegółowo

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH www.zamek.leczyca.pl MUZEUM W ŁĘCZYCY Zamek - siedziba łęczyckiego muzeum - został zbudowany przez króla Polski Kazimierza Wielkiego najprawdopodobniej

Bardziej szczegółowo

Polskie Towarzystwo Turystyczno Krajoznawcze Oddział Ziemi Tarnowskiej ul. Żydowska Tarnów

Polskie Towarzystwo Turystyczno Krajoznawcze Oddział Ziemi Tarnowskiej ul. Żydowska Tarnów 1 Tarnów - Rynek 1 - Ratusz - pierwotnie gotycki, przebudowany w XVI w. przez włocha Jana Padovano. Posiada stylową attykę z maszkaronami i kamiennymi koszami naprzemian. Z wieży ozdobionej pogonią rozbrzmiewa

Bardziej szczegółowo

Średniowieczny zamek w Elblągu

Średniowieczny zamek w Elblągu Karolina Hanusz Średniowieczny zamek w Elblągu Elbląg to miasto leżące na północy Polski w województwie warmińsko-mazurskim u ujścia rzeki Elbląg. Jest to jedno z najstarszych miast w naszym kraju zostało

Bardziej szczegółowo

LP ODCINEK DŁUG OŚĆ ( km ) 1 Kołobrzeg Budzistowo INTERESUJACE OBIEKTY KRAJOZNAWCZO TURYSTYCZNE ZAGOSPODAROWANIE TURYSTYCZNE NAWIERZCHNIA

LP ODCINEK DŁUG OŚĆ ( km ) 1 Kołobrzeg Budzistowo INTERESUJACE OBIEKTY KRAJOZNAWCZO TURYSTYCZNE ZAGOSPODAROWANIE TURYSTYCZNE NAWIERZCHNIA LP ODCINEK DŁUG OŚĆ ( km ) 1 Kołobrzeg Budzistowo 2 Budzistowo Obroty INTERESUJACE OBIEKTY KRAJOZNAWCZO TURYSTYCZNE 2,9 Koszaliński Pas Nadmorski atrakcje związanez letnim wypoczynkiem latarnia morska

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Synagogi Krakowa. czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Synagogi Krakowa. czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Synagogi Krakowa czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Kazimierz, obecna dzielnica Krakowa, a niegdyś osobne miasto, został

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR V/25/15/2016 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO. z dnia 27 czerwca 2016 r.

UCHWAŁA NR V/25/15/2016 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO. z dnia 27 czerwca 2016 r. UCHWAŁA NR V/25/15/2016 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO w sprawie przyznania dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane w roku 2016 przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków

Bardziej szczegółowo

Na terenie miasta i gminy Sompolno biegnie jedna droga rowerowa znakowany szlak niebieski.

Na terenie miasta i gminy Sompolno biegnie jedna droga rowerowa znakowany szlak niebieski. 2.1.4. Miasto i Gmina Sompolno Na terenie miasta i gminy Sompolno biegnie jedna droga rowerowa znakowany szlak niebieski. Rysunek 5. Mapa turystyczna miasta i gminy Sompolno z przebiegiem dróg rowerowych.

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Nie tylko sól, czyli Wieliczka jakiej nie znacie...

Trasa wycieczki: Nie tylko sól, czyli Wieliczka jakiej nie znacie... Trasa wycieczki: Nie tylko sól, czyli jakiej nie znacie... czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Dla wielu osób odwiedzających Wieliczkę,

Bardziej szczegółowo

Maciej Tokarz, kl. VIa Zabytkowy kościół p.w. św. Mikołaja w Tabaszowej

Maciej Tokarz, kl. VIa Zabytkowy kościół p.w. św. Mikołaja w Tabaszowej Maciej Tokarz, kl. VIa Zabytkowy kościół p.w. św. Mikołaja w Tabaszowej Piękno rzeczy śmiertelnych mija, lecz nie piękno sztuki. Leonardo da Vinci 1 Tabaszowa - miejscowość w powiecie nowosądeckim (województwo

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Śladami Tarnowskich. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Śladami Tarnowskich. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Śladami Tarnowskich czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Wycieczkę zaczynamy od siedziby rodowej Tarnowskich, zamku w Dzikowie.

