SPIS TREŒCI. Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego... 21

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SPIS TREŒCI. Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego... 21"

Transkrypt

1 SPIS TREŒCI Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego Przedmowa sekretarza Naczelnej Rady Aptekarskiej przedstawiciela NRA w EuroPharm Forum Rozdzia³ 1 OPIEKA DIABETOLOGICZNA JAKO ELEMENT OPIEKI FARMACEUTYCZNEJ 1. Opieka diabetologiczna jako element opieki farmaceutycznej Cukrzyca choroba spo³eczna XXI wieku Cukrzyca w Polsce Rola edukacji w cukrzycy Aptekarz w procesie terapii cukrzycy Opieka farmaceutyczna nad chorymi na cukrzycê Pytania kontrolne

2 Rozdzia³ 2 STANDARDY POSTÊPOWANIA W CUKRZYCY TYPU 2 ZA O ENIA OGÓLNE 2. Standardy postêpowania w cukrzycy typu 2 za³o enia ogólne Wczesne rozpoznanie cukrzycy, kryteria wyrównania cukrzycy, zasady leczenia cukrzycy Ogólne cele leczenia cukrzycy typu Ogólne zalecenia dotycz¹ce leczenia cukrzycy typu Ogólne zasady leczenia cukrzycy typu Ogólne zasady wyboru leków doustnych Podstawowe zadania lekarzy Podstawowe zadania aptekarzy Najwa niejsze zalecenia dla aptekarzy wp³ywaj¹ce na poprawê jakoœci opieki diabetologicznej Zakoñczenie Pytania kontrolne Rozdzia³ 3 ROZPOZNAWANIE I KRYTERIA WYRÓWNANIA METABOLICZNEGO CUKRZYCY TYPU 2 3. Rozpoznawanie i kryteria wyrównania metabolicznego cukrzycy typu Definicja i opis cukrzycy typu Czynniki ryzyka cukrzycy typu Kliniczne i metaboliczne cechy cukrzycy typu Objawy cukrzycy typu Badania przesiewowe w kierunku cukrzycy

3 3.6. Rozpoznawanie i monitorowanie przebiegu cukrzycy typu Ocena czynników ryzyka i rozwoju przewlek³ych powik³añ cukrzycy Plan badañ diagnostycznych Najwa niejsze zalecenia dotycz¹ce udzia³u aptekarzy we wczesnym rozpoznawaniu cukrzycy typu 2 i procesie optymalizacji wyrównania metabolicznego tej choroby Zakoñczenie Pytania kontrolne Rozdzia³ 4 CUKRZYCA A CI A 4. Cukrzyca a ci¹ a Definicja Podzia³ cukrzycy wystêpuj¹cej w okresie ci¹ y Epidemiologia Patogeneza cukrzycy ciê arnych Czynniki ryzyka rozwoju cukrzycy ci¹ owej Diagnostyka Zalecenia dotycz¹ce postêpowania w okresie cukrzycy ciê arnych Przebieg ci¹ y u kobiet chorych na cukrzycê Najczêstsze powik³ania w ci¹ y u kobiet chorych na cukrzycê Najczêstsze powik³ania dotycz¹ce rozwoju p³odu i stanu noworodka Zakoñczenie ci¹ y Wybrane zagadnienia dotycz¹ce kobiet chorych na cukrzycê ciê arnych

4 4.13. Rokowanie u kobiet chorych na cukrzycê ciê arnych Najwa niejsze zalecenia dotycz¹ce udzia³u aptekarzy w procesie kompleksowej opieki w cukrzycy ciê arnych Zakoñczenie Pytania kontrolne Rozdzia³ 5 DIETA W CUKRZYCY ROLA WITAMIN I SOLI MINERALNYCH 5. Dieta w cukrzycy rola witamin i soli mineralnych Zalecenia ywieniowe w cukrzycy Zapotrzebowanie kaloryczne chorego na cukrzycê Sk³ad jakoœciowy diety chorego na cukrzycê Wybrane zalecenia dietetyczne dla chorych na cukrzycê typu Analiza zaleceñ podczas pierwszorazowej wizyty chorego w aspekcie leczenia dietetycznego Analiza problemów zdrowotnych chorego w aspekcie leczenia dietetycznego Witaminy i sole mineralne a cukrzyca Celowoœæ stosowania witamin i soli mineralnych (suplementacja) Przewlek³e przyjmowanie witamin i soli mineralnych Objawy sugeruj¹ce niedobory witamin i soli mineralnych Rola owoców i warzyw w diecie chorego na cukrzycê Witaminy i sole mineralne o szczególnym znaczeniu w cukrzycy Najwa niejsze zalecenia dla aptekarzy dotycz¹ce zaleceñ ywieniowych dla chorych na cukrzycê typu Zakoñczenie Pytania kontrolne

5 Rozdzia³ 6 ZASADY TERAPII DOUSTNYMI LEKAMI PRZECIWCUKRZYCOWYMI W CUKRZYCY TYPU 2 6. Zasady terapii doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi w cukrzycy typu Optymalizacja stylu ycia Leczenie farmakologiczne cukrzycy typu Analiza przypadku klinicznego Najwa niejsze zalecenia dla aptekarzy wp³ywaj¹ce na poprawê jakoœci terapii cukrzycy typu Zakoñczenie Pytania kontrolne Rozdzia³ 7 ZASADY LECZENIA INSULIN 7. Zasady leczenia insulin¹ Wskazania do insulinoterapii Preparaty insulin Stosowanie ró nych preparatów insulin Dawkowanie insulin Przechowywanie insuliny Wykonywanie iniekcji insuliny Samokontrola podczas insulinoterapii Hipoglikemia Hiperglikemia Najwa niejsze zalecenia dla aptekarzy dotycz¹ce ró nych aspektów insulinoterapii w cukrzycy typu Zakoñczenie Pytania kontrolne

6 Rozdzia³ 8 NADCIŒNIENIE TÊTNICZE U CHORYCH NA CUKRZYCÊ 8. Nadciœnienie têtnicze u chorych na cukrzycê Epidemiologia i patogeneza Diagnostyka nadciœnienia têtniczego w cukrzycy Cele leczenia farmakologicznego nadciœnienia têtniczego w cukrzycy Zasady leczenia farmakologicznego nadciœnienia têtniczego u chorych na cukrzycê Wybór leku hipotensyjnego w terapii nadciœnienia têtniczego u chorych na cukrzycê Leczenie skojarzone Najwa niejsze zalecenia dla aptekarzy wp³ywaj¹ce na poprawê jakoœci terapii nadciœnienia têtniczego w cukrzycy Zakoñczenie Pytania kontrolne Rozdzia³ 9 ZABURZENIA LIPIDOWE W CUKRZYCY TYPU 2 9. Zaburzenia lipidowe w cukrzycy typu Epidemiologia i patogeneza zaburzeñ lipidowych w cukrzycy Diagnostyka zaburzeñ lipidowych w cukrzycy Kontrola i monitorowanie stê enia lipidów Strategia leczenia zaburzeñ lipidowych w cukrzycy Przegl¹d klas leków stosowanych w farmakoterapii zaburzeñ lipidowych w cukrzycy Najwa niejsze zalecenia dla aptekarzy wp³ywaj¹ce na poprawê jakoœci terapii zaburzeñ lipidowych w cukrzycy Zakoñczenie Pytania kontrolne

