ROZWÓJ KART ZBLI ENIOWYCH W KONTEK CIE POTRZEB KLIENTÓW BANKÓW DETALICZNYCH MAŁGORZATA KIE EL

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ROZWÓJ KART ZBLI ENIOWYCH W KONTEK CIE POTRZEB KLIENTÓW BANKÓW DETALICZNYCH MAŁGORZATA KIE EL"

Transkrypt

1 ROZWÓJ KART ZBLI ENIOWYCH W KONTEK CIE POTRZEB KLIENTÓW BANKÓW DETALICZNYCH MAŁGORZATA KIE EL Streszczenie Celem artykułu jest identyfikacja kart zbli eniowych, jako innowacji produktowej w bankowo ci detalicznej, w kontek cie korzy ci, jakie niesie dla u ytkowników oraz w powi zaniu z ich potrzebami. W artykule została wyja niona istota kart zbli- eniowych, jako formy płatno ci mobilnych, ich zalety i wady, formuła działania z uwzgl dnieniem relacji partnerskich w tym obszarze. Zdiagnozowano potrzeby i oczekiwania klientów docelowych oraz ich obawy wobec tej nowoczesnej formy płatno ci. Identyfikacji poddany został te potencjał rynku, na tle popularno ci płatno ci bezgotówkowych w ród klientów detalicznych. Badania wykorzystuj ce ródła wtórne pozwoliły ustali, e wzrost zainteresowania kartami zbli eniowymi jest w du ej mierze mo liwy dzi ki pokonaniu oporów i obaw, tkwi cych w wiadomo ci cz ci klientów. Słowa kluczowe: płatno ci mobilne, karty zbli eniowe, innowacje bankowe, potrzeby klientów 1. Wprowadzenie Zmieniaj ce si potrzeby nabywców, którzy coraz cz ciej szukaj wygodnych i prostych form korzystania z produktów bankowych spowodowały, i coraz wi cej banków na polskim rynku rozwija ofert kart zbli eniowych, jako nowoczesnej formy płatno ci. Karty te wykorzystuj nowoczesne technologie, co pozwala na dostarczenie nabywcom poszukiwanych korzy ci oraz przyczynia si do zaspokojenia potrzeb indywidualnych klientów banków. Jednak rozwój tego typu płatno ci mobilnych jest uzale niony m.in. od wzrostu liczby punktów obsługuj cych karty bezstykowe. Jednocze nie, z uwagi na znaczny stopie innowacyjno ci tych produktów, jest te silnie uwarunkowany stopniem akceptacji ze strony odbiorców. Zwłaszcza, e płatno ci bezgotówkowe, wci nie s preferowane przy realizacji zakupów, przez znaczn cz społecze stwa. Ze wzgl du na znaczenie tej problematyki istotne jest jej przybli enie. Celem artykułu jest identyfikacja kart zbli eniowych, jako innowacji produktowej w bankowo ci detalicznej, w kontek cie korzy ci dla u ytkowników oraz ich potrzeb. W artykule przyj to zało enie, e warunkiem pełnego rozwój tej formy płatno ci jest, oprócz post puj cego wzrostu liczby punktów akceptuj cych t technologi, tak e wzrost wiadomo korzy ci, jakie daje ta innowacja, co pozwoli klientom pokona opory przed płatno ciami bezgotówkowymi. Dla weryfikacji tej hipotezy wykorzystano metod dokumentacyjn, opart na krytycznej analizie ródeł wtórnych, pochodz cych z badanego sektora z ostatnich kilku lat.

2 248 Rozwój kart zbli eniowych w kontek cie potrzeb klientów banków detalicznych 2. Karty zbli eniowe jako forma płatno ci mobilnych formuła działania oraz zalety i wady Karty zbli eniowe lub okre lane inaczej bezstykowymi to rodzaj kart płatniczych, które opieraj si na innowacyjnych rozwi zaniach przy ich obsłudze, wzgl dem klasycznego pieni dza plastikowego. Karty takie działaj dzi ki chipowi, który jest umieszczony w sztucznym tworzywie. Za jego pomoc, w technologii radiowej, nast puje komunikacja z czytnikiem. Dla bezpiecze stwa wła ciciela karty, poł czenie jest odpowiednio szyfrowane. Punkty akceptuj ce płatno ci zbli eniowe s oznaczone specjalnymi symbolami i zaopatrzone w odpowiednie czytniki. Klient płac c za pomoc takiej karty nie musi podawa jej sprzedawcy, który zwykle umieszcza kart w terminalu, ani te wprowadza numeru PIN (do okre lonej kwoty). Aby płatno została zrealizowana sprzedawca uruchamia czytnik zbli eniowy (wprowadzaj c kwot na terminalu lub akceptacj rachunku z kasy fiskalnej), a klient przybli a kart do terminala na odległo ok.2 5 cm na krótki czas (kilka sekund). Po przeprowadzeniu transakcji urz dzenie informuje sygnałem d wi kowym o pobraniu nale no ci. Ta innowacja daje u ytkownikom alternatyw dla płatno ci gotówkowych przy dokonywaniu tzw. mikropłatno ci. Pojawiaj si one przy okazji codziennych, drobnych zakupów, np. biletów komunikacji miejskiej, prasy, kawy, jedzenia typu fast food, benzyny. Zakupy takie wymagaj zwykle niewielkich opłat, cho s realizowane cz sto. Przy kartach zbli eniowych nie ma limitu ilo ciowego dokonywania płatno ci, a ustalony jest tylko limit warto ci transakcji zbli eniowych, dla których nie trzeba potwierdza płatno ci numerem PIN. W Europie limit wynosi zwykle 20 Euro, w Polsce 50 zł, w Wielkiej Brytanii jest to 10 funtów, a w Stanach Zjednoczonych 25 dolarów. Odst p czasu pomi dzy jedn a drug transakcj zbli eniow nie ma znaczenia. Karta jest gotowa do u ycia zaraz po pozytywnym zako czeniu jednej transakcji 1. Przy kwotach wy szych klient musi potwierdzi płatno kodem PIN lub podpisem na potwierdzeniu transakcji rodzaj zabezpieczenia przy regulowaniu wy szych kwot, jest uzale niony od rodzaju karty. Ze wzgl du na bezpiecze stwo zwykle ka dy bank ustala indywidualne limity transakcji zbli eniowych, po przekroczeniu których konieczne jest przeprowadzenie standardowej transakcji. W ród zalet kart zbli eniowych niew tpliwie mo na wymieni oszcz dno czasu. Korzystaj c z nich klient nie musi szuka drobnych pieni dzy, ani numeru PIN. Nie trzeba te czeka na autoryzacj karty oraz wydruk paragonu i potwierdzenia z terminalu z centrum rozliczeniowym, bo płatno ci dokonywane s najcz ciej w trybie off-line. Istotn korzy ci jest te wygoda. Klient nie musi mie przy sobie gotówki, podawa numeru PIN, ani podpisywa paragonu przy niskich kwotach (do 50 zł). Ponadto karty bezstykowe maj wspiera rozwój tzw. mikropłatno ci, czyli takich, przy których płaci si niewielkie sumy, podczas gdy zwyczajn kart mo na zwykle płaci dopiero powy ej 10 a nawet 20 zł. Wynika to z faktu, e transakcje o niskiej warto ci s nieopłacalne dla sklepów, z uwagi na wysoko opłat za poł czenia telefoniczne i opłat interchange, które obni aj znacznie mar sprzedawcy. Plusem karty jest te jej łatwa obsługa płatno jest dokonana po zbli eniu karty do czytnika. Nowoczesna technologia zbli eniowa powinna tak e zapewnia klientom bezpiecze stwo. Chip, w który wyposa ona jest karta, działa tylko w niewielkiej odległo ci od czytnika co uniemo liwia przechwycenie informacji przez osoby postronne (np. za pomoc czytnika fal radiowych) czy dokonanie przypadkowej transakcji, gdy karta jest w portfelu. Ponadto podczas płat- 1

