DLA PRZYRODY DLA CZŁOWIEKA. Gospodarka wodna nie musi dzielić. dr hab. Wiktor Kotowski

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "DLA PRZYRODY DLA CZŁOWIEKA. Gospodarka wodna nie musi dzielić. dr hab. Wiktor Kotowski"

Transkrypt

1 DLA PRZYRODY DLA CZŁOWIEKA Gospodarka wodna nie musi dzielić dr hab. Wiktor Kotowski 1) Centrum Ochrony Mokradeł 2) Zakład Ekologii Roślin i Ochrony Środowiska, Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski

2 usługi ekosystemowe rzeki (i jej doliny) PODTRZYMUJĄCE REGULACYJNE ZAOPATRZENIOWE KULTUROWE Bioróżnorodność ekosystemów wodnych Bioróżnorodność ekosystemów lądowych Korytarze ekologiczne Regulacja stosunków wodnych Samooczyszczanie wody Obieg pierwiastków Retencja dolinowa Zapobieganie powodziom Regulacja klimatu Tworzenie gleb Żywność (rybactwo) Żywność (rolnictwo) Materiały (drewno, piasek, żwir, trzcina) Energia Przestrzeń Rekreacja, turystyka Wędkarstwo Wrażenia estetyczne Inspiracja artystyczna

3 Eksploatujemy jedne usługi ekosystemów kosztem innych a chcemy korzystać ze wszystkich Usługi ekosystemowe świadczone przez różne krajobrazy ekosystemów wodnych. Źródło: Poradnik TEEB dla miast. Usługi ekosystemów w gospodarce miejskiej, Fundacja Sendzimira, 2011.

4 Degradacja środowiska to wyraz konfliktu pomiędzy eksploatacją usług zaopatrzeniowych a zachowaniem pozostałych usług

5 Liczebność dopływających do Europy larw węgorza Gatunki giną na naszych oczach

6 Zużycie nawozów azotowych w 2011 r. (tys. ton) Na podst. Rocznika Statystycznego 2014

7 Zużycie nawozów fosforowych w 2011 r. (tys. ton) Na podst. Rocznika Statystycznego 2014

8 Gospodarka wodami śródlądowymi może znacząco wpłynąć na stan Bałtyku -> różnorodność biologiczna -> połowy ryb -> rekreacja Zakwit sinic w Bałtyku

9 Wzrost liczby katastrof pogodowych to łączny efekt zmian klimatycznych i dawnej gospodarki wodnej

10 Konsekwencje są coraz dotkliwsze dla przyrody i dla nas Przekroczone granice odporności biosfery utrata różnorodności biologicznej, zaburzenie cyklu azotowego i zmiany klimatu to najważniejsze globalne zagrożenia Stockholm Resilience Centre

11 Czy jesteśmy w stanie kontynuować wykładniczy wzrost zużycia zasobów? Jak długo? Jakim kosztem? Popkiewicz, 2013

12 Potrzeba pilnych działań

13 Nie wystarczy chronić trzeba naprawiać

14 Restytucja przyrodnicza Działania wspomagające odtwarzanie się ekosystemu, który uległ degradacji lub zniszczeniu; odbudowa funkcji i struktury ekosystemu Nie musi prowadzić do systemu w pełni naturalnego lub identycznego z historycznym ( renaturyzacja) Strategia ochrony różnorodności biologicznej UE wymaga restytucji 15% zdegradowanych ekosystemów do 2020 r.

15 Restytucja rzek to m.in. odtwarzanie dolinowej retencji wody zdolności do samooczyszczania wody dynamiki ekosystemów dolin rzecznych zespołów ryb i ich siedlisk ciągłości korytarza ekologicznego piękna krajobrazu odporności ekosystemu na zmiany środowiska

16 Przykłady współpracy Projekt WWF Domaszków Tarchalice

17 Projekt Domaszków Tarchalice Pierwszy w Polsce przypadek odsunięcia obwałowań od rzeki Cel: poprawa bezpieczeństwa gminy Wołów dzięki likwidacji nadmiernego zwężenia rzeki wałami; Odtworzenie ok. 600 ha terenów zalewowych i związanych z nimi lasów łęgowych odpornych na zalewy Projekt zainicjowany przez WWF Polska, wspierany przez WWF Niemcy, rozpoczęty w 2004 r. Główni partnerzy: RZGW Wrocław i DZMiUW Wrocław

18 Projekt Przywrócenie drożności korytarza ekologicznego Doliny Białej Tarnowskiej Przebudowany stopień w Grybowie połączenie udrożnienia rzeki dla wędrówki ryb z zabezpieczeniem nadbrzeża na miejskim odcinku rzeki. Pojedynczy wysoki próg został zastąpiony kaskadą stopni z V-kształtnymi naprzemiennie rozmieszczonymi przelewami. Beneficjent wiodący: RZGW Kraków Partnerzy: Instytut Ochrony Przyrody PAN, WWF Polska Źródło: strona projektu

19 Tarliska Górnej Raby Stowarzyszenie "Ab Ovo RZGW Kraków odbudowa naturalnego, aluwialnego koryta rzeki i jej dopływów w obszarze działania, odtworzenie i ochrona terenów zalewowych w aspekcie retencji korytowej i zabudowy biologicznej, a pośrednio obniżenie maksymalnych temperatur wody w lecie, limitujących bytowanie charakterystycznej fauny wodnej.

20 Podręczniki i poradniki

21 Czy restytucja ekosystemów może zastąpić działania techniczne? Węgierka Przyjazne naturze kształtowanie rzek i potoków praktyczny podręcznik, Polska Zielona Sieć, Wrocław Kraków 2006;

22 Ze względu na uwarunkowania przyrodnicze, prawne i ekonomiczne, dobre praktyki utrzymania rzek średnich, małych i b. małych powinny być maksymalnie zbieżne z celami renaturyzacji i w szczególności uwzględniać następujące działania (dotyczy terenów poza obszarami zurbanizowanymi) Błachuta i in Podręcznik dobrych praktyk w gospodarce wodnej na terenach nizinnych wybrane zagadnienia. Biuro Projektów Wodnych Melioracji i Inżynierii Środowiska Biprowodmel Sp. z o.o. Podręcznik opracowano na zlecenie: Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Poznaniu

23 Wprowadzanie drewna do cieków w celu renaturyzacji Niemcy i Austria

24 Alaska

25 Prace melioracyjne i utrzymaniowe mogą odtwarzać i usprawniać samooczyszczanie rzek Proces zależny przede wszystkim od: długości cieku, ruchów wody, które mają wpływ na ich natlenienie (i natlenienie osadów), zróżnicowania mikrosiedlisk, roślinności na brzegach i w nurcie.