7 Rozdzia³ 10 OTY OŒÆ W CUKRZYCY TYPU Oty³oœæ w cukrzycy typu Epidemiologia Patogeneza Rozpoznanie oty³oœci Leczenie oty³oœci Analiza przypadku klinicznego Najwa niejsze zalecenia dla aptekarzy wp³ywaj¹ce na poprawê jakoœci terapii oty³oœci w cukrzycy Zakoñczenie Pytania kontrolne Rozdzia³ 11 RETINOPATIA CUKRZYCOWA 11. Retinopatia cukrzycowa Epidemiologia retinopatii cukrzycowej Patogeneza retinopatii cukrzycowej Objawy oczne w cukrzycy Obraz kliniczny i rozpoznanie retinopatii cukrzycowej Zapobieganie retinopatii cukrzycowej Diagnostyka retinopatii cukrzycowej Wykonywanie badañ okulistycznych u chorych na cukrzycê Leczenie retinopatii cukrzycowej Najwa niejsze zalecenia dla aptekarzy dotycz¹ce rozpoznawania i leczenia retinopatii cukrzycowej Zakoñczenie Pytania kontrolne

8 Rozdzia³ 12 NEFROPATIA CUKRZYCOWA 12. Nefropatia cukrzycowa Epidemiologia Patogeneza Obraz kliniczny i rozpoznanie Zapobieganie Leczenie Najwa niejsze zalecenia dla aptekarzy dotycz¹ce rozpoznawania i leczenia nefropatii cukrzycowej Zakoñczenie Pytania kontrolne Rozdzia³ 13 NEUROPATIA CUKRZYCOWA 13. Neuropatia cukrzycowa Epidemiologia Patogeneza Obraz kliniczny Rozpoznawanie neuropatii cukrzycowej Leczenie przyczynowe neuropatii cukrzycowej Najwa niejsze zalecenia dla aptekarzy dotycz¹ce rozpoznawania i leczenia neuropatii cukrzycowej Zakoñczenie Pytania kontrolne Rozdzia³ 14 CHOROBA WIEÑCOWA U CHORYCH NA CUKRZYCÊ 14. Choroba wieñcowa u chorych na cukrzycê Odrêbnoœci epidemiologiczne i patogenetyczne w chorobie niedokrwiennej serca u chorych na cukrzycê

9 14.2. Czynniki ryzyka choroby niedokrwiennej serca u chorych na cukrzycê Odrêbnoœci kliniczne choroby niedokrwiennej serca u chorych na cukrzycê Postêpowanie diagnostyczne w chorobie niedokrwiennej serca u chorych na cukrzycê Zasady leczenia farmakologicznego w chorobie niedokrwiennej serca u chorych na cukrzycê Analiza przypadku klinicznego Najwa niejsze zalecenia dla aptekarzy wp³ywaj¹ce na poprawê jakoœci terapii w chorobie niedokrwiennej serca u chorych na cukrzycê Zakoñczenie Pytania kontrolne Rozdzia³ 15 CHOROBA NACZYNIOWA MÓZGU, CHOROBA NACZYNIOWA NÓG 15. Choroba naczyniowa mózgu, choroba naczyniowa nóg Epidemiologia i patogeneza Choroba naczyniowa mózgu Choroba naczyniowa nóg Najwa niejsze zalecenia dla aptekarzy dotycz¹ce rozpoznawania i leczenia choroby naczyniowej mózgu i choroby naczyniowej nóg Zakoñczenie Pytania kontrolne Rozdzia³ 16 SYTUACJE SZCZEGÓLNE W CUKRZYCY 16. Sytuacje szczególne w cukrzycy Antykoncepcja w cukrzycy typu

10 16.2. Prowadzenie pojazdów samochodowych przez chorych na cukrzycê typu Praca zawodowa chorych na cukrzycê typu Chory na cukrzycê typu 2 w podró y Chory na cukrzycê typu 2 w czasie wakacji Wysi³ek fizyczny u chorych na cukrzycê typu Zabiegi chirurgiczne u chorych na cukrzycê typu Zaka enia u chorych na cukrzycê typu Cukrzyca typu 2 u osób w podesz³ym wieku Najwa niejsze zalecenia dla aptekarzy dotycz¹ce sytuacji szczególnych w cukrzycy Zakoñczenie Pytania kontrolne Wykaz tabel i rycin Indeks wa niejszych pojêæ rzeczowych SUPLEMENT Dokumenty i materia³y dotycz¹ce opieki farmaceutycznej nad chorymi na cukrzycê zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Aptecznej EuroPharm Forum Wstêp do polskiego wydania Protoko³u i Wytycznych programu PharmaDiaß Program EuroPharm Forum i WHO Opieka diabetologiczna Protokó³ PharmaDiaß Wprowadzenie Zalecenia SVD dla aptekarzy Normy etyczne Poufnoœæ i etyka zbierania danych

11 5. Dlaczego aptekarze powinni uczestniczyæ w opiece diabetologicznej? Partnerstwo Opieka diabetologiczna w aptece Modele dzia³ania Jak wykorzystywaæ Protokó³? Obowi¹zki stowarzyszenia farmaceutycznego Wytyczne programu PharmaDiaß Wytyczne 1 Wytyczne promocji zdrowego stylu ycia Informacje wprowadzaj¹ce Zadania Zakres Proces Obowi¹zki Obowi¹zki stowarzyszenia farmaceutycznego Obowi¹zki aptekarza Struktura i wymogi Szkolenie Spokojne miejsce w aptece Podstawowa wiedza o komunikowaniu siê Narzêdzia Dokumentacja WskaŸniki na poziomie pacjenta WskaŸniki na poziomie apteki WskaŸniki na poziomie krajowym WskaŸniki na poziomie miêdzynarodowym Lista kontrolna identyfikacji ludzi z czynnikami ryzyka cukrzycy Materia³y Technika zadawania pytañ Systematyczna ocena i informowanie pacjenta Skierowanie do lekarza

12 2. Wytyczne 2 Wytyczne wykrywania nie rozpoznanej cukrzycy Informacje wprowadzaj¹ce Zadania Zakres Proces Obowi¹zki Obowi¹zki stowarzyszenia farmaceutycznego Obowi¹zki aptekarza Obowi¹zki personelu aptecznego Struktura i wymogi Szkolenie Spokojne miejsce w aptece Wiedza aptekarza Podstawowa wiedza w zakresie komunikowania siê Œrodki Dokumentacja Dokumentacja na poziomie pacjenta Dokumentacja na poziomie apteki WskaŸniki na poziomie krajowym WskaŸniki na poziomie miêdzynarodowym Lista kontrolna pacjentów podejrzanych, e s¹ chorzy na cukrzycê Materia³y Technika zadawania pytañ Ocena wyniku oznaczenia poziomu glukozy we krwi Skierowanie do lekarza Powrót pacjenta do apteki Dokumentacja Wytyczne 3 Wytyczne doradzania, informowania/edukowania ukierunkowanego na pacjenta

