nr ISSN 2299/6206 kpmg.pl

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "nr 3 2013 ISSN 2299/6206 kpmg.pl"

Transkrypt

1 nr ISSN 2299/6206 kpmg.pl

2 2 KPMG Forum Adres redakcji: KPMG Sp. z o.o. ul. Chłodna Warszawa tel fax kpmg.pl Redaktor naczelny: Magdalena Maruszczak Redaktor prowadzący: Anna Gajewska-Płomińska Studio graficzne: KPMG Sp. z o.o.

3 KPMG Forum 3 SPIS TREŚCI Zwiększenie wartości raportu biegłego Agnieszka Müller-Grządka... 6 Wytyczne EIOPA Witold Florczak, Marta Zielińska... 9 Kurs akcji spółek notowanych a ich wartość godziwa Tomasz Regulski...13 Budownictwo w Polsce Steven Baxted System premiowy w siłach sprzedaży Andrzej Musiał, Jan Karasek, Agnieszka Emerling Nowe podejście do aktywizacji osób bezrobotnych Mirosław Proppé, Paweł Darski... 25

4 4 KPMG Forum Biura KPMG w Polsce Warszawa ul. Chłodna Warszawa T: F: E: Kraków al. Armii Krajowej Kraków T: F: E: Poznań ul. Roosevelta Poznań T: F: E: kpmg.pl Wrocław ul. Bema Wrocław T: F: E: Gdańsk al. Zwycięstwa 13a Gdańsk T: F: E: Katowice ul. Francuska Katowice T: F: E: Łódź al. Piłsudskiego , Łódź T: F: E: stowarzyszonych z KPMG International Cooperative ( KPMG International ), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone. Nazwa i logo KPMG są zastrzeżonymi znakami towarowymi KPMG International Cooperative ( KPMG International ), podmiotu prawa szwajcarskiego. Informacje zawarte w niniejszej publikacji mają charakter ogólny i nie odnoszą się do sytuacji konkretnej firmy. Ze względu na szybkość zmian zachodzących w polskim prawodawstwie i gospodarce prosimy o upewnienie się w dniu zapoznania się z niniejszą publikacją, czy informacje w niej zawarte są wciąż aktualne. Przed podjęciem konkretnych decyzji proponujemy skonsultowanie ich z naszymi doradcami. Poglądy i opinie wyrażone w powyższym tekście prezentują zapatrywania autorów i mogą nie być zbieżne z poglądami i opiniami KPMG Sp. z o.o. Wydrukowano na papierze ekologicznym Cyclus Print

5 KPMG Forum 5 Eksperci wydania 3/2013 Agnieszka Müller- Grządka Marta Zielińska Witold Florczak Tomasz Regulski Steven Baxted Agnieszka Emerling Andrzej Musiał Jan Karasek Mirosław Proppé Paweł Darski kpmg.pl youtube.com/kpmgpoland twitter.com/kpmgpoland facebook.com/kpmgpoland

6 6 KPMG Forum Audit Zwiększenie wartości raportu biegłego Nie ma wątpliwości, że opinia i raport biegłego rewidenta to najważniejszy dokument procesu badania sprawozdania finansowego. Najważniejszy, ponieważ stanowi podstawowe źródło komunikacji biegłego rewidenta z otoczeniem spółki. Wagę opinii biegłego rewidenta docenia także Komisja Nadzoru Finansowego (KNF), traktując jej treść jako jedno z głównych kryteriów branych pod uwagę przy wyborze sprawozdań finansowych emitentów do okresowych analiz w zakresie ich zgodności z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej a samego biegłego rewidenta - jako pierwszą zewnętrzną linię obrony przed nieprawidłowościami w sprawozdaniu finansowym (raport KNF z 26 lutego 2013 r.). Pojawiają się jednak również głosy, iż opinia i raport biegłego rewidenta stanowią najnudniejszą część raportu rocznego spółki. Dla wszystkich podzielających powyższy pogląd mamy dobrą wiadomość: udoskonalenie opinii z badania sprawozdania finansowego to obecnie kluczowy punkt programu działania Rady Międzynarodowych Standardów Rewizji Finansowej i Usług Atestacyjnych ( IAASB, Rada ). Dyskusje o zwiększeniu wartości opinii biegłego rewidenta dla użytkowników zainicjowane zostały już w 2006 r., kiedy to Rada zleciła pierwsze badania akademickie w tym zakresie. Działania te przybrały następnie bardziej konkretną formę 2 dokumentów konsultacyjnych wydanych przez IAASB, z których ostatni został opublikowany w połowie 2012 r. W dyskusję na temat znaczenia i zawartości opinii biegłego rewidenta wpisują się także działania Komisji Europejskiej w ramach wydanej pod koniec 2010 r. Zielonej Księgi na temat roli audytora i struktury rynku audytorskiego ( Polityka badania sprawozdań finansowych: lekcje wyciągnięte z kryzysu ), działania Amerykańskiej Rady ds. Nadzoru nad Rachunkowością Spółek Publicznych PCAOB (dokument koncepcyjny wydany w połowie 2011 r.) a także działania Międzynarodowej Organizacji Komisji Papierów Wartościowych (IOSCO), która w wydanym w 2009 r. dokumencie Auditor Communications postulowała ulepszenie opinii z badania w celu ograniczenia rozbieżności pomiędzy oczekiwaniami użytkowników a rzeczywistością i dokonanie ponownej analizy jej binarnego charakteru. Zmniejszenie rozbieżności w oczekiwaniach (tzw. expectation gap) jak również rozbieżności w zakresie informacji, którą otrzymuje użytkownik w formie zbadanego sprawozdania finansowego a informacją, która w jego ocenie jest potrzebna do podejmowania przez decyzji (tzw. information gap) nie dokona się li tylko poprzez zmianę opinii biegłego rewidenta. Wielu komentatorów podkreśla, że zmiany potrzebne są także na poziomie poszczególnych jednostek (poprzez wzmocnienie ładu korporacyjnego i polepszenie jakości raportowania finansowego), jak również na poziomie standardów sprawozdawczości finansowej, według których sporządzane są sprawozdania finansowe emitentów. Dlatego też wszelkie inicjatywy mające na celu poprawę jakości raportowania biegłego rewidenta powinny iść w parze z inicjatywami w zakresie poprawy jasności i czytelności sprawozdania finansowego. Wróćmy jednak do ostatnich propozycji Rady. Obejmują one między innymi takie postulaty jak: Umieszczenie w opinii biegłego rewidenta dodatkowych komentarzy, które w ocenie biegłego rewidenta mają znaczenie dla zrozumienia badanego sprawozdania finansowego i zrozumienia badania przez użytkownika. Umieszczenie w opinii wyraźnego stwierdzenia biegłego rewidenta, co do zasadności przyjętego przez kierownika jednostki założenia kontynuacji działalności oraz wyraźnego stwierdzenia czy biegły rewident zidentyfikował okoliczności wskazujące na istnienie znacznej niepewności, co do możliwości kontynuowania przez nią działalności. Nadanie bardziej prominentnego miejsca paragrafowi z opinią biegłego rewidenta poprzez umieszczenie go na samym początku dokumentu. O ile ostatni postulat (przesunięcie paragrafu z opinią na pierwsze miejsce) wydaje się nie wzbudzać większych

7 Audit KPMG Forum 7 kontrowersji, o tyle dwa pierwsze wywołują komentarze ze strony spółek, inwestorów jak i biegłych rewidentów. W dalszej części artykułu przedstawię w skrócie ich główne założenia. Więcej na temat sprawozdania finansowego i badania Według propozycji Rady umieszczenie dodatkowych komentarzy byłoby obowiązkową częścią opinii z badania sprawozdań finansowych jednostek zainteresowania publicznego, a w szczególności jednostek notowanych na giełdzie. W przypadku pozostałych jednostek, dodatkowy komentarz miałby charakter fakultatywny. Potencjalny zakres kwestii, które miałyby być poruszane przez biegłego rewidenta jest bardzo szeroki, począwszy od oceny przez audytora obszarów związanych ze stosowaniem przez Zarząd znaczących osądów (takich jak wybór lub zmiany zasad rachunkowości, dokonane szacunki czy też ujawnienia w sprawozdaniu finansowym) poprzez nietypowe i istotne transakcje (np. ze stronami powiązanymi), a skończywszy na istotnych kwestiach wymagających zastosowania profesjonalnego osądu biegłego rewidenta i procedurach badania wykonanych w konkretnych obszarach sprawozdania finansowego. Nie chodzi tutaj oczywiście o powtarzanie informacji, które Zarząd umieścił już w sprawozdaniu finansowym jednostki, lecz jedynie o wskazanie obszarów, które zdaniem biegłego rewidenta użytkownicy tego sprawozdania uznają za najistotniejsze. W praktyce dokonanie wyboru w zakresie umieszczanych komentarzy może przedstawiać nie lada wyzwanie dla biegłego rewidenta ze względu na fakt, iż potrzeby różnych użytkowników są z zasady różne: jedni potrzebują pomocy w przechodzeniu przez coraz bardziej skomplikowaną informację finansową, jaką jest sprawozdanie finansowe; drudzy oczekują od biegłego rewidenta, iż podzieli się on spostrzeżeniami na temat spółki; jeszcze inni będą oczekiwać wskazówek, co do kwestii, które powinni bezpośrednio omówić z jej kierownictwem. Do tego dochodzą ewentualne kwestie prawne wynikające z ujawniania informacji dotyczących spółki, które nie zostały przez nią samą ujawnione w sprawozdaniu finansowym i związane z tym obawy ze strony inwestorów i osób przygotowujących sprawozdania, iż audytor nie powinien być głównym źródłem informacji na temat badanych jednostek. W takiej sytuacji najlepiej byłoby, aby w zakresie kwestii rachunkowych biegły rewident zwracał uwagę tylko na te sprawy, które zostały już opisane w sprawozdaniu finansowym. Co się zaś tyczy dodatkowego komentarza biegłego rewidenta na temat samego procesu badania ta propozycja Rady zasadniczo przypadła użytkownikom, a zwłaszcza inwestorom do gustu. Inwestorzy chcą wiedzieć, które obszary wzbudzały najwięcej wątpliwości po stronie audytora, które wymagały od niego zastosowania znaczących osądów bądź szczególnych nakładów pracy. Ze względu na cząstkowy charakter takiej informacji nasuwa się jednak szereg pytań: czy użytkownik będzie wiedział jak PRZYKŁADOWA OBECNA OPINIA Opinia o sprawozdaniu finansowym Wprowadzenie Odpowiedzialność Zarządu Odpowiedzialność Biegłego Rewidenta Uzasadnienie Opinii Opinia Uzupełniające objaśnienia Inne kwestie Szczególne objaśnienia na temat innych wymogów prawa i regulacji Sprawozdanie z działalności Spółki interpretować informację o wykonanych przez biegłego rewidenta procedurach, nie znając całej metodyki badania? Czy to, co przeczyta spowoduje wzrost jego zaufania do opinii na temat sprawozdania, jako całości, czy też potraktuje to jako swego rodzaju ostrzeżenie? A może wzbudzi to jego wątpliwości czy rzeczywiście audytor wykonał wszystkie procedury, które powinien był wykonać w danym obszarze. Pułapek może być wiele. Dlatego też przed Radą stoi trudne zadanie określenia odpowiednich i przejrzystych kryteriów umieszczania przez biegłych rewidentów dodatkowych komentarzy w opinii z badania. Kryteriów, które zapewnią spójność, będą elastyczne i do zastosowania w każdej jurysdykcji, no i oczywiście takich, które będą przeciwdziałać nadmiernemu wydłużeniu opinii biegłego rewidenta na przykład do kilkunastu stron. Bardziej wyraźnie na temat kontynuacji działalności Obecny kryzys finansowy doprowadził do wzrostu oczekiwań użytkowników sprawozdań finansowych wobec biegłych rewidentów w zakresie wczesnego ostrzegania o zbliżających PRZYKŁADOWA PROPONOWANA OPINIA Opinia o sprawozdaniu finansowym Opinia Podstawa wydania opinii Założenie kontynuacji działalności Dodatkowe komentarze Inne informacje (np. Sprawozdanie z działalności Spółki) Odpowiedzialność Zarządu, w tym odpowiedzialność za przyjęte założenie kontynuacji działalności Odpowiedzialność Biegłego Rewidenta Szczególne objaśnienia na temat innych wymogów prawa i regulacji

