Przydatność prokalcytoniny w diagnostyce i leczeniu zakażeń bakteryjnych u noworodków. Jerzy Szczapa Uniwersytet Medyczny Poznań

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przydatność prokalcytoniny w diagnostyce i leczeniu zakażeń bakteryjnych u noworodków. Jerzy Szczapa Uniwersytet Medyczny Poznań"

Transkrypt

1 Przydatność prokalcytoniny w diagnostyce i leczeniu zakażeń bakteryjnych u noworodków Jerzy Szczapa Uniwersytet Medyczny Poznań

2 Epidemiologia sepsy Rocznie 4 mln. zgonów dzieci w tym 35% z powodu sepsy (Lawn I.E. i wsp. Int. J. Epidemiol. 2006) Zakażenie w.maciczne - 35% ryzyko ciężkiego zakażenia u wcześniaków (Goldenberg R.I. NEJM 2000) 50% wcześniaków wymaga diagnostyki w kierunku zakażenia i leczenia antybiotykami (Stoll. B. Semin. Perinatol. 2003) W USA około 600 tys. noworodków rocznie badanych w kierunku sepsy z nich leczona antybiotykami (Escobar G.I. Pediatrics 1999) Ciężka sepsa: 3%o ogółu noworodków - 4/5 < 2500g - 2/3 < 1500g (Watson. Am. J. Respir. Care Med. 2003)

3 Epidemiologia sepsy Sepsa pozostaje główną przyczyną zgonów u pacjentów leczonych w oddziałach intensywnej terapii - 12,1% wśród pacjentów przyjętych bez zakażenia - 43% u pacjentów zakażonych Albert I.C. i wsp. Am. J. Respir. Care. Med. 2003

4 Wskaźniki zakażenia Stosowane rutynowo: Całkowita liczba granulocytów Wskaźnik leukocytarny Liczba płytek krwi CRP Badania bakteriologiczne W trakcie badań: Kachektyna Receptor krążący dla TNF Interleukiny: 1beta, 6, 8, 10 Antagonista receptora Il-1 GM CSF Neopteryna Prokalcytonina PMN-elastaza Antygen powierzchniowy granulocytów CD 11b

5 Czułość i swoistość oraz dodatnia (PPV) i ujemna (NPV) wartość predykcyjna stosowanych biomarkerów sepsy u noworodków TEST CZUŁOŚĆ SWOISTOŚĆ PPV NPV Posiew z krwi WBC < 4000 > Stosunek I/T > 0, CRP > 10 mg/dl IL 8 > 70pg/ml I/T + CRP IL-8 + CRP c PCR STREM Wg. Hague KN 2003

6 Prokalcytonina (PCT) PCT - peptyd złożony z 116 aminokwasów - enzymatyczna degradacja do peptydów o mniejszej masie cząsteczkowej - końcowy produkt kalcytonina (32 aminokwasy) - PCT jak i inne prekursory obecne we krwi człowieka Czułość zdolność testu do wykrycia choroby Swoista zdolność testu do wykluczenia choroby

7 Prokalcytonina (PCT) Pre-prokalcytonina Sekwencja sygnalna Prokalcytonina (PCT) - 116AA region N-końcowy Kalcytonina - 32AA Katakalcyna FIZJOLOGIA: Synteza PCT w komórkach neuroendokrynnych (komórki C tarczycy) kalcytonina ZAKAŻENIE BAKTERYJNE: Wzrost stężenia PCT poprzez: proteoliza 1. Sekrecja poza tarczycą (wątroba, płuca, jelita) oraz w monocytach i leukocytach 2. Nieaktywna proteoliza endo- i egzotoksyny, cytokiny NORMA ZAKAŻENIE WIRUSOWE ZAKAŻENIE BAKTERYJNE < 0,1 ng/ml < 1,0 ng/ml > ng/ml Al.-Nawas B., Eur J Med. Res 1996; Monneret G., Infection 1999, Muller B. J.Clin Metab. 2001

8 Synteza PCT u człowieka Synteza PCT u zdrowego człowieka w komórkach C Tarczycy (proces endokrynny (Kalcytonina regulacja Ca i P) Synteza w innych tkankach,nadnerczach, śledzionie, mózgu, rdzeniu kręgowym, wątrobie, trzustce, jelitach, płucach, tkance tłuszczowej, jądrach, żołądku Alternatywna synteza PCT w zakażeniach bakteryjnych - indukcja syntezy poprzez cytokiny IL-1β, TNFα oraz elementy błon komórkowych bakterii jak LPS i peptoglikany (Miller B. i wsp.2001)

9 Działanie PCT u człowieka Funkcja PCT nie wyjaśniona - wewnątrzkomórkowa produkcja camp (Burns DM. 1989) - modyfikacja chemotaksji monocytów (Wiederman F.I. 2002) - regulacja integryny CD11b (Monneret. L. 2003) Wysokie stężenia PCT w eksperymentalnej sepsie u chomików zwiększają śmiertelność (Nylen i wsp. 1998) PCT może wywoływać efekt toksyczny Imunoneutralizacja PCT może być korzystna dla człowieka Prawdopodobna rola biomarkera podczas transdukcji sygnałów oraz w procesach septycznych

10 Rola PCT w eksperymentalnej sepsie (chomiki) (wg. Nylen i wsp. 1998)

11 Synteza PCT w zakażeniach bakteryjnych Dwa mechanizmy syntezy - < 2 godzin od stymulacji bakteryjnej niewielkie uwalnianie PCT przez monocyty stymulowane cytokinami - > 18 godzin wysoki, wyrzut PCT z tkanek parynchymalnych w następstwie działania czynników stymulujących Linscheid i wsp. Crit. Care. Med. 2004

12 Synteza PCT a zakażenia wirusowe Interferon γ uwalniany przez wirusy w komórkach hamuje uwalnianie PCT Przydatność PCT w różnicowaniu zakażeń wirusowych i bakteryjnych Genderel i wsp. 1999

13 Stężenia PCT w komórkach stymulowanych IL - 1β lub IL-1β i INFα (wg. Linscheid i wsp. 2003)

14 Kinetyka PCT Wczesny i wysoce specyficzny wzrost w następstwie uogólnionego zakażenia (Harbarth S. i wsp. Respir. Crit.Care.Med. 2001) Istotny wzrost stężenia 3-6 godzin po zadziałaniu czynnika zakaźnego Normalizacja poziomu < 0,5 µg/ml w ciągu 24 godzin po ustaniu działania czynnika zakaźnego (Meisner M. i wsp. Clin. Chem. Lab. Med. 2000) Przydatność w monitorowaniu przebiegu zakażenia bakteryjnego oraz skuteczności leczenia

15 Kinetyka PCT u noworodków Wzrost stężenia po 2 godzinach od zakażenia Różnicowanie zapalenia o etiologii zakaźnej i niezakaźnej Różnicowanie zakażenia o etiologii bakteryjnej od wirusowej Różnicowanie stopnia nasilenia sepsy, uogólnionej reakcji zapalnej, niewydolności narządowej Obniżenie stężenia o 50% po 2 dobach po zastosowania leczenia C.Chiesa et al., Clin Inf Dis, 1998, 26:

16 Rozkład wartości PCT (95% CI) u zdrowych noworodków w ciągu pierwszych 48 godzin życia Chiesa C.Clin.Inf.Dis.1998

17 Zmiany stężenia PCT u noworodków w ciągu pierwszych 48 godzin po urodzeniu (95% CI) Wiek (godziny) PCT (µg/l)

18 Rozkład wartości PCT z wczesną postacią sepsy w ciągu pierwszych 48 godzin życia noworodków Chiesa C.Clin.Inf.Dis.1998