26 Upowszechnijmy stosowanie koryta dwudzielnego w przypadku cieków na terenach rolniczych zwiększanie pojemności koryta w czasie wezbrań bez wzrostu drenażu gleb w czasie niżówek, utrzymywanie strefy szuwarowej w wyższym korycie pozwala na efektywne przechwytywanie biogenów i denitryfikację (dyrektywa azotanowa); koszenie wspomaga usuwanie biogenów stworzenie stref rozrodu ryb i entomofauny (RDW) itedstates/indiana/howwework/two-stage-ditches.xml

27 Twórzmy sztuczne mokradła u ujścia systemów melioracyjnych (treatment wetlands) Wychwytywanie fosforanów (usuwanie poprzez koszenie biomasy makrofitów) Usuwanie azotanów (denitryfikacja) Ostoje różnorodności biologicznej

28 Mała retencja to np. Restytucja mokradeł Bagienne rolnictwo (łąki podmokłe i bagienne, łąki zalewowe, uprawy trzciny) Odtwarzanie lasów podmokłych Spowolnienie spływu wód poprzez zlewnię Wspomaganie (poprzez retencję) infiltracji do wód gruntowych Efekty znacznie większe niż retencji zbiornikowej

29 Zaprzestańmy utrzymywać melioracje torfowisk Odmulanie rzeki Jagodzianki na Bagnie Całowanie

30 Zbiorowiska pokrzywy na osuszonych torfowiskach Bagna Całowanie Fot. W. Kotowski

31 Obniżenie poziomu wody prowadzi do osiadania i mineralizacji torfu woda [g] torf [g] % % 80% 60% 50% 60% 95% 90% 80% 40% 20% 0% woda [% torfowiska] torf [% torfowiska]

32 Mursz zawiera 20-50% wody Utrata 98-99,5% wody w porównaniu z torfem w warunkach bagiennych!

33 Fot.: WK Osuszone torfowiska (0,6% powierzchni lądów) są odpowiedzialne za 6% antropogenicznych emisji CO 2 W skali globalnej osuszone torfowiska emitują ~2 Gt CO 2 rocznie

34 Wypłukiwanie azotanów i fosforanów z murszu do wód powierzchniowych powoduje eutrofizację wód

35 Torfowiska powinny być stale mokre w interesie ludzi i przyrody

36 Nietlickie Bagno po wtórnym nawodnieniu Zastawka na rowie; torfowisko Całowanie

37 Restytucja torfowisk służy Odtwarzaniu retencji glebowej i dolinowej Odtworzeniu lokalnego obiegu wody Mitygacji globalnych zmian klimatu (powstrzymanie mineralizacji torfu, odtworzenie akumulacji) Odtwarzaniu siedlisk ginących gatunków

38

39 Gospodarka wodna musi sprzyjać przyrodzie i gospodarce

40 Potrzebujemy współpracy przyrodników i meliorantów Warsztaty "Praktyczne aspekty prac utrzymaniowych, Grębiszew, maja 2015

41 Szukajmy prawdziwych przeszkód we wspólnym działaniu tylko wtedy można je będzie usunąć Czy argumenty nie są zastępcze? Często na przeszkodzie stoją: Uwarunkowania prawne? Uwarunkowania administracyjno-organizacyjne? Nawyki? Doraźny zysk kosztem przyszłych strat?

42 Kompromis to nie zawsze ustępstwo Czasem jest trzecia droga dobra dla obu stron

43 Wybrane wnioski z warsztatów w Grębiszewie

44 Potrzeba rozwiązań administracyjnych i prawnych dla tworzenia stref buforowych (ekotonów, koryt dwudzielnych) wzdłuż rowów i rzek Zwolnienie od podatku? Wykupy?

45 Poprawa ochrony terenów zalewowych przed zabudową Instrumenty prawne wykupu gruntów w pasie zalewowym. Możliwość podwyższania podatków gruntowych na zabudowanych strefach zalewowych.

46 Uporządkowanie gospodarki wodami opadowymi na powierzchniach uszczelnionych Podatek? Obowiązek retencji?

47 Więcej środków na prace studyjne i planistyczne Zapewnienie i egzekwowanie (ponoszenie odpowiedzialności) fachowego doradztwa przyrodniczego przy pracach utrzymaniowych.

48 Kontrola merytorycznej zasadności wykonania prac utrzymaniowych Nadrzędny imperatyw publiczny powinien zwalniać WZMiUW z odpowiedzialności za szkody rolnicze powstałe w wyniku zaniechania utrzymania cieków.

49 Rzeki to mokradła Do ich mądrego i zrównoważonego użytkowania zobowiązuje nas Konwencja Ramsarska pierwsza międzynarodowa konwencja dotycząca ochrony przyrody i jedyna poświęcona konkretnemu typowi ekosystemów.

50 Dziękuję za uwagę Chłopiec na koniu w rzece niedaleko miejscowości Passira, Brazylia. Zdjęcie: Helder Santana, zwycięzca konkursu fotograficznego sekretariatu Konwencji Ramsarskiej 2015

Wpływ regulacji i prac utrzymaniowych na ciekach na ekosystemy bagienne i lądowe

Wpływ regulacji i prac utrzymaniowych na ciekach na ekosystemy bagienne i lądowe Wpływ regulacji i prac utrzymaniowych na ciekach na ekosystemy bagienne i lądowe Wiktor Kotowski, Ewa Jabłońska 1) Zakład Ekologii Roślin i Ochrony Środowiska Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski 2)

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla Podlasia Zielonej Krainy

Wyzwania dla Podlasia Zielonej Krainy Wyzwania dla Podlasia Zielonej Krainy Przemysław Nawrocki Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ 1 Województwo

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XCI/1603/10 RADY MIEJSKIEJ w ŁODZI z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego Źródła Neru.

UCHWAŁA Nr XCI/1603/10 RADY MIEJSKIEJ w ŁODZI z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego Źródła Neru. UCHWAŁA Nr XCI/1603/10 RADY MIEJSKIEJ w ŁODZI z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo-krajobrazowego Źródła Neru. Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz

Bardziej szczegółowo

Projekt Domaszków Tarchalice Dla ludzi i dla przyrody Piotr Nieznański Przemysław Nawrocki Edyta Jaszczuk Fundacja WWF Polska

Projekt Domaszków Tarchalice Dla ludzi i dla przyrody Piotr Nieznański Przemysław Nawrocki Edyta Jaszczuk Fundacja WWF Polska Projekt Domaszków Tarchalice Dla ludzi i dla przyrody Piotr Nieznański Przemysław Nawrocki Edyta Jaszczuk Fundacja WWF Polska 1 Nie każde wezbranie rzeki jest powodzią! 2 Dotychczasowe podejście od ochrony

Bardziej szczegółowo

MIKRORETENCJA JAKO ELEMENT OBIEGU WODY W ROLNICTWIE, SADOWNICTWIE I HODOWLI

MIKRORETENCJA JAKO ELEMENT OBIEGU WODY W ROLNICTWIE, SADOWNICTWIE I HODOWLI MIKRORETENCJA JAKO ELEMENT OBIEGU WODY W ROLNICTWIE, SADOWNICTWIE I HODOWLI Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno-Przyrodniczy 1 października 2015 r. ZAKRES WYSTĄPIENIA 1. Wprowadzenie nowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

Zielona infrastruktura w Polsce. Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska

Zielona infrastruktura w Polsce. Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Zielona infrastruktura w Polsce Anna Liro Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska Zielona infrastruktura priorytet nowej strategii Realizacja Strategii UE ochrony różnorodności biologicznej na lata 2020

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH

SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH Polski Komitet GLOBALNEGO PARTNERSTWA DLA WODY Walne Zgromadzenie 29 marzec 2011 r. SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH Edward Pierzgalski Katedra Kształtowania Środowiska SGGW PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

REGIONALNE PROGRAMY OPERACYJNE W KONTEKŚCIE AKTUALNYCH PROBLEMÓW OCHRONY PRZYRODY W POLSCE

REGIONALNE PROGRAMY OPERACYJNE W KONTEKŚCIE AKTUALNYCH PROBLEMÓW OCHRONY PRZYRODY W POLSCE REGIONALNE PROGRAMY OPERACYJNE 2014-2020 W KONTEKŚCIE AKTUALNYCH PROBLEMÓW OCHRONY PRZYRODY W POLSCE Przemysław Nawrocki Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warszawski. Wydział Biologii. Łukasz Kozub

Uniwersytet Warszawski. Wydział Biologii. Łukasz Kozub Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii Łukasz Kozub Numer albumu: 218 391 Wpływ restytucji torfowiska niskiego metodą usuwania warstwy murszu na warunki siedliskowe, produktywność i bilans gazów cieplarnianych

Bardziej szczegółowo

Program Mikroretencji

Program Mikroretencji Program Mikroretencji 1 Klimatyczny Bilans Wodny - 2015; okres 1.VI-31.VIII. 2 Dawne mapy pokazują nam dobitnie jak wiele obiektów mikroretencji utraciliśmy na przestrzeni ostatnich lat. Na zdjęciu mapa

Bardziej szczegółowo

Tarliska Górnej Raby

Tarliska Górnej Raby Tarliska Górnej Raby Pomysł Realizacja na podstawie porozumienia z RZGW Projekt w partnerstwie z RZGW w ramach Funduszu Szwajcarskiego Obszar Natura 2000 PLH 120093 Raba z Mszanką, Obwód rybacki nr 2 rzeki

Bardziej szczegółowo

Przedmioty podstawowe. Przedmioty kierunkowe. Przedmioty specjalnościowe - Analityka i toksykologia środowiska

Przedmioty podstawowe. Przedmioty kierunkowe. Przedmioty specjalnościowe - Analityka i toksykologia środowiska specjalność: Analityka i toksykologia środowiska I rok II rok Wymiar godzin 1. 2. 3. 4. podstawowe kierunkowe 124 Przedmioty specjalnościowe - Analityka i toksykologia środowiska specjalnościowe 866 9

Bardziej szczegółowo

Waldemar Mioduszewski

Waldemar Mioduszewski PROBLEMY WDRAśANIA RAMOWEJ DYREKTYWY WODNEJ NA OBSZARACH WIEJSKICH Waldemar Mioduszewski Zakład Zasobów Wodnych Instytut Melioracji i UŜytków Zielonych Falenty, 05-090 Raszyn e-mail: w.mioduszewski@imuz.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wodami opadowymi w Warszawie z punktu widzenia rzeki Wisły i jej dorzecza

Zarządzanie wodami opadowymi w Warszawie z punktu widzenia rzeki Wisły i jej dorzecza Zarządzanie wodami opadowymi w Warszawie z punktu widzenia rzeki Wisły i jej dorzecza Przemysław Nawrocki Fundacja WWF Polska Warsztaty WYKORZYSTANIE ZIELONEJ INFRASTRUKTURY W ZAGOSPODAROWANIU WÓD OPADOWYCH,

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie krajobrazu dla przyrody i rozwoju regionalnego: Możliwości zielonej infrastruktury

Kształtowanie krajobrazu dla przyrody i rozwoju regionalnego: Możliwości zielonej infrastruktury Kształtowanie krajobrazu dla przyrody i rozwoju regionalnego: Możliwości zielonej infrastruktury Warsztaty 4-5 listopada 2014, Biebrzański Park Narodowy Małgorzata Siuta, CEEweb for Biodiversity Plan warsztatów

Bardziej szczegółowo

KOMPONENT 3: GÓRNA WISŁA

KOMPONENT 3: GÓRNA WISŁA ODDZIAŁYWANIA ŚRODOWISKOWE PLAN MONITORINGU I ŚRODKI ŁAGODZĄCE ZAŁĄCZNIK 3 KOMPONENT 3: GÓRNA WISŁA Spis treści 1 ODDZIAŁYWANIA ŚRODOWISKOWE... 2 2 PLAN DZIAŁAŃ ŁAGODZACYCH/KOMPENSUJACYCH...33 2.1 Elementy

Bardziej szczegółowo

KOMPONENT 3: GÓRNA WISŁA

KOMPONENT 3: GÓRNA WISŁA ODDZIAŁYWANIA ŚRODOWISKOWE PLAN MONITORINGU I ŚRODKI ŁAGODZĄCE ZAŁĄCZNIK 3 KOMPONENT 3: GÓRNA WISŁA Spis treści 1 ODDZIAŁYWANIA ŚRODOWISKOWE... 2 2 PLAN DZIAŁAŃ ŁAGODZACYCH/KOMPENSUJACYCH...30 2.1 Elementy

Bardziej szczegółowo

Sz. P. Andrzej Matysiak Dyrektor Generalny Lasów Państwowych Wawelska 52/ Warszawa

Sz. P. Andrzej Matysiak Dyrektor Generalny Lasów Państwowych Wawelska 52/ Warszawa Świebodzin, Warszawa, Bielsko-Biała, Poznań, 30 lipca 2007 r. Sz. P. Andrzej Matysiak Dyrektor Generalny Lasów Państwowych Wawelska 52/54 00-922 Warszawa Szanowny Panie Dyrektorze, Jak wiadomo, Lasy Państwowe

Bardziej szczegółowo

Monika Kotulak Klub Przyrodników. Jak bronić swojej rzeki, warsztaty Klubu Przyrodników i WWF, Schodno czerwca 2012

Monika Kotulak Klub Przyrodników. Jak bronić swojej rzeki, warsztaty Klubu Przyrodników i WWF, Schodno czerwca 2012 Monika Kotulak Klub Przyrodników Jak bronić swojej rzeki, warsztaty Klubu Przyrodników i WWF, Schodno 16 17 czerwca 2012 Ramowa Dyrektywa Wodna "...woda nie jest produktem handlowym takim jak każdy inny,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ANTROPOPRESJI NA PRZEBIEG ZMIAN HYDROMORFOLOGICZNYCH W RZEKACH I POTOKACH GÓRSKICH

WPŁYW ANTROPOPRESJI NA PRZEBIEG ZMIAN HYDROMORFOLOGICZNYCH W RZEKACH I POTOKACH GÓRSKICH XXXIII OGÓLNOPOLSKA SZKOŁA HYDRAULIKI Problemy przyrodnicze i ich wpływ na hydraulikę koryt otwartych 26-29 maj 2014 r., Zakopane WPŁYW ANTROPOPRESJI NA PRZEBIEG ZMIAN HYDROMORFOLOGICZNYCH W RZEKACH I

