WPŁYW ZAANGA OWANIA, ZAGRO ENIA JA I DEZINFORMACJI NA ZNIEKSZTAŁCENIA RAPORTÓW PAMI CIOWYCH

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WPŁYW ZAANGA OWANIA, ZAGRO ENIA JA I DEZINFORMACJI NA ZNIEKSZTAŁCENIA RAPORTÓW PAMI CIOWYCH"

Transkrypt

1 ROCZNIKI PSYCHOLOGICZNE Tom XV, numer MALWINA SZPITALAK ROMUALD POLCZYK 1 WPŁYW ZAANGA OWANIA, ZAGRO ENIA JA I DEZINFORMACJI NA ZNIEKSZTAŁCENIA RAPORTÓW PAMI CIOWYCH Podstawowym celem prezentowanego badania było sprawdzenie, czy zagro enie poj cia Ja oraz niskie zaanga owanie wiadka wpływaj na pami wiadka naocznego, w tym w szczególno ci na jego podatno na dezinformacj. W badaniu zreplikowano efekt dezinformacji. Zgodnie z oczekiwaniami stwierdzono te, e wysokie zaanga owanie w spraw oraz zagro enie poj cia Ja sprzyjaj procesom pami ciowym, podnosz c poprawno osób niedezinformowanych. Nie potwierdzono natomiast hipotezy o wpływie zagro enia Ja oraz zaanga owania na wielko efektu dezinformacji. Polepszenie pami ci wskutek zagro enia Ja i zaanga owania u osób niedezinformowanych zinterpretowano jako zwi kszon motywacj do ochrony stabilnego poj cia Ja oraz staranniejsze kodowanie materiału nast pczego. Brak wpływu zagro enia Ja i zaanga owania na podatno na dezinformacj mógł wynika z faktu, e czynniki te działaj przeciwstawnie: jednocze nie polepszaj pami materiału oryginalnego oraz pami dezinformacji, a tym samym znosz si nawzajem. Słowa kluczowe: pami, dezinformacja, zeznania wiadków, motywacja, zaanga owanie, obrona Ja. WPROWADZENIE Przedmiot i cel badania Przedmiot prezentowanego badania mo na by odnie do słów Schactera (2003), który stwierdził, i istotna rola, jak Ja odgrywa w kodowaniu MGR MALWINA SZPITALAK, Instytut Psychologii Uniwersytetu Jagiello skiego, al. Mickiewicza 3, Kraków; DR HAB. ROMUALD POLCZYK, Instytut Psychologii Uniwersytetu Jagiello skiego, al. Mickiewicza 3, Kraków;

2 98 MALWINA SZPITALAK, ROMUALD POLCZYK i wydobywaniu informacji, w poł czeniu z tendencj do widzenia samego siebie w pozytywnym wietle, tworzy podatny grunt do zniekształce pami ci (s. 232). Podstawowym celem prezentowanego eksperymentu było sprawdzenie wpływu Ja na zniekształcenia pami ciowe uwarunkowane dezinformacj. W prezentowanym eksperymencie stan zagro enia Ja został wprowadzony poprzez podanie osobom badanym negatywnej informacji zwrotnej dotycz cej funkcjonowania ich pami ci na tle grupy rówie niczej. Jak zauwa aj Sedikides i Green (2004), negatywny charakter informacji zwrotnej zagra a poj ciu Ja w jeszcze wi kszym stopniu ni jej niezgodno z prezentowan przez jednostk samoocen. Autorzy ci stwierdzili, e niezale nie od posiadanego poziomu samooceny podmiot przejawia hiperwra liwo na zagro enie (hypersensitivity to threat, s. 22), czyli obron przed pami taniem zagra aj cych Ja tre ci. W prezentowanym badaniu zakładano, e indukcja zagro enia wa nego dla Ja aspektu, jakim jest dla licealisty funkcjonowanie pami ci, poprzedzaj ca podanie uczestnikom dezinformacji, spowoduje wzrost motywacji do dokładnego zapoznania si z dezinformacj (co byłoby równoznaczne z podj ciem przez osoby badane próby ochrony poj cia Ja), a przez to pogorszenie wyników w te cie pami ci. Z punktu widzenia psychologii stosowanej, wspomniane mechanizmy zniekształce w odbiorze i kodowaniu informacji wydaj si znacz ce przede wszystkim dla zezna wiadków pokrzywdzonych, których samoocena czy obraz Ja ulegaj zazwyczaj w trakcie przest pstwa zagro eniu. Jak zauwa aj Gur i Sackeim (1979), konsekwencj odbioru informacji zagra aj cych Ja jest obronne samooszukiwanie si. Wówczas kolejne napływaj ce do podmiotu informacje mog by odbierane w sposób tendencyjny, a powstałe zniekształcenia słu obronie wizerunku własnej osoby. W prezentowanym badaniu starano si uchwyci taki wła nie mechanizm powstawania zniekształce w raportach pami ciowych oraz sprawdzi, czy wprowadzona w poczucie zagro enia jednostka jest w szczególny sposób na te zniekształcenia podatna. Podj cie bada wi cych zagro enie Ja i zaanga owanie z podatno ci na dezinformacje wydawało si interesuj ce z uwagi na brak takich analiz w literaturze przedmiotu. Pomimo niew tpliwego bogactwa literatury czy doniesie z bada empirycznych dotycz cych zarówno kwestii funkcji i motywów Ja (np. Allport, 1943; Sedikides, 1993; Sedikides, Strube, 1997), jak i tendencyjno ci przetwarzania informacji, ukierunkowanego na obron własnego wizerunku (np. Greenwald, Pratkanis, 1988), brak jest bada wi cych te zagadnienia z podatno ci na dezinformacj.

3 ZNIEKSZTAŁCENIA RAPORTÓW PAMI CIOWYCH 99 Efekt dezinformacji Efekt dezinformacji definiowany jest jako zjawisko polegaj ce na wł czaniu do relacji o okre lonym zdarzeniu przez jego naocznego wiadka nieprawdziwych informacji, pochodz cych z innych ni owo zdarzenie ródeł (Polczyk, 2007). W typowej procedurze eksperymentalnej (Loftus, Miller, Burns, 1978; Pezdek, 1977) w pierwszej fazie osobom badanym prezentuje si materiał oryginalny (np. w postaci filmu czy serii slajdów), po jakim czasie przedstawia si materiał nast pczy, który w grupie eksperymentalnej zawiera jakie zmylone szczegóły (dezinformacj ), a ostatni etap stanowi rozwi zywanie przez uczestników badania testu pami ci materiału oryginalnego. W wielu badaniach przeprowadzonych przy zastosowaniu ró nych wariantów i odmian tej procedury stwierdzono, e w grupie poddanej dezinformacji jako odpami tania materiału oryginalnego jest gorsza ni w grupie kontrolnej (por. przegl d w: Polczyk, 2007). Jednym z najwa niejszych zagadnie w obszarze bada nad efektem dezinformacji jest poszukiwanie jego mechanizmów. Brak tu miejsca na przedstawienie wszystkich teorii efektu dezinformacji. Przytoczymy tylko jedn, wi c si bezpo rednio z hipotezami testowanymi w przedstawionym eksperymencie, mianowicie teori opart na tzw. wykrywaniu rozbie no ci (discrepancy detection) (Tousignant, Hall, Loftus, 1986). Zgodnie z t teori, jednym z podstawowych wyznaczników ulegania dezinformacji jest (nie)zauwa enie rozbie no ci mi dzy t dezinformacj a materiałem oryginalnym. Je li badani zorientuj si w takich rozbie no ciach, s mniej skłonni do ulegania dezinformacji. Mocnego poparcia dla tej teorii dostarczyły badania Polczyka (2007), chocia trzeba tu od razu doda, e w tych badaniach dostrze enie rozbie no ci nie chroniło całkowicie przed uleganiem dezinformacji, a jedynie je osłabiało. Je eli przyj, e dostrzeganie rozbie no ci mi dzy materiałem oryginalnym i dezinformacj zmniejsza podatno na dezinformacj, powstaje pytanie, od jakich czynników mo e z kolei zale e dostrzeganie tych rozbie no ci. W prezentowanych badaniach zało ono, e takimi czynnikami mog by zaanga owanie w spraw i zagro enie Ja. Poni ej przedstawiono uzasadnienie tej tezy. Zaanga owanie w spraw i jego wpływ na pami W literaturze istniej ró ne definicje zaanga owania Ja (por. Allport, 1943; Łukaszewski, 1978; Paszkiewicz, 1974; Reykowski, 1979). Greenwald (1985) na

4 100 MALWINA SZPITALAK, ROMUALD POLCZYK przykład wyró nia trzy formy zaanga owania ego 1. Pierwsza dotyczy sytuacji, w których jednostka jest przedmiotem oceny innych osób, lub takich, w których zachodzi konieczno wywołania wra enia na innych osobach (aktywizacja potrzeby aprobaty społecznej). Kolejna odnosi si do sytuacji autoewaluacji (aktywizacja motywów Ja). Trzecia forma zaanga owania ego wi e si z sytuacjami odniesienia do istotnych dla jednostki spraw czy warto ci. Na u ytek przedstawionych bada przyj to t wła nie definicj, poniewa obejmuje ona wszystkie aspekty zaanga owania obecne w u ytej manipulacji. Zwi zek zaanga owania z funkcjonowaniem pami ci jest od dawna przedmiotem bada empirycznych (por. Greenwald, Pratkanis, 1988). Jednym z lepiej zbadanych w tym obszarze zjawisk jest efekt autoreferencji (por. Bellezza, 1984), czyli polepszenie przebiegu procesów pami ciowych wskutek odnoszenia zapami tywanych tre ci do Ja. System Ja jest bogatym ródłem informacji (Bellezza, 1984). Im bogatsza natomiast struktura wiedzy, do której odnosi si napływaj ce do jednostki informacje, tym wi cej powstaje skojarze w momencie ich kodowania, co z kolei ułatwia proces ich przypominania (Symons, Johnson, 1997). Zwi zki zaanga owania z funkcjonowaniem pami ci stwierdzili równie Rogers, Kuiper i Kirker (1977). Rezultaty ich bada skłaniaj do wniosku, i s dy odnosz ce si do Ja podmiotu s dokonywane szybciej i prowadz do lepszych wyników w odpami taniu cech bod ca, którego dotyczył s d. Zdaniem tych autorów, struktura Ja funkcjonuje jako nadrz dny schemat facylituj cy przebieg procesów pami ciowych. Jak sugeruje Markus (1977), podmiot ukierunkowuje wi cej uwagi na informacje zwi zane z Ja i wkłada wi cej wysiłku w ich przetwarzanie. Docieraj ce do jednostki informacje, istotne z punktu widzenia Ja, dopasowuj si do jej oczekiwa i wkomponowuj si w zaktywizowany w procesie odbioru informacji schemat. Odnoszenie informacji do Ja powoduje ich przetwarzanie na jeszcze gł bszym poziomie ni postulowany przez Craika i Lockharta (1972) poziom semantyczny. Z kolei gł bszy poziom przetwarzania informacji prowadzi do lepszego jej zapami tania (tam e). Podsumowuj c, wyniki bada wskazuj, e zaanga owanie w spraw polepsza pami tej sprawy. W kontek cie przedmiotu przedstawianych bada mo na zało y, e zaanga owanie wpłynie na lepsz pami, zarówno materiału oryginalnego, jak i materiału nast pczego, zawieraj cego dezinformacj. W prezentowanym eksperymencie zaanga owaniem manipulowano za pomoc procedury 1 Autor posługuje si terminem ego, st d autorzy pisz ego zamiast Ja ; uto samianie tych poj na gruncie koncepcji Greenwalda wydaje si zasadne, poniewa pisze on [ ] ego, or self (1980, s. 603).

