Kształcimy praktyków - projekt współfinansowany przez Unię Europejską. w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Fotografia.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kształcimy praktyków - projekt współfinansowany przez Unię Europejską. w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Fotografia."

Transkrypt

1 Fotografia Dominik Imielski 40

2 Spis treści 1. Wstęp Lustrzanka cyfrowa, analogowa i aparat kompaktowy Tarcza trybów w aparacie Kompensacja ekspozycji Kompozycja dla początkujących Kompozycja obrazu cz. II Zamrażamy ruch Długi czas naświetlania Głębia ostrości Zalecana literatura

3 1. Wstęp Fotografia Jak w licznych publikacjach można przeczytać, z języka greckiego oznacza phōtós światło, graphein rysować. Tłumacząc i łącząc ze sobą te dwa wyrazy otrzymujemy słowo fotografia, które oznacza rysowanie światłem. Jednak dla każdego fotografia jest czymś indywidualnym i specyficznym. Podstawowym pytaniem kierowanym do każdego z uczestników kursu jest: Czym dla Ciebie jest fotografia?. Fotografia to poszukiwanie swojego wyrazu, przelanie swoich uczuć, emocji czy pomysłów na dwuwymiarową kartkę papieru. Dla jednych z was fotografia jest pokazaniem napięcia i emocji ulotnej chwili, dla innych przedstawieniem jakiejś historii, czy ukazaniem piękna otaczającego nas świata w fotografii krajobrazowej. Niektórzy za pomocą fotografii pokazują ludzi, ich portrety, obyczaje i codzienność. Ostateczne jeszcze ktoś inny powie, że dla niego fotografia jest abstrakcyjnym obrazem, który ma wzbudzić w odbiorcy jakieś określone emocje. To właśnie jest fotografia. Pokazanie i wyrażenie siebie, swoich uczuć i myśli na małym kawałku papieru. 2. Lustrzanka cyfrowa, analogowa i aparat kompaktowy We wszystkich dziedzinach i rodzajach fotografii ostatecznym rezultatem naszej pracy jest obraz przedstawiający jakąś wybraną przez nas tematykę. Mówi się, że sprzęt sam nie robi zdjęć, a najważniejszy jest człowiek, który stoi za aparatem. Powyższe stwierdzenie jest jak najbardziej prawdziwe, ale równocześnie każdy z powinien znać możliwości swojego sprzętu jego zalety i wady. Świadomość tego jak działa, pozwoli nam tworzyć lepsze zdjęcia i znacznie precyzyjniej dopasowywać jego możliwości do zastanej sytuacji. W dzisiejszym cyfrowym świecie na rynku fotograficznym dostępna jest cała gama aparatów, m.in. cyfrowe lustrzanki. Kiedyś na zakup tego typu aparatu mogli sobie pozwolić tylko zawodowcy oraz zamożniejsi fotoamatorzy. Rozwój technologii doprowadził jednak do tego, że lustrzanki cyfrowe staniały i obecnie na ich zakup może pozwolić sobie każdy. Czym jednak jest lustrzanka i dlaczego każdy chce ją mieć? Jaka jest przewaga takiego aparatu nad aparatem kompaktowym czy hybrydowym? Lustrzanka ma dłuższą historię niż wydaje się niejednemu z nas. Technika fotografii rozwijała się bardzo długo nim pojawił się taki typ aparatu. Znaczenie terminu lustrzanka pochodzi od rozwiązania technicznego, które zastosowano. Otóż do przedstawienia obrazu widzianego w wizjerze, wykorzystano system luster. Rysunek 1. Przedstawia schematyczne działanie lustrzanki jednoobwodowej czyli takiej, które są obecnie w zastosowaniu. Światło odbite od obiektów, które fotografujemy wpada przez obiektyw (1) następnie odbija się od lustra (2), które jest ustawione pod kątem 45 0 w stosunku do materiału światłoczułego (3, np. matryca w aparacie cyfrowym). Następnie odbite światło wpada do pryzmatu pentagonalnego (4), w którym obraz odpowiednio się odbija i wpada do wizjera (5) gdzie pojawia się obraz widziany przez użytkownika. W momencie wykonywania zdjęcia (naciśnięcia spustu migawki) lustro (2) podnosi się w górę, a padające światło nie odbija się już od niego, tylko pada bezpośrednio na materiał światłoczuły (3). W momencie uniesienia się lustra do góry nie wpada nam już żadne światło do pryzmatu i w rezultacie przez ułamek sekundy w wizjerze (5) nic nie widzimy. 42

4 Rys. 1. Schemat działania lustrzanki małoobrazkowej Takie rozwiązanie techniczne daje ogromne możliwości i ma mnóstwo zalet w porównaniu z poprzednikami lustrzanek oraz aparatów kompaktowych. Dlaczego jest ono tak wygodne? Najlepiej wytłumaczyć to sięgając do historii. Zadajmy zatem pytanie o to jak wyglądały aparaty, kiedy nie było jeszcze lustrzanek? W dużym skrócie zasadę ich działania można opisać tak:,,żeby skadrować obraz umieszczano nad obiektywem tzw. okienko (dalmierz). Niestety obraz widziany przez okienko nie był równocześnie ostatecznym obrazem, który zostanie utrwalony na materiale światłoczułym (obrazy te nie pokrywały się) sprawiało to, że fotografowanie było bardzo niewygodnie. Dodatkowym problemem było ustawienie odpowiedniej głębi ostrości. Rozwiązanie problemów przyniosły aparaty dwuobiektywowe (Rys. 3) czyli TLR (z ang. Twin Lens Reflex). Zastosowano w nich dwa podobne obiektywy powiązane ze sobą. Przez jeden obiektyw patrzymy i kadrujemy ustawiając ostrość, natomiast drugi służy do przeniesienia podobnego kadru na materiał światłoczuły. System powiązanych ze sobą obiektywów pozwalał na ustawienie ostrości na obiektywie przez który oglądamy kadr, a następnie przeniesienie obrazu na drugi obiektyw. Niestety to rozwiązanie nie rozwiązało jednego z poprzednich problemów, przyniosło także kolejne trudności. W dalszym ciągu bowiem obraz oglądany przed zrobieniem zdjęcia nie pokrywał się z obrazem ostatecznie utrwalonym. W lustrzankach LTR nie zastosowano pryzmatu co sprawiło, że kadrowanie obrazu wpadającego przez pierwszy obiektyw i odbitego przez lustro odbywało się na górze aparatu przez tzw. komin, a obraz był odwrócony. Jednym słowem, jeśli chcielibyśmy sfotografować jakiś przemieszczający się obiekt, to odruchowo przesuwalibyśmy aparat w przeciwną stronę, gubiąc w ten sposób obiekt z kadru. Dopiero w połowie ubiegłego wieku zaczęły się pojawiać pierwsze jednoobiektywowe lustrzanki małoobrazkowe (SLR, z ang. Single Lens Reflex), które sukcesywnie zyskiwały popularność i w końcu przezwyciężyły dominację małoobrazkowych dalmierzy i lustrzanek dwu-obiektywowych. W dzisiejszych czasach bardzo popularne są lustrzanki cyfrowe czyli DSLR. Podstawową różnicą w stosunku do lustrzanki analogowej jest wykorzystany w nich materiał światłoczuły, którym jest elektroniczna matryca. Drugą, bardzo znaczącą różnicą, jest wielkość matrycy, która w amatorskich lustrzankach cyfrowych (DX) jest mniejsza od klatki z filmu światłoczułego. Zmniejszona matryca sprawia problemy przy obiektywach szerokokątnych. Dopiero drogie, profesjonalne lustrzanki cyfrowe mają matrycę wielkości 36 mm, co daje porównywalne efekty jak przy pracy tradycyjną lustrzanką. Cyfrowe aparaty kompaktowe są bardzo wygodną alternatywą dla dużych i niewygodnych lustrzanek. Jakość obrazu jest bardzo przyzwoita w stosunku do ceny. Niestety aparaty te są wolne, a możliwości ich sterowania bardzo ograniczone. 43

