Aby rozwiązać postawiony problem badawczy przeprowadzono analizę promotora ludzkiego genu SPP1, która wykazała obecność miejsca wiązania dla czynnika

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Aby rozwiązać postawiony problem badawczy przeprowadzono analizę promotora ludzkiego genu SPP1, która wykazała obecność miejsca wiązania dla czynnika"

Transkrypt

1 Mgr Michał Kloss Dziedzina: nauki biologiczne Dyscyplina: biologia Wszczęcie: Temat: Regulacja ekspresji osteopontyny w złośliwych guzach mózgu Promotor: prof. dr hab. Bożena Kamińska-Kaczmarek Promotor pomocniczy: dr Aleksandra Ellert-Miklaszewska Recenzenci: prof. dr hab. Joanna Bereta, dr hab. Anna Żaczek

2 STRESZCZENIE Glejaki złośliwe są najczęściej diagnozowanymi i najbardziej agresywnymi spośród pierwotnych guzów ośrodkowego układu nerwowego u dorosłych. Z powodu nagromadzenia się licznych zmian genetycznych zaburzających szlaki przekazywania sygnałów prożyciowych i antyapoptycznych, glejaki charakteryzują się wysoką opornością na znane terapie. Średnia długość przeżycia pacjentów z glejakiem wielopostaciowym o IV stopniu złośliwości (Glioblastoma, GBM) nie przekracza 15 miesięcy. Współcześnie stosowane terapie, obejmujące resekcję guza oraz radioterapię skojarzoną z chemioterapią temozolomidem, są wysoce nieskuteczne. Przyczynami tego są: inwazyjność glejaków - komórki guza naciekają parenchymę mózgu uniemożliwiając pełną resekcję, niespecyficzność stosowanych terapii oraz liczne mechanizmy oporności na leki. Glejaki są heterogenne pod względem składu komórkowego i wśród ich komórek znajduje się niewielka populacja nowotworowych komórek macierzystych wykazująca cechy komórek macierzystych. Komórki te odpowiadają za inicjację i rozwój guza, są też wysoce oporne na terapię i nawet niewielka ich liczba przyczynia się do wznowy guza po resekcji. Komórki glejaka wydzielają czynniki, które indukują nagromadzenie się w guzie i proinwazyjną aktywację komórek mikrogleju oraz naciekających z obwodu makrofagów. Mikroglej oraz makrofagi zamiast zwalczać komórki nowotworowe aktywnie wspierają wzrost guza. Proteomiczna analiza nadsączu znad komórek glejaka przeprowadzona w Pracowni Neurobiologii Molekularnej wykazała, że jednym z czynników indukujących ten alternatywny typ aktywacji mikrogleju jest osteopontyna. Wykazano związek pomiędzy wysokim poziomem ekspresji genu SPP1, kodującego osteopontynę, w komórkach nowotworowych lub białka w surowicy pacjentów, a stopniem złośliwości guzów oraz negatywną prognozą dla pacjentów (krótsze przeżycie, gorsza odpowiedź na terapię). We wcześniejszych badaniach prowadzonych w Pracowni Neurobiologii Molekularnej wykazano wysoką ekspresję osteopontyny/spp1 w komórkach szczurzego glejaka C6 i liniach ludzkich glejaków oraz w populacjach komórek glejaka wzbogaconych w nowotworowe komórki macierzyste. Mechanizmy molekularne i ścieżki sygnałowe sterujące produkcją tego białka w komórkach ludzkich glejaków są słabo poznane. Celem prowadzonych badań było zbadanie mechanizmów transkrypcyjnych i epigenetycznych odpowiedzialnych za wysoką ekspresję SPP1 i kodowanego przez ten gen białka osteopontyny w komórkach ludzkich glejaków oraz wybranych procesów zaangażowanych w jego modyfikacje posttranslacyjne i wydzielanie.

3 Aby rozwiązać postawiony problem badawczy przeprowadzono analizę promotora ludzkiego genu SPP1, która wykazała obecność miejsca wiązania dla czynnika transkrypcyjnego GLI1 - przekaźnika w ścieżce sygnałowej Hedgehog. Liczne doniesienia literaturowe świadczą o istotnej roli tej ścieżki sygnałowej w rozwoju wielu nowotworów, w tym glejaków. Wykazano, że wyciszenie ekspresji GLI1 w komórkach glejaka U87MG prowadzi do spadku ekspresji SPP1 i wydzielanej osteopontyny. Za pomocą techniki immunoprecypitacji chromatyny wykazano bezpośrednie wiązanie czynnika transkrypcyjnego GLI1 do promotora genu SPP1 w ustalonych liniach komórkowych ludzkich glejaków LN18 i U87MG oraz w pierwotnej hodowli komórek glejaka WG4 pochodzącej od pacjenta. Badania przeprowadzone na mysich zarodkach wykazały wiązanie czynnika transkrypcyjnego Oct4 do pierwszego intronu genu Spp1 (Botquin et al., 1998). Oct4 należy do kluczowych białek regulujących pluripotencjalność oraz zdolność do samoodnowy komórek macierzystych. Stosując technikę immunoprecypitacji chromatyny wykazano bezpośrednie wiązanie OCT4 do pierwszego intronu genu SPP1 w komórkach glejaka LN18 i U87MG oraz w komórkach WG4 pochodzących od pacjenta. Może to świadczyć o udziale białka OCT4 w regulacji SPP1 w komórkach glejaka. Udział czynników GLI1 i OCT4 w transkrypcyjnej regulacji SPP1 może stanowić wyjaśnienie jej wysokiej ekspresji w populacjach komórek glejaka wzbogaconych w nowotworowe komórki macierzyste. Aby zidentyfikować szlaki sygnałowe zaangażowane w regulację ekspresji SPP1 w komórkach glejaka, przeprowadzono klonowanie promotora SPP1 do plazmidu kodującego gen reporterowy lucyferazy. Otrzymanym konstruktem transfekowano komórki glejaka, które następnie poddawano działaniu inhibitorów szlaków sygnałowych i badano wpływ tych związków na aktywność genu reporterowego lucyferazy. Wykazano spadek aktywności promotora SPP1 w komórkach U87MG po podaniu inhibitora kinazy p38 MAPK, co może świadczyć o zaangażowaniu tej ścieżki sygnałowej w regulację transkrypcji SPP1 w tych komórkach. Badano również wpływ trichostatyny A (TSA), inhibitora deacetylaz histonów, na ekspresję SPP1 w komórkach glejaka. Wykazano wzrost ekspresji SPP1 w komórkach LN18 poddanych działaniu TSA. Zbadano wpływ czynników indukujących różnicowanie na ekspresję SPP1 w hodowlach sfer uzyskanych z linii glejaków LN18 i z pierwotnej linii L0627, które są wzbogacone w nowotworowe komórki macierzyste. Stwierdzono spadek ekspresji SPP1 w komórkach glejaka po podaniu czynników indukujących różnicowanie - białka morfogenetycznego kości 4 (BMP4) lub 2% surowicy bydlęcej. Różnicowanie komórek w