3 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 50, no ci zbli eniowej karta cały czas pozostaje w r kach u ytkownika, gdy nie musi by przekazywana sprzedawcy. Ogranicza to ryzyko tzw. skimmingu czyli nieuprawnionego skopiowania danych z karty. Dla zwi kszenia bezpiecze stwa płatno ci o wi kszej warto ci s dodatkowo zabezpieczane. Pomimo korzy ci, karty te nios te z sob pewne zagro enia. Głównie dotycz one kwestii bezpiecze stwa. Zało eniem tej innowacji jest ułatwianie dokonywania drobnych transakcji, które nie powinny by atrakcyjne dla złodziei. Jednak trzeba pami ta, e przy zgubieniu karty, kto niepowołany mo e bez problemu u y jej kilkakrotnie w dopuszczalnym przedziale płatno ci, dopóki wła ciciel nie zastrze e karty. Bior c pod uwag, e nie zawsze nast puje to od razu, straty finansowe mog by znaczne, a składane reklamacje, banki nie zawsze rozpatruj korzystnie dla wła ciciela karty 2. Pewnym rozwi zaniem dla osób, które boj si tego typu strat, jest wykupienie dodatkowego ubezpieczenia. Teoretycznie jest te mo liwe technicznie sczytanie informacji zawartych na karcie, jak równie przeprowadzenie płatno ci bez zgody wła ciciela karty. Trzeba pami ta, e w lad za post pem technologicznym, rozwijaj si te umiej tno ci osób ze wiata przest pczego, szukaj cych sposobów na obej cie zabezpiecze wprowadzanych przez banki. Przywołuje si te argument, e kart bezstykow mo na odczyta z odległo ci wi kszej ni kilka centymetrów, co teoretycznie daje mo liwo stworzenia systemu bramek, które ledz c posiadacza karty, pokazuj zachowania konsumentów, dostarczaj c cennych informacji dla firm, czy wr cz daj c mo liwo kontroli obywateli 3. Znacznym mankamentem przy wykorzystywaniu kart zbli eniowych jest obecnie wci relatywnie mała ilo punktów handlowych i usługowych, gdzie s one akceptowane. W odpowiednie terminale zaopatrzone s zwłaszcza wielkomiejskie sieci handlowe. Ich ilo, pocz tkowo ograniczona, sukcesywnie i dynamicznie si zwi ksza (wi cej na ten temat w pkt. 5). W ród podmiotów, gdzie mo na ju korzysta z tej technologii wymienia si obecnie: sie Empik, saloniki prasowe Kolporter, restauracje coffeeheaven, McDonalds, Smyk, perfumerie Douglas, sklepy sieci Venezia i Kakadu, sieci kin Cinema City i Mulikino, ksi garnie Matras, stacje paliw Shell, sklepy komputerowe Sferis. Zdecydowanie rzadziej mo na je spotka w osiedlowych sklepikach, gdzie klienci cz ciej kupuj mniejsze ilo ci produktów codziennego zakupu, np. nabiał, pieczywo, pras. Wyj tkiem s sklepy abka, które jako jedne z pierwszych przyj ły t nowoczesn technologi, daj c tym samym mo liwo wyboru sposobu płatno ci. Kolejne podmioty z tej bran y, które wprowadziły mo liwo u ycia kart zbli eniowych to Fresh Market, delikatesy MiniEuropa, BOMI, a tak- e Euro-apteka. Płatno ci takie s stopniowo uruchamiane przez Eurest i Sodexo, które prowadz m.in. sieci placówek gastronomicznych. Od marca 2011r. mo na płaci za pomoc takich kart tak- e w sklepach w całej Polsce nale cych do sieci Ultimate Fashion m.in. Aldo, Esprit, Mexx, Mango, New Look, Hugo Boss, River Island, Wallis. Do akceptacji zbli eniowych kart przygotowuj si drogerie Rossmann, supermarkety Carrefour oraz delikatesy Piotr i Paweł. Ponadto t form płatno ci mo na posługiwa si tak e na niektórych stadionach sportowych Ekstraklasy (np. klubów GKS Bełchatów, Lechia Gda sk, MKS Odra Wodzisław, Polonia Bytom, Polonia Warszawa czy Ruch Chorzów) oraz imprezach muzycznych. W 2010 r. karty w technologii Master- 2 Według prawa, w razie u ycia karty przez nieuprawnion osob wła ciciel odpowiada za transakcje o równowarto ci 150 euro, czyli ok. 600 zł. 3