8 8 KPMG Forum Audit się problemach związanych z płynnością badanej jednostki czy też o występującej niepewności, jeśli chodzi o możliwość kontynuowania przez nią działalności. Pojawiła się też wyraźna potrzeba przypomnienia na czym polegają obowiązki audytora a na czym jednostki w tym zakresie. Zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości 1 Prezentacja sprawozdań finansowych, Zarząd spółki ponosi wyłączną odpowiedzialność za ocenę możliwości kontynuacji przez nią działalności w dającej się przewidzieć przyszłości (okres nie krótszy niż 12 miesięcy od dnia bilansowego) a wszelkie istotne zagrożenia powinny zostać ujawnione w sprawozdaniu finansowym. Zgodnie z Międzynarodowymi i Krajowymi Standardami Rewizji Finansowej biegły rewident ma obowiązek zweryfikowania przyjętego przez Zarząd założenia i, w oparciu o przeprowadzone procedury, które obejmują także analizę ujawnień w sprawozdaniu finansowym, sformułowania właściwej opinii o sprawozdaniu finansowym. Propozycja IAASB nie zwiększa zatem ani odpowiedzialności biegłego rewidenta ani zakresu wykonywanych przez niego procedur. Jednakże umieszczenie wyraźnego stwierdzenia w opinii biegłego rewidenta rodzi ryzyko, że użytkownicy sprawozdania finansowego widzieć będą w nim większą wartość niż w rzeczywistości będzie ono przedstawiać. Wydaje się też, iż wymogowi wypowiedzenia się przez biegłego rewidenta explicite na temat zasadności założenia kontynuacji działalności przez badaną jednostkę, powinno towarzyszyć dodanie obowiązków po stronie samej jednostki w zakresie ujawniania informacji wybiegających w przyszłość, na przykład poprzez wskazanie istotnych ryzyk biznesowych i operacyjnych wraz z określeniem ich wpływu na jej zdolność do kontynuowania działalności. Co dalej? Agnieszka Müller-Grządka Dyrektor w DPP KPMG w Polsce od 1994 do 2007 w dziale Audytu gdzie zajmowała się badaniem sprawozdań finansowych wielu spółek z różnych branż; Od 2007 w DPP; Od 2007 r. członek komisji KRBR ds opiniowania aktów prawnych Inwestorzy chcą wiedzieć, które obszary wzbudzały najwięcej wątpliwości po stronie audytora, które wymagały od niego zastosowania znaczących osądów bądź szczególnych nakładów pracy. Ze względu na cząstkowy charakter takiej informacji nasuwa się jednak szereg pytań: czy użytkownik będzie wiedział jak interpretować informację o wykonanych przez biegłego rewidenta procedurach, nie znając całej metodyki badania? Obecnie trwają prace mające na celu wdrożenie Międzynarodowych Standarów Rewizji Finansowej w Polsce. Tak więc zarówno biegli rewidenci jak i użytkownicy sprawozdań finansowych powinni być żywotnie zainteresowani kształtem standardu w zakresie raportowania, który zostanie ostatecznie przyjęty przez Radę. Wszyscy, którzy będą chcieli się na ten temat jeszcze wypowiedzieć, będą mogli to zrobić jak tylko IAASB opublikuje projekt standardu w ciągu najbliższych kilku miesięcy.

9 Audit KPMG Forum 9 Wytyczne EIOPA Wprowadzenie Od 27 marca 2013 r. trwa proces konsultacyjny wydanego przez EIOPA projektu Wytycznych dotyczących przygotowania do Solvency II (Wytyczne). Wytyczne są konsekwencją opublikowanej 20 grudnia 2012 r. opinii EIOPA nt. środków przejściowych dotyczących Solvency II. EIOPA istnieje stosunkowo krótko (od stycznia 2011 r.) i obecny proces wydawania Wytycznych dotyczących przygotowania do Solvency II jest dopiero drugim tego typu procesem w historii tej instytucji. Pierwszy odnosił się do Wytycznych w sprawie rozpatrywania skarg przez zakłady ubezpieczeń, których ostateczna wersja została opublikowana w 2012 roku. Natomiast obszar obecnych konsultacji jest znacznie bardziej złożony i w wielu aspektach zapewne będziemy mieć do czynienia z przecieraniem ścieżek. Kalendarz przygotowań do Solvency II Uwagi do projektu ww. Wytycznych można zgłaszać do 19 czerwca 2013 r. w odniesieniu do czterech dokumentów, obejmujących poszczególne obszary, do których odnosi się projekt Wytycznych, czyli system zarządzania, prospektywna ocena własnych ryzyk, raportowanie do organu nadzoru oraz proces przedaplikacyjny dotyczący modeli wewnętrznych. Niestety bezpośredniemu komentowaniu nie podlega pismo przewodnie do ww. czterech dokumentów tzw. Cover Note, choć wyjściem z tej sytuacji może być skorzystanie z sekcji Komentarze ogólne umieszczonej w formularzach do komentowania poszczególnych dokumentów. Podobnie teksty objaśniające do ww. czterech dokumentów ( Explanatory text ) nie są przedmiotem publicznych konsultacji, jednak wiele istotnych informacji zawartych jest właśnie tam i można się spodziewać, że część uwag może się odwoływać również do tego tekstu. Wydanie ostatecznej wersji Wytycznych planowane jest na jesień 2013 r. Następnie krajowe organy nadzoru w ciągu 2 miesięcy mają obowiązek poinformować EIOPA, czy i w jakim zakresie zamierzają Wytyczne stosować (comply or explain rule). Informacja o stanowisku Komisji Nadzoru Finansowego będzie niezmiernie istotna dla polskich zakładów ubezpieczeń, choć w tej chwili nie jest pewne, jak szybko będą miały do niej dostęp (najpóźniej po opublikowaniu stanowiska KNF na stronie EIOPA, jak miało to miejsce w przypadku Wytycznych w sprawie rozpatrywania skarg przez zakłady ubezpieczeń). Obecnie EIOPA zakłada, że Wytyczne będą obowiązywać od początku 2014 r., a ostateczna implementacja Dyrektywy Solvency II nastąpi 1 stycznia 2016 r. Jednak niektóre daty podane w Wytycznych mogą ulec przesunięciu, w zależności od wyniku negocjacji w sprawie Dyrektywy Omnibus II. Zakłady ubezpieczeń muszą bowiem wiedzieć, według jakich zasad dokonywać kalkulacji SCR czy rezerw techniczno-ubezpieczeniowych na potrzeby wymagane Wytycznymi (np. raportowania do organu nadzoru), a później Solvency II. Implikacje wprowadzenia Wytycznych dla rynku ubezpieczeniowego Chociaż Wytyczne mają zacząć obowiązywać już 1 stycznia 2014 r., nie oznacza to, że już w tym momencie zakłady ubezpieczeń powinny w 100% spełniać wszystkie opisane w nich wymogi. Wytyczne wprowadzają bowiem pojęcie ciągłego wdrażania (phasing-in). Oznacza to, że wymagania względem stopnia przygotowania do Solvency II będą rosły w czasie, aż do osiągnięcia przez ubezpieczycieli całkowitej gotowości do wdrożenia tej Dyrektywy w trakcie 2015 roku (według obecnych założeń). Pozostaje pytanie, jak do tematu podejdą krajowe organy nadzoru. Zgodnie z Wytycznymi nie mają one obowiązku podejmowania działań nadzorczych, jeśli w okresie przejściowym zakład ubezpieczeń nie spełnia wymogów Wytycznych przy czym szczególnie podkreśla się tę zasadę w sytuacji niespełniania wymogów ilościowych. Z drugiej strony jednak trudno się spodziewać braku reakcji ze strony organów nadzoru (które do końca lutego każdego roku będą musiały raportować do EIOPA postępy w przygotowaniach danego rynku do Solvency II) na opieszałość

10 10 KPMG Forum Audit ubezpieczycieli, szczególnie w odniesieniu do wymogów jakościowych oraz raportowych. O ile prace nad Filarem I (obejmującym wymogi ilościowe) toczą się już od kilku lat (w tym w ramach badań ilościowych i procesów przedaplikacyjnych) i również w obszarze Filara II (obejmującego wymogi dotyczące zarządzania) wiele zostało już zrobione, wydaje się, że obecnie największym wyzwaniem dla zakładów ubezpieczeń są wymogi w obszarze Filara III (obejmującego sprawozdawczość na potrzeby organu nadzoru i ujawnienia publiczne). Raportowanie do organu nadzoru W szczególności projekt Wytycznych wprowadza konkretne daty raportowania do organu nadzoru według zasad Solvency II. Będzie wymagane: jedno raportowanie roczne rok przed wprowadzeniem Solvency II (czyli przy obecnych założeniach na , w terminie 20 tygodni od tej daty dla zakładów ubezpieczeń oraz 26 tygodni dla Grup), dwa raportowania kwartalne za 2 kwartały poprzedzające wprowadzenie Solvency II (czyli przy obecnych założeniach na i , w terminie 8 tygodni od każdej z tych dat dla zakładów Dużym wyzwaniem dla zakładów ubezpieczeń mogą być wymagania w obszarze outsourcingu, bowiem w odniesieniu do kluczowych funkcji muszą stosować się do Wytycznych niezależnie od tego, czy są one realizowane za pomocą własnych pracowników, czy firm zewnętrznych. ubezpieczeń oraz 14 tygodni dla Grup). Co prawda nie w pełnym zakresie zdefiniowanym w dokumencie EIOPA z lipca 2012 r. (nie wszystkie elementy QRT oraz raportowania opisowego składającego się na raport RSR) i nie dla wszystkich ubezpieczycieli (w okresie przejściowym mają obowiązywać poziomy istotności zwalniające najmniejszych ubezpieczycieli z obowiązków raportowych). Niemniej pojawiające się na rynku komentarze wskazują, że oczekiwany byłby znacznie mniej szczegółowy zakres tym bardziej, że jednocześnie w dalszym ciągu trzeba będzie raportować do organu nadzoru zgodnie obecnie obowiązującymi wymogami. Poza tym podział na raportowanie kwartalne i roczne jest dość umowny, gdyż przy raportowaniu rocznym obowiązują również wybrane QRT kwartalne (np. dotyczące rezerw techniczno-ubezpieczeniowych). Trudno również powiedzieć, w jaki sposób Komisja Nadzoru Finansowego wykorzysta swoje prawo do rozszerzenia obowiązków raportowych na najmniejsze zakłady ubezpieczeń i czy zwiększy zakres raportowania o wybrane dodatkowe raporty specyficzne dla Polski (national specifities). System zarządzania Wytyczne dotyczące systemu zarządzania są podzielone na kilka rozdziałów obejmujących kwestie ogólne, wymagania dotyczące kompetencji i reputacji, zarządzanie ryzykiem, zasadę ostrożnego inwestora, środki własne, funkcję audytu wewnętrznego, funkcję aktuarialną, outsourcing oraz wymagania specyficzne dla grup. Mocno podkreślona została rola Zarządu i Rady Nadzorczej (bo to te organy na gruncie polskim należy rozumieć pod nazwą the administrative management or