4 sferach potwierdzono badając wpływ czynników indukujących różnicowanie na ekspresję genów i białek charakterystycznych dla niezróżnicowanych i dojrzałych komórek. Prowadzono również badania nad mechanizmami wydzielania osteopontyny z komórek glejaka. Stosując serię wirowań nadsączu znad komórek glejaka, wyizolowano struktury o cechach egzosomów. W egzosomach pochodzących z komórek LN18 i U87MG stwierdzono obecność pełnej formy osteopontyny. Ponadto wykazano, że egzosomy produkowane przez komórki szczurzego glejaka C6 aktywują w szczurzym mikrogleju ekspresję genów charakterystycznych dla prozapalnego fenotypu tych komórek. Podsumowując, w pracy wykazano zaangażowanie czynnika transkrypcyjnego GLI1 w regulację ekspresji SPP1 w komórkach glejaka poprzez jego bezpośrednie wiązanie się do promotora SPP1. Wykazano wiązanie się białka OCT4, zaangażowanego w utrzymanie pluripotencjalności i samoodnowy komórek macierzystych, do pierwszego intronu genu SPP1 w komórkach ludzkich glejaków, ale nie w prawidłowych astrocytach. Wykazano, że w sferach uzyskanych z linii LN18 i L0627, wzbogaconych w nowotworowe komórki macierzyste, w wyniku różnicowania indukowanego przez BMP4 lub surowicę, spada ekspresja SPP1. Stwierdzono spadek aktywności promotora genu SPP1 w komórkach U87MG po zahamowaniu przekaźnictwa przez kinazy p38. Stwierdzono obecność osteopontyny produkowanej przez komórki glejaka LN18 i U87MG w egzosomach wydzielanych przez te komórki. Uzyskane wyniki wskazują na przywrócenie mechanizmów regulacji SPP1 typowych dla komórek macierzystych i wskazują, że hamowanie ekspresji SPP1 może być nowym celem w terapii glejaków.

5 SUMMARY Malignant gliomas are common and the most aggressive primary tumors of the central nervous system diagnosed in adults. Due to accumulation of multiple genetic changes, disrupting anti-apoptotic and survival signaling pathways, gliomas are characterized by high resistance to known therapies. The average survival rate of patients with glioblastoma, WHO grade IV is 15 months. Current therapies, including tumor resection and radiation combined with temozolomide chemotherapy are highly ineffective due to high invasiveness of glioblastoma, several mechanisms of drug resistance and the presence of a small population of glioma initiating cells, called also cancer stem cells (CSC). These cells are responsible for tumor initiation, high resistance to therapies and even a small number of CSC contributes to tumor recurrence. Glioblastoma cells secrete factors which induce accumulation and pro-invasive activation of microglial cells and infiltrating peripheral macrophages. Microglia and macrophages instead of fighting glioma cells actively support tumor growth. Proteomic analysis of the glioma conditioned medium carried out in the Laboratory of Molecular Neurobiology showed that osteopontin is one among the factors activating this alternative phenotype of microglia. The gene SPP1 coding osteopontin is overexpressed in many tumors, including gliomas. The high level of SPP1 mrna in tumor cells or high osteopontin level in serum of cancer patients correlates with the degree of malignancy and the negative prognosis for patients (a shorter survival rate, a worse response to a treatment). The increased expression of SPP1/osteopontin in rat and human glioma cells as well as in glioma cancer stem cells has been reported. Molecular mechanisms and signaling pathways involved in the transcription and production of osteopontin in human glioma cells are still poorly understood. The aim of this study was to investigate: 1) transcriptional and epigenetic mechanisms responsible for high expression SPP1 and its protein in human glioma cells; 2) selected processes involved in posttranslational modification and secretion of osteopontin. In the present study the bioinformatic analysis of the human SPP1 gene promoter was performed and the presence of binding sites for transcription factor GLI1 an effector of the Hedgehog (HH) signaling pathway was detected. The binding of GLI1 to the human SPP1 gene promoter in 3 glioma cell lines but not in non-transformed astrocytes was demonstrated using chromatin immunoprecipitation (ChIP). sirna mediated down-regulation of GLI1 expression in U87MG glioma cells led to significant decrease of SPP1 expression and

6 osteopontin production. This finding is in agreement with a potential role of GLI1 and the HH pathway in the development of many types of cancers, including gliomas. Direct binding of the transcription factor OCT4 to the first intron of the SPP1 gene was shown in glioma cells U87MG, LN18 and WG4 using ChIP. OCT4 is a key regulatory protein of pluripotency and is involved in self-renewal of stem cells. Studies performed on mouse embryos demonstrated binding of the transcription factor Oct4 to the first intron of the Spp1 gene (Botquin et al., 1998). Findings presented in this study indicate the involvement of GLI1 and OCT4 proteins in the regulation SPP1 in glioma cells and provide an plausible explanation of its high expression in glioma initiating cells. To identify signaling pathways involved in regulation of the SPP1 expression in glioblastoma cells, the SPP1 promoter was cloned into a plasmid carrying a luciferase reporter gene. The resulting construct was transfected into U87MG glioma cells which were subsequently treated with inhibitors of selected signaling pathways. Only a p38 MAPK kinase inhibitor reduced the luciferase reporter activity and production of osteopontin in these cells. Trichostatin A (TSA), an inhibitor of histone deacetylases, increased the expression of SPP1 in LN18 cells. To explore the potential link between stemness and the SPP1 expression in glioma initiating cells, spheres derived from LN18 glioma cells and a primary glioma cell line L0627, which are enriched in cancer stem cells, were exposed to differentiating factors such as 2% serum and bone morphogenetic protein 4 (BMP4). Differentiation of the spheres was confirmed by examining the effect of differentiation inducing factors on the expression of genes and level of proteins characteristic for undifferentiated and more mature cells. After administration of differentiation inducing factors: 2% fetal bovine serum (FBS) or BMP4, there was a decrease in the expression of SPP1 in glioma sphere cultures. Furthermore, studies on the mechanism of secretion of osteopontin from glioma cells were performed. The analysis of pellets obtained by a series of centrifugations of culture supernatants of human and rat glioma cells showed the presence of structures with characteristics of exosomes, a type of microvesicles serving as intercellular communication particles. Glioma-derived exosomes were characterized by the presence of marker proteins, lack of cyptoplasmic structure proteins and electron microscopy. The presence of a full form of osteopontin was detected in exosomes from LN18 and U87MG cells. To study the effects of glioma-derived exosomes on microglia activity, primary microglia cultures were exposed to the exosomes isolated from glioma C6 cells the upregulated expression of inflammatory genes was detected.