13 3.1. Informacje wprowadzaj¹ce Zadania Opieka farmaceutyczna nad pacjentem chorym na cukrzycê Informacja i edukacja chorych na cukrzycê (i ich opiekunów) Zgoda chorego na farmakoterapiê i inn¹ opiekê diabetologiczn¹ Zakres Proces Obowi¹zki Struktura i wymogi Przeszkolenie aptekarzy w zakresie cukrzycy Spokojne miejsce w aptece Ulotki dla pacjenta Program informowania/edukowania pacjenta Marketing apteki w opiece diabetologicznej Dokumentacja WskaŸniki na poziomie pacjenta WskaŸniki na poziomie apteki WskaŸniki na poziomie krajowym WskaŸniki na poziomie miêdzynarodowym Lista kontrolna konsultacji pacjenta ukierunkowana na efekty, informacjê i edukacjê Etap 1 Reakcja na sygna³y alarmowe Etap 2 Rozpoznanie, ocena i sklasyfikowanie problemów lekowych pacjenta Etap 3 Ustalenie celów i wybór najlepszego rozwi¹zania we wspó³pracy z pacjentem i lekarzem oraz ich wdro enie Etap 4 Kontynuacja opieki i dokumentowanie wyników

14 Etap 5 Ocena wiedzy pacjenta o chorobie, ywieniu, hipoglikemii, aktywnoœci fizycznej, samomonitorowaniu, higienie, farmakoterapii i samoleczeniu Etap 6 Udzielenie ustnej informacji/edukacji Etap 7 Wrêczenie pacjentowi ulotek Etap 8 Ocena zdyscyplinowania pacjenta w farmakoterapii, diecie cukrzycowej, samomonitorowaniu i innych zagadnieniach Etap 9 Ocena kontroli metabolicznej pacjenta Etap 10 Skierowanie do lekarza Wytyczne 4 Wytyczne Podstawowego Arkusza Informacyjnego dla Aptekarza (BISP) Informacje wprowadzaj¹ce BISP Cele Drugorzêdowe zapobieganie cukrzycy Trzeciorzêdowe zapobieganie cukrzycy Postêpy zwi¹zane z dzia³aniami aptekarza Wype³nianie BISP Ogólne Szczegó³owe Aneksy do wytycznych programu PharmaDiaß Aneks 1 Kluczowe wskaÿniki Aneks 2 Wytyczne 1 Druk oceny na poziomie pacjenta Aneks 3 Wytyczne 1 Druk oceny na poziomie apteki Aneks 4 Wytyczne 1 Druk oceny na poziomie krajowym

15 Aneks 5 Wytyczne 1 Druk oceny na poziomie europejskim Aneks 6 Wytyczne 2 Druk oceny na poziomie pacjenta Aneks 7 Wytyczne 2 Druk oceny na poziomie apteki Aneks 8 Wytyczne 2 Druk oceny na poziomie krajowym Aneks 9 Wytyczne 3 Druk oceny na poziomie pacjenta Aneks 10 Wytyczne 3 Druk oceny na poziomie apteki Aneks 11 Wytyczne 3 Druk oceny na poziomie krajowym Aneks 12 Karta Pacjenta Aneks 13 Wzorcowy list kieruj¹cy do lekarza pacjenta z objawami cukrzycy Aneks 14 Wzorcowy list kieruj¹cy pacjenta do lekarza Aneks 15 Druk monitorowania efektów pacjenta Aneks 16 WskaŸnik Dobrego Samopoczucia WHO Objaœnienie najczêœciej wystêpuj¹cych wa niejszych skrótów Piœmiennictwo

Wstêp Bezpieczeñstwo i skutecznoœæ farmakoterapii Proces stosowania leków i jego wady Pytania kontrolne...

Wstêp Bezpieczeñstwo i skutecznoœæ farmakoterapii Proces stosowania leków i jego wady Pytania kontrolne... SPIS TREŒCI Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego........................... 11 Przedmowa prezesa Naczelnej Rady Aptekarskiej........... 15 Rozdzia³ 1 BEZPIECZEÑSTWO I SKUTECZNOŒÆ

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŒCI. Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego... 13. Rozdzia³ 1

SPIS TREŒCI. Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego... 13. Rozdzia³ 1 SPIS TREŒCI Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego........................... 13 Rozdzia³ 1 NADCIŒNIENIE TÊTNICZE JAKO PROBLEM ZDROWOTNY prof. dr hab. n. farm. S³awomir Lipski,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŒCI. Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego... 13. Od Autora... 15. Rozdzia³ 1

SPIS TREŒCI. Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego... 13. Od Autora... 15. Rozdzia³ 1 SPIS TREŒCI Przedmowa przewodnicz¹cego Rady Naukowej Czasopisma Aptekarskiego........................... 13 Od Autora........................................... 15 Rozdzia³ 1 ROLA I ZNACZENIE FARMAKOEKONOMIKI

Bardziej szczegółowo

Postępowanie orzecznicze wobec kierowców z zaburzeniami tolerancji węglowodanów i cukrzycą

Postępowanie orzecznicze wobec kierowców z zaburzeniami tolerancji węglowodanów i cukrzycą Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę, 2013 Aneks 2 Postępowanie orzecznicze wobec kierowców z zaburzeniami tolerancji węglowodanów i cukrzycą Opracowano we współpracy z dr.

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA PACJENTA I JEGO RODZINY MAJĄCA NA CELU PODNIESIENIE ŚWIADOMOŚCI NA TEMAT CUKRZYCY, DOSTARCZENIE JAK NAJWIĘKSZEJ WIEDZY NA JEJ TEMAT.

EDUKACJA PACJENTA I JEGO RODZINY MAJĄCA NA CELU PODNIESIENIE ŚWIADOMOŚCI NA TEMAT CUKRZYCY, DOSTARCZENIE JAK NAJWIĘKSZEJ WIEDZY NA JEJ TEMAT. EDUKACJA PACJENTA I JEGO RODZINY MAJĄCA NA CELU PODNIESIENIE ŚWIADOMOŚCI NA TEMAT CUKRZYCY, DOSTARCZENIE JAK NAJWIĘKSZEJ WIEDZY NA JEJ TEMAT. Prowadząca edukację: piel. Anna Otremba CELE: -Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ŻYWIENIE KLINICZNE

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ŻYWIENIE KLINICZNE 1. Ramowe treści kształcenia PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ŻYWIENIE KLINICZNE L.p. DATA TEMAT ZAJĘĆ LICZBA GODZIN: FORMA ZALI- CZENIA PUNKTY ECTS 1. 2. 22.09.2012 23.09.2012 20.10.2012 21.10.2012 Żywienie

Bardziej szczegółowo

Śląskie Centrum Chorób Serca. Cukrzyca. Krzysztof Strojek Konsultant Krajowy w dziedzinie diabetologii

Śląskie Centrum Chorób Serca. Cukrzyca. Krzysztof Strojek Konsultant Krajowy w dziedzinie diabetologii Śląskie Centrum Chorób Serca Cukrzyca Krzysztof Strojek Konsultant Krajowy w dziedzinie diabetologii Warszawa 26.11.2014 Czynniki ryzyka rozwoju i powikłania cukrzycy Nadwaga i otyłość Retinopatia Neuropatia