5 Podstawowe cechy charakterystyczne dla lustrzanki jedno-obiektywowej to: podgląd przez obiektyw rzutujący obraz na materiał światłoczuły (czyli kadr, który oglądamy przed zrobieniem zdjęcia pokryje nam się z obrazem otrzymanym po wykonaniu zdjęcia); możliwość pracy z obiektywami zmiennoogniskowymi; podgląd obrazu takiego jak w rzeczywistości (nieodwrócony w żaden sposób); kadrowanie z poziomu oka, wygodna stabilizacja oraz regulacja ostrości; kadrowanie przy pełnym otworze przysłony, żeby oglądany obraz był możliwie najjaśniejszy; możliwość podglądu głębi ostrości; pomiar światła przez obiektyw dający gwarancję precyzyjny dobór parametrów ekspozycji. 3. Tarcza trybów w aparacie Jednym z najważniejszych elementów branych pod uwagę podczas oceny aparatu fotograficznego jest jakość zdjęć. Jednak nie ważne jak wspaniałe zdjęcia mógłby zrobić nasz aparat, jeżeli funkcje potrzebne do ich wykonania są skomplikowane i stanowią dla użytkownika nie lada problem. W tej części zajęć zajmiemy się sterowaniem aparatem oraz jego pracą w różnych trybach. Tematyka ta pozwoli zauważyć ergonomię i układ interfejsu w różnych aparatach, pomoże w wybraniu sprzętu odpowiedniego dla własnych potrzeb oraz poznaniu najważniejszych trybów pracy aparatów. Biorąc pod uwagę łatwość i szybkość dostępu do funkcji najpraktyczniejsze i najszybsze są przełączniki oraz pokrętła. Nawet najbardziej dopracowane menu nie przyśpieszy waszej pracy z aparatem podczas np. reportażu sportowego. Niestety takie elementy sterowania aparatem najczęściej znajdują się w tylko lustrzankach. Fotoamatorom z mniej zasobnym portfelem zostaje najczęściej spotykana odmiana pokrętła funkcyjnego, czyli tarcza trybów pracy. Tarczę trybów pracy posiadają wszystkie lustrzanki cyfrowe, bardzo często pojawia się ona również w bardziej zaawansowanych aparatach kompaktowych. Dzięki niej możemy w szybki sposób sterować funkcjonalnością aparatu. Przykładem może być kręcenie filmów czy zrobienie szybkiego zdjęcia pamiątkowego. Na tarczy bez problemów znajdziemy tryb w pełni automatyczny, za pomocą którego aparat sam dobierze wszystkie parametry do wykonania zdjęcia. Tarcza trybów jest tak wygodna i intuicyjna w użyciu, że każdy bez czytania instrukcji obsługi aparatu potrafi wybrać odpowiednią funkcję i zrozumieć w jakim trybie aktualnie pracuje aparat. Przy zakupie aparatu warto zwrócić uwagę na przyciski, przełączniki i pokrętła znajdujące się na korpusie. Bardzo przydatnym będzie przełącznik trybów pracy tzw. autofocus aparatu (skrót AF), czyli sposób ustawiania ostrości zdjęcia. Do podstawowych opcji tego trybu należy ustawienie ostrości dla konkretnego zdjęcia np. przy wykonywaniu zdjęcia portretowego. Tryb ciągłego śledzenia ruchu będzie przydatny gdy robimy zdjęcia sportowe, w których ostrość jest ciągle dopasowywana do przesuwającego się obiektu. Ostatnim trybem, wbrew pozorom bardzo często używanym, jest wyłączenie automatycznego ustawiania ostrości. W takiej sytuacji sami ustawiamy ostrość ręcznie. Jest to szczególnie ważne w sytuacjach, gdy oświetlenie jest bardzo słabe i aparat nie potrafi sobie poradzić z odnalezieniem obiektu, na którym ma skupić się ostrość. Kiedy fotografujemy w zmiennych warunkach oświetleniowych, czyli np. w ciemnym pomieszczeniu, a za chwilę na zewnątrz, to warto mieć pod ręką przełącznik służący do zmieniania czułości materiału światłoczułego. Występuje on najczęściej w aparatach cyfrowych. W fotografii analogowej wybór czułości materiału światłoczułego polegał na wyborze odpowiedniego 44

6 filmu i włożeniu go do aparatu. Gdy chcieliśmy zmienić materiał na inny, było to możliwe dopiero po zrobieniu całej rolki filmu i włożeniu następnej. Czułość materiału światłoczułego oznaczana jest przez symbol ISO i dobór wartości, czyli np. ISO 50 oznacza niską czułość na światło. W aparatach cyfrowych duża część symboli i oznaczeń jest standardowa, więc bez problemów będziecie mogli odnaleźć je także w swoich aparatach. Należą do nich takie symbole jak: podgląd wykonanych zdjęć lub filmów; tryb Macro; tryby lampy błyskowej; wyzwalacz czasowy; oddalenie; zbliżenie. Tryb oddalenia i zbliżenia zazwyczaj nie jest oznaczany w lustrzankach, gdyż sterowanie nim odbywa się na obiektywie (jest, zatem zależne od posiadanego obiektywu). W cyfrowych aparatach fotograficznych mamy komputer, który automatycznie ustawia nam ostrość w zależności od tego, jaki tryb wybierzemy. Jeżeli nie ustawimy pełnej automatyki do zrobienia zdjęcia, wówczas to my musimy pokazać aparatowi, który element obrazu chcemy aby był ostry. Do wskazywania ostrości służą tzw. punkty ostrości w aparacie, którymi możemy nimi sterować. Wygoda sterowania często zależy jednak od producenta danego aparatu. Dlatego każdy, który chce kupić lustrzankę cyfrową, powinien wziąć pod uwagę, w jaki sposób w danym aparacie ustawia się punkty ostrości i czy dla niego jest to sposób wygodny. Rys. 2. Tarcza z punktami ostrości w wizjerze lub na wyświetlaczu aparatu. Rysunek 2. przedstawia tarczę z punktami, które widzimy w wizjerze aparatu lub na jego wyświetlaczu. W aparatach cyfrowych i w bardziej zaawansowanych lustrzankach analogowych, możemy je zmieniać, i w rezultacie ustawić ostrość w takich miejscach w jakich chcemy. Na wybranym przykładzie ostrość ustawiona jest w centralnym miejscu w kadrze. Punktami ostrości, które można zobaczyć na Rys. 2, możemy sterować. Najczęściej odbywa się to za pomocą przycisków na korpusie aparatu. 45

7 4. Kompensacja ekspozycji Pomimo rozwoju techniki cyfrowej, lepszym i szybszym komputerom w aparatach często maszyna nie robi dokładnie tego, co chcemy. W fotografii komputer ma być pomocny przy tworzeniu zdjęć, ale nie będzie robić wszystkiego za nas. To my musimy krytycznie spojrzeć na obraz i uznać, że coś jest dobre, spełnia nasze oczekiwania lub, że trzeba coś poprawić w tym co zrobiliśmy. Mimo, iż we współczesnych aparatach są bardzo precyzyjne pomiary światła, często zdarza się problem niedoświetlenia zdjęcia. Jest to najczęstszy problem wśród użytkowników. Fotografie są zbyt ciemne lub prześwietlone. Pomiar światła, który jest w aparacie, wskazuje nam ile światła potrzeba aby prawidłowo naświetlić daną scenę. Ilość światła w naszym kadrze określana jest mianem ekspozycji (symbol EV z języka angielskiego exposure value). Prawidłowa ekspozycja jest wówczas, gdy zdjęcie nie jest ani zbyt ciemne, ani zbyt jasne, a światłomierz w aparacie wskazuje na wartość 0. Przykładem nieprawidłowej ekspozycji jest zdjęcie na Rys. 3., gdzie komputer przy bardzo mocno oświetlonym niebie przyciemnił ekspozycję. W rezultacie zdjęcie jest niedoświetlone (-2EV). Rys. 3. Nieprawidłowa ekspozycja zdjęcie niedoświetlone. Producenci aparatów fotograficznych przewidzieli taką sytuację, dlatego dali użytkownikowi możliwość sterowania kompensacją ekspozycji. Jednym słowem widząc, że zrobione zdjęcie jest zbyt ciemnie (niedoświetlone) możemy podpowiedzieć komputerowi, że chcemy aby zdjęcie było jaśniejsze i zwiększyć kompensację ekspozycji o np. +2EV (Rys. 4). 46

8 Rys. 4. Prawidłowa ekspozycja prawidłowo oświetlona scena. Najczęściej do zmiany wartości kompensacji ekspozycji w aparacie służy specjalnie przygotowany przycisk na korpusie aparatu. W tańszych aparatach jest to funkcja dostępna z poziomu menu aparatu. Symbol kompensacji ekspozycji w aparatach to najczęściej EV lub +/-. Rysunek 4 przedstawia oś kompensacji ekspozycji. Możemy ją znaleźć w większości aparatów cyfrowych i analogowych. Kiedy będziemy przesuwać punkt z pozycji 0 w kierunku -, to komputer będzie przyciemniał zdjęcie, kiedy będziemy przesuwać w kierunku + - komputer aparatu będzie je rozjaśniał. Rys. 4. Oś pomiaru ekspozycji w aparacie cyfrowym. Z pomiaru ekspozycji najczęściej korzysta się w wówczas kiedy aparat pracuje w którymś z trybów automatycznym, np. w trybie sportowym czy w pełnym automacie (tzw. tryb A). 5. Kompozycja dla początkujących Po przebrnięciu przez podstawową wiedzę techniczną zajmiemy się teraz obrazem. Nie znaczy to, że jeszcze nie wrócimy do takich zagadnień jak przysłona czy migawka. Niemniej jednak na razie skupimy się na podstawowych zasadach tworzenia kompozycji. 47

9 Co to w ogóle jest kompozycja obrazu? Otóż niezależnie od tego co mamy zamiar sfotografować musimy dane elementy odpowiednio umieścić w kadrze, czyli w dwuwymiarowym wycinku rzeczywistości. Sposób ułożenia poszczególnych elementów będziemy nazywać kompozycją zdjęcia (obrazu). W dzisiejszych czasach aparaty potrafią same ustawić wszystkie parametry, obliczyć potrzebną ilość światła, odległość, rozpoznać fotografowane osoby, reagować na uśmiech i zamknięte oczy. Rolą osoby trzymającej aparat często jest tylko naciśnięcie migawki. Właśnie dlatego nigdy wcześniej komponowanie obrazu nie było tak bardzo wygodne. Każdy fotograf rozpoczynający przygodę z fotografią zaczyna od kompozycji centralnej. Polega ona na umieszczeniu elementu głównego na środku kadru (Rys. 5). Często na początku fotografowania zdarza się, że łączymy elementy kompozycji ze sobą umieszczając je wszystkie na środku. Zazwyczaj ma to miejsce na różnego rodzaju zdjęciach pamiątkowych. Przykładem są zdjęcia z wycieczek na których na środku umieszczone są zarówno osoby jak i zamek za ich plecami. Rys. 5. Kompozycja centralna. Nie znaczy to jednak, że kompozycja centnara jest zła. Taki rodzaj kompozycji cechuje symetria, brak dynamizmu i niska emocjonalność. Natomiast przez takie ułożenie obrazu pokazujemy, że centrum kadru jest najważniejsze i ono ma dominować na całym zdjęciu. Trzeba jednak bardzo uważać z tego rodzaju kompozycją, ponieważ bardzo częste wykorzystywanie takiego kadru powoduje, że zdjęcia stają się kiczowate i mogą świadczyć o braku wiedzy oraz umiejętności zestawienia elementów obrazu. Nieumiejętne wykorzystanie kompozycji centralnej może spowodować, że na zdjęciu będzie wszystko, przez co zdjęcie straci na swej atrakcyjności. Kolejnym błędem, który każdy początkujący fotograf popełnia, to fotografowanie wszystkiego na raz. Tymczasem należy umiejętnie wypełnić kadr odpowiednio dobranymi elementami. Wypełnienie go jednym, głównym elementem znakomicie sprawdza się przy kompozycji centralnej. Pozbywając się zbędnych rzeczy podkreślamy znaczenie głównego obiektu, wprowadzając wrażenie porządku i równowagi (Rys. 6). Dobrym rozwiązaniem przy kompozycji centralnej będzie zatem ciasny kadr, który dokładnie wypełni nam przestrzeń (oczywiście bez obcinania rąk i głów). Przystępując do fotografowania należy wiedzieć, co się zamierza pokazać i właśnie to umieścić w centrum. Kierując się zasadą, że lepiej mniej niż za dużo. Pamiętaj, staraj się w pełni wypełniać kadr! 48