19 Wartość diagnostyczna PCT u dzieci z podejrzeniem sepsy w porównaniu z liczbą neutrofilli i CRP Materiał: 80 dzieci ( wiek 3.1 lat) z podejrzeniem sepsy Metoda: oznaczenia w 6, 12, 24 i 48 godzinie Oznaczenia PCT metoda imunolumimetryczną Wyniki: - wysokie wartości PCT (1,0-722 µg/ml w pierwszym badaniu; Brak istotnego dalszego wzrostu - w okresie późniejszym Wzrost wartości niezależnie od wieku pacjentów Najwyższe wartości w wstrząsie septycznym, MODS i u tych pacjentów którzy zmarli Wnioski: Stężenie PCT wzrasta gwałtownie u dzieci z sepsą i ma lepszą wartość prognostyczną niż CRP i liczba neutrofili Flores-Casado I. i wsp. Pediatr.Crit.Care.Med. 2003

20 Definicje stosowanych wskaźników oceny badań Krzywa ROC zależność pomiędzy czułością (odsetek noworodków zakażonych z dodatnim wynikiem testu) a odsetkiem dzieci nie zakażonych z dodatnim wynikiem testu. Wartość predykcji dodatniej (PPV) odsetek dzieci z dodatnim wynikiem testu, które uległy zakażeniu Wartość predykcji ujemnej (NPV) odsetek noworodków z ujemnym wynikiem u których nie stwierdzono zakażenia

21 Krzywe ROC określające optymalne wartości odcięcia dla CRP i PCT w diagnostyce inwazyjnych i nieinwazyjnych zakażeń u dzieci gorączkujących Lopez A.F. i wsp. Pediatr.Infect.Dis. J.2003

22 CRP a PCT w diagnostyce zakażeń PCT ma wyższość diagnostyczną nad CRP w różnicowaniu między zakażeniami wirusowymi a bakteryjnymi oraz wykrywaniu inwazyjnych zakażeń bakteryjnych między 1 a 36 m. życia PCT jest doskonałym wczesnym markerem infekcji bakteryjnych potwierdzającym inwazyjne zakażenie w ciągu pierwszych 12 godzin u dzieci gorączkujących Lopez A. Pediatr. Infect.Dis.J.2003

23 Przydatność oznaczeń PCT we krwi pępowinowej Stężenie PCT we krwi pępowinowej jest wczesnym i różnicującym markerem wczesnego zakażenia istotnie dokładniejszym niż oznaczenie CRP (Joram i wsp. Arch. Dis. Child. Fetal Neonatal Ed. 2006)

24 Zmiany stężeń PCT (µg/l) w zależności od dojrzałości noworodka w diagnostyce wczesnych zakażeń Dojrzałość po urodzeniu 24 godz. 80 godz. Donoszone 0,08 (0,01-0,56) 2,9 (0,4-18,7) 0,3 (0,04-1,8) Wcześniaki 0,07 (0,01-0,56) 21-22godz. 6,5 (0,9-48,4) > 5 doby > 0,1 (0,01-0,8) Chiesa i wsp. Clin. Acta 2011

25 Dokładność rozpoznania sepsy w oparciu o dane kliniczne z i bez oznaczeń PCT (Harbarth. Am. J. Respir. Crit. Care. Med. 2001)

26 Wartości PCT u zdrowych noworodków z objawami sepsy w ciągu pierwszych 48 godzin po urodzeniu o zdrowe noworodki (n 83), 95% CI o z objawami sepsy (n 38) 95% CI (Altunhan i wsp. Int. J. Inect. Dis. 2011)

27 Przydatność PCT w diagnostyce późnych zakażeń szpitalnych Wartość PCT > 0,6 µg/l pozwala na zróżnicowanie pomiędzy zakażonymi i niezakażonymi noworodkami w szpitalu Wyższa czułość niż CRP (Jacquot i wsp. Arch. Dis. Child. Fetal. Neo. 2009)

28 Krzywe ROC w diagnostyce późnych zakażeń dla PCT i CRP (Jacquot i wsp. Arch. Dis. Child. Fet. Neo. 2009)

29 Zmiany stężeń PCT w zależności od dojrzałości noworodka Wcześniaki wykazują: - wcześniejszy wzrost stężeń - wyższy i przedłużony poziom PCT - Cukrzyca ciążowa iprom zwiększają wartości PCT (Chiesa i wsp. Clin. Chim. Acta. 2011)

30 Prawdopodobieństwo ryzyka zakażenia w zależności od wartości PCT (Sidor i wsp. Scand. J. Infect. Dis. 2007)

31 Porównanie wartości diagnostycznej PCT w zestawieniu z innymi markerami zakażenia u noworodków Borkowska M., Szczapa J., Postępy Neonatologii 2006

32 Cel pracy Ocena wartości diagnostycznej prokalcytoniny w rozpoznawaniu zakażeń wczesnych i późnych u noworodków Porównanie wartości diagnostycznej prokalcytoniny z rutynowo stosowanymi wskaźnikami zakażenia: leukocytozą wskaźnikiem leukocytarnym, płytkami krwi, CRP

33 Metodyka DZIECI ZDROWE godziny po porodzie DZIECI CHORE - zakażenia wczesne: 0-72 godziny po porodzie - zakażenia późne: 0-72 godziny od wystąpienia objawów BADANIA: - Prokalcytonina (PCT) - Białko C-reaktywne (CRP) - Leukocyty (WBC) - Płytki krwi (PLT) - Wskaźnik leukocytarny (I:T)

34 Materiał Dzieci zdrowe 119 Sepsa 45 Dzieci chore 162 Zapalenie płuc 117

35 Metodyka oznaczeń prokalcytoniny Test immunolumimetryczny (Lumitest PCT Brahms Diagnostica GmBH Berlin) wykonywany na aparacie do pomiarów luminometrycznych LUMAT LB 9507 (EG&G Berthold)

36 Leukocyty WBC (G/l) ,25 SD 19,11 21,43 SD 16,63 23,93 SD 17,70 16,45 SD 7, POSOCZNICA ZAPALENIE DZIECI DZIECI PŁUC CHORE ZDROWE POS:ZDROWE* Z.PŁUC:ZDROWE CHORE:ZDROWE* POS: Z.PŁUC *p<0,05

37 Wskaźnik leukocytarny I:T 0,25 0,20 0,15 0,10 0,5 0,153 SD 0,10 0,093 SD 0,93 0,119 SD 0,10 0,055 SD 0,05 POSOCZNICA ZAPALENIE DZIECI DZIECI PŁUC CHORE ZDROWE POS:ZDROWE* Z.PŁUC:ZDROWE CHORE:ZDROWE* POS: Z.PŁUC *p<0,05

38 Płytki krwi PLT 350 (G/l) ,8 SD 73,25 241,5 SD 81,20 200,91 SD 90,31 259,97 SD 92, POSOCZNICA ZAPALENIE DZIECI DZIECI PŁUC CHORE ZDROWE POS:ZDROWE* Z.PŁUC:ZDROWE CHORE:ZDROWE* POS: Z.PŁUC* *p<0,05

39 Białko C-reaktywne CRP (mg/l) ,34 SD 52,05 31,82 SD 39,35 45,33 SD 47,24 5,20 SD 18,78-25 POSOCZNICA ZAPALENIE DZIECI DZIECI PŁUC CHORE ZDROWE POS:ZDROWE* Z.PŁUC:ZDROWE* CHORE:ZDROWE* POS: Z.PŁUC *p<0,05

40 Prokalcytonina PCT (ng/ml) ,06 SD 53,15 24,35 SD 38,69 49,51 SD 48,49 2,65 SD 3,97-25 POSOCZNICA ZAPALENIE DZIECI DZIECI PŁUC CHORE ZDROWE POS:ZDROWE* Z.PŁUC:ZDROWE* CHORE:ZDROWE* POS: Z.PŁUC* *p<0,05

41 Wartość diagnostyczna badanych wskaźników zakażenia Czułość % (95% CI) Swoistość % (95% CI) PPV% NPV% LR PCT>2 85,8 82,3 78,5 79,8 1,0 CRP 79,0 78,9 73,4 83,6 1,0 PLT 26,5 96,6 48,9 89,5 0,2 WBC 29,0 90,7 48,4 81,0 0,3 I:T 34,5 94,1 51,3 88,8 0,3 PPV - dodatnia wartość predykcyjna NPV - ujemna wartość predykcyjna LR - wskaźnik wiarygodności

