Brzezna SEMINARIUM. 20 stycznia 2009 r. Środowisko naturalne. atut czy przeszkoda w rozwoju Sądecczyzny?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Brzezna SEMINARIUM. 20 stycznia 2009 r. Środowisko naturalne. atut czy przeszkoda w rozwoju Sądecczyzny?"

Transkrypt

1 Brzezna 20 stycznia 2009 r. SEMINARIUM Środowisko naturalne atut czy przeszkoda w rozwoju Sądecczyzny?

2 Organizatorzy: Powiat Nowosądecki, Fundacja Sądecka, Nadleśnictwo Stary Sącz Honorowy patronat Marszałek Województwa Małopolskiego MAREK NAWARA Program seminarium Środowisko naturalne atut czy przeszkoda w rozwoju Sądecczyzny? 20 stycznia 2009 r. Gimnazjum im. św. Jadwigi Królowej Polski w Brzeznej (konferencja rozpoczyna się o godz ) Przewidywany czas wystąpień i dyskusji: Powitanie uczestników ZYGMUNT BERDYCHOWSKI, prezes Fundacji Sądeckiej. Prowadzący seminarium: LESZEK ZEGZDA, wicemarszałek Województwa Małopolskiego. Przyroda Sądecczyzny i Beskidu Sądeckiego wczoraj i dziś. wykład PIOTR GARWOL, dyrektor Popradzkiego Parku Krajobrazowego. (przerwa) Ochrona środowiska naturalnego dlaczego musimy to robić i co z tego mamy. wykład: ALEKSANDRA MALARZ, dyrektor Departamentu Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, Ministerstwo Środowiska. Ochrona środowiska, a rozwój gospodarczy Sądecczyzny. wykład: BOŻENA KOTOŃSKA, dyrektor Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Krakowie. (przerwa) Fundusze ochrony środowiska jako partner w działaniach na rzecz ochrony środowiska. Priorytety w działaniach Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. wykład: MAŁGORZATA SKUCHA, z-ca prezesa Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie. (przerwa) Jak najefektywniej realizować działania związane z prowadzeniem infrastruktury w zakresie gospodarki wodno-ściekowej. dyskusja panelowa MAREK NAWARA, marszałek Województwa Małopolskiego. ZBIGNIEW KOWAL, dyrektor ds. Funduszy Unijnych, Sądeckie Wodociągi sp. z o.o. w Nowym Sączu. (przerwa obiadowa)

3 Na jakich zasadach wspierane będą działania związane z modernizacją infrastruktury. dyskusja panelowa: WOJCIECH KOZAK, członek Zarządu Województwa Małopolskiego; KRZYSZTOF BOLEK, prezes Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie; ALEKSANDRA MALARZ, dyrektor Departamentu Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, Ministerstwo Środowiska. (przerwa) Woda jako bogactwo narodowe plany i możliwości wykorzystania. wykład: JERZY GRELA, dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie. Gospodarka wodna na Sądecczyźnie. wykład: STANISŁAW LISAK, Naczelna Organizacja Techniczna w Nowym Sączu. Geotermia możliwości, bariery wykorzystania. wykład: JAN PUCHAŁA, starosta powiatu limanowskiego. Co zrobić, aby woda dla mieszkańców aglomeracji sądeckiej była tania i łatwo dostępna? wykład: JANUSZ ADAMEK, prezes Zarządu Sądeckich Wodociągów, sp. z o.o. w Nowym Sączu. (przerwa) Gospodarka leśna, rozwój gospodarczy, a ochrona środowiska. wykład: RYSZARD KAPUŚCIŃSKI, zastępca dyrektora generalnego ds. gospodarki leśnej, Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych w Warszawie. Lasy Sądecczyzny bilans aktywów i pasywów. dyskusja panelowa PAWEŁ SZCZYGIEŁ, nadleśniczy, Nadleśnictwo Stary Sącz. GRZEGORZ SKALSKI, z-ca dyrektora Zespołu Szół Zawodowych i Technikm Leśnego w Starym Sączu Stolica Sądecczyzny, Nowy Sącz, leży w widłach dwóch rzek: Dunajca i Kamienicy. 3

4 Słowo wstępne Przyroda, nasze góry i lasy, woda i powietrze to wielkie bogactwo Sądecczyzny, które w nienaruszonym stanie powinniśmy przekazać następnym pokoleniom. Ochrona środowiska naturalnego jest naszym obowiązkiem. Postępująca urbanizacja regionu, eksplozja motoryzacji i żywiołowy rozwój gospodarczy zagrażają Ziemi Sądeckiej. Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej oraz dostępność w najbliższych latach dużych środków finansowych na podstawową infrastrukturę stwarzają szanse skutecznego przeciwdziałania procesom degradacji środowiska naturalnego. O awansie cywilizacyjnym Sądeczan, w większym stopniu niż liczba samochodów i komputerów, będzie stanowić poziom skanalizowania wiosek i gmin, dostępność mieszkańców do smacznej, zdrowej i taniej wody, budowa oczyszczalni ścieków i wysypisk śmieci, racjonalna gospodarka odpadami, wreszcie filtry na kominach i przyjazne dla środowiska źródła energii. Nasza konferencja ma na celu zdiagnozowanie sytuacji w zakresie ochrony środowiska na Sądecczyźnie i zastanowienie się, co w tym zakresie należy i jest możliwe do zrobienia. Aby w ostatecznym rozrachunku przyroda stała się atutem, a nie kulą u nogi rozwoju Sądecczyzny. Ten dylemat dobrze obrazują spory na temat budowy kolejnych stacji narciarskich. Jedni uważają, że to ogromna szansa Sądeczan na lepsze życie. Dla drugich to bezpowrotna dewastacja Beskidu Sądeckiego. Gdzie leży złoty środek, w którym spotkają się racje ekologów i miłośników przyrody z argumentami zwolenników prosperity gospodarczej? Wędrując po szlakach beskidzkich utwierdzamy się w przekonaniu, że kraina ta jest godna ochrony, a równocześnie może przyczynić się do realizacji wielu potrzeb współczesnego człowieka i być podstawą rozwoju tego regionu. Do gościnnego gimnazjum w Brzeznej w gminie Podegrodzie, położonym w historycznym centrum Lachów sądeckich, zaprosiliśmy ekspertów i decydentów od gospodarki leśnej i wodnej oraz szefów instytucji odpowiedzialnych za wykorzystania funduszy europejskich na ochronę środowiska naturalnego. Jestem przekonany, że seminarium w Brzeznej przybliży uczestnikom region sądecki, bogaty w piękno przyrody i ludzkie talenty Przybliży szanującą tradycję ziemią gór i urokliwych lasów, licznych pamiątek przeszłości i dziwów przyrody, wyróżniającą się aktywnością społeczną i gospodarczą mieszkańców. Warto zapoznać się bliżej ze znaczącym dziedzictwem kulturowym, kolorytem lokalnych atrakcji i gościnnością gospodarzy, a przy najbliższej okazji odpocząć i zażyć rekreacji. Mam nadzieję, że seminarium spełni swoje zadanie, życzę owocnych obrad. Zygmunt Berdychowski prezes Fundacji Sądeckiej 4

5 Sądecczyzna Na charakter Sądecczyzny składają się ponad 750-letnia historia, trzy schodzące się pasma górskie pokryte lasami, rwące rzeki Dunajec, Poprad, Biała i Kamienica, liczne uzdrowiska i stacje narciarskie. Beskid Sądecki to jeden z najatrakcyjniejszych regionów turystycznych Polski, kraina słynąca z wód leczniczych, ożywczego klimatu i wspaniałych krajobrazów. Sądecczyznę można śmiało nazwać Mekką turystów przemierzających tak bardzo lubiane przez Karola Wojtyłę, późniejszego papieża, Beskidy. W niedalekim sąsiedztwie stolicy regionu, królewskiego grodu Nowego Sącza, leżą: Stary Sącz miasto św. Kingi i sióstr Klarysek, Podegrodzie - kolebka Lachów sądeckich, Piwniczna, Muszyna, Żegiestów i perła w koronie polskich uzdrowisk Krynica. Zachwalać ich nie trzeba. Uzdrowiska są marką same dla siebie. Konsekwentnie, krok po kroku, wzbogacają się o nową infrastrukturę, by dać gościom ofertę na najwyższym poziomie. Tak jak przed wiekami, tak i teraz przez Sądecczyznę prowadzi szlak na południe Europy. Na wyciągnięcie ręki jest stąd nasz słowacki pobratymiec, a nieco dalej węgierski bratanek. Zimą okolice Nowego Sącza stają się prawdziwą stacją narciarską: Rytro, Sucha Dolina, Wierchomla- Szczawnik, Krynica z Jaworzyną Krynicką i Słotwinami, Tylicz, Kamianna z mnóstwem wyciągów, stokami dla każdego, zapleczem i urodą miejsc skutecznie rywalizują o narciarzy z Podhalem czy Beskidem Żywieckim. Pobliskie Jezioro Rożnowskie i jego obrzeża są miejscem relaksu i wypoczynku dla amatorów sportów wodnych, kąpieli słonecznych i wędkarzy. Nieodpartym magnesem są atrakcje przyrodnicze, zalesione stoki Pogórza, rejsy statkiem wycieczkowym, liczne ośrodki wypoczynkowe, pola kempingowe i kwatery agroturystyczne we wsiach letniskowych, od historycznego gniazda Zawiszy Czarnego Rożnowa po Gródek nad Dunajcem, Łososinę Dolną i Znamirowice. Na trasie z Nowego Sącza do Szczawnicy i Nowego Targu obowiązkowo należy zatrzymać się w słynącym z sadów Łącku, znanym z majowego Święta Kwitnącej Jabłoni i wrześniowego Europejskiego Owocobrania. Przed laty ksiądz Jan Piaskowy kazał łąckim parafianom, by obok odmawiania zdrowasiek za wyznane na spowiedzi grzechy sadzili jabłonie i śliwy. Dziś sady zajmują w łąckiej gminie ok ha. Diabeł jednak nie spał: podsunął gospodarzom zdrożną myśl produkowania ze śliwek śliwowicy, owianego sławą i legendą alkoholu, tego co to daje krzepę i krasi lica. 5

