CHARAKTERYSTYKA POLITYKI REGIONALNEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CHARAKTERYSTYKA POLITYKI REGIONALNEJ"

Transkrypt

1 CHARAKTERYSTYKA POLITYKI REGIONALNEJ (demokracja region Unia Europejska) Trudno nawet z perspektywy czasu w miarę precyzyjnie określić jakiego okresu historii Europy dotyczą początki powstania polityki regionalnej. Żeby dokonać charakterystyki polityki regionalnej, należy najpierw wyjaśnić podstawowe pojęcia terminu region 1. Wielorakość aspektów życia społeczno gospodarczego powoduje różnorodność jego definicji 2. Region jest drugim szczeblem administracji rządowej 3. Definicja regionu przyjęta w Deklaracji na temat regionalizmu w Europie Zgromadzenia Regionów Europy mówi, iż jest on jednostką administracji terytorialnej, odpowiadającą poziomowi usytuowanemu bezpośrednio poniżej szczebla państwa i posiadającą rząd dysponujący własną władzą polityczną 4. W literaturze fachowej są nawet domniemania, iż jeszcze Cesarstwo Rzymskie, zdobywając nowe terytoria, stosując zasadę Pax Romana prowadziło swoistą politykę regionalną czego dowodem były np. reformy organizacji państwa rzymskiego wprowadzone przez Juliusza Cezara, polegające na zmianach finansowych relacji prowincji i Rzymu ( wyzysk racjonalny w miejsce rabunkowej eksploatacji), wprowadzeniu planowego osadnictwa kolonistów na podbitych terenach oraz na tworzeniu nowych elit w poszczególnych prowincjach i wiązania ich interesów z interesami Imperium 5. Kierując się podobną logiką, G. Gorzelak uważa za przejaw polityki regionalnej działalność niektórych królów Polski: Kazimierza Wielkiego (budowa i fortyfikacja miast z jednoczesną integracją państwa polskiego po rozbiciu dzielnicowym), Zygmunta III (przeniesienie stolicy do centralnie położonej Warszawy), czy Władysława IV ( program morski jako przykład dążenia do pełniejszego wykorzystania nadmorskiego położenia Rzeczypospolitej) 6. Przemyślana, rozważna i skuteczna polityka regionów we współczesności wcale nie pojawiła się wraz z państwem demokratycznym jak twierdzą niektórzy badacze 7, lecz dopiero po kryzysach regionów, które w końcu zostały zauważone nie jako tymczasowe lokalne 1 por.: J. Sawicka, Polska w Unii Europejskiej wybrane polityki sektorowe, SGGW, Warszawa por.: Fundusze Strukturalne w Polsce, UKIE, Warszawa źródło: Materiały seminarium na temat Rozwoju regionalnego Polski jako elementu integracji europejskiej, zorganizowane przez sejmową Komisję ds. Układu Europejskiego oraz Biuro Studiów i Ekspertyz Kancelarii Sejmu, II sesja, Sejm RP, Warszawa 1997 r. 4 Declaration on regionalism in Europe, Assembly f European Regions, art por.: G. Gorzelak, Podstawowe pojęcia polityki regionalnej, w Podstawy polityki regionalnej, Materiały szkoleniowe, KPRM, Warszawa 1999 oraz Z. Gilowska, G. Gorzelak, B. Jałowiecki, K. Sobczak: Kierunki polityki regionalnej Polski w Studia Regionalne i Lokalne nr 24 (57) Por.: G. Gorzelak Podstawowe pojęcia op. cit. 7 por.: M. Sakowicz, Modernizacja samorządu terytorialnego w procesie integracji Polski z Unią Europejską, Wyd. SGH, Warszawa 2007; Gospodarka i polityka regionalna okresu transformacji, pod. red. W. Kosiedowski, Wydawnictwo UMK, Toruń 2001; Rozwój oraz polityka regionalna i lokalna w Polsce, pod. red. J. Kaja, K. Piech, Wyd. SGH, Warszawa 2005 itd. 1