Bardziej szczegółowo

Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G

Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G Wisły Małgorzata Owsiany Katarzyna Król Seminarium nt. Eko- sanitacji & Zrównoważonego Zarządzania Gospodarką Ściekową Kraków 18 grudnia

Bardziej szczegółowo

Temat: Zielona Infrastruktura. Zespół: Andrzej Mizgajski Iwona Zwierzchowska Damian Łowicki

Temat: Zielona Infrastruktura. Zespół: Andrzej Mizgajski Iwona Zwierzchowska Damian Łowicki Temat: Zielona Infrastruktura Zespół: Andrzej Mizgajski Iwona Zwierzchowska Damian Łowicki Zielona infrastruktura Istota podejścia Zielona infrastruktura - strategicznie zaplanowana sieć obszarów naturalnych

Bardziej szczegółowo

Ocena hydromorfologiczna cieków w praktyce

Ocena hydromorfologiczna cieków w praktyce Ocena hydromorfologiczna cieków w praktyce dr Adam Hamerla Główny Instytut Górnictwa tel.: 32 259 22 92 email: ahamerla@gig.eu Patronat honorowy: Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK 5 Obszary chronione na obszarze objętym Programem Żuławskim a plany ochronne

ZAŁĄCZNIK 5 Obszary chronione na obszarze objętym Programem Żuławskim a plany ochronne ZAŁĄCZNIK 5 Obszary chronione na obszarze objętym Programem Żuławskim a plany ochronne Forma Ptasi Raj Mewia Łacha Ujście Nogatu Zatoka Elbląska Jezioro Druzno W trakcie opracowania - X/XI 2009 W trakcie

Bardziej szczegółowo

Na p Na ocząt ą e t k

Na p Na ocząt ą e t k Program Ochrony Jezior Polski Północnej prezentacja nowego programu Krzysztof Mączkowski Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu Na początek Woda jest jednym z komponentów

Bardziej szczegółowo

Najlepsze polskie projekty Adaptacja do zmian klimatu RadomKlima, Miasto Radom

Najlepsze polskie projekty Adaptacja do zmian klimatu RadomKlima, Miasto Radom Z a i n w e s t u j m y r a z e m w ś r o d o w i s k o Najlepsze polskie projekty Adaptacja do zmian klimatu RadomKlima, Miasto Radom Witold Retke Wydział ds. Programu LIFE Logika tworzenia projektu LIFE

Bardziej szczegółowo

kierunek: Ochrona Środowiska studia niestacjonarne I stopnia realizacja od roku akad. 2013/2014 (I i II rok) ECTS w semestrze Przedmioty ogólne

kierunek: Ochrona Środowiska studia niestacjonarne I stopnia realizacja od roku akad. 2013/2014 (I i II rok) ECTS w semestrze Przedmioty ogólne kierunek: Ochrona Środowiska studia niestacjonarne I stopnia realizacja od roku akad. 2013/2014 (I i ) Przedmioty ogólne NAZWA PRZEDMIOTU I 1. 2. 3. 4. 5. 6. w. w. w. w. w. w. aud. lab. ogólne 112 1 2

Bardziej szczegółowo

Program rolnośrodowiskowy ogólne zasady realizacji

Program rolnośrodowiskowy ogólne zasady realizacji Program rolnośrodowiskowy ogólne zasady realizacji 4-5 listopada 2010 r. Leszno Anna Klisowska Wydział Środowiska i Działań Rolnośrodowiskowych Departament Płatności Bezpośrednich 1 Program rolnośrodowiskowy

Bardziej szczegółowo

kierunek: Ochrona Środowiska studia stacjonarne I stopnia realizacja od roku akad. 2013/2014 (I i II rok) ECTS w semestrze Przedmioty ogólne

kierunek: Ochrona Środowiska studia stacjonarne I stopnia realizacja od roku akad. 2013/2014 (I i II rok) ECTS w semestrze Przedmioty ogólne kierunek: Ochrona Środowiska studia stacjonarne I stopnia realizacja od roku akad. 2013/2014 (I i ) Przedmioty ogólne NAZWA PRZEDMIOTU I 1. 2. 3. 4. 5. 6. w. w. w. w. w. w. aud. lab. ogólne 270 1 2 3 4

Bardziej szczegółowo

GOSPODAROWANIE WODĄ W OBSZARACH WIEJSKICH W ŚWIETLE WSPÓŁCZESNYCH UWARUNKOWAŃ

GOSPODAROWANIE WODĄ W OBSZARACH WIEJSKICH W ŚWIETLE WSPÓŁCZESNYCH UWARUNKOWAŃ SZKOŁA GŁÓWNA GOSPODARSTWA WIEJSKIGO W WARSZAWIE WYDZIAŁ INŻYNIERII I KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA KATEDRA KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA GOSPODAROWANIE WODĄ W OBSZARACH WIEJSKICH W ŚWIETLE WSPÓŁCZESNYCH UWARUNKOWAŃ

Bardziej szczegółowo

Program rolnośrodowiskowy jako instrument wspierania pro-środowiskowej działalności gospodarczej Marek Jobda Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków

Program rolnośrodowiskowy jako instrument wspierania pro-środowiskowej działalności gospodarczej Marek Jobda Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków Program rolnośrodowiskowy jako instrument wspierania pro-środowiskowej działalności gospodarczej Marek Jobda Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków European Commission Enterprise and Industry Title of

Bardziej szczegółowo

Nasze jeziora - naszą sprawą

Nasze jeziora - naszą sprawą Nasze jeziora - naszą sprawą Jerzy Sarnowski Zastępca Prezesa Zarządu WFOŚiGW w Szczecinie ... Woda nie jest produktem handlowym takim jak każdy inny, ale raczej dziedzictwem, które musi być chronione,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH Priorytet 1. Ułatwianie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich 1a. Zwiększenie innowacyjności i bazy wiedzy na obszarach

Bardziej szczegółowo

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH NA 2015 ROK I. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

MAŁA RETENCJA EWOLUCJA IDEI

MAŁA RETENCJA EWOLUCJA IDEI MAŁA RETENCJA EWOLUCJA IDEI Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno-Przyrodniczy, Falenty e-mail: w.mioduszewski@itp.edu.pl PLAN WYSTĄPIENIA 1. Wprowadzenie 2. Co to jest mała retencja? 3. Ewolucja

Bardziej szczegółowo

Jeziora województwa zachodniopomorskiego. WFOŚiGW w Szczecinie

Jeziora województwa zachodniopomorskiego. WFOŚiGW w Szczecinie Jeziora województwa zachodniopomorskiego WFOŚiGW w Szczecinie Jeziora na Pomorzu Zachodnim w liczbach* W granicach województwa znajduje się 1.202,8 km 2 gruntów pod wodami co stanowi 5,25% powierzchni