6 Między Radziejową a Jaworzyną Beskid Sądecki Wschodnia część Beskidów Zachodnich, grupa górska zaliczana też do Beskidu Wysokiego. Zajmuje obszar ok. 673 km 2 pomiędzy przełomami Dunajca a dolinami Kamienicy Nawojowskiej, Mochnaczki i Przełęczy Tylickiej. Beskid Sądecki rozdziela dolina rzeki Poprad. Dzieli się na dwa pasma: Radziejowej i Jaworzyny Krynickiej. Zachodnie pasmo między rzekami Dunajcem a Popradem to Pasmo Radziejowej (najwyższy szczyt Radziejowa m n.p.m.) i Przehyby (1175 m n.p.m.), oddzielone na południu doliną Grajcarka od Małych Pienin, Dunajca od Pienin, Gorców i Beskidu Wyspowego. Część wschodnia między dolinami Popradu i Kamienicy Nawojowskiej to Pasmo Jaworzyny Krynickiej (najwyższy szczyt Jaworzyna Krynicka m n.p.m.). Osobne, pozostające na uboczu pasmo górskie tworzą wzniesienia między Popradem, doliną Muszynki (spływającej sprzed Przełęczy Tylickiej) oraz granicą państwa ze Słowacją - najwyższy szczyt Kraczonik (984 m n.p.m.). Na północy Beskid Sądecki przechodzi w równinną Kotlinę Sądecką oraz bardziej na wschód w sfałdowane Pogórze Ciężkowickie. Beskid Sądecki rozciąga się na przestrzeni ok. 50 km. Jego górotwór zbudowany jest z fliszu karpackiego (kreda, trzeciorzęd), składającego się z położonych na przemian warstw piaskowców, łupków ilastych, zlepieńców, margli oraz z piaskowca magurskiego. Klimat Beskidu Sądeckiego jest bardzo zróżnicowany. Pasma górskie wyróżniają się dłuższymi zimami, silniejszym działaniem wiatrów i większymi opadami. Beskid Sądecki obfituje w liczne i cenne źródła wód mineralnych, zwłaszcza w dolinie Popradu (Żegiestów, Muszyna, Krynica) oraz w Szczawnicy, a także nie w pełni do dziś wykorzystywane w Łomnicy i Głębokiem. Występowanie tych złóż zadecydowało o rozwoju dużych ośrodków leczniczowypoczynkowych. Beskid Sądecki pokrywają lasy z niezwykle bogatym i urozmaiconym drzewostanem (świerk, jodła, buk, lipa). Znajduje się tutaj wiele rezerwatów przyrody z pozostałościami puszczy karpackiej i jeszcze więcej pomników przyrody żywej. Niektóre doliny, np. Czercz k. Piwnicznej, mają własny mikroklimat. W tym rejonie atrakcją jest stromy odcinek szlaku z Łomnicy na Pisaną Halę zwany potocznie 77 Zakrętów. Beskid Sądecki stanowi raj dla górskiej turystyki pieszej. Wytyczonym i dobrze oznakowanym szlakom turystycznym towarzyszą schroniska górskie, bacówki oraz bazy namiotowe. Trzeba mieć tu jednak świadomość, że w wielu kręgach zakrojone na szeroką skalę inwestycje w górach w ostatnich latach nie wzbudzają entuzjazmu. Postępująca zabudowa, asfaltowe dywaniki, przekaźniki telekomunikacyjne, stacje narciarskie niosą zagrożenie dla unikatowych walorów przyrodniczych i krajobrazowych Beskidu Sądeckiego. Istnienie tego przyrodniczego bogactwa zależy wprost od stosunku człowieka do Matki Natury. 6

7 Góry i hale Beskidu Sądeckiego Radziejowa Najwyższy szczyt Beskidu Sądeckiego, wys m n.p.m. Pasmo Radziejowej leży między załomem Dunajca (od Szczawnicy po Stary Sącz) a Popradem. Od południa, od Małych Pienin oddziela go dolina potoku Grajcarek, w której leży Szczawnica. Rozległy masyw Radziejowej ma niewiele wierzchołków. Najważniejsze to: Przehyba (1195 m), Dzwonkówka (983 m), Przełęcz Obidza (931 m) leżąca między Wielkim Rogaczem (1182 m) a Eliaszówką (1023 m). Przez Przełęcz Obidzy wiedzie szlak ze Szczawnicy do doliny Popradu. Przez Eliaszówkę przebiega granica państwa ze Słowacją. Przehyba Rozległa hala w środkowej części pasma Radziejowej w Beskidzie Sądeckim oraz jej wzniesienie nazwane Wielką Przehybą (1195 m n. p. m.) lub Wierchem Przehyby. Małą Przehybą nazywa się zachodni garb hali (1175 m n. p. m.). Nazwa pochodzi od łemkowskiego słowa oznaczającego przechył. Pierwsze schronisko im. prof. Kazimierza Sosnowskiego zbudowano tu przed II wojną światową z inicjatywy prof. Feliksa Rapfa. W latach sześćdziesiątych Przehyba była ulubionym miejscem zimowego wypoczynku Karola Wojtyły. Choinki, które w okresie świąteczno-noworocznym zdobią rynki (w Starym i Nowym Sączu) pochodzą z uprawy świerczyny w Talarówkach (nad wąwozem Koryciska), obszaru leśnego położonego ok m n.p.m., na szlaku z Przysietnicy na Przehybę. Jaworzyna Krynicka Najwyższy szczyt wsch. części Beskidu Sądeckiego, 1114 m n.p.m.; popularne miejsce wędrówek turystycznych, z niezrównaną panoramą i świetnymi warunkami narciarskimi (rozległe hale ciągną się grzbietem na zach. ku Runkowi). Główna atrakcja: uruchomiona w 1997 r. kolejka gondolowa. W starym schronisku znajduje się ośrodek muzealny, w którym można obejrzeć eksponaty i dokumenty związane z dziejami turystyki górskiej w Beskidzie Sądeckim. Pusta Wielka Szczyt w Beskidzie Sądeckim, w południowej części Pasma Jaworzyny Krynickiej, wys m n.p.m., na północ od doliny Popradu i drogi Piwniczna - Muszyna na wysokości Żegiestowa. Bardzo dobry punkt widokowy. Hala Łabowska Rozległa hala grzbietowa (1061 m n.p.m.) zarastająca lasem, na szlaku turystycznym Krynica - Rytro. Piękny widok na dolinę Kamienicy Nawojowskiej. Schronisko turystyczne, do którego można dojść od Pisanej Hali, Łomnicy, Piwnicznej i Łabowej. Przed wojną stał tu domek myśliwski hr. Adama Stadnickiego, spalony podczas okupacji niemieckiej. Schronisko im. Władysława Stendery dysponuje 50 miejscami noclegowymi. 7

8 Czy stacje narciarskie dewastują Beskid Sądecki? Nartobiznes potrzebuje przestrzeni Kolejne inwestycje narciarskie w Beskidzie Sądeckim budzą mieszane uczucia. Stacje narciarskie zimą dają ludziom pracę i napędzają koniunkturę mówią jedni. To dewastacja Beskidu Sądeckiego uważają miłośnicy przyrody. Oburzenie ekologów wywołało szczególnie zagospodarowanie szczytu Jaworzyny Krynickiej, gdzie narciarzy wywozi kolejka gondolowa. Czubek góry zabudowano cementem i stalą. Jednodniowi turyści po opuszczeniu gondoli mają gdzie kupić pamiątkę, usiąść, napić się herbatki z prądem i skosztować placka po zbójnicku. Miłośnicy wędrówek górskich i kanapek z herbatką z termosu są zrozpaczeni. Najnowsza inwestycja w nartobiznesie to uruchomiona przed Nowym Rokiem stacja narciarska w muszyńskim Szczawniku, wybudowana przez warszawską firmę ABC Holding, która wcześniej zagospodarowała wyciągami Wierchomlę. Do połowy góry narciarzy wywozi krzesełko, potem przesiadają się na orczyk, którym dojeżdżają pod Jaworzynkę (1001 m n.p.m.), gdzie zbocze się przełamuje. Stamtąd tylko parę kroków do górnej stacji kolejki z Wierchomli i w ten sposób dwie doliny: Wierchomli i Szczawnika zyskały narciarskie połączenie. Tak też - Dwie Doliny Muszyna Wierchomla nazywa się ten interes. Po uruchomieniu stacji narciarskiej Wierchomla, dawniej zapomniana od Boga i ludzi połemkowska wioska ożyła, to samo czeka Szczawnik. Już teraz cena działek budowlanych w tamtych okolicach skoczyła niebotycznie. Zapełnią się gośćmi domy wczasowe w Złockim i w ogóle ożyje dziedzina muszyńska. Miłośnicy wędrówek z plecakiem na Pustą Wielką (1060 m n.p.m.), skąd rozciąga się jeden z najpiękniejszych widoków w Beskidzie Sądeckim, są niepocieszeni. Mogą zapomnieć o kontemplacji przyrody w ciszy i spokoju. W planach jest m.in. budowa na wiersycku hotelu górskiego. Ścieżka jest rozjeżdżona przez ciężkie auta. Na realizację czeka jeszcze śmielszy projekt Ryszarda Florka, prezesa firmy Fakro Siedem Dolin, czyli narciarskie połączenie Łosia, Roztoki, Słotwin, Czarnego Potoku, Jasieńczyka, Szczawnika i Wierchomli (w sumie 12 wyciągów krzesełkowych i orczykowych oraz 40 km tras narciarskich). Dotąd inwestycję skutecznie blokowała rada Popradzkiego Parku Krajobrazowego i leśnicy. Czy słusznie? zadają sobie pytanie bezrobotni mieszkańcy Łosia, Roztoki, Słotwin itd. Bo skądinąd wiadomo, że inwestycje narciarskie niosą ze sobą ożywienie gospodarcze regionu, napędzają miejscowym dutków do portfela. 8

9 Powiat nowosądecki (ziemski) Położenie: a szerokości geograficznej północnej i a długości wschodniej od Greenwich. Najdalej wysunięty na wschód punkt to wieś Muszynka, na południe Leluchów, na zachód Zabrzeż, na północ Tropie. Cała granica powiatu ma 210 km długości. Powiat rozciąga się na terenach górskich i wyżynnych historycznej Ziemi Sądeckiej, w dolinie rzeki Dunajec, mającej dwa główne dopływy: Poprad i Kamienicę. Centrum Sądecczyzny wyznacza Kotlina Sądecka, otoczona Beskidami Sądeckim, Niskim i Wyspowym. Długość rzek i potoków: 1900 km. Jeden sztuczny akwen: Jezioro Rożnowskie. Sąsiadami powiatu nowosądeckiego są powiaty: gorlicki (od wschodu), tarnowski i brzeski (od północy), limanowski i nowotarski (od zachodu) oraz Republika Słowacka (od południa). Rytro Stary Sącz Obszar powiatu ziemskiego: 1549 km 2 (w tym 44 proc. to lasy), powiat nowosądecki jest największym obszarowo powiatem w województwie małopolskim: zajmuje ponad 1/10 powierzchni całego województwa. Ludność: osób, czyli ponad 6 proc. ogólnej liczby ludności woj. małopolskiego. Gęstość zaludnienia: 127 osób na 1 km 2 (w województwie 216, w kraju 122). Miejscowości i sołectwa: 70 miejscowości (w tym 5 miast), 194 sołectwa. Wskaźnik urbanizacji: 19 proc. Przyrost naturalny: 8,5 promila. Tablice rejestracyjne: KNS Gospodarka Ważną rolę gospodarczą w regionie odgrywa rolnictwo; użytki rolne zajmują 47 proc. Podmioty gospodarcze reprezentują naj częściej handel, usługi, produkcję i budownictwo; wiele firm zajmuje się prowadzeniem hoteli i restauracji. Kluczową dziedzinę gospodarki regionu stanowi turystyka. Historia Początki zorganizowanej administracji na Sądecczyźnie toną w mrokach historii. Można domniemywać, że już pierwsi Piastowie w pra Sączu umacniali południową rubież strzegącą państwa zbudowanego przez Mieszka i Bolesława Chrobrego. Najstarsza zachowana pisemna wzmianka z 1224 r. informuje, że Sącz był już wówczas grodem kasztelańskim, czyli ośrodkiem władzy państwowej i podstawową jednostką administracyjną kraju, Przypuszczamy, że wymieniony w dokumencie Leszka Białego kasztelan sądecki Chwalisław (Hualislaus) i jego później wzmiankowani następcy Wydźga (1243 r.) i Gedko (1255 r.) rezydowali w już istniejącym Sączu (obecnie zwanym Starym). Kasztelania sądecka (castellum terrae Sandecensis) obejmowała zasięgiem teren pokrywający się w przybliżeniu z obecnym powiatem nowosądeckim, graniczyła od północy z kasztelanią wojnicką. W 1257 r. książę krakowsko sandomierski Bolesław Wstydliwy wydał przywilej na rzecz wówczas 23 letniej małżonki Kingi, jako wyraz wdzięczności za wsparcie książęcego skarbca, gdy brakowało w nim środków na opłacenie rycerstwa, m. in. na walki z Tatarami i odbudowę kraju po najeździe zagonów Batu chana. Tym dowodem wdzięczności był Sącz (rzecz jasna, jeszcze nie nazywany Starym) i ziemia sądecka, nazywana potem Dominium Sandecensis. 9