11 Audit KPMG Forum 11 supervisory body, w skrócie AMSB ). Zwrócono m.in. uwagę na konieczność posiadania przez członków tych organów odpowiedniej wiedzy i doświadczenia, efektywnej komunikacji (obustronnej) z komitetami i osobami kluczowymi z punktu widzenia zarządzania ryzykiem, jak również odpowiedniego dokumentowania decyzji podejmowanych na poziomie Zarządu i Rady Nadzorczej (w tym odzwierciedlenia w decyzjach informacji uzyskanych z systemu zarządzania ryzykiem). Podobnie, choć może nie tak przekrojowo, zdefiniowane są wymagania względem kluczowych funkcji (aktuarialnej, zarządzania ryzykiem, compliance, audytu wewnętrznego) w zakładzie ubezpieczeń. Wytyczne wprowadzają szereg konkretnych wymagań dokumentacyjnych, w szczególności dotyczących polityk i procedur, jakie zakład ubezpieczeń jest zobowiązany posiadać. Wskazane są obszary, które powinny zostać uwzględnione w takich dokumentach (np. underwriting, działalność lokacyjna, dopasowanie aktywów i zobowiązań, ryzyko operacyjne, techniki ograniczania ryzyka czy zarządzanie kapitałem), ogólne cechy tych dokumentów, a także elementy składowe, które (co najmniej) powinna zawierać każda polityka. Osobny rozdział poświęcony jest działalności lokacyjnej w kontekście zasady ostrożnego inwestora, w tym konieczności zdefiniowania odpowiednich wskaźników ryzyka (key risk indicators) i ostrożnego podejścia do inwestycji o nietypowym charakterze, jak również szczególnym aspektom dotyczącym konkretnych grup lokat (np. inwestycji związanych z kontraktami typu unit-linked czy indexed-linked, instrumentów niedopuszczonych do obrotu publicznego czy instrumentów pochodnych). Dużym wyzwaniem dla zakładów ubezpieczeń mogą być wymagania w obszarze outsourcingu, bowiem w odniesieniu do kluczowych funkcji muszą stosować się do Wytycznych niezależnie od tego, czy są one realizowane za pomocą własnych pracowników, czy firm zewnętrznych. Aspekty dotyczące zarządzania ryzykiem na poziomie Grup zostały poruszone nie tylko w ostatnim rozdziale Wytycznych, poświęconym w całości temu obszarowi, ale również pojawiają się jako część Wytycznych w wielu wcześniejszych rozdziałach (np. w odniesieniu do zadań AMSB, struktury organizacyjno-operacyjnej czy wewnętrznych przeglądów adekwatności systemu zarządzania ryzykiem). Prospektywna ocena własnych ryzyk Jak podkreśla Cover Note, Wytyczne są spójne z opublikowanym przez EIOPA w lipcu 2012 r. końcowym raportem dotyczącym wytycznych w sprawie ORSA. Wprowadzone wymagania dotyczą oceny 3 podstawowych aspektów: 1. ogólnych potrzeb w zakresie wypłacalności, 2. ciągłej zgodności z wymogami kapitałowymi wynikającymi z Solvency II oraz wymogami odnoszącymi się do rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, 3. stopnia dopasowania założeń leżących u podstaw kalkulacji kapitałowego wymogu wypłacalności do profilu ryzyka zakładu ubezpieczeń. Również w obszarze prospektywnej oceny własnych ryzyk wprowadzone zostały podobne poziomy istotności co w obszarze raportowania do organu nadzoru, jednak tylko w odniesieniu do części wytycznych (punkty 2. i 3. powyżej). Poza tym udział w procesie przedaplikacyjnym może dać ubezpieczycielowi korzyści w postaci możliwości wykorzystania modelu wewnętrznego na potrzeby wypełnienia obowiązku dokonywania oceny w zakresie punktu 3. powyżej. Prospektywna ocena własnych ryzyk powinna być przeprowadzana przynajmniej raz w roku, a w ciągu 2 tygodni po jej zakończeniu zakład ubezpieczeń musi dostarczyć organowi nadzoru raport końcowy. Procesy przedaplikacyjne dotyczące modeli wewnętrznych Już w marcu 2010 roku CEIOPS opublikował wytyczne dotyczące procesów przedaplikacyjnych dotyczących modeli wewnętrznych. Procesy takie w niektórych, większych, zakładach ubezpieczeń toczą się od kilku lat. Nowe Wytyczne EIOPA mają zapewnić ujednolicenie praktyk nadzorczych w zakresie stosowania wytycznych z marca 2010 roku. W toku procesu przedaplikacyjnego organy nadzoru powinny ocenić, na ile zakład ubezpieczeń jest przygotowany do rzeczywistego wykorzystania modelu wewnętrznego w procesie zarządzania ryzykiem oraz podejmowania decyzji, jak również czy jest przygotowany na sytuację nieuzyskania akceptacji dla stosowania modelu wewnętrznego oraz możliwe tego skutki dla planowania kapitałowego. Wytyczne adresują takie obszary jak zmiany modeli, test użyteczności, decyzje eksperckie, spójność metodologii, prognozy rozkładów prawdopodobieństwa, przypisywanie zysków i strat, kalibrację, walidację, dokumentację, wykorzystanie modeli i danych zewnętrznych oraz funkcjonowanie kolegiów nadzorczych. Podsumowanie Jak podkreśla EIOPA w piśmie przewodnim do projektu Wytycznych,

12 12 KPMG Forum Audit ważną rolą Wytycznych jest zmotywowanie zakładów ubezpieczeń do systematycznej kontynuacji prac nad wdrożeniem Solvency II, aby nie zmarnować tego, co zostało dotąd zrobione (bo przecież środki już zainwestowane w ten obszar są bardzo znaczące). Wraz z kolejnym przesunięciem w bardziej odległą przyszłość daty obowiązywania Solvency II istnieje bowiem ryzyko, że przygotowania w tym zakresie zejdą na dalszy plan. Zakłady ubezpieczeń powinny więc dokonać przeglądu swoich dotychczasowych planów implementacji Dyrektywy Solvency II, dostosowując je do Wytycznych, zwłaszcza w obszarze Filarów II i III. Szczególnie dużego obciążenia dla ubezpieczycieli można się spodziewać w pierwszej połowie 2015 roku, na kiedy przypada (przy obecnych założeniach) pierwsze raportowanie według Wytycznych, a jednocześnie kontynuowane będzie raportowanie według obecnych zasad. Poza tym również w innych obszarach objętych Wytycznymi po roku od ich wejścia w życie oczekiwania organu nadzoru co do stopnia przygotowania do Solvency II z pewnością wzrosną. dr Witold Florczak Dyrektor, Dział Usług Aktuarialnych, KPMG w Polsce Do KPMG dołączył na początku 2012 roku Specjalizuje się w projektach związanych z wycenami aktuarialnymi, Solvency II i zarządzaniem ryzykiem w firmach ubezpieczeniowych Ma 16-letnie doświadczenie w sektorze ubezpieczeń, jego doświadczenie obejmuje praktykę aktuarialną i zarządzanie ryzykiem w tym: Solvency II, obliczenia MCEV i EC dla towarzystw ubezpieczeń na życie oraz PTE, wycenę produktów, projekcje finansowe, raportowanie statutowe i grupowe, projekty M&A oraz ubezpieczeniowe green fields. W swoich poprzednich rolach budował nowe funkcjonalności w firmach ubezpieczeniowych. Ma doświadczenie zarówno w dostarczaniu specjalistycznych rozwiązań jak również kierowaniu projektami oraz różnymi obszarami w firmach ubezpieczeniowych. Marta Zielińska Supervisor, Dział Usług Aktuarialnych KPMG w Polsce Do KPMG dołączyła w 2004 roku. Posiada uprawnienia aktuariusza oraz biegłego rewidenta. Jest specjalistką w zakresie wykonywania badań i przeglądów aktuarialnych sprawozdań finansowych zakładów ubezpieczeń sporządzonych według polskich oraz międzynarodowych zasad rachunkowości. Przeprowadza również badania MCEV zakładów ubezpieczeń na życie. Brała udział w licznych projektach doradczych w zakresie procesów i wycen aktuarialnych (w tym pod kątem zgodności z Solvency II), a także projektach typu due diligence na rzecz zakładów ubezpieczeń. Posiada również doświadczenie w zagadnieniach związanych z wyceną rezerw na świadczenia pracownicze. Wykonuje kalkulacje dla klientów oraz wspiera audyty spółek z różnych branż, oceniając metodologię wyliczeń wykonywanych dla tych spółek przez niezależnych aktuariuszy Jest członkiem Polskiego Stowarzyszenia Aktuariuszy, brytyjskiego Instytutu Aktuariuszy oraz grupy roboczej Solvency II w Polskiej Izbie Ubezpieczeń. Autor publikacji w prasie branżowej

13 Corporate Finance KPMG Forum 13 Kurs akcji spółek notowanych a ich wartość godziwa Kurs akcji a wartość godziwa? Czy kurs akcji spółki notowanej na giełdzie papierów wartościowych odzwierciedla jej wartość godziwą? Aby odpowiedzieć na to pytanie należy przede wszystkim zastanowić się czym jest wartość godziwa. Istnieje kilka definicji wartości godziwej, wśród których najczęściej wykorzystywaną jest ta zawarta w ustawie o rachunkowości (art. 28 ust. 6 Ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości), gdzie wartość godziwa zdefiniowana jest jako: kwota za jaką dany składnik aktywów mógłby być wymieniony, a zobowiązanie uregulowane na warunkach transakcji rynkowej, pomiędzy zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi, niepowiązanymi ze sobą stronami. Różne poziomy wartości czyli jak porównywać jabłka z jabłkami Przed odpowiedzią na pytanie czy kurs akcji notowanych na giełdzie odpowiada ich wartości godziwej warto zwrócić uwagę na kwestię dotyczącą istnienia różnych poziomów wartości. Który z poziomów przedstawionych na rys. 1 należy więc analizować z punktu widzenia akcjonariuszy spółek notowanych na giełdach papierów wartościowych? Biorąc pod uwagę fakt, iż przedmiot obrotu stanowią zwykle pakiety mniejszościowe, a głównymi uczestnikami rynku są inwestorzy detaliczni lub mniejszościowi inwestorzy instytucjonalni kurs akcji powinien Rys.1 Podstawowe poziomy wartości odzwierciedlać wartość godziwą płynnego pakietu mniejszościowego (poziom 3). Podejście takie wydaje się być dodatkowo uzasadnione analizą premii płaconych przez inwestorów podczas ogłaszanych przez nich wezwań do sprzedaży akcji, w ramach których planowane jest nabycie pakietu kontrolnego (rys. 2). Źródło: analiza KPMG

14 14 KPMG Forum Corporate Finance Rys. 2 Analiza wezwań do sprzedaży akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie w okresie 1 stycznia 2009r. 15 stycznia 2013r. Premie takie odzwierciedlają różnicę pomiędzy poziomem płynnego pakietu mniejszościowego a poziomem pakietu kontrolnego (poziom 2) lub, w niektórych przypadkach, poziomem uwzględniającym korzyści wynikające z synergii (możliwych do osiągnięcia przez inwestora na przykład po przejęciu kontroli) (poziom 1) czy też wartość irracjonalną (uwzględniającą na przykład sentyment inwestora). Kiedy kurs akcji jest równy ich wartości godziwej Wiedząc więc czym jest wartość godziwa oraz jaki poziom wartości z założenia powinien być reprezentowany przez kurs akcji można w końcu postawić pytanie czy oraz kiedy kurs akcji może być równy ich wartości godziwej (z punktu widzenia akcjonariuszy mniejszościowych). Aby udzielić odpowiedzi na to pytanie należy przyjrzeć się podstawowym elementom definicji wartości godziwej przedstawionej powyżej oraz innym kluczowym kwestiom mogącym mieć wpływ na odzwierciedlenie wartości godziwej w kursie akcji. Transakcje pomiędzy dobrze poinformowanymi stronami Zgodnie z ideą rynku kapitałowego wszyscy jego uczestnicy powinni mieć równy dostęp do informacji. W praktyce, inwestorów można podzielić na trzy podstawowe grupy: a) osoby mające dostęp do kluczowych, cenotwórczych informacji dotyczących spółki i jej otoczenia zwykle jest to zarząd spółki, czy też jej kluczowi pracownicy, które są jednocześnie akcjonariuszami spółki, Źródło: analiza KPMG b) inwestorzy instytucjonalni, szczególnie posiadający znaczne pakiety akcji, którzy mają ułatwiony dostęp do zarządów spółek, c) inwestorzy indywidualni, mający dostęp tylko do informacji publicznych. W teorii, żadna z powyższych grup nie powinna być uprzywilejowana w dostępie do informacji. W szczególności różnice takie nie powinny występować pomiędzy grupami inwestorów indywidualnych oraz inwestorów instytucjonalnych, których transakcje stanowią zwykle podstawę obrotu giełdowego. Zdarza się jednak, iż zarządy spółek chętniej współpracują i udzielają informacji inwestorom finansowym, postrzegając ich jako inwestorów długoterminowych, których obecność w strukturze akcjonariatu może zwiększyć zainteresowanie