4 250 Rozwój kart zbli eniowych w kontek cie potrzeb klientów banków detalicznych Card PayPass były tak e oficjalnym rodkiem płatniczym podczas 7 festiwali muzycznych i filmowych, np. Selector Festival, Heineken Open er, Coke Live Music, Off Festival, Smooth Festival, Era Nowe Horyzonty. W trakcie ich trwania dokonano setek tysi cy transakcji. Karta zbli eniowa nie musi słu y wył cznie do płacenia. Zastosowany w karcie mikroprocesor pozwala ł czy funkcj płatnicz z innymi. Przykładem mo e by Citibank, który wprowadził do oferty kart poł czon z warszawskim biletem miejskim. Bank Zachodni WBK wydaje z kolei karty szkolne, które oprócz funkcji płacenia pozwalaj na kontrol osób wchodz cych i wychodz cych ze szkoły 4. Technologia bezstykowa jest od kilku lat wykorzystywana przez dwie organizacje płatnicze MasterCard PayPass, który ma karty nieco bardziej elastyczne ni rozwi zania drugiego podmiotu Visy PayWave. Karty te, oprócz technologii zbli eniowej, posiadaj mikroprocesor w standardzie EMV oraz pasek magnetyczny S to zarówno zwykłe karty debetowe, jak i te kredytowe, a tak e karty przedpłacone, czyli takie które ładuje si okre lon kwot gotówki. Funkcjonuje ona nie tylko w przypadku kart płatniczych, ale tak e innych urz dzeniach wyposa onych w chip, np. telefony komórkowe, zegarki, breloczki do kluczy. W ramach płatno ci mobilnych nowym dynamicznie rozwijaj cym si nurtem jest technologia NFC (Near Field Communition), czyli płatno ci telefonem komórkowym, gdzie karta SIM jest równocze nie kart płatnicz. W maju 2010r. operator sieci Era, bank Inelligo i MasterCard, rozpocz ły w Polsce czteromiesi czny program pilota owy dla tego typu płatno ci. Jego uczestnicy otrzymali telefony Samsung Avila, wyposa one wła nie w technologi, która pozwala dokonywa transakcji zbli eniowych. Podobn akcj przeprowadził operator sieci Orange we współpracy z Bankiem Zachodnim WBK i organizacj MasterCard Korzystanie z płatno ci bezgotówkowych w Polsce Jak wynika z raportu firmy McKinsey Payment Profit Pool Model z 2005 r., w przypadku gospodarstw domowych w Polsce, a 98% płatno ci zwi zanych z ich funkcjonowaniem (m.in. opłaty, codzienne zakupy itp.) była dokonywanych w gotówce. Był to najgorszy wska nik z grupy dziewi ciu krajów europejskich. Przed Polsk znalazły si Hiszpania i Włochy (93%), a najni szy wska nik miały w tej statystyce Wielka Brytania (72%) i Francja (70%) 6. W porównaniu z krajami Unii Europejskiej w Polsce nadal za pomoc kart płatniczych dokonywanych jest stosunkowo niewiele transakcji (wska nik nie uwzgl dnia operacji podj cia gotówki). W 2009 r. liczba transakcji bezgotówkowych na 1 mieszka ca wyniosła w Polsce 18,5, dla porównania redniej dla UE wynosi 62,98, a dla strefy Euro 58,13. Jednak mimo tak wyra nej dysproporcji mi dzy Polsk a redni dla Unii Europejskiej nale y stwierdzi, e poziom liczby transakcji kartami w Polsce szybko wzrasta. Dla porównania w 2006 r. w Polsce przeci tny mieszkaniec dokonywał tylko 9,3 płatno ci kartami płatniczymi; w 2007 r. 12,1 płatno ci; w roku ,1; a w 2009 r. ju 18,5 płatno ci. Oznacza to wzrost o 99% wzgl dem 2006 roku. wiadczy to o tym, i Polacy coraz ch tniej u ywaj kart płatniczych pomimo wci rozwijaj cej si sieci terminali POS i relatywnie ni szej liczby kart w portfelach. Odzwierciedlaj to dane 4 6.html ( ;) Gazeta Bankowa, nr 30 z 2008 r.

5 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 50, w krajach unijnych liczba kart płatniczych przypadaj ca na 1 mieszka ca była rednio o 66,7% wy sza ni w Polsce (wg danych za 2009 r.). O tym, e jeste my na pocz tku intensyfikacji stopnia wykorzystania bezgotówkowych instrumentów płatniczych w naszym kraju wiadczy fakt, e na jednego Polaka w 2009 r. przypadało tylko 54 takich transakcji, podczas gdy rednia UE wynosi 164 transakcje, a rednia dla Strefy Euro 176 transakcji 7. Badania opinii publicznej przeprowadzone na zlecenie NBP, przez SMG KRC we wrze niu 2007 r., wskazuj, e wci dominuj c form dokonywania zapłaty w naszym kraju jest gotówka. W zale no ci od rodzaju punktu handlowo-usługowego odsetek wskaza dla niej wahał si w przedziale od 67,2% (w sklepach RTV/AGD) do 97,8% (w mniejszych sklepach spo ywczych). Na drugim miejscu znalazły si karty płatnicze (karta debetowa, kredytowa i obci eniowa), które klienci najcz ciej wykorzystuj przy zapłacie w supermarketach (30,2%), na stacjach benzynowych (28,5%) oraz w sklepach RTV i AGD (19,5%). Płatno telefonem komórkowym pojawiła si jako znikomy odsetek wskaza przy płatno ciach w małych sklepach spo ywczych (0,1%) oraz w supermarketach (0,2%) 8. Kart bankow klienci wci u ywaj zwykle do wypłacania gotówki z bankomatu. Badania ankietowe D.Maison, wykonane na zlecenie NBP, pokazuj, e takie wykorzystanie kart zadeklarowali prawie wszyscy posiadacze aktywnych kart (98%) 9. Drugie w kolejno ci jest płacenie kart za zakupy lub usługi (86% osób) 10. Cz ste u ywanie kart płatniczych do płacenia zadeklarowało 54% posiadaczy aktywnych kart, co stanowi około 30% populacji Polaków. Pomimo powszechno ci wydawania kart posiadaczom kont, to s one wci relatywnie rzadko u ywane. W ród u ytkowników kart tylko 36% osób deklaruje, e cz ciej płaci kart ni gotówk, a w tym tylko 10%, e zdarza im si to zdecydowanie cz ciej, co wiadczy o tym, e wci tradycyjne formy regulowania płatno ci s bardziej popularne. Do cz stszego korzystania z kart płatniczych osoby posiadaj ce konto skłoniłyby przede wszystkim korzystniejsze warunki cenowe przy płaceniu kart (76%) oraz wi ksza dost pno miejsc, gdzie mo na płaci kart (68%). Pewne znaczenie ma tak e mo liwo płacenia kart ka dej kwoty, bez minimalnych limitów (53%). Wyst puje te zale no mi dzy korzystaniem z karty a sytuacj w jakiej dokonuje si zakupu oraz wysoko ci płaconej kwoty. A 95% badanych płaci kartami, realizuj c wi ksze zakupy w du ych sklepach. Przy zakupie dóbr trwałego u ytku kart u ywało 79% ankietowanych, przy zakupie ubra i paliwa na stacjach benzynowych odpowiednio 72% i 70% osób. W przypadku małych sklepów oraz korzystania z usług cz sto u ywania karty jest wyra nie mniejsza. Według bada 48% nigdy nie płaci kart, co mo e by zdeterminowane z jednej strony ni szymi kwotami rachunków, jak i brakiem mo liwo ci płacenia bezgotówkowego. Wyra n granic mi dzy płatno ciami gotówkowymi i bezgotówkowymi jest kwota 50zł. Poni ej tej warto ci u ycie karty zadeklarowało tylko 26%. Dla porównania przy płatno ci za kwoty w przedziale 50zł a 100zł kart u ywa 61% badanych, a dla kwot mi dzy zł a 7 Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2009 rok, NBP, Warszawa stycze 2011, s.15 i 19-20, Polasik M., Maciejewski K., Innowacyjne usługi płatnicze w Polsce i na wiecie, czerwiec 2008 r., s Maison D.: Postawy Polaków wobec obrotu bezgotówkowego, Raport przygotowany dla NBP, Warszawa, 15 marca 2010, s Warto nadmieni, e a 55% badanych uwa a, e płacenie kart jest wygodniejsze ni płacenie gotówk, jednocze nie prawie tyle samo (51%) s dzi, e wypłacanie pieni dzy z bankomatu jest niebezpieczne.