2 niepowodzenia, lecz jako poważne problemy gospodarcze. Konieczność uprawiania kompleksowej polityki regionalnej w okresie międzywojennym w Polsce została zanotowana prawdopodobnie dzięki dwom czynnikom: wielkiemu kryzysowi światowemu (echo którego dotarło do Polski pod koniec 1929 r.) oraz ewentualnej groźbie wojny. Wówczas pod kierownictwem wicepremiera E. Kwiatkowskiego powstał plan, którego założenia miały być zrealizowane w latach : rozbudowa Centralnego Okręgu Przemysłowego (COP), zwiększenie liczby fabryk, a w szczególności likwidacja dysproporcji ekonomicznych poszczególnych regionów Polski 8. Niestety w późniejszym okresie polska polityka regionalna została przerwana z powodu II wojny światowej. Po II Wojnie Światowej Europa Zachodnia zanotowała dwie tendencje, które aż do dnia dzisiejszego są aktualne. Chodzi o integrację europejską jako reakcję na globalizację gospodarki i polityki światowej oraz regionalizację jako reakcję na trudności rządów w związku z zarządzaniem scentralizowaną polityką społeczno gospodarczą 9. Otóż tendencje te sprawiły, iż polityka regionalna UE stała się tematycznie uporządkowanym, wytyczanym przez ośrodek decyzji, działaniem mającym na celu, przy pomocy zespołu instrumentów prawnych i finansowych, usunięcie dysproporcji w rozwoju gospodarczym i społecznym regionów w UE oraz zapewnienie zrównoważonego wzrostu wszystkich jej obszarów z zachowaniem jej wewnętrznej spójności ekonomicznej i społecznej 10. Faktycznie problem zróżnicowanego rozwoju regionów w UE istniał od zawsze nawet w najbogatszych państwach Wspólnoty i pogłębił się szczególnie po ostatnich dwóch rozszerzeniach (w 2004 i 2007 r.) 11. Sama polityka regionalna stała się wyraźnym kierunkiem polityki strukturalnej, bowiem polegała na widocznym oddziaływaniu państwa na przekształcenia struktury gospodarczej w układzie terytorialnym, chociaż paradoksalnie termin polityka regionalna nie został użyty w żadnym z pierwszych trzech traktatów ustanawiających Wspólnoty Europejskie (Jednolitym Akcie Europejskim, traktacie o Unii Europejskiej, ani nawet w traktacie Amsterdamskim). Więc można stwierdzić, iż przedmiotem w/w oddziaływania są 8 por.: W. Samecki Ekonomia 3. Centralny Okręg Przemysłowy , wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1998 r. 9 A. Sauer, E. Kawecka Wyrzykowska, M. Kulesza, Polityka Regionalna UE a instrumenty wspierania rozwoju regionalnego w Polsce, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 2000 r., str M. Rudnicki, Polityka regionalna Unii Europejskiej, Wyd. Wyższej Szkoły Bankowej, Poznań 2000, str por.: M. Ciepielewska, H. Jahns, Polityka regionalna i strukturalna, w pub. Unia Europejska, t. I, pod. red. E. Kawecka-Wyrzykowska, E. Synowiec, Instytut Koniunktur i Cen Handlu Zagranicznego, Warszawa 2004, str ; J. Witkowska, Z. Wysokińska, Integracja europejska. Rozwój rynków, PWN, Warszawa Łódź 2002, str. 241; K. Czuboch, Finansowanie polityki regionalnej Unii Europejskiej a wyzwania XXI wieku, efinanse finansowy kwartalnik internetowy: art. 3b Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej; A. Sauer, E. Kawecka Wyrzykowska, M. Kulesza op. cit., str. 13; Traktat o Unii Europejskiej, art. 4, ust 2.; T. Bergman, National parliaments and EU affairs committees: notes on empirical variation andcompeting explanations, Journal of European Public Policy, 1997, vol. 4. nr. 3. September, str ; Integracja Europejska, pod red. A. Marszałka, PWE, Warszawa 2004, str. 225; Polityka gospodarcza, pod. red. B. Winiarski, PWN, Warszawa 1999, str

3 odpowiednio wyodrębnione podsystemy gospodarki krajowej, które, zgodnie z opinią wielu badaczy, są określone jako regiony 12. Zasadniczym celem polityki regionalnej jest wyeliminowanie lub przynajmniej zminimalizowanie zacofania regionów poprzez niwelowanie asymetrii w rozwoju regionalnym. Preambuła Traktatu Rzymskiego wyraźnie podkreśliła, iż państwa członkowskie pragną wzmocnienia jedności swoich gospodarek i zabezpieczenia ich harmonijnego rozwoju poprzez redukowanie zróżnicowań istniejących między regionami oraz łagodzenie zacofania regionów mniej uprzywilejowanych. Podstawą takiej polityki jest założenie, że wspomniana nieproporcjonalność w rozwoju regionalnym nie podlega samoczynnej eliminacji pod wpływem działania sił rynkowych, a zatem jest potrzebna interwencja państwa. Jest to założenie sprzeczne z neoklasyczną teorią ekonomiczną, zgodnie z którą dysproporcje międzyregionalne mają charakter przejściowy; w modelowych warunkach swobodnej konkurencji, doskonałej mobilności i pełnego zatrudnienia czynników produkcji siły rynkowe powinny doprowadzić do wyrównania poziomu rozwoju w układzie przestrzennym 13. Zdaniem autora takie wyrównanie jest niezbyt realne, bowiem jednoczesne lub stopniowe spełnienie tych warunków jest w praktyce dość trudne a często wręcz nierealne. W niektórych okolicznościach, korzyści ekonomiczne mogą się kumulować nawet w określonych regionach, wskutek czego niewykluczone jest pogłębienie dysproporcji międzyregionalnych pod wpływem działania tychże sił rynkowych 14. Otóż na szczeblu państwa narodowego mamy następujący podział polityk regionalnych: polityka interregionalna systematyczne oddziaływanie rządu na regiony (ponadlokalne jednostki terytorialnego podziału administracyjnego kraju, np. województwa): w ramach tej polityki działania prowadzi rząd i jego agendy, w tym terenowe; polityka intraregionalna systematyczne oddziaływanie na rozwój regionu przez samorządowe władze regionu oraz instytucje im podległe 15. Polityka regionalna jest również częścią polityki przestrzennej. A więc stosując politykę przestrzenną, państwo ma (choć ograniczone) możliwości wpływania również na rozmieszczenie procesów społeczno gospodarczych w przestrzeni. 12 por.: I. Pietrzyk, Polityka regionalna Unii Europejskiej i regiony w państwach członkowskich, PWN, Warszawa 2006, str ; Integracja Europejska... op. cit., str , Integracja Europejska. op. cit., str por.: A. M. El Agraa, The European Union, Economics & Policies, 7 th Edition, Financial Times Prentice Hall, 2004; F. McDonald, S. Dearden, European Economic Integration, 4 th Edition, Financial Times / Prentice Hall, 2005; Regions for economic Changes, EU Directorate General for Regional Policy, Brussles, January 2007; W. Molle, Ekonomika integracji europejskiej, Fundacja Gospodarcza, Wydanie 3 poprawione i uzupełnione, Warszawa 2000 r.; Integracja Europejska. op. cit., str por.: Fundusze Strukturalne w Polsce, UKIE, Warszawa 2002 r.; G. Magakian, M. Magakian, Korzystne Koszty czy Kosztowne Korzyści, Stowarzyszenie na Rzecz Postępu Demokracji ERWIN, Ostrowiec Św.,