15 Corporate Finance KPMG Forum 15 pozostałych inwestorów. W efekcie inwestorzy indywidualni mogą uzyskiwać informacje z opóźnieniem lub w ograniczonym zakresie, co w konsekwencji może powodować dysproporcję pomiędzy dostępem do informacji. Powyższa sytuacja może mieć miejsce szczególnie w przypadku mniejszych spółek, których dział relacji inwestorskich jest słabo rozwinięty oraz rynków kapitałowych ze słabo rozwiniętymi regulacjami zapewniającymi wszystkim inwestorom równy dostęp do informacji. Transakcje pomiędzy niepowiązanymi stronami Sposób i natura transakcji realizowanych za pośrednictwem giełdy papierów wartościowych znacznie ogranicza możliwość realizacji transakcji pomiędzy stronami powiązanymi (na warunkach nierynkowych). Poza wyjątkowymi sytuacjami można więc przyjąć, iż transakcje zawierane są pomiędzy niepowiązanymi ze sobą stronami (a jeśli strony są powiązane, to zachowany jest warunek rynkowości danej transakcji), a więc warunek ten jest spełniony. Transakcje pomiędzy zainteresowanymi stronami Warunek dotyczący zawierania transakcji pomiędzy zainteresowanymi stronami co do zasady wydaje się być spełniony w każdym przypadku. W celu zawarcia transakcji, istnieje konieczność złożenia zlecenia kupna lub sprzedaży co w zasadzie wyklucza możliwość braku zainteresowania zawarciem transakcji. Naturalnie zdarzają się przypadki błędnych zleceń, jednak stanowią one wartość marginalną zawieranych transakcji. Dobrowolność zawieranych transakcji Poza elementami wymienianymi w definicji wartości godziwej, istnieje jeszcze kilka innych kwestii, które mogą mieć znaczący wpływ na kurs akcji oraz jego odzwierciedlenie w wartości godziwej spółki. Jedną z nich jest dobrowolność zawieranych transakcji. Podobnie jak w przypadku powyższej cechy charakteryzującej wartość godziwą, również w przypadku dobrowolności można założyć, iż większość transakcji realizowanych na giełdzie papierów wartościowych może nosić znamiona tej cechy. Niemniej jednak istnieje kilka sytuacji, w których zasada dobrowolności może być dyskusyjna. Przykładem może być sytuacja, w której fundusz inwestycyjny, na skutek masowego umarzania jednostek uczestnictwa przez swoich uczestników, zmuszony jest do sprzedaży posiadanych przez siebie akcji. Sytuacja taka może występować szczególnie intensywnie w okresie kryzysu finansowego lub spowolnienia gospodarczego, kiedy inwestorzy indywidualni chcąc zminimalizować ryzyko związane z inwestycjami w akcje, masowo umarzają posiadane jednostki uczestnictwa. Skala zjawiska powoduje, że fundusze zmuszone są wyprzedawać akcje spółek, których w innej sytuacji być może nie byliby skłonni się pozbyć. Wpływ takiego działania na kurs akcji jest tym większy, im mniej płynne pakiety sprzedawane są przez fundusze. Płynność akcji Kolejną kluczową kwestią jest płynność notowanych pakietów akcji, przy czym płynność w tym wypadku rozumiana jest jako procentowa ilość akcji spółki będąca w posiadaniu akcjonariuszy mniejszościowych (czyli w tzw. wolnym obrocie ang. free float) oraz nominalna wartość takich pakietów, jak również wartość przeciętnego dziennego obrotu akcjami danej spółki. W tym przypadku zasada wydaje się być stosunkowo prosta im większa część akcji (o większej wartości) pozostaje w rękach akcjonariuszy mniejszościowych oraz im większy jest dzienny obrót takimi akcjami, Biorąc pod uwagę fakt, iż przedmiot obrotu stanowią zwykle pakiety mniejszościowe, a głównymi uczestnikami rynku są inwestorzy detaliczni lub mniejszościowi inwestorzy instytucjonalni kurs akcji powinien odzwierciedlać wartość godziwą płynnego pakietu mniejszościowego.

16 16 KPMG Forum Corporate Finance tym większe prawdopodobieństwo, iż kurs akcji odzwierciedla ich wartość godziwą. Oczywiście wynika to z faktu, iż w przypadku dużych pakietów pozostających w wolnym obrocie, bardzo trudno jest wpłynąć pojedynczym akcjonariuszom na kurs akcji poprzez ich skup lub sprzedaż, co w przypadku niewielkich pakietów nie jest zbyt trudnym zadaniem dla inwestorów posiadających nawet stosunkowo niewielkie środki finansowe. Bardzo dobrym przykładem mogą być tutaj spółki notowane na rynku New Connect, których kurs potrafi w ciągu kilku dni urosnąć o kilkadziesiąt lub nawet kilkaset procent, by następnie spaść w równie szybkim tempie do poziomu wyjściowego. W przypadku niepłynnych spółek może również okazać się, iż inwestor posiadający pakiet akcji takiej spółki, który zgodnie z aktualnym kursem jej akcji wart jest określoną kwotę, w rzeczywistości może być wart znacznie mniej, gdyż sprzedaż takiego pakietu po aktualnym kursie może okazać się niemożliwa. W takiej sytuacji wartość godziwa takich pakietów akcji powinna być analizowana z perspektywy niepłynnego pakietu mniejszościowego a więc dodatkowym dyskontem w stosunku do pakietów płynnych (zgodnie z rys. 1 powyżej). Sentyment rynkowy Jeszcze jednym istotnym elementem, który może mieć wpływ na odzwierciedlenie wartości godziwej w kursie akcji notowanej spółki, może być sentyment inwestorów dotyczący danego sektora, w którym działa spółka lub też sentyment dotyczący inwestycji w akcje w ogóle. W takim przypadku może dojść do sytuacji, gdy inwestorzy rozważając zakup lub sprzedaż akcji danej spółki sugerują się sytuacją sektora, w którym ona działa, lub ogólną sytuacją na rynkach kapitałowych, nie uwzględniając w wystarczającym stopniu specyfiki działalności danej spółki, która może być znacząco inna od większości podmiotów działających w danym sektorze lub od ogólnej sytuacji rynkowej. Działanie takie może znacząco zawyżać lub zaniżać wartość godziwą poszczególnych spółek. Przykładem takiej sytuacji może być tzw. bańka internetowa z przełomu XX oraz XXI wieku, kiedy inwestorzy nie przeprowadzając bardziej szczegółowych analiz kupowali akcje spółek technologicznych, które często oferowały swoim potencjalnym akcjonariuszom niewiele więcej ponad wspaniałe wizje oraz pomysły. Działanie takie spowodowało wzrost kursów akcji tych spółek znacznie powyżej ich wartości godziwej. Czy więc kurs akcji = wartość godziwa? Jednym z istotnych zadań i założeń giełd papierów wartościowych jest wycena pakietów akcji spółek notowanych na takich giełdach. Czy taka wycena, a więc kurs akcji rzeczywiście odpowiada wartości godziwej tych spółek? Jak wynika z powyższych rozważań: to zależy. Aby taka sytuacja miała miejsce, musi zaistnieć jednocześnie kilka czynników rynek, na którym notowane są spółki musi posiadać odpowiednie regulacje umożliwiające m.in. równy dostęp do informacji czy też kontrolę transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi. Same spółki powinny równorzędnie traktować swoich akcjonariuszy, a pakiety akcji będące w wolnym obrocie powinny być odpowiednio płynne. Należy również ostrożnie podchodzić do oceny kursu akcji spółek w skrajnych etapach cyklu koniunkturalnego, gdyż w takich momentach kapitalizacja spółek może okazać się przeszacowana lub niedoszacowana. Zawsze jednak warto zachować zdrowy rozsądek i poświęcić chwilę na bardziej szczegółową analizę planowanej inwestycji.

17 Corporate Finance KPMG Forum 17 A rynek giełdowy w Polsce? Biorąc pod uwagę powyższe analizy, wydaje się, iż w przypadku największych spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, kurs akcji powinien odzwierciedlać ich wartość godziwą. Mogą to potwierdzać analizy KPMG dotyczące różnic pomiędzy: (a) kursem akcji zawartym w rekomendacjach analityków giełdowych dotyczących poszczególnych spółek (spółki z indeksów WIG20 oraz mwig40) oraz (b) kursem akcji w przeddzień publikacji poszczególnych raportów 1. Wynika z nich, iż różnice pomiędzy kursem bieżącym a rekomendowanym wynoszą średnio do 15%, przy czym oczywiście zdarzają się różnice rzędu nawet kilkudziesięciu procent. Zakładając, iż: (i) wyceny sporządzane przez analityków odzwierciedlają wartość godziwą poszczególnych spółek oraz (ii) sporządzane są z punku widzenia wartości pakietu kontrolnego (rys. 1) lub przedziału pomiędzy pakietem kontrolnym, a płynnym pakietem mniejszościowym (w przypadku, gdy rekomendowana cena liczona jest jako średnia z metody dochodowej i rynkowej), różnice w kursach odzwierciedlają głównie różnice pomiędzy poszczególnymi poziomami wartości i są zbieżne z analizą przedstawioną na rys. 2. Tak więc w przypadku największych spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, istnieje duże prawdopodobieństwo, że kurs ich akcji odzwierciedla ich wartość godziwą. Niestety, w przypadku mniejszych spółek ilość wydawanych rekomendacji nie pozwala na przeprowadzenie podobnej analizy. 1 Analiza 233 rekomendacji lub raportów analitycznych wydawanych przez biura maklerskie w okresie styczeń 2012 styczeń 2013, dotyczących 41 spółek wchodzących w skład indeksów WIG20 oraz mwig40 Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie Tomasz Regulski Menedżer, Grupa Corporate Finance KPMG w Polsce Magister nauk ekonomicznych, Prywatna Wyższa Szkoła Businessu i Administracji w Warszawie, kierunek: Ekonomia. Tomasz Regulski pracuje w KPMG od 2011 roku. Posiada wieloletnie doświadczenie w zarządzaniu projektami, fuzjach i przejęciach, transakcjach na rynkach kapitałowych oraz wycenach przedsiębiorstw. Poprzednio pracował w zespole Corporate Finance KBC Securities N.V., a także w Kredyt Bank S.A. Specjalizuje się w sporządzaniu wycen przedsiębiorstw oraz tworzeniu i przeglądach modeli finansowych. Tomasz jest członkiem specjalistycznego Zespołu Wycen i Modelowania w ramach Grupy Corporate Finance zajmującego się wycenami sporządzanymi dla celów transakcyjnych, księgowych (zgodnie z wymogami sprawozdawczości finansowej), prawnych, podatkowych i innych. Zespół ten dokonuje także alokacji cen nabycia przedsiębiorstw, przeglądów wycen i studiów wykonalności sporządzonych przez zewnętrzne podmioty, jak również buduje i przegląda modele finansowe.

18 18 KPMG Forum Audit Budownictwo w Polsce Sektor budownictwa zmaga sie z licznymi wyzwaniami w szczególności problemy finansowe przedsiębiorstw a nawet przypadki bankructw nie są rzadkością. Celem lepszego zrozumienia specyfiki i charakteru tego zjawiska KPMG w Polsce we współpracy z CEEC Research oraz Norstat Polska, przeprowadziło badanie wśród dyrektorów zarządzających oraz członków zarządów 143 dużych, średnich i małych przedsiębiorstw budownictwa ogólnego oraz inżynieryjnego. Badanie przeprowadzono w marcu i kwietniu 2013 roku. Analogiczne badania przeprowadzone zostały także w innych krajach Grupy Wyszehradzkiej; w lutym 2013 w Czechach, w marcu 2013 na Słowacji oraz w czerwcu 2012 na Węgrzech. Prognozy dla rynku Niestety większość respondentów prognozuje dalszy spadek produkcji sektora budowlanego w Polsce w 2013 roku. Przewidywany spadek może sięgnąć 11%, co oznacza wzrost pesymizmu w porównaniu z rokiem ubiegłym, kiedy to przedsiębiorstwa budowlane przewidywały na spadek o 4,3% w roku Ponadto spadek w sektorze budowlanym, w roku 2013, jest prognozowany przez 80% zarządzających, podczas gdy w poprzednim roku odsetek ten był zdecydowanie niższy i wyniósł 55%. Prognozy zarządzających, Przewidywany rozwój sektora budowlanego w Czechach, na Słowacji i Węgrzech nie były aż taż pesymistyczne i wyniosły one odpowiednio 4,4%, 4,6 oraz 2,2% dla roku Zarządzający nie spodziewają się powrotu do wzrostu w sektorze budowlanym również w 2014 roku dla którego prognozowany jest dalszy spadek o 1%. Oczekiwany udział przedsiębiorstw w rynku Respondentów zapytano także czy w tych trudnych czasach oczekują wzrostu udziałów rynkowych ich firm. W 2013 roku, lepsze wyniki niż konkurencja, przewiduje 38% zarządzających, w porównaniu do 33% w roku ubiegłym. Niezależnie od tego, obecny poziom optymizmu jest najniższy wśród krajów Grupy Wyszehradzkiej gdzie 59% przedsiębiorstw w Czechach, 46% na Słowacji oraz 51% na Węgrzech prognozuje osiągnięcie lepszych wyników od ich konkurentów. Prognoza na 2014

19 Audit KPMG Forum 19 Prognozowana zmiana udziałów rynkowych w 2013 roku Poziom wykorzystania mocy produkcyjnych (%) rok wskazuje na możliwość umiarkowanej poprawy, ponad połowa zarządzających (54%) jest przekonana, że zwiększy udział w rynku w 2014 roku. Wykorzystanie mocy produkcyjnych Przeprowadzone badanie pokazuje, że średnie wykorzystanie mocy produkcyjnych w przedsiębiorstwach budowlanych spadło o 6 punktów procentowych w porównaniu z badaniem z marca 2012 roku i wynosi 60%. Jest to trzecie badanie z rzędu, w którym odnotowano spadki w tym obszarze. Prawdopodobnie wpływ mogła mieć przy tym znacząco gorsza pogoda w momencie przeprowadzania badania. Biorąc pod uwagę segmenty w branży większy spadek poziomu wykorzystania mocy produkcyjnych jest widoczny w przedsiębiorstwach budownictwa inżynieryjnego, gdzie wskaźnik ten wynosi 52% (w porównaniu do 62% w poprzednim roku) podczas gdy budownictwo ogólne wskazuje wykorzystanie mocy produkcyjnych na poziomie 65% (w porównaniu do 71% w 2012 roku). W pozostałych badanych krajach tendencję są podobne - w Czechach, na Słowacji i na Węgrzech wykorzystanie mocy produkcyjnych wyniosło odpowiednio 56%, 63% oraz 59%. W tym roku, po raz kolejny, najskuteczniejszym sposobem pozyskiwania nowych zamówień w ocenie zarządzających przedsiębiorstwami budowlanymi są przetargi.