10 Rys. 6. Niepotrzebne elementy w kadrze powinny być pomijane. Jeżeli zdjęcie ma być pamiątkowe jak na powyższym rysunku, to mocniejsze wykadrowanie spowoduje, że podróżnicy jadący po pustyni na wielbłądach będą jeszcze lepiej widoczni, a zdjęcie nie straci nic na swej atrakcyjności. Dodatkowo twarze staną się wyraźniejsze, a co za tym idzie wzrośnie emocjonalny wydźwięk zdjęcia oraz zwiększy się dynamika samej fotografii. Nic tak nie psuje relacji z wydarzenia jak konieczność pokazywania palcem, gdzie dokładnie znajdujemy się w kadrze. Bardzo ważne jest by w fotografii szukać własnego punktu widzenia! Zarówno w filozoficznym jak i dosłownym znaczeniu tego stwierdzenia. Każdy zastany obiekt będzie prezentował się różnie w zależności od naszego położenia. Czasami różnica ta jest niewielka, czasem diametralna. Niekiedy wystarczy trochę się przesunąć by znaleźć niepowtarzalny kadr, a czasami trzeba przespacerować się kilka kilometrów np. żeby oryginalnie pokazać wieżę Wieża Eiffela. Rys. 7. Żeby znaleźć odpowiedni kadr należy szukać własnego punktu widzenia. 49

11 Ciekawe zdjęcie wymaga wnikliwej obserwacji wszystkiego co się dzieje wokoło. Ważne jest, żeby zamiast kierować się przyjętymi standardami daną sytuację pokazać na swój sposób. Oczywiście wymaga to ogromnej wiedzy i jeszcze większej wprawy. Dlatego na początku warto trzymać się sprawdzonych schematów kompozycji. Nie rezygnując jednak z szukania nowych rozwiązań. Na przykład gdy chcemy sfotografować znajomych na tle jakiegoś ciekawego zabytku, to zamiast odsuwać się, żeby wszystko wmieście w kadrze, wystarczy wysunąć ich na pierwszy plan po lewej stronie kadru, a zabytek pokazać z dalszej perspektywy jako wypełnienie tła po stronie prawej. Dzięki temu kompozycja będzie dużo ciekawsza, a na zdjęciu i tak znajdzie się wszystko na czym nam zależy. Obserwacja i wytrwałość to główne zalety dobrego fotografa. W fotografii niczego nie da się zrobić od razu. Nawet jeśli dysponujemy najnowszym i najdroższym sprzętem, to nie zmienimy faktu, że do zrobienia dobrego i pięknego zdjęcia potrzebny jest niepowtarzalny charakter światła, czy jakieś inne niezależne od fotografa, czy sprzętu elementy (rys. 8). Warto być cierpliwym, ciągle obserwować, ponownie wracać do miejsc, w których byliśmy już tysiące razy. Często w najbardziej nieoczekiwanym momencie dostrzeżemy jakąś niepowtarzalną sytuację, czy urok dobrze znanego już miejsca. To jest właśnie ta magia fotografii. Rys. 8. Cierpliwość i wytrwałość przynosi efekty. Dodatkowym urozmaiceniem kompozycji zdjęcia jest wykorzystanie samego aparatu. Nie zawsze warto trzymać się jego poziomej orientacji. Na kadrowanie w pionie należy zdecydować wtedy, kiedy fotografujemy obiekty pionowe, czy też robimy portrety (Rys. 9). 50

12 Rys. 9. Kadrowanie pionowe. Bardzo popularnym elementem kompozycyjnym w fotografii stała się dominanta. Obiekt, który nie jest duży a czasem jest wręcz niezwykle mały, na niewyróżniającym się tle staje się swego rodzaju anomalią. Nagle okazuje się, że dominuje cały obraz przyciągając wzrok widza. Mamy dwa rodzaje dominant: mały punkt, który na obojętnym tle przyciąga uwagę; punkt kontrastowy w stosunku do tła nazywa się dominantą kolorystyczną (Rys. 10). Rys. 10. Dominanta kolorystyczna. 51

13 Dominanty często służą do pokazania proporcji, tak jak na powyższym rysunku, gdzie autor pokazał zarówno jak mała jest postać wspinacza, jak również jak ogromne są skały. Dzięki tej dominancie, mając w podświadomości jak wysoki może być człowiek, widz buduje sobie wyobrażenie jak potężne są te skały. 6. Kompozycja obrazu cz. II Dzisiejsze kanony fotografii znacząco różnią się od tych przyjętych wiele lat temu. W nowoczesnej fotografii możemy zaobserwować rozluźnienie panujących norm i reguł. Nadal jednak obowiązują zasady ogólnie przyjętego poczucia piękna i estetyki obrazu i należy się do nich stosować. Poprawna interpretacja kompozycyjna poszczególnych motywów zależy od umiejętności i spostrzegawczości fotografa. Należy wybrać interesujący motyw, oddzielić go od otoczenia i należycie go wkomponować. W ramach kompozycji obrazu trzeba odpowiednio dobrać zespół linii i plam tak, by poprowadził oko widza po zdjęciu według naszego życzenia. Odpowiednio dobrane oświetlenie dopełni charakteru zdjęcia i scali wszystkie elementy kompozycyjne. Linie wykorzystywane w kompozycji mają za zadanie poprowadzić wzrok widza przez obraz. Jeżeli nieumiejętnie ułożymy je w kadrze sprawią, że zdjęcie nie będzie spójne, wzrok będzie się gubił, a odczucia widza będą chaotyczne. Sposób działania odpowiednio dobranej linii prowadzącej możemy zaobserwować na Rys. 11. Lina za którą będzie podążał wzrok rozpoczyna się na dole zdjęcia, następnie prowadzi widza po ścieżce aż do końca drogi. Doskonale wskazuje ona jakie elementy są ważne, nie rozpraszając przy tym uwagi. Rys. 11. Lina prowadząca wzrok. Linie w obrazie można tworzyć nie tylko za pomocą ewidentnych ścieżek, tak jak na powyższym przykładnie, ale również poprzez ludzi, zwierzęta, obiekty oraz inne elementy, które będą kierować wzrok w jakimś określonym kierunku. Jak już wcześniej zostało napisane, złe ułożenie linii w kadrze wprowadza do zdjęcia chaos. Widz traci orientację, a jego poczucie estetyki zostaje zachwiane (Rys. 12). 52

14 Rys. 12. Zła kompozycja linii w kadrze. Powyższe zdjęcie to przykład tzw. walącego się kadru. Widz ma wrażenie, że wszystko wokoło jest krzywe. Przekrzywienie horyzontu powoduje, że na zdjęcie nie da się patrzeć spokojnie, gdyż przedstawiony na nim obraz przeczy zakorzenionym w człowieku prawom fizyki. W naturze takie obrazy nigdzie nie występują, dlatego wprowadzają niepokój i odbiorca czuje się nieswojo. Żeby fotografia była dobrze skomponowana należy starać się tworzyć kompozycje zamknięte (Rys. 13). Dają one poczucie stateczności i wiarygodności. Efekt taki można uzyskać wykorzystując obramowanie, które doda zdjęciu harmonii i stabilności. Zamknięcie obrazu w obramowaniu sprawi, że będziemy zwracać uwagę zarówno na szczegóły jak i na ogólny krajobraz. Zamknięta kompozycja często dodaje tzw. klimatu do zdjęcia. Przyczynia się do tego światło pokazujące szczegóły obramowania. Rys. 13. Kompozycja zamknięta. 53

15 Obramowanie obrazów, bardzo często mówi nam o szczegółach architektonicznych danego miejsca. Szczegóły nadają zdjęciu charakter i pokazują fakturę różnych materiałów. Potrafimy patrząc na zdjęcie czy coś jest szorstkie lub śliskie. Odpowiednie ustawienie aparatu w stosunku do padającego światła pozwala wydobyć kolejny element kompozycyjny fakturę (Rys. 14). Rys. 14. Faktura ziemi. Wydobycie faktury obiektu jest ściśle związane z oświetleniem. Aby pokazać strukturę materiału, światło musi padać na fotografowany przedmiot z boku pod kątem. Wówczas drobne nierówności zatrzymają część światła tworząc cienie, które nadają charakter strukturze, tworząc piękną fakturę. Innym elementem kompozycyjnym obrazu są rytmy. Są to powtarzające się w obrazie elementy. Możemy układać je w linie prowadzące lub tworzyć z nich tło akcji, a także wprowadzić do nich kolor by pokazać główny punktu obrazu (Rys. 15). 54

16 Rys. 15. Rytmy powtarzające się elementy w obrazie. Istnieją dwa podstawowe podziały elementów w kadrze. Pierwszy z nich zakłada przecięcie obrazu czterema liniami: dwiema pionowymi i dwiema poziomymi (Rys. 16). Dzięki temu zdjęcie dzieli się na trzy równe części zarówno w pionie jak i w poziomie. Podział, ten nazywamy złotym podziałem lub zasadą trójpodziału obrazu. Rys. 16. Metoda trójpodziału. Miejsca przecięcia się linii poziomych i pionowych zaznaczone na Rys. 16 czerwonymi punktami nazywają się mocnymi punktami obrazu. Na tych punktach przede wszystkim skupia się wzrok widza (Rys. 17). 55