6 252 Rozwój kart zbli eniowych w kontek cie potrzeb klientów banków detalicznych 78%. Przy tych tendencjach w zachowaniach klientów, wła nie karty zbli eniowe mog by dobr odpowiedzi na ich potrzeby, wypełniaj c powstaj c luk Oczekiwania i obawy klientów banków detalicznych wobec bezgotówkowych form płatno ci U ytkownicy klasycznych kart, korzystaj cy z płatno ci bezgotówkowych, doceniaj zwykle mo liwo dokonywania wi kszych zakupów, bez konieczno ci posiadania przy sobie znacznej gotówki, oraz wygod wynikaj c z mo liwo ci dokonywania nieplanowanych zakupów. Ta druga potrzeba w powi zaniu z oczekiwaniem szybko ci dokonania transakcji staj szczególnie istotne dla osób korzystaj cych z kart zbli eniowych. To, e technologia zbli eniowa gwarantuje szybko i wygod transakcji w ró norodnych, codziennych sytuacjach, potwierdzaj badania. W 2005 r., na zlecenie Smart Card Alliance, przeprowadzono pomiary szybko ci dokonywania płatno ci z zastosowaniem ró nych metod. Ich wyniki pokazuj, e najdłu ej trwała rednia płatno gotówk 33,7 sekundy, transakcja kart płatnicz z podpisem zaj ła 26,7 sekundy, a płatno bezstykow kart mikroprocesorow 12,5 sekundy. Zbli one badania przeprowadził MasterCard w Polsce w 2008 r. Uzyskano podobne wyniki, chocia płatno gotówk była w Polsce szybsza od płatno ci tradycyjn kart płatnicz. Płatno normaln kart płatnicz zajmowała 26 sekund, gotówk 19 sekund, kart zbli eniow PayPass przy weryfikacji PINu około 18 sekund, a transakcja t sam kart bez sprawdzenia PINu zaledwie 5 sekund 12. Produkty wykorzystuj ce technologi zbli eniow karty, ale tak e naklejki na telefon czy brelok, z uwagi na ich cechy funkcjonalne i korzy ci jakie nios dla u ytkownika, s bardzo atrakcyjne zwłaszcza dla amatorów nowinek, zwolenników nowo ci. Z tego wzgl du pierwszymi klientami, w ród których ro nie zainteresowanie t form płatno ci, s zwłaszcza ludzie młodzi, interesuj cy si nowo ciami technologicznymi, otwarci na wiat i nie obawiaj cy si nowatorskich rozwi za. Korzystanie z tej technologii dobrze odpowiada ich potrzebom, tempu funkcjonowania oraz mobilnemu, cz sto multimedialnemu stylowi ycia. Osoby, które nie korzystaj z obrotu bezgotówkowego w ogóle lub korzystaj z niego tylko w niewielkim stopniu (posiadacze konta) podobnie postrzegaj cechy gotówki i kart. Dostrzegaj oni zwykle zalety gotówki w postaci, daj cego poczucie bezpiecze stwa, braku ogranicze płatno- ci (mo na płaci wsz dzie), mo liwo ci realnej kontroli nad wydatkami (np. wydzielanie limitów), przyjemno ci fizycznego posiadania gotówki, zwi zanego z tzw. kultem gotówki oraz szybko ci płacenia. Z kolei główne wady karty, to z jednej strony bariery obiektywne, w postaci ograniczenia miejsc i kwot płacenia, ale z drugiej bariery psychologiczne, subiektywne, w postaci odczuwania braku kontroli nad wydatkami i mo liwo ci popadni cia w długi czy obaw wyst pienia problemów z transakcj (np. odrzucenie karty, co mo e wywoła uczucie wstydu). U niektórych negatywny wyd wi k maj tak e cechy, dostrzegane z powodu niezrozumienia formuły płatno ci z u yciem karty brak anonimowo ci i opłaty zwi zane z transakcjami. 11 Osoby, które jeszcze nie posiadaj konta wskazywały podobne argumenty, cho ich waga była mniejsza (ka dy z nich przekonuje mniejszy odsetek osób ni w przypadku posiadaczy kont). Wymieniali oni przede wszystkim: korzystniejsze warunki cenowe przy tej formie płatno ci (45%), mo liwo płacenia kart w wi kszej liczbie miejsc (33%), mo liwo płacenia kart ka dej kwoty, bez minimalnych limitów (32%). 12 Obrót bezgotówkowy- zalety i korzy ci wynikaj ce z jego upowszechnienia, Raport NBP, Warszawa 2008, S