42 Wnioski Noworodki z zakażeniem wczesnym wykazywały istotnie wyższą wartość prokalcytoniny w porównaniu z noworodkami niezakażonymi Przydatność diagnostyczna Prokalcytoniny wykazuje wysoką czułość i swoistość w rozpoznaniu zarówno zakażeń wczesnych jak i późnych, przewyższającą rutynowo stosowane wskaźniki infekcji

43 Metaanaliza wartości diagnostycznej PCT w sepsie u noworodków Materiał - Analiza 16 badań (1,959 noworodków) u noworodków z potwierdzoną klinicznie lub mikrobiologicznie sepsą w porównaniu z wartościami PCT w grupach chorych dzieci z innych powodów Metoda: - Metaanaliza (bivariate) czułości swoistości w oparciu o krzywe ROC

44 Metaanaliza wartości diagnostycznej PCT w sepsie u noworodków (c.d.) Wyniki - Czułość (95% CI) 81% (74-87%) - Swoistość (95% CI) 79% (69-87%) - Krzywa ROC określająca wartość diagnostyczną wynosiła 0,87 - Dokładność diagnostyczna PCT wyższa u noworodków z późną postacią sepsy (AUC 0,95) (< 72g. życia) v.s. wczesną postacią (AUC 0,78) - wysoka heterogeniczność statystyczna Wnioski - Stężenie PCT u noworodków z sepsą w surowicy krwi wykazuje bardzo dobrą wartość diagnostyczną (AUC = 0,87) Vouloumanou E.K. i wsp. Intensive Care Med. 2011

45 Sumaryczne przedstawienie krzywych czułości i swoistości PCT w diagnostyce sepsy u noworodka (wg. Vouloumanou F. 2011)

46 Sumaryczne przedstawienie krzywych czułości i swoistości PCT w diagnostyce sepsy o wczesnym początku (wg. Vouloumanou E. 2011)

47 Sumaryczne przedstawienie krzywych dzułości i swoistości PCT w diagnostyce sepsy o późnym początku (wg. Vouloumanou E. 2001)

48 Przydatność PCT w antybiotykoterapii empirycznej RCT (121 noworodków) donoszonych i bliskich donoszenia W grupie noworodków leczonych antybiotykami oznaczenie PCT pozwoliło na istotne (o 33%) skrócenie czasu terapii Czas skrócenia antybiotykoterapii wyniósł 22,4 godzin (Stocker i wsp. Neonatology 2010)

49 Typowy przebieg zmian poziomu PCT w surowicy pacjenta w zależności od skuteczności leczenia antybiotykami (wg. Stüber 2001)

50 Wskazania do antybiotykoterapii w zależności od wartości Prokalcytoniny (Christ Crain M Yearbook of intensive care and emergency Medicine)

51 Porównanie antybiotykoterapii u pacjentów z LRTI w grupie bez i z oznaczeniem PCT (Crain Christ M. i wsp. 2005)

52 Przydatność PCT w terapii antybiotykowej Materiał pacjentów z zapaleniem płuc Wyniki - Możliwość skrócenia leczenia do 5 dni w grupie monitorowanej PCT v.s. 13 dni w grupie kontrolnej Christ-Crain i wsp Am. J. Respir. Crit. Care. Med.

53 Wskazania do antybiotykoterapii w zależności od wartości PCT < 0,1 µg/l brak zakażenia bakteryjnego brak wskazań do antybiotykoterapii przy wcześniejszym podaniu przerwać po 1-3 dniach, kontrola PCT 0,1-0,25 µg/l małe prawdopodobieństwo infekcji brak wskazań do leczenia rozważyć antybiotykoterapie u pacjentów w ciężkim stanie 0,25-0,5 µg/l możliwość infekcji bakteryjnej wskazane zastosowanie lub kontynuacja antybiotykoterapii > 0,5 µg/l poważne podejrzenie zakażenia bakteryjnego wskazania do zastosowania lub kontynuacji antybiotykoterapii Wg. Christ-Crain M. 2007

54 Różnica w przeżywalności pacjentów w grupach z wzrastającymi poziomami PCT (> 1,0 ng/ml) i z obniżającymi się stężeniami PCT (Jensen W. i wsp. 2006)

55 Podsumowanie PCT jest czułym i specyficznym markerem zakażeń bakteryjnych łącznie z sepsą Szybki wzrost stężeń PCT, krótki okres półtrwania oraz szybka normalizacja poziomu po ustaniu działania czynnika infekcyjnego pozwala na monitorowanie przebiegu zakażenia bakteryjnego oraz ocenę skuteczności i bezpieczne ograniczenie czasu prowadzenia antybiotykoterapii PCT pozwala na różnicowanie zakażeń bakteryjnych i wirusowych Utrzymywanie się wzrostu wartości PCT jest niezależnym wskaźnikiem zgonu w ciężkich zakażeniach bakteryjnych PCT jest cennym markerem zakażeń bakteryjnych, który winien być szeroko stosowany w praktyce klinicznej W przyszłości należy wyjaśnić mechanizmy regulacji i biologicznego działania PCT w zakażeniach

56

PROKALCYTONINA infekcje bakteryjne i sepsa. wprowadzenie

PROKALCYTONINA infekcje bakteryjne i sepsa. wprowadzenie PROKALCYTONINA infekcje bakteryjne i sepsa wprowadzenie CZĘŚĆ PIERWSZA: Czym jest prokalcytonina? PCT w diagnostyce i monitowaniu sepsy PCT w diagnostyce zapalenia dolnych dróg oddechowych Interpretacje

Bardziej szczegółowo

Stężenie prokalcytoniny a martwicze zapalenie jelit. Maria Katarzyna Borszewska-Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka WUM

Stężenie prokalcytoniny a martwicze zapalenie jelit. Maria Katarzyna Borszewska-Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka WUM Stężenie prokalcytoniny a martwicze zapalenie jelit Maria Katarzyna Borszewska-Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka WUM KONFLIKT INTERESÓW Abbvie Chiesi PROKALCYTONINA Prokalcytonina

Bardziej szczegółowo

Anna Durka. Opiekun pracy: Dr n. med. Waldemar Machała

Anna Durka. Opiekun pracy: Dr n. med. Waldemar Machała Anna Durka Zastosowanie aktywowanego białka C (Xigris) u pacjentów leczonych z powodu ciężkiej sepsy w II Zakladzie Anestezjologii i Intensywnej Terapii USK nr 2 im. WAM w Łodzi. Opiekun pracy: Dr n. med.

Bardziej szczegółowo

Pozaszpitalne zapalenia płuc u dzieci

Pozaszpitalne zapalenia płuc u dzieci Pozaszpitalne zapalenia płuc u dzieci Katarzyna Krenke Klinika Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Thorax 2011;66: suppl. 2 Zapalenia płuc - etiologia Nowe czynniki

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 20/2014 z dnia 7 stycznia 2014 r. o projekcie programu Program skutecznego zwalczania infekcji poprzez szybkie

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz

Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz Diagnostyka mikrobiologiczna zakażeń krwi Paweł Zwierzewicz Diagnostyka mikrobiologiczna sepsy oferta firmy biomerieux Automatyczne analizatory do posiewów krwi Automatyczne analizatory do identyfikacji

Bardziej szczegółowo

PRAGNIEMY RÓWNIEŻ PODZIĘKOWAĆ:

PRAGNIEMY RÓWNIEŻ PODZIĘKOWAĆ: TREŚĆ TEJ BROSZURY POWSTAŁA DZIĘKI ZAANGAŻOWANIU: Dr Philippa SCHUETZ Dr hab. Wydziału Endokrynologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego Kantonsspital Aarau, Tellstrasse CH -5001 Aarau, Szwajcaria