10 Lasy, nasze lasy... Zajmują ok. 65 tys. ha (ok. 44 proc. powierzchni regionu to jedna z najwyższych lesistości w kraju), głównie drzewostany iglaste; charakteryzują się dobrym stanem sanitarnym i zdrowotnym. W składzie gatunkowym prze waża jodła, znaczący jest udział buka. Posiadają prawidłowy skład gatunkowy, na ogół dostosowany do siedliska. Względnie dobra jest również infrastruktura leśna. Status ochronności posiadają wszystkie lasy w zarządzie Lasów Państwowych oraz część lasów gminnych wokół uzdrowisk. Kryteria ochronności spełniają wszystkie lasy. Lasy prywatne nie są formalnie uznawane za ochronne z uwagi na procedurę wymagającą zgody właścicieli lasów. Lasy nie stanowiące własności Skarbu Państwa są mocno rozdrobnione - podobnie jak w pozostałych regionach południowej Polski - co zdecydowanie wpływa na stan ich zagospodarowania. Od końca XX wieku wzrasta zainteresowanie zalesianiem gruntów do niedawna wykorzystywanych rolniczo. Wyraźnie zauważa się postępowanie sukcesji leśnej na terenach bezpośrednio przylegających do lasu oraz na śródleśnych łąkach i pastwiskach, na których ze względów ekonomicznych zaniechano użytkowania rolniczego. Cały powiat nowosądecki jest obszarem chronionego krajobrazu. Posiada bogatą i urozmaiconą faunę, zwłaszcza w części południowej. Na terenie powiatu funkcjonuje Popradzki Park Krajobrazowy oraz 14 rezerwatów przyrody. 10

11 Drzewa, źródła i skały Pomniki przyrody Na terenie powiatu nowosądeckiego znajduje się blisko 200 pomników przyrody. Większość to pojedyncze drzewa i grupy drzew. W Popradzkim Parku Krajobrazowym najpopularniejszym gatunkiem drzew objętych ochroną pomnikową są lipy, które rosną pojedynczo przy kapliczkach przydrożnych i kościołach np. na dziedzińcu klasztoru Klarysek w Starym Sączu lub przy kościele w Tyliczu. W praczasach lipa uchodziła za ulubione drzewo tajemniczych bóstw, które przez nią ujawniały swą dobroć, szczodrość, opiekuńczość. Coś z tego przekonania przetrwało do dziś. Jest zresztą co podziwiać. Lipa w Moszczenicy Wyżnej osiągnęła w obwodzie blisko 6 m, a lipy szerokolistne w sąsiedztwie kościoła i dawnej cerkwi w Tyliczu dożyły sędziwego wieku: 250 lat! Czasy Jagiellonów pamiętają ośmiometrowe cisy w Mogilnie k. Grybowa. Jedynym w swoim rodzaju tworem żywym i dynamicznym, poddawanym ciągłej pielęgnacji i rekonstrukcji jest okalający krynicką Górę Parkową teren zdrojowy, powstały w 1810 r., wpisany do rejestru zabytków kultury. Biegną tu ścieżki zdrowia, dróżki spacerowe, miejsca do wypoczynku na trawie i leżakowania, liczne ławki, stare altany, parasole, schrony przeciwdeszczowe, umożliwiające dozowanie wysiłku w zależności od stanu zdrowia i kondycji kuracjuszy. W wybranych punktach dostrzec można gatunki egzotyczne, mające dużą wartość nie tylko estetyczną, ale i naukową. Część z nich jest tu obecna od kilkudziesięciu lat, m. in. jodły olbrzymie i kaukaskie, jedlice, żywotniki, choiny kanadyjskie, kryptomerie. Pomnikowymi drzewami są też na Sądecczyźnie jesiony (niemal całkowicie wyeliminowane ze środowiska miejskiego), buki i dęby, modrzewie i sosny. Pomnikami przyrody żywej są również źródła siarczkowe dolinowe, powierzchniowe i zboczowe oraz szczawy szczelinowe. Większość źródeł znajduje się na terenie gmin Piwniczna, Muszyna i Rytro. Ponadto za pomniki przyrody uznano zespoły skalne i jaskinie, znajdujące się na terenie gminy Piwniczna, Nawojowa i Stary Sącz. Swoje pomniki ma też przyroda nieożywiona, występująca zwykle w otoczeniu ciekawej roślinności np. Diabelski Kamień na stoku Jaworzyny Krynickiej, Jodły na Skałach w Wierchomli. Oprócz pomników przyrody na terenie powiatu znajduje się jeden użytek ekologiczny pn. Stary Kamieniołom (gmina Rytro) oraz jeden zespół przyrodniczo-krajobrazowy Wyspa Grodzisko wraz z przyległym pasem wód zbiornika Rożnowskiego na terenie gminy Gródek n/dunajcem. 11

12 Popradzki Park Krajobrazowy Nad Popradem, w jego dolinie, roztacza się Popradzki Park Krajobrazowy, utworzony 11 września 1987 roku. Teren chroniony obejmuje górskie pasma Beskidu Sądeckiego: Radziejowej, Jaworzyny Krynickiej i Kraczonika oraz doliny rzek: Dunajca, Kamienicy Nawojowskiej i Popradu. Park leży w głównej części w powiecie nowosądeckim i fragmentami w powiecie nowotarskim. Twórcą parku i pierwszym dyrektorem był mgr inż. Antoni Szewczyk, a następnie kierowali nim Tadeusz Wieczorek i Piotr Garwol (od wiosny 2008 r.). Popradzka dziedzina jest jednym z największych w Polsce (54,5 tys. ha, łącznie z otuliną 78,5 tys. ha) obszarów chronionych tego typu. Lasy stanowią 38 tys. ha (ok. 70 proc. ogólnej powierzchni), a użytki rolne 15 tys. ha. Lasami administrują nadleśnictwa; Stary Sącz, Piwniczna, Nawojowa, Krościenko oraz Leśny Zakład Doświadczalny w Krynicy. Ponadto Park posiada cenne rezerwaty, pomniki przyrody (ok. 80), 30 jaskiń. Popradzki Park Krajobrazowy jest jednym z najcenniejszych terenów Polski pod względem zasobów przyrodniczych oraz walorów krajobrazowych. Zgodnie z klasyfikacją ECONET obszar parku posiada najwyższą rangę jako biocentrum i obszar węzłowy o znaczeniu międzynarodowym. * Powędrujmy rezerwatami (w większości leśnymi) Popradzkiego Parku Krajobrazowego, w okresie międzywojennym zakładanymi przez hrabiego Adama Stadnickiego. Niektóre z nich są łatwo dostępne (Łabowiec, Barnowiec) lub wręcz udostępnione (Las Lipowy Obrożyska), ale są także rezerwaty trudne do penetracji i niezbyt często odwiedzane. 12

13 Sieć rezerwatów uzupełnia kilkadziesiąt pomników przyrody: pojedyncze drzewa i grupy drzew. W nadpopradzkich lasach żyją dziki, jelenie, borsuki, rysie, wilki, wydry, a nawet niedźwiedzie i osobliwość: wąż Eskulapa. Spośród ptaków czarne bociany, rzadkie gatunki dzięciołów, orliki i myszołowy. Wyjątkowym walorem parku są duże zasoby wód mineralnych (20 proc. zasobów Polski, łącznie ok. 100 źródeł), specyficzny mikroklimat, uzdrowiska. Z kultury materialnej zachowały się wspaniałe cerkiewki w Powroźniku, Tyliczu i Szczawniku, zabytki Starego Sącza, zamki w Rytrze i Muszynie. Ponadto sześć schronisk górskich: Jaworzyna Krynicka, Hala Łabowska, bacówka nad Wierchomlą, na Bereśniku i Obidzy, Przehyba, Sucha Dolina. Rejestr przedsięwzięć podejmowanych przez park jest długi: od częstej lustracji terenowej rezerwatów, penetracji obszarów wskazanych do ochrony, po wykonanie i wyremontowanie dziesiątki tablic informacyjnych, wytyczenie tras rowerowych i konnych, przeprowadzanie licznych konkursów i zajęć dydaktycznych dla młodzieży, które odbywają się w świetlicy pozyskanej od Nadleśnictwa w Starym Sączu. Park jest współorganizatorem rajdów turystycznych i olimpiady ekologicznej szkół rolniczych, bierze udział w promocji zdrowej żywności i agroturystyki. Starannie redagowane i wydawane biuletyny, foldery, kalendarze i przewodniki trafiają nieodpłatnie do szkół i samorządów. * Z dniem 1 stycznia 2009 r. Popradzki Park Krajobrazowy (obszar wraz z otuliną: 76 tys. ha) z siedzibą w Starym Sączu, włącznie z pracownikami tej instytucji, został przejęty przez nowoutworzoną Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Krakowie, kierowaną przez dr Bożenę Kotońską, dotychczasowego wojewódzkego konserwatora przyrody. Nową jednostkę włączono w struktury samorządu małopolskiego. 13