7 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 50, Badania jako ciowe przeprowadzone na zlecenie NBP przez D.Maison, pokazuj, e istniej trzy grupy barier zwi zane z intensyfikacj korzystania z płatno ci bezgotówkowych 13. Cz z nich mo e przekłada si na stopie akceptacji kart zbli eniowych. Niew tpliwymi barierami s czynniki obiektywne, np. brak stałych dochodów (osoby bezrobotne), ograniczony dost p do kanałów bezgotówkowych (wynikaj cy z miejsca zamieszkania). Jednak wiele z tych przeszkód wynika z cech subiektywnych, wewn trznych. Zaliczy tu mo na konserwatyzm, brak zrozumienia dla nowych rozwi za, co jest cz sto zwi zane z ni szym wykształceniem i starszym wiekiem. Wa n barier dla klientów jest dostrzeganie problemu z kontrol wydatków przy korzystaniu z tego typu płatno ci, brak wiedzy o mechanizmach działania takich płatno ci, w tym szereg fałszywych przekona w tym wzgl dzie oraz l k przed wykonywaniem transakcji kart. Wła nie l k przed procesem wykonywania transakcji kart w sklepie jest znaczn barier dla korzystania z płatno ci bezgotówkowych. Dotyczy on zwłaszcza obawy, e co le si zrobi (poda nieodpowiedni kod, zapomni si numer PIN) albo, e sprzedawca/ kasjer pomyli si lub oszuka (wpisze zł kwot, dwukrotne pobierze jedn nale no ). Istotne s te obawy towarzysz ce awariom systemu, gdy nie działa system płatno ci w sklepie oraz te zwi zane z ryzykiem kradzie y wirtualnej z karty. Dochodzi do tego jeszcze obawa przed za enowaniem, gdy mo e si okaza, e nie dysponuje si na koncie wystarczaj c ilo ci rodków. Mo e to dotyczy tak osób młodych, o niskiej płynno ci finansowej, jak i osób w innych przedziałach wiekowych, z ni szymi zarobkami. Badani cz sto podawali tak e takie powody, jak brak mo liwo ci płacenia kart w ró nych miejscach czy wymagana minimalna kwota płatno ci kart w niektórych punktach. 5. Wielko rynku kart zbli eniowych i jego potencjał Płatno ci zbli eniowe funkcjonuj na wiecie od 2002 r. W Polsce pojawiły si w grudniu 2007 r., jako wspólna inicjatywa Banku Zachodniego WBK i organizacji MasterCard. W drugiej połowie 2008 r. na polski rynek weszła równie Visa. Na pocz tku technologi t wdra ały głównie banki innowacyjne, ale z czasem wyra nie zaznaczyła si aktywno tak e innych podmiotów tego sektora. W 2008 r. kilka banków zdecydowało si wyda karty obsługuj ce PayPass i Pay- Wave, a liczba punktów je akceptuj cych przekroczyła 6 tys. Do ko ca 2010 r. forma płatno ci zbli eniowych była oferowana ju w 17 bankach, a od momentu ich wdro enia w PKO BP i Banku Pekao S.A. to rozwi zanie zaczyna by rynkowym standardem. W tej chwili karty wyposa one w t technologi wydaj banki: Pekao SA, BZ WBK, ING Bank l ski, Alior Bank, mbank, Multibank, Citi Handlowy, Deutsche Bank, InvestBank, Millennium, Polbank, Inteligo, Raiffeisen Bank, GETIN Bank, BNP Paribas Fortis, GBW, a kolejne pracuj nad ich wdro eniem. Cz z nich oferuje karty w bardziej innowacyjnej formie, ni tradycyjny plastik. Klienci mog liczy na naklejki (BZ WBK, Citi Handlowy, ING Bank l ski i Polbank), breloki (mbank), czy nawet zegarki (BZ WBK). Jest to bardzo pojemny rynek, o czym wiadcz dynamicznie zmieniaj ce si dane na temat liczby posiadanych przez Polaków kart zbli eniowych. Wg danych Open Finance w styczniu 2011r. było to ok. 2,35 mln kart 14. Na pocz tku marca, to samo ródło wskazywało na ok. 3,2 mln, 13 Maison D., Analiza barier dotycz cych korzystania z obrotu bezgotówkowego oraz wskazanie działa ograniczaj cych te bariery, Raport dla NBP, Warszawa wrzesie 2010, s.14,