Bardziej szczegółowo

ZABYTKI NIERUCHOME WPISANE DO REJESTRU ZABYTKÓW

ZABYTKI NIERUCHOME WPISANE DO REJESTRU ZABYTKÓW POWIAT CHEŁMIŃSKI ZABYTKI NIERUCHOME WPISANE DO REJESTRU ZABYTKÓW GMINA MIEJSCOWOŚĆ ADRES OBIEKT DATA DECYZJI NR REJESTRU CHEŁMNO DOLNE Cmentarz poewangelicki 01.06.1987 A/227 WYMIARY przy dawnym zborze

Bardziej szczegółowo

ZABYTKI NIERUCHOME WPISANE DO REJESTRU ZABYTKÓW

ZABYTKI NIERUCHOME WPISANE DO REJESTRU ZABYTKÓW POWIAT ŚWIECKI ZABYTKI NIERUCHOME WPISANE DO REJESTRU ZABYTKÓW GMINA MIEJSCOWOŚĆ ADRES OBIEKT DATA DECYZJI NR REJESTRU BUKOWIEC BUDYŃ Założenie pałacowoparkowe: 31.08.1995 A/1063 Pałac Ptaszarnia, ob.

Bardziej szczegółowo

Co można zwiedzić w Bieczu

Co można zwiedzić w Bieczu Co można zwiedzić w Bieczu Miasto Biecz ze względu na unikatowe walory architektoniczno-urbanistyczne jest perełką wśród miast Polski południowej. Liczne zabytki, skupione na stosunkowo niewielkiej przestrzeni

Bardziej szczegółowo

Anna Wysocka Angelika Miezio Alicja Wysocka

Anna Wysocka Angelika Miezio Alicja Wysocka Anna Wysocka Angelika Miezio Alicja Wysocka MAPA WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Tu mieszkamy - Raszowa ZABUDOWANIA DOMY MIESZKALNE-57 ZABUDOWANIA GOSPODARCZE-42 NAJSTARSZA OSOBA URODZONA W RASZOWEJ ROZALIA

Bardziej szczegółowo

ULKOWY II UII-11/223/240 KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW 1. OBIEKT 5. MIEJSCOWOŚĆ. Budynek gospodarczy w zagrodzie nr

ULKOWY II UII-11/223/240 KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW 1. OBIEKT 5. MIEJSCOWOŚĆ. Budynek gospodarczy w zagrodzie nr KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW UII11/223/240 1. OBIEKT Budynek gospodarczy w zagrodzie nr 24 5. MIEJSCOWOŚĆ ULKOWY II 2. OBECNA FUNKCJA 3. MATERIAŁ 4. DATOWANIE 6. GMINA Pszczółki gospodarcza cegła,

Bardziej szczegółowo

GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA

GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA Lublin Lublin od wieków stanowił polska bramę na wschód i przez cały okres swego istnienia wielokrotnie wpisywał się w polskie kroniki. Początki osadnictwa na wzgórzach, które

Bardziej szczegółowo

Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013

Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013 Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013 Pielgrzymka dla grup wyjeżdżających z Poznania Książ - Krzeszów - Wambierzyce Kłodzko - Bardo Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej w Krzeszowie Krzeszów to unikatowy

Bardziej szczegółowo

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE.

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. W dniach od 23.08.2014 roku do 28.09.2014 roku, w Bazylice Mniejszej Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu trwać będzie wystawa, pt. Spotkania,

Bardziej szczegółowo

3. Bestwiny Dom nr 31 l. 30. XX w. Brak opisu. 6. Dzielnik Kapliczka l. 20. XX w. Kapliczka zaliczana jest do grupy kapliczek kubaturowych murowanych

