Nowoczesne leczenie hipolipemizujące zgodne z zaleceniami ESC, część I/II

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nowoczesne leczenie hipolipemizujące zgodne z zaleceniami ESC, część I/II"

Transkrypt

1 Nowoczesne leczenie hipolipemizujące zgodne z zaleceniami ESC, część I/II ESC, leki hipolipemizujące, statyny, fibraty, fitosterole, żywice wiążące kwasy tłuszczowe, estry etylowe kwasów omega-3, lomitapid, kwas nikotynowy, ezetymib i orlistat Maciej Bartoszek, Łukasz Kołtowski I Katedra i Klinika Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Czym są leki hipolipemizujące? Leki hipolipemizujące jest to heterogenna grupa leków stosowanych w leczeniu hiperlipidemii. Grupę tą tworzą następujące klasy leków: statyny, fibraty, fitosterole, żywice wiążące kwasy tłuszczowe, estry etylowe kwasów omega-3 oraz leki takie jak lomitapid, kwas nikotynowy, ezetymib i orlistat. Mechanizm działania leków hipolipemizujących 1) Kompetycyjne inhibitory reduktazy HMG-CoA (,,statyny";,,inhibitory reduktazy") (przykłady: simwastatyna, atorwastatyna, pitawastatyna) działają wielokierunkowo. Przede wszystkim są najskuteczniejszymi lekami obniżającymi poziom lipoprotein o niskiej gęstości (LDL), które wnikają do ściany naczyń i tam ulegają utlenieniu. Oksydowane LDL (ox-ldl) są następnie fagocytowane przez makrofagi, które, przekształcając się w komórki piankowate, tworzą rdzeń blaszki miażdżycowej. Statyny zmniejszają również reakcję zapalną i stres oksydacyjny, nie tylko wpływając na zmniejszanie ryzyka powstawania nowych blaszek, ale także stabilizując już istniejące. Statyny są inhibitorami reduktazy HMG-CoA, która jest niezbędna do biosyntezy steroli. Jej blokada powoduje obniżenie stężenia cholesterolu w wątrobie. Powoduje to zwiększenie ilości receptorów LDL na powierzchni wątroby w celu wychwycenia większej ilości cholesterolu z krwi. Skutkuje to spadkiem stężenia zarówno LDL, jak i cholesterolu całkowitego w osoczu. 2) Fibraty (przykłady: gemfibrozyl, fenofibrat) wzmagają aktywność lipazy lipoproteinowej zwiększając utlenianie kwasów tłuszczowych w wątrobie i mięśniach poprzecznie prążkowanych. Nasilają lipolizę triglicerydów w lipoproteinach i wewnątrzkomórkowej tkanki tłuszczowej. Obniżają poziom lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL) i u niektórych pacjentów również LDL. Następuje natomiast wzrost poziomu lipoprotein o dużej gęstości (HDL). 3) Fitosterole (przykład: sitosterol) zmniejszają wchłanianie cholesterolu przez kompetycyjne hamowanie białka transportującego. Spada tym samym poziom cholesterolu w osoczu. 4) Żywice wiążące kwasy żółciowe (przykłady: kolestipol, cholestyramina) zwiększają wydalanie kwasów żółciowych. Deficyt ten jest uzupełniany przez ich syntezę de novo z cholesterolu. Spada wewnątrzkomórkowy poziom cholesterolu w wątrobie, zwiększa się jego wychwyt zwrotny z osocza Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 1/10

2 i w konsekwencji stężenie cholesterolu całkowitego i LDL we krwi maleje. 5) Estry etylowe kwasów omega-3 (przykłady: kwas eikozanowy EPA, kwas dokozanowy DHA) obniżają poziom VLDL, służąc jako fałszywy substrat dla enzymu syntezującego triglicerydy. 6) Lomitapid (Loxjuta) jest inhibitorem mikrosomalnego białka transportującego triglicerydy (MTP) w enterocytach. Białko to dodatkowo uczestniczy w produkcji VLDL. 7) Kwas nikotynowy (Niacyna) hamuje lipolizę przez blokadę lipazy triglicerydowej i zmniejszenie syntezy VLDL w wątrobie. Dodatkowo niacyna zwiększa aktywność lipazy lipoproteinowej, co również obniża stężenie VLDL i triglicerydów we krwi. Jednocześnie powoduje wzrost poziomu HDL. 8) Ezetymib jako inhibitor białka transportującego cholesterol w jelicie obniża jego poziom w osoczu, a w konsekwencji również poziom LDL. Lek jest skuteczny niezależnie od podaży cholesterolu w diecie, ponieważ hamuje reabsorpcję zwrotną cholesterolu wydalanego z żółcią. 9) Orlistat blokuje enzymy trawienne- lipazy. Hamuje tym samym rozkład spożywanych tłuszczy do monoglicerydów i wolnych kwasów tłuszczowych, co powoduje spadek ich wchłaniania o ok. 30%. Lek jest dostępny bez recepty. Zastosowanie kliniczne leków hipolipemizujących według ESC/EAS Nadciśnienie tętnicze Zgodnie z wytycznymi ESC z 2013 roku leczenie hipolipemizujące będzie najbardziej skuteczne u pacjentów obciążonych: cukrzycą typu 2, zespołem metabolicznym i aterogenną dyslipidemią (podwyższone stężenie triglicerydów, LDL i obniżone stężenie HDL).[123] W dwóch próbach klinicznych, ALLHAT i ASCOT, oceniano wpływ stosowania statyn u pacjentów chorujących wyłącznie na nadciśnienie tętnicze.[4][5] W badaniu ASCOT-LLA (podawano atorwastatynę 10mg/dziennie) wykazano wyraźne korzyści z dodania statyny do leczenia hipotensyjnego. Ponadto w badaniu wykazano, że jeżeli leczenie hipotensyjne oparte było na amlodypinie dołączenie statyny obniżało częstość występowania pierwotnych incydentów sercowo-naczyniowych (leczenie było mniej skuteczne, jeżeli jako podstawa stosowano atenolol).[6] W badaniu ALLHAT (podawano prawastatynę 40 mg/dziennie) wykazano brak korzyści z dodania statyny. Różnice w wynikach badań (ALLHAT, ASCOT) przypisuje się niedostatecznemu obniżeniu stężenia cholesterolu w badaniu ALLHAT (spadek stężenia o 11% ALLHAT vs. 20% ASCOT). W badaniu JUPITER u pacjentów z wyjściowym stężeniem LDL <3,4 mmol/l [130 mg/dl], bez przebytego incydentu sercowo-naczyniowego (u tych pacjentów docelowe stężenie powinno wynosić LDL <3,0 mmol/l [115 mg/dl]), podawano statyny i obniżono stężenie cholesterolu LDL o 50%, zmniejszając o 44% występowanie incydentów sercowo-naczyniowych.[7] Badanie JUPITER wykazało korzyści stosowania statyn u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i obciążonych wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym (klasa zaleceń IA). Jeżeli pacjent ma objawy choroby niedokrwiennej serca zaleca się stosowanie leczenia statyną, dążąc do docelowego stężenia LDL <1,8 mmol/l [70 mg/dl] (klasa zaleceń IA). W badaniu HPS podawanie simwastatyny u pacjentów z rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową (41% pacjentów miało nadciśnienie) zmniejszało częstość incydentów sercowych i mózgowych, niezależnie od zastosowanego leczenia hipotensyjnego.[8] W badaniu PROSPER (62% pacjentów z nadciśnieniem) po podawaniu prawastatyny uzyskano Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 2/10