5 ZNIEKSZTAŁCENIA RAPORTÓW PAMI CIOWYCH 101 Aplsera i Searsa (1968), polegaj cej na prezentowaniu badanym reformy szkolnictwa wy szego, jakoby ich dotycz cej. Manipulacja zaanga owaniem odbyła si na samym pocz tku eksperymentu, przed prezentacj materiału oryginalnego. Szczegółowy opis przedstawiono w punkcie Procedura, a hipotezy, jakie w zwi zku z tym postawiono, w punkcie Hipotezy. Zagro enie Ja a pami Jednym z podstawowych mechanizmów motywacyjnych człowieka jest potrzeba permanentnego podtrzymywania lub podnoszenia samooceny (Reykowski, 1979). Wszelkie zagro enie Ja powoduje natychmiastow tendencj do podj cia działa zmierzaj cych do przywrócenia wysokiej samooceny (Wojciszke, 2003). Zagro enie Ja wywołuje niemal automatyczn aktywizacj motywu autowaloryzacji (Sedikides, 1993), a tym samym uaktywnienie działa ukierunkowanych na przywrócenie optymalnego poziomu samooceny. Z punktu widzenia niniejszego artykułu wa ne jest, e realizacji motywu autowaloryzacji podporz dkowane jest tak e funkcjonowanie poznawcze jednostki (np. Sedikides, Strube, 1995), w tym przebieg procesów pami ciowych (Kendzierski, 1980; Schacter, 2003; Sedikides, Strube, 1995). W prezentowanych badaniach stan zagro enia Ja wzbudzono za pomoc procedury indukcji dysonansu poznawczego, poprzez podanie negatywnej informacji zwrotnej o jako ci funkcjonowania pami ci osoby badanej. Zało ono, e wskutek negatywnej informacji zwrotnej dotycz cej poziomu wykonania zadania pami ciowego u osób badanych zostaje wzbudzony stan zagro enia samooceny. Stan ten, destabilizuj c poj cie Ja oraz pozostaj c w konflikcie z potrzeb realizacji motywu autowaloryzacji, jest podobny do stanu dysonansu poznawczego (por. Festinger, 1957/2007) i powinien motywowa podmiot do podj cia próby jego redukcji. Oczekiwali my, e redukcja do wiadczanego dysonansu poznawczego b dzie si manifestowa wzmo on motywacj uczestników badania do wykazania si, w celu ochronienia zagro onego Ja i przywrócenia pozytywnej samooceny, a tym samym zniwelowania do wiadczanego dyskomfortu wynikaj cego z zagro enia Ja. Poniewa manipulacja dotycz ca zagro enia samooceny miała miejsce bezpo rednio przed prezentacj materiału nast pczego (zawieraj cego w grupie eksperymentalnej dezinformacj, w grupie kontrolnej niezawieraj cego dezinformacji), d enie badanych do przywrócenia optymalnej samooceny powinno przejawia si szczególnie w dokładnym przetwarzaniu tego materiału nast pczego. Szczegółowe hipotezy, jakie w zwi zku z tym stawiamy, przedstawili my w punkcie Hipotezy.

6 102 MALWINA SZPITALAK, ROMUALD POLCZYK Hipotezy i ich uszczegółowienie 1. Poprawno odpowiedzi jest ni sza u osób dezinformowanych w porównaniu z niedezinformowanymi. Hipoteza ta jest dobrze ugruntowana w literaturze, poniewa jak wspomniano wy ej zjawisko to wielokrotnie replikowano. Zatem chodzi tu o kolejn replikacj efektu dezinformacji. Oczekujemy potwierdzenia si istnienia efektu dezinformacji jako efektu głównego, czyli bez wzgl du na podgrupy wyró nione z uwagi na zaanga owanie i zagro enie Ja. 2. Zarówno u osób, u których wzbudzono stan zagro enia Ja, jak i u tych, u których nie wzbudzono tego stanu: a. U osób niedezinformowanych: poprawno odpowiedzi jest wy sza u osób wysoko zaanga owanych w porównaniu z osobami nisko zaanga owanymi. Hipoteza ta wynika bezpo rednio z rozwa a i przedstawionych powy ej wyników wskazuj cych, e zaanga owanie ogólnie pozytywnie wpływa na pami, wskutek podwy szonej motywacji osób badanych. W grupie niedezinformowanej podwy szona wskutek zaanga owania motywacja polepszy pami zarówno materiału oryginalnego, jak i nast pczego (poniewa manipulacja zaanga owaniem odbyła si na pocz tku procedury, powinna wpłyn na wszystkie fazy eksperymentu), który w tej grupie zawiera informacje poprawne. Z obu tych powodów lepszego zapami tania oryginału i materiału nast pczego osoby wysoko zaanga owane powinny mie lepsze wyniki w te cie pami ci materiału oryginalnego od nisko zaanga owanych. b. U osób dezinformowanych: poprawno odpowiedzi jest wy sza u osób wysoko zaanga owanych w porównaniu z osobami nisko zaanga owanymi. Oczekujemy, e wysokie zaanga owanie, w porównaniu z zaanga owaniem niskim, motywuje do lepszego odbioru i kodowania materiału oryginalnego i nast pczego. Znaczy to, e osoby nisko zaanga owane maj gorsz pami zarówno materiału oryginalnego, jak i dezinformacji. W porównaniu z nimi uczestnicy wysoko zaanga owani pami taj lepiej zarówno oryginał, jak i dezinformacj. W sytuacji takiej istniej dwa czynniki, które oddziałuj sprzecznie: z jednej strony lepsza pami oryginału uodparnia na dezinformacj (por. Dalton, Daneman, 2006; Loftus, 1979; Wright, Stroud, 1998); z drugiej strony lepsza pami dezinformacji podwy sza jej skuteczno. S dzimy, e w tej sytuacji rozstrzygaj cy b dzie fakt, e wysokie zaanga owanie zwi ksza prawdopodobie stwo powstawania wiadomo ci rozbie no ci mi dzy oryginałem i dezinformacj, poniewa powstaniu takiej wiadomo ci sprzyja dobra pami mi dzy materiałami. Zgodnie z teori wykrywania rozbie no ci, opisan we Wpro-

7 ZNIEKSZTAŁCENIA RAPORTÓW PAMI CIOWYCH 103 wadzeniu (por. Tousignant i in., 1986), efekt dezinformacji powinien by mniejszy w warunkach sprzyjaj cych wiadomo ci rozbie no ci. Ogólnie oczekujemy zatem, e osoby dezinformowane wysoko zaanga owane b d miały lepsze wyniki w te cie pami ci od osób dezinformowanych nisko zaanga owanych. 3. Dla obu stopni zaanga owania, wskutek wzbudzenia stanu zagro enia Ja: a. wzrasta poprawno w te cie pami ci u osób niedezinformowanych. Oczekujemy, e dla obu stopni zaanga owania, zagro enie Ja (wywołane ju po ekspozycji materiału oryginalnego, ale przed prezentacj dezinformacji) spowoduje wzrost motywacji do kodowania tre ci zawartych w materiale nast pczym. W zwi zku z tym, e w tych grupach materiał ten nie zawiera informacji zmylanych, przeciwnie podaje informacje prawidłowe, poprawno w te cie ko cowym powinna wzrosn. b. spada poprawno w te cie pami ci u osób dezinformowanych. W przypadku tej hipotezy mechanizm wpływu zagro enia Ja na motywacj do przetworzenia materiału nast pczego powinien by taki sam, jak w sytuacji opisywanej w hipotezie 3a, jednak w zwi zku z tym, e materiał ten zawiera tre ci zdezinformowane poprawno w ko cowym te cie pami ci powinna ulec obni- eniu wskutek lepszego zapami tania dezinformacji. Nawet w przypadku wykrycia rozbie no ci mi dzy materiałem oryginalnym i nast pczym zagro enie Ja powinno osłabi pewno siebie osób badanych, przez co powinny one w tpliwo, któr informacj wykorzysta, odpowiadaj c na pytania testu pami ci, rozstrzygn na korzy dezinformacji. METODA Osoby badane W badaniu wzi ło udział 228 uczniów liceów ogólnokształc cych (140 kobiet, 88 m czyzn), którzy wyrazili zgod na udział w badaniu. rednia wieku wyniosła 17,36 roku (SD = 0,50). Za udział w badaniu uczestnicy nie otrzymali wynagrodzenia. Materiały Jako materiał oryginalny wykorzystano półtoraminutowe nagranie d wi kowe dotycz ce przedstawianego osobom badanym problemu zwi zanego z rzeko-