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Przydatność oznaczania NGAL w surowicy i w moczu u niemowląt we wczesnym rozpoznawaniu zakażenia układu moczowego

Przydatność oznaczania NGAL w surowicy i w moczu u niemowląt we wczesnym rozpoznawaniu zakażenia układu moczowego Przydatność oznaczania NGAL w surowicy i w moczu u niemowląt we wczesnym rozpoznawaniu zakażenia układu moczowego Grażyna Krzemień, Agnieszka Szmigielska, Małgorzata Pańczyk-Tomaszewska, Dominika Adamczuk

Bardziej szczegółowo

Wirus zapalenia wątroby typu B

Wirus zapalenia wątroby typu B Wirus zapalenia wątroby typu B Kliniczne następstwa zakażenia odsetek procentowy wyzdrowienie przewlekłe zakażenie Noworodki: 10% 90% Dzieci 1 5 lat: 70% 30% Dzieci starsze oraz 90% 5% - 10% Dorośli Choroby

Bardziej szczegółowo

EWA HELWICH Instytut Matki i Dziecka w Warszawie

EWA HELWICH Instytut Matki i Dziecka w Warszawie VI KONGRES Polskiego Towarzystwa Medycyny Perinatalnej Poznań, 26 28 września 2013 Polska Sieć Neonatologiczna EWA HELWICH Instytut Matki i Dziecka w Warszawie Nadzór celowany w odniesieniu do najważniejszych

Bardziej szczegółowo

Gorączka niejasnego pochodzenia w grupie niemowląt i młodszych dzieci

Gorączka niejasnego pochodzenia w grupie niemowląt i młodszych dzieci wymaga gorączka niejasnego pochodzenia (również FWS fever without source) zarówno przedłużająca się, jak i ostra u dzieci najmłodszych (w wieku poniżej 3 lat). Odrębności symptomatologii wczesnego okresu

Bardziej szczegółowo

Materiał i metody. Wyniki

Materiał i metody. Wyniki Abstract in Polish Wprowadzenie Selen jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Selen jest wbudowywany do białek w postaci selenocysteiny tworząc selenobiałka (selenoproteiny).

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka molekularna w OIT

Diagnostyka molekularna w OIT Diagnostyka molekularna w OIT B A R B A R A A D A M I K K A T E D R A I K L I N I K A A N E S T E Z J O L O G I I I I N T E N S Y W N E J T E R A P I I U N I W E R S Y T E T M E D Y C Z N Y W E W R O C

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Polityka antybiotykowa w oddziale pediatrycznym Adam Hermann Zespół Kontroli Zakażeń Szpitalnych Stowarzyszenie Higieny Lecznictwa Fundacja Instytut Profilaktyki Zakażeń Adam Hermann Stare Jabłonki 05-07.10.2014r.

Bardziej szczegółowo

TROMBOELASTOMETRIA W OIT

TROMBOELASTOMETRIA W OIT TROMBOELASTOMETRIA W OIT Dr n. med. Dominika Jakubczyk Katedra i Klinika Anestezjologii Intensywnej Terapii Tromboelastografia/tromboelastometria 1948 - Helmut Hartert, twórca techniki tromboelastografii

Bardziej szczegółowo

BIOMARKERY A DIAGNOSTYKA VAP JEAN YVES FAGON, CRITICAL CARE 2011;15;130

BIOMARKERY A DIAGNOSTYKA VAP JEAN YVES FAGON, CRITICAL CARE 2011;15;130 BIOMARKERY A DIAGNOSTYKA VAP JEAN YVES FAGON, CRITICAL CARE 2011;15;130 BIOMARKERY Poszukiwania biomarkeru diagnostycznego dla VAP (Ventilatorassociated pneumonia) trwały ponad 15 lat, W tym czasie odkryto

Bardziej szczegółowo

Tomasz Wróblewski, Czesław Marcisz, Grażyna Kurzawska

Tomasz Wróblewski, Czesław Marcisz, Grażyna Kurzawska Postepy Hig Med Dosw. (online), 2004; 58: 495-505 www.phmd.pl Review Received: 2004.09.20 Accepted: 2004.12.02 Published: 2004.12.29 Przydatność diagnostyczna prokalcytoniny w pozaszpitalnych zakażeniach

Bardziej szczegółowo

Prokalcytonina - sygnał

Prokalcytonina - sygnał Prokalcytonina - sygnał wczesnego ostrzegania u noworodka Andrzej Piotrowski Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Uniwersytet Medyczny w Łodzi Sepsa u noworodka Jest obarczona ryzykiem wystąpienia poważnych

Bardziej szczegółowo

x ± SD (min max) 7,676 ± 2,821 (4,7 19,1) 4,35 ± 0,48 (3,4 5,33) 13,36 ± 1,66 (7,1 16,6) 39,6 ± 4,3 (25 47) 216,2 ± 61,7 (72 349)

x ± SD (min max) 7,676 ± 2,821 (4,7 19,1) 4,35 ± 0,48 (3,4 5,33) 13,36 ± 1,66 (7,1 16,6) 39,6 ± 4,3 (25 47) 216,2 ± 61,7 (72 349) 4. WYNIKI 4. 1. Ocena parametrów laboratoryjnych u chorych z bólem w klatce piersiowej w chwili przyjęcia do Izby Przyjęć /Szpitalnego Oddziału Ratunkowego. U wszystkich osób zakwalifikowanych do grupy

Bardziej szczegółowo

Skale i wskaźniki jakości leczenia w OIT

Skale i wskaźniki jakości leczenia w OIT Skale i wskaźniki jakości leczenia w OIT Katarzyna Rutkowska Szpital Kliniczny Nr 1 w Zabrzu Wyniki leczenia (clinical outcome) śmiertelność (survival) sprawność funkcjonowania (functional outcome) jakość

Bardziej szczegółowo

Poradnia Immunologiczna

Poradnia Immunologiczna Poradnia Immunologiczna Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 Szanowni Państwo, Uprzejmie informujemy, że w Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli funkcjonuje

Bardziej szczegółowo

Metody diagnozowania i chirurgicznego leczenia martwiczego zapalenia trzustki.

Metody diagnozowania i chirurgicznego leczenia martwiczego zapalenia trzustki. Metody diagnozowania i chirurgicznego leczenia martwiczego zapalenia trzustki. Ciężką postać ostrego zapalenia trzustki stwierdza się u 15-20% chorych. Śmiertelność w przypadku martwiczego zapalenia trzustki

Bardziej szczegółowo

PROKALCYTONINA. Małgorzata Mikaszewska-Sokolewicz

PROKALCYTONINA. Małgorzata Mikaszewska-Sokolewicz PROKALCYTONINA Małgorzata Mikaszewska-Sokolewicz I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii WUM Kierownik Kliniki Doc dr hab. med. Tomasz Łazowski Zakażenie Zakażenie jest złożonym zjawiskiem w którym

Bardziej szczegółowo

Prokalcytonina. Infekcje Bakteryjne i Sepsa. Rozwiązania Diagnostyczne w Badaniach Pilnych. VIDAS Emergency Panel S PCT

Prokalcytonina. Infekcje Bakteryjne i Sepsa. Rozwiązania Diagnostyczne w Badaniach Pilnych. VIDAS Emergency Panel S PCT Rozwiązania Diagnostyczne w Badaniach Pilnych VIDAS Emergency Panel 8-7 / 8PL997A / Ten dokument nie jest prawnie obowiązujący. biomérieux S.A. zastrzega prawa do modyfikacji bez powiadomienia / BIOMÉRIEUX

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI Załącznik nr 12 do zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI ICD 10 D80 w tym D80.0, D80.1, D80.3, D80.4,

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Problemy diagnostyki mikrobiologicznej czyli ujemnych posiewów przy ewidentnej infekcji Anna Polewczyk II Klinika Kardiologii Świętokrzyskie Centrum Kardiologii Wydział Nauk o Zdrowiu UJK Kielce Problemy

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Definicja Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50)