3 podobne wyniki. Skuteczne okazało się także stosowanie atorwastatyny u pacjentów po przebytym udarze mózgu.[9] Docelowe stężenie cholesterolu LDL u tych pacjentów powinno wynosić <3,5 mmol/l [135 mg/dl]. Leczenie czynników ryzyka związanych z nadciśnieniem tętniczym Źródło: Wytyczne ESH/ESC dotyczące postępowania w nadciśnieniu tętniczym w 2013 roku (Kardiologia Polska 2013; 71, supl. III: ) Stabilna choroba wieńcowa (przewlekła choroba niedokrwienna serca, pchns) Pacjentów z rozpoznaną stabilną ChNS zalicza się do grupy bardzo dużego ryzyka sercowo-naczyniowego. Należy u nich rozważyć leczenie statyną niezależnie od wyjściowego stężenia cholesterolu frakcji LDL. Celem terapii jest uzyskanie stężenia <1,8 mmol/l [70 mg/dl], a jeżeli nie da się tego osiągnąć, wskazane jest zmniejszenie stężenia frakcji LDL o >50%. Często wynik ten można uzyskać już po zastosowaniu statyny w monoterpii. Inne leki hipolipemizujące (fibraty, ezetymib, kwas nikotynowy) obniżają frakcję LDL, ale nie wpływają na poprawę kliniczną. U pacjentów ze stabilną ChNS poddanych zabiegom przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI) wykazano, że duża dawka atorwastatyny zmniejsza częstość występowania zawału serca w okresie okołozabiegowym. Efekt był widoczny zarówno u pacjentów leczonych statyną przewlekle, jak i u tych którzy nie otrzymywali wcześniej tej klasy leków. [10] Można zatem rozważyć zastosowanie intensywnej terapii statyną u pacjentów przed wykonaniem PCI. [11] Źródło: Wytyczne ESC dotyczące postępowania w stabilnej chorobie wieńcowej w 2013 roku (Kardiologia Polska 2013; 71, supl. X: ) Ostry zespół wieńcowy (OZW) z uniesieniem odcinka ST (STEMI) Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 3/10

4 W metaanalizie z 2011 roku stwierdzono, że intensywne leczenie statynami powoduje zmniejszenie ryzyka zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych, zawału serca, udaru niedokrwiennego serca oraz rewaskularyzacji wieńcowej.[12][13] Statyny powinny być stosowane u wszystkich pacjentów z ostrym zawałem serca niezależnie od wyjściowego stężenia cholesterolu (u pacjentów bez przeciwwskazań do stosowania tych leków ani stwierdzenia ich nietolerancji w wywiadach). Leczenie powinno rozpocząć się w trakcie hospitalizacji (zwiększa to przestrzeganie zaleceń lekarskich przez pacjenta po wypisie) i w dużej dawce, co daje pewność wczesnych i długotrwałych korzyści klinicznych [14] (klasa zaleceń IA). Celem terapii jest uzyskanie stężenia cholesterolu frakcji LDL <1,8 mmol/l [70 mg/dl]. Mniej intensywnie można leczyć pacjentów z grupy zwiększonego ryzyka działań niepożądanych statyn (pacjenci w podeszłym wieku, z upośledzoną czynnością wątroby, nerek). Parametry lipidowe należy skontrolować po 4-6 tygodniach po wystąpieniu OZW, aby ustalić czy osiągnięte zostały ich docelowe stężenia oraz ocenić bezpieczeństwo leczenia (klasa zaleceń IIaC). Dane z prób klinicznych najbardziej przemawiają za stosowaniem atorwastatyny (80mg/dziennie). Jeżeli pacjent nie toleruje tej grupy leków, należy rozważyć podawanie ezetymibu.[15] Dane z dwóch prób klinicznych wskazują, że spożywanie kwasów tłuszczowych omega-3 nie wpływa na wynik leczenia u pacjentów, którzy przeżyli zawał serca.[16][17] Jednoznacznie potwierdzono korzyści ze stosowania statyn w prewencji wtórnej. [18] Źródło: Wytyczne ESC dotyczące postępowania w ostrym zawale serca z przetrwałym uniesieniem odcinka ST (Kardiologia Polska grudzień 2012; volume 70) Ostry zespół wieńcowy bez przetrwałego uniesienia odcinka ST (NSTEMI) Statyny zaleca się u wszystkich chorych z NSTEMI (bez przeciwwskazań), niezależnie od wyjściowego stężenia cholesterolu. Podawanie leku należy rozpocząć w ciągu 1-4 dnia hospitalizacji i dążyć do osiągnięcia docelowego stężenia cholesterolu frakcji LDL wynoszącego <1,8 mmol/l [<70 mg/dl][19] (klasa zaleceń IB). Korzyści kliniczne ze stosowania statyn są wprost proporcjonalne do podawanych dawek i są największe przy stosowaniu dużych dawek, np. 80 mg atorwastatyny. W metaanalizie dotyczącej wczesnej terapii statynami zaobserwowano zmniejszenie o 19% częstości występowania zgonów i zdarzeń sercowo-naczyniowych.[20] Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 4/10

5 Źródło: Wytyczne dotyczące diagnostyki i leczenia ostrych zespołów wieńcowych bez przetrwałego uniesienia odcinka ST (Kardiologia Polska grudzień 2011; volume 69) Niewydolność serca W badaniu GISSI-HF stwierdzono niewielki efekt terapeutyczny (10% spadek ryzyka śmiertelności z przyczyn sercowo-naczyniowych) stosowania wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 (PUFA). Jednocześnie nie potwierdzono wpływu leków na częstość hospitalizacji z powodu niewydolności serca (HF).[21] W badaniu OMEGA natomiast nie stwierdzono zmniejszenia ryzyka hospitalizacji po podaniu preparatów PUFA. Różnice w wynikach tych badań mogą być spowodowane różnicami w składzie poszczególnych preparatów PUFA.[22] Leczenie za pomocą preparatów PUFA można rozważyć u pacjentów leczonych inhibitorem ACE (lub ARB), beta-adrenolitykiem i MRA (lub ARB) w celu zmniejszenia ryzyka zgonu i ryzyka hospitalizacji z przyczyn sercowo-naczyniowych (klasa zaleceń IIbB) U pacjentów z niewydolnością serca z obniżoną frakcją wyrzutową (HF-REF) rzadko stwierdza się wysokie stężenie cholesterolu frakcji LDL, natomiast często występuje niskie stężenie HDL, co wiąże się z gorszym rokowaniem. Aktualnie dostępne dowody nie uzasadniają włączenia leczenia statynami u większości chorym z HF [23]. W badaniach CORONA i GISS-HF wykazano, że zastosowanie rosuwastatyny nie wpływa na częstość wystąpienia zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych, udaru mózgu czy zawału serca. [24][25] Źródło: Wytyczne ESC dotyczące rozpoznania oraz leczenia ostrej i przewlekłej niewydolności serca na 2012 rok (Kardiologia Polska 2012; 70, supl. II: ) Choroby tętnic obwodowych (PAD) U pacjentów z PAD statyny obniżają ryzyko wystąpienia zgonu, udaru mózgu i zdarzeń sercowo-naczyniowych. W badaniu HeartProtectionStudy stosowanie simwastatyny spowodowało spadek o 6,3% częstości poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych (niezależnie od wieku, płci, Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 5/10