4 Cele polityki regionalnej W rozszerzonej Unii Europejskiej zwiększyły się dysproporcje gospodarcze, społeczne i terytorialne zarówno na poziomie regionalnym, jak i krajowym. Należy zatem zintensyfikować działania na rzecz konwergencji, konkurencyjności i zatrudnienia w całej Wspólnocie 16 oraz uwzględnić fakt, iż artykuł 158 Traktatu stanowi, że w celu wzmocnienia jej spójności gospodarczej i społecznej Wspólnota zmierza do zmniejszenia dysproporcji w poziomach rozwoju różnych regionów oraz zacofania regionów lub wysp najmniej uprzywilejowanych, w tym obszarów wiejskich. Ta strategiczna zasada powinna być (i jest) fundamentem dla opracowań celów rozwoju regionalnego UE. Przedstawiając ogólną charakterystykę polityki regionalnej UE, warto wziąć pod uwagę również czynnik migracyjny (ludzie i kapitał) w kierunku regionów lepiej rozwiniętych w których wzrasta rzeczywista aktywność gospodarcza, choć powstaje tzw. społeczny koszt koncentracji tejże aktywności, który może się okazać wyższy od wynikających z niej korzyści. Powstaje problem regionu uprzywilejowanego i nie jest wykluczone, iż może on stanowić obciążenie dla gospodarek państw członkowskich, co w skrajnych sytuacjach mogłoby je skłonić do odrzucenia reguł gry, warunkujących sprawne funkcjonowanie integracji 17. Otóż poza czynnikami gospodarczymi na rzecz polityki regionalnej UE wyraźnie przemawia również silny argument społeczny równość. Czyli im lepiej są zdefiniowane cele polityki regionalnej i szybciej rozwija się region, tym niższe są koszty społeczne całego rozwoju gospodarczego. Więc schematycznie wygląda to jak na rysunku nr 1. Rysunek nr 1: Stosunek rozwoju regionalnego w odniesieniu do kosztów społecznych Koszty społeczne Rozwój regionalny Opracowanie własne W świetle w/w faktów, jako posumowanie, można charakteryzować dwa główne cele 18 polityki regionalnej UE 19 (chociaż dość często zmieniają się one wraz z celami rozwoju całego kraju): poprawa sytuacji w regionach problemowych, czyli: regionach peryferyjnych i zacofanych z niskim poziomem PKB oraz, m. in., ze słabo rozwiniętą 16 Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące EFRR, EFS oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, pkt por.: Integracja Europejska op. cit.; Społeczne aspekty integracji polski z Unią Europejską: badania i ekspertyzy , pr. zbiorowa, wyd. UKIE, Warszawa 2002, nr Cele szczegółowe (w okresie ) zostaną omówione później. 19 por.: Integracja Europejska op. cit. Rozwój gospodarczy 4

5 infrastrukturą, brakiem wykwalifikowanych pracowników itd., regionach umierających gałęzi przemysłu z poważnymi trudnościami ekonomicznymi w nowych warunkach rozwoju gospodarki nieodpowiednią infrastrukturą, malejącym popytem itd., działania profilaktyczne w celu zapobieżenia przejawom głębszych zróżnicowań regionalnych por.: Vademecum, Wydawnictwo UKIE, Warszawa 2003 r., str ; A. Sauer, E. Kawecka Wyrzykowska, M. Kulesza op. cit.; Integracja Europejska op. cit.; pod. red. Z. Brodecki, Regiony, wyd. LexisNexis, Warszawa

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

Bardziej szczegółowo

1. Proces integracji europejskiej

1. Proces integracji europejskiej Ekonomia polityczna Jerzy Wilkin i Dominika Milczarek-Andrzejewska Konspekt wykładu 9 Ekonomia polityczna integracji europejskiej EP integracji europejskiej wpływ czynników ekonomicznych i politycznych

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA I METODY FINANSOWANIA PROJEKTÓW SMART

ŹRÓDŁA I METODY FINANSOWANIA PROJEKTÓW SMART ŹRÓDŁA I METODY FINANSOWANIA PROJEKTÓW SMART PANELIŚCI Przedstawiciel MIiR: Agnieszka Dawydzik, Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju Przedstawiciel

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia niestacjonarne I stopnia Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia niestacjonarne I stopnia Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie i doktorzy habilitowani Prof. dr hab. Stanisław CZAJA Dr hab. Karol KOCISZEWSKI, prof. UE Promotorzy prac dyplomowych

Bardziej szczegółowo

Fundamenty integracji europejskiej

Fundamenty integracji europejskiej Fundamenty integracji europejskiej mgr Aleksandra Borowicz Polskie Stowarzyszenie Badań Wspólnoty Europejskiej Ośrodek Badań Integracji Europejskiej Uniwersytetu Gdańskiego Projekt realizowany z Narodowym

Bardziej szczegółowo

WYRÓWNYWANIE POZIOMU ROZWOJU POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ

WYRÓWNYWANIE POZIOMU ROZWOJU POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ dr Barbara Ptaszyńska Wyższa Szkoła Bankowa w Poznaniu WYRÓWNYWANIE POZIOMU ROZWOJU POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ Wprowadzenie Podstawowym celem wspólnoty europejskiej jest wyrównanie poziomu rozwoju poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Polityka regionalna Unii Europejskiej. mgr Ewa Matejko

Polityka regionalna Unii Europejskiej. mgr Ewa Matejko Polityka regionalna Unii Europejskiej mgr Ewa Matejko Polityka regionalna w UE Dlaczego polityka regionalna? Cele polityki regionalnej Fundusze Strukturalne i Fundusz Spójności Zasady działania funduszy

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS)

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dr Katarzyna Kokocińska Poznań, dnia 13 września 2012 r. Zakład Publicznego Prawa Gospodarczego OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Struktury lokalne i regionalne w procesie integracji społecznej,

Bardziej szczegółowo

System programowania strategicznego w Polsce

System programowania strategicznego w Polsce System programowania strategicznego w Polsce Dr Piotr Żuber Dyrektor Departamentu Koordynacji Polityki Strukturalnej Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, listopad 2007 r. 1 Podstawowe zalety programowania

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia (magisterskie) rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Międzynarodowe stosunki gospodarcze

Studia II stopnia (magisterskie) rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Międzynarodowe stosunki gospodarcze rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Międzynarodowe stosunki gospodarcze Katedry zasilające tzw. minimum kadrowe dla kierunku MSG (Wydział NE) Katedra Gospodarki Przestrzennej

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. Por.: W Świętokrzyskim bieda aż piszczy, za strefabiznesu.echodnia.eu/artykul/w-swietokrzyskiem-bieda-az-piszczy-64646.html, odczyt 07.08.