Bardziej szczegółowo

typu 2 Kamil Dirani Praca dyplomowa Opiekun: mgr Ilias Dumas Fizjoterapia Fizjoterapii

typu 2 Kamil Dirani Praca dyplomowa Opiekun: mgr Ilias Dumas Fizjoterapia Fizjoterapii Fizjoterapia Kamil Dirani typu 2 Praca dyplomowa Opiekun: mgr Ilias Dumas Fizjoterapii Zatwierdzono w dniu... Podpis... ...3 Cel pracy...4 I. Charakterystyka jednostki chorobowej...5 1.1 Definicja i typy

Bardziej szczegółowo

Choroby wewnętrzne - diabetologia Kod przedmiotu

Choroby wewnętrzne - diabetologia Kod przedmiotu Choroby wewnętrzne - diabetologia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Choroby wewnętrzne - diabetologia Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-ChW-D Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek

Bardziej szczegółowo

Mam cukrzycę. Wezwij lekarza lub pogotowie ratunkowe. Dane Pacjenta. Stosuję następujące leki: 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Imię : Nazwisko: Telefon:

Mam cukrzycę. Wezwij lekarza lub pogotowie ratunkowe. Dane Pacjenta. Stosuję następujące leki: 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Imię : Nazwisko: Telefon: DANE PACJENTA Mam cukrzycę Jeśli wykazuję zaburzenia świadomości i jestem w stanie połykać, to podaj mi CUKIER w dowolnej formie sok, syrop, słodzoną wodę, colę, cukierki lub ciastko i zatelefonuj do mojego

Bardziej szczegółowo

David Levy. P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA

David Levy. P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA David Levy P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA David Levy m d P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA Redakcja naukowa tłumaczenia prof. dr hab. n. med. W ALDEM AR KARNAFEL Z języka angielskiego tłumaczyła dr

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI:

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 NAZWA JEDNOSTKI: Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Diabetologii UM w Poznaniu 1. Adres jednostki: Adres: Szpital im. Fr. Raszei, ul. Mickiewicza

Bardziej szczegółowo

Ostsopor za PZWL PROBLEM INTERDYSCYPLINARNY. Edward Czerwiński. Redakcja naukowa. Prof. dr hab. med.

Ostsopor za PZWL PROBLEM INTERDYSCYPLINARNY. Edward Czerwiński. Redakcja naukowa. Prof. dr hab. med. Ostsopor za PROBLEM INTERDYSCYPLINARNY Redakcja naukowa Prof. dr hab. med. Edward Czerwiński PZWL Spis treści Słowo wstępne... 11 1. Osteoporoza pierwotna - J.E. Badurski, N.A. N ow ak... 13 1.1. Istota,

Bardziej szczegółowo

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa)

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) Spis treści 1. Wprowadzenie 13 Wstęp do wydania II 16 I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) 2. Podstawowa charakterystyka struktury i czynności nerek 21 3. Czynniki wpływające na rozwój uszkodzenia

Bardziej szczegółowo

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne.

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: Żywienie kliniczne Typ studiów: doskonalące Symbol Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych WIEDZA K_W01 Zna definicje,

Bardziej szczegółowo

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Czynniki ryzyka rozwoju i powikłania cukrzycy Nadwaga i otyłość Retinopatia

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Powikłania cukrzycy Retinopatia PRZEWLEKŁE POWIKŁANIA CUKRZYCY Cukrzyca najczęściej z powodu wieloletniego przebiegu może prowadzić do powstania tak zwanych

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWY PROGRAM NAUCZANIA FARMAKOLOGII I FARMAKOLOGII KLINICZNEJ DLA III, IV, V ROKU WYDZIA U LEKARSKIEGO

KOMPLEKSOWY PROGRAM NAUCZANIA FARMAKOLOGII I FARMAKOLOGII KLINICZNEJ DLA III, IV, V ROKU WYDZIA U LEKARSKIEGO KOMPLEKSOWY PROGRAM NAUCZANIA FARMAKOLOGII I FARMAKOLOGII KLINICZNEJ DLA III, IV, V ROKU WYDZIA U LEKARSKIEGO Zajêcia odbywaja siê w formie wyk³adów, æwiczeñ i seminariów oraz tzw. symulacji sytuacji klinicznych.

Bardziej szczegółowo

inwalidztwo rodzaj pracy

inwalidztwo rodzaj pracy Zdrowie jest najważniejsze Wykłady wraz z konsultacjami medycznymi realizowane przez Stowarzyszenia na rzecz rozwoju wsi Bogufałów Źródło Baryczy w ramach wspierania realizacji zadania publicznego przez

Bardziej szczegółowo

DiabControl RAPORT KOŃCOWY

DiabControl RAPORT KOŃCOWY DiabControl OCENA WSPÓŁPRACY PACJENTA CHOREGO NA CUKRZYCĘ TYPU 2 Z LEKARZEM PROWADZĄCYM W ZAKRESIE COMPLIANCE, OBSERWACJA ZJAWISKA DYSFAGII (TRUDNOŚCI W POŁYKANIU) RAPORT KOŃCOWY Październik 214 Autor

Bardziej szczegółowo

5. Województwo, w którym mieści się Pani/Pana główne miejsce pracy: G. mazowieckie. H. opolskie. I. podkarpackie. J. podlaskie. K.

5. Województwo, w którym mieści się Pani/Pana główne miejsce pracy: G. mazowieckie. H. opolskie. I. podkarpackie. J. podlaskie. K. G. G. Page 1 D. D. D. Page 2 METRYCZKA Jeżeli Pani/Pan zatrudniona/y jest u więcej niż jednego pracodawcy proszę o udzielnie odpowiedzi w całej ankiecie zgodnie z głównym miejscem pracy (powyżej 50% czasu

Bardziej szczegółowo

Czy olej z w¹troby rekina tasmañskiego ma wp³yw na nieswoist¹ odpornoœæ przeciw-infekcyjn¹ u chorych na cukrzycê typu 2?

Czy olej z w¹troby rekina tasmañskiego ma wp³yw na nieswoist¹ odpornoœæ przeciw-infekcyjn¹ u chorych na cukrzycê typu 2? Czy olej z w¹troby rekina tasmañskiego ma wp³yw na nieswoist¹ odpornoœæ przeciw-infekcyjn¹ u chorych na cukrzycê typu 2? Materia³ i metody Analizie poddano 48 ambulotoryjnych historii chorób chorych na

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział 1. Rozdział 2. XIII Przedmowa do wydania polskiego 1Przedmowa

Spis treści. Rozdział 1. Rozdział 2. XIII Przedmowa do wydania polskiego 1Przedmowa Spis treści XIII Przedmowa do wydania polskiego 1Przedmowa Rozdział 1 8 Badanie tajemnic psychiki i zachowania 11 Psychologia: definicje, cele i zadania 20 Historyczne podstawy psychologii 23 Wspó³czesne

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Przyczyny nadciśnienia tętniczego Bogdan Wyrzykowski... 13

Spis treści. 1. Przyczyny nadciśnienia tętniczego Bogdan Wyrzykowski... 13 Spis treści 1. Przyczyny nadciśnienia tętniczego Bogdan Wyrzykowski........ 13 Genetyczne uwarunkowania pierwotnego nadciśnienia tętniczego..... 14 Nadciśnienie monogeniczne..................................