7 In conclusion, the study shows direct binding of the transcription factor GLI1 to the SPP1 promoter and its involvement in the regulation of SPP1 expression in glioma cells but not in normal astrocytes. Direct binding of the transcription factor OCT4, involved in the maintenance of pluripotency and self-renewal of stem cells, to the first intron of the SPP1 gene in glioma cells was demonstrated. The exposure of glioma spheres to bone morphogenetic protein (BMP) 4 and serum induced differentiation and decreased the expression of SPP1 in LN18 and L0627 glioma sphere cultures. It supports a link between stemness of glioma cells and high SPP1 expression. The p38 MAP kinase inhibitor decreased the exogenous SPP1 promoter activity in U87MG cells. In addition, osteopontin produced by glioma U87MG and LN18 cells was found in exosomes secreted by these cells. Altogether these results suggest that in human glioma cells there is a restitution of transcriptional mechanisms regulating SPP1 transcription, typical of stem cells. This implies that inhibition of the SPP1 expression may be a new strategy for the treatment of gliomas.

przeprogramowanie funkcji komórek układu odpornościowego nie są poznane. Wyniki badań przeprowadzonych w Pracowni Neurobiologii Molekularnej

przeprogramowanie funkcji komórek układu odpornościowego nie są poznane. Wyniki badań przeprowadzonych w Pracowni Neurobiologii Molekularnej Mgr Marta Kocyk Dziedzina: nauki biologiczne Dyscyplina: biologia Otwarcie: 24.04.2015 r. Temat: Wpływ glejaka na kształtowanie fenotypu mikrogleju i makrofagów infiltrujacych nowotwór Promotor: prof.

Bardziej szczegółowo

Beata Talar Molekularne mechanizmy działania pentoksyfiliny w komórkach czerniaka Promotor: prof. dr hab. Małgorzata Czyż

Beata Talar Molekularne mechanizmy działania pentoksyfiliny w komórkach czerniaka Promotor: prof. dr hab. Małgorzata Czyż Beata Talar Molekularne mechanizmy działania pentoksyfiliny w komórkach czerniaka Promotor: prof. dr hab. Małgorzata Czyż Rozprawa doktorska przygotowana w Zakładzie Biologii Molekularnej Nowotworów Katedry

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu. Wydział Medycyny Weterynaryjnej. Katedra Biochemii, Farmakologii i Toksykologii.

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu. Wydział Medycyny Weterynaryjnej. Katedra Biochemii, Farmakologii i Toksykologii. Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Wydział Medycyny Weterynaryjnej Katedra Biochemii, Farmakologii i Toksykologii Aleksandra Pawlak CHARAKTERYSTYKA FENOTYPOWA KOMÓREK CHŁONIAKÓW I BIAŁACZEK PSÓW ORAZ

Bardziej szczegółowo

mechanizmach latencji i onkogenezy BLV. Wykazano, że zakażenie BLV powoduje wzrost aktywności telomerazy i skracanie sekwencji telomerowych we

mechanizmach latencji i onkogenezy BLV. Wykazano, że zakażenie BLV powoduje wzrost aktywności telomerazy i skracanie sekwencji telomerowych we STRESZCZENIE Celem pracy była ocena sekrecji cytokin oraz aktywności telomerazy i długości telomerów w populacjach komórek dendrytycznych (DCs) generowanych z krwi i tkanek limfatycznych zwierząt zakażonych

Bardziej szczegółowo

aforementioned device she also has to estimate the time when the patients need the infusion to be replaced and/or disconnected. Meanwhile, however, she must cope with many other tasks. If the department

Bardziej szczegółowo

EDYTA KATARZYNA GŁAŻEWSKA METALOPROTEINAZY ORAZ ICH TKANKOWE INHIBITORY W OSOCZU OSÓB CHORYCH NA ŁUSZCZYCĘ LECZONYCH METODĄ FOTOTERAPII UVB.

EDYTA KATARZYNA GŁAŻEWSKA METALOPROTEINAZY ORAZ ICH TKANKOWE INHIBITORY W OSOCZU OSÓB CHORYCH NA ŁUSZCZYCĘ LECZONYCH METODĄ FOTOTERAPII UVB. Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Uniwersytet Medyczny w Białymstoku EDYTA KATARZYNA GŁAŻEWSKA METALOPROTEINAZY ORAZ ICH TKANKOWE INHIBITORY W OSOCZU OSÓB CHORYCH NA ŁUSZCZYCĘ

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Durda STRESZCZENIE STĘŻENIE KWASU FOLIOWEGO ORAZ ZMIANY W OBRĘBIE GENÓW REGULUJĄCYCH JEGO METABOLIZM JAKO CZYNNIK RYZYKA RAKA W POLSCE

Katarzyna Durda STRESZCZENIE STĘŻENIE KWASU FOLIOWEGO ORAZ ZMIANY W OBRĘBIE GENÓW REGULUJĄCYCH JEGO METABOLIZM JAKO CZYNNIK RYZYKA RAKA W POLSCE Pomorski Uniwersytet Medyczny Katarzyna Durda STRESZCZENIE STĘŻENIE KWASU FOLIOWEGO ORAZ ZMIANY W OBRĘBIE GENÓW REGULUJĄCYCH JEGO METABOLIZM JAKO CZYNNIK RYZYKA RAKA W POLSCE Promotor: dr hab. prof. nadzw.

Bardziej szczegółowo

limfocytów T CD8+ z ekspresją czynnika transkrypcyjnego FoxP3+ w zrębie guza, jako niezależnych i często pomocniczych czynników prognostycznych, u cho

limfocytów T CD8+ z ekspresją czynnika transkrypcyjnego FoxP3+ w zrębie guza, jako niezależnych i często pomocniczych czynników prognostycznych, u cho STRESZCZENIE Rak jelita grubego (RJG) jest jednym z najczęstszych nowotworów występujących zarówno w polskiej jak i europejskiej populacji. Nowotwór ten wykrywany jest w zdecydowanej większości przypadków

Bardziej szczegółowo

INICJACJA ELONGACJA TERMINACJA

INICJACJA ELONGACJA TERMINACJA INICJACJA ELONGACJA TERMINACJA 2007 by National Academy of Sciences Kornberg R D PNAS 2007;104:12955-12961 Struktura chromatyny pozwala na różny sposób odczytania informacji zawartej w DNA. Możliwe staje

Bardziej szczegółowo

Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego

Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego Aleksandra Sałagacka Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego Pracownia Biologii Molekularnej i Farmakogenomiki

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Artura Zajkowicza

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Artura Zajkowicza dr hab. Beata Schlichtholz Gdańsk, 20 października 2015 r. Katedra i Zakład Biochemii Gdański Uniwersytet Medyczny ul. Dębinki 1 80-211 Gdańsk Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Artura Zajkowicza pt.