8 104 MALWINA SZPITALAK, ROMUALD POLCZYK m reform szkolnictwa wy szego (por. punkt Procedura). Materiałem nast pczym była jedna z dwu wersji opisu nagrania, w warunkach dezinformowanych zawieraj ca dziesi szczegółów zmylonych wzgl dem informacji oryginalnych, na przykład: zmiany z 27% absolwentów na 47% ; badania wykonane na terenie USA na badania wykonane na terenie Australii, brak informacji o cz sto ci korzystania z biblioteki na informacj studenci tych uczelni znacznie cz ciej korzystali ze zbiorów bibliotek. W warunkach niedezinformowanych tekst nast pczy zawierał informacje poprawnie powtórzone z materiału oryginalnego. Miar wielko ci efektu dezinformacji był test pami ci, zawieraj cy 18 pyta w formie zamkni tych zda twierdz cych, o których badani mieli okre li, czy s zgodne z materiałem oryginalnym, czy nie. Test pami ci, oprócz dziesi ciu pyta krytycznych, zawierał osiem pyta buforowych. Przykładowe pytania krytyczne brzmiały: Studenci uczelni, które wprowadziły egzamin ko cowy, cz ciej korzystaj z bibliotek ni studenci uczelni, które nie wprowadziły egzaminu ko cowego ; Według autora przemówienia, wprowadzenie egzaminu ko cowego podnosi presti uczelni. W celu wprowadzenia uczestników w stan zagro enia Ja wykorzystano list 60 rzeczowników (w mianowniku) do zapami tania, własnego autorstwa, oraz arkusz do ich wypisania podczas swobodnego odpami tania. Procedura Eksperyment został przeprowadzony w oparciu o mi dzygrupowy plan eksperymentalny (stopie zaanga owania: wysoki/niski zagro enie Ja: obecne/brak dezinformacja: obecna/brak). Zmienn zale n była poprawno w te cie pami ci materiału oryginalnego. W eksperymencie wykorzystano procedur zaproponowan przez Apslera i Searsa (1968), polegaj c na manipulacji stopniem osobistego zaanga owania osób badanych w spraw poprzez przytoczenie tre ci reformy, rzekomo dotycz cej osób badanych (wysokie zaanga owanie) lub ich niedotycz cej (niskie zaanga owanie). W przypadku wysokiego zaanga owania informowano uczestników, e reforma o wiaty, o której b dzie mowa w nagraniu, zostanie wprowadzona za dwa lata, w zwi zku z czym na pewno ich obejmie. Osoby nisko zaanga owane otrzymały informacj, e nagranie dotyczy projektu reformy, która ma szanse wej w ycie najwcze niej za dwana cie lat, wobec czego na pewno nie b d jej podlega. Manipulacja zaanga owaniem miała charakter quasi-eksperymentalny, poniewa ró ne poziomy zaanga owania wprowadzano w ró nych klasach.

9 ZNIEKSZTAŁCENIA RAPORTÓW PAMI CIOWYCH 105 Po manipulacji zaanga owaniem uczestnicy zostali poproszeni o wysłuchanie nagrania rzekomo b d cego fragmentem przemówienia radiowego dotycz cego reformy, jaka została im przedstawiona. W nast pnym etapie osoby badane zostały poproszone o ustosunkowanie si na siedmiostopniowej skali do kilkunastu pyta dotycz cych opinii na temat problemu przedstawionego w nagraniu (w celu zwi kszenia trafno ci fasadowej eksperymentu). Nast pnie osoby badane pod pretekstem wykonania wiczenia pami ciowego zostały poproszone o zapami tanie jak najwi kszej liczby niepowi zanych ze sob rzeczowników z listy, która została im rozdana. Czas przeznaczony na zapami tywanie wyniósł dwie minuty. Po upływie tego czasu listy rzeczowników zostały zebrane, a osobom badanym rozdano arkusze do wypisania jak najwi kszej liczby zapami tanych rzeczowników. W grupach, w których wprowadzano stan zagro enia Ja, arkusze skonstruowano w ten sposób, eby ka dy z uczestników widział, e do zapami tania było sze dziesi t wyrazów, i mógł skonfrontowa to z liczb wyrazów przez siebie zapami tanych (miejsca na wpisanie słów w tym celu ponumerowano). Po zebraniu arkuszy eksperymentator poinformował uczestników z grup, w których wzbudzano poczucie zagro enia samooceny, o warto ci redniej liczby zapami tywanych wyrazów dla ich grupy wiekowej (podana uczestnikom badania warto 31,7 była powi kszonym o 15 rednim wynikiem z badania pilota owego). W warunkach bez zagro enia Ja nie podawano uczestnikom adnej informacji zwrotnej. W kolejnym etapie osoby badane czytały opis wysłuchanego na pocz tku eksperymentu przemówienia (na tym etapie manipulowano dezinformacj ), po czym wypełniały krótki kwestionariusz niezwi zany z tematyk badania (Kwestionariusz Oceny Pracoholizmu; Szpitalak i Polczyk, w przygotowaniu). Kolejny etap, obejmuj cy wszystkich uczestników eksperymentu, polegał na rozwi zaniu testu pami ci. W badanych warunkach zachowano takie same odst py czasowe zarówno pomi dzy prezentacj materiału oryginalnego i materiału nast pczego (10 minut), jak i pomi dzy ekspozycj materiału nast pczego a testem pami ci (5 minut). WYNIKI Analizy rozpocz to od obliczenia statystyk opisowych dla poprawno ci w pytaniach krytycznych testu pami ci w poszczególnych warunkach eksperymentalnych. Wyniki przedstawia tab. 1.

10 106 MALWINA SZPITALAK, ROMUALD POLCZYK Tab. 1. rednia poprawno w te cie pami ci w pytaniach krytycznych w poszczególnych warunkach eksperymentalnych Warunek M SD 95% przedział ufno ci dla redniej Zaanga owanie wysokie, bez dezinformacji, bez zagro enia 6,20 1,88 5,50-6,90 Zaanga owanie niskie, bez dezinformacji, bez zagro enia 5,21 1,50 4,63-5,80 Zaanga owanie wysokie, dezinformacja, bez zagro enia 3,00 1,57 2,38-3,62 Zaanga owanie niskie, dezinformacja, bez zagro enia 3,90 1,70 3,28-4,53 Zaanga owanie wysokie, bez dezinformacji, zagro enie 7,50 1,50 6,96-8,04 Zaanga owanie niskie, bez dezinformacji, zagro enie 6,06 1,52 5,50-6,63 Zaanga owanie wysokie, dezinformacja, zagro enie 3,56 1,72 2,88-4,23 Zaanga owanie niskie, dezinformacja, zagro enie 3,03 1,59 2,43-3,64 Nast pnie przeprowadzono trójczynnikow analiz wariancji (zaanga owanie dezinformacja zagro enie). Zgodnie z hipotez 1, stwierdzono skuteczno manipulacji dezinformacj osoby dezinformowane odpowiadały gorzej ni osoby niedezinformowane (F [1,220] = 182,85; p<0,001; 2 = 0,45). Pozostałe efekty główne wskazały, e osoby wysoko zaanga owane w spraw odpowiadały lepiej na pytania krytyczne w te cie pami ci ni osoby nisko zaanga owane (F [1,220] = 5,78; p = 0,017; 2 = 0,02) oraz e wprowadzenie uczestników w poczucie zagro enia samooceny powodowało wzrost poprawno ci w te cie pami ci (F [1,220] = 4,70; p = 0,032; 2 = 0,02). W celu weryfikacji postawionych hipotez szczegółowych 2a, 2b, 3a i 3b przeprowadzono seri porówna zaplanowanych. Zgodnie z hipotez 2a, u osób niedezinformowanych poprawno odpowiedzi jest wy sza u osób wysoko zaanga owanych w porównaniu z osobami nisko zaanga owanymi. Ta hipoteza została potwierdzona: w grupie niedezinformowanej wi ksz poprawno ci wykazały si osoby wysoko zaanga owane w porównaniu z nisko zaanga owanymi (F [1,220] = 16,86; p<0,001; 2 = 0,07). Nie potwierdziła si natomiast hipoteza 2b, mówi ca, e wysokie zaanga owanie polepszy poprawno tak e w przypadku grup dezinformowanych; odno na analiza dała wynik nieistotny statystycznie (F [1,220] = 0,39; p = 0,532; 2 <0,01). Ogółem interakcja mi dzy zaanga owaniem a dezinformacj była istotna statystycznie (F [1,220] = 10,91; p = 0,001; 2 = 0,05). Dodatkowo stwierdzono, e ró nice mi dzy osobami dezinformowanymi i niedezinformowanymi s istotne statystycznie w obu grupach wyró nionych ze

11 ZNIEKSZTAŁCENIA RAPORTÓW PAMI CIOWYCH 107 wzgl du na zaanga owanie (wysokie zaanga owanie: F [1,220] = 139,29; p<0,001; 2 = 0,38; niskie zaanga owanie: F [1,220] = 54,05; p<0;001 2 = 0,19). Uzyskane wyniki zilustrowane s na rys. 1. Poprawno w pytaniach krytycznych 8,0 7,5 7,0 6,5 6,0 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 brak obecna Dezinformacja zaanga owanie wysokie zaanga owanie niskie Rys. 1. rednia poprawno w pytaniach krytycznych w grupach wysoko i nisko zaanga owanych (osobno w grupach dezinformowanych i niedezinformowanych) Zgodnie z hipotez 3a, stan zagro enia Ja sprzyja poprawie odpowiedzi osób niedezinformowanych, a według hipotezy 3b zmniejsza poprawno odpowiedzi osób dezinformowanych. Hipoteza 3a została potwierdzona (F [1,220] = 13,25; p<0,001; 2 = 0,06), natomiast analizy dla hipotezy 3b dały wynik nieistotny statystycznie (F [1,220] = 0,26; p = 0,608; 2 <0,01). Interakcja mi dzy zagro eniem Ja a dezinformacj była istotna statystycznie (F [1,220] = 8,40; p = 0,004; 2 = 0,04). Ró nice mi dzy grupami dezinformowanymi i niedezinformowanymi były istotne zarówno w grupie, w której indukowano stan zagro enia Ja, jak i w grupie, w której go nie indukowano (odpowiednio: F [1,220] = 138,99; p<0,001; 2 = 0,38; F [1,220] = 55,55; p<0,001; 2 = 0,20). Wyniki te przedstawiono na rys. 2.