WSTĘP. Por.: W Świętokrzyskim bieda aż piszczy, za strefabiznesu.echodnia.eu/artykul/w-swietokrzyskiem-bieda-az-piszczy-64646.html, odczyt 07.08. WSTĘP Niniejsza publikacja jest wynikiem opracowania badań w ramach projektu Efektywne finansowanie rozwoju regionalnego w województwie świętokrzyskim (propozycje rozwiązań w zakresie sposobu finansowania

Bardziej szczegółowo

Jerzy Jendrośka Polityka energetyczna i ochrona środowiska w Unii Europejskiej:

Jerzy Jendrośka Polityka energetyczna i ochrona środowiska w Unii Europejskiej: Jerzy Jendrośka Polityka energetyczna i ochrona środowiska w Unii Europejskiej: uwarunkowania prawne Efektywność energetyczna w budownictwie i przemyśle Wrocław, 14-15 listopada 2012 Zagadnienia Prawo

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności UE na lata 2014 2020

Polityka spójności UE na lata 2014 2020 UE na lata 2014 2020 Propozycje Komisji Europejskiej Unii Europejskiej Struktura prezentacji 1. Jakie konsekwencje będzie miała polityka spójności UE? 2. Dlaczego Komisja proponuje zmiany w latach 2014

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia (licencjackie) niestacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia (licencjackie) niestacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Studia I stopnia (licencjackie) niestacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie Prof. dr hab. Stanisław CZAJA Promotorzy prac

Bardziej szczegółowo

światowej na podstawie mapy podaje cechy podziału wyjaśnia wpływ ustroju politycznego na rozwój administracyjnego Polski

światowej na podstawie mapy podaje cechy podziału wyjaśnia wpływ ustroju politycznego na rozwój administracyjnego Polski Temat (rozumiany jako lekcja w podręczniku) 1. System władzy i podział administracyjny kraju 2. Zmiany liczby ludności Polski 3. Rozmieszczenie ludności Dział: ZAGADNIENIA LUDNOŚCIOWE Wymagania edukacyjne

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata

POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata ZINTEGROWANE DZIAŁANIA NA RZECZ ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU OBSZARÓW MIEJSKICH POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata 2014-2020 Komisja Europejska przyjęła propozycje ustawodawcze dotyczące polityki spójności na lata 2014-2020

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015

FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 FUNDUSZE STRUKTURALNE ĆWICZENIA SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 Książki Małgorzata Sikora- Gaca, Urszula Kosowska (Fundusze Europejskie w teorii i praktyce, Warszawa 2014 Magdalena Krasuska, Fundusze Unijne w

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYKŁADU BIZNES MIĘDZYNARODOWY

PROGRAM WYKŁADU BIZNES MIĘDZYNARODOWY Prof. zw. dr hab. Jan Rymarczyk PROGRAM WYKŁADU BIZNES MIĘDZYNARODOWY WYKŁAD I GLOBALIZACJA GOSPODARKI ŚWIATOWEJ 1. Pojęcie biznesu międzynarodowego 2. Pojęcie globalizacji i jej cechy 3. Stymulatory globalizacji

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia

Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Studia II stopnia (magisterskie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac magisterskich na kierunku Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie Prof. dr hab. Stanisław CZAJA

Bardziej szczegółowo

Droga Polski do Unii Europejskiej

Droga Polski do Unii Europejskiej Prof. dr hab. Stanisław Biernat Unia Europejska i prawo unijne po Traktacie z Lizbony -zagadnienia wprowadzające STUDIA PODYPLOMOWE 7 listopada 2015 r. Droga Polski do Unii Europejskiej 1991 Podpisanie

Bardziej szczegółowo

Nazwa przedmiotu: Organizacja i Zarządzanie

Nazwa przedmiotu: Organizacja i Zarządzanie Rok akademicki 2014/2015, semestr zimowy Prowadzący: dr hab Piotr Solarz Nazwa przedmiotu: Organizacja i Zarządzanie 1. Organizacja i Zarządzanie w systemie nauk. Podstawowe pojęcia - przedmiot, metody

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do tematyki. Paweł Kolas

Wprowadzenie do tematyki. Paweł Kolas Wprowadzenie do tematyki funduszy europejskich Paweł Kolas 2010 Paweł Kolas Opis acquis communautaire (artykuł 158) W celu wspierania swojego wszechstronnego, harmonijnego rozwoju, Wspólnota rozwija i

Bardziej szczegółowo

Bogusław Kotarba. Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska

Bogusław Kotarba. Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska Bogusław Kotarba Współpraca transgraniczna w świetle założeń umowy partnerstwa Polska Unia Europejska 2014-2020 Europejska współpraca terytorialna (EWT) EWT stanowi jeden z dwóch celów polityki spójności

Bardziej szczegółowo

Studia I stopnia (licencjackie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Ekonomia

Studia I stopnia (licencjackie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Ekonomia Studia I stopnia (licencjackie) niestacjonarne rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie Prof. dr hab. Stanisław CZAJA Promotorzy

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS dr Bożena M.

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS dr Bożena M. SYLLABUS na rok akademicki 009/010 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr 1 / Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

Joanna Kopczyńska Departament Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko

Joanna Kopczyńska Departament Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Joanna Kopczyńska Departament Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 1 22 grudnia 2014 Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2010-2020: Regiony, Miasta, Obszary Wiejskie, przyjęta przez Radę

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa założenia do nowego okresu programowania.