17 Rys. 17. Przykład zastosowania metody trójpodziału. Drugi sposób polega na podziale prostokątnego kadru przekątną, i poprowadzeniu od niej dwóch prostych do pozostałych wierzchołków (Rys. 18). Rys. 18. Metoda kompozycji obrazu. Zaznaczone na rysunkach mocne punkty obrazu powstały jeszcze zanim narodziła się fotografia. Już malarze umieszczali ważniejsze elementy w tych miejscach aby podnieść ich znaczenie w kompozycji. Przedstawione powyżej elementy kompozycyjne każdy z nas codziennie obserwuje. Praca fotografa polega na pokazaniu wybranej sceny tak, by jak najwięcej było w niej różnych elementów kompozycyjnych. Obraz będzie pokazany wówczas w oryginalny i charakterystyczny dla danego fotografa sposób. Dodatkowo do całego procesu kompozycyjnego dochodzi umiejętność pracy ze sprzętem i znajomość swojego aparatu o czym było w poprzednich częściach. 56

18 7. Zamrażamy ruch Skąd wzięło się pojęcie zamrożonego ruchu i co ono oznacza? Aby odpowiedzieć na to pytanie ponownie musimy wrócić do techniki zastosowanej w lustrzance małoobrazkowej. W momencie, kiedy naciskamy spust migawki, zamontowane w aparacie lustro podnosi się i zdjęcie zostaje naświetlone. Pomiędzy lustrem (2), a materiałem światłoczułym (4) jest jeszcze urządzenie, które nazywa się migawką (3) lub kurtynką (Rys. 19). Rys. 19. Umieszczenie migawki w schemacie aparatu. Dzięki migawce możemy określić jak długo na matrycę ma padać światło, czyli jak długo obraz ma się naświetlać. Migawką sterujemy z korpusu aparatu. Jeżeli mamy wybrany tryb automatyczny, to aparat sam ustawia czas otwarcia migawki. Podstawową jednostką sterowania migawką jest sekunda. Symbolami oznaczającym migawkę w aparatach są: Tv (z języka angielskiego Time Value), S (z języka angielskiego Shutter) lub Sv (z języka angielskiego Shutter Value). Rys. 20. Zatrzymanie ruchu czas naświetlania ok. 1/200s. 57

19 Znając schemat pracy migawki możemy przejść do tematu zamrożenia ruchu. W całym zagadnieniu chodzi o to, żeby w aparacie dobrać taki czas naświetlania, żeby zatrzymać ruch bez najmniejszego poruszenia. W zależności od prędkości ruchu obiektu należy dobrać odpowiedni czas by zamrozić zdjęcie, czyli żeby obraz nie był poruszony. Generalnie im większa prędkość obiektu, tym czas naświetlania powinien być krótszy. I tak czas potrzebny do uchwycenia sportowca w ruchu będzie czasem zbyt długim do zamrożenia jadącego samochodu, a ten do uchwycenia śmigieł helikoptera w ruchu. Pozornie wydaje się, że do zatrzymania akcji w kadrze niezbędny jest czas otwarcia migawki na poziomie przynajmniej 1/1000 sekundy. Tymczasem w niektórych sytuacjach wystarczy np. 1/100 sekundy np. kiedy robimy zdjęcia komuś jadącemu na rowerze. Nie ma gotowych przeliczników sytuacji na czas naświetlania. Nie obędzie się bez eksperymentów. Jak oznaczane są czasy naświetlania? Wszystkie czasy naświetlania szybsze od jednej sekundy oznaczane są wartością ułamkową z pominięciem licznika. Czyli czas 1/60s w aparacie fotograficznym oznaczona będzie jako 60, analogicznie np. czas 1/500s oznaczony w aparacie będzie jako 500. Krótki czas naświetlania pozwala nam zarejestrować aparatem sceny bardzo ulotne. Przez, to że akcja wydarza się w tysięcznych ułamkach sekundy ludzkie oko często nie zauważa szczegółów, które może zarejestrować aparat, przy odpowiednim czasie naświetlania. 8. Długi czas naświetlania Czas naświetlania można nie tylko skracać, ale w pewnych sytuacjach należy go wydłużać. Taki zabieg pozwoli nie tyle zamrozić jakiś ruchomy obiekt, ale właśnie wydobyć, wyeksponować ruch na obrazie. Dzięki temu zdjęcie zyska więcej dynamiki i naturalności. Przykładem może być zamieszczone wcześniej zdjęcie helikoptera. Pomimo iż znajdował się on w powietrzu, śmigła miał nieruchome, co dawał dość dziwny i sztuczny efekt. Poprzez zastosowanie dłuższego czasu naświetlania możemy tego uniknąć. Dłuższy czas naświetlania stosowany jest często w fotografii krajobrazowej. Najlepiej efekty długiego czasu naświetlania zobaczyć na przykładzie płynącej wody (Rys. 21). Rys. 21. Zdjęcie wykonane przy dłuższym czasie naświetlania. ok 1/30s. 58

20 Niestety przy dłuższym czasie naświetlania możliwe jest wprowadzenie niekontrolowanego poruszenia. Co prawda dłuższy czas pozwala na zarejestrowanie ruchu, to jednak przy czasie dłuższym niż 1/60s. wymagane będzie użycie statywu dla stabilizacji obrazu w aparacie. Przy czasach takich jak 1/40s i dłuższe, bardzo trudne jest zrobienie zdjęcia bez dodatkowej stabilizacji. Podobnie jak krótkie, tak i dłuższe czasy naświetlania mają swoje oznaczenia w aparacie. Wszystkie czasy szybsze od 1s oznaczane są ułamkowo z pominięciem licznika w ułamku, czyli np. 1/20s będzie zapisywana jako 20. W momencie kiedy wydłużamy czas naświetlania od 1s do 30s, zmienia się również oznaczenie w aparacie. Wartości dłuższego czasu naświetlania zapisuje się za pomocą podwójnych apostrofów, które wskazują, że mamy do czynienia z pełnymi sekundami. W ten sposób czas naświetlania wynoszący 30 sekund będzie zapisany jako: 30'', 40 sekund=40'' itd. Jeżeli czas naświetlania wynoszący 30s jest dla nas za krótki, to producenci aparatów dają możliwość zastosowania jeszcze dłuższych czasów naświetlania. Taki tryb nosi nazwę bulb i działa od wciśnięcia migawki aż do jej zwolnienia. Teoretycznie więc możemy zastosować tak długi czas naświetlania jak chcemy. Długie czasy naświetlania przydają się szczególnie do fotografowania w nocy (Rys. 22). Rys. 22. Długi czas naświetlania wykorzystany w fotografii nocą. 9. Głębia ostrości Po zagadnieniach dotyczących czasu naświetlania należało by omówić kwestię jaka ilość światła ma wpadać przez obiektyw do aparatu. Do ustawienia tego parametru w aparacie małoobrazkowym służy przysłona, która znajduje się w obiektywie. W zależności od tego jak bardzo ją otworzymy lub przymkniemy, tyle światła będzie wpadać na materiał światłoczuły. Im przysłona jest bardziej zamknięta, tym mniej świata dostaje się do aparatu. Przysłona w aparatach nosi symbole A (z języka angielskiego Apertur) lub Av (od angielskiego Apertur Value). Tryb pół-manualny w aparacie pozwala na sterowanie wartością przysłony (F). Bezpośrednio z wartością przysłony związana jest głębia ostrości, czyli parametr określający zakres odległości, w którym obserwowane obiekty sprawiają wrażenie ostrych. 59

PODSTAWOWE FUNKCJE APARATÓW

PODSTAWOWE FUNKCJE APARATÓW PODSTAWOWE FUNKCJE APARATÓW Aby robienie zdjęć stało się prostsze, producenci sprzętu fotograficznego wprowadzili do konstrukcji aparatów wiele przydatnych funkcji, pozwalających lepiej kontrolować proces

Bardziej szczegółowo

Warsztaty fotograficzne dla seniorów i seniorek MILANÓWEK 2013 Sylwia Nikko Biernacka SKRÓT TECHNIKI

Warsztaty fotograficzne dla seniorów i seniorek MILANÓWEK 2013 Sylwia Nikko Biernacka SKRÓT TECHNIKI Warsztaty fotograficzne dla seniorów i seniorek MILANÓWEK 2013 Sylwia Nikko Biernacka SKRÓT TECHNIKI TROCHĘ TECHNIKI Przysłona (źrenica) regulowany otwór w obiektywie pozwalający na kontrolę ilości padającego

Bardziej szczegółowo

4.6 OpenOffice Draw tworzenie ilustracji

4.6 OpenOffice Draw tworzenie ilustracji 4-82 4.6 OpenOffice Draw tworzenie ilustracji 4.6.1 Podstawowe informacje o grafice komputerowej Istnieją dwa rodzaje grafiki komputerowej: mapy bitowe (grafika rastrowa), grafiki wektorowe. Mapy bitowe

Bardziej szczegółowo

P i o t r Ś l a s k i : Ł a t w e f o t o g r a f o w a n i e 1 www.e-bookowo.pl

P i o t r Ś l a s k i : Ł a t w e f o t o g r a f o w a n i e 1 www.e-bookowo.pl P i o t r Ś l a s k i : Ł a t w e f o t o g r a f o w a n i e 1 Piotr Ślaski ŁATWE FOTOGRAFOWANIE Jedyny tak prosty poradnik dla początkujących amatorów fotografii P i o t r Ś l a s k i : Ł a t w e f o

Bardziej szczegółowo

Jak uzyskać efekt 3D na zdjęciach z wykorzystaniem programu InkScape

Jak uzyskać efekt 3D na zdjęciach z wykorzystaniem programu InkScape Jak uzyskać efekt 3D na zdjęciach z wykorzystaniem programu InkScape Program InkScape jest bezpłatnym polskojęzycznym programem grafiki wektorowej do pobrania ze strony http://www.dobreprogramy.pl/inkscape,program,windows,12218.html.