14 Pierwotne piękno Rezerwaty Jednym z najmłodszym rezerwatów w Popradzkim Parku jest rezerwat Żebracze o powierzchni 45 hektarów (z otuliną 149 ha). Położony na terenie leśnictwa Szczawnik, w nadleśnictwie Piwniczna, gdzie zajmuje część stoku Kotylniczego Wierchu, posiada piękne bukowo - jodłowe drzewostany, których średni wiek wynosi około 150 lat. Stara buczyna karpacka, pamięta więc czasy nie tylko marszałka Józefa Piłsudskiego, ale i powstania styczniowego oraz Wiosny Ludów. Leśnicy wyróżniają cztery warianty tej buczyny: typowy, wietlicowo - narecznicowy, trzcinnikowy oraz wariant z niecierpkiem pospolitym. Dodatkowym walorem są liczne wychodnie skalne. W runie występuje tu także objęta ochroną marzanna wonna, a ponadto gajowiec żółty. Najstarszym rezerwatem na terenie Popradzkiego Parku jest stuhektarowy Las Lipowy Obrożyska w pobliżu Muszyny, objęty ścisłą ochroną już w 1919 roku. Staraniem hrabiego Adama Stadnickiego powstały rezerwaty Barnowiec, Uhryń, Łabowiec, Baniska. Po II wojnie światowej dołączyły do nich Pusta Wielka, Nad Kotelniczym Potokiem, Pusta Wielka, a w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych Lembarczek, Wierchomla i Hajnik. Pod ścisłą ochroną pozostają inne obszary leśne: Źródliska Potaszni (powierzchnia ok ha) - teren rozciągający się wokół potoków Potasznia i Łomniczanka; Wielka i Mała Roztoka (łącznie 1300 ha) - jeden z najpiękniejszych, ale i najbardziej zagrożonych zakątków Parku o wielkim znaczeniu wodochronnym; Kłodne - obejmujący kompleksy buczyn i jedlin na zachodnim skrzydle pasma Radziejowej (niedaleko Tylmanowej). Planuje się wyodrębnienie dwóch rezerwatów krajobrazowych: Przełom Muszynki (obszar ok. 500 ha ma chronić przed zabudową i niekorzystnymi zmianami krajobrazu odcinek Muszynki pomiędzy Tyliczem a Powroźnikiem) i Łopata Żegiestowska. 14

15 Wskazania pana hrabiego Wybitnym znawcą Popradzkiego Parku Krajobrazowego jest prof. Jerzy Staszkiewicz (urodzony w 1929 w Nowym Sączu), który od 1954 roku zajmuje się - jako naukowiec Uniwersytetu Jagiellońskiego, a następnie PAN - przyrodą w szerokim rozumieniu tego słowa. Jest autorem około 150 prac naukowych, w tym kilkunastu dotyczących Sądecczyzny (m.in. Przyroda Popradzkiego Parku Krajobrazowego ). Prywatnie i zawodowo jest admiratorem postaci hrabiego Adama Stadnickiego, leśnika i wielkiego miłośnika przyrody Beskidu Sądeckiego. Mówi prof. Jerzy Staszkiewicz: - Już w 1905 roku hrabia założył pierwszy rezerwat w Bar nowcu, potem następne w Łabowcu, Uhryniu i Baniskach. W domowym archiwum przechowuję list od sędziwego już Adama Stadnickiego z 1973 roku, w którym pisze on do mnie: Rezerwaty te ustanowiłem wówczas jako nieograniczony właściciel tych lasów nie przewidując, że je kiedyś utracę. Uczyniłem to pod wrażeniem ich pierwotnego piękna i uroku jaki na mnie i na profesorze Stanisławie Sokołowskim wywarły. Postanowiłem sobie jako cel tak w tych latach gospodarować, aby mimo normalnego, dozwolonego użytkowania nie zatraciły charakteru pierwotnego i tak przez 40 lat... gospodarowałem wyjmując corocznie wszędzie tylko to, co było chore, niekształtne lub przeszkadzało we wzroście i rozwoju jednostkom lepszym, przyszłościowym lub odnowieniu. Tym wskazaniom pana hrabiego winniśmy być wierni do dziś... 15

16 16 Sądeckie rzeki Biała Grybowska (Dunajcowa) Rzeka powstająca z połączenia dwóch potoków: Wiśniarki i Bieliczny w pobliżu Izb w Beskidzie Niskim, na wysokości 730 m n.p.m. w paśmie łączącym Ostry Wierch z Lackową. Płynie z południa na północ przez miejscowości: Banica, Śnietnica, Brunary, Florynka, Kąclowa, Grybów, Stróże, Wilczyska, Bobowa, Pławna, Ciężkowice, Gromnik, Tuchów, Łowczów, Koszyce na północ od Tarnowa, wpada do Dunajca z prawego brzegu. Długość biegu - 94 km, pow. dorzecza km. Przepływ niski 1,9 m 3 /sek, średni 6,0 m 3 /sek., średni wielki 300 m 3 /sek., maksymalna rozpiętość wahań stanów wody od 5,0 m w górnym biegu do 6,5 m w dolnym. Cechą tej rzeki są gwałtowne wezbrania (dla ich ograniczenia projektowany jest zbiornik retencyjny w okolicach Florynki tzw. Jezioro Grybowskie). Dunajec Rzeka Tatr, Pienin i Beskidów, prawy dopływ Wisły, bierze początek pod Nowym Targiem z połączenia Białego i Czarnego Dunajca; wizytówka geograficzna Sądecczyzny. Długość rzeki od źródeł Czarnego Dunajca do ujścia do Wisły pod Zawichostem km. Powierzchnia dorzecza: 6798 km kw. Główne dopływy: Białka, Kamienica Gorczańska, Poprad, Kamienica Nawojowska, Łososina, Biała. Spadki rzeki wynoszą od 30 proc. w górnym biegu do 0,5 proc. w dolnym. Przepływa przez Kotlinę Nowotarską, następnie przełamuje się przez Pieniny tworząc malowniczy i jeden z najpiękniejszych przełomów rzeki między Czorsztynem a Niedzicą oraz Szczawnicą. Od Krościenka kieruje się na północ między Gorcami a Beskidem Zachodnim, Kotliną Sądecką, przez Pogórze Karpackie i Nizinę Sandomierską. Prof. Gabriel Narutowicz uznał Dunajec za rzekę najbardziej nadającą się do budowy zbiorników wodnych i zapór w celu produkcji energii elektrycznej i zapobieżenia powodziom. Po katastro- Dunajec, okolice Dąbrówki Dunajec, most heleński w Nowym Sączu

17 Dunajec, Mała Wieś Dunajec, okolice Biegonic Dunajec, Zabełcze falnym wylewie w 1934 r., w ramach uprzemysłowienia południowej części kraju (COP) w 1936 r. rozpoczęto na Dunajcu budowę zapory wodnej w Rożnowie, którą ukończono w 1942 r., i następnie w Czchowie. Powstał tu jeden z najpiękniejszych w Polsce sztucznych zbiorników - Jezioro Rożnowskie i na początku lat 50. Czchowskie. Wobec powtarzania się powodzi w górnym biegu Dunajca, w latach 60. podjęto decyzję o budowie zespołu zbiorników wodnych w rejonie Niedzica - Sromowce - Czorsztyn wraz z hydroelektrownią, które ukończono w lipcu 1997 r. Dunajec jest rzeką graniczną ze Słowacją na odcinku biegu od wsi Sromowce Niżne do Małych Pienin - na południe od Szczawnicy. Od przystani w Kątach odbywa się w sezonie letnim atrakcyjny spływ łodziami flisackimi, ściągający wielu turystów i wodniaków. Dolina Dunajca stanowi jeden z najbardziej urokliwych zakątków polskiej ziemi. Pochodzenie nazwy Dunajec: mały, mniejszy Dunaj, w dokumencie z XIII w. - Dunayech. Kamienica Nawojowska Prawy dopływ Dunajca, powstały z połączenia dwóch potoków górskich - Krzyżówki i Roztoki, wypływających z północnych stoków Przysłopu (944) i Huty (na północ od Krynicy) na terenie wsi Roztoka w pow. nowosądeckim. Płynie w kierunku północnozachodnim, wzdłuż drogi Nowy Sącz - Krynica, przez wsie: Nowa Wieś, Łabowa, Maciejowa, Frycowa, Nawojowa, Zawada. Do Dunajca wpada z prawego brzegu, poniżej ruin zamku w Nowym Sączu. Długość ok. 28 km. Rzeka płynie doliną między szczytami Czerszlą (871 m), Tokarnią (828), Sapalską Górą (826 m), Margoniem (777 m) i Skalnikiem (669 m) od płn., a masywem Runka (1080 m), Łabowskiej Hali (1061 m), Pisanej Hali (1033 m), Ostrej (838 m) od płd., przyjmując z ich stoków liczne potoki. Najważniejsze z nich: 17

18 18 (z lewej strony) - potok Łosiański, Kryściów, Uhryński, Łabowiec, Homrzyski; (z prawej strony) - Kotów, Kamionka (spod siodła Ptaszkowej). Początkowe dopływy Kamienicy sąsiadują z dopływami rzeki Białej, wypływającej z Beskidu Niskiego. Spad rzeki Kamienicy: 590 m poniżej połączenia się potoków źródłowych, 561 m - ujście potoku Łosiańskiego, 444 m - Maciejowa, 381 m - pod mostem na gościńcu w Nawojowej, 329 m - pod mostem kolejowym w Jamnicy, 278 m - ujście do Dunajca (za siedzibą firmy Koral w Nowym Sączu). Podczas posuchy woda mała, po opadach szybko wzbiera, wysoki współczynnik nieregularności aż Przy normalnym przepływie 3 m 3 /sek., w czasie powodzi w 1958 miała przepływ 360 m 3 / sek., a dwa tygodnie wcześniej - 0,22 m 3 /sek. Współczynniki przepływów przed zbudowaniem zbiorników wodnych i zapór wynosiły dla Dunajca 450, a Popradu pod Starym Sączem W dawnych wiekach nad Kamienicą znajdowały się młyny, folusze, hamry (kuźnie), browary (w rejonie obecnej ul. Browarnej w os. Wojska Polskiego w Nowym Sączu). Łososina Rzeka górska, mająca swe źródła na północno-wschodnim stoku Łysej Góry (Kobylicy) m n.p.m., w płd. części miejscowości Półrzeczki, płynie górską doliną przez Jurków, między Mogielicą (1171 m), Łopieniem (951 m) a Ćwilinem (1060 m), opływając Dzielec (626 m), Ostrą (767 m), Sałasz (909 m), Jaworz (921 m). Przyjmuje liczne potoki z lewej i prawej strony, m.in. Chyszówki, Jaworzynę, Porąbkę i Białą. Źródła na wysokości 850 m, spad 485 m (most w Dobrej), 255 m (most na drodze Nowy Sącz - Just - Łososina Dolna), 230 m - ujście do Dunajca, z lewego brzegu na granicy Witowic Dolnych (naprzeciwko Tropia). Długość: 54 km. Podczas powodzi w 1997 Łososina wyrządziła ogromne szkody, zwłaszcza w gminie Laskowa. Istnieje projekt budowy sztucznego jeziora zbiorczego i zapory w Młynnem. Kamienica w Nowym Sączu Łososina Dunajec, okolice Marcinkowic