Nowa perspektywa finansowa założenia do nowego okresu programowania. Nowa perspektywa finansowa 2014-2020 założenia do nowego okresu programowania.. Spotkanie współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Podstawa prawna: - Pakiet

Bardziej szczegółowo

Razem dla pogranicza Dolny Śląsk Saksonia Gemeinsam für den Grenzraum Niederschlesien Sachsen

Razem dla pogranicza Dolny Śląsk Saksonia Gemeinsam für den Grenzraum Niederschlesien Sachsen Razem dla pogranicza Dolny Śląsk Saksonia Gemeinsam für den Grenzraum Niederschlesien Sachsen Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach

Bardziej szczegółowo

Polska polityka imigracyjna a rynek pracy

Polska polityka imigracyjna a rynek pracy Instytut Polityki Społecznej Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytet Warszawski 4 if a a/s" a 3 Maciej Duszczyk Polska polityka imigracyjna a rynek pracy Warszawa 2012 Spis treści Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76 RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 5 października 2009 r. (06.10) (OR. en) 14075/09 TRANS 373 MAR 136 AVIATION 156 ENV 634 ENER 320 IND 121 NOTA Od: Do: Nr wniosku Kom.: Dotyczy: Sekretariat Generalny Rady

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. Por.: W Świętokrzyskim bieda aż piszczy, za strefabiznesu.echodnia.eu/artykul/w-swietokrzyskiem-bieda-az-piszczy-64646.html, odczyt 07.08.

WSTĘP. Por.: W Świętokrzyskim bieda aż piszczy, za strefabiznesu.echodnia.eu/artykul/w-swietokrzyskiem-bieda-az-piszczy-64646.html, odczyt 07.08. WSTĘP Niniejsza publikacja jest wynikiem opracowania badań w ramach projektu Efektywne finansowanie rozwoju regionalnego w województwie świętokrzyskim (propozycje rozwiązań w zakresie sposobu finansowania

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 640 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 38 2011

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 640 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 38 2011 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 640 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 38 2011 DARIUSZ WIELGÓRKA WALDEMAR SZCZEPANIAK ANALIZA WPŁYWU FUNDUSZY UNII EUROPEJSKIEJ NA ROZWÓJ REGIONALNY

Bardziej szczegółowo

ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO

ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Kierunek Analityka Gospodarcza Studia stacjonarne I stopnia ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO Zagadnienia ogólnoekonomiczne 1. Aktualna sytuacja na europejskim

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachta Korzyści ze współpracy makroregionalnej perspektywa europejska i krajowa. Kraków, 20 kwiecień 2012

Jacek Szlachta Korzyści ze współpracy makroregionalnej perspektywa europejska i krajowa. Kraków, 20 kwiecień 2012 Jacek Szlachta Korzyści ze współpracy makroregionalnej perspektywa europejska i krajowa Kraków, 20 kwiecień 2012 1 Projekt krajowy brutto na km2 Bank Światowy Reshaping Economic Geography 2 Produkt krajowy

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI FUNDUSZ SPOŁECZNY

EUROPEJSKI FUNDUSZ SPOŁECZNY EUROPEJSKI FUNDUSZ SPOŁECZNY Europejski Fundusz Społeczny (EFS) powstał na mocy traktatu rzymskiego, aby poprawić mobilność pracowników oraz możliwości zatrudnienia na wspólnym rynku. Zadania i zasady

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące kolejnej rundy inwestycji

Bardziej szczegółowo

Niniejsza prezentacja jest materiałem merytorycznym powstałym w ramach projektu Fundusze Europejskie dla Organizacji Pozarządowych w Polsce

Niniejsza prezentacja jest materiałem merytorycznym powstałym w ramach projektu Fundusze Europejskie dla Organizacji Pozarządowych w Polsce Niniejsza prezentacja jest materiałem merytorycznym powstałym w ramach projektu Fundusze Europejskie dla Organizacji Pozarządowych w Polsce Beneficjent: Towarzystwo Amicus Celem projektu jest też upowszechnienie

Bardziej szczegółowo

TAK/NIE + uzasadnienie

TAK/NIE + uzasadnienie TAK/NIE + uzasadnienie 0. Podstawowym problemem Zagłębia Ruhry po II wojnie światowej był brak infrastruktury transportowej. 1. Podstawowym problemem Mezzogiorno był brak kapitału społecznego. 2. Globalizacja

Bardziej szczegółowo

Sektor usług finansowych w gospodarce Unii Europejskiej

Sektor usług finansowych w gospodarce Unii Europejskiej KONFERENCJA NAUKOWA UNIA EUROPEJSKA INTEGRACJA KONKURENCYJNOŚĆ - ROZWÓJ Sektor usług finansowych w gospodarce Unii Europejskiej mgr Anna Surma Syta 28 maj 2007 Plan prezentacji 1. Podsumowanie 2. Integracja

Bardziej szczegółowo

Unit 3-03/ Kompetencje Unii. Zasady strukturalne

Unit 3-03/ Kompetencje Unii. Zasady strukturalne Unit 3-03/09.11.2016 Kompetencje Unii. Zasady strukturalne Fragmenty z podręcznika: Zasady działania UE: pkt 73-74 Zasada przyznania kompetencji (kompetencje wyłączne i dzielone; kompetencje wyraźnie i

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe stosunki gospodarcze. I.Teoria handlu międzynarodowego

Międzynarodowe stosunki gospodarcze. I.Teoria handlu międzynarodowego Adam Budnikowski Międzynarodowe stosunki gospodarcze 1 1. Wprowadzenie 1.1. Powstanie i rozwój gospodarki światowej 1.2. Pojęcie i zakres msg. I I.Teoria handlu międzynarodowego 2. Klasyczne teorie handlu

Bardziej szczegółowo

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej?