6 osoczowych stężeń lipidów). [26] U wszystkich pacjentów z PAD należy obniżać stężenie cholesterolu frakcji LDL do wartości < 2,5 mmol/l (100 mg/dl), a optymalnie < 1,8 mmol/l (70 mg/dl) lub >= 50% wyjściowego stężenia, gdy nie można osiągnąć docelowych wartości LDL (klasa zaleceń I, poziom dowodów C).[27][28] U pacjentów z chorobą tętnic kończyny dolnej statyny powodują nie tylko poprawę rokowania sercowo-naczyniowego, ale także mają pozytywny wpływ na chromanie przestankowe (wydłużając maksymalny dystans marszu od 50 do 100m).[29] Korzyści ze stosowania statyn, u pacjentów ze zwężeniem tętnic szyjnych, były nawet bardziej wyrażone i obejmowały: 33% redukcję udarów mózgu, redukcję poważnych zdarzeń wieńcowych o 43% i 56% zmniejszenie liczby rewaskularyzacji tętnic szyjnych w ciągu 5 lat.[30] Źródło: Wytyczne ESC dotyczące rozpoznania i leczenia chorób tętnic obwodowych (Kardiologia Polska 2011; 69, supl. VI) Zastawkowe wady serca Wyniki badań z randomizacją potwierdziły, że statyny nie wpływają na postęp zwężenia zastawki aortalnej (AS).[31][32] Nie powinny być więc stosowane u pacjentów z AS, jeżeli ich jedyną rolą ma być spowolnienie progresji wady. Zaleca się modyfikację czynników ryzyka miażdżycy zgodnie z wytycznymi postępowania w profilaktyce wtórnej miażdżycy.[33] Leczenie dyslipidemii w różnych sytuacjach klinicznych 1. Kobiety w ciąży W przypadku ciąży nie wolno przyjmować większośći leków hipolipemizujących: 1) Statyny (kategoria FDA- X) przechodzą przez łożysko i mogą powodować wady wrodzone dziecka. 2) Fenofibrat (kategoria FDA- C) przenika przez łożysko i do pokarmu matki. Brak dostatecznych danych dotyczących stosowania go u ludzi. 3) Gemfibrozyl (kategoria FDA- C) przechodzi przez łożysko. Brak dostatecznych danych. 4) Kolestipol, Cholestyramina (kategoria FDA- C) upośledzając wchłanianie witaminy K mogą powodować krwawienia wewnątrzmózgowe u noworodka. Przechodzą także do pokarmu matki. W czasie ciąży i karmienia piersią nie powinno się podawać żadnych leków hipolipemizujących, Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 6/10

7 ponieważ brakuje danych dotyczących ich możliwych działań niepożądanych. Dane naukowe dotyczące powodowania uszkodzeń płodu przez statyny nie są rozstrzygające, dlatego kobietom zaleca się unikanie ciąży w trakcie leczenia. W przypadku planowanej ciąży należy zaprzestać leczenia statyną 3 miesiące przed poczęciem i nie zaleca się jej stosowania do zakończenia karmienia piersią. 2. Osoby w podeszłym wieku Prewencja pierwotna u osób w podeszłym wieku nie powinna różnić się od tej podejmowanej u młodszych osób. W badaniu PROSPER pacjentów w wieku lat, z czynnikami ryzyka choroby naczyniowej w wywiadzie, poddano randomizacji do grup otrzymującej prawastatynę 40 mg/d lub placebo. Po 3 latach obserwacji stwierdzono, że prawastatyna zmniejszyła stężenie LDL-C o 34%, TG o 13% i ryzyko zgonu z przyczyn wieńcowych, zawału serca (MI) niezakończonego zgonem, MI i udaru mózgu o 15%. Nie wystąpiła redukcja całkowitej śmiertelności ani poprawa zaburzeń poznawczych.[34] Również w prewencji wtórnej stosowanie leków hipolipemizujących ma dobre wyniki. W badaniu 4S dowiedziono, że w ciągu 5 lat simwastatyna zmniejszyła całkowitą śmiertelność o 35%, śmiertelność z przyczyn wieńcowych o 42% u osób obojga płci i pacjentów w wieku >= 60 lat.[35] W badaniu CARE oceniano wpływ prawastatyny na zdarzenia wieńcowe po przebytym MI i wykazano redukcję poważnych zdarzeń wieńcowych, śmiertelności z przyczyn wieńcowych i udarów mózgu odpowiednio o 32, 45 i 40% u osób w wieku podeszłym.[36] Źródło: Wytyczme ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach (Kardiologia Polska 2011, 69, supl. IV) Osoby z przewlekłą niewydolnością nerek (CKD) Dane naukowe potwierdzają korzystny wpływ terapii statynami na wyniki choroby sercowo-naczyniowej u pacjentów w stadiach 2 i 3 CKD. W badaniu PPP korzyści były najbardziej wyrażone u pacjentów jednocześnie z CKD i cukrzycą. Stwierdzono szczególnie istotne obniżenie ryzyka zgonu.[37] W badaniu HPS redukcja ryzyka bezwzględnego wynosiła 11% w podgrupie z łagodną CKD.[38] Wyniki dotyczące osób z bardziej zaawansowaną CKD (stadia 4-5) kwestionują korzyści ze stosowania statyn w tej grupie pacjentów o bardzo dużym ryzyku, charakteryzujących się Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 7/10

8 występowaniem niekorzystnych punktów końcowych. W badaniu 4D, (z udziałem 1200 hemodializowanych chorych na cukrzycę pacjentów) atorwastatyna nie wywierała pozytywnego wpływu na główny złożony punkt końcowy dotyczący chorób sercowo-naczyniowych (CVD).[39] Wyniki badania AURORA (z udziałem 2776 hemodializowanych pacjentów) wykazały, że rosuwastatyna, obniżała stężnie LDL-C, ale nie miała istotnego wpływu na złożony punkt końcowy CVD.[40] Podsumowując, w CKD umiarkowanej do ciężkiej (stadia 2-4, przesączanie kłębuszkowe GFR ml/min/1,73 m2) obniżenie stężenia LDL-C jest głównym celem leczenia. Algorytm leczenia powinien być oparty na GFR. Należy preferować leki eliminowane głównie przez wątrobę (fluwastatyna, atorwastatyna,pitawastatyna i ezetymib). W CKD ciężkiej (stadium 5, GFR < 15 ml/min/1,73 m2) należy stosować małe dawki statyny, charakteryzującej się ograniczonym wydalaniem nerkowym (atorwastatyna, fluwastatyna i pitawastatyna). Można włączyć do leczenia kwasy tłuszczowe omega-3 w celu zmniejszania poziomu TG. Coraz więcej dowodów wskazuje, że fenofibrat i gemfibrozyl zwiększają stężenia kreatyniny i homocysteiny w surowicy, więc nie powinny być stosowane u pacjentów z GFR <50 ml/min/1,73 m2. Źródło: Wytyczme ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach (Kardiologia Polska 2011, 69, supl. IV) 3. Osoby po przeszczepie narządów U pacjentów po przeszczepie narządów często występuje dyslipidemia. Powszechnymi jej przyczynami u tych pacjentów są: cukrzyca, otyłość, CKD. Leczenie immunosupresyjne także wywiera niekorzystny wpływ na metabolizm lipidów. Leczenie glikokortykoidami powoduje przyrost masy ciała, prowadząc do wzrostu stężeń TC, VLDL i TG. Bardzo niekorzystny wpływ na profil lipidowy obserwuje się w przypadku cyklosporyny. Sirolimus, strukturalny analog takrolimusu, wywołuje dyslipidemię u prawie połowy chorych, którzy go przyjmują. Statyny wywierają podobny wpływ na lipidy zarówno u biorców przeszczepu, jak i w populacji Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 8/10

9 ogólnej. Ostatni przegląd systematyczny wykazał silną tendencję do redukowania zdarzeń CVD i śmiertelności przy zastosowaniu statyn u pacjentów po przeszczepieniu nerki.[41] Statyny zaleca się jako leki pierwszego wyboru w zmniejszaniu stężenia lipidów u pacjentów po przeszczepieniu narządu. Leczenie rozpoczynamy od małych dawek, które następnie należy ostrożnie zwiększać, zachowując ostrożność w związku z potencjalnymi interakcjami lek-lek (Fluwastatyna, prawastatyna, pitawastatyna i rosuwastatyna mają mniejszy potencjał do wchodzenia w interakcje[42]). U osób otrzymujących cyklosporynę zaleca się rozpoczęcie leczenia małą dawką prawastatyny lub fluwastatyny. W przypadku osób z dyslipidemią, które nie mogą przyjmować statyn, można rozważyć zastosowanie ezetymibu, kwasu nikotynowego w celu obniżenia stężeniu TG i podwyższenia stężenia HDL-C.[43] Źródło: Wytyczme ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach (Kardiologia Polska 2011, 69, supl. IV) 4. Pierwotnej i wtórnej prewencji udaru mózgu W przypadku pierwotnej prewencji zastosowanie leczenia obniżającego stężenie cholesterolu zmniejsza ryzyko udaru mózgu lub przemijających ataków niedokrwiennych (TIA) [44][45][46]. Intensywne leczenie statyną wiąże się z mniejszym ryzykiem udaru mózgu w porównaniu z mniej intensywnym schematem terapii[47]. Prewencja pierwotna udaru mózgu polega na leczeniu statyną u wszystkich pacjentów z rozpoznaną chorobą miażdżycową i z dużym ryzykem rozwoju choroby sercowo-naczyniowej. W ramach prewencji wtórnej leczenie statyną zmniejsza ryzyko udaru mózgu, zawału serca i zgonu z przyczyn naczyniowych [48]. Kwas nikotynowy stosowany w monoterapii lub w połączeniu ze statyną może przynieść dodatkowe korzyści w prewencji udaru mózgu. Należy uważać na pacjentów z udarem krwotocznym mózgu. Leczenie statynami w ich przypadku może być nieskuteczne lub szkodliwe.[49] Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 9/10