19 Poprad, Młodów Poprad, Piwniczna Potok Czercz w Kosarzyskach Poprad Jedna z bardziej urzekających rzek na Sądecczyźnie, owiana legendami, mająca swoje źródła w Wysokich Tatrach na Słowacji, związana od zarania dziejów z dziejami południowych rubieży Polski, z wydarzeniami historycznymi z udziałem koronowanych głów. Poprad to wyjątkowa cząstka Beskidu Sądeckiego. Jego nazwa jest wszechobecna w sądeckiej przeszłości i teraźniejszości. Nie zapomniał o Popradzie Ojciec Święty Jan Paweł II wymieniając ulubioną rzekę podczas sławnej powtórki z geografii wygłoszonej podczas kanonizacji księżnej Kingi 16 czerwca 1999 r. w Starym Sączu. Nadpopradzki obszar nie tylko wyróżnia się pod względem przyrodniczym i kulturowym, ale należy też do kręgu najstarszej w Europie tradycji krajoznawczej w dziedzinie turystyki aktywnej, kupieckiej (dziś nazwalibyśmy ją biznesową) i wypoczynkowej, a od XVIII w. uzdrowiskowej. Poprad, prawy, największy dopływ Dunajca, wypływa z wysokości 1513 m n.p.m., z rejonu Wielkiego Hinczowego Stawu i Szczyrbskiego Plesa. Liczy 154 km długości, w tym w Polsce 59 km. Powierzchnia dorzecza obejmuje 2081 km 2, w tym w Polsce 459 km 2. Najpierw płynie przez słowacki Spisz, następnie pod Muszyną przekracza granicę Polski, przełamuje się przez Beskid Sądecki (Łopata), uchodzi poniżej Starego Sącza do Dunajca. Pomiędzy Leluchowem a Muszyną i Piwniczną stanowi rzekę graniczną (29 km) między Rzeczpospolitą a Republiką Słowacką. Rzeka wartka i czasami podczas wezbrań groźna, latem dostarczająca atrakcji wędkarzom i wycieczkowiczom. Słowacy zbudowali na Popradzie pod Starą Lubowlą zbiornik retencyjny i zaporę. Dolina Popradu znana jest z licznych uzdrowisk i miejscowości letniskowych, źródeł mineralnych: stanowi wyjątkowo atrakcyjny region turystyczny. Nad Popradem leżą: Muszyna, Żegiestów, Piwniczna, Rytro i Stary Sącz. Po słowackiej stronie: Podoliniec, Biała, Poprad, Stara Lubowla. 19

20 Czas na rekultywację Jezioro Rożnowskie 20 Jezioro Rożnowskie to sztuczny zbiornik wodny, powstały w wyniku spiętrzenia rzeki Dunajec, w celu wybudowania elektrowni w Rożnowie. Silnie rozwinięta linia brzegowa oraz strome, zalesione w dużej części brzegi sprawiają, że jest to bardzo malowniczy akwen. Nad jeziorem znajduje się wiele miejscowości turystycznych i letniskowych. Dzięki powstałej kilkanaście lat temu oczyszczalni ścieków w Nowym Sączu czystość wody w Jeziorze Rożnowskim stale się poprawia. Obecnie można bezpiecznie kąpać się na całym jego obszarze. Koncepcja budowy zapory w Rożnowie pojawiła się w roku 1934 po katastrofalnej powodzi w dolinie Dunajca, która spowodowała niepowetowane straty materialne i pochłonęła wiele ofiar. Pierwsze projekty budowy zapory i zbiornika w Rożnowie opracował prof. Karol Pomianowski, który wybrał miejsce dla tej inwestycji: zakole kapryśnej rzeki na jej 80 km, przy tzw. serpentynie rożnowskiej, między cyplem Łazisko a Ostrą Górą. Początkowo, po okresie prac projektowych, niestety nie było funduszy państwowych i wszelkie prace zostały zawieszone. Jednakże w latach rozpoczęto wywłaszczenia na terenie przeznaczonym do zalewu. Wszczęto również prace budowlane w Rożnowie, a wykonawcą było przedsiębiorstwo polsko francuskie. Z wybuchem II wojny światowej w 1939 roku prace wstrzymano, jednakże już na przełamie listopada i grudnia ponownie je rozpoczęto. Inżynierowie niemieccy w niewielkim tylko stopniu zmienili projekt i prace ruszyły pełną parą. Elektrownia została oddana do użytku już w 1942 roku. Pod koniec wojny Niemcy nie zdążyli nic zniszczyć, a tylko zdemontowali i zatopili części generatorów, bez których zakład nie mógł działać. Przytomność umysłów polskich pracowników pozwoliła na szybkie zlokalizowanie miejsc zatopienia brakujących części i ich wydobycie. Po około 18 godzinach od wyzwolenia rożnowska elektrownia znowu działała i dostarczała energię. Najważniejsze zadania zapory to ochrona przeciwpowodziowa, następnie produkcja energii elektrycznej, a dopiero na ostatnim miejscu wymienia się walory turystyczno- wypoczynkowe, jakie powstały w skutek spiętrzenia wód. Obrzeża Jeziora Rożnowskiego są miejscem relaksu i wypoczynku dla tysięcy amatorów sportów

DATA WYCIECZKA GODZ CENA

DATA WYCIECZKA GODZ CENA 22.08.2015 22.08.2015 22.08.2015 24.08.2015 24.08.2015 SŁOWACJA - STARA LUBOWNIA (ZAMEK) - WYŻNE RUŻBACHY ( KRATER ) Zwiedzanie Zamku w Starej Lubovni (siedziba polskich starostów ponad 350 lat), Spacer

Bardziej szczegółowo

Województwo małopolskie

Województwo małopolskie Województwo małopolskie Województwo w liczbach: 182 gminy leżą w granicach województwa małopolskiego; 125 z nich to gminy wiejskie; 59 to miasta; 43 gminy miejsko-wiejskie; 14 gmin miejskich. Powiaty w

Bardziej szczegółowo

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK Projekt Rozbudowa sieci kanalizacyjnej Gminy Łask jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego

Bardziej szczegółowo

Projekt CCI 2007/PL/161/PR/007,,Modernizacja i rozbudowa systemu gospodarki wodno-ściekowej miasta Nowego Sącza z przyległymi terenami gmin sąsiednich

Projekt CCI 2007/PL/161/PR/007,,Modernizacja i rozbudowa systemu gospodarki wodno-ściekowej miasta Nowego Sącza z przyległymi terenami gmin sąsiednich dla rozwoju infrastruktury i środowiska Projekt CCI 2007/PL/161/PR/007,,Modernizacja i rozbudowa systemu gospodarki wodno-ściekowej miasta Nowego Sącza z przyległymi terenami gmin sąsiednich Janusz Adamek,

Bardziej szczegółowo

Najistotniejsze informacje dotyczące działań PROW 2007-2013. 1. Samorząd województwa wdraża niektóre działania PROW na lata 2007-2013:

Najistotniejsze informacje dotyczące działań PROW 2007-2013. 1. Samorząd województwa wdraża niektóre działania PROW na lata 2007-2013: Najistotniejsze informacje dotyczące działań PROW 2007-2013 1. Samorząd województwa wdraża niektóre działania PROW na lata 2007-2013: Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 jest realizowany

Bardziej szczegółowo

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r.

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r. Lista przedsięwzięć priorytetowych Funduszu na rok 2013 została sporządzona w oparciu o hierarchię celów wynikającą z polityki ekologicznej państwa, Programu zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska

Bardziej szczegółowo

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Obszar I Infrastruktura społeczna. 1. Wspieranie aktywności oraz integracji społeczności lokalnej. 2. Wspieranie i aktywizacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Środowisko naturalne. Atut czy przeszkoda w rozwoju Sądecczyzny? SEMINARIUM

Środowisko naturalne. Atut czy przeszkoda w rozwoju Sądecczyzny? SEMINARIUM Środowisko naturalne Atut czy przeszkoda w rozwoju Sądecczyzny? SEMINARIUM BRZEZNA 2009 Seminarium, Brzezna, 20 stycznia 2009 r. Organizatorzy: Starostwo Powiatowe w Nowym Sączu Fundacja Sądecka Nadleśnictwo

Bardziej szczegółowo

ochrona przyrody 80 RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2009 ROKU

ochrona przyrody 80 RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2009 ROKU 80 RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2009 ROKU 6 ochrona przyrody Na tle ukształtowania powierzchni kraju małopolskie jest województwem najbardziej zróżnicowanym wysokościowo, mając

Bardziej szczegółowo

Wędrówki odbędą się 8-mego i 10-stego listopada (sobota i poniedziałek).

Wędrówki odbędą się 8-mego i 10-stego listopada (sobota i poniedziałek). Plan wędrówek XXI Ogólnopolskiego Zlotu Harcerzy Akademików i Wędrowników Diablak W ramach zlotu przewidzieliśmy dla was wędrówki górskie i nie tylko. Nowy Targ leży na Podhalu, z którego blisko jest do

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: 1. Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich 2. Scalanie

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Ustka Nr XV/162/2008 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI ZIMOWISKA ZIMOWISKA 2008 ROK RYS HISTORYCZNY Zimowiska to wieś w granicach sołectwa Grabno, połoŝona przy drodze krajowej

Bardziej szczegółowo

OFERTA INWESTYCYJNA,,STREFY GOSPODARCZEJ GMINY PAKOSŁAW

OFERTA INWESTYCYJNA,,STREFY GOSPODARCZEJ GMINY PAKOSŁAW OFERTA INWESTYCYJNA,,STREFY GOSPODARCZEJ GMINY PAKOSŁAW PAKOSŁAW 2011 Tu chcemy się uczyć,, pracować,, mieszkać i wypoczywać GMINA PAKOSŁAW Pakosław leży na południu Ziemi Rawickiej, w dorzeczu rzeki Orli.

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich Scalanie gruntów

Bardziej szczegółowo

Bieszczady Ustrzyki Górne Połonina Caryńska Kruhly Wierch (1297 m n.p.m.) Tarnica(1346 m n.p.m.) Wielką Rawkę (1307 m n.p.m.

Bieszczady Ustrzyki Górne Połonina Caryńska Kruhly Wierch (1297 m n.p.m.) Tarnica(1346 m n.p.m.) Wielką Rawkę (1307 m n.p.m. Bieszczady Gdzieś na krańcu Polski, na południowym wschodzie leży legendarna i trudno dostępna kraina górska, czyli słynne Bieszczady. Dostać się tutaj środkiem komunikacji publicznej jest niezwykle ciężko.