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Miasto 2010 efektywność energetyczna w miastach Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Elżbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego

Bardziej szczegółowo

Ekonomia - opis przedmiotu

Ekonomia - opis przedmiotu Ekonomia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Ekonomia Kod przedmiotu 14.2-WP-SOCP-EKON-W_pNadGenAEXKR Wydział Kierunek Wydział Pedagogiki, Psychologii i Socjologii Socjologia Profil ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój wybrane problemy w edukacji

Zrównoważony rozwój wybrane problemy w edukacji Zrównoważony rozwój wybrane problemy w edukacji Prof. UEK dr hab. Edward Molendowski, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2011/2012

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2011/2012 SYLLABUS na rok akademicki 011/01 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr III ROK, SEMESTR LETNI Specjalność Bez specjalności Kod

Bardziej szczegółowo

Wybór promotorów prac dyplomowych

Wybór promotorów prac dyplomowych Wydział Nauk Ekonomicznych (rok akademicki 2013/2014) Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze studia niestacjonarne I stopnia Katedry zasilające tzw. minimum kadrowe

Bardziej szczegółowo

ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005

ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005 TOMASZ KUJACZYŃSKI ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005 Streszczenie: W artykule omówiono zmiany kosztów pracy zachodzące w gospodarce

Bardziej szczegółowo

WSTĘP 11 GLOBALIZACJA GOSPODARKI ŚWIATOWEJ I NOWY REGIONALIZM 19

WSTĘP 11 GLOBALIZACJA GOSPODARKI ŚWIATOWEJ I NOWY REGIONALIZM 19 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 ROZDZIAŁ I GLOBALIZACJA GOSPODARKI ŚWIATOWEJ I NOWY REGIONALIZM 19 1. Współczesna gospodarka światowa i jej struktura... 19 1.1. Podmioty gospodarki światowej... 21 1.2. Funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

Janusz KALINSKI Zbigniew LANDAU. GOSPODARKA POLSKU XX wieku

Janusz KALINSKI Zbigniew LANDAU. GOSPODARKA POLSKU XX wieku Janusz KALINSKI Zbigniew LANDAU GOSPODARKA POLSKU XX wieku POLSKIE WYDAWNICTWO EKONOMICZNE Warszawa 1998 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 i GOSPODARKA ZIEM POLSKICH 1 POD ZABORAMI 13 Od kapitalizmu wolnokonkurencyjnego

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Makroekonomia II na kierunku Zarządzanie

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Makroekonomia II na kierunku Zarządzanie OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Makroekonomia II na kierunku Zarządzanie I. Informacje ogólne 1. Nazwa modułu : Makroekonomia II 2. Kod modułu : MEKOII (10-MEKOII-z2-s; 10-MEKOII-z2-ns)

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata

POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata 2014-2020 Komisja Europejska przyjęła propozycje ustawodawcze dotyczące polityki spójności na lata 2014-2020 w październiku 2011 roku Niniejszy

Bardziej szczegółowo

Prof. zw. dr hab. Janusz Ostaszewski Dyrektor Instytutu Finansów

Prof. zw. dr hab. Janusz Ostaszewski Dyrektor Instytutu Finansów Prof. zw. dr hab. Dyrektor Instytutu Finansów PUBLIKACJE: Lp. Autor/ red. naukowy Tytuł Wydawnictwo Okładka 2015 1 Kapitał obrotowy netto w przedsiębiorstwie i metody jego pomiaru, w: O nowy ład finansowy

Bardziej szczegółowo

Tworzenie programów w Unii Europejskiej

Tworzenie programów w Unii Europejskiej Tworzenie programów w Unii Europejskiej Fundusze unijne w okresie programowania 2007-2013 Plan Programowanie na poziomie Unii Europejskiej Strategiczne Wytyczne Wspólnoty Cele polityki spójności Wymagania

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

Andrzej Karpmski V UNIA EUROPEJSKA - POLSKA DYLEMATY PRZYSZŁOŚCI. Warszawa 1998

Andrzej Karpmski V UNIA EUROPEJSKA - POLSKA DYLEMATY PRZYSZŁOŚCI. Warszawa 1998 A- Andrzej Karpmski V UNIA EUROPEJSKA - POLSKA DYLEMATY PRZYSZŁOŚCI Warszawa 1998 SPIS TREŚCI Przedmowa 12 Od autora 13 Rozdział I. Czy i jak można zdynamizować rozwój Europy 18 1. Główne przejawy słabości

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Polski

Sytuacja gospodarcza Polski Sytuacja gospodarcza Polski Bohdan Wyżnikiewicz Warszawa, 4 czerwca 2014 r. Plan prezentacji I. Bieżąca sytuacja polskiej gospodarki II. III. Średniookresowa perspektywa wzrostu gospodarczego polskiej

Bardziej szczegółowo

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

Geografia gospodarcza - opis przedmiotu

Geografia gospodarcza - opis przedmiotu Geografia gospodarcza - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Geografia gospodarcza Kod przedmiotu 07.9-WZ-BezD-GG-S16 Wydział Kierunek Wydział Ekonomii i Zarządzania Bezpieczeństwo narodowe

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Ekonomia Rok akademicki: 2015/2016 Kod: MEI-1-501-s Punkty ECTS: 1 Wydział: Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej Kierunek: Edukacja Techniczno Informatyczna Specjalność: - Poziom

Bardziej szczegółowo

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004

Wydział Programowania Rozwoju i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Katowice, 2 grudzień 2004 KSZTAŁTOWANIE I REALIZACJA POLITYKI ENERGETYCZNEJ NA POZIOMIE WOJEWÓDZTWA STAN OBECNY, PRIORYTETY NA PRZYSZŁOŚĆ W KONTEKŚCIE PROWADZONEJ AKTUALIZACJI STRATEGII ROZWOJU WOJEWÓDZTWA. Wydział Programowania

Bardziej szczegółowo

Geografia gospodarcza - opis przedmiotu

Geografia gospodarcza - opis przedmiotu Geografia gospodarcza - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Geografia gospodarcza Kod przedmiotu 07.9-WZ-BezD-GG-S16 Wydział Kierunek Wydział Ekonomii i Zarządzania Bezpieczeństwo narodowe

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie i doktorzy habilitowani Prof. dr hab. Stanisław CZAJA Prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska - logika interwencji (stara i nowa perspektywa)