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) Załącznik B.32. LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY A. Leczenie infliksymabem 1. Leczenie choroby Leśniowskiego-Crohna (chlc)

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23 Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50)

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) Załącznik B.32. LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY SCHEMAT DAWKOWANIA LEKÓW W PROGRAMIE BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W

Bardziej szczegółowo

PILNA DIAGNOZA. Sepsa. Prokalcytonina. Diagnostyka źródłem dobrego zdrowia

PILNA DIAGNOZA. Sepsa. Prokalcytonina. Diagnostyka źródłem dobrego zdrowia PILNA DIAGNOZA Sepsa Prokalcytonina Diagnostyka źródłem dobrego zdrowia biomérieux Polska Sp. z o.o. ul. Żeromskiego 17 01-882 Warszawa tel.: (48) 22 569 85 00 Fax: (48) 22 569 85 54 www.biomerieux.pl

Bardziej szczegółowo

Sepsa u noworodka. przypadki EOS i LOS w pytaniach. Ryszard Lauterbach Goniądz 2015

Sepsa u noworodka. przypadki EOS i LOS w pytaniach. Ryszard Lauterbach Goniądz 2015 Sepsa u noworodka przypadki EOS i LOS w pytaniach Ryszard Lauterbach Goniądz 2015 Przypadek 1 - EOS Poród drogami natury w 38 6 / 7 tygodniu u 30 letniej kobiety wody płodowe podbarwione smółką W wywiadzie

Bardziej szczegółowo

Zadanie pytania klinicznego (PICO) Wyszukanie i selekcja wiarygodnej informacji. Ocena informacji o metodzie leczenia

Zadanie pytania klinicznego (PICO) Wyszukanie i selekcja wiarygodnej informacji. Ocena informacji o metodzie leczenia Praktykowanie EBM Krok 1 Krok 2 Krok 3 Krok 4 Zadanie pytania klinicznego (PICO) Wyszukanie i selekcja wiarygodnej informacji Ocena informacji o metodzie leczenia Podjęcie decyzji klinicznej na podstawie

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Najważniejsze zagrożenia epidemiczne w oddziałach dziecięcych w Polsce Dr med. Paweł Grzesiowski STOWARZYSZENIE HIGIENY LECZNICTWA SZPITAL SPECJALISTYCZNY ŚW. ZOFII W WARSZAWIE FUNDACJA INSTYTUT PROFILAKTYKI

Bardziej szczegółowo

Zakażenia w Oddziałach Intensywnej Terapii SEPSA Możliwe miejsca zakażenia Czynniki patogenne Bakterie G dodatnie, G ujemne Bakterie beztlenowe Grzyby Wirusy Pierwotniaki Zakażenia szpitalne Występują

Bardziej szczegółowo

Udary mózgu w przebiegu migotania przedsionków

Udary mózgu w przebiegu migotania przedsionków Udary mózgu w przebiegu migotania przedsionków Dr hab. med. Adam Kobayashi INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII, WARSZAWA Pacjenci z AF cechują się w pięciokrotnie większym ryzykiem udaru niedokrwiennego

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE I ROLA POCT W OIT. Andrzej Kübler Katedra i I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu

MIEJSCE I ROLA POCT W OIT. Andrzej Kübler Katedra i I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu MIEJSCE I ROLA POCT W OIT Andrzej Kübler Katedra i I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu CO OZNACZA POCT POCT (Point-of-care testing) - oznacza wykonywanie

Bardziej szczegółowo

SHL.org.pl SHL.org.pl

SHL.org.pl SHL.org.pl Infekcje układów sterujących pracą serca - podziały, kryteria oceny rozległości infekcji Anna Polewczyk II Klinika Kardiologii Świętokrzyskie Centrum Kardiologii Wydział Nauk o Zdrowiu UJK Kielce Infekcje

Bardziej szczegółowo

Standardy leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Rekomendacje Polskiej Grupy Ekspertów HCV - maj 2010

Standardy leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Rekomendacje Polskiej Grupy Ekspertów HCV - maj 2010 Standardy leczenia wirusowych zapaleń wątroby typu C Rekomendacje Polskiej Grupy Ekspertów HCV - maj 2010 1. Leczeniem powinni być objęci chorzy z ostrym, przewlekłym zapaleniem wątroby oraz wyrównaną

Bardziej szczegółowo

2013-07-03. Co nam daje bank mleka ludzkiego? Historia. Banki mleka na świecie. Maria Wilińska

2013-07-03. Co nam daje bank mleka ludzkiego? Historia. Banki mleka na świecie. Maria Wilińska Co nam daje bank mleka ludzkiego? MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NAUKOWO-SZKOLENIOWA "NEONATUS 2013" 24-25 maja 2013 r. Maria Wilińska Historia 2013-05-24 2 Banki mleka na świecie 2013-05-24 3 1 Banki mleka

Bardziej szczegółowo

SLAJDY WYBRANE I ZMODYFIKOWANE POD KĄTEM PREZENTACJI W INTERNECIE

SLAJDY WYBRANE I ZMODYFIKOWANE POD KĄTEM PREZENTACJI W INTERNECIE SUM - WLK 2011 WYKŁAD PIĄTY: BIOSTATYSTYKA C.D. Prof. dr hab. med. Jan E. Zejda! UWAGA! SLAJDY WYBRANE I ZMODYFIKOWANE POD KĄTEM PREZENTACJI W INTERNECIE TREŚĆ WYKŁADU Dokumentowanie efektu (analiza danych

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

LECZENIE INHIBITORAMI TNF ALFA ŚWIADCZENIOBIORCÓW Z CIĘŻKĄ, AKTYWNĄ POSTACIĄ ZESZTYWNIAJĄCEGO ZAPALENIA STAWÓW KRĘGOSŁUPA (ZZSK) (ICD-10 M 45)

LECZENIE INHIBITORAMI TNF ALFA ŚWIADCZENIOBIORCÓW Z CIĘŻKĄ, AKTYWNĄ POSTACIĄ ZESZTYWNIAJĄCEGO ZAPALENIA STAWÓW KRĘGOSŁUPA (ZZSK) (ICD-10 M 45) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 615 Poz. 27 Załącznik B.36. LECZENIE INHIBITORAMI TNF ALFA ŚWIADCZENIOBIORCÓW Z CIĘŻKĄ, AKTYWNĄ POSTACIĄ ZESZTYWNIAJĄCEGO ZAPALENIA STAWÓW KRĘGOSŁUPA (ZZSK) (ICD-10 M

Bardziej szczegółowo

Białko C w intensywnej terapii noworodka. Wiadomości ogólne. Wiadomości ogólne c.d. 2013-07-08. Ryszard Lauterbach Klinika Neonatologii CMUJ

Białko C w intensywnej terapii noworodka. Wiadomości ogólne. Wiadomości ogólne c.d. 2013-07-08. Ryszard Lauterbach Klinika Neonatologii CMUJ Białko C w intensywnej terapii noworodka Ryszard Lauterbach Klinika Neonatologii CMUJ Wiadomości ogólne Białko C synteza w wątrobie w przy udziale witaminy K strukturalnie podobne do czynników krzepnięcia:

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI Załącznik nr 11 do Zarządzenia Nr 41/2009 Prezesa NFZ z dnia 15 września 2009 roku Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI ICD 10 D80 w tym D80.0, D80.1, D80.3, D80.4, D80.5,

Bardziej szczegółowo

Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000. Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi. Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk

Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000. Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi. Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk Służba Zdrowia nr 24-26 z 23 marca 2000 Znaczenie badań przesiewowych w zwalczaniu raka piersi Zbigniew Wronkowski, Wiktor Chmielarczyk Korzystny wpływ skryningu na zmniejszenie umieralności z powodu raka

Bardziej szczegółowo

Leczenie ciężkich zakażeń. Propozycje zmian w finansowaniu. Dariusz Lipowski

Leczenie ciężkich zakażeń. Propozycje zmian w finansowaniu. Dariusz Lipowski Leczenie ciężkich zakażeń. Propozycje zmian w finansowaniu Dariusz Lipowski Definicja Ciężkie zakażenie zakażenie prowadzące do dysfunkcji lub niewydolności jednolub wielonarządowej zakażenie powodujące