3. Bestwiny Dom nr 31 l. 30. XX w. Brak opisu. 6. Dzielnik Kapliczka l. 20. XX w. Kapliczka zaliczana jest do grupy kapliczek kubaturowych murowanych OBIEKTY ZAREJESTROWANE W GMINNNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW NIEWPISANE DO WOJEWÓDZKIEGO REJESTRU ZABYTKÓW, KTÓRYCH ZACHOWANIE LEŻY W INTERESIE SPOŁECZNYM ZE WZGLĘDU NA POSIADANĄ (W SKALI GMINY) WARTOŚĆ HISTORYCZNĄ,

Bardziej szczegółowo

2. Biskupice kaplica pogrzebowa przy kościele parafialnym 3. Biskupice pałac 49a

2. Biskupice kaplica pogrzebowa przy kościele parafialnym 3. Biskupice pałac 49a Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Byczyna. Lp Miejscowość Obiekt Adres Uwagi Biskupice kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela Biskupice

Bardziej szczegółowo

Wykaz podmiotów objętych dofinansowaniem w ramach otwartego konkursu na zadania w zakresie ochrony i konserwacji zabytków w roku 2006

Wykaz podmiotów objętych dofinansowaniem w ramach otwartego konkursu na zadania w zakresie ochrony i konserwacji zabytków w roku 2006 Wykaz podmiotów objętych dofinansowaniem w ramach otwartego konkursu na zadania w zakresie ochrony i konserwacji zabytków w roku 2006 Lp Z dnia Wnioskodawca Zadanie Wnioskowana dotacja Przyznana dotacja

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 40/2013 Burmistrza Miasta Lubawa z dnia 29 maja 2013 r. w sprawie założenia gminnej ewidencji zabytków miasta Lubawa

Zarządzenie Nr 40/2013 Burmistrza Miasta Lubawa z dnia 29 maja 2013 r. w sprawie założenia gminnej ewidencji zabytków miasta Lubawa Zarządzenie Nr 40/2013 Burmistrza Miasta Lubawa z dnia 29 maja 2013 r. w sprawie założenia gminnej ewidencji zabytków miasta Lubawa Na podstawie art. 22 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 412/2016 BURMISTRZA KRAPKOWIC. z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie założenia Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy Krapkowice

ZARZĄDZENIE NR 412/2016 BURMISTRZA KRAPKOWIC. z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie założenia Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy Krapkowice ZARZĄDZENIE NR 412/2016 BURMISTRZA KRAPKOWIC z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie założenia Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy Krapkowice Na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABTKÓW

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABTKÓW KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABTKÓW 1. OBIEKT ZAGRODA KAMIEŃ WAPIENNY, DREWEANO, GONT Pocz. XIX w, lata 20-te XX w Naprzeciwko ruin zamku Zagroda składająca się z 3 wolnostojących drewnianych budynków, złożonych

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie dostępności do infrastruktury kultury. Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie

Zwiększenie dostępności do infrastruktury kultury. Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie Zwiększenie dostępności do infrastruktury kultury poprzez modernizację budynku Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie od 1971 roku mieści się w zabytkowym

Bardziej szczegółowo

Ochrona zabytków 2007 2014

Ochrona zabytków 2007 2014 Ochrona zabytków 2007 2014 Prace ratownicze zabytkowego zespołu poklasztornego Opactwa cystersów w Lubiążu Koszt prac w latach 2007-2013: 3 016 424,53 zł Dofinansowanie MKiDN: 2 699 453,89 zł Kompleksowa

Bardziej szczegółowo

Muzeum Kolejnictwa. Miłośnicy kolei znajdą w Kościerzynie. nie lada atrakcję. W pobliżu stacji, przy ulicy Towarowej, od 1992 r.

Muzeum Kolejnictwa. Miłośnicy kolei znajdą w Kościerzynie. nie lada atrakcję. W pobliżu stacji, przy ulicy Towarowej, od 1992 r. Kościerzyna w swej okazałości oferuje Państwu kilka wartościowych zabytków, godnych uwagi. Hotel Stary Browar Kościerzyna zaprasza na szlak kościerskich zabytków, począwszy od samego hotelu, w którym poznają

Bardziej szczegółowo

Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki.

Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki. Studzionki 1.1. Dawne nazwy miejscowości. Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki. 1.2. Etymologia nazwy wsi. Etymologia nazwy wsi bliżej nieznana. 1.3. Historia

Bardziej szczegółowo

GEZ KARTA ADRESOWA ZABYTKU NIERUCHOMEGO 348/469

GEZ KARTA ADRESOWA ZABYTKU NIERUCHOMEGO 348/469 GEZ KARTA ADRESOWA ZABYTKU NIERUCHOMEGO 348/469 1. OBIEKT 5. MIEJSCOWOŚĆ Kościół filialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa PASTWA 2. OBECNA FUNKCJA 3. MATERIAŁ 4. DATOWANIE 6. GMINA sakralna cegła 1916

Bardziej szczegółowo

Autor: Klaudia Zychla

Autor: Klaudia Zychla Autor: Klaudia Zychla Miasto w południowej Polsce leżące na styku trzech mezoregionów geograficznych Wyżyny Częstochow skiej, zwanej potocznie Jurą, Obniżenia Górnej Warty oraz Wyżyny Wieluńskiej, należących

Bardziej szczegółowo

Początki rodziny Schönów w Sosnowcu

Początki rodziny Schönów w Sosnowcu 1 2 Początki rodziny Schönów w Sosnowcu Historia pałacu sięga XIX w. kiedy to stanowił on majątek rodziny niemieckich fabrykantów Schönów. W 1875 roku do Sosnowca przybyło rodzeństwo Franz, Ernst i Fanny

Bardziej szczegółowo

STYCZEŃ 2014 r. 3 odznaka srebrna i złota Dodatkowo: PAŁAC SZTUKI Towarzystwo Przyjaciół 3 wszystkie odznaki

STYCZEŃ 2014 r. 3 odznaka srebrna i złota Dodatkowo: PAŁAC SZTUKI Towarzystwo Przyjaciół 3 wszystkie odznaki STYCZEŃ 2014 r. Załącznik nr 1 Lp. Data Dzień Temat Liczba 1. 25 stycznia Sobota MUZEUM KATEDRALNE 3 odznaka brązowa Zwiedzamy kościół pw. Św. Św. Piotra i Pawła Dodatkowo: PAŁAC SZTUKI Towarzystwo Przyjaciół

Bardziej szczegółowo

"Podbój" Mazur :) Autor (źródło): Danuta Orzołek czwartek, 07 lipca :26 - Poprawiony wtorek, 12 lipca :17

Podbój Mazur :) Autor (źródło): Danuta Orzołek czwartek, 07 lipca :26 - Poprawiony wtorek, 12 lipca :17 27 czerwca br. wyjechaliśmy na podbój Mazur. W wycieczce uczestniczyło 36 osób grupa dzieci niepełnosprawnych z opiekunami. Pogoda była piękna, humor dopisywał i jak się później okazało, wiele zobaczyliśmy.

Bardziej szczegółowo

ZESTAWIENIE kart adresowych gminnej ewidencji zabytków Gminy Mikołajki Pomorskie

ZESTAWIENIE kart adresowych gminnej ewidencji zabytków Gminy Mikołajki Pomorskie ZESTAWIENIE kart adresowych gminnej ewidencji zabytków Gminy Mikołajki IDENTYF. MIEJSCOWOŚĆ OBIEKT ULICA NR. LOKALIZACJA DATA 1 Mikołajki Kościół parafialny rzymskokatolicki pw. Św. Antoniego Kościelna

Bardziej szczegółowo

Województwo warmińsko-mazurskie E_noty 2015

Województwo warmińsko-mazurskie E_noty 2015 Województwo warmińsko-mazurskie E_noty 2015 Załącznik nr 16 do OPZ Lp Nazwa zabytku Miejscowość Gmina Powiat Województwo Nr rejestru 1. Założenie pałacowo-parkowe i folwark Sztynort Węgorzewo Węgorzewo

Bardziej szczegółowo

GOSTYŃSKIE RATUSZE. Robert Czub Grzegorz Skorupski

GOSTYŃSKIE RATUSZE. Robert Czub Grzegorz Skorupski Robert Czub Grzegorz Skorupski GOSTYŃSKIE RATUSZE Ratusz (niem. Rathaus) dom rady, reprezentacyjny budynek użyteczności publicznej, tradycyjna siedziba samorządowych władz miejskich. Pojawił się w średniowiecznych

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Zabytki i przyroda Rucianego. czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Zabytki i przyroda Rucianego. czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Zabytki i przyroda Rucianego czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Trasa prowadzi przez Ruciane jedną z dzielnic Rucianego-Nidy.