Bardziej szczegółowo

Ostre infekcje u osób z cukrzycą

Ostre infekcje u osób z cukrzycą Ostre infekcje u osób z cukrzycą Sezon przeziębień w pełni. Wokół mamy mnóstwo zakatarzonych i kaszlących osób. Chorować nikt nie lubi, jednak ludzie przewlekle chorzy, jak diabetycy, są szczególnie podatni

Bardziej szczegółowo

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47 Spis treści Przedmowa... 9 1. Ustalanie zapotrzebowania energetycznego w róŝnych stanach chorobowych (Danuta Gajewska)... 11 Wiadomości ogólne... 11 Całkowita przemiana materii... 12 Wprowadzenie... 12

Bardziej szczegółowo

ZAPOBIEGANIE I ZWALCZANIE PRZEWLEKŁYCH POWIKŁAŃ CUKRZYCY ORAZ POPRAWA JAKOŚCI LECZENIA CHORYCH

ZAPOBIEGANIE I ZWALCZANIE PRZEWLEKŁYCH POWIKŁAŃ CUKRZYCY ORAZ POPRAWA JAKOŚCI LECZENIA CHORYCH ZAPOBIEGANIE I ZWALCZANIE PRZEWLEKŁYCH POWIKŁAŃ CUKRZYCY ORAZ POPRAWA JAKOŚCI LECZENIA CHORYCH Sławomir Pynka PORADNIA DIABETOLOGICZNA I METABOLICZNA SPWSZ w SZCZECINIE Cukrzyca : Światowa Epidemia 1995

Bardziej szczegółowo

Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych ŻYWIENIE KLINICZNE I OPIEKA METABOLICZNA WIEDZA

Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych ŻYWIENIE KLINICZNE I OPIEKA METABOLICZNA WIEDZA Załącznik nr 8 do zarządzenia nr 68 Rektora UJ z 18 czerwca 2015 r. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych ŻYWIENIE KLINICZNE I OPIEKA METABOLICZNA Nazwa studiów: ŻYWIENIE KLINICZNE

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA NAD PACJENTEM Z CUKRZYCĄ (KAOS-CUKRZYCA) ZASADY REALIZACJI

KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA NAD PACJENTEM Z CUKRZYCĄ (KAOS-CUKRZYCA) ZASADY REALIZACJI KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA NAD PACJENTEM Z CUKRZYCĄ (KAOS-CUKRZYCA) ZASADY REALIZACJI Charakterystyka problemu zdrowotnego Cukrzyca jest jedną z najczęściej występujących chorób. Rozpowszechnienie

Bardziej szczegółowo

Hipercholesterolemia najgorzej kontrolowany czynnik ryzyka w Polsce punkt widzenia lekarza rodzinnego

Hipercholesterolemia najgorzej kontrolowany czynnik ryzyka w Polsce punkt widzenia lekarza rodzinnego XVI Kongres Medycyny Rodzinnej Kielce, 2 5 czerwca 2016 Prof. UJ dr hab. med. Adam Windak Kierownik Zakładu Medycyny Rodzinnej CM UJ Wiceprezes Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce Hipercholesterolemia

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 719 Poz. 27 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia sildenafilem

Bardziej szczegółowo

Hormony płciowe. Macica

Hormony płciowe. Macica Hormony płciowe Macica 1 Estrogeny Działanie estrogenów Działanie na układ rozrodczy (macica, endometrium, pochwa) Owulacja Libido Przyspieszenie metabolizmu Zwiększenie ilości tkanki tłuszczowej Tworzenie

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, której głównym objawem jest podwyższone stężenie glukozy we krwi (hiperglikemia). Stan taki

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Istota choroby... 23. Do Czytelników Pacjentów i Innych Użytkowników Poradnika... 17

Spis treści. Część I. Istota choroby... 23. Do Czytelników Pacjentów i Innych Użytkowników Poradnika... 17 Spis treści Do Czytelników Pacjentów i Innych Użytkowników Poradnika... 17 Część I Istota choroby... 23 Spotkanie 1. Przemiana materii i rola insuliny w jej regulacji... 25 Składniki organizmu i pożywienia...

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI

LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI Załącznik nr 14 do Zarządzenia Nr 41/2009 Prezesa NFZ z dnia 15 września 2009 roku Nazwa programu: LECZENIE NIEDOKRWISTOŚCI W PRZEBIEGU PRZEWLEKŁEJ NIEWYDOLNOŚCI NEREK ICD-10 N 18 przewlekła niewydolność

Bardziej szczegółowo

Chory z cukrzycą leczony insuliną z częstymi niedocukrzeniami - strategia postępowania

Chory z cukrzycą leczony insuliną z częstymi niedocukrzeniami - strategia postępowania 21.05.2016 Chory z cukrzycą leczony insuliną z częstymi niedocukrzeniami - strategia postępowania Wstęp: hipoglikemia skala problemu Hipoglikemia: konsekwencje Błędy pacjenta jako przyczyna hipoglikemii

Bardziej szczegółowo

Zmiany endokrynne, cukrzyca i inne choroby metaboliczne w starszym wieku Pielęgniarstwo

Zmiany endokrynne, cukrzyca i inne choroby metaboliczne w starszym wieku Pielęgniarstwo Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie Instytut Pielęgniarstwa Nazwa modułu (przedmiotu) Kierunek studiów Profil kształcenia Poziom studiów Forma studiów Semestr studiów Tryb zaliczenia przedmiotu Formy

Bardziej szczegółowo

Organizacja opieki i edukacji diabetologicznej nad pacjentem z cukrzycą w lecznictwie ambulatoryjnym i stacjonarnym. Badanie ogólnopolskie.

Organizacja opieki i edukacji diabetologicznej nad pacjentem z cukrzycą w lecznictwie ambulatoryjnym i stacjonarnym. Badanie ogólnopolskie. Organizacja opieki i edukacji diabetologicznej nad pacjentem z cukrzycą w lecznictwie ambulatoryjnym i stacjonarnym. Badanie ogólnopolskie. - 1 - Szanowna Pani, Szanowny Panie, Polska Federacja Edukacji

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PREWENCJI I LECZENIA CUKRZYCY W POLSCE

PROGRAM PREWENCJI I LECZENIA CUKRZYCY W POLSCE MINISTER ZDROWIA PROGRAM PREWENCJI I LECZENIA CUKRZYCY W POLSCE Zadania do realizacji w 2009 roku: Wdrożenie i prowadzenie Rejestru Chorych na Cukrzycę (dorosłych), Wdrożenie i prowadzenie Rejestru Wieku

Bardziej szczegółowo

Idea opieki farmaceutycznej Idea opieki farmaceutycznej narodziła się Stanach Zjednoczonych w latach 90- tych XX w., Jest to proces w którym

Idea opieki farmaceutycznej Idea opieki farmaceutycznej narodziła się Stanach Zjednoczonych w latach 90- tych XX w., Jest to proces w którym Idea opieki farmaceutycznej Idea opieki farmaceutycznej narodziła się Stanach Zjednoczonych w latach 90- tych XX w., Jest to proces w którym farmaceuta współpracuje z pacjentem oraz innym personelem medycznym,