Unia Europejska - logika interwencji (stara i nowa perspektywa) Warszawa, dn. 17 kwietnia 2007 roku Unia Europejska - logika interwencji (stara i nowa perspektywa) czyli w jakiej grze uczestniczymy i jak w niej moŝna wygrać? Paweł Kolas JODKA Consulting Polityka spójności

Bardziej szczegółowo

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich

Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Rozwój lokalnych rynków pracy a strategie powiatów ziemskich Maciej Tarkowski Sympozjum Wsi Pomorskiej. Obszary wiejskie - rozwój lokalnego rynku pracy - przykłady, szanse, bariery 31 maja - 1 czerwca

Bardziej szczegółowo

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a w perspektywie roku 2020 Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Wrocław 2010 Spis treści Wprowadzenie...7 1. Szanse i zagrożenia dla rozwoju Polski

Bardziej szczegółowo

Fundusze europejskie - opis przedmiotu

Fundusze europejskie - opis przedmiotu Fundusze europejskie - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Fundusze europejskie Kod przedmiotu 14.6-WH-EP-FE-Ć-S14_pNadGen099SI Wydział Kierunek Wydział Humanistyczny Europeistyka i stosunki

Bardziej szczegółowo

Miejskie obszary funkcjonalne w polityce Samorządu. Łukasz Urbanek Departament Rozwoju Regionalnego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Miejskie obszary funkcjonalne w polityce Samorządu. Łukasz Urbanek Departament Rozwoju Regionalnego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Miejskie obszary funkcjonalne w polityce Samorządu Województwa Dolnośląskiego Łukasz Urbanek Departament Rozwoju Regionalnego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Plan prezentacji 1. Obszary

Bardziej szczegółowo

Cele edukacyjne przedmiotu: Co oznacza wprowadzenie perspektywy płci do ekonomii zarówno z punkty widzenia teorii jak też praktyki gospodarczej

Cele edukacyjne przedmiotu: Co oznacza wprowadzenie perspektywy płci do ekonomii zarówno z punkty widzenia teorii jak też praktyki gospodarczej Nazwa przedmiotu: Prowadząca: Opis: Ekonomia i płeć Dr. Ewa Rumińska- Zimny Celem zajęć jest krytyczna analiza głównego nurtu ekonomii z perspektywy płci i przedstawienie założeń Ekonomii Równości (ER).

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Kierunek studiów: europeistyka - studia europejskie

Kierunek studiów: europeistyka - studia europejskie Kierunek studiów: europeistyka - studia europejskie 1. Ogólne dane Profil kształcenia: ogólnoakademicki Poziom kształcenia: drugiego stopnia Forma studiów: niestacjonarne (zaoczne) Czas trwania: 2 lata

Bardziej szczegółowo

Polityka kulturalna Unii Europejskiej

Polityka kulturalna Unii Europejskiej Polityka kulturalna Unii Europejskiej Jedność w różnorodności (oficjalne motto) Rada Europy a Unia Europejska różne role, wspólne wartości Zagadnienia 1. ROLA KULTURY W UE 2. KSZTAŁTOWANIE SIĘ WSPÓŁPRACY

Bardziej szczegółowo

Pakiet ECTS Europeistyka I. IV. Aneks. 4.1. Alfabetyczny wykaz przedmiotów na studiach I stopnia wraz kodami ECTS

Pakiet ECTS Europeistyka I. IV. Aneks. 4.1. Alfabetyczny wykaz przedmiotów na studiach I stopnia wraz kodami ECTS IV. Aneks 4.1. Alfabetyczny wykaz przedmiotów na studiach I stopnia wraz kodami ECTS Uwaga: nie wszystkie przedmioty ujęte w zestawieniu są realizowane w roku ak. 2010-11. Lp. A. Przedmioty kształcenia

Bardziej szczegółowo

Dr GraŜyna Gęsicka. Polska i Unia Europejska po 2013 roku nowe wyzwania. Przemyśl 6 października 2008 r.

Dr GraŜyna Gęsicka. Polska i Unia Europejska po 2013 roku nowe wyzwania. Przemyśl 6 października 2008 r. Dr GraŜyna Gęsicka Polska i Unia Europejska po 2013 roku nowe wyzwania Przemyśl 6 października 2008 r. 1 Dlaczego powstała Unia Europejska? (1) 1. EWWiS (1951) utrzymanie trwałego pokoju między krajami

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Społeczny

Europejski Fundusz Społeczny Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Człowiek- najlepsza inwestycja Joanna Glezman Europejski Fundusz Społeczny Europejski Fundusz Społeczny

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac magisterskich

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac magisterskich Studia II stopnia (magisterskie) stacjonarne rok akademicki 2015/2016 Kierunek Ekonomia Promotorzy prac magisterskich Promotorzy prac magisterskich Prof. dr hab. Stanisław CZAJA Prof. dr hab. Bogusław

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne a zrównoważone gospodarowanie przestrzenią. Paweł Trębacz, WA PW

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne a zrównoważone gospodarowanie przestrzenią. Paweł Trębacz, WA PW Zintegrowane Inwestycje Terytorialne a zrównoważone gospodarowanie przestrzenią Paweł Trębacz, WA PW Spójność terytorialna Traktat Lizboński, 2007 r. Unia wspiera spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE Anna Grontkowska, Bogdan Klepacki SPIS TREŚCI Wstęp Rozdział 1. Miejsce rolnictwa w systemie agrobiznesu Pojęcie i funkcje agrobiznesu Ogniwa agrobiznesu

Bardziej szczegółowo

Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 1)

Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 1) Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 1) Kraków, grudzień 2014 r.. Centrum Doradztwa Rolniczego Oddział w Krakowie

Bardziej szczegółowo

INTEGRACJA EUROPEJSKA

INTEGRACJA EUROPEJSKA A 388687 INTEGRACJA EUROPEJSKA Podręcznik,akademicki redakcja naukowa Antoni Marszałek Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 17 Część pierwsza PODSTAWOWE ZASADY INTEGRACJI 23