Bardziej szczegółowo

PARK KRAJOBRAZOWY JAKO FORMA OCHRONY PRZYRODY CIĘŻKOWICO-ROŻNOWSKI PARK KRAJOBRAZOWY PARK KRAJOBRAZOWY PASMA BRZANKI

PARK KRAJOBRAZOWY JAKO FORMA OCHRONY PRZYRODY CIĘŻKOWICO-ROŻNOWSKI PARK KRAJOBRAZOWY PARK KRAJOBRAZOWY PASMA BRZANKI PARK KRAJOBRAZOWY JAKO FORMA OCHRONY PRZYRODY CIĘŻKOWICO-ROŻNOWSKI PARK KRAJOBRAZOWY PARK KRAJOBRAZOWY PASMA BRZANKI Park krajobrazowy to forma ochrony przyrody według Ustawy o ochronie przyrody z dnia

Bardziej szczegółowo

Oferta nieruchomości Działki na Mazurach- Jagodziny, gmina Dąbrówno

Oferta nieruchomości Działki na Mazurach- Jagodziny, gmina Dąbrówno Oferta nieruchomości Działki na Mazurach- Jagodziny, gmina Dąbrówno Plik wygenerowany przez generator ofert PDF przygotowany przez silnet.pl Oferta nieruchomości Lokalizacja: Mazury, gmina Dąbrówno, województwo

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA TURYSTYCZNA PODKOWA. www.leader5.org.pl

LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA TURYSTYCZNA PODKOWA. www.leader5.org.pl LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA TURYSTYCZNA PODKOWA www.leader5.org.pl Obszar LGD Turystyczna Podkowa obejmuje 5 gmin powiatu myślenickiego: Dobczyce, Pcim, Raciechowice, Siepraw i Wiśniowa. Obszar kształtem przypomina

Bardziej szczegółowo

NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R.

NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R. NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R. Nakłady inwestycyjne a) są to nakłady finansowe lub rzeczowe, których celem jest stworzenie nowych środków trwałych lub ulepszenie (przebudowa,

Bardziej szczegółowo

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY

Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY Załącznik nr 1 do Uchwały Nr LX /453/09 Rady Gminy w Iwaniskach z dnia 21 grudnia 2009 r. Plan Odnowy Miejscowości KUJAWY GMINA IWANISKA POWIAT OPATOWSKI WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Kujawy, październik

Bardziej szczegółowo

Program Edukacji Środowiskowej Pienińskiego Parku Narodowego

Program Edukacji Środowiskowej Pienińskiego Parku Narodowego Program Edukacji Środowiskowej Pienińskiego Parku Narodowego Wprowadzając w życie Program Edukacji Środowiskowej wyznaczono dwa główne cele dla których jest on realizowany: - podniesienie kultury zwiedzania

Bardziej szczegółowo

I. OFERTA INWESTYCYJNA DLA OBSZARU FAŁKOWICE

I. OFERTA INWESTYCYJNA DLA OBSZARU FAŁKOWICE I. OFERTA INWESTYCYJNA DLA OBSZARU FAŁKOWICE Załącznik 1 Oferta inwestycyjna jest przestawiona na podstawie istniejącego i obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 6 I. Wymogi szczegółowe dotyczące wycieczek Lp Szkoła Miejsce docelowe Termin Maksymalna liczba uczestników Uwagi -1- -2- -3- -4- -5- -6-1 Gimnazjum

Bardziej szczegółowo

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach

Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Rozwój j MŚP P a ochrona środowiska na Warmii i Mazurach Bożena Cebulska Prezes Warmińsko-Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Olsztynie 1 Warszawa, dn. 18.04.2010 2 PLAN WYSTĄPIENIA MŚP W WARMIŃSKO-MAZURSKIM

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r.

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r. MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne Podegrodzie, 22.02.2011 r. Cele ogólne LSR - przedsięwzięcia CEL OGÓLNY 1 Rozwój turystyki w oparciu o bogactwo przyrodnicze i kulturowe obszaru CELE

Bardziej szczegółowo

Podział terenu Powiatu Nowosądeckiego

Podział terenu Powiatu Nowosądeckiego Podział terenu Powiatu Nowosądeckiego Lp Szkoła Gmina Wykaz sołectw 1. Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej Curie w Starym Skrudzina Moszczenica Wyżna Przysietnica 2. Liceum Ogólnokształcące

Bardziej szczegółowo

Modernizacja oczyszczalni ścieków w miejscowości Borek Strzeliński

Modernizacja oczyszczalni ścieków w miejscowości Borek Strzeliński Modernizacja oczyszczalni ścieków w miejscowości Borek Strzeliński strona 1 Partnerstwo Publiczno - Prywatne Spis treści Memorandum informacyjne...3 Gmina Borów...4 System gospodarki wodno-ściekowej...5

Bardziej szczegółowo

Związek Gmin Dorzecza Wisłoki w Jaśle Program poprawy czystości zlewni rzeki Wisłoki. www.wisloka.pl; email: biuro@wisloka.pl

Związek Gmin Dorzecza Wisłoki w Jaśle Program poprawy czystości zlewni rzeki Wisłoki. www.wisloka.pl; email: biuro@wisloka.pl Program poprawy czystości zlewni rzeki Wisłoki www.wisloka.pl; email: biuro@wisloka.pl Połączyła nas Wisłoka Związek Gmin Dorzecza Wisłoki - powstał w wyniku inicjatywy samorządów terytorialnych zlewni

Bardziej szczegółowo

Informacja o działaniach powiatu w II i III kwartale 2011 roku

Informacja o działaniach powiatu w II i III kwartale 2011 roku Informacja o działaniach powiatu w II i III kwartale 2011 roku 2 września 2011 r. 1 8 MIESIĘCY NA DROGACH POWIATOWYCH Pozyskane środki zewnętrzne: (MRPO) 9 milionów 334 tysiące 515,16 zł - przebudowa drogi

Bardziej szczegółowo

Plan odnowy miejscowości KRUCZYN

Plan odnowy miejscowości KRUCZYN Załącznik do uchwały nr XXXV/ 219 / 2010 Rady Gminy Nowe Miasto nad Wartą z dnia 14 stycznia 2010 r. Plan odnowy miejscowości KRUCZYN w ramach działania: Odnowa i rozwój wsi objętego Programem Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Lokalizacja. Oferta inwestycyjna Urząd Gminy w Kłodzku 57-300 Kłodzko, ul.okrzei 8a Biuro Promocji Gminy tel. (074) 867 25 55 \6 wew.

Lokalizacja. Oferta inwestycyjna Urząd Gminy w Kłodzku 57-300 Kłodzko, ul.okrzei 8a Biuro Promocji Gminy tel. (074) 867 25 55 \6 wew. Oferta inwestycyjna Urząd Gminy w Kłodzku 57300, ul.okrzei 8a Biuro Promocji Gminy tel. (074) 867 25 55 \6 wew.15 HTUwww.regionwalbrzych.org.pl./klodzkog/_UTH email:gmklod@netgate.com.pl Gmina KW Przeznaczenie

Bardziej szczegółowo

Polska Republika Słowacka 2007 2013 Znaczenie dla regionów doświadczenia Małopolski Kraków, 22 kwietnia 2008 r. Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Cele współpracy transgranicznej (Europejska

Bardziej szczegółowo

Wykaz obszarów Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 w województwie małopolskim

Wykaz obszarów Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 w województwie małopolskim Stan na 01.10.2007 Wykaz obszarów Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 w województwie małopolskim L.p. Kamienica, Mszana Dolna, Niedźwiedź,, Gorczański Park dnia 21.07.2004 r. w sprawie obszarów

Bardziej szczegółowo

Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie.

Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie. Ścieżka dydaktyczna Łąki Nowohuckie i Lasek Mogilski w Krakowie. Łąki Nowohuckie Mapa Łąk Nowohuckich, na której niebieską linią zaznaczona jest trasa ścieżki dydaktycznej. Łąki Nowohuckie Łąki Nowohuckie

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKS TURYSTYCZNO NARCIARSKI SIEDEM DOLIN PASMO JAWORZYNY KRYNICKIEJ WIERCHOMLA SZCZAWNIK JASIEŃCZYK CZARNY POTOK SŁOTWINY ROZTOKA WIELKA ŁOSIE

KOMPLEKS TURYSTYCZNO NARCIARSKI SIEDEM DOLIN PASMO JAWORZYNY KRYNICKIEJ WIERCHOMLA SZCZAWNIK JASIEŃCZYK CZARNY POTOK SŁOTWINY ROZTOKA WIELKA ŁOSIE AUTORSKA PRACOWNIA ARCHITEKTONICZNA ZENONA REMI sp. z o.o. 34-500 ZAKOPANE ul. KRUPÓWKI 48/5 tel/fax (018) 2014034, 2000949 NIP 736-000-52-27 R. 490390702 KOMPLEKS TURYSTYCZNO NARCIARSKI SIEDEM DOLIN PASMO

Bardziej szczegółowo

Mariusz Poznański. Związek Gmin Wiejskich RP Przewodniczący. Dotyczy ponad 1300 gmin i 32% terytorium Polski.

Mariusz Poznański. Związek Gmin Wiejskich RP Przewodniczący. Dotyczy ponad 1300 gmin i 32% terytorium Polski. Związek Gmin Wiejskich RP Przewodniczący Mariusz Poznański Dotyczy ponad 1300 gmin i 32% terytorium Polski. Powody wprowadzenia subwencji. Obszary chronione są ustalane przez administrację rządową na terenach

Bardziej szczegółowo

ANKIETA dotycząca opracowania Strategii Rozwoju Gminy Lelis na lata 2014-2030 Konsultacje społeczne

ANKIETA dotycząca opracowania Strategii Rozwoju Gminy Lelis na lata 2014-2030 Konsultacje społeczne ANKIETA dotycząca opracowania Strategii Rozwoju Gminy Lelis na lata 2014-2030 Konsultacje społeczne Szanowni Państwo W związku z prowadzeniem prac nad opracowaniem Strategii Rozwoju Gminy Lelis na lata

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW w Poznaniu

Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW w Poznaniu Poznań, 28 maja 2013 r. Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW 1 Marek Zieliński Zastępca Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wojewódzki

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do GŁÓWNE UWARUNKOWANIA OCHRONY I ZAGOSPODAROWANIA TERENU (1) Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej Wody przybrzeżne, plaże, wydmy i bory nadmorskie, fragment międzywala,

Bardziej szczegółowo

Na p Na ocząt ą e t k

Na p Na ocząt ą e t k Program Ochrony Jezior Polski Północnej prezentacja nowego programu Krzysztof Mączkowski Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu Na początek Woda jest jednym z komponentów

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA WODNO- OLSZTYN MIASTO TŁO PRZEDSIĘWZIĘCIA ŚCIEKOWA. województwo warmińsko-mazurskie

GOSPODARKA WODNO- OLSZTYN MIASTO TŁO PRZEDSIĘWZIĘCIA ŚCIEKOWA. województwo warmińsko-mazurskie GOSPODARKA WODNO- ŚCIEKOWA OLSZTYN województwo warmińsko-mazurskie Inwestycje dotyczące modernizacji oczyszczalni ścieków są bardzo ważne dla ekonomicznego rozwoju przyczyniając się do zmniejszenia różnic