10 Źródło: Wytyczme ESC/EAS dotyczące postępowania w dyslipidemiach (Kardiologia Polska 2011, 69, supl. IV) Activeweb Medical Solutions. Wszelkie prawa zastrzeżone. str. 10/10

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Uwaga: Niniejsze zmiany do streszczenia charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta są wersją obowiązującą

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne leczenie hipolipemizujące zgodne z zaleceniami ESC, część II

Nowoczesne leczenie hipolipemizujące zgodne z zaleceniami ESC, część II Nowoczesne leczenie hipolipemizujące zgodne z zaleceniami ESC, część II leczenie hipolipemizujące, esc, Łukasz Kołtowski Maciej Bartoszek, Łukasz Kołtowski I Katedra i Klinika Kardiologii Warszawskiego

Bardziej szczegółowo

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń Jan Z. Peruga, Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń wieńcowych II Katedra Kardiologii Klinika Kardiologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 1 Jednym

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka chorób układu krążenia - nowości zawarte w wytycznych ESC 2012

Profilaktyka chorób układu krążenia - nowości zawarte w wytycznych ESC 2012 Nowe wytyczne ESC/PTK w kardiologii Profilaktyka chorób układu krążenia - nowości zawarte w wytycznych ESC 2012 Przemysław Trzeciak Częstochowa 11.12.2012 Umieralność z powodu chorób ukł. krążenia w latach

Bardziej szczegółowo

Farmakoterapia prewencyjna czy warto stosować. Jadwiga Rogało-Szewczyk GRK 2014-09-17

Farmakoterapia prewencyjna czy warto stosować. Jadwiga Rogało-Szewczyk GRK 2014-09-17 Farmakoterapia prewencyjna czy warto stosować Jadwiga Rogało-Szewczyk GRK 2014-09-17 Farmakoterapia prewencyjna Jest obok zmiany stylu życia podstawową metodą prewencji chorób sercowonaczyniowych (ChSN)

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta.

Aneks III. Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta. Aneks III Zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego i ulotce dla pacjenta. Uwaga: Niniejsze zmiany w odpowiednich punktach skróconej charakterystyki produktu leczniczego

Bardziej szczegółowo

Wytyczne ACCF/AHA 2010: Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego u bezobjawowych dorosłych

Wytyczne ACCF/AHA 2010: Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego u bezobjawowych dorosłych Wytyczne ACCF/AHA 2010: Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego u bezobjawowych dorosłych Jednym z pierwszych i podstawowych zadań lekarza jest prawidłowa i rzetelna ocena ryzyka oraz rokowania pacjenta. Ma

Bardziej szczegółowo

W badaniu 4S (ang. Scandinavian Simvastatin Survivat Study), oceniano wpływ symwastatyny na całkowitą śmiertelność u 4444 pacjentów z chorobą wieńcową i z wyjściowym stężeniem cholesterolu całkowitego

Bardziej szczegółowo

Inhibitory enzymu konwertującego angiotensyny w prewencji ostrych zespołów wieńcowych

Inhibitory enzymu konwertującego angiotensyny w prewencji ostrych zespołów wieńcowych Inhibitory enzymu konwertującego angiotensyny w prewencji ostrych zespołów wieńcowych Od chwili wprowadzenia inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE-I) do lecznictwa szczególne zainteresowanie budzi zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Dyslipidemie Dr hab. med. prof. nadzw. Małgorzata Lelonek

Dyslipidemie Dr hab. med. prof. nadzw. Małgorzata Lelonek Dyslipidemie Dr hab. med. prof. nadzw. Małgorzata Lelonek 1 Klasyfikacja dyslipidemii 2 1. Hipercholesterolemia a) pierwotna (najczęściej uwarunkowana genetycznie) hipercholesterolemia rodzinna rodzinny

Bardziej szczegółowo

LECZENIE WTÓRNEJ NADCZYNNOŚCI PRZYTARCZYC U PACJENTÓW HEMODIALIZOWANYCH ICD-10 N

LECZENIE WTÓRNEJ NADCZYNNOŚCI PRZYTARCZYC U PACJENTÓW HEMODIALIZOWANYCH ICD-10 N Załącznik nr 42 do zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu: LECZENIE WTÓRNEJ NADCZYNNOŚCI PRZYTARCZYC U PACJENTÓW HEMODIALIZOWANYCH ICD-10 N 25.8 Inne zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej.

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej. Aneks II Zmiany dotyczące odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego oraz ulotki dla pacjenta przedstawione przez Europejską Agencję Leków (EMA) Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego

Bardziej szczegółowo

Dyslipidemie. 1. Hipercholesterolemia

Dyslipidemie. 1. Hipercholesterolemia Dyslipidemie Dyslipidemia to stan, w którym stężenia lipidów i lipoprotein w osoczu nie odpowiadają wartościom uznanym za prawidłowe, a te zależą od całkowitego ryzyka sercowo-naczyniowego u pacjenta niżej.

Bardziej szczegółowo

Aktywność sportowa po zawale serca

Aktywność sportowa po zawale serca Aktywność sportowa po zawale serca Czy i jaki wysiłek fizyczny jest zalecany? O prozdrowotnych aspektach wysiłku fizycznego wiadomo już od dawna. Wysiłek fizyczny o charakterze aerobowym (dynamiczne ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zawieszenia pozwolenia na dopuszczenie do obrotu przedstawione przez Europejską Agencję Leków

Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zawieszenia pozwolenia na dopuszczenie do obrotu przedstawione przez Europejską Agencję Leków Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zawieszenia pozwolenia na dopuszczenie do obrotu przedstawione przez Europejską Agencję Leków 1 Wnioski naukowe Ogólne podsumowanie oceny naukowej dotyczącej kwasu nikotynowego/laropiprantu

Bardziej szczegółowo

Klinika Kardiologii, Katedra Kardiologii i Kardiochirurgii Uniwersytet Medyczny w Łodzi. Dyslipidemie

Klinika Kardiologii, Katedra Kardiologii i Kardiochirurgii Uniwersytet Medyczny w Łodzi. Dyslipidemie Dyslipidemie Dr hab. med. prof. nadzw. Małgorzata Lelonek FESC 1 Klasyfikacja kliniczna dyslipidemii 2 1. Hipercholesterolemia a) pierwotna (uwarunkowana genetycznie) hipercholesterolemia rodzinna rodzinny

Bardziej szczegółowo

Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego.

Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego. Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego. Konferencja otwierająca realizację projektu. Wieruszów, 28.04.2015 DLACZEGO PROFILAKTYKA?