20 20 KPMG Forum Audit Metody wykorzystywane do pozyskiwania nowych kontraktów Kluczowe problemy firm budowlanych Backlog zakontraktowanych prac Zarządzający zostali zapytani także o ich backlog tj. liczbę miesięcy spośród zakontraktowanych pozostałą do zakończenia prac. Backlog skrócił się w porównaniu do badania przeprowadzonego w marcu 2012 roku dla przedsiębiorstw do okresu 6,7 miesiąca w porównaniu do 7,7 miesięcy w poprzednim roku. W innych krajach sytuacja jest zróżnicowana, w Czechach, na Słowacji i na Węgrzech okres zakontraktowanych prac wynosi odpowiednio 6,9 miesiąca, 6,2 miesiąca i 2,7 miesiąca. Najdłuższy średni okres w Polsce, na który firmy mają zapewnioną umowami pracę, odnotowano w segmencie dużych przedsiębiorstw, jednak spadek w tym segmencie był znaczny (obecnie średnio 8,1 miesięcy w porównaniu do 11 miesięcy w 2012). Odpowiednio liczba przedsiębiorstw, które mają więcej podpisanych umów niż rok wcześniej zdecydowanie spadła Tylko 15% polskich przedsiębiorstw budowlanych ma obecnie więcej zawartych kontraktów niż przed rokiem (19% w roku ubiegłym). Udział respondentów z mniejszą liczbą kontraktów gwałtownie wzrósł z 37% w 2012 do obecnych 53% w 2013 roku. Pozyskiwanie nowych kontraktów W tym roku, po raz kolejny, najskuteczniejszym sposobem pozyskiwania nowych zamówień w ocenie zarządzających przedsiębiorstwami budowlanymi są przetargi. Skuteczność tej metody w pozyskiwaniu nowych zleceń została oceniona na 7,4 pkt. (gdzie 0 oznacza minimalną a 10 maksymalną skuteczność). Z drugiej strony, kontakty osobiste wykorzystywane do zdobywania nowych zleceń w 2012 roku trochę spadły na znaczeniu (6,0 pkt. W 2013 roku w prównaniu do 7,8 pkt w 2012 roku). W związku z małą liczbą potencjalnych kontraktów dostępnych na rynku, jedna trzecia firm (32%) jest obecnie gotowa zgodzić się na nowe zlecenia przy zerowej lub nawet ujemnej marży. To nieco mniej (o 2 punkty procentowe) niż w 2012 roku. Odsetek firm, które przyznają, że zdarzyło się im naruszyć swoją politykę zarządzania ryzykiem, aby zyskać nowe umowy, tak jak w roku 2012 osiągnął 58%.

ZAMKNIĘCIE ROKU WPŁYW ZMIAN REGULACYJNYCH NA RACHUNKOWOŚĆ I SPRAWOZDAWCZOŚĆ ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ

ZAMKNIĘCIE ROKU WPŁYW ZMIAN REGULACYJNYCH NA RACHUNKOWOŚĆ I SPRAWOZDAWCZOŚĆ ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ ZAMKNIĘCIE ROKU WPŁYW ZMIAN REGULACYJNYCH NA RACHUNKOWOŚĆ I SPRAWOZDAWCZOŚĆ ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ WARSZAWA, 24 LISTOPADA 2015 kpmg.pl T: +48 22 528 10 88 K: +48 508 018 331 E: mdymek@kpmg.pl Marcin Dymek

Bardziej szczegółowo

OBOWIĄZKI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO WYNIKAJĄCE Z WYTYCZNYCH KNF ORAZ ROLA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W OCENIE MODELI WEWNĘTRZNYCH I ZARZĄDZANIA RYZYKIEM NADUŻYĆ

OBOWIĄZKI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO WYNIKAJĄCE Z WYTYCZNYCH KNF ORAZ ROLA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W OCENIE MODELI WEWNĘTRZNYCH I ZARZĄDZANIA RYZYKIEM NADUŻYĆ OBOWIĄZKI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO WYNIKAJĄCE Z WYTYCZNYCH KNF ORAZ ROLA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W OCENIE MODELI WEWNĘTRZNYCH I ZARZĄDZANIA RYZYKIEM NADUŻYĆ WARSZAWA, 21 MAJA 2015 kpmg.pl Agenda seminarium Godzina

Bardziej szczegółowo

Aspekty prowadzenia działalności gospodarczej w specjalnej strefie ekonomicznej oraz pomocy publicznej dla przedsiębiorców na lata 2014-2020 kpmg.

Aspekty prowadzenia działalności gospodarczej w specjalnej strefie ekonomicznej oraz pomocy publicznej dla przedsiębiorców na lata 2014-2020 kpmg. Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna Sp. z o.o. oraz firma doradcza KPMG mają przyjemność zaprosić na seminarium prawno-podatkowe na temat: Aspekty prowadzenia działalności gospodarczej w specjalnej strefie

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ W SSE ASPEKTY RACHUNKOWE, PODATKOWE I POMOC PUBLICZNA

DZIAŁALNOŚĆ W SSE ASPEKTY RACHUNKOWE, PODATKOWE I POMOC PUBLICZNA WARMIŃSKO-MAZURSKA SPECJALNA STREFA EKONOMICZNA S.A. ORAZ FIRMA DORADCZA KPMG MAJĄ PRZYJEMNOŚĆ ZAPROSIĆ PAŃSTWA NA SZKOLENIE: DZIAŁALNOŚĆ W SSE ASPEKTY RACHUNKOWE, PODATKOWE I POMOC PUBLICZNA kpmg.pl Termin:

Bardziej szczegółowo

Działalność w SSE aspekty rachunkowe, podatkowe i pomoc publiczna

Działalność w SSE aspekty rachunkowe, podatkowe i pomoc publiczna WARMIŃSKO-MAZURSKA SPECJALNA STREFA EKONOMICZNA S.A. ORAZ FIRMA DORADCZA KPMG MAJĄ PRZYJEMNOŚĆ ZAPROSIĆ PAŃSTWA NA SZKOLENIE: Działalność w SSE aspekty rachunkowe, podatkowe i pomoc publiczna KPMG.pl Termin:

Bardziej szczegółowo

Trudne czasy dla polskiego budownictwa

Trudne czasy dla polskiego budownictwa Warszawa, 21 maja 2013 r. Informacja prasowa Trudne czasy dla polskiego budownictwa Budownictwo w Polsce. Edycja 2013 - raport firmy doradczej KPMG, CEEC Research i Norstat Polska. W 2013 roku zarządzający

Bardziej szczegółowo

Rola i zadania Komitetu Audytu. Warszawa, 11.03.2013

Rola i zadania Komitetu Audytu. Warszawa, 11.03.2013 Rola i zadania Komitetu Audytu Warszawa, 11.03.2013 Informacje o Grupie MDDP Kim jesteśmy Jedna z największych polskich firm świadczących kompleksowe usługi doradcze 6 wyspecjalizowanych linii biznesowych

Bardziej szczegółowo

ASPEKTY PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ W SPECJALNEJ STREFIE EKONOMICZNEJ ORAZ POMOCY PUBLICZNEJ DLA PRZEDSIĘBIORCÓW NA LATA 2014-2020.

ASPEKTY PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ W SPECJALNEJ STREFIE EKONOMICZNEJ ORAZ POMOCY PUBLICZNEJ DLA PRZEDSIĘBIORCÓW NA LATA 2014-2020. POMORSKA SPECJALNA STREFA EKONOMICZNA SP. Z O.O. ORAZ FIRMA DORADCZA KPMG MAJĄ PRZYJEMNOŚĆ ZAPROSIĆ NA SEMINARIUM PRAWNO-PODATKOWE NA TEMAT: ASPEKTY PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ W SPECJALNEJ STREFIE

Bardziej szczegółowo

Corporate governance wpływ na efektywność i minimalizację ryzyka procesów biznesowych

Corporate governance wpływ na efektywność i minimalizację ryzyka procesów biznesowych Corporate governance wpływ na efektywność i minimalizację ryzyka procesów biznesowych Seminarium Podkomisji ds. Audytu i Kontroli Wewnętrznej Polskiej Izby Ubezpieczeń 21 maja 2015 Beata Szeląg Agenda

Bardziej szczegółowo

www.pwc.com/pl Komitety Audytu rola, oczekiwania i najlepsze praktyki 8 listopada 2011 r.

www.pwc.com/pl Komitety Audytu rola, oczekiwania i najlepsze praktyki 8 listopada 2011 r. www.pwc.com/pl Komitety Audytu rola, oczekiwania i najlepsze praktyki 8 listopada 2011 r. Agenda Rola Komitetów Audytu w świetle regulacji Oczekiwania rynku wobec Komitetów Audytu Jak działają komitety

Bardziej szczegółowo

Audit&Consulting services Katarzyna Kędziora. Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów ubezpieczeń

Audit&Consulting services Katarzyna Kędziora. Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów ubezpieczeń Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów www.acservices.pl Warszawa, 24.10.2013r. Agenda 1. Źródła przepisów prawa (PSR, MSSF, UE, podatki, Solvency II) 2. Przykłady różnic w ewidencji

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KOMITETU AUDYTU RADY NADZORCZEJ BANKU BPH S.A.

REGULAMIN KOMITETU AUDYTU RADY NADZORCZEJ BANKU BPH S.A. Załącznik Nr 2 do Uchwały Rady Nadzorczej Banku BPH S.A. Nr 42/2014 REGULAMIN KOMITETU AUDYTU RADY NADZORCZEJ BANKU BPH S.A. Uchwalony Uchwałą Rady Nadzorczej Nr 8/2014 z dnia 1 kwietnia 2014 r. Zmieniony

Bardziej szczegółowo

Bancassurance wybrane aspekty księgowe i regulacyjne Rekomendacji U

Bancassurance wybrane aspekty księgowe i regulacyjne Rekomendacji U Bancassurance wybrane aspekty księgowe i regulacyjne Rekomendacji U Andrzej Gałkowski Partner 24 października 2014 kpmg.pl Spis treści Strona Obszary objęte Rekomendacją U wpływ na działalność Banku 2

Bardziej szczegółowo

PROFESJONALIZM BUDUJE ZAUFANIE

PROFESJONALIZM BUDUJE ZAUFANIE PROFESJONALIZM BUDUJE ZAUFANIE AUDYT Dzięki realizowanym przez nas usługom audytu, otrzymacie Państwo, wydaną zgodnie z obowiązującymi przepisami ocenę wiarygodności informacji finansowych wyrażoną w formie

Bardziej szczegółowo

Budownictwo w Polsce. Edycja 2013

Budownictwo w Polsce. Edycja 2013 Budownictwo w Polsce Edycja 2013 Budownictwo w Polsce 2013 www.ceec.eu Podziękowania Dziękujemy za zainteresowanie badaniem polskiego sektora budowlanego w 2013 roku przygotowanym przez CEEC Research we

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ GPM VINDEXUS S.A. ZA 2013 R.

SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ GPM VINDEXUS S.A. ZA 2013 R. Załącznik do uchwały nr 1/20/05/2014 SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ GPM VINDEXUS S.A. ZA 2013 R. Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej Giełdy Praw Majątkowych Vindexus S.A. wraz z oceną pracy Rady

Bardziej szczegółowo

WARMIŃSKO-MAZURSKA SPECJALNA STREFA EKONOMICZNA S.A. ORAZ FIRMA DORADCZA KPMG MAJĄ PRZYJEMNOŚĆ ZAPROSIĆ PAŃSTWA NA SEMINARIUM:

WARMIŃSKO-MAZURSKA SPECJALNA STREFA EKONOMICZNA S.A. ORAZ FIRMA DORADCZA KPMG MAJĄ PRZYJEMNOŚĆ ZAPROSIĆ PAŃSTWA NA SEMINARIUM: KPMG W POLSCE WARMIŃSKO-MAZURSKA SPECJALNA STREFA EKONOMICZNA S.A. ORAZ FIRMA DORADCZA KPMG MAJĄ PRZYJEMNOŚĆ ZAPROSIĆ PAŃSTWA NA SEMINARIUM: ULGI I DOTACJE AKTUALNOŚCI PODATKOWE ORAZ KONTROLE W DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

ANEKS NR 2. do Prospektu Emisyjnego Megaron S.A. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 27 stycznia 2011 roku

ANEKS NR 2. do Prospektu Emisyjnego Megaron S.A. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 27 stycznia 2011 roku ANEKS NR 2 do Prospektu Emisyjnego Megaron S.A. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 27 stycznia 2011 roku sporządzonego w związku z ofertą publiczną 200.000 Akcji zwykłych na okaziciela

Bardziej szczegółowo

LP. ZASADA TAK / NIE KOMENTARZ ZARZĄDU

LP. ZASADA TAK / NIE KOMENTARZ ZARZĄDU Oświadczenie ATC CARGO S.A. w przedmiocie przestrzegania przez spółkę zasad zawartych w Załączniku Nr 1 do Uchwały Nr 795/2008 Zarządu Giełdy z dnia 31 października 2008 r. Dobre praktyki spółek notowanych

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie papieru przez pracujących Polaków

Wykorzystanie papieru przez pracujących Polaków KPMG W POLSCE Wykorzystanie papieru przez pracujących Polaków kpmg.pl 2 Section Wykorzystanie Brochure papieru name przez pracujących Polaków Spis treści 1. Kluczowe wnioski 3 2. Drukowanie w miejscu pracy

Bardziej szczegółowo

PRAWNE I PODATKOWE ASPEKTY PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI W SSE

PRAWNE I PODATKOWE ASPEKTY PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI W SSE Warmińsko-Mazurska Specjalna Strefa Ekonomiczna S.A. oraz firma doradcza KPMG mają przyjemność zaprosić Państwa na szkolenie: PRAWNE I PODATKOWE ASPEKTY PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI W SSE kpmg.pl Prawne i

Bardziej szczegółowo

3. Paweł Bałaga Sekretarz Rady Nadzorczej

3. Paweł Bałaga Sekretarz Rady Nadzorczej A. Sprawozdanie Rady Nadzorczej z działalności Wawel S.A. za 2011 rok I. Zakres działalności Rady Nadzorczej Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej obejmuje okres od 01.01.2011 do 31.12.2011, podczas

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, z poważaniem, natalia Rojek-Godzic Prezes zarządu

Szanowni Państwo, z poważaniem, natalia Rojek-Godzic Prezes zarządu zobacz... Szanowni Państwo, z ogromną przyjemnością chciałabym zaprosić Państwa do zapoznania się z ofertą usług kancelarii Porad Finansowo-księgowych dr Piotr Rojek Sp. z o.o. niniejszy folder przedstawi

Bardziej szczegółowo

Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej

Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej Warszawa, dnia 21 grudnia 2011 roku 1 Data powstania: Data zatwierdzenia: Data wejścia w życie: Właściciel:

Bardziej szczegółowo

Szkolenia z zakresu obligatoryjnego doskonalenia zawodowego biegłych rewidentów zakresy tematyczne

Szkolenia z zakresu obligatoryjnego doskonalenia zawodowego biegłych rewidentów zakresy tematyczne Szkolenia z zakresu obligatoryjnego doskonalenia zawodowego biegłych rewidentów zakresy tematyczne 2015 Moduł I Podatek dochodowy w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym aktualny stan prawny

Bardziej szczegółowo

1. WYBRANE INFORMACJE FINANSOWE 2. CZYNNIKI I ZDARZENIA MAJĄCE WPŁYW NA OSIĄGNIĘTE WYNIKI FINANSOWE 3. OPIS DZIAŁAŃ ZARZĄDU W III KWARTALE 2012 ROKU

1. WYBRANE INFORMACJE FINANSOWE 2. CZYNNIKI I ZDARZENIA MAJĄCE WPŁYW NA OSIĄGNIĘTE WYNIKI FINANSOWE 3. OPIS DZIAŁAŃ ZARZĄDU W III KWARTALE 2012 ROKU LETUS CAPITAL S.A. Raport kwartalny za okres od 01.07.2012 do 30.09.2012 Katowice, 14 listopada 2012 1 1. WYBRANE INFORMACJE FINANSOWE Tabela 1 Rachunek zysków i strat - wybrane dane finansowe za III kwartał

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Rady Nadzorczej z działalności Wawel S.A. za 2013 rok

Sprawozdanie Rady Nadzorczej z działalności Wawel S.A. za 2013 rok Sprawozdanie Rady Nadzorczej z działalności Wawel S.A. za 2013 rok I. Zakres działalności Rady Nadzorczej Sprawozdanie z działalności Rady Nadzorczej obejmuje okres od 01.01.2013 do 31.12.2013, podczas

Bardziej szczegółowo

Zasady Polityki informacyjnej Mercedes-Benz Bank Polska S.A. Przyjęta na posiedzeniu Zarządu w dniu 17 czerwca 2015 roku załącznik do Uchwały 29/2015

Zasady Polityki informacyjnej Mercedes-Benz Bank Polska S.A. Przyjęta na posiedzeniu Zarządu w dniu 17 czerwca 2015 roku załącznik do Uchwały 29/2015 1/6 Spis treści A. Ustalenia ogólne... 1 B. Zakres ogłaszanych przez Bank informacji... 2 C. Zasady i terminy udzielania odpowiedzi udziałowcom oraz klientom... 5 D. Częstotliwość ogłaszania informacji...

Bardziej szczegółowo

RADA NADZORCZA SPÓŁKI

RADA NADZORCZA SPÓŁKI Poznań, 07.04.2015 r. OCENA SYTUACJI SPÓŁKI INC S.A. ZA ROK 2014 DOKONANA PRZEZ RADĘ NADZORCZĄ Rada Nadzorcza działając zgodnie z przyjętymi przez Spółkę Zasadami Ładu Korporacyjnego dokonała zwięzłej

Bardziej szczegółowo

RAPORT OKRESOWY EBI nr 1/2016

RAPORT OKRESOWY EBI nr 1/2016 Miejsce wystawienia: Kożuszki Parcel Data wystawienia: 7 stycznia 2016 roku RAPORT OKRESOWY EBI nr 1/2016 Temat: MFO SA Raport dotyczący zakresu stosowania Dobrych Praktyk Na podstawie par. 29 ust. 3 Regulaminu

Bardziej szczegółowo

USŁUGI CORPORATE FINANCE I DORADZTWA GOSPODARCZEGO

USŁUGI CORPORATE FINANCE I DORADZTWA GOSPODARCZEGO s USŁUGI CORPORATE FINANCE I DORADZTWA GOSPODARCZEGO Moore Stephens Central Audit Moore Stephens Central Audit Firma Moore Stephens Central Audit została założona przez menedżerów z wieloletnim doświadczeniem

Bardziej szczegółowo

Dobre Praktyki Komitetów Audytu w Polsce

Dobre Praktyki Komitetów Audytu w Polsce Dobre Praktyki Komitetów Audytu w Polsce WPROWADZENIE Niniejsze Dobre praktyki komitetów audytu odzwierciedlają najlepsze międzynarodowe wzory i doświadczenia w spółkach publicznych. Nie jest to zamknięta

Bardziej szczegółowo

Forum Akcjonariat Prezentacja

Forum Akcjonariat Prezentacja Forum Akcjonariat Prezentacja 1 Zastrzeżenie Niniejsza prezentacja została opracowana wyłącznie w celu informacyjnym na potrzeby klientów i akcjonariuszy PKO BP SA oraz analityków rynku i nie może być

Bardziej szczegółowo

Pytania dotyczące CZĘŚCI III DPSN - DOBRE PRAKTYKI CZŁONKÓW RAD NADZORCZYCH

Pytania dotyczące CZĘŚCI III DPSN - DOBRE PRAKTYKI CZŁONKÓW RAD NADZORCZYCH Pytania dotyczące CZĘŚCI III DPSN - DOBRE PRAKTYKI CZŁONKÓW RAD NADZORCZYCH 1. (Ad. III. 1) Jakie informacje powinna zawierać samoocena rady nadzorczej jako odrębny dokument (punkt III.1.2 Dobrych Praktyk)

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE NA TEMAT STOSOWANIA ZASAD ŁADU KORPORACYJNEGO, O KTÓRYCH MOWA W DOKUMENCIE DOBRE PRAKTYKI SPÓŁEK NOTOWANYCH NA NEWCONNECT

INFORMACJE NA TEMAT STOSOWANIA ZASAD ŁADU KORPORACYJNEGO, O KTÓRYCH MOWA W DOKUMENCIE DOBRE PRAKTYKI SPÓŁEK NOTOWANYCH NA NEWCONNECT INFORMACJE NA TEMAT STOSOWANIA ZASAD ŁADU KORPORACYJNEGO, O KTÓRYCH MOWA W DOKUMENCIE DOBRE PRAKTYKI SPÓŁEK NOTOWANYCH NA NEWCONNECT Poniższa tabela zawiera informacje nt. stosowania przez emitenta w roku

Bardziej szczegółowo

Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji. Warszawa, 11.03.2013

Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji. Warszawa, 11.03.2013 Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji Warszawa, 11.03.2013 Informacje o Grupie MDDP Kim jesteśmy Jedna z największych polskich firm świadczących kompleksowe usługi doradcze 6 wyspecjalizowanych linii

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat stosowania zasad Dobre praktyki Spółek Notowanych na NewConnect

Informacja na temat stosowania zasad Dobre praktyki Spółek Notowanych na NewConnect Informacja na temat stosowania zasad Dobre praktyki Spółek Notowanych na NewConnect Oświadczenie DIGITAL AVENUE S.A. w przedmiocie przestrzegania przez spółkę zasad zawartych w Załączniku Nr 1 do Uchwały

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, Zapraszam Państwa do lektury Raportu Rocznego. Krzysztof Nowak Prezes Zarządu

Szanowni Państwo, Zapraszam Państwa do lektury Raportu Rocznego. Krzysztof Nowak Prezes Zarządu Szanowni Państwo, Ubiegły rok był em kontynuowania przyjętej strategii biznesowej. Dział konsultingu dla jednostek samorządu terytorialnego, zbudowany w oparciu o przejętą spółkę Inwest Consulting SA,

Bardziej szczegółowo

Szkolenia Standardy Sprawozdawczości Finansowej

Szkolenia Standardy Sprawozdawczości Finansowej Programy motywacyjne oparte na płatnościach akcjami MSSF 2 Instrumenty finansowe wg Ustawy o Rachunkowości lub MSSF Ujawnienia na temat instrumentów finansowych MSSF 7 Aktualności MSR/MSSF Niektóre spółki

Bardziej szczegółowo

Informacja o stosowaniu przez Emitenta zasad dobrych praktyk spółek notowanych na NewConnect.