Bardziej szczegółowo

Raport z rejestru REG-DIAB ocena wybranych aspektów leczenia chorych na cukrzycę typu 2 w warunkach codziennej praktyki lekarskiej w Polsce

Raport z rejestru REG-DIAB ocena wybranych aspektów leczenia chorych na cukrzycę typu 2 w warunkach codziennej praktyki lekarskiej w Polsce Raport z rejestru REG-DIAB ocena wybranych aspektów leczenia chorych na cukrzycę typu 2 w warunkach codziennej praktyki lekarskiej w Polsce Badanie nr: GLIME_L_00670 przeprowadzenie i opracowanie wyników

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do wydania II... 11 Wstęp... 12 Podziękowania... 13

Spis treści. Przedmowa do wydania II... 11 Wstęp... 12 Podziękowania... 13 Przedmowa do wydania II................................... 11 Wstęp.................................................... 12 Podziękowania............................................ 13 ROZDZIAŁ PIERWSZY

Bardziej szczegółowo

50% pacjentów z chorobą onkologiczną nie uczestniczy w żadnej formie poradnictwa dietetycznego 50% pacjentów z chorobą onkologiczną nie uczestniczy w żadnej formie poradnictwa dietetycznego 20-50% sięga

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŒCI. Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa...

SPIS TREŒCI. Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa... SPIS TREŒCI Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa... XI XIII XV Rozdzia³ I. Zagadnienia ogólne... 1 1. Pojêcie administracji publicznej... 2 2. Cechy administracji i jej podzia³y... 5 3. Pojêcie

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI BADANIA LEKARSKIEGO W ZAKRESIE CUKRZYCY

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI BADANIA LEKARSKIEGO W ZAKRESIE CUKRZYCY Załącznik nr 6 SZCZEGÓŁOWE WARUNKI BADANIA LEKARSKIEGO W ZAKRESIE CUKRZYCY 1. Określenie: 1) ciężka hipoglikemia oznacza spadek stężenia glukozy powodujący konieczność pomocy innej osoby w celu uzyskania

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA NAD PACJENTEM Z CUKRZYCĄ (KAOS-CUKRZYCA) ZASADY REALIZACJI

KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA NAD PACJENTEM Z CUKRZYCĄ (KAOS-CUKRZYCA) ZASADY REALIZACJI KOMPLEKSOWA AMBULATORYJNA OPIEKA NAD PACJENTEM Z CUKRZYCĄ (KAOS-CUKRZYCA) ZASADY REALIZACJI Charakterystyka problemu zdrowotnego Cukrzyca jest jedną z najczęściej występujących chorób. Rozpowszechnienie

Bardziej szczegółowo

Osoby z cukrzycą pomagają innym prewencja cukrzycy w rodzinie

Osoby z cukrzycą pomagają innym prewencja cukrzycy w rodzinie 3 Osoby z cukrzycą pomagają innym prewencja cukrzycy w rodzinie Samokontrolne, przesiewowe rozpoznanie ryzyka stanu przedcukrzycowego lub cukrzycy utajonej mogą wykonać pacjenci w swoich rodzinach. W praktyce

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 731 Poz. 66 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA

PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA - 2006 1. UZASADNIENIE POTRZEBY PROGRAMU Choroby układu krążenia są główną przyczyną zgonów w Polsce i na świecie. Umieralność z tego

Bardziej szczegółowo

Program specjalizacji DIABETOLOGII

Program specjalizacji DIABETOLOGII CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO Program specjalizacji w DIABETOLOGII Program dla lekarzy posiadających specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty w pediatrii Warszawa 2002 Program specjalizacji

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. Wykaz skrótów...

Spis treœci. Wykaz skrótów... Spis Przedmowa treœci... Wykaz skrótów... XI XIII Komentarz.... 1 Kodeks spó³ek handlowych z dnia 15 wrzeœnia 2000 r. (Dz.U. Nr 94, poz. 1037)... 3 Tytu³ III. Spó³ki kapita³owe... 3 Dzia³ I. Spó³ka z ograniczon¹

Bardziej szczegółowo

Leczenie cukrzycy typu 2- nowe możliwości

Leczenie cukrzycy typu 2- nowe możliwości Leczenie cukrzycy typu 2- nowe możliwości Dr n. med. Iwona Jakubowska Oddział Diabetologii, Endokrynologii i Chorób Wewnętrznych SP ZOZ Woj,. Szpital Zespolony Im. J. Śniadeckiego w Białymstoku DEFINICJA

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŒCI. Rozdzia³ 1 Wstêp...1

SPIS TREŒCI. Rozdzia³ 1 Wstêp...1 SPIS TREŒCI Rozdzia³ 1 Wstêp...1 Rozdzia³ 2 Pojêcie zdrowia...5 2.1. Kszta³towanie siê pojêcia zdrowia...5 2.2. Definicja zdrowia wed³ug WHO...11 2.3. Inne definicje zdrowia...12 Rozdzia³ 3 Czynniki decyduj¹ce

Bardziej szczegółowo

Hemoglobina glikowana (HbA1c) a cukrzyca

Hemoglobina glikowana (HbA1c) a cukrzyca Hemoglobina glikowana (HbA1c) a cukrzyca Cukrzyca jest najpopularniejszą chorobą cywilizacyjną XXI wieku. Dotyczy osób w różnym przedziale wiekowym. Niezależnie od typu cukrzycy, głównym objawem choroby

Bardziej szczegółowo

Pakiet konsultacji genetycznych zawierający spersonalizowane zalecenia żywieniowe dla pacjenta

Pakiet konsultacji genetycznych zawierający spersonalizowane zalecenia żywieniowe dla pacjenta Pakiet konsultacji genetycznych zawierający spersonalizowane zalecenia żywieniowe dla pacjenta CHOROBY DIETOZALEŻNE W POLSCE 2,150,000 osób w Polsce cierpi na cukrzycę typu II 7,500,000 osób w Polsce cierpi

Bardziej szczegółowo

Analiza systemów refundacyjnych dotyczących leków na cukrzycę w wybranych krajach Unii Europejskiej

Analiza systemów refundacyjnych dotyczących leków na cukrzycę w wybranych krajach Unii Europejskiej Analiza systemów refundacyjnych dotyczących leków na cukrzycę w wybranych krajach Unii Europejskiej Osobom chorym na cukrzycę grożą poważne, specyficzne dla tej choroby powikłania, które mogą prowadzić

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPOBIEGANIA I WCZESNEGO WYKRYWANIA CUKRZYCY TYPU 2

PROGRAM ZAPOBIEGANIA I WCZESNEGO WYKRYWANIA CUKRZYCY TYPU 2 Załącznik Nr 1 do Umowy Nr z dnia PROGRAM ZAPOBIEGANIA I WCZESNEGO WYKRYWANIA CUKRZYCY TYPU 2 Łódź, listopad 2009 rok Podstawa prawna: Art. 55 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 893 Poz. 133 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 42/ZiSS/07 Prezydenta Miasta Słupska z dnia 16 stycznia 2007 roku