Bardziej szczegółowo

Wodochronne funkcje lasów Dr Marek Kot Centrum Edukacji Przyrodniczej TPN

Wodochronne funkcje lasów Dr Marek Kot Centrum Edukacji Przyrodniczej TPN Wodochronne funkcje lasów Dr Marek Kot Centrum Edukacji Przyrodniczej TPN Konferencja Lasy Tatr i Podtatrza przeszłość i teraźniejszość Zakopane, 12 kwietnia 2012 Las i jego funkcje Funkcje lasu Biotyczne,

Bardziej szczegółowo

Ochrona przyrody a melioracje

Ochrona przyrody a melioracje Ochrona przyrody a melioracje Wiesław Dembek Gospodarowanie zasobami wodnymi w rolnictwie 27 X 2011 www.sp162krakow.republika.pl Paradygmaty ochrony przyrody Czym się zajmuje ochrona przyrody? gatunkami,

Bardziej szczegółowo

ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI

ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI ZLEWNIE RZEK BUGU I NARWI ZASOBY WODNE I PRZYRODNICZE MONOGRAFIA pod redakcją Jana Dojlido i Bohdana Wieprzkowicza WARSZAWA 2007 SPIS TREŚCI WSTĘP 7 1. ZASOBY WODNE 9 1.1. EWOLUCJA POGLĄDÓW NA GOSPODARKĘ

Bardziej szczegółowo

charakterystyka uzyskiwanych kosztów i korzyści przyrodniczych i/lub społeczno-gospodarczych

charakterystyka uzyskiwanych kosztów i korzyści przyrodniczych i/lub społeczno-gospodarczych Tab. 3. Katalog alernatyw funkcjonalnych Zał. nr 3 identyfikacja sposobów użytkowania wód identyfikacja alternatyw funkcjonalnych przyczyny niemożliwości osiągnięcia DSE w zakresie hydromorfologii (istniejące

Bardziej szczegółowo

Konferencja pn. Natura 2000 naszą szansą

Konferencja pn. Natura 2000 naszą szansą Konferencja pn. Natura 2000 naszą szansą DLA TRWAŁOŚCI ŻYCIA Znaczenie różnorodność biologicznej dla dobrostanu ludzkości Anna Kalinowska Uniwersyteckie Centrum Badań nad Środowiskiem Przyrodniczym i Zrównoważonym

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT OCHRONY PRZYRODY

INSTYTUT OCHRONY PRZYRODY TOWARZYSTWO NA RZECZ ZIEMI INSTYTUT OCHRONY PRZYRODY PROJEKT Rewitalizacja, ochrona bioróżnorodności i wykorzystanie walorów starorzeczy Wisły, zatrzymanie degradacji doliny górnej Wisły jako korytarza

Bardziej szczegółowo

Skutki środowiskowe, skala i skutki prawne prac hydrotechnicznych prowadzonych na rzekach polskich Przemysław Nawrocki

Skutki środowiskowe, skala i skutki prawne prac hydrotechnicznych prowadzonych na rzekach polskich Przemysław Nawrocki Skutki środowiskowe, skala i skutki prawne prac hydrotechnicznych prowadzonych na rzekach polskich Przemysław Nawrocki Seminaryjne posiedzenie Komisji Środowiska Senatu Rzeczpospolitej Polskiej Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Waldemar Mioduszewski ITP Falenty POWODZIE I SUSZE WYSTĘPOWANIE, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE

Waldemar Mioduszewski ITP Falenty POWODZIE I SUSZE WYSTĘPOWANIE, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE Waldemar Mioduszewski ITP Falenty POWODZIE I SUSZE WYSTĘPOWANIE, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE Nie starczy ust do wymówienia przelotnych imion twych, wodo. Wisława Szymborska Stawku posypać i nowy gdzie możesz,

Bardziej szczegółowo

Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r.

Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r. Operat zagospodarowania przestrzennego STREFA EKOTONOWA (wersja projektowa) V spotkanie konsultacyjne Bodzentyn, 02 czerwca 2014 r. POIS.05.03.00-00-284/10 Plan ochrony Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Bardziej szczegółowo

Rola, stan i utrzymanie małych cieków wobec wymogów Ramowej Dyrektywy Wodnej

Rola, stan i utrzymanie małych cieków wobec wymogów Ramowej Dyrektywy Wodnej Rola, stan i utrzymanie małych cieków wobec wymogów Ramowej Dyrektywy Wodnej Przemysław Nawrocki, Fundacja WWF Polska Współpraca: Ewa Jabłońska, Uniwersytet Warszawski, Mateusz Grygoruk, Szkoła Główna

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo Doliny Środkowej Odry Ochrona przyrody w projektach Lokalnej Grupy Działania Kraina Łęgów Odrzańskich

Partnerstwo Doliny Środkowej Odry Ochrona przyrody w projektach Lokalnej Grupy Działania Kraina Łęgów Odrzańskich Ochrona przyrody w projektach Lokalnej Grupy Działania Kraina Łęgów Odrzańskich Andrzej Ruszlewicz W prezentacji wykorzystano materiały przygotowane przez Rafała Plezię 2 Lokalizacja partnerstwa 3 Historia

Bardziej szczegółowo

Warsztaty 3: Konsekwencje zmian klimatycznych i użytkowania ziemi dla systemu wód powierzchniowych i wielkości odpływu.

Warsztaty 3: Konsekwencje zmian klimatycznych i użytkowania ziemi dla systemu wód powierzchniowych i wielkości odpływu. Warsztaty 3: Konsekwencje zmian klimatycznych i użytkowania ziemi dla systemu wód powierzchniowych i wielkości odpływu. Zadania grupy: 1.Analiza wpływu zmian klimatycznych na bilans wodny zlewni i wielkość

Bardziej szczegółowo

Suche zbiorniki przeciwpowodziowe. Michał Szydłowski, prof.pg Kierownik Katedry Hydrotechniki Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska PG

Suche zbiorniki przeciwpowodziowe. Michał Szydłowski, prof.pg Kierownik Katedry Hydrotechniki Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska PG Michał Szydłowski, prof.pg Kierownik Katedry Hydrotechniki Wydział Inżynierii Lądowej i Środowiska PG Trzy integralne strategie ograniczania skutków powodzi Trzymać wodę z daleka od ludzi Trzymać ludzi

Bardziej szczegółowo

KIK/37 Tarliska Górnej Raby

KIK/37 Tarliska Górnej Raby KIK/37 Tarliska Górnej Raby Projekt realizowany jest przez Stowarzyszenie Ab Ovo w partnerstwie z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Krakowie. Współpraca pomiędzy partnerami rozpoczęła się w roku

Bardziej szczegółowo

Marta Kaczyńska Dyrekcja Generalna ds. Środowiska Komisja Europejska. Platforma Biznes i Bioróżnorodność

Marta Kaczyńska Dyrekcja Generalna ds. Środowiska Komisja Europejska. Platforma Biznes i Bioróżnorodność Marta Kaczyńska Dyrekcja Generalna ds. Środowiska Komisja Europejska Platforma Biznes i Bioróżnorodność 1 Plan prezentacji I. Unijna polityki bioróżnorodności II. III. Unijna Inicjatywa Biznes i Bioróżnorodność

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ochrona przyrody i krajobrazu

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ochrona przyrody i krajobrazu Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Ochrona przyrody i krajobrazu Warszawa 2013 Skutecznie i efektywnie wspieramy działania na rzecz środowiska. NFOŚiGW lider systemu finansowania ochrony

Bardziej szczegółowo

Zielona infrastruktura w Województwie Podlaskim: plany, zapotrzebowanie i wyzwania.