Bardziej szczegółowo

POLITYKA GOSPODARCZA POLSKI PO AKCESJI DO UNII EUROPEJSKIEJ

POLITYKA GOSPODARCZA POLSKI PO AKCESJI DO UNII EUROPEJSKIEJ POLITYKA GOSPODARCZA POLSKI PO AKCESJI DO UNII EUROPEJSKIEJ Pod redakcją naukową prof. dr. hab. Stanisława Zięby prof. dr. hab. Eugeniusza Mazurkiewicza ALMAMER WYŻSZA SZKOŁA EKONOMICZNA Warszawa 2007

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Zarządzanie jednostkami samorządu terytorialnego na kierunku Zarządzanie

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Zarządzanie jednostkami samorządu terytorialnego na kierunku Zarządzanie Dr hab. Michał Flieger Katedra Nauk Ekonomicznych Poznań, 1.10.2016 r OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Zarządzanie jednostkami samorządu terytorialnego na kierunku Zarządzanie I. Informacje

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów partnerskich z udziałem kapitału zwrotnego oraz PPP Wybrane aspekty. MARCIN TUMANOW 29 sierpnia 2014 r.

Finansowanie projektów partnerskich z udziałem kapitału zwrotnego oraz PPP Wybrane aspekty. MARCIN TUMANOW 29 sierpnia 2014 r. Finansowanie projektów partnerskich z udziałem kapitału zwrotnego oraz PPP Wybrane aspekty. MARCIN TUMANOW 29 sierpnia 2014 r. PRZEGLĄD REGULACJI UE Zestawienie aktualnych dokumentów Strategia Europa 2020

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI NA KIERUNKU MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE STUDIA STACJONARNE I NIESTACJONARNE II STOPNIA

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI NA KIERUNKU MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE STUDIA STACJONARNE I NIESTACJONARNE II STOPNIA ZAGADNIENIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI NA KIERUNKU MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE STUDIA STACJONARNE I NIESTACJONARNE II STOPNIA 1. Specjalizacja międzynarodowa pojęcie, determinanty, typy 2. Bilans płatniczy

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Samorząd i polityka lokalna Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Socjologiczno-Historyczny Katedra Politologii

SYLABUS. Samorząd i polityka lokalna Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Socjologiczno-Historyczny Katedra Politologii Rzeszów, 1 październik 014 r. SYLABUS Nazwa przedmiotu Samorząd i polityka lokalna Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Socjologiczno-Historyczny Katedra Politologii Kod przedmiotu MK_10 Studia

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG

Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. GWIEZDNY KRĄG Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG Załącznik nr 2 do Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej pn. "GWIEZDNY KRĄG" Zagadnienia VII Olimpiada GWIEZDNY KRĄG I. Zawody I stopnia 1. Społeczeństwo. Definicja społeczeństwa. Pojęcie zbiorowości społecznej.

Bardziej szczegółowo

Dostępne w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej w Kielcach

Dostępne w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej w Kielcach Polityka regionalna region wschodni, województwa: lubelskie, podkarpackie, świętokrzyskie : zestawienie bibliograficzne w wyborze. Wybór i opracowanie Bożena Lewandowska Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka

Bardziej szczegółowo

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011 Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku Zespół ds. opracowania ramowego zintegrowanego programu regionalnego, 7 listopada, 2011 Cele bieżącej i przyszłej polityki: Nowa Polityka

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA LIZBOŃSKA A POLITYKA ZATRUDNIENIA W POLSCE

STRATEGIA LIZBOŃSKA A POLITYKA ZATRUDNIENIA W POLSCE STRATEGIA LIZBOŃSKA A POLITYKA ZATRUDNIENIA W POLSCE Wpływ funduszy unijnych na tworzenie nowych miejsc pracy dr Jerzy Kwieciński Podsekretarz Stanu Warszawa, 17 maja 2007 r. 1 Odnowiona Strategia Lizbońska

Bardziej szczegółowo

ADMINISTRACJA PUBLICZNA NA PROGU XXI WIEKU. Wyzwania i oczekiwania

ADMINISTRACJA PUBLICZNA NA PROGU XXI WIEKU. Wyzwania i oczekiwania ADMINISTRACJA PUBLICZNA NA PROGU XXI WIEKU. Wyzwania i oczekiwania Red.: Joachim Osiński Wprowadzenie Administracja publiczna na tle ewolucji instytucji państwa w XX i XXI wieku (Joachim Osiński) 1. Instytucja

Bardziej szczegółowo

WZÓR OPISU PRZEDMIOTU - SYLABUSA

WZÓR OPISU PRZEDMIOTU - SYLABUSA Załącznik nr 1 do Zarządzenia Rektora UR Nr 4/01 z dnia 0.01.01r. WZÓR OPISU PRZEDMIOTU - SYLABUSA Nazwa przedmiotu Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Fundusze strukturalne UE Wydział Prawa i Administracji

Bardziej szczegółowo

Wspólne Polityki UE Wspólne polityki w sferze przemysłu

Wspólne Polityki UE Wspólne polityki w sferze przemysłu Wspólne Polityki UE Wspólne polityki w sferze przemysłu Dr Katarzyna Śledziewska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Polityka przemysłowa jest ściśle powiązana z ogólną polityką społeczno-gospodarczą

Bardziej szczegółowo

Strategia EUROPA 2020 / Adamus, Łukasz.- Journal of Ecology and Health.- 2011, R.15, nr 1, s. 2

Strategia EUROPA 2020 / Adamus, Łukasz.- Journal of Ecology and Health.- 2011, R.15, nr 1, s. 2 Publikacje pracowników w 2011 roku Strategia EUROPA 2020 / Adamus, Łukasz.- Journal of Ecology and Health.- 2011, R.15, nr 1, s. 2 Perspektywy rozwoju zrównoważonego budownictwa w świetle wybranych międzynarodowych

Bardziej szczegółowo