Bardziej szczegółowo

Patients price acceptance SELECTED FINDINGS

Patients price acceptance SELECTED FINDINGS Patients price acceptance SELECTED FINDINGS October 2015 Summary With growing economy and Poles benefiting from this growth, perception of prices changes - this is also true for pharmaceuticals It may

Bardziej szczegółowo

Mgr Agnieszka Kikulska

Mgr Agnieszka Kikulska Mgr Agnieszka Kikulska Dziedzina: nauki biologiczne Dyscyplina: biologia Wszczęcie: 27.06.2014 Temat: Zmiana poziomu ekspresji oraz polimorfizm genów Grainyhead-like (GRHL) u pacjentów z nieczerniakowatym

Bardziej szczegółowo

Mgr Dorota Przybylska

Mgr Dorota Przybylska Mgr Dorota Przybylska Dziedzina: nauki biologiczne Dyscyplina: biochemia Wszczęcie: 11.12.2015 Temat: Rola oksydazy NADPH 4 oraz szlaku odpowiedzi na uszkodzenia DNA w starzeniu ludzkich komórek mięśni

Bardziej szczegółowo

Badania osobniczej promieniowrażliwości pacjentów poddawanych radioterapii. Andrzej Wójcik

Badania osobniczej promieniowrażliwości pacjentów poddawanych radioterapii. Andrzej Wójcik Badania osobniczej promieniowrażliwości pacjentów poddawanych radioterapii Andrzej Wójcik Zakład Radiobiologii i Immunologii Instytut Biologii Akademia Świętokrzyska Świętokrzyskie Centrum Onkologii Fig.

Bardziej szczegółowo

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH INŻYNIERIA W ROLNICTWIE. MONOGRAFIE 16 ENGINEERING IN AGRICULTURE. MONOGRAPHS 16 WIESŁAW GOLKA TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH TRANSPORTATION IN RURAL FAMILY FARMS Falenty 2014 WYDAWNICTWO

Bardziej szczegółowo

Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008.

Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008. załącznik nr 7 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008. 1. Nazwa programu:

Bardziej szczegółowo

Folia Medica Lodziensia

Folia Medica Lodziensia Folia Medica Lodziensia tom 38 suplement 1 2011 Folia Medica Lodziensia, 2011, 38/S1:5-124 ZNACZENIE WYBRANYCH POPULACJI KOMÓREK IMMUNOLOGICZNYCH W LECZENIU ZAOSTRZEŃ STWARDNIENIA ROZSIANEGO Z ZASTOSOWANIEM

Bardziej szczegółowo

Mgr Justyna Ulańska-Poutanen

Mgr Justyna Ulańska-Poutanen Mgr Justyna Ulańska-Poutanen Dziedzina: nauki biologiczne Dyscyplina: biologia Wszczęcie: 11.04.2014 r. Temat: Modulowanie różnicowania prekursorów oligodendrocytów w procesie remielinizacji ośrodkowego

Bardziej szczegółowo

POZYTYWNE I NEGATYWNE SKUTKI DOŚWIADCZANEJ TRAUMY U CHORYCH PO PRZEBYTYM ZAWALE SERCA

POZYTYWNE I NEGATYWNE SKUTKI DOŚWIADCZANEJ TRAUMY U CHORYCH PO PRZEBYTYM ZAWALE SERCA POZYTYWNE I NEGATYWNE SKUTKI DOŚWIADCZANEJ TRAUMY U CHORYCH PO PRZEBYTYM ZAWALE SERCA mgr Magdalena Hendożko Praca doktorska Promotor: dr hab. med. Wacław Kochman prof. nadzw. Gdańsk 2015 STRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Mgr Mayank Chaturvedi

Mgr Mayank Chaturvedi Mgr Mayank Chaturvedi Dziedzina: nauki biologiczne Dyscyplina: biologia Otwarcie: 12.04.2013 r. Temat: Nanoparticles mediated delivery of Tissue Inhibitor of Matrix Metalloproteinases -1 (TIMP-1) to the

Bardziej szczegółowo

Has the heat wave frequency or intensity changed in Poland since 1950?

Has the heat wave frequency or intensity changed in Poland since 1950? Has the heat wave frequency or intensity changed in Poland since 1950? Joanna Wibig Department of Meteorology and Climatology, University of Lodz, Poland OUTLINE: Motivation Data Heat wave frequency measures

Bardziej szczegółowo

Dodatek F. Dane testowe

Dodatek F. Dane testowe Dodatek F. Dane testowe Wszystkie dane wykorzystane w testach pochodzą ze strony http://sdmc.lit.org.sg/gedatasets/datasets.html. Na stronie tej zamieszczone są różne zbiory danych zebrane z innych serwisów

Bardziej szczegółowo

Odmienności podejścia terapeutycznego w rzadszych podtypach raka jajnika

Odmienności podejścia terapeutycznego w rzadszych podtypach raka jajnika Odmienności podejścia terapeutycznego w rzadszych podtypach raka jajnika Rak jajnika: nowe wyzwania diagnostyczno - terapeutyczne Warszawa, 15-16.05.2015 Dagmara Klasa-Mazurkiewicz Gdański Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Lek. Ewelina Anna Dziedzic. Wpływ niedoboru witaminy D3 na stopień zaawansowania miażdżycy tętnic wieńcowych.

Lek. Ewelina Anna Dziedzic. Wpływ niedoboru witaminy D3 na stopień zaawansowania miażdżycy tętnic wieńcowych. Lek. Ewelina Anna Dziedzic Wpływ niedoboru witaminy D3 na stopień zaawansowania miażdżycy tętnic wieńcowych. Rozprawa na stopień naukowy doktora nauk medycznych Promotor: Prof. dr hab. n. med. Marek Dąbrowski

Bardziej szczegółowo

Porównanie skuteczności i bezpieczeństwa schematów immunoterapii BeG w raku pęcherza moczowego

Porównanie skuteczności i bezpieczeństwa schematów immunoterapii BeG w raku pęcherza moczowego Lekarz Krzysztof Nowakowski Porównanie skuteczności i bezpieczeństwa schematów immunoterapii BeG w raku pęcherza moczowego Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych Promotor: prof. dr hab. n. med. Andrzej

Bardziej szczegółowo

Ocena wpływu nasilenia objawów zespołu nadpobudliwości psychoruchowej na masę ciała i BMI u dzieci i młodzieży

Ocena wpływu nasilenia objawów zespołu nadpobudliwości psychoruchowej na masę ciała i BMI u dzieci i młodzieży Ewa Racicka-Pawlukiewicz Ocena wpływu nasilenia objawów zespołu nadpobudliwości psychoruchowej na masę ciała i BMI u dzieci i młodzieży Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych PROMOTOR: Dr hab. n.

Bardziej szczegółowo

Czym jest medycyna personalizowana w kontekście wyzwań nowoczesnej onkologii?