Zielona infrastruktura w Województwie Podlaskim: plany, zapotrzebowanie i wyzwania. Zielona infrastruktura w Województwie Podlaskim: plany, zapotrzebowanie i wyzwania. dr inż. Lech Magrel Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku Osowiec - Twierdza 04.11.2014r. Europie w znacznie

Bardziej szczegółowo

Lasy Państwowe partnerem dla Aglomeracji Opolskiej. Opole 28.03.2014 r.

Lasy Państwowe partnerem dla Aglomeracji Opolskiej. Opole 28.03.2014 r. Lasy Państwowe partnerem dla Aglomeracji Opolskiej Opole 28.03.2014 r. Cele prezentacji 1. Znaczenie lasów dla prawidłowego gospodarowania wodami 2. Możliwości minimalizowania zagrożeń od powodzi oraz

Bardziej szczegółowo

Program rolnośrodowiskowy (płatności rolnośrodowiskowe)

Program rolnośrodowiskowy (płatności rolnośrodowiskowe) Program rolnośrodowiskowy (płatności rolnośrodowiskowe) 07.10.2006. Cele działania Poprawa środowiska przyrodniczego i obszarów wiejskich, w szczególności: 1) przywracanie walorów lub utrzymanie stanu

Bardziej szczegółowo

H01 Zanieczyszczenie wód powierzchniowych J02.05 Modyfikowanie funkcjonowania wód - ogólnie K02.03 Eutrofizacja

H01 Zanieczyszczenie wód powierzchniowych J02.05 Modyfikowanie funkcjonowania wód - ogólnie K02.03 Eutrofizacja Załącznik nr 3 do zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku z dnia 30 kwietnia 2014r. Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń dla zachowania właściwego stanu ochrony

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA EKONOMICZNE I ŚRODOWISKOWE ROZWOJU ŚRÓDLĄDOWEJ GOSPODARKI RYBACKIEJ I AKWAKULTURY W POLSCE

UWARUNKOWANIA EKONOMICZNE I ŚRODOWISKOWE ROZWOJU ŚRÓDLĄDOWEJ GOSPODARKI RYBACKIEJ I AKWAKULTURY W POLSCE UWARUNKOWANIA EKONOMICZNE I ŚRODOWISKOWE ROZWOJU ŚRÓDLĄDOWEJ GOSPODARKI RYBACKIEJ I AKWAKULTURY W POLSCE Arkadiusz Wołos, Andrzej Lirski, Tomasz Czerwiński Instytut Rybactwa Śródlądowego im. Stanisława

Bardziej szczegółowo

KIK/37 TARLISKA GÓRNEJ RABY UTRZYMANIE RZEK GÓRSKICH

KIK/37 TARLISKA GÓRNEJ RABY UTRZYMANIE RZEK GÓRSKICH KIK/37 TARLISKA GÓRNEJ RABY UTRZYMANIE RZEK GÓRSKICH UTRZYMANIE RZEK W ŚWIETLE PRAWA WODNEGO PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie III Krajowego Forum Wodnego Iwona Koza Zastępca Prezesa, KZGW

Podsumowanie III Krajowego Forum Wodnego Iwona Koza Zastępca Prezesa, KZGW Podsumowanie III Krajowego Forum Wodnego Iwona Koza Zastępca Prezesa, KZGW Konferencja prasowa Warszawa, 31 marca 2009 r. III Krajowe Forum Wodne 25-26 marca 2009 r. Ossa k. Rawy Mazowieckiej Temat przewodni:

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu Program ochrony środowiska Powiat Strzelce Opolskie Spis treści str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania... 4 1.3. Informacje

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZED POWODZIĄ. - kilka uwag. Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno- Przyrodniczy Zakład Zasobów Wodnych

OCHRONA PRZED POWODZIĄ. - kilka uwag. Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno- Przyrodniczy Zakład Zasobów Wodnych OCHRONA PRZED POWODZIĄ - kilka uwag Waldemar Mioduszewski Instytut Technologiczno- Przyrodniczy Zakład Zasobów Wodnych KATAKLIZMY ZWIĄZANE Z WODĄ Powodzie Fale sztormowe Cyklony Osuwiska, lawiny błotne

Bardziej szczegółowo

Kluczowe problemy oraz wnioski z opracowania projektów apwśk, apgw i PZRP perspektywa przyrodniczych organizacji pozarządowych

Kluczowe problemy oraz wnioski z opracowania projektów apwśk, apgw i PZRP perspektywa przyrodniczych organizacji pozarządowych Kluczowe problemy oraz wnioski z opracowania projektów apwśk, apgw i PZRP perspektywa przyrodniczych organizacji pozarządowych Przemysław Nawrocki Fundacja WWF Polska Krajowe Forum Wodne Warszawa, 9.06.2015

Bardziej szczegółowo

Wody wspólne dziedzictwo Jak należy realizować inwestycje aby

Wody wspólne dziedzictwo Jak należy realizować inwestycje aby Wody wspólne dziedzictwo Jak należy realizować inwestycje aby chronić lub przywracać dobry stan wód? Analiza problemu. Niezbędne kroki do podjęcia. Marta Wiśniewska, WWF Polska Dziedzictwo "... woda nie

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie stref ekotonowych w ograniczaniu zanieczyszczeń ń obszarowych

Zastosowanie stref ekotonowych w ograniczaniu zanieczyszczeń ń obszarowych Zastosowanie stref ekotonowych w ograniczaniu zanieczyszczeń ń obszarowych prezentacja projektu LIFE+ EKOROB Katarzyna Izydorczyk Międzynarodowy Instytut Polskiej Akademii Nauk Europejskie Regionalne Centrum

Bardziej szczegółowo

Budowa mostu przez rzekę Wisłę w okolicach miasta Grudziądza w ramach realizacji autostrady A-1

Budowa mostu przez rzekę Wisłę w okolicach miasta Grudziądza w ramach realizacji autostrady A-1 Budowa mostu przez rzekę Wisłę w okolicach miasta Grudziądza w ramach realizacji autostrady A-1 Opracował Sebastian Dąbrowski Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Bydgoszczy Diagnoza sytuacji opis

Bardziej szczegółowo

Ekologiczna ścieżka edukacyjna

Ekologiczna ścieżka edukacyjna Ekologiczna ścieżka edukacyjna Lp. Treści ogólne Treści szczegółowe Osiągnięcia przedmiot klasa 1. Ekonomiczne i społeczne aspekty Uczeń potrafi: związków między człowiekiem i jego działalnością a środowiskiem.wartość