Informacja o stosowaniu przez Emitenta zasad dobrych praktyk spółek notowanych na NewConnect. Informacja o stosowaniu przez Emitenta zasad dobrych praktyk spółek notowanych na NewConnect. Spółka jako uczestnik ASO NewConnect dokłada starań aby się stosować zasady określone w zbiorze Dobre Praktyki

Bardziej szczegółowo

WYPEŁNIANIE ZASAD CORPORATE GOVERNANCE W SPÓŁKACH RESPECT INDEXU. Tomasz Bujak

WYPEŁNIANIE ZASAD CORPORATE GOVERNANCE W SPÓŁKACH RESPECT INDEXU. Tomasz Bujak WYPEŁNIANIE ZASAD CORPORATE GOVERNANCE W SPÓŁKACH RESPECT INDEXU Tomasz Bujak Ład korporacyjny co to takiego? Ład korporacyjny to proces, poprzez który organizacje są ukierunkowywane, regulowane i skłaniane

Bardziej szczegółowo

CORPORATE GOVERNANCE rynek regulowany. Qumak Spółka Akcyjna Raport dotyczący zakresu stosowania Dobrych Praktyk

CORPORATE GOVERNANCE rynek regulowany. Qumak Spółka Akcyjna Raport dotyczący zakresu stosowania Dobrych Praktyk Spółka: Qumak Spółka Akcyjna Numer: 1/2016 Data: 2016 01 04 15:11:01 Typy rynków: Tytuł: CORPORATE GOVERNANCE rynek regulowany Qumak Spółka Akcyjna Raport dotyczący zakresu stosowania Dobrych Praktyk Treść:

Bardziej szczegółowo

BAKER TILLY POLAND CONSULTING

BAKER TILLY POLAND CONSULTING BAKER TILLY POLAND CONSULTING Wytyczne KNF dla firm ubezpieczeniowych i towarzystw reasekuracyjnych w obszarze bezpieczeństwa informatycznego An independent member of Baker Tilly International Objaśnienie

Bardziej szczegółowo

Roczne zeznanie podatkowe Polaków PIT 2011. KPMG w Polsce Warszawa, kwiecień 2012

Roczne zeznanie podatkowe Polaków PIT 2011. KPMG w Polsce Warszawa, kwiecień 2012 Roczne zeznanie podatkowe Polaków PIT 2011 KPMG w Polsce Warszawa, kwiecień 2012 Spis treści 1. Najważniejsze wnioski 2. Metodyka badania 3. Kiedy rozliczamy się z Urzędem Skarbowym? 4. Czy rozliczenie

Bardziej szczegółowo

I. Zwięzła ocena sytuacji finansowej 4fun Media S.A.

I. Zwięzła ocena sytuacji finansowej 4fun Media S.A. SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ 4FUN MEDIA SPÓŁKA AKCYJNA Z OCENY SYTUACJI SPÓŁKI W ROKU 2014 WRAZ Z OCENĄ SYSTEMU KONTROLI WEWNĘTRZNEJ I SYSTEMU ZARZĄDZANIA ISTOTNYM RYZYKIEM Zgodnie z częścią III, punkt

Bardziej szczegółowo

Solvency II. Filar II - Wymogi systemu zarządzania. Polska Izba Ubezpieczeń Deloitte Advisory Sp. z o.o. Jakub Bojanowski. 10 grudnia 2008 roku

Solvency II. Filar II - Wymogi systemu zarządzania. Polska Izba Ubezpieczeń Deloitte Advisory Sp. z o.o. Jakub Bojanowski. 10 grudnia 2008 roku Solvency II Filar II - Wymogi systemu zarządzania. Polska Izba Ubezpieczeń Deloitte Advisory Sp. z o.o Jakub Bojanowski 10 grudnia 2008 roku 1 Filar II System Zarządzania System zarządzania ryzykiem opisany

Bardziej szczegółowo

System zarządzania ryzykiem a system kontroli wewnętrznej

System zarządzania ryzykiem a system kontroli wewnętrznej System zarządzania ryzykiem a system kontroli wewnętrznej Warszawa 10 Marca 2016 Robert Pusz Dyrektor Działu Ryzyka i projektu Solvency II System zarządzania ryzykiem System zarządzania ryzykiem obejmuje

Bardziej szczegółowo

Polityka informacyjna UniCredit CAIB Poland S.A. ( Domu Maklerskiego )

Polityka informacyjna UniCredit CAIB Poland S.A. ( Domu Maklerskiego ) Polityka informacyjna UniCredit CAIB Poland S.A. ( Domu Maklerskiego ) I. Preambuła 1. Dom Maklerski wprowadza niniejszą Politykę Informacyjną w celu wypełnienia obowiązków określonych w Rozporządzeniu

Bardziej szczegółowo

I Kongres Podatkowo-Rachunkowy KPMG kpmg.pl

I Kongres Podatkowo-Rachunkowy KPMG kpmg.pl zaproszenie I Kongres Podatkowo-Rachunkowy KPMG kpmg.pl I Kongres Podatkowo-Rachunkowy KPMG 20.01.2011 r. godz. 9.00-16.00 Hotel Hilton, ul. Grzybowska 63, Warszawa Firma doradcza KPMG ma przyjemność zaprosić

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA

POLITYKA INFORMACYJNA Załącznik do Uchwały nr 17/2013 Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Nieliszu z/s w Stawie Noakowskim z dnia 20.06.2013 r. I zmiana uchwała Rady Nadzorczej nr 27/2014 z dnia 30.12.2014r. Bank Spółdzielczy

Bardziej szczegółowo

Program ten przewiduje dopasowanie kluczowych elementów biznesu do zaistniałej sytuacji.

Program ten przewiduje dopasowanie kluczowych elementów biznesu do zaistniałej sytuacji. PROGRAMY 1. Program GROWTH- Stabilny i bezpieczny rozwój W wielu przypadkach zbyt dynamiczny wzrost firm jest dla nich dużym zagrożeniem. W kontekście małych i średnich firm, których obroty osiągają znaczne

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA Banku Spółdzielczego w Czersku

POLITYKA INFORMACYJNA Banku Spółdzielczego w Czersku Załącznik do Uchwały Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Czersku nr 44/2014 z dnia 16 grudnia 2014 roku Załącznik do Uchwały Zarządu Banku Spółdzielczego w Czersku nr 163/2014 z dnia 15 grudnia 2014

Bardziej szczegółowo

Informacje na temat stosowania przez BLIRT S.A. zasad ładu korporacyjnego

Informacje na temat stosowania przez BLIRT S.A. zasad ładu korporacyjnego Numer zasady Informacje na temat stosowania przez BLIRT S.A. zasad ładu korporacyjnego, o których mowa w dokumencie Dobre Praktyki Spółek Notowanych na NewConnect Stan na dzień 15.05.2011 r. Zasada ładu

Bardziej szczegółowo

KPMG w Polsce. Partnerzy w rozwoju? Postrzeganie funduszy private equity przez biznes rodzinny w Polsce. Czerwiec 2015. kpmg.pl

KPMG w Polsce. Partnerzy w rozwoju? Postrzeganie funduszy private equity przez biznes rodzinny w Polsce. Czerwiec 2015. kpmg.pl KPMG w Polsce Partnerzy w rozwoju? funduszy private equity przez biznes rodzinny w Polsce Czerwiec 2015 kpmg.pl Wstęp Polska jest zdecydowanie najważniejszym i najatrakcyjniejszym rynkiem private equity

Bardziej szczegółowo

VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku

VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku Grupa BRE Banku zakończyła rok 2012 zyskiem brutto w wysokości 1 472,1 mln zł, wobec 1 467,1 mln zł zysku wypracowanego w 2011 roku (+5,0 mln zł, tj. 0,3%).

Bardziej szczegółowo

Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF.

Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF. Kalkulacja i zakres ujawnień dotyczących podatku dochodowego w sprawozdaniu finansowym sporządzonym zgodnie z MSSF. Efektywna stopa podatkowa jest stosunkiem podatku wykazanego w sprawozdaniu finansowym

Bardziej szczegółowo

RAPORT ROCZNY SPÓŁKI DORADCY24 S.A. ZA 2013 ROK

RAPORT ROCZNY SPÓŁKI DORADCY24 S.A. ZA 2013 ROK RAPORT ROCZNY SPÓŁKI DORADCY24 S.A. ZA 2013 ROK Autoryzowany Doradca Wrocław, 16 kwietnia 2014 r. SPIS TREŚCI RAPORTU ROCZNEGO Doradcy24 S.A. 1. LIST PREZESA ZARZĄDU... 3 2. WYBRANE DANE FINANSOWE Z BILANSU

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Poz. 15 OBWIESZCZENIE KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO. z dnia 21 czerwca 2013 r.

Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Poz. 15 OBWIESZCZENIE KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO. z dnia 21 czerwca 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Poz. 15 OBWIESZCZENIE z dnia 21 czerwca 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały Nr 384/2008 Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie wymagań

Bardziej szczegółowo

Forma prezentacji sprawozdań finansowych spółek giełdowych i zakres informacji dodatkowej

Forma prezentacji sprawozdań finansowych spółek giełdowych i zakres informacji dodatkowej Treść informacyjna sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych, a zatem i danych porównywalnych, uwzględnia wymogi prezentacyjne wynikające ze znowelizowanej ustawy o rachunkowości

Bardziej szczegółowo

Raport bieżący EBI nr 1/2016. Data sporządzenia: 04.01.2016. Temat: CDRL Spółka Akcyjna Raport dotyczący zakresu stosowania Dobrych Praktyk

Raport bieżący EBI nr 1/2016. Data sporządzenia: 04.01.2016. Temat: CDRL Spółka Akcyjna Raport dotyczący zakresu stosowania Dobrych Praktyk Raport bieżący EBI nr 1/2016 Data sporządzenia: 04.01.2016 Temat: CDRL Spółka Akcyjna Raport dotyczący zakresu stosowania Dobrych Praktyk Na podstawie par. 29 ust. 3 Regulaminu Giełdy Papierów Wartościowych

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie Zarządu Spółki Verte S.A. w przedmiocie przestrzegania przez Spółkę Dobrych praktyk spółek notowanych na rynku NewConnect,

Oświadczenie Zarządu Spółki Verte S.A. w przedmiocie przestrzegania przez Spółkę Dobrych praktyk spółek notowanych na rynku NewConnect, Oświadczenie Zarządu Spółki Verte S.A. w przedmiocie przestrzegania przez Spółkę Dobrych praktyk spółek notowanych na rynku NewConnect, o których mowa z załączniku do Uchwały nr 293/2010 Zarządu Giełdy

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIA ZARZĄDU

OŚWIADCZENIA ZARZĄDU RAPORT ROCZNY JEDNOSTKOWY Od dnia 1 stycznia do 31 grudnia 2014 roku OŚWIADCZENIA ZARZĄDU NWAI Dom Maklerski SA OŚWIADCZENIE ZARZĄDU NWAI DOM MAKLERSKI S.A. W SPRAWIE RZETELNEGO SPORZĄDZENIA JEDNOSTKOWEGO

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

Wycena według wartości godziwej przyczyna kryzysu finansowego czy też jego miernik?

Wycena według wartości godziwej przyczyna kryzysu finansowego czy też jego miernik? Wraz z pogłębiającym się kryzysem finansowym i bessą giełdową pojawiły się krytyczne głosy w kontekście zastosowania wartości godziwej jako wyceny bilansowej. Wraz z pogłębiającym się kryzysem finansowym

Bardziej szczegółowo

Ujawnienia dotyczące nowych standardów w sprawozdaniu finansowym według Międzynarodowych Stand. Wpisany przez Krzysztof Maksymiuk

Ujawnienia dotyczące nowych standardów w sprawozdaniu finansowym według Międzynarodowych Stand. Wpisany przez Krzysztof Maksymiuk MSSF wymagają, by jednostka ujawniała mające nastąpić zmiany zasad (polityki) rachunkowości, nawet jeśli nowy standard bądź interpretacja nie weszły jeszcze w życie, ale zostały już opublikowane. Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć. Rynki Kapitałowe

Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć. Rynki Kapitałowe Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć Rynki Kapitałowe Warszawa, 24 września 2008 1 A. Bankowość Inwestycyjna BZWBK Obszar Rynków Kapitałowych B. Wybrane aspekty badania C. Wnioski i rekomendacje

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 27 marca 2015 r. Poz. 4. KOMUNIKAT Nr 169 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA DORADCÓW INWESTYCYJNYCH. z dnia 16 marca 2015 r.

Warszawa, dnia 27 marca 2015 r. Poz. 4. KOMUNIKAT Nr 169 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA DORADCÓW INWESTYCYJNYCH. z dnia 16 marca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 27 marca 2015 r. Poz. 4 KOMUNIKAT Nr 169 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA DORADCÓW INWESTYCYJNYCH z dnia 16 marca 2015 r. w sprawie zakresu tematycznego

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie Zarządu Spółki SferaNET S.A.