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

Adobe InDesign lab.1 Jacek Wiślicki, Paweł Kośla. Spis treści: 1 Podstawy pracy z aplikacją Układ strony... 2.

Adobe InDesign lab.1 Jacek Wiślicki, Paweł Kośla. Spis treści: 1 Podstawy pracy z aplikacją Układ strony... 2. Spis treści: 1 Podstawy pracy z aplikacją... 2 1.1 Układ strony... 2 strona 1 z 7 1 Podstawy pracy z aplikacją InDesign jest następcą starzejącego się PageMakera. Pod wieloma względami jest do niego bardzo

Bardziej szczegółowo

Inkscape. Menu. 1 SVG (ang. Scalable Vector Graphics) uniwersalny format dwuwymiarowej, statycznej i

Inkscape. Menu. 1 SVG (ang. Scalable Vector Graphics) uniwersalny format dwuwymiarowej, statycznej i Inkscape Inkscape jest opesourceowym programem do tworzenia grafiki wektorowej. Autorzy Inkscape a twierdzą, że jego możliwości porównywalne są z możliwościami oferowanymi przez programy takie, jak Illustrator,

Bardziej szczegółowo

narzędzie Linia. 2. W polu koloru kliknij kolor, którego chcesz użyć. 3. Aby coś narysować, przeciągnij wskaźnikiem w obszarze rysowania.

narzędzie Linia. 2. W polu koloru kliknij kolor, którego chcesz użyć. 3. Aby coś narysować, przeciągnij wskaźnikiem w obszarze rysowania. Elementy programu Paint Aby otworzyć program Paint, należy kliknąć przycisk Start i Paint., Wszystkie programy, Akcesoria Po uruchomieniu programu Paint jest wyświetlane okno, które jest w większej części

Bardziej szczegółowo

Priorytet Przysłony. Angielska nazwa dzisiejszego trybu kreatywnego pochodzi od słowa APERATURE czyli PRZYSŁONA.

Priorytet Przysłony. Angielska nazwa dzisiejszego trybu kreatywnego pochodzi od słowa APERATURE czyli PRZYSŁONA. Priorytet Przysłony Angielska nazwa dzisiejszego trybu kreatywnego pochodzi od słowa APERATURE czyli PRZYSŁONA. Przysłona to te małe blaszki w obiektywie, które nachodząc na siebie układają się w pierścień.

Bardziej szczegółowo

Ekspozycja i tryby fotografowania

Ekspozycja i tryby fotografowania Ekspozycja i tryby fotografowania Ekspozycja to ilość światła padającego na matrycę (w przypadku analogowych aparatów na film) potrzebna do zrobienia prawidło naświetlonego zdjęcia. Główny wpływ na naświetlenie

Bardziej szczegółowo

SYLABUS ECCC MOD U Ł : C S M2 GR A F I K A KO M P U T E R O W A PO Z I O M: PO D S T A W O W Y (A)

SYLABUS ECCC MOD U Ł : C S M2 GR A F I K A KO M P U T E R O W A PO Z I O M: PO D S T A W O W Y (A) SYLABUS ECCC MOD U Ł : C S M2 GR A F I K A KO M P U T E R O W A PO Z I O M: PO D S T A W O W Y (A) GRUPA KOMPETENCJI KOMPETENCJE OBJĘTE STANDARDEM ECCC 1. Teoria grafiki komputerowej 1.1. Podstawowe pojęcia

Bardziej szczegółowo

Skalowanie i ustawianie arkuszy/układów wydruku w AutoCAD autor: M. Motylewicz, 2012

Skalowanie i ustawianie arkuszy/układów wydruku w AutoCAD autor: M. Motylewicz, 2012 1 z 72 Rysunek rysujemy w skali rzeczywistej tzn. jeżeli pas ruchu ma szerokość 3,5m to wpisujemy w AutoCAD: 3,5 jednostki (mapa oczywiście również musi być wstawiona w skali 1:1). Opisany w dalszym ciągu

Bardziej szczegółowo

5.1. Światłem malowane

5.1. Światłem malowane https://app.wsipnet.pl/podreczniki/strona/39232 5.1. Światłem malowane DOWIESZ SIĘ, JAK poprawić podstawowe parametry zdjęcia (jasność, kontrast, kolorystykę), skorygować niekorzystne krzywizny obrazu,

Bardziej szczegółowo

Rozmiar i wielkość dokumentu

Rozmiar i wielkość dokumentu Rozmiar i wielkość dokumentu I. Organizacja dokumentu 1. Otwórz dokument 01_Jesien.jpg 2. Zapisz go pod nazwą 01_Jesien_TwojeNazwiskoTwojeImie_SlowoDiO.xcf jako macierzysty dokument programu Gimp. Rysunek

Bardziej szczegółowo

Simp-Q. Porady i wskazówki

Simp-Q. Porady i wskazówki Simp-Q Porady i wskazówki ROZWÓJ ZESTAWÓW BEZCIENIOWYCH Pierwsza generacja Najnowsza generacja Profesjonalne studio idealne dla zawodowych fotografów. Zestawy bezcieniowe Simp-Q to rewolucyjne i kompletne

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt graficzny z metamorfozą (ćwiczenie dla grup I i II modułowych) Otwórz nowy rysunek. Ustal rozmiar arkusza na A4. Z przybornika wybierz rysowanie elipsy (1). Narysuj okrąg i nadaj mu średnicę 100

Bardziej szczegółowo

Zajęcia grafiki komputerowej 30 h

Zajęcia grafiki komputerowej 30 h Zajęcia grafiki komputerowej 30 h Poniższe tematy do wyboru. Właściwa tematyka zajęć zostanie ustalona z uczestnikami zajęć GRAFIKA Klonowanie i korygowanie elementów obrazu Retusz portretów usuwanie znamion,

Bardziej szczegółowo

APARAT FOTOGRAFICZNY Aparat fotograficzny aparat -

APARAT FOTOGRAFICZNY Aparat fotograficzny aparat - APARATY CYFROWE APARAT FOTOGRAFICZNY Aparat fotograficzny, potocznie aparat - urządzenie służące do wykonywania zdjęć fotograficznych. Pierwowzorem aparatu fotograficznego było urządzenie nazywane camera

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. Wprowadzenie Program graficzny GIMP Edycja i retusz zdjęć Podsumowanie. informatyka +

Plan wykładu. Wprowadzenie Program graficzny GIMP Edycja i retusz zdjęć Podsumowanie. informatyka + Plan wykładu Wprowadzenie Program graficzny GIMP Edycja i retusz zdjęć Podsumowanie 2 Po co obrabiamy zdjęcia Poprawa jasności, kontrastu, kolorów itp. Zdjęcie wykonano w niesprzyjających warunkach (złe

Bardziej szczegółowo

Ćw. I Projektowanie opakowań transportowych cz. 1 Ćwiczenia z Corel DRAW

Ćw. I Projektowanie opakowań transportowych cz. 1 Ćwiczenia z Corel DRAW Ćw. I Projektowanie opakowań transportowych cz. 1 Ćwiczenia z Corel DRAW Celem ćwiczenia jest wstępne przygotowanie do wykonania projektu opakowania transportowego poprzez zapoznanie się z programem Corel

Bardziej szczegółowo

CorelDRAW. 1. Rysunek rastrowy a wektorowy. 2. Opis okna programu

CorelDRAW. 1. Rysunek rastrowy a wektorowy. 2. Opis okna programu 1. Rysunek rastrowy a wektorowy CorelDRAW Różnice między rysunkiem rastrowym (czasami nazywanym bitmapą) a wektorowym są olbrzymie. Szczególnie widoczne są podczas skalowania (czyli zmiany rozmiaru) rysunku

Bardziej szczegółowo

GRAFIKA WEKTOROWA. WYKŁAD 1 Wprowadzenie do grafiki wektorowej. Jacek Wiślicki Katedra Informatyki Stosowanej

GRAFIKA WEKTOROWA. WYKŁAD 1 Wprowadzenie do grafiki wektorowej. Jacek Wiślicki Katedra Informatyki Stosowanej GRAFIKA WEKTOROWA WYKŁAD 1 Wprowadzenie do grafiki wektorowej Jacek Wiślicki Katedra Informatyki Stosowanej Grafika rastrowa i wektorowa W grafice dwuwymiarowej wyróżnia się dwa rodzaje obrazów: rastrowe,

Bardziej szczegółowo

Cykl lekcji informatyki w klasie IV szkoły podstawowej. Wstęp

Cykl lekcji informatyki w klasie IV szkoły podstawowej. Wstęp Cykl lekcji informatyki w klasie IV szkoły podstawowej Wstęp Poniżej przedstawiam cykl początkowych lekcji informatyki poświęconym programowi Paint. Nie są to scenariusze lekcji, lecz coś w rodzaju kart

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Publisher 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Pasek narzędzi Szybki dostęp

Bardziej szczegółowo

RAFAŁ MICHOŃ. rmichonr@gmail.com. Zespół Szkół Specjalnych nr 10 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Jastrzębiu Zdroju O4.09.2015 r.