12 108 MALWINA SZPITALAK, ROMUALD POLCZYK Poprawno w pytaniach krytycznych 8,0 7,5 7,0 6,5 6,0 5,5 5,0 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 brak obecna Dezinformacja zagro enie brak zagro enia Rys. 2. rednia poprawno w pytaniach krytycznych w grupach z zagro eniem i bez zagro enia Ja (osobno w grupach dezinformowanych i niedezinformowanych) DYSKUSJA WYNIKÓW Zgodnie z zało eniami, podanie osobom badanym materiału nast pczego zawieraj cego dezinformacj spowodowało spadek poprawno ci odpowiedzi w te cie pami ci. Potwierdzono tym samym hipotez 1 oraz dobrze ju udokumentowany w literaturze efekt dezinformacji (por. np. Campbell i in., 2007; Lindsay, Johnson, 1989; Loftus i in., 1978; Zaragoza, Lane, 1994). Stanowi to kolejne ostrze enie dla psychologów s dowych, a tak e oczywi cie dla policjantów i innych osób zwi zanych z przesłuchiwaniem, e pami jest podatna na zniekształcenia zwi zane z docieraniem do wiadków bł dnych informacji na temat zdarzenia, które widzieli lub słyszeli. W eksperymencie potwierdzono tak e hipotez 2a o mniejszej poprawno ci w te cie pami ci u osób nisko zaanga owanych w problem w porównaniu z osobami wysoko zaanga owanymi. Wynik ten koresponduje z wieloma doniesieniami wiadcz cymi o tym, e osobiste zaanga owanie w spraw facylituje przebieg procesów poznawczych jednostki (np. Eagly i in., 2001; Greenwald, 1980; Petty i in., 1981; Rogers i in., 1977).

13 ZNIEKSZTAŁCENIA RAPORTÓW PAMI CIOWYCH 109 Nie potwierdziła si natomiast hipoteza 2b, według której w grupie osób dezinformowanych poprawno powinna by wy sza w podgrupie osób wysoko zaanga owanych w porównaniu z osobami nisko zaanga owanymi. Najwyra niej zatem nie pojawił si postulowany przez nas efekt powstania wi kszej wiadomo ci rozbie no ci mi dzy materiałem oryginalnym a nast pczym u osób wysoko zaanga owanych wskutek ich zwi kszonej koncentracji na tre ci obu materiałów. Mo liwe jest, e wi ksze zaanga owanie z jednej strony powoduje lepsz pami materiału oryginalnego, co działa korzystnie na pami, ale jednocze nie z drugiej strony skutkuje lepszym zapami taniem dezinformacji, co z kolei pogarsza wyniki w te cie dotycz cym materiału oryginalnego. Innymi słowy, wysokie zaanga owanie mo e owocowa nawzajem znosz cymi si procesami, a tym samym nie powodowa ani podwy szenia, ani obni enia poprawno ci. Z kolei niskie zaanga owanie mo e skutkowa gorszym zapami taniem oryginału, negatywnie wpływaj cym na poprawno, ale jednocze nie gorszym zapami taniem dezinformacji, promuj cym poprawno. Zatem tak e w tej podgrupie mog istnie dwa nawzajem przeciwne procesy. Ogólnym efektem tych mechanizmów mo e by to, co zaobserwowano w badaniach, czyli brak ró nic w ród osób poddanych działaniu dezinformacji mi dzy grupami wysoko zaanga owanymi i nisko zaanga owanymi. Potwierdziła si hipoteza 3a, dotycz ca wpływu zagro enia Ja na motywacj do przetwarzania informacji odbieranych bezpo rednio po indukcji stanu zagro- enia. Spodziewano si, e wskutek podania osobom badanym zagra aj cej Ja, negatywnej informacji zwrotnej odno nie do funkcjonowania ich pami ci, zostanie u nich wzbudzony stan zagro enia. Stan ten powinien aktywizowa motyw autowaloryzacji, którego realizacja powinna manifestowa si poprzez wzmo enie zaanga owania w zadanie nast puj ce po indukcji stanu zagro enia. Zadaniem tym był odbiór materiału nast pczego, tote oczekiwano, e w przypadku grup niedezinformowanych, w których materiał nast pczy zawierał informacje zgodne z materiałem oryginalnym, stan zagro enia finalnie spowoduje wzrost poprawno ci w te cie pami ci. Hipotez t udało si potwierdzi. Wydaje si wi c, e stan zagro enia Ja rzeczywi cie mo e mie, paradoksalnie, korzystne efekty, je li wskutek niego zwi kszona zostanie koncentracja na materiale poprawnie streszczaj cym informacje oryginalne. Nie udało si jednak e potwierdzi hipotezy 3b, zgodnie z któr osoby, które bezpo rednio po indukcji stanu zagro enia Ja zostały wystawione na odbiór dezinformacji, powinny mie ni sz poprawno w te cie pami ci w porównaniu z osobami, które przed odbiorem dezinformacji nie zostały wprowadzone w stan zagro enia Ja. Interpretacja tego wyniku mo e by podobna jak w przypadku

14 110 MALWINA SZPITALAK, ROMUALD POLCZYK hipotezy 2b, to znaczy, jest mo liwe, e wzbudzenie zagro enia Ja owocuje dwoma procesami, wywieraj cymi nawzajem przeciwne działanie. Z jednej strony, zagro enie Ja mo e polepsza zapami tanie dezinformacji, co powodowałoby spadek poprawno ci. Z drugiej jednak strony mo e ono nasila wiadomo rozbie no ci, która redukuje wpływ dezinformacji. Ogólny rezultat mo e by taki, jak uzyskano: grupy ze wzbudzonym i niewzbudzonym stanem zagro enia Ja nie ró ni si poprawno ci w te cie pami ci materiału oryginalnego. Zaobserwowane mechanizmy koresponduj tak e z zało eniami teorii dysonansu poznawczego Festingera (1957/2007). Jak ju wspomniano, w prezentowanym eksperymencie stan zagro enia Ja został wprowadzony poprzez podanie osobom badanym negatywnej informacji zwrotnej odno nie do funkcjonowania ich pami ci na tle grupy rówie niczej. Podanie uczestnikom negatywnej informacji zwrotnej dotycz cej funkcjonowania ich pami ci najprawdopodobniej wprowadziło ich w negatywny stan emocjonalny i poczucie dyskomfortu. Aby zniwelowa do wiadczany dysonans (pomi dzy Ja realnym a Ja po danym), uczestnicy podj li prób jego redukcji poprzez ch dobrego wykonania kolejnych aktywno ci. Motywacja do osi gni cia dobrego wyniku w te cie pami ci powinna spowodowa wzrost poprawno ci odpowiedzi. Taki mechanizm zapewne miał miejsce zarówno u uczestników wysoko, jak i nisko zaanga owanych. Jednak osoby wysoko zaanga owane dysponuj ce dobr pami ci materiału oryginalnego oparły si dobrze zapami tanej dezinformacji, natomiast osoby nisko zaanga owane, słabo pami taj ce materiał oryginalny, uległy dezinformacji pomimo to, e ich motywacja do osi gni cia dobrego wyniku w te cie pami ci mogła by wysoka. Słabo ci procedury eksperymentalnej Słabym punktem u ytej procedury jest to, e nie mierzono w niej skuteczno- ci manipulacji zaanga owaniem ani zagro eniem. Post piono tak dlatego, e procedura badawcza była ju i tak przeładowana i obci aj ca dla badanych, badania były przeprowadzane podczas lekcji w szkole, dodanie wi c odno nych testów do procedury spowodowałoby, e trwałaby ona dłu ej ni 45 minut. Z drugiej strony jednak trzeba zauwa y, e zastosowana manipulacja zaanga owaniem jest do typowa dla eksperymentów tego rodzaju i była z powodzeniem stosowana w licznych badaniach na Zachodzie i w Polsce (np. Petty i in., 1981; Szpitalak, Polczyk, 2010). Równie z powodu ograniczenia czasowego nie mierzono ró nych potencjalnych zmiennych ubocznych, w szczególno ci sprawno ci pami ci czy szyb-

15 ZNIEKSZTAŁCENIA RAPORTÓW PAMI CIOWYCH 111 ko ci uczenia si. Jednak pomiar tych zmiennych był niemo liwy z powodu ogranicze czasowych. Replikacja uzyskanych efektów w kolejnych badaniach, w których zmienne te b d kontrolowane, jest niezb dnym zadaniem badawczym na przyszło. BIBLIOGRAFIA Allport, G. W. (1943). The ego in contemporary psychology. Psychology Review, 50, Apsler, R., Sears, D. O. (1968). Warning, personal involvement, and attitude change. Journal of Personality and Social Psychology, 9, Bellezza, F. S. (1984). The self as a mnemonic device: The role of internal cues. Journal of Personality and Social Psychology, 47, Belli, R. F. (1989). Influence of misleading postevent information: Misinformation interference and acceptance. Journal of Experimental Psychology, 118, Campbell, J. M., Edwards, M. S., Horswill, M. S., Helman, S. (2007). Effects of contextual cues in recall and recognition memory: The misinformation effect reconsidered. British Journal of Psychology, 98, Craik, F. I. M., Lockhart, R. S. (1972). Levels of processing: A framework for memory research. Journal of Verbal Learning and Verbal Behavior, 11, Dalton, A. L., Daneman, M. (2006). Social suggestibility to central and peripheral misinformation. Memory, 14, Eagly, A. M., Kulesa, P., Chen, S., Chaiken, S. (2001). Do attitudes affect memory? Tests of the congeniality hypothesis. Current Directions in Psychological Science, 10, 5-9. Festinger, L. (1957/2007). Teoria dysonansu poznawczego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. Greenwald, A. G. (1980). The totalitarian ego: Fabrication and revision of personal history. American Psychologist, 35, Greenwald, A. G. (1985). Personaliza versus zasada wewn trznej jedno ci osoby. Przegl d Psychologiczny, 28, Greenwald, A. G., Pratkanis, A. R. (1988). Ja jako centralny schemat postaw. Nowiny Psychologiczne, 2, Gur, R. C., Sackeim, H. A. (1979). Self-deception: A concept in search of a phenomenon. Journal of Personality and Social Psychology, 37, Kendzierski, D. (1980). Self-schemata and scripts: The recall of self-referent and scriptal information. Personality and Social Psychology Bulletin, 6, Lindsay, D. S., Johnson, M. K. (1989). The reversed eyewitness suggestibility effect. Bulletin of the Psychonomic Society, 27, Loftus, E. F. (1979). Reactions to blatantly contradictory information. Memory and Cognition, 7, Loftus, E. F., Miller, D. G., Burns, H. J. (1978). Semantic integration of verbal information into a visual memory. Journal of Experimental Psychology: Human Learning and Memory, 4, Łukaszewski, W. (1978). Struktura ja a działanie w sytuacjach zadaniowych: empiryczne studium nad funkcjami osobowo ci. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego. Markus, H. (1977). Self-schemata and processing information about the self. Journal of Personality and Social Psychology, 35,