Czym jest medycyna personalizowana w kontekście wyzwań nowoczesnej onkologii? Czym jest medycyna personalizowana w kontekście wyzwań nowoczesnej onkologii? Wykorzystanie nowych technik molekularnych w badaniach nad genetycznymi i epigenetycznymi mechanizmami transformacji nowotworowej

Bardziej szczegółowo

z Hsp90 w sposób bezpośredni. Ponadto pokazano, iż pomimo podobieństwa sekwencji CacyBP/SIP i Sgt1, białka te nie współzawodniczą ze sobą o wiązanie

z Hsp90 w sposób bezpośredni. Ponadto pokazano, iż pomimo podobieństwa sekwencji CacyBP/SIP i Sgt1, białka te nie współzawodniczą ze sobą o wiązanie Mgr Agnieszka Góral Dziedzina: nauki biologiczne Dyscyplina: biologia Otwarcie: 28.06.2013 r. Temat: Białko CacyBP/SIP: oddziaływanie z białkiem szoku cieplnego Hsp90 oraz rola w odpowiedzi komórek na

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka kliniczna chorych na raka jelita grubego

Charakterystyka kliniczna chorych na raka jelita grubego Lek. Łukasz Głogowski Charakterystyka kliniczna chorych na raka jelita grubego Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych Opiekun naukowy: Dr hab. n. med. Ewa Nowakowska-Zajdel Zakład Profilaktyki Chorób

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT GENETYKI I HODOWLI ZWIERZĄT POLSKIEJ AKADEMII NAUK W JASTRZĘBCU. mgr inż. Ewa Metera-Zarzycka

INSTYTUT GENETYKI I HODOWLI ZWIERZĄT POLSKIEJ AKADEMII NAUK W JASTRZĘBCU. mgr inż. Ewa Metera-Zarzycka INSTYTUT GENETYKI I HODOWLI ZWIERZĄT POLSKIEJ AKADEMII NAUK W JASTRZĘBCU mgr inż. Ewa Metera-Zarzycka Profil metaboliczny osocza krwi i wartość biologiczna mleka krów w gospodarstwach ekologicznych Praca

Bardziej szczegółowo

Epigenome - 'above the genome'

Epigenome - 'above the genome' e - 'above the genome' Wydziaª Matematyki i Informatyki UJ Instytut Informatyki 14 stycznia 2013 e Rysunek: ¹ródªo: http://learn.genetics.utah.edu/content/epigenetics/nutrition/ e Plan Genom 1 Genom e

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2012 Leczenie glejaków mózgu Załącznik nr 6 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 r.

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2012 Leczenie glejaków mózgu Załącznik nr 6 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 r. Załącznik nr 6 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 r. Nazwa programu: LECZENIE GLEJAKÓW MÓZGU ICD-10 C71 nowotwór złośliwy mózgu Dziedzina medycyny: Onkologia kliniczna,

Bardziej szczegółowo

Ocena immunologiczna i genetyczna białaczkowych komórek macierzystych

Ocena immunologiczna i genetyczna białaczkowych komórek macierzystych Karolina Klara Radomska Ocena immunologiczna i genetyczna białaczkowych komórek macierzystych Streszczenie Wstęp Ostre białaczki szpikowe (Acute Myeloid Leukemia, AML) to grupa nowotworów mieloidalnych,

Bardziej szczegółowo

Czy immunoterapia nowotworów ma racjonalne podłoże? Maciej Siedlar

Czy immunoterapia nowotworów ma racjonalne podłoże? Maciej Siedlar Czy immunoterapia nowotworów ma racjonalne podłoże? Maciej Siedlar Zakład Immunologii Klinicznej Katedra Immunologii Klinicznej i Transplantologii Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, oraz Uniwersytecki

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

Ocena znaczenia diagnostycznego wybranych zmian molekularnych genów FHIT i RARβ (region hot spot mutation ) w niedrobnokomórkowym raku płuca

Ocena znaczenia diagnostycznego wybranych zmian molekularnych genów FHIT i RARβ (region hot spot mutation ) w niedrobnokomórkowym raku płuca Ocena znaczenia diagnostycznego wybranych zmian molekularnych genów FHIT i RARβ (region hot spot mutation ) w niedrobnokomórkowym raku płuca Rak płuca jest najczęstszym nowotworem złośliwym na świecie.

Bardziej szczegółowo

Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF

Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF Agnieszka Gładysz Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF Katedra i Zakład Biochemii i Chemii Klinicznej Akademia Medyczna Prof.

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA PUBLICZNEGO TRANSPORTU ZBIOROWEGO W GMINIE ŚRODA WIELKOPOLSKA

OPTYMALIZACJA PUBLICZNEGO TRANSPORTU ZBIOROWEGO W GMINIE ŚRODA WIELKOPOLSKA Politechnika Poznańska Wydział Maszyn Roboczych i Transportu Inż. NATALIA LEMTIS OPTYMALIZACJA PUBLICZNEGO TRANSPORTU ZBIOROWEGO W GMINIE ŚRODA WIELKOPOLSKA Promotor: DR INŻ. MARCIN KICIŃSKI Poznań, 2016

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

października 2013: Elementarz biologii molekularnej. Wykład nr 2 BIOINFORMATYKA rok II

października 2013: Elementarz biologii molekularnej. Wykład nr 2 BIOINFORMATYKA rok II 10 października 2013: Elementarz biologii molekularnej www.bioalgorithms.info Wykład nr 2 BIOINFORMATYKA rok II Komórka: strukturalna i funkcjonalne jednostka organizmu żywego Jądro komórkowe: chroniona

Bardziej szczegółowo

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Genetyka ogólna wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii andw@ibb.waw.pl http://arete.ibb.waw.pl/private/genetyka/ 1. Gen to odcinek DNA odpowiedzialny

Bardziej szczegółowo

Tytuł rozprawy na stopień doktora nauk medycznych:

Tytuł rozprawy na stopień doktora nauk medycznych: Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Zakład Patologii Pracownia Medycyny Mitochondrialnej Al. Dzieci Polskich 20 04-730 Warszawa Tytuł rozprawy na stopień doktora nauk medycznych: Ocena parametrów stresu

Bardziej szczegółowo

Onkogeneza i zjawisko przejścia nabłonkowomezenchymalnego. Gabriel Wcisło Klinika Onkologii Wojskowego Instytutu Medycznego, CSK MON, Warszawa

Onkogeneza i zjawisko przejścia nabłonkowomezenchymalnego. Gabriel Wcisło Klinika Onkologii Wojskowego Instytutu Medycznego, CSK MON, Warszawa Onkogeneza i zjawisko przejścia nabłonkowomezenchymalnego raka jajnika Gabriel Wcisło Klinika Onkologii Wojskowego Instytutu Medycznego, CSK MON, Warszawa Sześć diabelskich mocy a komórka rakowa (Gibbs

Bardziej szczegółowo

Program. 10.00 10.15 Powitanie 10.15 10.45 Otwarcie Sympozjum Czego dokonaliśmy- dokąd zmierzamy Prof. D.Perek

Program. 10.00 10.15 Powitanie 10.15 10.45 Otwarcie Sympozjum Czego dokonaliśmy- dokąd zmierzamy Prof. D.Perek Czwartek, 05 listopada 2009 Program 10.00 10.15 Powitanie 10.15 10.45 Otwarcie Sympozjum Czego dokonaliśmy- dokąd zmierzamy Prof. D.Perek 10.45 11.00 Przerwa na kawę Sesja I 11.00 14.00 Przewodniczą: E.