8 254 Rozwój kart zbli eniowych w kontek cie potrzeb klientów banków detalicznych (czyli 10% wszystkich kart na polskim rynku). Przykładowo PKO BP tylko w lutym 2011r. wydał ich ponad 400 tys. 15. Dynamiczne wprowadzanie tego rozwi zania przez banki napotyka na pewn barier w postaci wi stosunkowo niewielkiej liczby punktów, które akceptuj karty zbli eniowe. Według szacunków z połowy 2010r. w Polsce mo na nimi było zapłaci w 10 tys. punktów handlowousługowych. Dla porównania zwykłymi kartami mo na płaci w prawie 200 tys. sklepach, restauracjach 16. Jednak w tym obszarze notuje si bardzo du e przyspieszenie. Tylko w pierwszych dwóch miesi cach 2011 r. liczba sklepów akceptuj cych płatno ci zbli eniowe wzrosła o 2 tys. (do 14 tys.). Ponadto szacuje si, e do ko ca tego roku liczba punktów akceptuj cych karty zbli eniowe wzro nie do 40 tys. Do ko ca roku 2015 terminale do płatno ci kart, w tym tak e zbli eniow, pojawi si w 200 tys. punktów handlowych w Polsce. Dane te wiadcz o tym, e pokonanie tej przeszkody jest wzgl dnie łatwe. Podmioty gospodarcze nie ponosz adnych dodatkowych kosztów przy rozpocz ciu akceptacji kart zbli eniowych. Wdro enie tego rozwi zania polega tylko na podł czeniu do terminala płatniczego tzw. czytnika bezstykowego, do którego jest zbli ana karta w momencie realizacji transakcji. Ciekawym przedsi wzi ciem jest tak e wyposa anie w technologi zbli eniow automatów samoobsługowych. Maszyny tego typu (tzw. vendingowe), akceptuj ce formuł MasterCard PayPass, pojawiły si ju w Polsce w warszawskich Złotych Tarasach. Mo na tam kupi Pepsi, 7up lub Mirind, płac c za napój kart zbli eniow, zegarkiem czy komórk 17. Prezentuj c potencjał rynku warto przytoczy wyniki bada po wi conych płatno ciom mobilnym (opartym na technologii zbli eniowej, stosowanej zarówno w kartach, jak i w telefonach komórkowych). Warto tego typu płatno ci w Polsce pocz wszy od 2008 r., gdy zanotowano poziomi 800 mln zł, dynamicznie ro nie (w 2009 r. ju 1225 mln zł). Prognozy zapowiadaj post puj cy dalej, bardzo silny wzrost, a do warto ci rz du 7125 mln zł w 2013 r. 18 Jak wynika z raportu opublikowanego przez MasterCard Europe na koniec czwartego kwartału 2010 r. na całym wiecie w obiegu było ponad 88 milionów kart i urz dze PayPass akceptowanych w ponad punktów sprzeda y 19. Ta liczba ma w pewnym stopniu znaczenie dla upowszechnienia si tej formy płatno ci, gdy klienci mog korzysta z niej tak e w czasie zagranicznych podró y. Jednocze nie nale y zaznaczy, e liczba polskich banków wydawców kart PayPass jest najwi ksza w Europie 20. Z kolei liczba zbli eniowych kart Visa wydanych w Polsce przekroczyła w 2010r. dwa miliony. S one wydawane przez dziewi banków, a kilkana cie kolejnych przygotowuje si do rozpocz cia oferowania ich klientom w 2011 r. Kartami Visa paywave mo na płaci w całym kraju w ponad 12 tys. terminali wyposa onych w czytniki zbli eniowe. W ci gu najbli szych 5 lat liczba 15 ( ). 16 Szpecht P., Czy warto korzysta z kart paypass?, Komputer wiat, ( ). 18 Prezentacja na II spotkanie Grupy ds. Płatno ci Mobilnych ( ), s.26 [za] Analiza Deloitte na podstawie Bankier.pl, raportu KPMG Mobile Payments in Central and Eastern Europe i raportu Gartner Mobile Payment, ( ). 20 wskazuj%b1c_ na_zwiekszaj%b1ce_sie_zapotrzebowanie_konsumentow na_platno%b6ci_elektroniczne.

9 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 50, urz dze, gdzie b dzie mo liwa płatno kartami bezstykowami a tak e telefonami komórkowymi z aplikacj płatno ci zbli eniowych, ma osi gn liczb ok. 200 tys. Realizacja tych planów b dzie wspierana przez program rozwoju sieci akceptacji Kart Visa zapłacisz wsz dzie. Jest on finansowany przez polskie banki wydawców kart Visa, które przeznaczyły ok. 200 mln złotych na dofinansowanie działa agentów rozliczeniowych instaluj cych terminale płatnicze 21. Stworzenie na polskim rynku odpowiednio du ej sieci akceptacji tego typu kart zajmie kilka lat. Istotn barier, która wymaga obecnie pokonania jest fakt, e Visa i MasterCard silnie ze sob rywalizuj na tym polu, co wyra a si m.in. w tym, i wiele punktów akceptuje albo tylko karty Visa paywave, albo MasterCard PayPass. Dla klientów, którzy przy tradycyjnych płatno ciach kart, mogli zwykle korzysta z usług obu organizacji, w zale no ci od karty któr posiadali w portfelu, mo e to by znaczne utrudnienie, zniech caj ce do nowej technologii. Du ym wsparciem dla rozwoju tej formy płatno ci mog by tak e zało enia przyj te w projekcie Strategii rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce na lata , opracowanym przez NBP, ZBP oraz Koalicj na Rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatno ci. Dostrzega si w nim, e wa nym segmentem rynku kart płatniczych s wła nie karty zbli eniowe przeznaczone do transakcji niskokwotowych, które mogłyby z czasem skutecznie konkurowa z gotówk Podsumowanie Zdaniem KPMG, spodziewany do 2012 roku, 5 6 krotny wzrost rynku płatno ci mobilnych w Europie Wschodniej i Centralnej spowoduje, e w niedługim czasie główne podmioty działaj ce w tej bran y, wypracuj rozwi zania pobudzaj ce masowy rozwój dost pu do tego typu usług i technologii, które oferuj najwi ksze udogodnienia dla konsumentów 23. Karty wyposa one w technologi zbli eniow maj du szans przyczyni si do upowszechnienia płatno ci bezgotówkowych. Oznacza to, e oprócz wielu korzy ci dla samych u ytkowników, jest to te istotny krok w kierunku zmniejszenia gotówki w obiegu. Bior c pod uwag fakt, e zakres stosowania obrotu bezgotówkowego jest jednym ze wska ników poziomu rozwoju gospodarczego kraju, a kraje wysoko rozwini te s jednocze nie liderami na rynku kart płatniczych (ich obywatele dokonuj najwi cej transakcji instrumentami bezgotówkowymi), nie dziwi fakt, e w Polsce dostrze ono potrzeb rozwoju oferty banków w tym obszarze produktowym. Wa nymi działaniami, które powinny pomóc w popularyzacji transakcji zbli eniowych, to z jednej strony zwi kszanie ilo ci punktów, gdzie s one honorowane, a z drugiej prowadzenie odpowiedniej kampanii informacyjnej, czytelnie pokazuj cej korzy ci, jakie one daj. Nie bez znaczenia jest te zwi kszenie intensywno ci stosowania tych produktów przez klientów, co mo na osi gn poprzez odpowiedni polityk promocyjn banków. 21 ( ). 22 W projekcie warto bazowa wska nika liczby aktywnych u ytkowników mobilnych instrumentów płatniczych wynosi , podczas, gdy zakładana warto wska nika w roku docelowym to Za: Działanie nr 6: Standaryzowanie i promowanie bankowo ci elektronicznej, dokonywania płatno ci za zakupy w Internecie oraz innowacyjnych instrumentów płatniczych w ramach: Strategia rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce na lata (projekt), NBP, ZBP, Koalicja na Rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatnosci, Warszawa luty 2009, s Prezentacja na II spotkanie Grupy ds. Płatno ci Mobilnych, , s.26 raporty/103-patnoci-mobile-w-europie-wschodniej-i-centralnej-mobile-payments-in-central-and-eastern-europe.html.