Zarządzenie Nr 42/ZiSS/07 Prezydenta Miasta Słupska z dnia 16 stycznia 2007 roku Zarządzenie Nr 42/ZiSS/07 a z dnia 16 stycznia 2007 roku w sprawie: zatwierdzenia programów profilaktyki zdrowotnej i promocji zdrowia przewidzianych do realizacji w 2007 roku. Na podstawie; - art. 4 ust.1

Bardziej szczegółowo

Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych WIEDZA

Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych WIEDZA Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: Żywienie w zdrowiu i chorobie Typ studiów: doskonalące Symbol Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych WIEDZA K_W01 K_W02

Bardziej szczegółowo

Fragment książki Agnieszki Skowron Model opieki farmaceutycznej dla polskiego systemu zdrowotnego. Wydawnictwo Fall. Kraków 2011

Fragment książki Agnieszki Skowron Model opieki farmaceutycznej dla polskiego systemu zdrowotnego. Wydawnictwo Fall. Kraków 2011 Fragment książki Agnieszki Skowron Model opieki farmaceutycznej dla polskiego systemu zdrowotnego. Wydawnictwo Fall. Kraków 2011 SPIS TREŚCI CZĘŚD I WSPÓŁCZESNA PRAKTYKA FARMACEUTYCZNA 1 Zalecenia i wytyczne

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 4. Klasyfikacja cukrzycy... 77 Definicja cukrzycy... 77

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 4. Klasyfikacja cukrzycy... 77 Definicja cukrzycy... 77 SPIS TREŚCI CZĘŚĆ I. WPROWADZENIE....................... 19 ROZDZIAŁ 1. Diabetologia na miarę potrzeb.................. 20 Dane epidemiologiczne i skala obciążeń powodowanych przez cukrzycę. 20 Skuteczność

Bardziej szczegółowo

Stan prawny na dzieñ 1 paÿdziernika 2015 r. Oficyna Wydawnicza

Stan prawny na dzieñ 1 paÿdziernika 2015 r. Oficyna Wydawnicza Stan prawny na dzieñ 1 paÿdziernika 2015 r. Oficyna Wydawnicza Warszawa 2015 Copyright by Oficyna Wydawnicza POLCEN Sp. z o.o. Warszawa 2015 Autor Gra yna widerska Redaktor naczelny Ryszard Sobolewski

Bardziej szczegółowo

Potrzeby zdrowotne i opiekuńcze ludzi starych. Kamila Mroczek

Potrzeby zdrowotne i opiekuńcze ludzi starych. Kamila Mroczek Potrzeby zdrowotne i opiekuńcze ludzi starych Kamila Mroczek Plan prezentacji 1. Definicje: stary, starzenie się, zdrowie 2. Naturalny proces starzenia a inne czynniki wpływające na stan zdrowia 3. Zdrowie

Bardziej szczegółowo

Spis treœci. Spis treœci

Spis treœci. Spis treœci Wykaz skrótów... Bibliografia... XI XVII Rozdzia³ I. Przedmiot i metoda pracy... 1 1. Swoboda umów zarys problematyki... 1 I. Pojêcie swobody umów i pogl¹dy na temat jej sk³adników... 1 II. Aksjologiczne

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca typu 2 Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Cukrzyca typu 2 Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Cukrzyca typu 2 Cukrzyca typu 2 Jeśli otrzymałeś tę ulotkę, prawdopodobnie zmagasz się z problemem cukrzycy. Musisz więc odpowiedzieć sobie na pytania: czy wiesz, jak żyć z cukrzycą? Jak postępować w wyjątkowych

Bardziej szczegółowo

Propozycja szkolenia z zakresu: Supra Brokers sp. z o.o.

Propozycja szkolenia z zakresu: Supra Brokers sp. z o.o. z zakresu: Dokumentacja medyczna w świetle nowych przepisów prawa 1 Szanowni Państwo, jako wiodący broker i doradca ubezpieczeniowy sektora medycznego, reprezentujący interesy ponad 200 szpitali w całej

Bardziej szczegółowo

Szkoła przyjazna dziecku z cukrzycą. Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Szkoła przyjazna dziecku z cukrzycą. Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi Szkoła przyjazna dziecku z cukrzycą Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi Dzieci chorują głównie na cukrzycę typu 1 Cukrzyca typu 1 - jest chorobą charakteryzującą

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Stopa cukrzycow a - jak zapobiegać, jak leczyć

Stopa cukrzycow a - jak zapobiegać, jak leczyć Stopa cukrzycow a - jak zapobiegać, jak leczyć dr n. med. Leszek Czupryniak Klinika DiabetologiiiChorób Metabolicznych UniwersyteckiSzpital Kliniczny nr 1 im.n. Barlickiego Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Bardziej szczegółowo

VADEMECUM. Rehabilitacja. Rehabilitacja w warunkach ambulatoryjnych. Rehabilitacja w warunkach domowych

VADEMECUM. Rehabilitacja. Rehabilitacja w warunkach ambulatoryjnych. Rehabilitacja w warunkach domowych Rehabilitacja Rehabilitacja to kompleksowe post powanie, które ma na celu przywrócenie pe nej lub mo liwej do osi gni cia sprawno ci zycznej i psychicznej, zdolno ci do pracy i zarobkowania oraz zdolno

Bardziej szczegółowo

IV SZKOŁA PTEiDD w Krakowie program naukowy

IV SZKOŁA PTEiDD w Krakowie program naukowy IV SZKOŁA PTEiDD w Krakowie program naukowy Czwartek 29.09.2016 "Postępy endokrynologii i diabetologii dziecięcej" 8.00-9.00 Rejestracja uczestników 9:00-11:00 Sesja 1 Co nowego w endokrynologii i diabetologii?

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi... 13

Spis treści. Przedmowa Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi... 13 Spis treści Przedmowa................ 11 1. Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi.................. 13 Najważniejsze problemy diagnostyczne....... 13 Ból w klatce piersiowej........... 14 Ostry

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Nadciśnienie tętnicze od A do Z 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek )

Bardziej szczegółowo

1. Zakres psychiatrii oraz jej miejsce w kulturze i wœród innych dyscyplin nauki Adam Bilikiewicz... 13

1. Zakres psychiatrii oraz jej miejsce w kulturze i wœród innych dyscyplin nauki Adam Bilikiewicz... 13 Zakres psychiatrii, jej miejsce w kulturze 7 SPIS TREŒCI 1. Zakres psychiatrii oraz jej miejsce w kulturze i wœród innych dyscyplin nauki Adam Bilikiewicz........................................... 13

Bardziej szczegółowo

8 osób na 10 cierpi na choroby przyzębia!