Bardziej szczegółowo

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ Co to jest cholesterol? Nierozpuszczalna w wodzie substancja, która: jest składnikiem strukturalnym wszystkich błon komórkowych i śródkomórkowych wchodzi w

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PROFILU METABOLICZNEGO PACJENTÓW Z PRZEWLEKŁĄ NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA I WSPÓŁISTNIEJĄCYM MIGOTANIEM PRZEDSIONKÓW

ANALIZA PROFILU METABOLICZNEGO PACJENTÓW Z PRZEWLEKŁĄ NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA I WSPÓŁISTNIEJĄCYM MIGOTANIEM PRZEDSIONKÓW ANALIZA PROFILU METABOLICZNEGO PACJENTÓW Z PRZEWLEKŁĄ NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA I WSPÓŁISTNIEJĄCYM MIGOTANIEM PRZEDSIONKÓW Rozprawa doktorska Autor: lek. Marcin Wełnicki Promotor: prof. dr hab. n. med Artur

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: DIETETYK przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej Priorytet III. Wysoka jakość

Bardziej szczegółowo

Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM

Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Definicja NS to zespół kliniczny, w którym wskutek dysfunkcji serca jego pojemność minutowa jest zmniejszona w stosunku do zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE KATEDRA I KLINIKA REUMATOLOGII I UKŁADOWYCH CHORÓB TKANKI ŁĄCZNEJ PRACA DOKTORSKA.

UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE KATEDRA I KLINIKA REUMATOLOGII I UKŁADOWYCH CHORÓB TKANKI ŁĄCZNEJ PRACA DOKTORSKA. UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE KATEDRA I KLINIKA REUMATOLOGII I UKŁADOWYCH CHORÓB TKANKI ŁĄCZNEJ PRACA DOKTORSKA Małgorzata Biskup Czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego u chorych na reumatoidalne zapalenie

Bardziej szczegółowo

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Szacuje się, że wysokie ciśnienie krwi jest przyczyną

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM 2 15. 10. 2015

SEMINARIUM 2 15. 10. 2015 SEMINARIUM 2 15. 10. 2015 Od tłuszczu pokarmowego do lipoprotein osocza, metabolizm, budowa cząsteczek lipoprotein, apolipoproteiny, znaczenie biologiczne, enzymy biorące udział w metabolizmie lipoprotein,

Bardziej szczegółowo

Ostre Zespoły Wieńcowe znaczenie leczenia przeciwpłytkowego, możliwości realizacji w polskich warunkach

Ostre Zespoły Wieńcowe znaczenie leczenia przeciwpłytkowego, możliwości realizacji w polskich warunkach Ostre Zespoły Wieńcowe znaczenie leczenia przeciwpłytkowego, możliwości realizacji w polskich warunkach Andrzej Budaj Przewodniczący komisji Wytycznych i Szkolenia PTK Kierownik Kliniki Kardiologii CMKP,

Bardziej szczegółowo

Nowe leki w terapii niewydolności serca.

Nowe leki w terapii niewydolności serca. Nowe leki w terapii niewydolności serca. Michał Ciurzyński Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego z Centrum Diagnostyki i Leczenia Żylnej Choroby Zakrzepowo Zatorowej

Bardziej szczegółowo

VI.2 Podsumowanie Planu Zarządzania Ryzykiem przeznaczone do wiadomości publicznej

VI.2 Podsumowanie Planu Zarządzania Ryzykiem przeznaczone do wiadomości publicznej VI.2 Podsumowanie Planu Zarządzania Ryzykiem przeznaczone do wiadomości publicznej VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Nie dotyczy ogólnych zastosowań. VI.2.2 Podsumowanie korzyści wynikających

Bardziej szczegółowo

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Czynniki ryzyka rozwoju i powikłania cukrzycy Nadwaga i otyłość Retinopatia

Bardziej szczegółowo

Leczenie hipolipemizujące

Leczenie hipolipemizujące Leczenie hipolipemizujące http://www.miasto.zgierz.pl/gim1/serwis/k onkurs2/zdrowie/wplyw/3_dzial_kon.htm Magdalena Zemlak Gastroenterologiczne Koło Naukowe przy Katedrze i Klinice Gastroenterologii i

Bardziej szczegółowo

Klinika Kardiologii, Katedra Kardiologii i Kardiochirurgii Uniwersytet Medyczny w Łodzi. Dyslipidemie

Klinika Kardiologii, Katedra Kardiologii i Kardiochirurgii Uniwersytet Medyczny w Łodzi. Dyslipidemie Dyslipidemie Dr hab. med. prof. nadzw. Małgorzata Lelonek FESC 1 Klasyfikacja kliniczna dyslipidemii 2 1. Hipercholesterolemia a) pierwotna (najczęściej uwarunkowana genetycznie) hipercholesterolemia rodzinna

Bardziej szczegółowo

Valsamix Amlodipine + Valsartan, 5 mg + 80 mg, 5 mg mg, 10 mg mg, tabletki powlekane

Valsamix Amlodipine + Valsartan, 5 mg + 80 mg, 5 mg mg, 10 mg mg, tabletki powlekane Plan zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Valsamix Amlodipine + Valsartan, 5 mg + 80 mg, 5 mg + 160 mg, 10 mg + 160 mg, tabletki powlekane Nr procedury NL/H/3460/001-003/DC Tłumaczenie na język

Bardziej szczegółowo

Rejestr codziennej praktyki lekarskiej w zakresie leczenia choroby wieńcowej

Rejestr codziennej praktyki lekarskiej w zakresie leczenia choroby wieńcowej Rejestr codziennej praktyki lekarskiej w zakresie leczenia choroby wieńcowej Badanie Nr: BETAX_L_01459 Autorzy: Dr hab. n. med. Marek Kuch, Klinika Kardiologii, Uniwersytet Medyczny w Warszawie Michał

Bardziej szczegółowo

Jakość leczenia pacjentów z po ostrych epizodach choroby niedokrwiennej serca w XX i XXI wieku. Czynniki ograniczające wdrażanie wytycznych.

Jakość leczenia pacjentów z po ostrych epizodach choroby niedokrwiennej serca w XX i XXI wieku. Czynniki ograniczające wdrażanie wytycznych. Jakość leczenia pacjentów z po ostrych epizodach choroby niedokrwiennej serca w XX i XXI wieku. Czynniki ograniczające wdrażanie wytycznych. Piotr Jankowski I Klinika Kardiologii i El. Int. oraz Nad. Tęt.

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 38/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 38/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia Program profilaktyki chorób układu krążenia 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego. Choroby układu krążenia

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Omega 3 Sandoz, 1000 mg, kapsułki, miękkie 2. SKŁAD JAKOSCIOWY I ILOŚCIOWY Każda kapsułka miękka zawiera 1000 mg omega-3 kwasów estry

Bardziej szczegółowo

Migotanie przedsionków czynniki ograniczające dostępności do współczesnej terapii

Migotanie przedsionków czynniki ograniczające dostępności do współczesnej terapii Migotanie przedsionków czynniki ograniczające dostępności do współczesnej terapii Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Warszawski Uniwersytet Medyczny Centrum Diagnostyki i Leczenia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi... 13

Spis treści. Przedmowa Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi... 13 Spis treści Przedmowa................ 11 1. Badanie pacjenta z chorobami sercowo-naczyniowymi.................. 13 Najważniejsze problemy diagnostyczne....... 13 Ból w klatce piersiowej........... 14 Ostry

Bardziej szczegółowo

Leczenie zaburzeń lipidowych u kobiet w ciąży. Czy możemy być skuteczni? Prof. dr hab. med. Barbara Cybulska

Leczenie zaburzeń lipidowych u kobiet w ciąży. Czy możemy być skuteczni? Prof. dr hab. med. Barbara Cybulska Leczenie zaburzeń lipidowych u kobiet w ciąży. Czy możemy być skuteczni? Prof. dr hab. med. Barbara Cybulska Fizjologiczne zmiany stężenia lipidów w ciąży TG, TC i LDL-C na początku ciąży (najniższe wartości

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta

Aneks II. Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta Aneks II Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta 7 Dla produktów zawierających inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (inhibitory ACE) benazepryl,

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Pieczątka świadczeniodawcy nr umowy z NFZ Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Uwaga! Kartę należy wypełnić drukowanymi literami, twierdzące odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

Rejestr codziennej praktyki lekarskiej dotyczący cy leczenia nadciśnienia nienia tętniczego t tniczego. czynnikami ryzyka sercowo- naczyniowego

Rejestr codziennej praktyki lekarskiej dotyczący cy leczenia nadciśnienia nienia tętniczego t tniczego. czynnikami ryzyka sercowo- naczyniowego Rejestr codziennej praktyki lekarskiej dotyczący cy leczenia nadciśnienia nienia tętniczego t tniczego współwyst występującego z innymi czynnikami ryzyka sercowo- naczyniowego Nr rejestru: HOE 498_9004

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

Kwasy tłuszczowe EPA i DHA omega-3 są niezbędne dla zdrowia serca i układu krążenia.