10 256 Rozwój kart zbli eniowych w kontek cie potrzeb klientów banków detalicznych Bibliografia [1] Gazeta Bankowa, nr 30 z 2008 r. [2] Maison D., Analiza barier dotycz cych korzystania z obrotu bezgotówkowego oraz wskazanie działa ograniczaj cych te bariery, Raport dla NBP, Warszawa wrzesie 2010, s [3] Maison D., Postawy Polaków wobec obrotu bezgotówkowego, Raport przygotowany dla NBP, Warszawa, 15 marca 2010, s [4] Obrót bezgotówkowy- zalety i korzy ci wynikaj ce z jego upowszechnienia, Raport NBP, Warszawa 2008, s [5] Polasik M., Maciejewski K., Innowacyjne usługi płatnicze w Polsce i na wiecie, czerwiec 2008 r., s [6] Porównanie wybranych elementów polskiego systemu płatniczego z systemami innych krajów Unii Europejskiej za 2009 rok, NBP, Warszawa stycze 2011, s.15, 19 20, 33 [7] Strategia rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce na lata (projekt), NBP, ZBP, Koalicja na Rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatnosci, Warszawa luty 2009, s [8] Szpecht P., Czy warto korzysta z kart paypass?, Komputer wiat, [9] [10] [11] ( ). [12] html (z ). [13] ( ). [14] [15] d_klientow_inteligo, html ( ;). [16] [17] PayPass,1,48,1.html ( ). [18] [19] _rok_2010 wskazuj%b1c_na_zwiekszaj%b1ce_sie_zapotrzebowanie_konsumentow na _platno%b6ci_elektroniczne. [20] Prezentacja na II spotkanie Grupy ds. Płatno ci Mobilnych ( ), s. 26.

11 257 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 50, 2011 DEVELOPMENT OF PROXIMITY CARD AGAINST THE BACKGROUND THE NEEDS OF CLIENTS OF RETAIL BANKS Summary This article aims to identify contactless cards, as a product innovation in retail banking in the context of users benefits and their needs. The article explained the essence of proximity cards as a form of mobile payments, and their advantages and disadvantages, including the formulation of partnerships in this area. There have been identifying the needs and expectations of target customers and their concerns about this form of payment. Also identified the potential of market, compared to the popularity of cashless payment among the retail customers. Studies based on secondary sources showed that the growth of interest in proximity cards is possible, thanks to overcome the resistance and fears inherent in the minds of customers. Keywords: mobile payments, proximity cards, innovation, banking, customer needs Katedra Polityki Rynkowej i Zarz dzania Marketingowego Wydział Zarz dzania Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach ul. Bogucicka 14, Katowice

Finansowy Barometr ING

Finansowy Barometr ING Finansowy Barometr ING Międzynarodowe badanie ING na temat postaw i zachowań konsumentów wobec bankowości mobilnej Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez IPSOS O badaniu Finansowy

Bardziej szczegółowo

ZESTAWIENIE INFORMACJI O WARUNKACH SPŁATY KREDYTÓW HIPOTECZNYCH WYRAŻONYCH W CHF (02.11.2015-06.11.2015)

ZESTAWIENIE INFORMACJI O WARUNKACH SPŁATY KREDYTÓW HIPOTECZNYCH WYRAŻONYCH W CHF (02.11.2015-06.11.2015) ZESTAWIE INFORMACJI O WARUNKACH SPŁATY KREDYTÓW HIPOTECZNYCH WYRAŻONYCH W CHF (02.11.2015-06.11.2015) Informacje prezentowane w zestawieniu dotyczą wyłącznie okresu 02.11.2015-06.11.2015. Nie obejmują

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZAWIERANIA I WYKONYWANIA TERMINOWYCH TRANSAKCJI WALUTOWYCH

REGULAMIN ZAWIERANIA I WYKONYWANIA TERMINOWYCH TRANSAKCJI WALUTOWYCH Tekst jednolity -Załącznik do Zarządzenia Członka Zarządu nr 53/2002 z dnia 04.03.2002 B a n k Z a c h o d n i W B K S A REGULAMIN ZAWIERANIA I WYKONYWANIA TERMINOWYCH TRANSAKCJI WALUTOWYCH Poznań, 22

Bardziej szczegółowo

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 Najwyższy wzrost od Q2 2005 Poziom zadowolenia polskich konsumentów w Q3 15 wyniósł 80 punktów, tym samym wzrósł o 10 punktów względem

Bardziej szczegółowo

Polacy o źródłach energii odnawialnej

Polacy o źródłach energii odnawialnej Polacy o źródłach energii odnawialnej Wyniki badania opinii publicznej 2013 r. Wycinek z: Krajowego Planu Rozwoju Mikroinstalacji Odnawialnych Źródeł Energii do 2020 roku Warszawa 2013 Polacy o przydomowych

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UDZIELANIA PRZEZ BANK ZACHODNI WBK S.A. KREDYTÓW MŚP-ONLINE

REGULAMIN UDZIELANIA PRZEZ BANK ZACHODNI WBK S.A. KREDYTÓW MŚP-ONLINE 1 REGULAMIN UDZIELANIA PRZEZ BANK ZACHODNI WBK S.A. KREDYTÓW MŚP-ONLINE 1. PRZEPISY OGÓLNE 1. Bank Zachodni WBK SA, zwany dalej Bankiem, udziela kredyty MŚP-online, tj. z wykorzystaniem strony internetowej,

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych.

13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. 13. Subsydiowanie zatrudnienia jako alternatywy wobec zwolnień grupowych. Przyjęte w ustawie o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców rozwiązania uwzględniły fakt, że

Bardziej szczegółowo

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo bankowości mobilnej

Bezpieczeństwo bankowości mobilnej Core Banking International Bezpieczeństwo bankowości mobilnej - nowatorskie rozwiązania z Polski i ze Świata Agenda 1 Mobile banking o jakiej skali mówimy 2 Bezpieczne aplikacje? 3 Nadchodzi boom mobile

Bardziej szczegółowo

Por czenia, gwarancje i regwarancje ze rodków. Funduszu Por cze Unijnych. Warszawa, 2006 rok

Por czenia, gwarancje i regwarancje ze rodków. Funduszu Por cze Unijnych. Warszawa, 2006 rok Por czenia, gwarancje i regwarancje ze rodków Funduszu Por cze Unijnych Warszawa, 2006 rok Podstawy prawne funkcjonowania Ustawa o Funduszu Por cze Unijnych z 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 121 poz. 1262

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Niniejszy dokument obejmuje: 1. Szablon Umowy zintegrowanej o rachunek ilokata, 2. Szablon Umowy zintegrowanej o rachunek ilokata oraz o rachunek

Niniejszy dokument obejmuje: 1. Szablon Umowy zintegrowanej o rachunek ilokata, 2. Szablon Umowy zintegrowanej o rachunek ilokata oraz o rachunek Niniejszy dokument obejmuje: 1. Szablon Umowy zintegrowanej o rachunek ilokata, 2. Szablon Umowy zintegrowanej o rachunek ilokata oraz o rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy. Umowa zintegrowana o rachunek

Bardziej szczegółowo

Regulamin programu "Kredyt Hipoteczny Banku BPH. Obowiązuje od dnia: 26.11.2014 r.