8 osób na 10 cierpi na choroby przyzębia! 8 osób na 10 cierpi na choroby przyzębia! Wiemy jak Państwu pomóc Jesteśmy po to, aby Państwu doradzić! Czym jest zapalenie przyzębia (periodontitis)? Przyzębie to zespół tkanek otaczających ząb i utrzymujących

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA W ZAKRESIE ZAPOBIEGANIA PRÓCHNICY U DZIECI NIEPEŁNOSPRAWNYCH. Opracowanie

ZALECENIA W ZAKRESIE ZAPOBIEGANIA PRÓCHNICY U DZIECI NIEPEŁNOSPRAWNYCH. Opracowanie Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej oraz ze środków Ministerstwa Zdrowia ZALECENIA W ZAKRESIE ZAPOBIEGANIA

Bardziej szczegółowo

Sylabus modułu kształcenia na studiach wyższych

Sylabus modułu kształcenia na studiach wyższych Załącznik nr 5 do zarządzenia nr 68 Rektora UJ z 18 czerwca 2015 r. Sylabus modułu kształcenia na studiach wyższych Nazwa Wydziału Nazwa jednostki prowadzącej moduł Nazwa modułu kształcenia Język kształcenia

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

Rola położnej w opiece nad ciężarną, rodzącą, położnicą z cukrzycą Leokadia Jędrzejewska Konsultant Krajowy w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologicznego i położniczego Kraków 20 21 maja 2011r. Grażyna

Bardziej szczegółowo

XVIII ORDYNATORSKIE ZAKOPIAÑSKIE DNI KARDIOLOGICZNE 10-13 paÿdziernika 2013 CZWARTEK 10.10.2013

XVIII ORDYNATORSKIE ZAKOPIAÑSKIE DNI KARDIOLOGICZNE 10-13 paÿdziernika 2013 CZWARTEK 10.10.2013 2 CZWARTEK 10.10.2013 18.00-20.30 Sala A - Sala im. Józefa Pi³sudskiego, poziom 2 Powitanie Uczestników XVIII Ordynatorskich Zakopiañskich Dni Kardiologicznych - kilka s³ów o Podyplomowej Szkole Kardiologicznej

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: /14:10: listopada - Światowym Dniem Walki z Cukrzycą

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: /14:10: listopada - Światowym Dniem Walki z Cukrzycą 14 listopada - Światowym Dniem Walki z Cukrzycą Cukrzyca jest chorobą, która staje się obecnie jednym z najważniejszych problemów dotyczących zdrowia publicznego. Jest to przewlekły i postępujący proces

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko Hipoglikemia przyczyny, objawy, leczenie Beata Telejko Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Definicja hipoglikemii w cukrzycy Zespół objawów

Bardziej szczegółowo

Program specjalizacji DIABETOLOGII

Program specjalizacji DIABETOLOGII CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO Program specjalizacji w DIABETOLOGII Program dla lekarzy posiadających specjalizację II stopnia lub tytuł specjalisty w chorobach wewnętrznych Warszawa 2002 Program

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŒCI. Wstêp Od Autorów Wykaz najczêœciej wystêpuj¹cych skrótów Rozdzia³ I NOWE ZASADY REFUNDACJI

SPIS TREŒCI. Wstêp Od Autorów Wykaz najczêœciej wystêpuj¹cych skrótów Rozdzia³ I NOWE ZASADY REFUNDACJI SPIS TREŒCI Wstêp....................................................... 13 Od Autorów.................................................. 15 Wykaz najczêœciej wystêpuj¹cych skrótów..........................

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŒCI. Rozdzia³ V. Obrót dewizowy Definicja obrotu dewizowego... 73

SPIS TREŒCI. Rozdzia³ V. Obrót dewizowy Definicja obrotu dewizowego... 73 SPIS TREŒCI Przedmowa... V Wykaz skrótów... XV Wykaz literatury... XIX Rozdzia³ I. ród³a prawa dewizowego... 1 Rozdzia³ II. Budowa normy prawnodewizowej... 11 1. Wprowadzenie... 11 2. Hipoteza... 14 3.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Leczenie bólu nowotworowego i opieka paliatywna nad dziećmi 2.

Bardziej szczegółowo

Co dalej z leczeniem cukrzycy, gdy leki doustne ju nie dzia ajà?

Co dalej z leczeniem cukrzycy, gdy leki doustne ju nie dzia ajà? Co dalej z leczeniem cukrzycy, gdy leki doustne ju nie dzia ajà? Insulina by a dla mnie szansà na normalne ycie Ty i ja, podobnie jak oko o 2,6 mln ludzi w Polsce, czyli niemal 5% spo eczeƒstwa, mamy cukrzy

Bardziej szczegółowo

VI.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Sophamet przeznaczone do publicznej wiadomości

VI.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Sophamet przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Sophamet przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2.1. Omówienie rozpowszechnienia choroby Cukrzyca staje się współcześnie jedną z

Bardziej szczegółowo

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ K.OLESZCZYK J.RYBICKI A.ZIELINSKA-MEUS I.MATYSIAKIEWICZ A.KUŚMIERCZYK-PIELOK K.BUGAJSKA-SYSIAK E.GROCHULSKA STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ XVI Konferencja Jakość w Opiece

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zdrowotna osób z niepełnosprawnością intelektualną. Monika Karwacka Stowarzyszenie Na Tak

Sytuacja zdrowotna osób z niepełnosprawnością intelektualną. Monika Karwacka Stowarzyszenie Na Tak Sytuacja zdrowotna osób z niepełnosprawnością intelektualną Monika Karwacka Stowarzyszenie Na Tak Stan zdrowia jest jednym z ważniejszych czynników determinujących jakość życia Brak zdrowia stanowi znaczne

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Zdrowia obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Profil: Praktyczny Forma studiów: Stacjonarne Kod

Bardziej szczegółowo

Komputerowy system dokumentowania opieki farmaceutycznej*

Komputerowy system dokumentowania opieki farmaceutycznej* Komputerowy system dokumentowania opieki farmaceutycznej* INSTRUKCJA OBSŁUGI - wersja internetowa Komputerowy system dokumentowania opieki farmaceutycznej to aplikacja służąca do prowadzenia i dokumentowania

Bardziej szczegółowo

Zadanie pytania klinicznego (PICO) Wyszukanie i selekcja wiarygodnej informacji. Ocena informacji o metodzie leczenia

Zadanie pytania klinicznego (PICO) Wyszukanie i selekcja wiarygodnej informacji. Ocena informacji o metodzie leczenia Praktykowanie EBM Krok 1 Krok 2 Krok 3 Krok 4 Zadanie pytania klinicznego (PICO) Wyszukanie i selekcja wiarygodnej informacji Ocena informacji o metodzie leczenia Podjęcie decyzji klinicznej na podstawie

Bardziej szczegółowo

Medycyna rodzinna - opis przedmiotu

Medycyna rodzinna - opis przedmiotu Medycyna rodzinna - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Medycyna rodzinna Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-MRodz Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil praktyczny Rodzaj

Bardziej szczegółowo

10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY

10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY 10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY FAKT 1. Około 347 mln ludzi na świecie choruje na cukrzycę. Istnieje rosnąca globalna epidemia cukrzycy, u której podłoża leży szybki przyrost przypadków nadwagi i otyłości

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka

Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka Kompleksowa Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna nad pacjentem z Otępieniem - propozycja ekspercka D. Ryglewicz, M. Barcikowska, A. Friedman, A. Szczudlik, G.Opala Zasadnicze elementy systemu kompleksowej

Bardziej szczegółowo

Leczenie ogólnoustrojowe u pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej

Leczenie ogólnoustrojowe u pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej Normalizacja wyrównania metabolicznego 63 8 Leczenie ogólnoustrojowe u pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej Beata Mrozikiewicz-Rakowska, Waldemar Karnafel Powstanie zespołu stopy cukrzycowej (ZSC) jest

Bardziej szczegółowo