16 112 MALWINA SZPITALAK, ROMUALD POLCZYK Paszkiewicz, E. (1974). Ja a zachowanie. Psychologia Wychowawcza, 2, Petty, R. E., Cacioppo, J. T., Goldman, R. (1981). Personal involvement as a determinant of argument-based persuasion. Journal of Personality and Social Psychology, 41, Pezdek, K. (1977). Cross-modality semantic integration of sentence and picture memory. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, 3, Polczyk, R. (2007). Mechanizmy efektu dezinformacji w kontek cie zezna wiadka naocznego. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiello skiego. Reykowski, J. (1979). Motywacja: postawy prospołeczne i osobowo. Warszawa: Pa stwowe Wydawnictwo Naukowe. Rogers, T. B., Kuiper, N. A., Kirker, W. S. (1977). Self-reference and the encoding of personal information. Journal of Personality and Social Psychology, 35, Schacter, D. L. (2003). Siedem grzechów pami ci. Warszawa: Pa stwowy Instytut Wydawniczy. Sedikides, C. (1993). Assessment, enhancement, and verification determinants of the self-evaluation process. Journal of Personality and Social Psychology, 65, Sedikides, C., Green, J. D. (2004). What I don t recall can t hurt me: Information negativity versus information inconsistency as determinants of memorial self-defense. Social Cognition, 22, Sedikides, C., Strube, M. J. (1995). The multiply motivated self. Personality and Social Psychology. Bulletin, 21, Sedikides, C., Strube, M. J. (1997). Self-evaluation: To thine own self be good, to thine own self be sure, to thine own self be true, and to thine own self be better. W: M. P. Zanna (red.), Advances in Experimental Social Psychology, 29, New York: Academic Press. Symons, C. S., Johnson, B. T. (1997). The self-reference effect in memory: A meta-analysis. Psychological Bulletin, 121, Szpitalak, M., Polczyk, R. (2010). Warning against warnings: Alerted subjects may perform worse. The impact of misinformation, involvement and warning on eyewitness testimony. Polish Psychological Bulletin, 41, Szpitalak, M., Polczyk, R. (w opracowaniu). Kwestionariusz Oceny Pracoholizmu. Tousignant, J. P., Hall, D., Loftus, E. F. (1986). Discrepancy detection and vulnerability to misleading postevent information. Memory and Cognition, 14, Wojciszke, B. (2003). Człowiek w ród ludzi. Zarys psychologii społecznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. Wright, D. B., Stroud, J. N. (1998). Memory quality and misinformation for peripheral and central objects. Legal and Criminological Psychology, 3, Zaragoza, M. S., Lane, S. M. (1994). Source misattributions and the suggestibility of eyewitness memory. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, 20,

17 ZNIEKSZTAŁCENIA RAPORTÓW PAMI CIOWYCH 113 THE IMPACT OF SELF-THREAT AND PERSONAL ENGAGEMENT ON DISTORTIONS OF MEMORY REPORTS Summary The main aim of the presented experiment was to verify whether self-threat and low engagement influence memory processes of eyewitnesses, including their susceptibility to misinformation. The results replicated the eyewitness misinformation effect. Also, according to the hypotheses, high engagement and self-threat resulted in better memory, enhancing the performance of non-misled participants. However, the hypotheses stating that self-threat and engagement influence the susceptibility to misinformation were not confirmed. The enhancement of memory of non-misled subjects was interpreted in terms of increased motivation to self-protecting and more careful processing of the material to be remembered. The lack of relationship between self-threat, engagement and the susceptibility to misinformation could be due to the fact that self-threat and engagement act oppositely: on the one hand, they enhance the memory of the original event, but they also increase the memory of misinformation. Thus, no general effect is present. Key words: memory, misinformation, eyewitness testimony, engagement, motivation, self-threat, engagement.

Opłaty wstępne w leasingu jako koszty bezpośrednio związane z uzyskanym przychodem

Opłaty wstępne w leasingu jako koszty bezpośrednio związane z uzyskanym przychodem Opłatę wstępną należy ściśle powiązać z przychodami roku, w którym zaczęto użytkować przedmiot leasingu, nie zaś rozdzielać proporcjonalnie w stosunku do czasu obowiązywania umowy zawartej na okres przekraczający

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Wybrane programy profilaktyczne

Wybrane programy profilaktyczne Wybrane programy profilaktyczne Szkolna interwencja profilaktyczna Szkolna interwencja profilaktyczna Program wczesnej interwencji Profilaktyka selektywna Program adresowany do szkół Opracowanie programu

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity)

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Dz.U.98.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 art. 1 2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 art. 2 2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 art.

Bardziej szczegółowo

Eksperyment,,efekt przełomu roku

Eksperyment,,efekt przełomu roku Eksperyment,,efekt przełomu roku Zapowiedź Kluczowe pytanie: czy średnia procentowa zmiana kursów akcji wybranych 11 spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (i umieszczonych już

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Podręcznik ćwiczeniowy dla pacjenta

Podręcznik ćwiczeniowy dla pacjenta Podręcznik ćwiczeniowy dla pacjenta 1 Dostarczone przez Janssen Healthcare Innovation (Szczegóły na tylnej stronie okładki). Str 01 Czym zajmuje się program Care4Today? Program Care4Today został stworzony

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Druk: Drukarnia VIVA Copyright by Infornext.pl ISBN: 978-83-61722-03-8 Wydane przez Infornext Sp. z o.o. ul. Okopowa 58/72 01 042 Warszawa www.wieszjak.pl Od

Bardziej szczegółowo

Paweł Selera, Prawo do odliczenia i zwrotu podatku naliczonego w VAT, Wolters Kluwer S.A., Warszawa 2014, ss. 372

Paweł Selera, Prawo do odliczenia i zwrotu podatku naliczonego w VAT, Wolters Kluwer S.A., Warszawa 2014, ss. 372 Paweł Selera, Prawo do odliczenia i zwrotu podatku naliczonego w VAT, Wolters Kluwer S.A., Warszawa 2014, ss. 372 I Odliczenie i zwrot podatku naliczonego to podstawowe mechanizmy funkcjonowania podatku

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRZEPROWADZANIA EGZAMINU KONKURSOWEGO NA APLIKACJĘ KURATORSKĄ W SĄDZIE OKRĘGOWYM W TARNOWIE

REGULAMIN PRZEPROWADZANIA EGZAMINU KONKURSOWEGO NA APLIKACJĘ KURATORSKĄ W SĄDZIE OKRĘGOWYM W TARNOWIE Dnia 13 marca 2012 roku REGULAMIN PRZEPROWADZANIA EGZAMINU KONKURSOWEGO NA APLIKACJĘ KURATORSKĄ W SĄDZIE OKRĘGOWYM W TARNOWIE 1 1. Konkurs na aplikację kuratorską składa się z części pisemnej i ustnej.

Bardziej szczegółowo

Regulamin PODKARPACKIEGO KONKURSU WIEDZY O PODATKACH. Siedziba:

Regulamin PODKARPACKIEGO KONKURSU WIEDZY O PODATKACH. Siedziba: Regulamin PODKARPACKIEGO KONKURSU WIEDZY O PODATKACH Siedziba: Podkarpacki Oddział Krajowej Izby Doradców Podatkowych Ul. Targowa 3/313 35-064 Rzeszów R Z E S Z Ó W Postanowienia ogólne 1. Patronat honorowy

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Cynthia A. Tyson

Prof. dr hab. Cynthia A. Tyson W pogoni za możliwym: Angażowanie rodziców i lokalnej społeczności dla wzmocnienia odpowiedzialności Prof. dr hab. Cynthia A. Tyson Uniwersytet Stanowy Ohio Colubmus, OH- USA Burza mózgu... Opisz dom "typowego"

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 29/11/15

Zarządzenie nr 29/11/15 Zarządzenie nr 29/11/15 a Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Sulechowie z dnia 30 marca 2012 r. w sprawie: wdrożenia procedury Zasady prowadzenia w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Sulechowie Na

Bardziej szczegółowo

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpływają skargi od studentów kwestionujące

Do Rzecznika Praw Obywatelskich wpływają skargi od studentów kwestionujące RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-686330-I/11/ST/KJ 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pani Barbara Kudrycka Minister Nauki

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa Zamawiający: Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej 00-662 Warszawa, ul. Koszykowa 75 Przedmiot zamówienia: Produkcja Interaktywnej gry matematycznej Nr postępowania: WMiNI-39/44/AM/13

Bardziej szczegółowo

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH L.Dz.FZZ/VI/912/04/01/13 Bydgoszcz, 4 stycznia 2013 r. Szanowny Pan WŁADYSŁAW KOSINIAK - KAMYSZ MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Uwagi Forum Związków Zawodowych do projektu ustawy z dnia 14 grudnia

Bardziej szczegółowo

TEMAT EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ : Jak motywować uczniów do świadomego uczęszczania do szkoły.

TEMAT EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ : Jak motywować uczniów do świadomego uczęszczania do szkoły. Zespół Szkół nr 1 w Rzeszowie RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ w roku szkolnym 2014/2015 TEMAT EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ : Jak motywować uczniów do świadomego uczęszczania do szkoły. CELE EWALUACJI: 1. Rozpoznanie

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PODSTAW PSYCHOLOGII W KLASIE DRUGIEJ. Ocenianie wewnątrzszkolne na przedmiocie podstawy psychologii ma na celu:

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PODSTAW PSYCHOLOGII W KLASIE DRUGIEJ. Ocenianie wewnątrzszkolne na przedmiocie podstawy psychologii ma na celu: PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PODSTAW PSYCHOLOGII W KLASIE DRUGIEJ Zasady ogólne Ocenianie wewnątrzszkolne na przedmiocie podstawy psychologii ma na celu: 1. informowanie ucznia o poziomie jego osiągnięć

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VIII/43/2015 r. RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 26 marca 2015 r.