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE U DOROSŁYCH lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii CSK MSW w Warszawie 10.11.2015 Szczepionki Zabite lub żywe, ale odzjadliwione drobnoustroje/toksyny +

Bardziej szczegółowo

Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych jelit

Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych jelit Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Odział Gastroenterologii, Hepatologii, Zaburzeń Odżywiania i Pediatrii Al. Dzieci Polskich 20, 04-730, Warszawa Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych

Bardziej szczegółowo

Którzy pacjenci OIT mogą odnieść korzyści z wprowadzenia cewnika do tętnicy płucnej

Którzy pacjenci OIT mogą odnieść korzyści z wprowadzenia cewnika do tętnicy płucnej Którzy pacjenci OIT mogą odnieść korzyści z wprowadzenia cewnika do tętnicy płucnej D. Payen i E. Gayat Critical Care, listopad 2006r. Opracowała: lek. Paulina Kołat Cewnik do tętnicy płucnej PAC, Pulmonary

Bardziej szczegółowo

Leczenie biologiczne w nieswoistych zapaleniach jelit - Dlaczego? Co? Kiedy? VI Małopolskie Dni Edukacji w Nieswoistych Zapaleniach Jelit

Leczenie biologiczne w nieswoistych zapaleniach jelit - Dlaczego? Co? Kiedy? VI Małopolskie Dni Edukacji w Nieswoistych Zapaleniach Jelit Leczenie biologiczne w nieswoistych zapaleniach jelit - Dlaczego? Co? Kiedy? VI Małopolskie Dni Edukacji w Nieswoistych Zapaleniach Jelit Co to są nieswoiste zapalenia jelit? Grupa chorób w których dochodzi

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2)

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2) Załącznik B.71. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Kryteria kwalifikacji: 1) Do programu kwalifikowani są dorośli świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego 1.ZARZĄDZENIE MINISTRA 2.REKOMENDACJE TOWARZYSTW NAUKOWYCH 3.OPINIE EKSPERTÓW

Bardziej szczegółowo

Jeśli wyniki tego samego badania przeprowadzone dwoma różnymi metodami nie różnią się od siebie

Jeśli wyniki tego samego badania przeprowadzone dwoma różnymi metodami nie różnią się od siebie lek.wet. Agnieszka Dereczeniuk Badania laboratoryjne w hodowli Łódź 24.03.2012 Po co badać? Badania przesiewowe Badania profilaktyczne Badania obowiązkowe dla danej rasy Badania okresowe Badania diagnostyczne

Bardziej szczegółowo

Leczenie przeciwdrobnoustrojowe - wytyczne postępowania w neutropenii

Leczenie przeciwdrobnoustrojowe - wytyczne postępowania w neutropenii Leczenie przeciwdrobnoustrojowe - wytyczne postępowania w neutropenii Zakażenia są częstym powikłaniem i główną przyczyną zgonów pacjentów z nowotworami zarówno krwi jak i narządów litych. Wynikają one

Bardziej szczegółowo

Zakażenia w Intensywnej Terapii

Zakażenia w Intensywnej Terapii Zakażenia w Intensywnej Terapii Krzysztof Kusza KATEDRA ANESTEZJOLOGII I INTENSYWNEJ TERAPII CM UMK KATEDRA I KLINIKA INTENSYWNEJ TERAPII I LECZENIA BÓLU UNIWERSYTET MEDYCZNY W POZNANIU Intensywna Terapia

Bardziej szczegółowo

LECZENIE WTÓRNEJ NADCZYNNOŚCI PRZYTARCZYC U PACJENTÓW HEMODIALIZOWANYCH ICD-10 N

LECZENIE WTÓRNEJ NADCZYNNOŚCI PRZYTARCZYC U PACJENTÓW HEMODIALIZOWANYCH ICD-10 N Załącznik nr 42 do zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu: LECZENIE WTÓRNEJ NADCZYNNOŚCI PRZYTARCZYC U PACJENTÓW HEMODIALIZOWANYCH ICD-10 N 25.8 Inne zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Porównanie stężenia prokalcytoniny w różnicowaniu przyczyn gorączki u dzieci w zależności od zastosowanej metody diagnostycznej**

Porównanie stężenia prokalcytoniny w różnicowaniu przyczyn gorączki u dzieci w zależności od zastosowanej metody diagnostycznej** Postępy Nauk Medycznych, t. XXIV, nr 12, 2011 Borgis *Teresa Jackowska 1,2, Joanna Anyszka 1,2, Katarzyna Pawlik 1,2, Barbara Czarnocka 3 Porównanie stężenia prokalcytoniny w różnicowaniu przyczyn gorączki

Bardziej szczegółowo

Jedna bakteria, wiele chorób

Jedna bakteria, wiele chorób Jedna bakteria, wiele chorób prof. dr hab. med. Jacek Wysocki dr n. med. Ilona Małecka Katedra i Zakład Profilaktyki Zdrowotnej, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Specjalistyczny

Bardziej szczegółowo

Jaka jest przydatność diagnostyczna oznaczeń prokalcytoniny u chorych z podejrzeniem ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego?

Jaka jest przydatność diagnostyczna oznaczeń prokalcytoniny u chorych z podejrzeniem ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego? diagnostyka laboratoryjna Journal of Laboratory Diagnostics 2009 Volume 45 Number 3 241-245 Praca oryginalna Original Article Jaka jest przydatność diagnostyczna oznaczeń prokalcytoniny u chorych z podejrzeniem

Bardziej szczegółowo

" Rezultaty badan przeprowadzonych na analizatorach hematologicznych firmy Beckman Coulter serii LH / DXH800, pozwalajace na wykrycie nieprawidlowych

 Rezultaty badan przeprowadzonych na analizatorach hematologicznych firmy Beckman Coulter serii LH / DXH800, pozwalajace na wykrycie nieprawidlowych " Rezultaty badan przeprowadzonych na analizatorach hematologicznych firmy Beckman Coulter serii LH / DXH800, pozwalajace na wykrycie nieprawidlowych komórek obecnych w infekcjach bakteryjnych, posocznicach,

Bardziej szczegółowo

LECZENIE AKTYWNEJ POSTACI ZIARNINIAKOWATOŚCI Z ZAPALENIEM NACZYŃ (GPA) LUB MIKROSKOPOWEGO ZAPALENIA NACZYŃ (MPA) (ICD-10 M31.3, M 31.

LECZENIE AKTYWNEJ POSTACI ZIARNINIAKOWATOŚCI Z ZAPALENIEM NACZYŃ (GPA) LUB MIKROSKOPOWEGO ZAPALENIA NACZYŃ (MPA) (ICD-10 M31.3, M 31. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 765 Poz. 42 Załącznik B.75. LECZENIE AKTYWNEJ POSTACI ZIARNINIAKOWATOŚCI Z ZAPALENIEM NACZYŃ (GPA) LUB MIKROSKOPOWEGO ZAPALENIA NACZYŃ (MPA) (ICD-10 M31.3, M 31.8) ŚWIADCZENIOBIORCY

Bardziej szczegółowo

Techniki oczyszczania krwi z LPS u chorych septycznych hospitalizowanych w OIT Małgorzata Mikaszewska-Sokolewicz I Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii WUM Kierownik Kliniki Doc.dr hab. Tomasz

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 załącznik nr 11 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia zakażenia HIV. Specyfika pacjenta zakażonego.