Kwasy tłuszczowe EPA i DHA omega-3 są niezbędne dla zdrowia serca i układu krążenia. Kwasy tłuszczowe EPA i DHA omega-3 są niezbędne dla zdrowia serca i układu krążenia. Kwasy tłuszczowe omega-3 jak pokazują wyniki wielu światowych badań klinicznych i epidemiologicznych na ludziach, są

Bardziej szczegółowo

Nadciśnienie tętnicze punkt widzenia lekarza i dietetyka. prof. nadzw. dr hab. n. med. J. Niegowska dr inż. D. Gajewska

Nadciśnienie tętnicze punkt widzenia lekarza i dietetyka. prof. nadzw. dr hab. n. med. J. Niegowska dr inż. D. Gajewska Nadciśnienie tętnicze punkt widzenia lekarza i dietetyka prof. nadzw. dr hab. n. med. J. Niegowska dr inż. D. Gajewska Wszechnica Żywieniowa SGGW Warszawa 2016 Ciśnienie tętnicze krwi Ciśnienie wywierane

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 załącznik nr 11 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Bardziej szczegółowo

Skuteczność leczenia hipercholesterolemii u osób wysokiego ryzyka sercowonaczyniowego. Czy leczymy coraz lepiej? Piotr Jankowski

Skuteczność leczenia hipercholesterolemii u osób wysokiego ryzyka sercowonaczyniowego. Czy leczymy coraz lepiej? Piotr Jankowski Skuteczność leczenia hipercholesterolemii u osób wysokiego ryzyka sercowonaczyniowego w XX i XXI wieku. Czy leczymy coraz lepiej? Piotr Jankowski I Klinika Kardiologii i Nadciśnienia Tętniczego IK CMUJ

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL FORTE; 10 mg, tabletki Vinpocetinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL FORTE; 10 mg, tabletki Vinpocetinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA VICEBROL FORTE; 10 mg, tabletki Vinpocetinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby

Bardziej szczegółowo

Ostry zespół wieńcowy i zawał serca - wczoraj i dziś. Maciej Lesiak I Klinika Kardiologii, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu

Ostry zespół wieńcowy i zawał serca - wczoraj i dziś. Maciej Lesiak I Klinika Kardiologii, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu Ostry zespół wieńcowy i zawał serca - wczoraj i dziś Maciej Lesiak I Klinika Kardiologii, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu Choroba Niedokrwienna Serca Choruje ok. 1 000 000 osób w Polsce Powszechne występowanie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia Program profilaktyki chorób układu krążenia 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego. Choroby układu krążenia

Bardziej szczegółowo

Nitraty -nitrogliceryna

Nitraty -nitrogliceryna Nitraty -nitrogliceryna Poniżej wpis dotyczący nitrogliceryny. - jest trójazotanem glicerolu. Nitrogliceryna podawana w dożylnym wlewie: - zaczyna działać po 1-2 minutach od rozpoczęcia jej podawania,

Bardziej szczegółowo

Ostre zespoły wieńcowe u kobiet od rozpoznania do odległych wyników leczenia

Ostre zespoły wieńcowe u kobiet od rozpoznania do odległych wyników leczenia Ostre zespoły wieńcowe u kobiet od rozpoznania do odległych wyników leczenia Janina Stępińska Klinika Intensywnej Terapii Kardiologicznej Instytut Kardiologii, Warszawa o Abott Potencjalny konflikt interesów

Bardziej szczegółowo

Hipercholesterolemia rodzinna - co warto wiedzieć

Hipercholesterolemia rodzinna - co warto wiedzieć I Katedra i Klinika Kardiologii Gdański Uniwersytet Medyczny Hipercholesterolemia rodzinna - co warto wiedzieć Dlaczego to takie ważne? Marcin Gruchała Czynniki ryzyka zawału serca 15 152 osób z pierwszym

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: /14:10: listopada - Światowym Dniem Walki z Cukrzycą

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: /14:10: listopada - Światowym Dniem Walki z Cukrzycą 14 listopada - Światowym Dniem Walki z Cukrzycą Cukrzyca jest chorobą, która staje się obecnie jednym z najważniejszych problemów dotyczących zdrowia publicznego. Jest to przewlekły i postępujący proces

Bardziej szczegółowo

www.polfawarszawa.pl ul. Karolkowa 22/24, 01-207 Warszawa, tel. (0-22) 691 39 00, fax (0-22) 691 38 27

www.polfawarszawa.pl ul. Karolkowa 22/24, 01-207 Warszawa, tel. (0-22) 691 39 00, fax (0-22) 691 38 27 Polfa Warszawa S.A. dziękuje Pani doc. dr hab. Idalii Cybulskiej wieloletniemu lekarzowi Instytutu Kardiologii w Aninie za pomoc w opracowaniu niniejszego materiału. ul. Karolkowa 22/24, 01-207 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Spotkaniu sesji przewodniczyli prof. Franciszek Kokot i prof. Grzegorz Opolski.

Spotkaniu sesji przewodniczyli prof. Franciszek Kokot i prof. Grzegorz Opolski. ,,Kardiologiczny 2ABS - które leki przedłużają życie" - sesja z dnia 17 września, przeprowadzona w Teatrze Narodowym podczas VIII Międzynarodowego Jubileuszowego Kongresu PTK. Satelitarna sesja zorganizowana

Bardziej szczegółowo

Porównanie amerykańskich i europejskich standardów farmakoterapii w przewlekłej niewydolności serca

Porównanie amerykańskich i europejskich standardów farmakoterapii w przewlekłej niewydolności serca Porównanie amerykańskich i europejskich standardów farmakoterapii w przewlekłej niewydolności serca Standardy European Society of Cardiology (ESC):[1] Inhibitory ACE (inhibitory konwertazy angiotensyny

Bardziej szczegółowo

Analiza fali tętna u dzieci z. doniesienie wstępne

Analiza fali tętna u dzieci z. doniesienie wstępne Analiza fali tętna u dzieci z chorobami kłębuszków nerkowych doniesienie wstępne Piotr Skrzypczyk, Zofia Wawer, Małgorzata Mizerska-Wasiak, Maria Roszkowska-Blaim Katedra i Klinika Pediatrii i Nefrologii

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA

PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA PROGRAM PROFILAKTYKI I WCZESNEGO WYKRYWANIA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA - 2006 1. UZASADNIENIE POTRZEBY PROGRAMU Choroby układu krążenia są główną przyczyną zgonów w Polsce i na świecie. Umieralność z tego

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL, 5 mg, tabletki. Vinpocetinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL, 5 mg, tabletki. Vinpocetinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA VICEBROL, 5 mg, tabletki Vinpocetinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc

Bardziej szczegółowo

Cholesterol. Co powinieneś wiedzieć. Dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl

Cholesterol. Co powinieneś wiedzieć. Dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl Cholesterol Co powinieneś wiedzieć Dr Maciej Starachowski www.swiatzdrowia.pl Wstęp Cholesterol jest substancją, której organizm potrzebuje do produkcji hormonów, witaminy D oraz przemian tłuszczów w organizmie.