RAFAŁ MICHOŃ. rmichonr@gmail.com. Zespół Szkół Specjalnych nr 10 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Jastrzębiu Zdroju O4.09.2015 r. RAFAŁ MICHOŃ rmichonr@gmail.com Zespół Szkół Specjalnych nr 10 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Jastrzębiu Zdroju O4.09.2015 r. - Główne zagadnienia (ekspozycja, czułość, przysłona, głębia ostrości, balans

Bardziej szczegółowo

A2 Edycja informacji zmiana parametrów ekspozycji aparatem fotograficznym NIKON D3100

A2 Edycja informacji zmiana parametrów ekspozycji aparatem fotograficznym NIKON D3100 A2 Edycja informacji zmiana parametrów ekspozycji aparatem fotograficznym NIKON D3100 Ekran informacji Opracował: Andrzej Kazimierczyk, Namysłów 2013 Wizjer 1. Tryb fotografowania zmieniamy pokrętłem trybu

Bardziej szczegółowo

Dodatek B - Histogram

Dodatek B - Histogram Dodatek B - Histogram Histogram to nic innego, jak wykres pokazujący ile elementów od czarnego (od lewej) do białego (prawy koniec histogramu) zostało zarejestrowanych na zdjęciu. Może przedstawiać uśredniony

Bardziej szczegółowo

1 LEKCJA. Definicja grafiki. Główne działy grafiki komputerowej. Programy graficzne: Grafika rastrowa. Grafika wektorowa. Grafika trójwymiarowa

1 LEKCJA. Definicja grafiki. Główne działy grafiki komputerowej. Programy graficzne: Grafika rastrowa. Grafika wektorowa. Grafika trójwymiarowa 1 LEKCJA Definicja grafiki Dział informatyki zajmujący się wykorzystaniem komputerów do generowania i przetwarzania obrazów (statycznych i dynamicznych) oraz wizualizacją danych. Główne działy grafiki

Bardziej szczegółowo

Zaznaczanie komórek. Zaznaczenie pojedynczej komórki polega na kliknięciu na niej LPM

Zaznaczanie komórek. Zaznaczenie pojedynczej komórki polega na kliknięciu na niej LPM Zaznaczanie komórek Zaznaczenie pojedynczej komórki polega na kliknięciu na niej LPM Aby zaznaczyć blok komórek które leżą obok siebie należy trzymając wciśnięty LPM przesunąć kursor rozpoczynając od komórki

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia ucznia na ocenę dostateczną. Zna najważniejszych wynalazców z dziedziny fotografii.

Osiągnięcia ucznia na ocenę dostateczną. Zna najważniejszych wynalazców z dziedziny fotografii. L.p. Zadanie h Tematy zajęć ocenę dopuszczającą I Planowanie pracy II Wstęp do 1 Planowanie pracy na rok szkolny. 2 Krótka historia. Plan wynikowy z przedmiotu zajęcia artystyczne fotografia (klasy III).

Bardziej szczegółowo

Dodawanie grafiki i obiektów

Dodawanie grafiki i obiektów Dodawanie grafiki i obiektów Word nie jest edytorem obiektów graficznych, ale oferuje kilka opcji, dzięki którym można dokonywać niewielkich zmian w rysunku. W Wordzie możesz zmieniać rozmiar obiektu graficznego,

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. Wprowadzenie Program graficzny GIMP Edycja i retusz zdjęć Podsumowanie. informatyka +

Plan wykładu. Wprowadzenie Program graficzny GIMP Edycja i retusz zdjęć Podsumowanie. informatyka + Plan wykładu Wprowadzenie Program graficzny GIMP Edycja i retusz zdjęć Podsumowanie 2 Wprowadzenie Po co obrabiamy zdjęcia Obrazy wektorowe i rastrowe Wielkość i rozdzielczość obrazu Formaty graficzne

Bardziej szczegółowo

Kurs Adobe Photoshop Elements 11

Kurs Adobe Photoshop Elements 11 Kurs Adobe Photoshop Elements 11 Gladiatorx1 Część III kursu zawiera opis interfejsu edytora zdjęć w TRYBIE SZYBKIEJ EDYCJI 2014-12- 12 Spis treści Część III- Edytor zdjęć... 2 Tryb Szybka edycja... 2

Bardziej szczegółowo

Wstęp do fotografii. piątek, 15 października 2010. ggoralski.com

Wstęp do fotografii. piątek, 15 października 2010. ggoralski.com Wstęp do fotografii ggoralski.com element światłoczuły soczewki migawka przesłona oś optyczna f (ogniskowa) oś optyczna 1/2 f Ogniskowa - odległość od środka układu optycznego do ogniska (miejsca w którym

Bardziej szczegółowo

Obsługa programu Paint. mgr Katarzyna Paliwoda

Obsługa programu Paint. mgr Katarzyna Paliwoda Obsługa programu Paint. mgr Katarzyna Paliwoda Podstawowo program mieści się w Systemie a dojście do niego odbywa się przez polecenia: Start- Wszystkie programy - Akcesoria - Paint. Program otwiera się

Bardziej szczegółowo

Pokażę w jaki sposób można zrobić prostą grafikę programem GIMP. 1. Uruchom aplikację GIMP klikając w ikonę na pulpicie.

Pokażę w jaki sposób można zrobić prostą grafikę programem GIMP. 1. Uruchom aplikację GIMP klikając w ikonę na pulpicie. Tworzenie grafiki Jest wiele oprogramowania służącego tworzeniu grafiki. Wiele z nich daje tylko podstawowe możliwości (np. Paint). Są też programy o rozbudowanych możliwościach przeznaczone do robienia

Bardziej szczegółowo

1. Druk akcydensowy wizytówki

1. Druk akcydensowy wizytówki 1. Druk akcydensowy wizytówki Rys. 1: Cel ćwiczenia 1.1. Projekt logo Rys. 2: Cel projektu logo Pierwszym etapem wykonywania ćwiczenia będzie projekt logo (symbolu graficznego) firmy (instytucji, organizacji),

Bardziej szczegółowo

Wstęp posiadaczem lustrzanki cyfrowej

Wstęp posiadaczem lustrzanki cyfrowej Budowa aparatu Wstęp aparat robi zdjęcie, nie każde stanie się fotografią kupując nowoczesną lustrzankę cyfrową stajemy się... posiadaczem lustrzanki cyfrowej oczywiście lepszy i nowocześniejszy sprzęt

Bardziej szczegółowo

CorelDRAW. wprowadzenie

CorelDRAW. wprowadzenie CorelDRAW wprowadzenie Źródło: Podręcznik uŝytkownika pakietu CorelDRAW Graphics Suite 12 Rysowanie linii 1. Otwórz program CorelDRAW. 2. Utwórz nowy rysunek i zapisz go w swoich dokumentach jako [nazwisko]_1.cdr

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1 Automatyczna animacja ruchu

Ćwiczenie 1 Automatyczna animacja ruchu Automatyczna animacja ruchu Celem ćwiczenia jest poznanie procesu tworzenia automatycznej animacji ruchu, która jest podstawą większości projektów we Flashu. Ze względu na swoją wszechstronność omawiana

Bardziej szczegółowo

Informatyka Edytor tekstów Word 2010 dla WINDOWS cz.3

Informatyka Edytor tekstów Word 2010 dla WINDOWS cz.3 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Edytor tekstów Word 2010 dla WINDOWS cz.3 Slajd 1 Slajd 2 Numerowanie i punktowanie Automatyczne ponumerowanie lub wypunktowanie zaznaczonych akapitów w

Bardziej szczegółowo

Grafika rastrowa i wektorowa

Grafika rastrowa i wektorowa Grafika rastrowa i wektorowa Jakie są różnice między grafiką rastrową a wektorową? Podaj przykłady programów do pracy z grafiką rastrową/wektorową? Czym są RGB, CMYK? Gdzie używamy modelu barw RGB/CMYK?

Bardziej szczegółowo

1. Umieść kursor w miejscu, w którym ma być wprowadzony ozdobny napis. 2. Na karcie Wstawianie w grupie Tekst kliknij przycisk WordArt.

1. Umieść kursor w miejscu, w którym ma być wprowadzony ozdobny napis. 2. Na karcie Wstawianie w grupie Tekst kliknij przycisk WordArt. Grafika w dokumencie Wprowadzanie ozdobnych napisów WordArt Do tworzenia efektownych, ozdobnych napisów służy obiekt WordArt. Aby wstawić do dokumentu obiekt WordArt: 1. Umieść kursor w miejscu, w którym

Bardziej szczegółowo

Tworzenie logo. Omówione zagadnienia

Tworzenie logo. Omówione zagadnienia Tworzenie logo Witamy w programie CorelDRAW, wszechstronnym programie do tworzenia rysunków wektorowych i projektów graficznych przeznaczonym dla profesjonalnych grafików. W niniejszym samouczku przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie grafiki rastrowej na wektorową

Przetwarzanie grafiki rastrowej na wektorową Przetwarzanie grafiki rastrowej na wektorową Inaczej wektoryzacja, lub trasowanie, czyli zastąpienie rysunku rastrowego rysunkiem wektorowym. Wykonanie: Piotr Dróżdż Podstawowe różnice między grafiką wektorową,

Bardziej szczegółowo

Informatyka Edytor tekstów Word 2010 dla WINDOWS cz.3

Informatyka Edytor tekstów Word 2010 dla WINDOWS cz.3 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Informatyka Edytor tekstów Word 2010 dla WINDOWS cz.3 Slajd 1 Slajd 2 Numerowanie i punktowanie Automatyczne ponumerowanie lub wypunktowanie zaznaczonych akapitów w

Bardziej szczegółowo

Fotografia cyfrowa obsługa programu GIMP. Cz. 18. Tworzenie ramki do zdjęcia. materiały dla osób prowadzących zajęcia komputerowe w bibliotekach

Fotografia cyfrowa obsługa programu GIMP. Cz. 18. Tworzenie ramki do zdjęcia. materiały dla osób prowadzących zajęcia komputerowe w bibliotekach Fotografia cyfrowa obsługa programu GIMP materiały dla osób prowadzących zajęcia komputerowe w bibliotekach Cz. 18. Tworzenie ramki do zdjęcia W tym dwiczeniu wykonamy ciekawą i nietypową ramkę do zdjęcia.