Epidemiologia zakażenia HIV. Specyfika pacjenta zakażonego. Epidemiologia zakażenia HIV. Specyfika pacjenta zakażonego. dr med. Monika Bociąga-Jasik 1981 stwierdza się liczne przypadki pneumocystozowego zapalenia płuc i mięska Kaposiego u młodych, dotychczas zdrowych

Bardziej szczegółowo

Migotanie przedsionków czynniki ograniczające dostępności do współczesnej terapii

Migotanie przedsionków czynniki ograniczające dostępności do współczesnej terapii Migotanie przedsionków czynniki ograniczające dostępności do współczesnej terapii Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Warszawski Uniwersytet Medyczny Centrum Diagnostyki i Leczenia

Bardziej szczegółowo

Czy to nawracające zakażenia układu oddechowego, czy może nierozpoznana astma oskrzelowa? Zbigniew Doniec

Czy to nawracające zakażenia układu oddechowego, czy może nierozpoznana astma oskrzelowa? Zbigniew Doniec Czy to nawracające zakażenia układu oddechowego, czy może nierozpoznana astma oskrzelowa? Zbigniew Doniec Klinika Pneumonologii, Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc OT w Rabce-Zdroju Epidemiologia Zakażenia

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE KATEDRA I KLINIKA REUMATOLOGII I UKŁADOWYCH CHORÓB TKANKI ŁĄCZNEJ PRACA DOKTORSKA.

UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE KATEDRA I KLINIKA REUMATOLOGII I UKŁADOWYCH CHORÓB TKANKI ŁĄCZNEJ PRACA DOKTORSKA. UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE KATEDRA I KLINIKA REUMATOLOGII I UKŁADOWYCH CHORÓB TKANKI ŁĄCZNEJ PRACA DOKTORSKA Małgorzata Biskup Czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego u chorych na reumatoidalne zapalenie

Bardziej szczegółowo

Anna Zmelonek, Miros³awa Dudyñska, Karolina Ziaja

Anna Zmelonek, Miros³awa Dudyñska, Karolina Ziaja Studia Medyczne Akademii Œwiêtokrzyskiej tom 4 Kielce 2006 Anna Zmelonek, Miros³awa Dudyñska, Karolina Ziaja Klinika Neonatologii Katedry Ginekologii i Po³o nictwa Collegium Medicum Uniwersytetu Jagielloñskiego

Bardziej szczegółowo

Zakażenia układu moczowego u dzieci. Zofia Konarska Klinika Pediatrii WUM

Zakażenia układu moczowego u dzieci. Zofia Konarska Klinika Pediatrii WUM Zakażenia układu moczowego u dzieci Zofia Konarska Klinika Pediatrii WUM Plan wędrówki Kilka definicji Rekomendacje, siła zaleceń Omówienie przypadków dzieci z ZUM w świetle rekomendacji Najważniejsze

Bardziej szczegółowo

Leczenie biologiczne co to znaczy?

Leczenie biologiczne co to znaczy? Leczenie biologiczne co to znaczy? lek med. Anna Bochenek Centrum Badawcze Współczesnej Terapii C B W T 26 Październik 2006 W oparciu o materiały źródłowe edukacyjnego Grantu, prezentowanego na DDW 2006

Bardziej szczegółowo

Intensywna Opieka Pulmonologiczna spojrzenie intensywisty

Intensywna Opieka Pulmonologiczna spojrzenie intensywisty Intensywna Opieka Pulmonologiczna spojrzenie intensywisty Wojciech Gaszyński Katedra Anestezjologii i Intensywnej Terapii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Posiedzenie Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia

Bardziej szczegółowo

diagnostyka, leczenie

diagnostyka, leczenie Posocznica Wykrzepianie wewnątrznaczyniowe diagnostyka, leczenie Łaguna Paweł, Małgorzata Salamonowicz Posocznica (def) Zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej będącej wynikiem zakażenia bakteryjnego,

Bardziej szczegółowo

lek. Olga Możeńska Ocena wybranych parametrów gospodarki wapniowo-fosforanowej w populacji chorych z istotną niedomykalnością zastawki mitralnej

lek. Olga Możeńska Ocena wybranych parametrów gospodarki wapniowo-fosforanowej w populacji chorych z istotną niedomykalnością zastawki mitralnej lek. Olga Możeńska Ocena wybranych parametrów gospodarki wapniowo-fosforanowej w populacji chorych z istotną niedomykalnością zastawki mitralnej Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych Promotor: dr

Bardziej szczegółowo

Ostre infekcje u osób z cukrzycą

Ostre infekcje u osób z cukrzycą Ostre infekcje u osób z cukrzycą Sezon przeziębień w pełni. Wokół mamy mnóstwo zakatarzonych i kaszlących osób. Chorować nikt nie lubi, jednak ludzie przewlekle chorzy, jak diabetycy, są szczególnie podatni

Bardziej szczegółowo

Zespół Gilberta u chorego z rozpoznaniem przewlekłego wzw B, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i HFE-hemochromatozy

Zespół Gilberta u chorego z rozpoznaniem przewlekłego wzw B, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i HFE-hemochromatozy Zespół Gilberta u chorego z rozpoznaniem przewlekłego wzw B, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i HFE-hemochromatozy Katarzyna Sikorska Gdański Uniwersytet Medyczny ABC Hepatologii dziecięcej 16.10-17.10.2015,

Bardziej szczegółowo

Powikłania zapaleń płuc

Powikłania zapaleń płuc Powikłania zapaleń płuc Katarzyna Krenke Klinika Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Miejscowe powikłania zapaleń płuc Powikłany wysięk parapneumoniczny/ropniak

Bardziej szczegółowo

Noworodki SGA w oddziale intensywnej terapii grupa ryzyka przewlekłych zaburzeń wzrastania.

Noworodki SGA w oddziale intensywnej terapii grupa ryzyka przewlekłych zaburzeń wzrastania. Noworodki SGA w oddziale intensywnej terapii grupa ryzyka przewlekłych zaburzeń wzrastania. M. Kęsiak, A. Stolarczyk, T. Talar, B. Cyranowicz, E. Gulczyńska Klinika Neonatologii ICZMP, kierownik kliniki

Bardziej szczegółowo

SYLABUS I II III IV X V VI 1 2 3 4 5 6 7 X 8 X 9 10 11 12. 60, w tym: 20 - wykłady, 10 - seminaria, 30 ćwiczenia, 15 fakultety

SYLABUS I II III IV X V VI 1 2 3 4 5 6 7 X 8 X 9 10 11 12. 60, w tym: 20 - wykłady, 10 - seminaria, 30 ćwiczenia, 15 fakultety Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Lekarski I Lekarski Jednolite magisterskie Stacjonarne J. polski SYLABUS CHOROBY ZAKAŹNE Rodzaj

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr IV/18/2015 Rady Miejskiej w Policach z dnia 27 stycznia 2015 r.

UCHWAŁA Nr IV/18/2015 Rady Miejskiej w Policach z dnia 27 stycznia 2015 r. UCHWAŁA Nr IV/18/2015 Rady Miejskiej w Policach z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie realizacji w 2015 roku przez gminę Police programu profilaktyki zakażeń pneumokokowych wśród dzieci zamieszkałych na

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT MATKI I DZIECKA w Warszawie, Klinika Patologii i Intensywnej Terapii Noworodka

INSTYTUT MATKI I DZIECKA w Warszawie, Klinika Patologii i Intensywnej Terapii Noworodka Ocena ryzyka nieprawidłowego rozwoju dzieci urodzonych przedwcześnie Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka i pomoc rodzinie doświadczenia i rekomendacje Warszawa, 10 12 grudnia 2007 Ewa Helwich Klinika Neonatologii

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XVI/153/2016 Rady Miejskiej w Policach z dnia 23 lutego 2016 r.