Bardziej szczegółowo

for a living planet WWF nad Odrą www.wwf.pl/projekty/odra.php

for a living planet WWF nad Odrą www.wwf.pl/projekty/odra.php for a living planet WWF nad Odrą www.wwf.pl/projekty/odra.php Odrę wraz z jej obszarami zalewowymi zalicza się do najcenniejszych przyrodniczo rzek Europy. Od źródeł w Republice Czeskiej do ujścia do Bałtyku

Bardziej szczegółowo

Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012

Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012 Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012 Ewa Szymborska, MRiRW Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu Kluczbork 11-12.04.2012

Bardziej szczegółowo

13 stycznia 2012 r. Sz. P. Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Szanowny Panie Ministrze,

13 stycznia 2012 r. Sz. P. Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Szanowny Panie Ministrze, 13 stycznia 2012 r. Sz. P. Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Szanowny Panie Ministrze, W związku z Pana deklaracją o zamiarach stworzenia Narodowego Programu Odnowy Melioracji i Rozwoju Retencji,

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE ZE ŚRODKÓW UNIJNYCH ZWALCZANIE GATUNKÓW INWAZYJNYCH. 14 października 2015 r.

FINANSOWANIE ZE ŚRODKÓW UNIJNYCH ZWALCZANIE GATUNKÓW INWAZYJNYCH. 14 października 2015 r. FINANSOWANIE ZE ŚRODKÓW UNIJNYCH DZIAŁAŃ MAJĄCYCH NA CELU ZWALCZANIE GATUNKÓW INWAZYJNYCH 14 października 2015 r. Finansowanie projektów Możliwe finansowanie ze środków unijnych w ramach: Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy.

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy. Program ochrony środowiska Gmina Izbicko str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Projekt aktualizacji Programu wodno-środowiskowego kraju (apwśk) programy działań (RW Środkowej Odry,

Bardziej szczegółowo

Toruń, r. Środa z Funduszami dla podmiotów działających w zakresie ochrony kultury i zasobów przyrodniczych

Toruń, r. Środa z Funduszami dla podmiotów działających w zakresie ochrony kultury i zasobów przyrodniczych Środa z Funduszami dla podmiotów działających w zakresie ochrony kultury i zasobów przyrodniczych Wsparcie w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014-2020 Toruń, 06.07.2016

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wrocław

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wrocław Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wrocław Wzmocnienie udziału społeczności lokalnych w decyzjach dotyczących adaptacji do zmian klimatu. Krzysztof Strynkowski STRATEGIA DZIAŁANIA

Bardziej szczegółowo

Planowanie przestrzenne w gminie

Planowanie przestrzenne w gminie Czy obecny system planowania przestrzennego na szczeblu gminnym może być skutecznym narzędziem ochrony korytarzy ekologicznych? Jacek Skorupski Planowanie przestrzenne w gminie studium uwarunkowań i kierunków

Bardziej szczegółowo

WODA TO ŻYCIE. Wstęp do zagadnienia Rolnictwo i obszary wiejskie a ochrona klimatu. SEJMOWA KOMISJA ROLNICTWA i ROZWOJU WSI 14 stycznia 2016

WODA TO ŻYCIE. Wstęp do zagadnienia Rolnictwo i obszary wiejskie a ochrona klimatu. SEJMOWA KOMISJA ROLNICTWA i ROZWOJU WSI 14 stycznia 2016 WODA TO ŻYCIE Wstęp do zagadnienia Rolnictwo i obszary wiejskie a ochrona klimatu SEJMOWA KOMISJA ROLNICTWA i ROZWOJU WSI 14 stycznia 2016 Wiesław Dembek Instytut Technologiczno-Przyrodniczy Fot. Rezerwat

Bardziej szczegółowo

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska.

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania...

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM UDROŻNIENIA BOBRU I PRZYWRÓCENIA HISTORYCZNYCH TARLISK RYB DWUŚRODOWISKOWYCH CZĘŚĆ I

RAMOWY PROGRAM UDROŻNIENIA BOBRU I PRZYWRÓCENIA HISTORYCZNYCH TARLISK RYB DWUŚRODOWISKOWYCH CZĘŚĆ I RAMOWY PROGRAM UDROŻNIENIA BOBRU I PRZYWRÓCENIA HISTORYCZNYCH TARLISK RYB DWUŚRODOWISKOWYCH CZĘŚĆ I Prof. Dr hab. Inż. Marian Mokwa Michał Cybura Dr inż. Beata Głuchowska Krzysztof Ryma Mgr inż. Bogusława

Bardziej szczegółowo

OPIS ZADANIA. (każde zadanie jest opisywane oddzielnie) zastawka wzmocniona zastawka drewniano- kamienna

OPIS ZADANIA. (każde zadanie jest opisywane oddzielnie) zastawka wzmocniona zastawka drewniano- kamienna Załącznik nr 8 do SIWZ OPIS ZADANIA (każde zadanie jest opisywane oddzielnie) Nr i nazwa nadleśnictwa Kody obiektów oraz typy obiektów 10-34 Różańsko Nr zadania 10-34-04 10-34-04-1- zastawka wzmocniona

Bardziej szczegółowo

UNIA EUROPEJSKA FUNDUSZ SPÓJNOŚCI EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO. 5 kwietnia 2013 r.

UNIA EUROPEJSKA FUNDUSZ SPÓJNOŚCI EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO. 5 kwietnia 2013 r. 5 kwietnia 2013 r. dla sektora środowiska w PO 2014-2020 Priorytet Działanie I. Efektywne wykorzystanie i ochrona zasobów naturalnych 1.1 Ochrona wód Bałtyku i zapobieganie eutrofizacji 1.2 Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Problemy związane z wielkoprzemysłową produkcją zwierzęcą

Problemy związane z wielkoprzemysłową produkcją zwierzęcą Problemy związane z wielkoprzemysłową produkcją zwierzęcą Jakub Skorupski Federacja Zielonych GAJA MRiRW, 06.12.2013" Problemy środowiskowe ZANIECZYSZCZENIE WÓD przenawożenie i odpływ nawozów biogenów

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Grzywaczewski i zespół ptaki

Grzegorz Grzywaczewski i zespół ptaki PRZYGOTOWANIE PROJEKTÓW PLANÓW ZADAŃ OCHRONNYCH DLA OBSZARÓW NATURA 2000: SOO DOLINA BIEBRZY I OSO OSTOJA BIEBRZAŃSKA ZAGROŻENIA I ZADANIA OCHRONNE DLA GATUNKÓW PTAKÓW PRZEDMOTÓW I POTENCJALNYCH PRZEDMIOTÓW

Bardziej szczegółowo

WALORYZACJA PRZYRODNICZA GMINY

WALORYZACJA PRZYRODNICZA GMINY BIURO KONSERWACJI PRZYRODY w SZCZECINIE WALORYZACJA PRZYRODNICZA GMINY POŁCZYN ZDRÓJ (OPERAT GENERALNY) ANEKS SZCZECIN 2003 Autorami operatów szczegółowych są: z zakresu flory i roślinności: z zakresu