Bardziej szczegółowo

CUKRZYCA U OSOBY W WIEKU STARCZYM. Klinika Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Dr med. Ewa Janeczko-Sosnowska

CUKRZYCA U OSOBY W WIEKU STARCZYM. Klinika Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Dr med. Ewa Janeczko-Sosnowska CUKRZYCA U OSOBY W WIEKU STARCZYM Klinika Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Dr med. Ewa Janeczko-Sosnowska CHARAKTERYSTYKA PACJENTA Wiek 82 lata Cukrzyca typu 2 leczona insuliną Choroba wieńcowa, stan

Bardziej szczegółowo

Klasyczne (tradycyjne) i nowe czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych

Klasyczne (tradycyjne) i nowe czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych Klasyczne (tradycyjne) i nowe czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych Zasadnicze znaczenie dla opanowania epidemii chorób układu krążenia jest modyfikacja czynników ryzyka rozwoju miażdżycy tętnic

Bardziej szczegółowo

Czy dobrze leczymy w Polsce ostre zespoły wieńcowe?

Czy dobrze leczymy w Polsce ostre zespoły wieńcowe? Czy dobrze leczymy w Polsce ostre zespoły wieńcowe? co można jeszcze poprawić? Grzegorz Opolski I Katedra i Klinika Kardiologii WUM Porównanie liczby ppci/mln mieszkańców w 37 krajach (dane za 2007 i

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 719 Poz. 27 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia sildenafilem

Bardziej szczegółowo

Nadciśnienie tętnicze u chorych z cukrzycą - groźny duet. prof. Włodzimierz J. Musiał

Nadciśnienie tętnicze u chorych z cukrzycą - groźny duet. prof. Włodzimierz J. Musiał Nadciśnienie tętnicze u chorych z cukrzycą - groźny duet. prof. Włodzimierz J. Musiał Plan wykładu Epidemiologia Jaki wpływ ma współwystępowanie nadciśnienia u chorych z cukrzycą Do jakich wartości obniżać

Bardziej szczegółowo

Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014

Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014 Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014 Leki przeciwpłytkowe (ASA, clopidogrel) Leki przeciwzakrzepowe (heparyna, warfin, acenocumarol) Leki trombolityczne

Bardziej szczegółowo

Flawopiryna roślinna alternatywa dla przeciwpłytkowego zastosowania aspiryny

Flawopiryna roślinna alternatywa dla przeciwpłytkowego zastosowania aspiryny Flavopharma. Studium przypadku spółki spin-off. Flawopiryna roślinna alternatywa dla przeciwpłytkowego zastosowania aspiryny Tomasz Przygodzki Pomysł (analiza rynku) Projekt B+R Próba komercjalizacji rezultatów

Bardziej szczegółowo

Wnioski naukowe. Ogólne podsumowanie oceny naukowej preparatu Lipitor i nazwy produktów związanych (patrz Aneks I) Zagadnienia dotyczące jakości

Wnioski naukowe. Ogólne podsumowanie oceny naukowej preparatu Lipitor i nazwy produktów związanych (patrz Aneks I) Zagadnienia dotyczące jakości Aneks II Wnioski naukowe i podstawy do zmiany charakterystyki produktu leczniczego, oznakowania opakowań i ulotki dla pacjenta przedstawione przez Europejską Agencję Leków 23 Wnioski naukowe Ogólne podsumowanie

Bardziej szczegółowo

Śmiertelność przypisana w tys; całość Ezzatti M. Lancet 2002; 360: 1347

Śmiertelność przypisana w tys; całość Ezzatti M. Lancet 2002; 360: 1347 Nadciśnienie tętnicze Prewencja i leczenie Prof. dr hab. med. Danuta Czarnecka I Klinika Kardiologii i Elektrokardiologii Interwencyjnej oraz Nadciśnienia Tętniczego Uniwersytet Jagielloński, Kraków Warszawa.07.04.2013

Bardziej szczegółowo

CHOLESTEROL NA CENZUROWANYM

CHOLESTEROL NA CENZUROWANYM CHOLESTEROL NA CENZUROWANYM Wszyscy doskonale wiemy, że utrzymanie prawidłowej i pełnowartościowej diety u osób przewlekle dializowanych i po przeszczepie nerki jest rzeczą bardzo ważną, ale również niezmiernie

Bardziej szczegółowo

Nadciśnienie tętnicze. Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę

Nadciśnienie tętnicze. Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę Nadciśnienie tętnicze Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę EPIDEMIOLOGIA: Odsetek nadciśnienia tętniczego w populacji Polski w wieku średnim (36-64 lat) wynosi 44-46% wśród mężczyzn i 36-42%

Bardziej szczegółowo

Denerwacja nerek stan wiedzy 2013. Prof. dr hab. med. Andrzej Januszewicz Klinika Nadciśnienia Tętniczego Instytut Kardiologii

Denerwacja nerek stan wiedzy 2013. Prof. dr hab. med. Andrzej Januszewicz Klinika Nadciśnienia Tętniczego Instytut Kardiologii Denerwacja nerek stan wiedzy 2013 Prof. dr hab. med. Andrzej Januszewicz Klinika Nadciśnienia Tętniczego Instytut Kardiologii Katowice, 21 listopada 2013 2009 Lancet. 2009;373:1275-1281 Pierwsza ocena

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

Przywrócenie rytmu zatokowego i jego utrzymanie

Przywrócenie rytmu zatokowego i jego utrzymanie Przywrócenie rytmu zatokowego i jego utrzymanie Jak wspomniano we wcześniejszych artykułach cyklu, strategia postępowania w migotaniu przedsionków (AF) polega albo na kontroli częstości rytmu komór i zapobieganiu

Bardziej szczegółowo

Pułapki farmakoterapii nadciśnienia tętniczego. Piotr Rozentryt III Katedra i Kliniczny Oddział Kardiologii Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze

Pułapki farmakoterapii nadciśnienia tętniczego. Piotr Rozentryt III Katedra i Kliniczny Oddział Kardiologii Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze Pułapki farmakoterapii nadciśnienia tętniczego Piotr Rozentryt III Katedra i Kliniczny Oddział Kardiologii Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze Leczenie nadciśnienia tętniczego versus leczenie chorego

Bardziej szczegółowo

Przypadki kliniczne EKG

Przypadki kliniczne EKG Przypadki kliniczne EKG Przedrukowano z: Mukherjee D. ECG Cases pocket. Börm Bruckmeier Publishing LLC, Hermosa Beach, CA, 2006: 135 138 (przypadek 31) i 147 150 (przypadek 34) PRZYPADEK NR 1 1.1. Scenariusz

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia chorób serca i naczyń

Epidemiologia chorób serca i naczyń Warszawa, 8.10.2007 Epidemiologia chorób serca i naczyń Codziennie w Polsce, na choroby układu sercowo-naczyniowego umiera średnio 476 osób. Co prawda w latach 90. udało się zahamować bardzo duży wzrost

Bardziej szczegółowo

Leczenie ogólnoustrojowe u pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej

Leczenie ogólnoustrojowe u pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej Normalizacja wyrównania metabolicznego 63 8 Leczenie ogólnoustrojowe u pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej Beata Mrozikiewicz-Rakowska, Waldemar Karnafel Powstanie zespołu stopy cukrzycowej (ZSC) jest

Bardziej szczegółowo

Aneks I. Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwolenia (pozwoleń) na dopuszczenie do obrotu

Aneks I. Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwolenia (pozwoleń) na dopuszczenie do obrotu Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwolenia (pozwoleń) na dopuszczenie do obrotu 1 Wnioski naukowe Uwzględniając raport oceniający komitetu PRAC w sprawie okresowych raportów o bezpieczeństwie

Bardziej szczegółowo

Epidemia niewydolności serca Czy jesteśmy skazani na porażkę?

Epidemia niewydolności serca Czy jesteśmy skazani na porażkę? Epidemia niewydolności serca Czy jesteśmy skazani na porażkę? Piotr Ponikowski Klinika Chorób Serca Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Ośrodek Chorób Serca Szpitala Wojskowego we Wrocławiu Niewydolność

Bardziej szczegółowo

Molekularne i komórkowe podstawy treningu zdrowotnego u ludzi chorych na problemy sercowo-naczyniowe.