UCHWAŁA Nr XVI/153/2016 Rady Miejskiej w Policach z dnia 23 lutego 2016 r. UCHWAŁA Nr XVI/153/2016 Rady Miejskiej w Policach z dnia 23 lutego 2016 r. w sprawie realizacji w 2016 roku przez gminę Police programu profilaktyki zakażeń pneumokokowych wśród dzieci zamieszkałych na

Bardziej szczegółowo

EBM w farmakoterapii

EBM w farmakoterapii EBM w farmakoterapii Dr Przemysław Niewiński Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej AM we Wrocławiu Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej AM Wrocław EBM Evidence Based Medicine (EBM) "praktyka medyczna

Bardziej szczegółowo

Piotr Potemski. Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Szpital im. M. Kopernika w Łodzi

Piotr Potemski. Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Szpital im. M. Kopernika w Łodzi Piotr Potemski Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Szpital im. M. Kopernika w Łodzi VI Letnia Akademia Onkologiczna dla Dziennikarzy, Warszawa, 10-12.08.2016 1 Obserwowane są samoistne regresje zmian przerzutowych

Bardziej szczegółowo

STĘŻENIE CHEMOKINY CXCL13 W PŁYNIE MÓZGOWO-RDZENIOWYM CHORYCH Z NEUROBORELIOZĄ OBSERWACJE WŁASNE

STĘŻENIE CHEMOKINY CXCL13 W PŁYNIE MÓZGOWO-RDZENIOWYM CHORYCH Z NEUROBORELIOZĄ OBSERWACJE WŁASNE PRZEGL EPIDEMIOL 2015; 69: 851-855 Problemy zakażeń Lucjan Kępa, Barbara Oczko-Grzesik, Barbara Sobala-Szczygieł, Anna Boroń- Kaczmarska STĘŻENIE CHEMOKINY CXCL13 W PŁYNIE MÓZGOWO-RDZENIOWYM CHORYCH Z

Bardziej szczegółowo

Problemy kostne u chorych ze szpiczakiem mnogim doświadczenia własne

Problemy kostne u chorych ze szpiczakiem mnogim doświadczenia własne Problemy kostne u chorych ze szpiczakiem mnogim doświadczenia własne dr n.med. Piotr Wojciechowski Szpiczak Mnogi Szpiczak Mnogi (MM) jest najczęstszą przyczyną pierwotnych nowotworów kości u dorosłych.

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA CHORÓB NOWOTWOROWYCH

DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA CHORÓB NOWOTWOROWYCH PRZYKŁADOWA PULA PYTAŃ DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA CHORÓB NOWOTWOROWYCH Markery nowotworowe nie są powszechnie stosowane w badaniu przesiewowym ludności ze względów finansowych mimo potwierdzonego wpływu

Bardziej szczegółowo

DIALIZY OTRZEWNOWE JAKO LECZENIE NERKOZASTĘPCZE U NOWORODKÓW DOŚWIADCZENIA WŁASNE

DIALIZY OTRZEWNOWE JAKO LECZENIE NERKOZASTĘPCZE U NOWORODKÓW DOŚWIADCZENIA WŁASNE DIALIZY OTRZEWNOWE JAKO LECZENIE NERKOZASTĘPCZE U NOWORODKÓW DOŚWIADCZENIA WŁASNE Dorota Bulsiewicz, Dariusz Gruszfeld, Sylwester Prokurat, Anna Dobrzańska Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka WSTĘP

Bardziej szczegółowo

Stopa cukrzycowa. Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B.

Stopa cukrzycowa. Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B. Stopa cukrzycowa Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B. Wyrzykowski Stopa cukrzycowa - definicja Infekcja, owrzodzenie lub destrukcja

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ŻYWIENIE KLINICZNE

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ŻYWIENIE KLINICZNE 1. Ramowe treści kształcenia PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ŻYWIENIE KLINICZNE L.p. DATA TEMAT ZAJĘĆ LICZBA GODZIN: FORMA ZALI- CZENIA PUNKTY ECTS 1. 2. 22.09.2012 23.09.2012 20.10.2012 21.10.2012 Żywienie

Bardziej szczegółowo

LECZENIE AKTYWNEJ POSTACI ZIARNINIAKOWATOŚCI Z ZAPALENIEM NACZYŃ (GPA) LUB MIKROSKOPOWEGO ZAPALENIA NACZYŃ (MPA) (ICD-10 M31.3, M 31.

LECZENIE AKTYWNEJ POSTACI ZIARNINIAKOWATOŚCI Z ZAPALENIEM NACZYŃ (GPA) LUB MIKROSKOPOWEGO ZAPALENIA NACZYŃ (MPA) (ICD-10 M31.3, M 31. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 764 Poz. 86 Załącznik B.75. LECZENIE AKTYWNEJ POSTACI ZIARNINIAKOWATOŚCI Z ZAPALENIEM NACZYŃ (GPA) LUB MIKROSKOPOWEGO ZAPALENIA NACZYŃ (MPA) (ICD-10 M31.3, M 31.8) ŚWIADCZENIOBIORCY

Bardziej szczegółowo

Prace nadesłane w ramach sesji Doniesienia badań własnych. Praca nr 1:

Prace nadesłane w ramach sesji Doniesienia badań własnych. Praca nr 1: Prace nadesłane w ramach sesji Doniesienia badań własnych. Praca nr 1: Postępowanie przeciwbólowe u noworodków w wybranych ośrodkach neonatologicznych w Polsce Autor: Magdalena Panek Klinika Chorób Dzieci

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje diagnostyczne inwazyjnych zakażeń bakteryjnych nabytych poza szpitalem M. Kadłubowski, A. Skoczyńska, W. Hryniewicz, KOROUN, NIL, 2009

Rekomendacje diagnostyczne inwazyjnych zakażeń bakteryjnych nabytych poza szpitalem M. Kadłubowski, A. Skoczyńska, W. Hryniewicz, KOROUN, NIL, 2009 Opracowanie: Marcin Kadłubowski, Anna Skoczyńska, Waleria Hryniewicz Krajowy Ośrodek Referencyjny ds. Diagnostyki Bakteryjnych Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerwowego (KOROUN) Zakład Epidemiologii i Mikrobiologii

Bardziej szczegółowo

Prawo a choroby zakaźne dr n. med. Marta Rorat

Prawo a choroby zakaźne dr n. med. Marta Rorat Prawo a choroby zakaźne dr n. med. Marta Rorat Katedra i Zakład Medycyny Sądowej, Zakład Prawa Medycznego UM we Wrocławiu Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób

Bardziej szczegółowo

Pilotażowy Program Profilaktyki Zakażeń HCV

Pilotażowy Program Profilaktyki Zakażeń HCV Pilotażowy Program Profilaktyki Zakażeń HCV HCV zidentyfikowany w 1989 roku należy do rodziny Flaviviridae zawiera jednoniciowy RNA koduje białka strukturalne i niestrukturalne (co najmniej 10) ma 6 podstawowych

Bardziej szczegółowo

Wanda Siemiątkowska - Stengert

Wanda Siemiątkowska - Stengert Wanda Siemiątkowska - Stengert Wpływ zabiegu odsysania z tchawicy na ciśnienie śródczaszkowe i układ krążenia noworodków wymagających wentylacji zastępczej, po zastosowaniu różnej premedykacji farmakologicznej.

Bardziej szczegółowo

Postępowanie diagnostyczne i terapeutyczne w ciężkim ostrym zapaleniu trzustki

Postępowanie diagnostyczne i terapeutyczne w ciężkim ostrym zapaleniu trzustki Postępowanie diagnostyczne i terapeutyczne w ciężkim ostrym zapaleniu trzustki Sławomir Kielek Oddział Wenętrzny z Pododdziałem Gastroenterologicznym WSZ w Koninie Diagnostyka i postępowanie w OZT Diagnoza

Bardziej szczegółowo

Analiza mutacji p.d36n i p.n318s oraz polimorfizmu p.s474x genu lipazy lipoproteinowej u chorych z hipercholesterolemią rodzinną.

Analiza mutacji p.d36n i p.n318s oraz polimorfizmu p.s474x genu lipazy lipoproteinowej u chorych z hipercholesterolemią rodzinną. Analiza mutacji p.d36n i p.n318s oraz polimorfizmu p.s474x genu lipazy lipoproteinowej u chorych z hipercholesterolemią rodzinną. Monika śuk opiekun: prof. dr hab. n. med. Janusz Limon Katedra i Zakład

Bardziej szczegółowo