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Katowice, 23 listopada 2015 roku

Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach. Katowice, 23 listopada 2015 roku Dofinansowanie zadań ze środków WFOŚiGW w Katowicach Katowice, 23 listopada 2015 roku Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach działa od 1993 roku jako instrument regionalnej

Bardziej szczegółowo

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Charakterystyka miejscowości, opis planowanych zadań inwestycyjnych, inwentaryzacja zasobów

Bardziej szczegółowo

Apartamenty na sprzedaż i wynajem w Szklarskiej Porębie Willa Józefina

Apartamenty na sprzedaż i wynajem w Szklarskiej Porębie Willa Józefina Apartamenty na sprzedaż i wynajem w Szklarskiej Porębie Willa Józefina WILLA JÓZEFINA, dawniej Hotel Josephinenhütte, wybudowano pod koniec XIX wieku, a rozbudowano w 1911r. Po gruntownym remoncie (z zachowaniem

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna analiza uwarunkowań sozologicznych zagospodarowania i użytkowania terenu czyli stan i ochrona środowiska, formy, obiekty

Bardziej szczegółowo

MUSZYNA W OBJĘCIACH POPRADZKIEGO PARKU KRAJOBRAZOWEGO

MUSZYNA W OBJĘCIACH POPRADZKIEGO PARKU KRAJOBRAZOWEGO MUSZYNA W OBJĘCIACH POPRADZKIEGO PARKU KRAJOBRAZOWEGO Pamiętam, jakby to było dziś, chociaż minęło już prawie 7 łat od oficjalnej daty utworzenia Popradzkiego Parku Krajobrazowego, to jest od 11 września

Bardziej szczegółowo

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody

Ekoportal.eu - ochrona środowiska ekologia ochrona przyrody recykling biopaliwa GMO odpady Natura 2000 a polski system ochrony przyrody Ochrona przyrody ma w Polsce długie tradycje. Według niektórych źródeł pierwsze decyzje związane z nią pochodzą z X wieku - np. w sprawie ochrony bobrów. W kolejnych wiekach zaczęto chronić nadmiernie

Bardziej szczegółowo

LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych

LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych LCOI Region Lubelski - prezentacja ofert inwestycyjnych Pracownicy Biura LCOI Region Lubelski: Marcin Orzeł Inspektor LCOI Region Michał Nizioł Specjalista ds. Marketingu i Rozwoju LCOI - Region Kategoria:

Bardziej szczegółowo

Urząd Statystyczny w Krakowie

Urząd Statystyczny w Krakowie Województwo małopolskie jest jednym z mniejszych regionów Polski, za to czwartym pod względem liczby mieszkańców. Należy do największych w kraju ośrodków edukacji, kultury i turystyki. Jego południowa

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 1 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z dnia 16 kwietnia 2003 r.)

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 1 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z dnia 16 kwietnia 2003 r.) Dz.U.03.65.599 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 1 kwietnia 2003 r. w sprawie Tatrzańskiego Parku Narodowego (Dz. U. z dnia 16 kwietnia 2003 r.) Na podstawie art.14 ust. 7 ustawy z dnia 16 października

Bardziej szczegółowo

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "LIWOCZ" zaprasza wszystkich zainteresowanych na bezpłatne szkolenie pt. "Małe projekty - sposób na aktywizację społeczności lokalnej" dotyczące przygotowania wniosków

Bardziej szczegółowo

Jednostka zadaniowa: Z10 Sękówka, Siara

Jednostka zadaniowa: Z10 Sękówka, Siara Jednostka zadaniowa: Z10 Sękówka, Siara 122.65 [km 2 ] - łączna powierzchnia Z10 Sękówka, Siara jednostek zadaniowych Rzeka Sękówka to największy prawy dopływ Ropy; Długość: 24.7 km Rzeka Siarka to dopływ

Bardziej szczegółowo

POWIAT LIMANOWSKI. Powiat Limanowski

POWIAT LIMANOWSKI. Powiat Limanowski POWIAT LIMANOWSKI Cechy demograficzne Powiatu Obszar 952 km 2 Liczba mieszkańców 120,1 tys. Gęstość zaludnienia 126 osób/km 2 Zalesienie 41% Specyfika: - duży udział ludności w wieku przedprodukcyjnym

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE Załącznik do Uchwały Rady Gminy nr XXII/170/2004, z dnia 24.06.2004 r. Gmina Michałowice PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA GMINY

Bardziej szczegółowo

Dawniej Polskę pokrywały nieprzebyte puszcze, czyli wielkie lasy, niezmieniane przez człowieka, odludne, niezamieszkane przez kogokolwiek.

Dawniej Polskę pokrywały nieprzebyte puszcze, czyli wielkie lasy, niezmieniane przez człowieka, odludne, niezamieszkane przez kogokolwiek. Dawniej Polskę pokrywały nieprzebyte puszcze, czyli wielkie lasy, niezmieniane przez człowieka, odludne, niezamieszkane przez kogokolwiek. Lasy te były bogate w zwierzynę. Żyły w nich tury, żubry, niedźwiedzie,

Bardziej szczegółowo

Potrzeba rzeczywistego uwzględniania zagadnień ochrony zasobów przyrody i krajobraz w planowaniu przestrzennym na poziomie województwa

Potrzeba rzeczywistego uwzględniania zagadnień ochrony zasobów przyrody i krajobraz w planowaniu przestrzennym na poziomie województwa Potrzeba rzeczywistego uwzględniania zagadnień ochrony zasobów przyrody i krajobraz w planowaniu przestrzennym na poziomie województwa Kazimierz Walasz Dol. Prądnika Januszowice Ochrona terenów cennych

Bardziej szczegółowo

KRAKÓW. Stebnicka Huta

KRAKÓW. Stebnicka Huta KRAKÓW Stebnicka Huta Prezentacja obszaru Lokalna Grupa Działania Dolina Raby leży w południowo wschodniej Polsce około 40 km od Krakowa. Obejmuje 5 gmin wiejskich i jedną gminę miejsko-wiejską. LGD leży

Bardziej szczegółowo

Dla rozwoju infrastruktury i środowiska

Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Dla rozwoju infrastruktury i środowiska INFORMATOR - lipiec 2009 17 milionów dla Środy Śląskiej Unijne pieniądze na eko-inwestycje 39 milionów dla Strzegomia Szkolenie JRP Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka Gminy Prudnik

Charakterystyka Gminy Prudnik AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE W GMINIE PRUDNIK Część 03 Charakterystyka Gminy Prudnik W 835.03 2/8 SPIS TREŚCI 3.1 Charakterystyka Gminy

Bardziej szczegółowo

Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM

Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM Wykonanie: Koplin Małgorzata i Szmyt Konstancja Kl. 3 IM Jest to obszar chroniony ze względu na swoje walory, głównie przyrodnicze. W Polsce obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi,

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczno - gospodarczego gminy Wodzisław na lata 2000-2015

Strategia rozwoju społeczno - gospodarczego gminy Wodzisław na lata 2000-2015 Cel: 1 Strategia rozwoju społeczno - gospodarczego gminy Wodzisław na lata 2000-2015 Poprawa efektywności gospodarstw rolnych m.in. poprzez specjalizację produkcji rolniczej, tworzenie zorganizowanych

Bardziej szczegółowo

IŃSKO APARTAMENTOWIEC nad Jeziorem Ińsko

IŃSKO APARTAMENTOWIEC nad Jeziorem Ińsko Invest-Euro Sp. z o.o., 70-952 Szczecin, ul. Energetyków 3/4, tel. +48 91 424 79 70, fax +48 91 424 79 71, NIP 955-16-57-634, REGON 810980218 Sąd Rejonowy w Szczecinie, XVII Wydział Gospodarczy Krajowego

Bardziej szczegółowo

Geotermia w Gminie Olsztyn

Geotermia w Gminie Olsztyn Geotermia w Gminie Olsztyn Tomasz Kucharski Wójt Gminy Olsztyn Europejski Kongres Gospodarczy Katowice, 18 maja 2011 r. Gmina Olsztyn Gmina Olsztyn położona jest niespełna 10 km od Częstochowy. Zajmuje

Bardziej szczegółowo

Projekt Oczyszczanie ścieków na Żywiecczyźnie - od pomysłu do sukcesu

Projekt Oczyszczanie ścieków na Żywiecczyźnie - od pomysłu do sukcesu www.zmge.zywiec.pl Projekt Oczyszczanie ścieków na czyźnie - od pomysłu do sukcesu Związek Międzygminny ds. Ekologii w Żywcu ul. Ks. Prałata St. Słonki 22 34-300 tel. 33 861 28 98 Związek Międzygminny

Bardziej szczegółowo

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012 r.

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012 r. mld zł GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Regionalnych i Środowiska Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 15 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo we wdrażaniu innowacyjnych metod zarządzania środowiskiem

Partnerstwo we wdrażaniu innowacyjnych metod zarządzania środowiskiem Panel ekspertów Partnerstwo we wdrażaniu innowacyjnych metod zarządzania środowiskiem Uniwersytet Śląski w Katowicach 16 stycznia 2013 Natura 2000 Kłopot czy szansa dla samorządów? dr Andrzej Pasierbiński,

Bardziej szczegółowo

GMINA OBROWO PAKIET INFORMACYJNY

GMINA OBROWO PAKIET INFORMACYJNY GMINA OBROWO PAKIET INFORMACYJNY Dragon Partners Sp. z o.o., Lipiec 2013 1 Spis treści I. Podstawowe informacje...3 A. Dane teleadresowe...3 B. Charakterystyka Emitenta...3 II. Program emisji obligacji...5

Bardziej szczegółowo

ZASOBY KULTUROWE GÓRALE ZAGÓRZAŃSCY KULTYWOWANIE TRADYCJI TEJ GRUPY ETNICZNEJ W MSZANIE DOLNEJ, KSIĄŻKA KULTURA LUDOWA GÓRALI ZAGÓRZAŃSKICH

ZASOBY KULTUROWE GÓRALE ZAGÓRZAŃSCY KULTYWOWANIE TRADYCJI TEJ GRUPY ETNICZNEJ W MSZANIE DOLNEJ, KSIĄŻKA KULTURA LUDOWA GÓRALI ZAGÓRZAŃSKICH ZASOBY KULTUROWE GÓRALE ZAGÓRZAŃSCY KULTYWOWANIE TRADYCJI TEJ GRUPY ETNICZNEJ W MSZANIE DOLNEJ, KSIĄŻKA KULTURA LUDOWA GÓRALI ZAGÓRZAŃSKICH ZASOBY KULTUROWE MIASTO I KOŚCIÓŁ ŚW. MICHAŁA ARCHANIOŁA ZASOBY

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach)

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Ewa Wojtoń Instytut Dziedzictwa Europejskiego, Międzynarodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012

REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012 REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012 1. Organizacja konkursu: Konkurs Piękna Wieś 2012, zwany dalej Konkursem, organizowany jest w kategoriach Wieś i Zagroda i dotyczy wsi oraz zagród położonych w granicach

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ Nr 1. z posiedzenia Zespołu ds. Strategii Rozwoju Gminy Ostrowice na lata 2014 2020

PROTOKÓŁ Nr 1. z posiedzenia Zespołu ds. Strategii Rozwoju Gminy Ostrowice na lata 2014 2020 PROTOKÓŁ Nr 1 Ostrowice, dnia 23.09.2013 r. z posiedzenia Zespołu ds. Strategii Rozwoju Gminy Ostrowice na lata 2014 2020 W dniach 18 19.09.2013 r. w Czaplinku, zespoły robocze z trzech gmin: Ostrowice,

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie PROW 2007-2013

Podsumowanie PROW 2007-2013 Podsumowanie PROW 2007-2013 Całkowita alokacja PROW 2007-2013 dla województwa lubuskiego wynosi ok. 550 mln zł. 1789 podpisane umowy w ramach PROW 2007-2013 na kwotę: 496 825 537,29 mln zł. Stan zawartych

Bardziej szczegółowo

DLA CIEBIE ZNAJDUJEMY NAJLEPSZE MIEJSCA

DLA CIEBIE ZNAJDUJEMY NAJLEPSZE MIEJSCA OFERTA SPECJALNA dla klientów Kristensen Group waż na do dnia 23.09.2007 r DLA CIEBIE ZNAJDUJEMY NAJLEPSZE MIEJSCA APARTAMENTY BUKOWA GÓRA 40 LAT DOŚ WIADCZENIA DEWELOPERSKIEGO 1 PODSTAWOWE INFORMACJE

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat złożonych wniosków do RPOWŚ oraz środków finansowych pozyskanych przez Gminę Bodzentyn w latach 2002-2008

Informacja na temat złożonych wniosków do RPOWŚ oraz środków finansowych pozyskanych przez Gminę Bodzentyn w latach 2002-2008 Informacja na temat złożonych wniosków do RPOWŚ oraz środków finansowych pozyskanych przez Gminę Bodzentyn w latach 2002-2008 2008 Wnioski złożone przez Gminę Bodzentyn do Regionalnego Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie sytuacji rozwojowej sołectwa

Podsumowanie sytuacji rozwojowej sołectwa 3. Analiza SWOT Podsumowanie sytuacji rozwojowej sołectwa Silne strony - Położenie w Rudawskim Parku Krajobrazowym bogata flora i fauna, walory krajobrazowo przyrodnicze - Położenie wsi - baza wypadowa

Bardziej szczegółowo

DZIESIĘĆ DNI W MUSZYNIE I OKOLICY Z PLECAKIEM Ścieżki spacerowe i szlaki turystyczne

DZIESIĘĆ DNI W MUSZYNIE I OKOLICY Z PLECAKIEM Ścieżki spacerowe i szlaki turystyczne DZIESIĘĆ DNI W MUSZYNIE I OKOLICY Z PLECAKIEM Ścieżki spacerowe i szlaki turystyczne DZIEŃ PIERWSZY: trochę historii. Muszyna-Rynek przez Górę Zamkową na Zazamcze. Z Rynku kierujemy się ul. A. Kity w stronę

Bardziej szczegółowo

GMINA OBROWO PAKIET INFORMACYJNY

GMINA OBROWO PAKIET INFORMACYJNY GMINA OBROWO PAKIET INFORMACYJNY Dragon Partners Sp. z o.o., kwiecień 2014 Spis treści I. Podstawowe informacje...3 A. Dane teleadresowe...3 B. Charakterystyka Emitenta...3 II. Program emisji obligacji...5

Bardziej szczegółowo

Raport z naboru projektów do Banku Projektów Regionalnych dla subregionu sądeckiego

Raport z naboru projektów do Banku Projektów Regionalnych dla subregionu sądeckiego Raport z naboru projektów do Banku Projektów Regionalnych dla subregionu sądeckiego Stanisław Sorys Członek Zarządu Województwa Małopolskiego Przewodniczący Forum Subregionu Sądeckiego I posiedzenie Forum

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA GOSPODARKI WODNO-ŚCIEKOWEJ

CHARAKTERYSTYKA GOSPODARKI WODNO-ŚCIEKOWEJ CHARAKTERYSTYKA GOSPODARKI WODNO-ŚCIEKOWEJ położony jest w dolinie rzeki Jamny w otoczeniu wzgórz Garbu Mikołowskiego. Przez wschodnią i południową część miasta przebiega główny dział wodny Polski I rzędu

Bardziej szczegółowo

Rozdział 03. Ogólny opis gminy

Rozdział 03. Ogólny opis gminy ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA DDĘĘBBIICCAA Rozdział 03 Ogólny opis gminy X-2796.03

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji

Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji Inwestycje w polski sektor wodociągów i kanalizacji Polski sektor wodociągów i kanalizacji przeszedł ogromnie przemiany od czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. To wszystko dzięki unijnym pieniądzom,

Bardziej szczegółowo

GMINA MICHÓW PAKIET INFORMACYJNY

GMINA MICHÓW PAKIET INFORMACYJNY GMINA MICHÓW PAKIET INFORMACYJNY Dragon Partners Sp. z o.o., Listopad 2013 1 Spis treści I. Podstawowe informacje... 3 A. Dane teleadresowe... 3 B. Charakterystyka Emitenta... 3 II. Program emisji obligacji...

Bardziej szczegółowo

Założenia do Planu Rozwoju Miasta i Gminy Stary Sącz na lata 2007-2013 w kontekście przygotowania do implementacji środków z Funduszy Strukturalnych

Założenia do Planu Rozwoju Miasta i Gminy Stary Sącz na lata 2007-2013 w kontekście przygotowania do implementacji środków z Funduszy Strukturalnych Założenia do Planu Rozwoju Miasta i Gminy Stary Sącz na lata 2007-2013 w kontekście przygotowania do implementacji środków z Funduszy Strukturalnych Unii Europejskiej XLIII Plenarne Posiedzenie Rady Miejskiej

Bardziej szczegółowo

W dniu 8.01.2014r Fundacja Ekologiczna Zielona Akcja otrzymała dofinansowanie na realizację projektu Dla Kwisy, dla Natury przygotowanie małej

W dniu 8.01.2014r Fundacja Ekologiczna Zielona Akcja otrzymała dofinansowanie na realizację projektu Dla Kwisy, dla Natury przygotowanie małej W dniu 8.01.2014r Fundacja Ekologiczna Zielona Akcja otrzymała dofinansowanie na realizację projektu Dla Kwisy, dla Natury przygotowanie małej infrastruktury turystycznej służącej zabezpieczeniu rzeki

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IX/167/15 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO. z dnia 22 czerwca 2015 r. w sprawie wyznaczenia aglomeracji Dobre

UCHWAŁA NR IX/167/15 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO. z dnia 22 czerwca 2015 r. w sprawie wyznaczenia aglomeracji Dobre UCHWAŁA NR IX/167/15 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 22 czerwca 2015 r. w sprawie wyznaczenia aglomeracji Dobre Na podstawie art. 43 ust. 2 a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Bardziej szczegółowo

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań II warsztat strategiczny gmina Gorzków Część I. Opracowanie Misji i Wizji gminy MISJA Grupa 1: 1. Bezpieczne przejścia szlaki komunikacyjne (ścieżka rowerowa, szlaki konne, trasy spacerowe, chodniki łączące

Bardziej szczegółowo

Wizja. 2. Gmina Bełżec przyjaznym miejscem życia i pracy z rozwijającym się rolnictwem oraz przedsiębiorczością.

Wizja. 2. Gmina Bełżec przyjaznym miejscem życia i pracy z rozwijającym się rolnictwem oraz przedsiębiorczością. Wizja 1. Roztoczańskie Centrum Rekreacyjne wykorzystujące położenie transgraniczne, walory przyrodnicze i gospodarcze dla poszerzania oferty turystycznowypoczynkowej. 2. Gmina Bełżec przyjaznym miejscem

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI SEKTORA LEŚNO-DRZEWNEGO W ROZWOJU REGIONALNYM

MOŻLIWOŚCI SEKTORA LEŚNO-DRZEWNEGO W ROZWOJU REGIONALNYM MOŻLIWOŚCI SEKTORA LEŚNO-DRZEWNEGO W ROZWOJU REGIONALNYM Dr inż. Anna Żornaczuk-Łuba Zastępca dyrektora Departamentu Leśnictwa i Ochrony Przyrody Ministerstwo Środowiska Polanica Zdrój 23 maja 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola.

Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku. w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola. Uchwała Nr XIII/85/2008 Rady Miejskiej Brześcia Kujawskiego z dnia 1 lutego 2008 roku w sprawie zatwierdzenia Planu Odnowy miejscowości Rzadka Wola. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA GOSPODARKI WODNO-ŚCIEKOWEJ

CHARAKTERYSTYKA GOSPODARKI WODNO-ŚCIEKOWEJ CHARAKTERYSTYKA GOSPODARKI WODNO-ŚCIEKOWEJ Miasto Ruda Śląska jest położone w centralnej części Górnego Śląska. Teren miasta leży na wododziale Wisły i Odry. Do zlewni rzeki Wisły należy rzeka Rawa, natomiast

Bardziej szczegółowo

NAJWYśSZA IZBA KONTROLI

NAJWYśSZA IZBA KONTROLI Kraków, dnia lipca 2007 r. NAJWYśSZA IZBA KONTROLI DELEGATURA w KRAKOWIE 30-038 Kraków, ul. Łobzowska 67 (012) 633 77 22, 633 77 24, 633 37 09 fax (012) 633 74 55 P/07/114 LKR-41012-2/07 Pan Tadeusz Wieczorek

Bardziej szczegółowo

Programy współfinansujące rozwój turystyki wiejskiej

Programy współfinansujące rozwój turystyki wiejskiej 1 Programy współfinansujące rozwój turystyki wiejskiej Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013. Program Samorządu Województwa Wielkopolskiego Wielkopolska Odnowa Wsi. Program Operacyjny Zrównoważony

Bardziej szczegółowo

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 Zespół nr III Gospodarka Komunalna i Ochrona Środowiska Grzegorz Boroń -Z-ca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE

WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE KONFERENCJA WOJEWÓDZKA nt. Wykorzystanie lokalnych wartości w rozwoju społeczno gospodarczym obszarów w wiejskich prof. nadzw. dr hab. Mirosław Boruszczak WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE

Bardziej szczegółowo

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO

PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Gminy Ustka Nr XV/162/2008 PLAN ODNOWY MIEJSCOWOŚCI GRABNO Grabno 2008 rok RYS HISTORYCZNY Grabno towieś sołecka, obejmująca miejscowość Zimowiska, połoŝona na płaskiej morenie

Bardziej szczegółowo