Bardziej szczegółowo

Inkscape. Narzędzia informatyki

Inkscape. Narzędzia informatyki Inkscape Narzędzia informatyki Inkscape Narzędzie do tworzenia grafiki wektorowej kompatybilnej z formatem SVG Rozwijane od 2003 r. Dostępne dla Windows, Mac OS X i Linux a Dostępne na licencji GNU www.inkscape.org

Bardziej szczegółowo

1.3. Tworzenie obiektów 3D. Rysunek 1.2. Dostępne opcje podręcznego menu dla zaznaczonego obiektu

1.3. Tworzenie obiektów 3D. Rysunek 1.2. Dostępne opcje podręcznego menu dla zaznaczonego obiektu 1. Edytor grafiki Draw 1.1. Okno programu Draw W bezpłatnym pakiecie OpenOffice zawarty jest program graficzny Draw (rysunek 1.1), wyposażony w liczne narzędzia do obróbki obiektów. Program możesz uruchomić,

Bardziej szczegółowo

Zajęcia fotograficzne plan wynikowy

Zajęcia fotograficzne plan wynikowy Zajęcia fotograficzne plan wynikowy GIMNAZJUM Dział zeszytu tematycznego Temat lekcji Liczba godzin Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Podstawy 1. Lekcja organizacyjna kryteria

Bardziej szczegółowo

Krótki kurs podstaw fotografii Marcin Pazio, 201 4

Krótki kurs podstaw fotografii Marcin Pazio, 201 4 Krótki kurs podstaw fotografii Marcin Pazio, 201 4 Za wikipedią: Fotografia (gr. φως, phōs, D. phōtós światło; gráphō piszę, graphein rysować, pisać; rysowanie za pomocą światła) zbiór wielu różnych technik,

Bardziej szczegółowo

Przed rozpoczęciem pracy otwórz nowy plik (Ctrl +N) wykorzystując szablon acadiso.dwt

Przed rozpoczęciem pracy otwórz nowy plik (Ctrl +N) wykorzystując szablon acadiso.dwt Przed rozpoczęciem pracy otwórz nowy plik (Ctrl +N) wykorzystując szablon acadiso.dwt Zadanie: Utwórz szablon rysunkowy składający się z: - warstw - tabelki rysunkowej w postaci bloku (według wzoru poniżej)

Bardziej szczegółowo

Obróbka grafiki cyfrowej

Obróbka grafiki cyfrowej Obróbka grafiki cyfrowej 1 ROZDZIELCZOŚĆ (ang. resolution) - oznacza ilość malutkich punktów, które tworzą widzialny znak w druku bądź na ekranie monitora Typowe rozdzielczości monitorów komputerowych

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Cz. 3. Rysunki w dokumencie Obiekt Fontwork Jeżeli chcemy zamieścić w naszym dokumencie jakiś efektowny napis, na przykład tytuł czy hasło promocyjne, możemy w

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl P i o t r Ś l a s k i : Ł a t w e f o t o g r a f o w a n i e 1 Piotr Ślaski ŁATWE FOTOGRAFOWANIE Jedyny tak prosty poradnik dla początkujących amatorów fotografii P i o t r Ś l a s k i : Ł a t w e f o

Bardziej szczegółowo

Kurs Adobe Photoshop Elements 11

Kurs Adobe Photoshop Elements 11 Kurs Adobe Photoshop Elements 11 Gladiatorx1 Kształty, kształty własne 2015-01- 01 Spis treści Wstęp... 2 Kształty... 2 Opcje narzędzia... 2 Rysujemy kształty... 5 Opcje dodawania, odejmowania obszaru

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu MS Word 2003 - podstawy

Edytor tekstu MS Word 2003 - podstawy Edytor tekstu MS Word 2003 - podstawy Cz. 4. Rysunki i tabele w dokumencie Obiekt WordArt Jeżeli chcemy zamieścić w naszym dokumencie jakiś efektowny napis, na przykład hasło reklamowe, możemy wykorzystać

Bardziej szczegółowo

1. Dockbar, CMS + wyszukiwarka aplikacji Dodawanie portletów Widok zawartości stron... 3

1. Dockbar, CMS + wyszukiwarka aplikacji Dodawanie portletów Widok zawartości stron... 3 DODAJEMY TREŚĆ DO STRONY 1. Dockbar, CMS + wyszukiwarka aplikacji... 2 2. Dodawanie portletów... 3 Widok zawartości stron... 3 Omówienie zawartości portletu (usunięcie ramki itd.)... 4 3. Ikonki wybierz

Bardziej szczegółowo

POMOC / INSTRUKCJA OBSŁUGI

POMOC / INSTRUKCJA OBSŁUGI POMOC / INSTRUKCJA OBSŁUGI 1. Powiększanie mapy 2. Plakat 3. Schemat lekcji 4. Broszura informacyjna 5. Instrukcja obsługi Pasek narzędzi i menu wyboru Zmiana skali mapy Mini mapa - podgląd na położenie

Bardziej szczegółowo

FORMATY PLIKÓW GRAFICZNYCH

FORMATY PLIKÓW GRAFICZNYCH FORMATY PLIKÓW GRAFICZNYCH Różnice między nimi. Ich wady i zalety. Marta Łukasik Plan prezentacji Formaty plików graficznych Grafika wektorowa Grafika rastrowa GIF PNG JPG SAV FORMATY PLIKÓW GRAFICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Narzędzia programu Paint

Narzędzia programu Paint Okno programu Paint Narzędzia programu Paint Na karcie Start znajduje się przybornik z narzędziami. Narzędzia te są bardzo przydatne w pracy z programem. Można nimi rysować i malować, kolorować i pisać,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH. (na podstawie Zeszytu tematycznego Zajęcia fotograficzne wyd.

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH. (na podstawie Zeszytu tematycznego Zajęcia fotograficzne wyd. WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH (na podstawie Zeszytu tematycznego Zajęcia fotograficzne wyd. Operon) Wymagania na poszczególne stopnie szkolne - zajęcia techniczne fotograficzne

Bardziej szczegółowo

JAK ZAPROJEKTOWAĆ WYGLĄD STRONY INTERNETOWEJ W KREATORZE CLICK WEB?

JAK ZAPROJEKTOWAĆ WYGLĄD STRONY INTERNETOWEJ W KREATORZE CLICK WEB? JAK ZAPROJEKTOWAĆ WYGLĄD STRONY INTERNETOWEJ W KREATORZE CLICK WEB? Czy można zbudować atrakcyjną stronę WWW w czasie krótkiej przerwy na kawę? W kreatorze Click Web zrobisz to bez trudu. Wystarczy, że

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prostych obrazów wektorowych w programie CorelDRAW 12

Tworzenie prostych obrazów wektorowych w programie CorelDRAW 12 Tworzenie prostych obrazów wektorowych w programie CorelDRAW 12 Pakiet CorelDRAW Graphics Suite to zestaw aplikacji do tworzenia i edytowania grafiki wektorowej i rastrowej. Dwa najważniejsze składniki

Bardziej szczegółowo

Użycie przestrzeni papieru i odnośników - ćwiczenie

Użycie przestrzeni papieru i odnośników - ćwiczenie Użycie przestrzeni papieru i odnośników - ćwiczenie Informacje ogólne Korzystanie z ćwiczeń Podczas rysowania w AutoCADzie, praca ta zwykle odbywa się w przestrzeni modelu. Przed wydrukowaniem rysunku,

Bardziej szczegółowo

GIMP Grafika rastrowa (Ćwiczenia cz. 2)

GIMP Grafika rastrowa (Ćwiczenia cz. 2) Zjazd 1 GIMP Grafika rastrowa (Ćwiczenia cz. 2) Zaznaczenia Aby zacząć profesjonalnie rysować w programie GIMP należy opanować tematykę zaznaczeń. Zaznaczenia (inaczej maski) służą do zaznaczania obszarów

Bardziej szczegółowo

Corel Draw, Adobe Illustrator grafika wektorowa

Corel Draw, Adobe Illustrator grafika wektorowa Corel Draw, Adobe Illustrator grafika wektorowa Informacje o usłudze Numer usługi 2016/07/18/6237/13243 Cena netto 1 600,00 zł Cena brutto 1 600,00 zł Cena netto za godzinę 40,00 zł Cena brutto za godzinę

Bardziej szczegółowo

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy

Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy Edytor tekstu OpenOffice Writer Podstawy OpenOffice to darmowy zaawansowany pakiet biurowy, w skład którego wchodzą następujące programy: edytor tekstu Writer, arkusz kalkulacyjny Calc, program do tworzenia

Bardziej szczegółowo

Program V-SIM tworzenie plików video z przebiegu symulacji

Program V-SIM tworzenie plików video z przebiegu symulacji Program V-SIM tworzenie plików video z przebiegu symulacji 1. Wprowadzenie Coraz częściej zdarza się, że zleceniodawca opinii prosi o dołączenie do opracowania pliku/ów Video z zarejestrowanym przebiegiem

Bardziej szczegółowo

Wstęp do GIMP wycinanie obiektu z obrazka, projekt napisu. Rozpoczynamy prace w GIMP-e

Wstęp do GIMP wycinanie obiektu z obrazka, projekt napisu. Rozpoczynamy prace w GIMP-e Rozpoczynamy prace w GIMP-e 1. Odpalamy program GIMP szukamy go albo na pulpicie albo w programach (ikonka programu widoczna w prawym górnym rogu). 2. Program uruchamia się na początku widzimy tzw. Pulpit

Bardziej szczegółowo

Tematy lekcji zajęć komputerowych klasa 5b grupa 1 i grupa 2

Tematy lekcji zajęć komputerowych klasa 5b grupa 1 i grupa 2 Tematy lekcji zajęć komputerowych klasa 5b grupa 1 i grupa 2 1 Program nauczania. Przedmiotowy system oceniania. Regulamin pracowni komputerowej. - 7 punktów regulaminu potrafi powiedzieć, czego się będzie

Bardziej szczegółowo

Grafika komputerowa. Zajęcia 7

Grafika komputerowa. Zajęcia 7 Grafika komputerowa Zajęcia 7 Wygląd okna aplikacji programu Corel PhotoPaint Źródło: Podręcznik uŝytkownika pakietu CorelDRAW Graphics Suite 12 Tworzenie nowego obrazka Wybór trybu kolorów Określenie

Bardziej szczegółowo

4.2. Program i jego konfiguracja

4.2. Program i jego konfiguracja 4.2. Program i jego konfiguracja Dopasowywanie wielkości widoku Podczas pracy z programem często dochodzi do sytuacji w której trzeba dopasować ilość zawartych danych w arkuszu do wielkości ekranu. Np.