Molekularne i komórkowe podstawy treningu zdrowotnego u ludzi chorych na problemy sercowo-naczyniowe. Molekularne i komórkowe podstawy treningu zdrowotnego u ludzi chorych na problemy sercowo-naczyniowe. Przewlekła hiperglikemia wiąże sięz uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów:

Bardziej szczegółowo

Aktualne problemy terapii dyslipidemii w Polsce Deklaracja Sopocka Stanowisko ekspertów wsparte przez Sekcję Farmakoterapii

Aktualne problemy terapii dyslipidemii w Polsce Deklaracja Sopocka Stanowisko ekspertów wsparte przez Sekcję Farmakoterapii Aktualne problemy terapii Stanowisko ekspertów wsparte przez Sekcję Farmakoterapii Sercowo-Naczyniowej Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego Current issues in management of dyslipidemia Declaration of

Bardziej szczegółowo

Czy mogą być niebezpieczne?

Czy mogą być niebezpieczne? Diety wysokobiałkowe w odchudzaniu Czy mogą być niebezpieczne? Lucyna Kozłowska Katedra Dietetyki SGGW Diety wysokobiałkowe a ryzyko zgonu Badane osoby: Szwecja, 49 261 kobiet w wieku 30 49 lat (1992 i

Bardziej szczegółowo

Trienyl. - kwas alfa-iinolenowy (C 18:3) - kwas eikozapentaenowy (EPA, C 20:3) - kwas dokozaheksaenowy (DCHA, C 22:6)

Trienyl. - kwas alfa-iinolenowy (C 18:3) - kwas eikozapentaenowy (EPA, C 20:3) - kwas dokozaheksaenowy (DCHA, C 22:6) Trienyl - kwas alfa-iinolenowy (C 18:3) - kwas eikozapentaenowy (EPA, C 20:3) - kwas dokozaheksaenowy (DCHA, C 22:6) Stosowany w leczeniu przeciwmiażdżycowym i w profilaktyce chorób naczyniowych serca

Bardziej szczegółowo

SYMPOZJUM PODYPLOMOWEJ SZKOŁY KARDIOLOGICZNEJ

SYMPOZJUM PODYPLOMOWEJ SZKOŁY KARDIOLOGICZNEJ SYMPOZJUM PODYPLOMOWEJ SZKOŁY KARDIOLOGICZNEJ XXIV ORDYNATORSKIE ZAKOPIAŃSKIE DNI KARDIOLOGICZNE 12-15 października 2017 Kierownik Naukowy: Śródmiejskie Centrum Kliniczne II Oddział Kardiologii 00-685

Bardziej szczegółowo

Sterydy (Steroidy) "Chemia Medyczna" dr inż. Ewa Mironiuk-Puchalska, WChem PW

Sterydy (Steroidy) Chemia Medyczna dr inż. Ewa Mironiuk-Puchalska, WChem PW Sterydy (Steroidy) Związki pochodzenia zwierzęcego, roślinnego i mikroorganicznego; pochodne lipidów, których wspólnącechą budowy jest układ czterech sprzężonych pierścieni węglowodorowych zwany steranem(cyklopentanoperhydrofenantren)

Bardziej szczegółowo

Frakcja wyrzutowa lewej komory oraz rozpoznanie i leczenie ostrej i przewlekłej niewydolności serca

Frakcja wyrzutowa lewej komory oraz rozpoznanie i leczenie ostrej i przewlekłej niewydolności serca Frakcja wyrzutowa lewej komory oraz rozpoznanie i leczenie ostrej i przewlekłej niewydolności serca Zbigniew Gugnowski GRK Giżycko 2014 Opracowano na podstawie: Wytycznych ESC dotyczących rozpoznania oraz

Bardziej szczegółowo

SYMPOZJUM PODYPLOMOWEJ SZKOŁY KARDIOLOGICZNEJ

SYMPOZJUM PODYPLOMOWEJ SZKOŁY KARDIOLOGICZNEJ SYMPOZJUM PODYPLOMOWEJ SZKOŁY KARDIOLOGICZNEJ XXIV ORDYNATORSKIE ZAKOPIAŃSKIE DNI KARDIOLOGICZNE 12-15 października 2017 Kierownik Naukowy: Śródmiejskie Centrum Kliniczne II Oddział Kardiologii 00-685

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 731 Poz. 66 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia

Bardziej szczegółowo

Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego

Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego Wacław Karakuła Katedra i Klinika Chirurgii Naczyń i Angiologii U.M. w Lublinie Kierownik Kliniki prof. Tomasz Zubilewicz Lublin, 27.02.2016 Zespół

Bardziej szczegółowo

2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH

2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA WŁASNA PRODUKTU LECZNICZEGO LIPANOR, 100 mg, kapsułki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH 1 kapsułka zawiera substancję czynną: cyprofibrat

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE, LECZENIE. dr n. med. Małgorzata Kaczkan dietetyk Katedra Żywienia Klinicznego GUMed

ZALECENIA ŻYWIENIOWE, LECZENIE. dr n. med. Małgorzata Kaczkan dietetyk Katedra Żywienia Klinicznego GUMed ZALECENIA ŻYWIENIOWE, LECZENIE dr n. med. Małgorzata Kaczkan dietetyk Katedra Żywienia Klinicznego GUMed AKTUALNE ZALECENIA I NOWE MOŻLIWOŚCI LECZENIA NIEDOŻYWIENIA CELE LECZENIA ŻYWIENIOWEGO: zapobieganie

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia po zawale serca - co lekarz, a co pacjent powinien prof. Jarosław Kaźmierczak

Zagrożenia po zawale serca - co lekarz, a co pacjent powinien prof. Jarosław Kaźmierczak Zagrożenia po zawale serca - co lekarz, a co pacjent powinien prof. Jarosław Kaźmierczak Konsultant Krajowy w dziedzinie kardiologii Przyczyny zgonów w Polsce Choroby serca i udary, cukrzyca Nowotwory

Bardziej szczegółowo

Wpływ badań klinicznych na jakość świadczeń w oddziale kardiologicznymdoświadczenia

Wpływ badań klinicznych na jakość świadczeń w oddziale kardiologicznymdoświadczenia Wpływ badań klinicznych na jakość świadczeń w oddziale kardiologicznymdoświadczenia własne Marek Bronisz, Eligiusz Patalas PSZOZ Szpital Powiatowy im. L. Błażka w Inowrocławiu Definicja Jakość opieki zdrowotnej,

Bardziej szczegółowo

ATORVASTATIN PLAN ZARZĄDZANIA RYZYKIEM (RMP) wersja 2.0

ATORVASTATIN PLAN ZARZĄDZANIA RYZYKIEM (RMP) wersja 2.0 ATORVASTATIN PLAN ZARZĄDZANIA RYZYKIEM (RMP) wersja 2.0 VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego Atorvastatin Vitama przeznaczone do publicznej wiadomości (Elements

Bardziej szczegółowo

Przypadki kliniczne EKG

Przypadki kliniczne EKG Przypadki kliniczne EKG Przedrukowano z: Mukherjee D. ECG Cases pocket. Börm Bruckmeier Publishing LLC, Hermosa Beach, CA 2006: 139 142 (przypadek 32); 143 146 (przypadek 33). PRZYPADEK NR 1 1.1. Scenariusz

Bardziej szczegółowo

Szkoły Serca dla lepszej organizacji opieki zdrowotnej, edukacji pacjentów i prewencji wtórnej. z Polski i Norwegii

Szkoły Serca dla lepszej organizacji opieki zdrowotnej, edukacji pacjentów i prewencji wtórnej. z Polski i Norwegii Szkoły Serca dla lepszej organizacji opieki zdrowotnej, edukacji pacjentów i prewencji wtórnej chorób układu krążenia jako element wymiany i współpracy międzynarodowej kardiologów z Polski i Norwegii Opracowanie

Bardziej szczegółowo