Bardziej szczegółowo

Good Clinical Practice

Good Clinical Practice Good Clinical Practice Stowarzyszenie na Rzecz Dobrej Praktyki Badań Klinicznych w Polsce (Association for Good Clinical Practice in Poland) http://www.gcppl.org.pl/ Lecznicze produkty zaawansowanej terapii

Bardziej szczegółowo

GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY

GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY mgr Magdalena Pinkowicka WPŁYW TRENINGU EEG-BIOFEEDBACK NA POPRAWĘ WYBRANYCH FUNKCJI POZNAWCZYCH U DZIECI Z ADHD Rozprawa doktorska Promotor dr hab. n. med. Andrzej Frydrychowski,

Bardziej szczegółowo

INNOWACJE W LECZENIU CHORYCH NA RAKA PŁUCA Standaryzacja metod patomorfologicznych w diagnostyce raka płuca w Polsce i na świecie

INNOWACJE W LECZENIU CHORYCH NA RAKA PŁUCA Standaryzacja metod patomorfologicznych w diagnostyce raka płuca w Polsce i na świecie INNOWACJE W LECZENIU CHORYCH NA RAKA PŁUCA Standaryzacja metod patomorfologicznych w diagnostyce raka w Polsce i na świecie W.T. Olszewski Warszawa 21 03 2014 Złośliwe nowotwory nabłonkowe Squamous cell

Bardziej szczegółowo

OSI Physical Layer. Network Fundamentals Chapter 8. Version Cisco Systems, Inc. All rights reserved. Cisco Public 1

OSI Physical Layer. Network Fundamentals Chapter 8. Version Cisco Systems, Inc. All rights reserved. Cisco Public 1 OSI Physical Layer Network Fundamentals Chapter 8 Version 4.0 1 Warstwa fizyczna modelu OSI Network Fundamentals Rozdział 8 Version 4.0 2 Objectives Explain the role of Physical layer protocols and services

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

KOŁO NAUKOWE IMMUNOLOGII. Mikrochimeryzm badania w hodowlach leukocytów in vitro

KOŁO NAUKOWE IMMUNOLOGII. Mikrochimeryzm badania w hodowlach leukocytów in vitro KOŁO NAUKOWE IMMUNOLOGII Mikrochimeryzm badania w hodowlach leukocytów in vitro Koło Naukowe Immunolgii kolo_immunologii@biol.uw.edu.pl kolo_immunologii.kn@uw.edu.pl CEL I PRZEDMIOT PROJEKTU Celem doświadczenia

Bardziej szczegółowo

THE UNFOLDED PROTEIN RESPONSE

THE UNFOLDED PROTEIN RESPONSE THE UNFOLDED PROTEIN RESPONSE Anna Czarnecka Źródło: Intercellular signaling from the endoplasmatic reticulum to the nucleus: the unfolded protein response in yeast and mammals Ch. Patil & P. Walter The

Bardziej szczegółowo

Ekspresja czynnika transkrypcyjnego SOX18 w gruczolakoraku jelita grubego

Ekspresja czynnika transkrypcyjnego SOX18 w gruczolakoraku jelita grubego Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu PRACA DOKTORSKA Krzysztof Rogala Ekspresja czynnika transkrypcyjnego SOX18 w gruczolakoraku jelita grubego Promotor pracy: prof. dr hab. Piotr Dzięgiel

Bardziej szczegółowo

ScienceDirect. journal homepage:

ScienceDirect. journal homepage: polski przeglą d otorynolaryngologiczny 3 (2014) 254 258 Dostępne online www.sciencedirect.com ScienceDirect journal homepage: www.elsevier.com/locate/ppotor Streszczenie pracy doktorskiej/summary of doctoral

Bardziej szczegółowo

Czy mamy dowody na pozalipidoweefekty stosowania statyn?

Czy mamy dowody na pozalipidoweefekty stosowania statyn? Czy mamy dowody na pozalipidoweefekty stosowania statyn? Zbigniew Gaciong Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny Definicja Plejotropia,

Bardziej szczegółowo

Typ histopatologiczny

Typ histopatologiczny Typ histopatologiczny Wiek Stopieo zróżnicowania nowotworu Typ I (hormonozależny) Adenocarcinoma Adenoacanthoma Naciekanie przestrzeni naczyniowych Wielkośd guza Typ II (hormononiezależny) Serous papillary

Bardziej szczegółowo

Zmiany genetyczne indukują karcinogenezę i determinują fenotyp choroby Te same zmiany dotyczą PanIn i choroby zaawansowanej! U wszystkich: geny

Zmiany genetyczne indukują karcinogenezę i determinują fenotyp choroby Te same zmiany dotyczą PanIn i choroby zaawansowanej! U wszystkich: geny PDAC jest czwartą przyczyną zgonu z powodu nabłonkowych nowotworów złośliwych w świecie zachodnim Czas 5-cio letniego przeżycia jest bardzo niski -6% Siegel 2013, ale istnieją różnice w Europie Estonia

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

starszych na półkuli zachodniej. Typową cechą choroby jest heterogenny przebieg

starszych na półkuli zachodniej. Typową cechą choroby jest heterogenny przebieg STRESZCZENIE Przewlekła białaczka limfocytowa (PBL) jest najczęstszą białaczką ludzi starszych na półkuli zachodniej. Typową cechą choroby jest heterogenny przebieg kliniczny, zróżnicowane rokowanie. Etiologia

Bardziej szczegółowo

EXAMPLES OF CABRI GEOMETRE II APPLICATION IN GEOMETRIC SCIENTIFIC RESEARCH

EXAMPLES OF CABRI GEOMETRE II APPLICATION IN GEOMETRIC SCIENTIFIC RESEARCH Anna BŁACH Centre of Geometry and Engineering Graphics Silesian University of Technology in Gliwice EXAMPLES OF CABRI GEOMETRE II APPLICATION IN GEOMETRIC SCIENTIFIC RESEARCH Introduction Computer techniques

Bardziej szczegółowo

Pracownia Patologii Ogólnej i Neuropatologii, Katedra Pielęgniarstwa, Gdański Uniwersytet Medyczny

Pracownia Patologii Ogólnej i Neuropatologii, Katedra Pielęgniarstwa, Gdański Uniwersytet Medyczny POZAGONADALNE I POZACZASZKOWE GUZY GERMINALNE (EXTRAGONADAL GERM CELL TUMOR) Ewa IŜycka-Świeszewska Pracownia Patologii Ogólnej i Neuropatologii, Katedra Pielęgniarstwa, Gdański Uniwersytet Medyczny 1.