Bardziej szczegółowo

Adobe InDesign lab. 3 Jacek Wiślicki, Paweł Kośla

Adobe InDesign lab. 3 Jacek Wiślicki, Paweł Kośla Spis treści 1. Zaawansowane techniki pracy... 2 1.1. Tekst z wypełnieniem... 2 1.2. Stosowanie przeźroczystości i oblewania tekstem... 6 strona 1 z 9 1. Zaawansowane techniki pracy 1 W poprzednich instrukcjach

Bardziej szczegółowo

AutoCAD LT praca na obiektach rastrowych i nakładanie barw z palety RGB na rysunki.

AutoCAD LT praca na obiektach rastrowych i nakładanie barw z palety RGB na rysunki. AutoCAD LT praca na obiektach rastrowych i nakładanie barw z palety RGB na rysunki. Niniejsza instrukcja jest przewodnikiem po narzędziach służących do wstawiania i edycji obiektów rastrowych dostępnych

Bardziej szczegółowo

TTS Jesteśmy dumni z bycia częścią

TTS Jesteśmy dumni z bycia częścią Gwarancja i wsparcie Niniejszy produkt jest dostarczany wraz z roczną gwarancją obejmującą usterki wykryte podczas normalnego użytkowania. Gwarancja traci ważność w przypadku korzystania z aparatu Easi-View

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 006 Wydajność systemu 2 SO i SK/WIN Najprostszym sposobem na poprawienie wydajności systemu, jeżeli dysponujemy zbyt małą ilością pamięci RAM

Bardziej szczegółowo

Maskowanie i selekcja

Maskowanie i selekcja Maskowanie i selekcja Maska prostokątna Grafika bitmapowa - Corel PHOTO-PAINT Pozwala definiować prostokątne obszary edytowalne. Kiedy chcemy wykonać operacje nie na całym obrazku, lecz na jego części,

Bardziej szczegółowo

4.2. Ustawienia programu

4.2. Ustawienia programu 4.2. Ustawienia programu Zmiana wielkości dokumentu Pracując w programie MS Excel 2010 niejednokrotnie doświadczysz sytuacji, w której otwarty przez Ciebie arkusz nie będzie mieścił się na ekranie monitora.

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Word 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Pasek narzędzi Szybki dostęp Te

Bardziej szczegółowo

darmowe zdjęcia - allegro.pl

darmowe zdjęcia - allegro.pl darmowe zdjęcia - allegro.pl 1 Darmowe zdjęcia w Twoich aukcjach allegro? Tak to możliwe. Wielu sprzedających robi to od dawna i wbrew pozorom jest to bardzo proste. Serwis allegro oczywiście umożliwia

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. Stosowanie stylów

Zadanie 1. Stosowanie stylów Zadanie 1. Stosowanie stylów Styl to zestaw elementów formatowania określających wygląd: tekstu atrybuty czcionki (tzw. styl znaku), akapitów np. wyrównanie tekstu, odstępy między wierszami, wcięcia, a

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA. Spis treści. I. Wprowadzenie... 2. II. Tworzenie nowej karty pracy... 3. a. Obiekty... 4. b. Nauka pisania...

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA. Spis treści. I. Wprowadzenie... 2. II. Tworzenie nowej karty pracy... 3. a. Obiekty... 4. b. Nauka pisania... INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA Spis treści I. Wprowadzenie... 2 II. Tworzenie nowej karty pracy... 3 a. Obiekty... 4 b. Nauka pisania... 5 c. Piktogramy komunikacyjne... 5 d. Warstwy... 5 e. Zapis... 6 III. Galeria...

Bardziej szczegółowo

MS Word 2010. Długi dokument. Praca z długim dokumentem. Kinga Sorkowska 2011-12-30

MS Word 2010. Długi dokument. Praca z długim dokumentem. Kinga Sorkowska 2011-12-30 MS Word 2010 Długi dokument Praca z długim dokumentem Kinga Sorkowska 2011-12-30 Dodawanie strony tytułowej 1 W programie Microsoft Word udostępniono wygodną galerię wstępnie zdefiniowanych stron tytułowych.

Bardziej szczegółowo

Jak rozpocząć pracę? Mapa

Jak rozpocząć pracę? Mapa Jak rozpocząć pracę? SWDE Manager jest aplikacją służącą do przeglądania graficznych i opisowych danych ewidencji gruntów i budynków zapisanych w formacie SWDE (.swd,.swg,.swde). Pracując w SWDE Managerze,

Bardziej szczegółowo

Easi-View Udostępniaj rezultaty swojej pracy całej grupie, przeglądaj obiekty trójwymiarowe, fotografuj i nagrywaj wideo

Easi-View Udostępniaj rezultaty swojej pracy całej grupie, przeglądaj obiekty trójwymiarowe, fotografuj i nagrywaj wideo Easi-View Udostępniaj rezultaty swojej pracy całej grupie, przeglądaj obiekty trójwymiarowe, fotografuj i nagrywaj wideo INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA www.tts-shopping.com Ważna informacja n Instrukcję tę należy

Bardziej szczegółowo

Energetyk-Elektronik-Bytom.net

Energetyk-Elektronik-Bytom.net Moje miasto nocą Autor: Krystian Czerny 5a 1961 08.02.2010. Zmieniony 13.03.2010. Dostałem do sprawdzenia (testowania) aparat z prawdziwego zdarzenia, a mianowicie Canon EOS 3D. Nie zastanawiając się długo,

Bardziej szczegółowo

Zajęcia prowadzi trener posiadający certyfikat Adobe Expert in Photoshop oraz Adobe Expert in Illustrator.

Zajęcia prowadzi trener posiadający certyfikat Adobe Expert in Photoshop oraz Adobe Expert in Illustrator. Jeśli nie możesz zapisać się na zajęcia organizowane w trybie dziennym lub preferujesz pogłębianie swojej wiedzy z zakresu oprogramowania Adobe w porach wieczorowych - takie szkolenie jest idealnym rozwiązaniem.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 5: Style tekstu

Rozdział 5: Style tekstu 5. STYLE TEKSTU Posługując się edytorem MS Word trudno nie korzystać z możliwości jaką daje szybkie formatowanie z użyciem stylów. Stylem określa się zestaw parametrów formatowych, któremu nadano określoną

Bardziej szczegółowo

Teraz przechodzimy do zakładki Zarządzanie kolorami.

Teraz przechodzimy do zakładki Zarządzanie kolorami. Drukowanie bezpośrednio z różnych programów w Windows z użyciem profilu kolorów w sterowniku drukarki przykładowa drukarka EPSON R1800, wersja sterownika 6.51 Niestety większość programów w Windows albo

Bardziej szczegółowo

Grafika rastrowa (bitmapa)-

Grafika rastrowa (bitmapa)- Grafika komputerowa Grafika rastrowa Grafika rastrowa (bitmapa)- sposób zapisu obrazów w postaci prostokątnej tablicy wartości, opisujących kolory poszczególnych punktów obrazu (prostokątów składowych).

Bardziej szczegółowo

Temat: Podział aparatów fotograficznych

Temat: Podział aparatów fotograficznych Temat: Podział aparatów fotograficznych 1. Podział ze względu na technologię Klasyczny aparat fotograficzny jest urządzeniem przystosowanym do naświetlania materiału światłoczułego. Materiał ten umieszcza

Bardziej szczegółowo

1. Wstęp Pierwsze uruchomienie Przygotowanie kompozycji Wybór kompozycji Edycja kompozycji...

1. Wstęp Pierwsze uruchomienie Przygotowanie kompozycji Wybór kompozycji Edycja kompozycji... Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Pierwsze uruchomienie... 3 3. Przygotowanie kompozycji... 4 3.1. Wybór kompozycji... 4 3.2. Edycja kompozycji... 5 3.2.1. Dodawanie pliku Flash przygotowanie plików Flash...

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Visio 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Zaktualizowane szablony Szablony

Bardziej szczegółowo

Odbicie na szkłach okularów

Odbicie na szkłach okularów Odbicie na szkłach okularów Jedna z wad fotografii studyjnych polega na tym, że w okularach sfotografowanych modeli odbija się oświetlenie i wyposażenie studio. W takich sytuacjach bardzo często stosuje

Bardziej szczegółowo

Pasek menu. Ustawienia drukowania

Pasek menu. Ustawienia drukowania Polecenie Ustawienia drukowania... z menu Plik pozwala określić urządzenie drukujące poprzez jego wybór z pola kombi. Urządzenie można skonfigurować poprzez przycisk właściwości. Otwiera się wówczas okno

Bardziej szczegółowo

Corel Draw, Adobe Illustrator grafika wektorowa

Corel Draw, Adobe Illustrator grafika wektorowa Corel Draw, Adobe Illustrator grafika wektorowa Informacje o usłudze Numer usługi 2015/12/17/6237/357 Cena netto 1 550,00 zł Cena brutto 1 550,00 zł Cena netto za godzinę 48,44 zł Cena brutto za godzinę

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi funkcjami i pojęciami związanymi ze środowiskiem AutoCAD 2012 w polskiej wersji językowej.

Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi funkcjami i pojęciami związanymi ze środowiskiem AutoCAD 2012 w polskiej wersji językowej. W przygotowaniu ćwiczeń wykorzystano m.in. następujące materiały: 1. Program AutoCAD 2012. 2. Graf J.: AutoCAD 14PL Ćwiczenia. Mikom 1998. 3. Kłosowski P., Grabowska A.: Obsługa programu AutoCAD 14 i 2000.

Bardziej szczegółowo

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy)

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Cz. 2. Wstawianie obiektów do slajdu Do slajdów w naszej prezentacji możemy wstawić różne obiekty (obraz, dźwięk, multimedia, elementy ozdobne),

Bardziej szczegółowo