Oświadczenie Zarządu Spółki SferaNET S.A. Oświadczenie Zarządu Spółki SferaNET S.A. w przedmiocie przestrzegania przez Spółkę zasad Dobrych praktyk spółek notowanych na rynku NewConnect, o których mowa w Załączniku Nr 1 do Uchwały Nr 795/2008

Bardziej szczegółowo

BANK SPÓŁDZIELCZY w Krzeszowicach

BANK SPÓŁDZIELCZY w Krzeszowicach BANK SPÓŁDZIELCZY w Krzeszowicach Polityka informacyjna Banku Spółdzielczego w Krzeszowicach dotycząca adekwatności kapitałowej Krzeszowice, 2014. r. Spis treści 1. Postanowienia ogólne... 3 2. Zakres

Bardziej szczegółowo

Komitet Audytu kluczowe ogniwo w procesie sprawozdawczości i rewizji finansowej

Komitet Audytu kluczowe ogniwo w procesie sprawozdawczości i rewizji finansowej Komitet Audytu kluczowe ogniwo w procesie sprawozdawczości i rewizji finansowej Prof. Arnold Schilder, Przewodniczący Rady Międzynarodowych Standardów Rewizji Finansowej i Usług Atestacyjnych (IAASB) Giełda

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Polityka wykonywania zleceń w Banku Millennium S.A. Postanowienia ogólne

Polityka wykonywania zleceń w Banku Millennium S.A. Postanowienia ogólne Polityka wykonywania zleceń w Banku Millennium S.A. Postanowienia ogólne 1. Polityka wykonywania zleceń w Banku Millennium S.A., zwana dalej Polityką, określa zasady, którymi kieruje się Bank Millennium

Bardziej szczegółowo

Polityka wynagradzania menedżerów w sektorze finansowym a praktyka polskich banków wnioski z kryzysu finansowego

Polityka wynagradzania menedżerów w sektorze finansowym a praktyka polskich banków wnioski z kryzysu finansowego Polityka wynagradzania menedżerów w sektorze finansowym a praktyka polskich banków wnioski z kryzysu finansowego Piotr Urbanek Katedra Ekonomii Instytucjonalnej Uniwersytet Łódzki Główne kierunki reformy

Bardziej szczegółowo

Katowice dn. 14-05- 2013

Katowice dn. 14-05- 2013 Oświadczenie Graphic S.A. w przedmiocie przestrzegania przez spółkę zasad zawartych w Załączniku Nr 1 do Uchwały Nr 795/2008 Zarządu Giełdy z dnia 31 października 2008 r. Dobre praktyki spółek notowanych

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY BLUE TAX GROUP S.A. ZA II KWARTAŁ 2011 ROKU

RAPORT KWARTALNY BLUE TAX GROUP S.A. ZA II KWARTAŁ 2011 ROKU RAPORT KWARTALNY BLUE TAX GROUP S.A. ZA II KWARTAŁ 2011 ROKU (za okres od 01.04.2011 do 30.06.2011) Wrocław, 04.08.2011r. Wrocław, 04.08.2011r. Szanowni Inwestorzy i Akcjonariusze! Przekazuję Państwu Raport

Bardziej szczegółowo

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com FREE ARTICLE Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej Źródło: Raport Sektor budowlany w Polsce I połowa 2010 Prognozy na lata 2010-2012 Bartłomiej Sosna Kwiecień 2010 PMR P U B L I C A T I O N S Bartłomiej

Bardziej szczegółowo

JEDNOSTKOWY RAPORT ROCZNY ZA 2012 r.

JEDNOSTKOWY RAPORT ROCZNY ZA 2012 r. Al. Jana Pawła II 29 00-867 Warszawa JEDNOSTKOWY RAPORT ROCZNY ZA 2012 r. 31 maja 2013 r. Spis treści: 1. PISMO PREZESA ZARZĄDU... 3 2. WYBRANE JEDNOSTKOWE DANE FINANSOWE PRZELICZONE NA EURO... 4 3. INFORMACJA

Bardziej szczegółowo

Było str. 20; pkt B.9: Nie dotyczy. Emitent nie sporządzał prognoz finansowych ani szacunków wyników.

Było str. 20; pkt B.9: Nie dotyczy. Emitent nie sporządzał prognoz finansowych ani szacunków wyników. Aneks nr 3 z dnia 9 grudnia 2014 roku do prospektu emisyjnego spółki DEKPOL S.A. z siedzibą w Pinczynie zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 27 listopada 2014 roku Niniejszy Aneks został

Bardziej szczegółowo

Mysłowice, dn. 09.03.2015 r.

Mysłowice, dn. 09.03.2015 r. Mysłowice, dn. 09.03.2015 r. Oświadczenie MEDIAN POLSKA S.A. w przedmiocie przestrzegania przez spółkę zasad zawartych w Załączniku Nr 1 do Uchwały Nr 795/2008 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Piąty z rzędu wzrost cen mieszkań

Piąty z rzędu wzrost cen mieszkań KOMENTARZ Open Finance, 08.06.2010 r. Piąty z rzędu wzrost cen mieszkań Indeks cen mieszkań stworzony przez Open Finance wzrósł w maju po raz piąty z rzędu tym razem o 0,7 proc. Towarzyszył temu wzrost

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE W PRZEDMIOCIE STOSOWANIA ZASAD DOBRYCH PRAKTYK

OŚWIADCZENIE W PRZEDMIOCIE STOSOWANIA ZASAD DOBRYCH PRAKTYK OŚWIADCZE W PRZEDMIOCIE STOSOWANIA ZASAD DOBRYCH PRAKTYK Tarnów, dnia 01 września 2011 roku Kupiec SA ul Rolnicza 41A Oświadczenie spółki KUPIEC SA w przedmiocie przestrzegania przez spółkę zasad zawartych

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące własnej oceny ryzyka i wypłacalności

Wytyczne dotyczące własnej oceny ryzyka i wypłacalności EIOPA-BoS-14/259 PL Wytyczne dotyczące własnej oceny ryzyka i wypłacalności EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19; email: info@eiopa.europa.eu

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU. 8 Marca 2010 r.

GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU. 8 Marca 2010 r. GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU 8 Marca 2010 r. ZASTRZEŻENIE Niniejsza prezentacja została opracowana wyłącznie w celu informacyjnym na potrzeby klientów

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej. Cel

Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej. Cel Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej Cel Celem Podyplomowych Studiów Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej jest umożliwienie zdobycia aktualnej wiedzy z zakresu międzynarodowych

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w zakresie kształtowania wysokości i składników wynagrodzeń, w przypadku zawierania kontraktów menedżerskich z członkami zarządów

Dobre praktyki w zakresie kształtowania wysokości i składników wynagrodzeń, w przypadku zawierania kontraktów menedżerskich z członkami zarządów Dobre praktyki w zakresie kształtowania wysokości i składników wynagrodzeń, w przypadku zawierania kontraktów menedżerskich z członkami zarządów wybranych spółek z udziałem Skarbu Państwa Minister Skarbu

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE W PRZEDMIOCIE STOSOWANIA ZASAD DOBRYCH PRAKTYK SPÓŁKI SUNEX S. A.

OŚWIADCZENIE W PRZEDMIOCIE STOSOWANIA ZASAD DOBRYCH PRAKTYK SPÓŁKI SUNEX S. A. OŚWIADCZE W PRZEDMIOCIE STOSOWANIA ZASAD DOBRYCH PRAKTYK SPÓŁKI SUNEX S A Oświadczenie spółki Sunex SA w przedmiocie przestrzegania przez spółkę zasad zawartych w Załączniku Nr 1 do Uchwały Nr 795/2008

Bardziej szczegółowo

Raport w sprawie stosowania zasad ładu korporacyjnego w 2010 roku

Raport w sprawie stosowania zasad ładu korporacyjnego w 2010 roku Raport w sprawie stosowania zasad ładu korporacyjnego w 2010 roku (niniejszy raport stanowi wyodrębnioną część do sprawozdania z działalności spółki, będącego częścią Raportu Rocznego IZOLACJI JAROCIN

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie Inwestycje.pl S.A. dotyczące stosowania Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na NewConnect

Oświadczenie Inwestycje.pl S.A. dotyczące stosowania Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na NewConnect Oświadczenie Inwestycje.pl S.A. dotyczące stosowania Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na NewConnect LP. DOBRA PRAKTYKA /NIE/NIE DOTYCZY KOMENTARZ 1. Spółka powinna prowadzić przejrzystą i efektywną politykę

Bardziej szczegółowo

Opinia o wartości godziwej akcji spółki ZWG S.A.

Opinia o wartości godziwej akcji spółki ZWG S.A. Opinia o wartości godziwej akcji spółki ZWG S.A. dla BUMECH S.A. wg stanu na dzień 30.04.2014 Poznań, 16.05.2014 r. SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI WPROWADZENIE... 3 SŁOWNIK... 4 1. Przesłanki sporządzenia opinii...

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 3 listopada 2015 roku. Sz.P. Tomasz Sweklej Prezes Zarządu, Dyrektor Generalny TORPOL S.A. Ul. Mogileńska 10G 61-052 Poznań

Warszawa, 3 listopada 2015 roku. Sz.P. Tomasz Sweklej Prezes Zarządu, Dyrektor Generalny TORPOL S.A. Ul. Mogileńska 10G 61-052 Poznań Deloitte Advisory Sp. z o.o. Al. Jana Pawła II 19 00-854 Warszawa Polska Tel.: +48 22 511 08 11 Fax: +48 22 511 08 13 www.deloitte.com/pl Warszawa, 3 listopada 2015 roku Sz.P. Tomasz Sweklej Prezes Zarządu,

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE SPÓŁKI ERNE VENTURES S.A. w zakresie stosowania Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na NewConnect

OŚWIADCZENIE SPÓŁKI ERNE VENTURES S.A. w zakresie stosowania Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na NewConnect OŚWIADCZENIE SPÓŁKI ERNE VENTURES S.A. w zakresie stosowania Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na NewConnect 30/06/2015 PKT DOBRA PRAKTYKA 1 Spółka powinna prowadzić przejrzystą i efektywną politykę informacyjną,

Bardziej szczegółowo

budujemy zaufanie w audycie

budujemy zaufanie w audycie budujemy zaufanie w audycie Misją 4AUDYT jest dostarczanie klientom najlepszych, zindywidualizowanych i kompleksowych rozwiązań biznesowych w zakresie finansów i rachunkowości, z uwzględnieniem ich skutków

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ ORAZ ZAKRESU INFORMACJI PODLEGAJĄCYCH OGŁASZANIU BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W BARCINIE

POLITYKA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ ORAZ ZAKRESU INFORMACJI PODLEGAJĄCYCH OGŁASZANIU BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W BARCINIE Załącznik nr do Uchwały Nr 98/Z/2014 Zarządu Banku Spółdzielczego w Barcinie z dnia 29 grudnia 2014 r. Bank Spółdzielczy w Barcinie POLITYKA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ ORAZ ZAKRESU

Bardziej szczegółowo

COPERNICUS ŁAMIEMY SCHEMATY USŁUG FINANSOWYCH

COPERNICUS ŁAMIEMY SCHEMATY USŁUG FINANSOWYCH Warszawa, Lipiec 2010 COPERNICUS ŁAMIEMY SCHEMATY USŁUG FINANSOWYCH PODSUMOWANIE O NAS Działamy na rynku kapitałowym od 1996 roku, a od grudnia 2005 jako akcjonariusze oraz Zarząd domu maklerskiego Suprema

Bardziej szczegółowo

Rynek NewConnect Skuteczne źródło finansowania

Rynek NewConnect Skuteczne źródło finansowania Twój czas Twój Kapitał Gdańsk, 15 czerwca 2011 r. Rynek NewConnect Skuteczne źródło finansowania Maciej Richter Partner Zarządzający Grant Thornton Frąckowiak 2011 Grant Thornton Frąckowiak. Wszelkie prawa

Bardziej szczegółowo

1.Jakość i kryteria doboru informacji podlegających ujawnieniu

1.Jakość i kryteria doboru informacji podlegających ujawnieniu POLITYKA INFORMACYJNA Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im.królowej Jadwigi 1 Cel polityki Celem niniejszej polityki jest ustalenie szczególowych reguł dotyczacych : zakresu,częstotliwości,

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie Zarządu Spółki Cenospheres Trade & Engineering S.A.

Oświadczenie Zarządu Spółki Cenospheres Trade & Engineering S.A. Oświadczenie Zarządu Spółki Cenospheres Trade & Engineering S.A. w przedmiocie przestrzegania przez Spółkę Dobrych praktyk spółek notowanych na rynku NewConnect, o których mowa z załączniku do Uchwały

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA SPÓŁDZIELCZEGO BANKU ROZWOJU

POLITYKA INFORMACYJNA SPÓŁDZIELCZEGO BANKU ROZWOJU POLITYKA INFORMACYJNA SPÓŁDZIELCZEGO BANKU ROZWOJU Spis treści I.Postanowienia ogólne... 3 II. Zakres ogłaszanych informacji... 3 III. Częstotliwość, formy i miejsce ogłaszania informacji... 6 IV. Zasady

Bardziej szczegółowo