Bardziej szczegółowo

WOJSKOWY INSTYTUT MEDYCZNY. Agnieszka WALCZYK

WOJSKOWY INSTYTUT MEDYCZNY. Agnieszka WALCZYK WOJSKOWY INSTYTUT MEDYCZNY Agnieszka WALCZYK Analiza porównawcza wpływu aktywującej mutacji p.v600e w genie BRAF na przebieg kliniczny raka brodawkowatego tarczycy o różnym stopniu zaawansowania choroby

Bardziej szczegółowo

The shape of and the challenges for the Polish EO sector initial findings of the SEED EO project

The shape of and the challenges for the Polish EO sector initial findings of the SEED EO project The shape of and the challenges for the Polish EO sector initial findings of the SEED EO project Drugie Forum Obserwacji Ziemi Ministerstwo Rozwoju Warszawa, 4 lipca 2016 2 Zadania projektu Stworzenie

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA. Wydział Zarządzania ROZPRAWA DOKTORSKA. mgr Marcin Chrząścik

POLITECHNIKA WARSZAWSKA. Wydział Zarządzania ROZPRAWA DOKTORSKA. mgr Marcin Chrząścik POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Zarządzania ROZPRAWA DOKTORSKA mgr Marcin Chrząścik Model strategii promocji w zarządzaniu wizerunkiem regionu Warmii i Mazur Promotor dr hab. Jarosław S. Kardas, prof.

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka i leczenie czerniaka. Dr n. med. Jacek Calik

Profilaktyka i leczenie czerniaka. Dr n. med. Jacek Calik Profilaktyka i leczenie czerniaka Dr n. med. Jacek Calik Czerniaki Czerniaki są grupą nowotworów o bardzo zróżnicowanej biologii, przebiegu i rokowaniu. Nowotwory wywodzące się z melanocytów. Pochodzenie

Bardziej szczegółowo

Maria Szczotka ROZPRAWA HABILITACYJNA

Maria Szczotka ROZPRAWA HABILITACYJNA Maria Szczotka ZASTOSOWANIE CYTOMETRII PRZEPŁYWOWEJ DO OCENY EKSPRESJI BIAŁKA gp51 WIRUSA ENZOOTYCZNEJ BIAŁACZKI BYDŁA (BLV) W LIMFOCYTACH ZAKAŻONYCH ZWIERZĄT ROZPRAWA HABILITACYJNA RECENZENCI: prof. dr

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy kontroli rozwoju roślin. Rafał Archacki

Mechanizmy kontroli rozwoju roślin. Rafał Archacki Mechanizmy kontroli rozwoju roślin Rafał Archacki Drzewo życia pozycja roślin i zwierząt http://5e.plantphys.net/article.php?ch=t&id=399 Ewolucja roślin ewolucja procesu rozmnażania i rozwoju http://5e.plantphys.net/article.php?ch=t&id=399

Bardziej szczegółowo

Koszty leczenia nowotworów złośliwych szyjki macicy w Polsce w latach na przykładzie województwa śląskiego

Koszty leczenia nowotworów złośliwych szyjki macicy w Polsce w latach na przykładzie województwa śląskiego Koszty leczenia nowotworów złośliwych szyjki macicy w Polsce w latach 2011-2012 na przykładzie województwa śląskiego Treatment costs of malignant cervical cancer in Poland in 2011-2012 the case of Silesian

Bardziej szczegółowo

European Crime Prevention Award (ECPA) Annex I - new version 2014

European Crime Prevention Award (ECPA) Annex I - new version 2014 European Crime Prevention Award (ECPA) Annex I - new version 2014 Załącznik nr 1 General information (Informacje ogólne) 1. Please specify your country. (Kraj pochodzenia:) 2. Is this your country s ECPA

Bardziej szczegółowo

Epigenetyczna regulacja ekspresji genów w trakcie rozwoju zwierząt i roślin

Epigenetyczna regulacja ekspresji genów w trakcie rozwoju zwierząt i roślin Epigenetyczna regulacja ekspresji genów w trakcie rozwoju zwierząt i roślin Rozwój jest z natury epigenetyczny te same geny w różnych tkankach i komórkach utrzymywane są w stanie aktywnym lub wyciszonym

Bardziej szczegółowo

Tychy, plan miasta: Skala 1: (Polish Edition)

Tychy, plan miasta: Skala 1: (Polish Edition) Tychy, plan miasta: Skala 1:20 000 (Polish Edition) Poland) Przedsiebiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne (Katowice Click here if your download doesn"t start automatically Tychy, plan miasta: Skala 1:20 000

Bardziej szczegółowo

Application Layer Functionality and Protocols

Application Layer Functionality and Protocols Application Layer Functionality and Protocols Network Fundamentals Chapter 3 Version 4.0 1 Application Layer Functionality and Protocols Network Fundamentals Rozdział 3 Version 4.0 2 Objectives Define

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

What our clients think about us? A summary od survey results

What our clients think about us? A summary od survey results What our clients think about us? A summary od survey results customer satisfaction survey We conducted our audit in June 2015 This is the first survey about customer satisfaction Why? To get customer feedback

Bardziej szczegółowo

STRESZCZENIE / ABSTRACT

STRESZCZENIE / ABSTRACT STRESZCZENIE / ABSTRACT Wstęp: Rtęć jest metalem o silnym działaniu neuro, nefro i hepatotoksycznym oraz zwiększającym ryzyko chorób układu krążenia. Pracownicy zatrudnieni w zakładach przemysłowych wykorzystujących

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski Mateusz Romanowski Wpływ krioterapii ogólnoustrojowej na aktywność choroby i sprawność chorych na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa ROZPRAWA DOKTORSKA Promotor: Dr hab., prof. AWF Anna Straburzyńska-Lupa

Bardziej szczegółowo

OSI Data Link Layer. Network Fundamentals Chapter 7. Version Cisco Systems, Inc. All rights reserved. Cisco Public 1

OSI Data Link Layer. Network Fundamentals Chapter 7. Version Cisco Systems, Inc. All rights reserved. Cisco Public 1 OSI Data Link Layer Network Fundamentals Chapter 7 Version 4.0 1 Warstwa Łącza danych modelu OSI Network Fundamentals Rozdział 7 Version 4.0 2 Objectives Explain the role of Data Link layer protocols in

Bardziej szczegółowo

SubVersion. Piotr Mikulski. SubVersion. P. Mikulski. Co to jest subversion? Zalety SubVersion. Wady SubVersion. Inne różnice SubVersion i CVS