Bardziej szczegółowo

Zabytki architektury. Drawieński Park Narodowy Zabytki architektury

Zabytki architektury. Drawieński Park Narodowy Zabytki architektury W typowej wiejskiej architekturze regionalnej widoczne są najczęściej domy z czerwonej cegły o grubo ciosanej bryle, na kamiennej podmurówce z dachami bez okapów krytymi czerwoną dachówką. W niektórych

Bardziej szczegółowo

Grupa docelowa: rodzina

Grupa docelowa: rodzina Grupa docelowa: rodzina Źródło zdjęć: http://dziecko-i-prawo.wieszjak.pl/rodzina-zastepcza/271333,galeria,podzial-kompetencji-miedzy-rodzina-zastepcza-a-rodzicami.html Pakiet turystyczny Nazwa pakietu:

Bardziej szczegółowo

WND-RPWM.04.02-28- 021/12. 2 910 071,95 zł 1 966 463,43 zł 99,40. Gmina Olsztynek WND-RPWM.04.02-28- 030/12. 3 046 432,35 zł 1 996 069,48 zł 94,00

WND-RPWM.04.02-28- 021/12. 2 910 071,95 zł 1 966 463,43 zł 99,40. Gmina Olsztynek WND-RPWM.04.02-28- 030/12. 3 046 432,35 zł 1 996 069,48 zł 94,00 Załącznik nr 1 do Uchwały nr 42/554/13/IV Zbiorcza lista projektów wybranych przez Zarząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego do dofinansowanie w Schemacie A w konkursie 01/12/4.2 w ramach Osi Priorytetowej

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Górowo Iławeckie, historia i współczesność. czas trwania: 4 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Górowo Iławeckie, historia i współczesność. czas trwania: 4 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki:, historia i współczesność czas trwania: 4 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki, to małe miasteczko gminne w powiecie bartoszyckim, leżące

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Rowerowa trasa szlakiem Bitwy nad Kaczawą. czas trwania: 1 dzień, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: średnia

Trasa wycieczki: Rowerowa trasa szlakiem Bitwy nad Kaczawą. czas trwania: 1 dzień, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: średnia Trasa wycieczki: Rowerowa trasa szlakiem Bitwy nad Kaczawą czas trwania: 1 dzień, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: średnia Opis wycieczki Trasa prowadzi edukacyjną ścieżką przyrodniczo-historyczną:

Bardziej szczegółowo

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW Rż-14/149/240 1. OBIEKT 5. MIEJSCOWOŚĆ Budynek mieszkalny RÓŻYNY 2. OBECNA FUNKCJA 3. MATERIAŁ 4. DATOWANIE 6. GMINA Pszczółki mieszkalna cegła I poł. XIX w. / pocz. XX

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA BASTIONU KRÓL Twierdza Kostrzyn - Kostrzyn nad Odrą

INWENTARYZACJA BASTIONU KRÓL Twierdza Kostrzyn - Kostrzyn nad Odrą STADIUM PROJEKTU: I N W E N T A R Y Z A C J A NAZWA INWESTYCJI: INWENTARYZACJA BASTIONU KRÓL Twierdza Kostrzyn - Kostrzyn nad Odrą ADRES INWESTYCJI: BASTION KRÓL, Kostrzyn nad Odrą JEDNOSTKA PROJEKTOWA:

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Gotyckie Ponidzie - trasa Busko - Stary Korczyn

Trasa wycieczki: Gotyckie Ponidzie - trasa Busko - Stary Korczyn Trasa wycieczki: Gotyckie Ponidzie - trasa Busko - Stary Korczyn czas trwania: 5 godzin, typ: samochodowa, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Gotyk na Ponidziu to wszechobecne