UCHWAŁA NR VIII/43/2015 r. RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 26 marca 2015 r. UCHWAŁA NR VIII/43/2015 r. RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie określenia regulaminu otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego oraz

Bardziej szczegółowo

Wniosek o przyznanie zasiłku szkolnego

Wniosek o przyznanie zasiłku szkolnego (adresat) Wniosek o przyznanie zasiłku szkolnego 1. Wnioskodawca. Nazwisko i imi Dane wnioskodawcy (czy jest to rodzic, dyrektor szkoły lub pełnoletni ucze ) 2. Dane o uczniu. Nazwisko i imi ucznia Nazwisko

Bardziej szczegółowo

Klub Absolwenta rozwiązuje, obecnie najpoważniejsze problemy z jakimi spotykają się obecnie młodzi ludzie:

Klub Absolwenta rozwiązuje, obecnie najpoważniejsze problemy z jakimi spotykają się obecnie młodzi ludzie: Klub Absolwenta Klub Absolwenta rozwiązuje, obecnie najpoważniejsze problemy z jakimi spotykają się obecnie młodzi ludzie: Pierwszy, problem wysokiego bezrobocia wśród absolwentów uczelni wyższych (gwarancja

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA ETYKA: LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA ETYKA: LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA ETYKA: LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE OPRACOWAŁ: mgr Marcin Szymański Zespół Szkół Ogólnokształcących w Opolu Podstawa prawna: -Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wyniki badań ankietowych przeprowadzonych przez Departament Pielęgniarek i Położnych wśród absolwentów studiów pomostowych, którzy zakończyli udział w projekcie systemowym pn. Kształcenie zawodowe pielęgniarek

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim

Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawa, 16 maja 2016 r. Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie

Bardziej szczegółowo

Postrzeganie reklamy zewnętrznej - badania

Postrzeganie reklamy zewnętrznej - badania Według opublikowanych na początku tej dekady badań Demoskopu, zdecydowana większość respondentów (74%) przyznaje, że w miejscowości, w której mieszkają znajdują się nośniki reklamy zewnętrznej (specjalne,

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 J ZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2011 J ZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 J ZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY MAJ 2011 2 ZAANIA OTWARTE Zadanie 1. (0,5 pkt) Przetwarzanie tekstu 1.1. foreigners 1.2. Zdaj cy stosuje

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Wojciech R. Wiewiórowski DOLiS - 035 1997/13/KR Warszawa, dnia 8 sierpnia 2013 r. Pan Sławomir Nowak Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 1. ZMIANA GRUPY PRACOWNIKÓW LUB AWANS W przypadku zatrudnienia w danej grupie pracowników (naukowo-dydaktyczni, dydaktyczni, naukowi) przez okres poniżej 1 roku nie dokonuje

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ARKUSZA NOMINACJI JĘZYK ANGIELSKI

INSTRUKCJA DO ARKUSZA NOMINACJI JĘZYK ANGIELSKI INSTRUKCJA DO ARKUSZA NOMINACJI JĘZYK ANGIELSKI Arkusz nominacji dotyczy różnych obszarów aktywności ucznia, które mogą świadczyć o jego poznawczych uzdolniach kierunkowych w obszarze języka angielskiego.

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych Podstawowe pojęcia: Badanie statystyczne - zespół czynności zmierzających do uzyskania za pomocą metod statystycznych informacji charakteryzujących interesującą nas zbiorowość (populację generalną) Populacja

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 1 Pytanie nr 1: Czy oferta powinna zawierać informację o ewentualnych podwykonawcach usług czy też obowiązek uzyskania od Państwa

Bardziej szczegółowo

12. Wyznaczenie relacji diagnostycznej oceny stanu wytrzymało ci badanych materiałów kompozytowych

12. Wyznaczenie relacji diagnostycznej oceny stanu wytrzymało ci badanych materiałów kompozytowych Open Access Library Volume 2 211 12. Wyznaczenie relacji diagnostycznej oceny stanu wytrzymało ci badanych materiałów kompozytowych 12.1 Wyznaczanie relacji diagnostycznych w badaniach ultrad wi kowych

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, dnia 11 lutego 2011 r. MINISTER FINANSÓW ST4-4820/109/2011 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie. Ocena efektywności projektów inwestycyjnych. Modelowanie procesów EFI. Jerzy T. Skrzypek Kraków 2013 Jerzy T.

Zaproszenie. Ocena efektywności projektów inwestycyjnych. Modelowanie procesów EFI. Jerzy T. Skrzypek Kraków 2013 Jerzy T. 1 1 Ocena efektywności projektów inwestycyjnych Ocena efektywności projektów inwestycyjnych Jerzy T. Skrzypek Kraków 2013 Jerzy T. Skrzypek MODEL NAJLEPSZYCH PRAKTYK SYMULACJE KOMPUTEROWE Kraków 2011 Zaproszenie

Bardziej szczegółowo

Projekty uchwał na Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie i3d S.A. z siedzibą w Gliwicach zwołane na dzień 10 grudnia 2013 r.:

Projekty uchwał na Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie i3d S.A. z siedzibą w Gliwicach zwołane na dzień 10 grudnia 2013 r.: Projekty uchwał na Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie i3d S.A. z siedzibą w Gliwicach zwołane na dzień 10 grudnia 2013 r.: Pkt. 2 proponowanego porządku obrad: Uchwała nr 1 z dnia 10 grudnia 2013r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura krytyczna dużych aglomeracji miejskich wyznaczanie kierunków i diagnozowanie ograniczeńjako wynik szacowania ryzyka

Infrastruktura krytyczna dużych aglomeracji miejskich wyznaczanie kierunków i diagnozowanie ograniczeńjako wynik szacowania ryzyka Infrastruktura krytyczna dużych aglomeracji miejskich wyznaczanie kierunków i diagnozowanie ograniczeńjako wynik szacowania ryzyka mł. insp. dr hab. Agata Tyburska Zakład Zarządzania Kryzysowego Wyższa

Bardziej szczegółowo

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.),

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), Istota umów wzajemnych Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Dział III Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych. art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Bardziej szczegółowo

Zmiana Nr 1. Żywiec, dnia 06.10.2004r. Wprowadza się następujące zmiany : 5 zmienia brzmienie :

Zmiana Nr 1. Żywiec, dnia 06.10.2004r. Wprowadza się następujące zmiany : 5 zmienia brzmienie : Żywiec, dnia 06.10.2004r. Zmiana Nr 1 Do ramowego Statutu Szkoły Podstawowej Nr 9 w Żywcu. Zmiany dokonuje się na podstawie Uchwały Rady Pedagogicznej nr 5/2004 z dnia 05.10.2004r. Wprowadza się następujące

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI. Przedmiotowy system oceniania w klasach 1-3

JĘZYK ANGIELSKI. Przedmiotowy system oceniania w klasach 1-3 JĘZYK ANGIELSKI Przedmiotowy system oceniania w klasach 1-3 1. Obszary podlegające ocenianiu: - wiedza i umiejętność jej stosowania oraz aktywność i zaangażowanie ucznia 2. Skala ocen: - w ciągu semestru

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Projektowana nowelizacja Kodeksu pracy ma dwa cele. Po pierwsze, zmianę w przepisach Kodeksu pracy, zmierzającą do zapewnienia pracownikom ojcom adopcyjnym dziecka możliwości skorzystania

Bardziej szczegółowo

- podczas rozmowy telefonicznej z ofiarą przemocy w rodzinie;

- podczas rozmowy telefonicznej z ofiarą przemocy w rodzinie; Załącznik do Zarządzenia Nr 0152.35.2011 Z dnia 27 czerwca 2011r. PROCEDURA POSTEPOWANIA PRACOWNIKÓW SOCJALNYCH PRZY WYKONYWANIU CZYNNOŚCI ODEBRANIA DZIECKA Z RODZINY W RAZIE BEZPOŚREDNIEGO ZAGROŻENIA

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 4 PRZETWORNIKI AC/CA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2009/2010 SEMESTR 3

PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 4 PRZETWORNIKI AC/CA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2009/2010 SEMESTR 3 PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 4 PRZETWORNIKI AC/CA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 29/2 SEMESTR 3 Rozwiązania zadań nie były w żaden sposób konsultowane z żadnym wiarygodnym źródłem informacji!!!

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja projektu szkoleniowego Międzykulturowe ABC

Ewaluacja projektu szkoleniowego Międzykulturowe ABC 1. Definicja obiektu 2. Cele ewaluacji 3. Zakres przedmiotowy 4.Zakres czasowy Szkolenia dla 50 urzędników zatrudnionych w różnych departamentach i wydziałach Urzędu Miasta Lublina, obecnie lub w przyszłości

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2.

Od redakcji. Symbolem oznaczono zadania wykraczające poza zakres materiału omówionego w podręczniku Fizyka z plusem cz. 2. Od redakcji Niniejszy zbiór zadań powstał z myślą o tych wszystkich, dla których rozwiązanie zadania z fizyki nie polega wyłącznie na mechanicznym przekształceniu wzorów i podstawieniu do nich danych.

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO Nr 22/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 6 czerwca 2014 r.

STANOWISKO Nr 22/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 6 czerwca 2014 r. STANOWISKO Nr 22/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie limitu przyjęć na kierunki lekarski i lekarsko-dentystyczny

Bardziej szczegółowo

Kielce, dnia 8 czerwca 2016 r. Poz. 1798 UCHWAŁA NR XXVIII/167/16 RADY MIEJSKIEJ W KUNOWIE. z dnia 31 maja 2016 r.