Bardziej szczegółowo

Rola Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie w zarządzaniu obszarami Natura 2000

Rola Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie w zarządzaniu obszarami Natura 2000 Rola Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie w zarządzaniu obszarami Natura 2000 Mieczysław Kurowski Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Warszawie Źródła http://www.geoportal.gov.pl/ Obszary

Bardziej szczegółowo

OCHRONA DZIKO śyjących ZWIERZĄT W PROJEKTACH MODERNIZACJI LINII KOLEJOWECH. Urszula Michajłow

OCHRONA DZIKO śyjących ZWIERZĄT W PROJEKTACH MODERNIZACJI LINII KOLEJOWECH. Urszula Michajłow OCHRONA DZIKO śyjących ZWIERZĄT W PROJEKTACH MODERNIZACJI LINII KOLEJOWECH Urszula Michajłow Łagów, 24-26 września 2007 1 Podstawowe przyczyny istotnie wpływające na zagroŝenie dla świata zwierząt to:

Bardziej szczegółowo

Monitoringu zagrożeń środowiska i oceny możliwości restytucji terenów zdewastowanych w wyniku budowy autostrad

Monitoringu zagrożeń środowiska i oceny możliwości restytucji terenów zdewastowanych w wyniku budowy autostrad Monitoringu zagrożeń środowiska i oceny możliwości restytucji terenów zdewastowanych w wyniku budowy autostrad Dominik Kopeć 1, Jacek Forysiak 2, Beata Woziwoda 1, Łukasz Sławik 3, Agnieszka Ptak 3, Edyta

Bardziej szczegółowo

RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ

RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ dr inż. Małgorzata Bogucka-Szymalska Departament Zasobów Wodnych Warszawa, 11-12 czerwca 2015 r. Dyrektywy istotne dla inwestycji wodnych

Bardziej szczegółowo

Projekt LIFE12 NAT/PL/000081 Ochrona zbiorowisk nieleśnych na terenie Beskidzkich Parków Krajobrazowych

Projekt LIFE12 NAT/PL/000081 Ochrona zbiorowisk nieleśnych na terenie Beskidzkich Parków Krajobrazowych Projekt LIFE12 NAT/PL/000081 Ochrona zbiorowisk nieleśnych na terenie Beskidzkich Parków Krajobrazowych Beskidy Zachodnie walory przyrodnicze, kulturowe, krajobrazowe Nieleśne zbiorowiska roślinne efektem

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ochroną środowiska

Zarządzanie ochroną środowiska Zarządzanie ochroną Tomasz Poskrobko Zakres wykładów Teoretyczne aspekty nauki o zarządzaniu środowiskiem. Organy i urzędy oraz środki środowiskiem. Polityka ekologiczna. Programowanie i planowanie ochrony.

Bardziej szczegółowo

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa 28 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

Praktyczne podejście do Ocen Środowiskowych Metodyka uwzględniania RDW na przykładzie programów inwestycyjnych Górnej Wisły

Praktyczne podejście do Ocen Środowiskowych Metodyka uwzględniania RDW na przykładzie programów inwestycyjnych Górnej Wisły Praktyczne podejście do Ocen Środowiskowych Metodyka uwzględniania RDW na przykładzie programów inwestycyjnych Górnej Wisły Jerzy Grela MGGP S.A. Centrum Nauki Kopernik Warszawa, 8 październik 2015 r 1

Bardziej szczegółowo

Karpacki Uniwersytet Partycypacji. Monika Ochwat Marcinkiewicz Specjalista ds. Konwencji Karpackiej

Karpacki Uniwersytet Partycypacji. Monika Ochwat Marcinkiewicz Specjalista ds. Konwencji Karpackiej Karpacki Uniwersytet Partycypacji Monika Ochwat Marcinkiewicz Specjalista ds. Konwencji Karpackiej Cel projektu Zaangażowanie mieszkańców Karpat w wypracowanie kierunków rozwoju lokalnego, w oparciu o

Bardziej szczegółowo

Jak planować udrożnienie rzecznych korytarzy ekologicznych. Marek Jelonek Piotr Sobieszczyk

Jak planować udrożnienie rzecznych korytarzy ekologicznych. Marek Jelonek Piotr Sobieszczyk Jak planować udrożnienie rzecznych korytarzy ekologicznych Marek Jelonek Piotr Sobieszczyk Planowanie udrożnienia rzecznych korytarzy ekologicznych Dolina rzeczna v obszary naturalne, mozaiki krajobrazowe:

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Rozwój Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013

Program Operacyjny Rozwój Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Program Operacyjny Rozwój Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 Program rolnośrodowiskowy FINANSOWANIE WSPÓLNEJ POLITYKI ROLNEJ

Bardziej szczegółowo

Zielona Infrastruktura

Zielona Infrastruktura PANEL I Zielona Infrastruktura Ekohydrologiczna rekultywacja zbiorników rekreacyjnych Arturówek (Łódź) jako modelowe podejście do rekultywacji zbiorników miejskich Katedra Ekologii Stosowanej, Wydział

Bardziej szczegółowo

OD SZCZEGÓŁU DO OGÓŁU CZYLI KRÓTKA HISTORIA OCHRONY PRZYRODY

OD SZCZEGÓŁU DO OGÓŁU CZYLI KRÓTKA HISTORIA OCHRONY PRZYRODY www.katowice. rdos.gov.pl OD SZCZEGÓŁU DO OGÓŁU CZYLI KRÓTKA HISTORIA OCHRONY PRZYRODY NA PRZEŁOMIE WIEKÓW Jolanta Prażuch Regionalny Konserwator Przyrody, Zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

ADMINISTRACJA OCHRONY PRZYRODY WOBEC ZMIAN KLIMATU - kierunki działań

ADMINISTRACJA OCHRONY PRZYRODY WOBEC ZMIAN KLIMATU - kierunki działań ADMINISTRACJA OCHRONY PRZYRODY WOBEC ZMIAN KLIMATU - kierunki działań Prof. dr hab. Andrzej Mizgajski Seminarium w MŚ, Warszawa, 25.11.2010 r. Cel referatu Wprowadzenie do dyskusji na temat działań (prawnych,

Bardziej szczegółowo

Ochrona stanowiska kotewki orzecha wodnego w Stawie Nowokuźnickim koło Opola

Ochrona stanowiska kotewki orzecha wodnego w Stawie Nowokuźnickim koło Opola Stowarzyszenie na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju Wsi Nowa Kuźnia PREZENTUJE EFEKTY PROJEKTU: Ochrona stanowiska kotewki orzecha wodnego w Stawie Nowokuźnickim koło Opola Stowarzyszenie na Rzecz Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA RADY 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory

DYREKTYWA RADY 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory NATURA 2000 ochrony 5 ostoi Natura 2000 wyznaczonych na obszarach morskich w województwie zachodniopomorskim, a współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach działania

Bardziej szczegółowo