Bardziej szczegółowo

Beneficjenci II edycji

Beneficjenci II edycji Beneficjenci II edycji Dotacje na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków województwa łódzkiego Parafia Rzymskokatolicka p.w. Wszystkich

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Zabytki Pisza. czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Zabytki Pisza. czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Zabytki a czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Proponujemy Państwu spacer po u, niewielkim mieście powiatowym na Mazurach,

Bardziej szczegółowo

DOTACJE CELOWE udzielone w 2009 roku. (od 1 stycznia do 30 czerwca)

DOTACJE CELOWE udzielone w 2009 roku. (od 1 stycznia do 30 czerwca) DOTACJE CELOWE udzielone w 2009 roku (od 1 stycznia do 30 czerwca) przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy zabytku

Bardziej szczegółowo

Kolorowe Opole z kolorowymi snami w Szkolnym Schronisku Młodzieżowym ZPO. Opracowała: mgr Katarzyna Kalita

Kolorowe Opole z kolorowymi snami w Szkolnym Schronisku Młodzieżowym ZPO. Opracowała: mgr Katarzyna Kalita Kolorowe Opole z kolorowymi snami w Szkolnym Schronisku Młodzieżowym ZPO ie w n a w ldo ku Zame Schronis nym m Szkol dzieżowy koło Mło mo y n a lizow orca PKP a k o l (z d dw ne o m łów 400 G e l KS. P

Bardziej szczegółowo

Ochrona konserwatorska a poprawa efektywności energetycznej budynków możliwości i ograniczenia

Ochrona konserwatorska a poprawa efektywności energetycznej budynków możliwości i ograniczenia Ochrona konserwatorska a poprawa efektywności energetycznej budynków możliwości i ograniczenia Leszek Dobrzyniecki Katarzyna Dziura WUOZ we Wrocławiu Delegatura w Legnicy Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW 44/81/240 1. OBIEKT Budynek rzeźni i lodownia w zespole dawnej rzeźni 5. MIEJSCOWOŚĆ PSZCZÓŁKI 2. OBECNA FUNKCJA 3. MATERIAŁ 4. DATOWANIE 6. GMINA Pszczółki Budynek gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Zator. Graboszyce. Laskowa. Zator

Zator. Graboszyce. Laskowa. Zator Zator Graboszyce Laskowa Zator 1 Kocioł parafialny pw. Św. Andrzeja Apostoła w Graboszycach położenie N49 56 41.9 E19 26 45.3 Kontakt: Tel. 84 12 593 Msze Święte w niedziele i święta 8:00, 10;30 Msze Święte

Bardziej szczegółowo

L.p. Obiekt, zadanie. Wnioskodawca. Wysokość udzielonej dotacji (zł)

L.p. Obiekt, zadanie. Wnioskodawca. Wysokość udzielonej dotacji (zł) DOTACJE CELOWE udzielone w 2008 roku przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków

Bardziej szczegółowo

Dotacje przyznane w latach na remont zabytków w powiatach brodnickim, golubsko-dobrzyńskim, rypińskim i wąbrzeskim

Dotacje przyznane w latach na remont zabytków w powiatach brodnickim, golubsko-dobrzyńskim, rypińskim i wąbrzeskim Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Dotacje przyznane w latach 2008-2012 na remont zabytków w powiatach brodnickim, golubsko-dobrzyńskim, rypińskim i wąbrzeskim 2008 r. Kwota udzielolnej

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Litkowska przewodnik po Toruniu tel. 509 140 535 www.przewodniktorun.pl ZAPRASZAM DO TORUNIA 2016

Małgorzata Litkowska przewodnik po Toruniu tel. 509 140 535 www.przewodniktorun.pl ZAPRASZAM DO TORUNIA 2016 Małgorzata Litkowska przewodnik po Toruniu tel. 509 140 535 www.przewodniktorun.pl ZAPRASZAM DO TORUNIA 2016 Trasa podstawowa to 2-3 godzinny spacer po Starówce i obejmuje najważniejsze zabytki toruńskiej

Bardziej szczegółowo