SubVersion. Piotr Mikulski. SubVersion. P. Mikulski. Co to jest subversion? Zalety SubVersion. Wady SubVersion. Inne różnice SubVersion i CVS Piotr Mikulski 2006 Subversion is a free/open-source version control system. That is, Subversion manages files and directories over time. A tree of files is placed into a central repository. The repository

Bardziej szczegółowo

Chronotyp i struktura temperamentu jako predyktory zaburzeń nastroju i niskiej jakości snu wśród studentów medycyny

Chronotyp i struktura temperamentu jako predyktory zaburzeń nastroju i niskiej jakości snu wśród studentów medycyny WYDZIAŁ LEKARSKI Chronotyp i struktura temperamentu jako predyktory zaburzeń nastroju i niskiej jakości snu wśród studentów medycyny Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych lek. Łukasz Mokros Praca

Bardziej szczegółowo

Udział czynników demograficznych w kształtowaniu wyników leczenia raka jajnika na podstawie materiału Gdyńskiego Centrum Onkologii

Udział czynników demograficznych w kształtowaniu wyników leczenia raka jajnika na podstawie materiału Gdyńskiego Centrum Onkologii Lek. med. Andrzej Kmieć Udział czynników demograficznych w kształtowaniu wyników leczenia raka jajnika na podstawie materiału Gdyńskiego Centrum Onkologii Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych Zakład

Bardziej szczegółowo

Karpacz, plan miasta 1:10 000: Panorama Karkonoszy, mapa szlakow turystycznych (Polish Edition)

Karpacz, plan miasta 1:10 000: Panorama Karkonoszy, mapa szlakow turystycznych (Polish Edition) Karpacz, plan miasta 1:10 000: Panorama Karkonoszy, mapa szlakow turystycznych (Polish Edition) J Krupski Click here if your download doesn"t start automatically Karpacz, plan miasta 1:10 000: Panorama

Bardziej szczegółowo

prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie

prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie Sekwencyjność występowania zaburzeń molekularnych w niedrobnokomórkowym raku płuca

Bardziej szczegółowo

1. Lista publikacji wchodzących w skład rozprawy

1. Lista publikacji wchodzących w skład rozprawy 1. Lista publikacji wchodzących w skład rozprawy a) Toma A, Widłak W, Vydra N (2012) Rola czynnika transkrypcyjnego HSF1 w procesie nowotworzenia. Postępy Biologii Komórki 39(2):269 288 b) Vydra N, Toma

Bardziej szczegółowo

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Połączenia komórek

Bardziej szczegółowo

Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF)

Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF) Gliwice, Poland, 28th February 2014 Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF) Krzysztof A. Cyran The project has received Community research funding under the 7th Framework

Bardziej szczegółowo

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Kierunek Elektronika i Telekomunikacja, Studia II stopnia Specjalność: Systemy wbudowane Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Mgr Paweł Musiał. Promotor Prof. dr hab. n. med. Hanna Misiołek Promotor pomocniczy Dr n. med. Marek Tombarkiewicz

Mgr Paweł Musiał. Promotor Prof. dr hab. n. med. Hanna Misiołek Promotor pomocniczy Dr n. med. Marek Tombarkiewicz Mgr Paweł Musiał Porównanie funkcjonowania podstawow-ych i specjalistycznych Zespołów Ratownictwa Medycznego na przykładzie Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Staszowie Rozprawa

Bardziej szczegółowo

TERAPIA GENOWA. dr Marta Żebrowska

TERAPIA GENOWA. dr Marta Żebrowska TERAPIA GENOWA dr Marta Żebrowska Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki, Zakładu Biochemii Farmaceutycznej, Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Źródło zdjęcia: httpblog.ebdna.plindex.phpjednoznajwiekszychzagrozenludzkosciwciazniepokonane

Bardziej szczegółowo

Wykład 5. Remodeling chromatyny

Wykład 5. Remodeling chromatyny Wykład 5 Remodeling chromatyny 1 Plan wykładu: 1. Przebudowa chromatyny 2. Struktura, funkcje oraz mechanizm działania kompleksów remodelujących chromatynę 3. Charakterystyka kompleksów typu SWI/SNF 4.

Bardziej szczegółowo

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company Im not found /sites/eneacsr2012.mess-asp.com/themes/eneacsr2012/img/enea.jpg Employt Capital Group is one of the largest companies in the energy industry. Therefore it has an influence, as an employer,

Bardziej szczegółowo

Guzy zarodkowe jąder czego możemy dowiedzieć się od patologa?

Guzy zarodkowe jąder czego możemy dowiedzieć się od patologa? Guzy zarodkowe jąder czego możemy dowiedzieć się od patologa? Marcin Ligaj Zakład Patologii Centrum Onkologii w Warszawie Diagnostyka patomorfologiczna 1. Ocena wycinków z biopsji chirurgicznej jądra pacjenci

Bardziej szczegółowo

WARSZAWSKI UN1WERSYTET MEDYCZNY MEDICAL UNIVERSITY OF WARSAW

WARSZAWSKI UN1WERSYTET MEDYCZNY MEDICAL UNIVERSITY OF WARSAW WARSZAWSKI UN1WERSYTET MEDYCZNY Centrum Biostruktury tel.: 0-22-599-21-99, fax: 0-22-599-21-94 e-mail: immunologiagwum.edu.pl Warszawa, 28 listopad 2012 r. Szanowny Pan Prof. dr hab. Wojciech Froncisz

Bardziej szczegółowo

Rola czynnika transkrypcyjnego Grainyhead-like 1 w rozwoju nowotworów skóry typu kolczystokomórkowego

Rola czynnika transkrypcyjnego Grainyhead-like 1 w rozwoju nowotworów skóry typu kolczystokomórkowego Mgr Michał Mlącki Dziedzina: nauki biologiczne Dyscyplina: biologia Wszczęcie: 17.01.2014 r. Temat: Rola czynnika transkrypcyjnego Grainyhead-like 1 w rozwoju nowotworów skóry typu kolczystokomórkowego

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Medyczny w Łodzi. Wydział Lekarski. Jarosław Woźniak. Rozprawa doktorska

Uniwersytet Medyczny w Łodzi. Wydział Lekarski. Jarosław Woźniak. Rozprawa doktorska Uniwersytet Medyczny w Łodzi Wydział Lekarski Jarosław Woźniak Rozprawa doktorska Ocena funkcji stawu skokowego po leczeniu operacyjnym złamań kostek goleni z uszkodzeniem więzozrostu piszczelowo-strzałkowego

Bardziej szczegółowo

PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE

PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE FORUM BRANŻOWYCH ORGANIZACJI GOSPODARCZYCH PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE SZANSA DLA INNOWACJI CZY ZAGROŻENIE DLA GOSPODARKI? STANOWISKO PRZEMYSŁU ANDRZEJ WERKOWSKI PRZEWODNICZĄCY FORUM CO2 WARSZAWA,

Bardziej szczegółowo