Kielce, dnia 8 czerwca 2016 r. Poz. 1798 UCHWAŁA NR XXVIII/167/16 RADY MIEJSKIEJ W KUNOWIE. z dnia 31 maja 2016 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Kielce, dnia 8 czerwca 2016 r. Poz. 1798 UCHWAŁA NR XXVIII/167/16 RADY MIEJSKIEJ W KUNOWIE z dnia 31 maja 2016 r. w sprawie zatwierdzenia Lokalnego Programu

Bardziej szczegółowo

METODA NAUKOWA. Biologia to nauka eksperymentalna. Cechuje się określoną metodologią i pragmatyzmem (podejmowanie

METODA NAUKOWA. Biologia to nauka eksperymentalna. Cechuje się określoną metodologią i pragmatyzmem (podejmowanie METODA NAUKOWA Weiner J., Życie i ewolucja biosfery. PWN 1999 Wudka J., http://physics.ucr.edu Wolfs F., http://teacher.pas.rochester.edu/ Biologia to nauka eksperymentalna. Cechuje się określoną metodologią

Bardziej szczegółowo

wzór Załącznik nr 5 do SIWZ UMOWA Nr /

wzór Załącznik nr 5 do SIWZ UMOWA Nr / wzór Załącznik nr 5 do SIWZ UMOWA Nr / zawarta w dniu. w Szczecinie pomiędzy: Wojewodą Zachodniopomorskim z siedzibą w Szczecinie, Wały Chrobrego 4, zwanym dalej "Zamawiającym" a nr NIP..., nr KRS...,

Bardziej szczegółowo

Opinie Polaków na temat zniesienie granic wewnętrznych w UE w rok po wejściu Polski do strefy Schengen

Opinie Polaków na temat zniesienie granic wewnętrznych w UE w rok po wejściu Polski do strefy Schengen Opinie Polaków na temat zniesienie granic wewnętrznych w UE w rok po wejściu Polski do strefy Schengen TNS OBOP dla Reprezentacji Komisji Europejskiej w Polsce grudzień 2008 Ośrodek Badania Opinii Publicznej

Bardziej szczegółowo

Walne Zgromadzenie Spółki, w oparciu o regulacje art. 431 1 w zw. z 2 pkt 1 KSH postanawia:

Walne Zgromadzenie Spółki, w oparciu o regulacje art. 431 1 w zw. z 2 pkt 1 KSH postanawia: Załącznik nr Raportu bieżącego nr 78/2014 z 10.10.2014 r. UCHWAŁA NR /X/2014 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia WIKANA Spółka Akcyjna z siedzibą w Lublinie (dalej: Spółka ) z dnia 31 października 2014

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela. (tekst jednolity) Rozdział 3a. Awans zawodowy nauczycieli

USTAWA. z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela. (tekst jednolity) Rozdział 3a. Awans zawodowy nauczycieli USTAWA z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jednolity) Rozdział 3a Awans zawodowy nauczycieli Art. 9a. 1. Ustala się stopnie awansu zawodowego nauczycieli: 1) nauczyciel stażysta; 2) nauczyciel

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków komunalnych. Oświetlenie publiczne. Kraków, 27 września 2010 r.

Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków komunalnych. Oświetlenie publiczne. Kraków, 27 września 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków oraz postanowienia przekształconej dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej

Bardziej szczegółowo

KLAUZULE ARBITRAŻOWE

KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE arbitrażowe ICC Zalecane jest, aby strony chcące w swych kontraktach zawrzeć odniesienie do arbitrażu ICC, skorzystały ze standardowych klauzul, wskazanych poniżej. Standardowa

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia

UCHWAŁA NR RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia Druk Nr Projekt z dnia UCHWAŁA NR RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele nie związane z budową,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ IMiT 2014 1 1. CELE PROGRAMU Program ma na celu podnoszenie kwalifikacji zawodowych artystów tańca oraz doskonalenie kadry pedagogicznej i badawczo-naukowej

Bardziej szczegółowo

Aneks nr 8 z dnia 24.07.2013 r. do Regulaminu Świadczenia Krajowych Usług Przewozu Drogowego Przesyłek Towarowych przez Raben Polska sp. z o.o.

Aneks nr 8 z dnia 24.07.2013 r. do Regulaminu Świadczenia Krajowych Usług Przewozu Drogowego Przesyłek Towarowych przez Raben Polska sp. z o.o. Aneks nr 8 z dnia 24.07.2013 r. do Regulaminu Świadczenia Krajowych Usług Przewozu Drogowego Przesyłek Towarowych przez Raben Polska sp. z o.o. 1 Z dniem 24 lipca 2013 r. wprowadza się w Regulaminie Świadczenia

Bardziej szczegółowo

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych -...~.. TABELA ZGODNOŚCI Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz.

Bardziej szczegółowo

Dokonamy analizy mającej na celu pokazanie czy płeć jest istotnym czynnikiem

Dokonamy analizy mającej na celu pokazanie czy płeć jest istotnym czynnikiem Analiza I Potrzebujesz pomocy? Wypełnij formularz Dokonamy analizy mającej na celu pokazanie czy płeć jest istotnym czynnikiem różnicującym oglądalność w TV meczów piłkarskich. W tym celu zastosujemy test

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

Komentarz technik dróg i mostów kolejowych 311[06]-01 Czerwiec 2009

Komentarz technik dróg i mostów kolejowych 311[06]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 14 Strona 2 z 14 Strona 3 z 14 Strona 4 z 14 Strona 5 z 14 Strona 6 z 14 Uwagi ogólne Egzamin praktyczny w zawodzie technik dróg i mostów kolejowych zdawały wyłącznie osoby w wieku wskazującym

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. przeprowadzania naboru nowych pracowników do korpusu służby cywilnej w Kuratorium Oświaty w Szczecinie.

REGULAMIN. przeprowadzania naboru nowych pracowników do korpusu służby cywilnej w Kuratorium Oświaty w Szczecinie. Załącznik do zarządzenia Nr 96 /2009 Zachodniopomorskiego Kuratora Oświaty w Szczecinie z dnia 23 września 2009 r. REGULAMIN przeprowadzania naboru nowych pracowników do korpusu służby cywilnej w Kuratorium

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r.

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r. ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r. w sprawie zmian w zasadach wynagradzania za osiągnięcia naukowe i artystyczne afiliowane w WSEiZ Działając

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Radcy Prawnego

Kancelaria Radcy Prawnego Białystok, dnia 30.03.2007 r. OPINIA PRAWNA sporządzona na zlecenie Stowarzyszenia Forum Recyklingu Samochodów w Warszawie I. Pytania: 1. Czy zakaz ponownego użycia przedmiotów wyposażenia i części, ujętych

Bardziej szczegółowo

Co każdy rodzic powinien wiedzieć o rozwoju mowy swojego dziecka?

Co każdy rodzic powinien wiedzieć o rozwoju mowy swojego dziecka? Co każdy rodzic powinien wiedzieć o rozwoju mowy swojego dziecka? Rodzice są pierwszymi i najważniejszymi nauczycielami mowy swojego dziecka Mowa jest podstawowym środkiem komunikacji i ma szczególne znaczenia

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 1469/2012

Zarządzenie Nr 1469/2012 Zarządzenie Nr 1469/2012 Prezydenta Miasta Płocka z dnia 01 marca 2012 w sprawie przyjęcia Regulaminu Płockiej Karty Familijnej 3+ w ramach Programu Płocka Karta Familijna 3+ Na podstawie art. 7 ust 1

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r. Projekt UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE z dnia... 2016 r. w sprawie określenia zasad przyznawania, wysokości i otrzymywania diet oraz zwrotu kosztów podróży przysługujących Radnym Rady Miasta Kielce Na

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe Zasady Oceniania z przedmiotu Informatyka

Przedmiotowe Zasady Oceniania z przedmiotu Informatyka I Liceum Ogólnokształcące w Giżycku Przedmiotowe Zasady Oceniania z przedmiotu Informatyka Przedmiotowy System Oceniania z zajęć komputerowych i informatyki został opracowany na podstawie: 1. Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Raport zrównoważonego rozwoju Kompanii Piwowarskiej 2012

Raport zrównoważonego rozwoju Kompanii Piwowarskiej 2012 Raport zrównoważonego rozwoju Kompanii Piwowarskiej 2012 Raport obejmuje dane za rok finansowy F12 (12 miesięcy od 1 kwietnia 2011 r. do 31 marca 2012 r.), chyba że w treści wskazano inaczej. Raport został

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE nr 11/2016 Dyrektora Przedszkola Publicznego nr 13 w Radomiu z dnia 17 II 2016 r.

ZARZĄDZENIE nr 11/2016 Dyrektora Przedszkola Publicznego nr 13 w Radomiu z dnia 17 II 2016 r. PP nr 13/021/11/2016 w sprawie: ZARZĄDZENIE nr 11/2016 Dyrektora Przedszkola Publicznego nr 13 w Radomiu z dnia 17 II 2016 r. WPROWADZENIA: - PROCEDURY PRZYPROWADZANIA I ODBIERANIA DZIECI Z PRZEDSZKOLA,

Bardziej szczegółowo

Wolontariat w Polsce. Gimnazjum Szkoła ponadgimnazjalna. Scenariusz lekcji wychowawczej z wykorzystaniem burzy mózgów. 45 min

Wolontariat w Polsce. Gimnazjum Szkoła ponadgimnazjalna. Scenariusz lekcji wychowawczej z wykorzystaniem burzy mózgów. 45 min Gimnazjum Szkoła ponadgimnazjalna Scenariusz lekcji wychowawczej z wykorzystaniem burzy mózgów 45 min Wolontariat w Polsce Autorka scenariusza: Małgorzata Wojnarowska Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie

Bardziej szczegółowo

Badanie motywacji uczniów klas III

Badanie motywacji uczniów klas III Badanie motywacji uczniów klas III Dlaczego badaliśmy motywację uczniów klas III do nauki motywacja wpływa na zamiar uczenia się, a więc stanowi czynnik rozwoju umiejętności ucznia pierwsze lata nauki

Bardziej szczegółowo

z dnia 31 grudnia 2015 r. w sprawie ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych

z dnia 31 grudnia 2015 r. w sprawie ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych U C H WA Ł A S E N A T U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P O L S K I E J z dnia 31 grudnia 2015 r. w sprawie ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez

Bardziej szczegółowo

Temat: Co to jest optymalizacja? Maksymalizacja objętości naczynia prostopadłościennego za pomocą arkusza kalkulacyjngo.

Temat: Co to jest optymalizacja? Maksymalizacja objętości naczynia prostopadłościennego za pomocą arkusza kalkulacyjngo. Konspekt lekcji Przedmiot: Informatyka Typ szkoły: Gimnazjum Klasa: II Nr programu nauczania: DKW-4014-87/99 Czas trwania zajęć: 90min Temat: Co to jest optymalizacja? Maksymalizacja objętości naczynia

Bardziej szczegółowo

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc PRAWA ZACHOWANIA Podstawowe terminy Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc a) si wewn trznych - si dzia aj cych na dane cia o ze strony innych

Bardziej szczegółowo

ZASADY PROWADZENIA CERTYFIKACJI FUNDUSZY EUROPEJSKICH I PRACOWNIKÓW PUNKTÓW INFORMACYJNYCH

ZASADY PROWADZENIA CERTYFIKACJI FUNDUSZY EUROPEJSKICH I PRACOWNIKÓW PUNKTÓW INFORMACYJNYCH Załącznik nr 3 do Aneksu ZASADY PROWADZENIA CERTYFIKACJI PUNKTÓW INFORMACYJNYCH FUNDUSZY EUROPEJSKICH I PRACOWNIKÓW PUNKTÓW INFORMACYJNYCH 1 ZASADY PROWADZENIA CERTYFIKACJI 1. Certyfikacja jest przeprowadzana

Bardziej szczegółowo

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300?

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Zadania powtórzeniowe I Adam Narkiewicz Makroekonomia I Zadanie 1 (5 punktów) Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Przypominamy

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji otwartej

Konspekt lekcji otwartej Konspekt lekcji otwartej Przedmiot: Temat lekcji: informatyka Modelowanie i symulacja komputerowa prawidłowości w świecie liczb losowych Klasa: 2 g Data zajęć: 21.12.2004. Nauczyciel: Roman Wyrwas Czas

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCENIANIA PRZEDMIOTÓW PRZYRODNICZYCH (FIZYKA, CHEMIA, BIOLOGIA, GEOGRAFIA) W GIMNAZJUM NR 18 W GDYNI.

SYSTEM OCENIANIA PRZEDMIOTÓW PRZYRODNICZYCH (FIZYKA, CHEMIA, BIOLOGIA, GEOGRAFIA) W GIMNAZJUM NR 18 W GDYNI. SYSTEM OCENIANIA PRZEDMIOTÓW PRZYRODNICZYCH (FIZYKA, CHEMIA, BIOLOGIA, GEOGRAFIA) W GIMNAZJUM NR 18 W GDYNI. 1. Podstawa prawna Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2007 r., w sprawie warunków i sposobu

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku Raport z ewaluacji wewnętrznej Rok szkolny 2014/2015 Cel ewaluacji: 1. Analizowanie informacji o efektach działalności szkoły w wybranym obszarze. 2. Sformułowanie wniosków

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU PRACY KOSZTÓW STUDIÓW PODYPLOMOWYCH

REGULAMIN FINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU PRACY KOSZTÓW STUDIÓW PODYPLOMOWYCH REGULAMIN FINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU PRACY KOSZTÓW STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Na podstawie art. 42 a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach

Bardziej szczegółowo

Opracowała: Karolina Król-Komarnicka, kierownik działu kadr i płac w państwowej instytucji

Opracowała: Karolina Król-Komarnicka, kierownik działu kadr i płac w państwowej instytucji OPUBLIKOWANO: 1 SIERPNIA 2013 ZAKTUALIZOWANO: 12 KWIETNIA 2016 Urlop rodzicielski aktualizacja Opracowała: Karolina Król-Komarnicka, kierownik działu kadr i płac w państwowej instytucji Ustawa z dnia 26

Bardziej szczegółowo

Zamawiający potwierdza, że zapis ten należy rozumieć jako przeprowadzenie audytu z usług Inżyniera.

Zamawiający potwierdza, że zapis ten należy rozumieć jako przeprowadzenie audytu z usług Inżyniera. Pytanie nr 1 Bardzo prosimy o wyjaśnienie jak postrzegają Państwo możliwość przeliczenia walut obcych na PLN przez Oferenta, który będzie składał ofertę i chciał mieć pewność, iż spełnia warunki dopuszczające

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik nr 4 do Zarządzenia Nr 103/2012 Burmistrza Miasta i Gminy Skawina z dnia 19 czerwca 2012 r. PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO MÓDL SIĘ TAK, JAKBY WSZYSTKO ZALEśAŁO OD

Bardziej szczegółowo

1 Przedmiot Umowy 1. Przedmiotem umowy jest sukcesywna dostawa: publikacji książkowych i nutowych wydanych przez. (dalej zwanych: Publikacjami).

1 Przedmiot Umowy 1. Przedmiotem umowy jest sukcesywna dostawa: publikacji książkowych i nutowych wydanych przez. (dalej zwanych: Publikacjami). WZÓR UMOWY ANALOGICZNY dla CZĘŚCI 1-10 UMOWA o wykonanie zamówienia publicznego zawarta w dniu.. w Krakowie pomiędzy: Polskim Wydawnictwem Muzycznym z siedzibą w Krakowie 31-111, al. Krasińskiego 11a wpisanym

Bardziej szczegółowo

Motywuj świadomie. Przez kompetencje.

Motywuj świadomie. Przez kompetencje. styczeń 2015 Motywuj świadomie. Przez kompetencje. Jak wykorzystać gamifikację i analitykę HR do lepszego zarządzania zasobami ludzkimi w organizacji? 2 Jak skutecznie motywować? Pracownik, który nie ma

Bardziej szczegółowo

Główne wyniki badania

Główne wyniki badania 1 Nota metodologiczna Badanie Opinia publiczna na temat ubezpieczeń przeprowadzono w Centrum badania Opinii Społecznej na zlecenie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniach od 13 do 17 maja 2004

Bardziej szczegółowo

Wyższego z dnia 9 października 2014 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów na określonym kierunku i poziomie kształcenia (Dz. U. 2014, poz. 1370).

Wyższego z dnia 9 października 2014 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów na określonym kierunku i poziomie kształcenia (Dz. U. 2014, poz. 1370). UCHWAŁA Nr 37/2015 Senatu Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie wprowadzenia wytycznych dotyczących projektowania programów studiów oraz planów i programów

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA NR 1 PRZYPROWADZANIA I ODBIERANIA DZIECKA Z PRZEDSZKOLA HELIANTUS

PROCEDURA NR 1 PRZYPROWADZANIA I ODBIERANIA DZIECKA Z PRZEDSZKOLA HELIANTUS Podstawa prawna PROCEDURA NR 1 PRZYPROWADZANIA I ODBIERANIA DZIECKA Z PRZEDSZKOLA HELIANTUS Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola

Bardziej szczegółowo

Regulamin Trzeciego Łódzkiego Konkursu Wiedzy o Podatkach

Regulamin Trzeciego Łódzkiego Konkursu Wiedzy o Podatkach Regulamin Trzeciego Łódzkiego Konkursu Wiedzy o Podatkach Komitet Organizacyjny Konkursu: Przewodnicząca: Aleksandra Kurczewska Członkowie: Krzysztof Podsiadło Grzegorz Rogaczewski Hanna Skowrońska Tomasz

Bardziej szczegółowo

Świadomość Polaków na temat zagrożenia WZW C. Raport TNS Polska. Warszawa, luty 2015. Badanie TNS Polska Omnibus

Świadomość Polaków na temat zagrożenia WZW C. Raport TNS Polska. Warszawa, luty 2015. Badanie TNS Polska Omnibus Świadomość Polaków na temat zagrożenia WZW C Raport TNS Polska Warszawa, luty 2015 Spis treści 1 Informacje o badaniu Struktura badanej próby 2 Kluczowe wyniki Podsumowanie 3 Szczegółowe wyniki badania

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN przeprowadzania okresowych ocen pracowniczych w Urzędzie Miasta Mława ROZDZIAŁ I

REGULAMIN przeprowadzania okresowych ocen pracowniczych w Urzędzie Miasta Mława ROZDZIAŁ I Załącznik Nr 1 do zarządzenia Nr169/2011 Burmistrza Miasta Mława z dnia 2 listopada 2011 r. REGULAMIN przeprowadzania okresowych ocen pracowniczych w Urzędzie Miasta Mława Ilekroć w niniejszym regulaminie

Bardziej szczegółowo

WYKRESY FUNKCJI NA CO DZIEŃ

WYKRESY FUNKCJI NA CO DZIEŃ TEMAT NUMERU 13 Adam Wojaczek WYKRESY FUNKCJI NA CO DZIEŃ W zreformowanych szkołach ponadgimnazjalnych kładziemy szczególny nacisk na praktyczne zastosowania matematyki. I bardzo dobrze! (Szkoda tylko,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ Anna Gutt- Kołodziej ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI Podczas pracy

Bardziej szczegółowo

ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH

ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH Załącznik do uchwały KNF z dnia 2 października 2008 r. ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH Reklama i informacja reklamowa jest istotnym instrumentem komunikowania się z obecnymi jak i potencjalnymi klientami

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczającej 30 000 euro.

Zapytanie ofertowe dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczającej 30 000 euro. Zaproszenie do złożenia oferty cenowej na Świadczenie usług w zakresie ochrony na terenie Pałacu Młodzieży w Warszawie w 2015 roku Zapytanie ofertowe dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczającej

Bardziej szczegółowo

Procedura weryfikacji badania czasu przebiegu 1 paczek pocztowych

Procedura weryfikacji badania czasu przebiegu 1 paczek pocztowych Procedura weryfikacji badania czasu przebiegu 1 paczek pocztowych Warszawa 2012 (nowelizacja 2014) 1 zmiana nazwy zgodnie z terminologią zawartą w ustawie Prawo pocztowe Jednostka zlecająca: Urząd Komunikacji

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Jesteś tu: Bossa.pl Kurs giełdowy - Część 10 Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Kontrakt terminowy jest umową pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do nabycia a druga do

Bardziej szczegółowo

Dokumenty regulujące kwestie prawne związane z awansem zawodowym. ustawa z dnia 15 lipca 2004 r.

Dokumenty regulujące kwestie prawne związane z awansem zawodowym. ustawa z dnia 15 lipca 2004 r. Dokumenty regulujące kwestie prawne związane z awansem zawodowym ustawa z dnia 15 lipca 2004 r. o zmianie ustawy - Karta a oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. -

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z HISTORII DLA KLAS IV VI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z HISTORII DLA KLAS IV VI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z HISTORII DLA KLAS IV VI SPIS TREŚCI: 1. Cel oceny 2. Formy oceniania 3. Ogólne kryteria oceniania uczniów z historii 4. Zasady poprawiania ocen 5. Ustalenia końcowe 6. Kontrakt

Bardziej szczegółowo