Regulamin programu Kredyt Hipoteczny Banku BPH. Obowiązuje od dnia: 26.11.2014 r. Regulamin programu "Kredyt Hipoteczny Banku BPH Obowiązuje od dnia: 26.11.2014 r. 1 Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Zakres Przedmiotowy Niniejszy Regulamin określa zasady ustalania warunków cenowych

Bardziej szczegółowo

Cash back. niedoceniony instrument. Marek Firkowicz. Polskie Karty i Systemy, Sesja XXVI, 12 marca 2015r.

Cash back. niedoceniony instrument. Marek Firkowicz. Polskie Karty i Systemy, Sesja XXVI, 12 marca 2015r. Cash back niedoceniony instrument obrotu bezgotówkowego? Marek Firkowicz Polskie Karty i Systemy, Sesja XXVI, 12 marca 2015r. Cash back niedoceniony instrument obrotu bezgotówkowego? Marek Firkowicz Polskie

Bardziej szczegółowo

Opinie na temat płatności kartą wśród przedsiębiorców Raport z badania dla Związku Przedsiębiorców i Pracodawców

Opinie na temat płatności kartą wśród przedsiębiorców Raport z badania dla Związku Przedsiębiorców i Pracodawców Opinie na temat płatności kartą wśród przedsiębiorców Raport z badania dla Związku Przedsiębiorców i Pracodawców dla Warszawa 6 marca 2014 r. Metodologia badania Metodologia badania Badanie mikroprzedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 w celu wszczęcia postępowania i zawarcia umowy opłacanej ze środków publicznych 1. Przedmiot zamówienia:

Bardziej szczegółowo

zone ATMS.zone Profesjonalny system analizy i rejestracji czas pracy oraz kontroli dostępu

zone ATMS.zone Profesjonalny system analizy i rejestracji czas pracy oraz kontroli dostępu zone ATMS.zone Profesjonalny system analizy i rejestracji czas pracy oraz kontroli dostępu zone ATMS.zone To profesjonalny system analizy i rejestracji czasu pracy oraz kontroli dostępu. Stworzony został

Bardziej szczegółowo

Opinie Polaków na temat zniesienie granic wewnętrznych w UE w rok po wejściu Polski do strefy Schengen

Opinie Polaków na temat zniesienie granic wewnętrznych w UE w rok po wejściu Polski do strefy Schengen Opinie Polaków na temat zniesienie granic wewnętrznych w UE w rok po wejściu Polski do strefy Schengen TNS OBOP dla Reprezentacji Komisji Europejskiej w Polsce grudzień 2008 Ośrodek Badania Opinii Publicznej

Bardziej szczegółowo

Bieszczadzki Bank Spółdzielczy w Ustrzykach Dolnych. Taryfa opłat i prowizji bankowych BBS dla klientów indywidualnych

Bieszczadzki Bank Spółdzielczy w Ustrzykach Dolnych. Taryfa opłat i prowizji bankowych BBS dla klientów indywidualnych Załącznik do Uchwały Nr 44/A/Z/2015 Zarządu Bieszczadzkiego Banku Spółdzielczego w Ustrzykach Dolnych z dnia 27 marca 2015 r. Bieszczadzki Bank Spółdzielczy w Ustrzykach Dolnych Taryfa opłat i prowizji

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, dnia 11 lutego 2011 r. MINISTER FINANSÓW ST4-4820/109/2011 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada

Bardziej szczegółowo

W SKRÓCIE: Początek roku to okres mniejszej aktywności potencjalnych nabywców. Skutkuje to dłuższym niż zwykle czasem oczekiwania na transakcję.

W SKRÓCIE: Początek roku to okres mniejszej aktywności potencjalnych nabywców. Skutkuje to dłuższym niż zwykle czasem oczekiwania na transakcję. W SKRÓCIE: Od listopada marż nie podniosły tylko Bank Millennium i PKO BP PKO BP obniżył marże o 0,1 p.p., ale tylko posiadaczom wysokiego wkładu własnego BZ WBK wprowadził pierwszą ofertę kredytu ze stałym

Bardziej szczegółowo

Regulamin Promocji rachunek z premi. 1. Organizator Promocji

Regulamin Promocji rachunek z premi. 1. Organizator Promocji Regulamin Promocji rachunek z premi 1. Organizator Promocji 1. Promocja rachunek z premi zwana dalej Promocj organizowana jest przez BRE Bank SA (mbank) z siedzib w Warszawie przy ul. Senatorskiej 18,

Bardziej szczegółowo

Innowacje (pytania do przedsiębiorstw)

Innowacje (pytania do przedsiębiorstw) Innowacje (pytania do przedsiębiorstw) Zwracamy się z uprzejmą prośbą o wypełnienie niniejszej ankiety dotyczącej Pani/a opinii na temat prawdopodobieństwa wystąpienia przedstawionych zjawisk w perspektywie

Bardziej szczegółowo

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/bankowosc/biuro-informacji-kredytowej-bik-koszty-za r Biznes Pulpit Debata Biuro Informacji Kredytowej jest jedyną w swoim rodzaju instytucją na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

1 Przedmiot Umowy 1. Przedmiotem umowy jest sukcesywna dostawa: publikacji książkowych i nutowych wydanych przez. (dalej zwanych: Publikacjami).

1 Przedmiot Umowy 1. Przedmiotem umowy jest sukcesywna dostawa: publikacji książkowych i nutowych wydanych przez. (dalej zwanych: Publikacjami). WZÓR UMOWY ANALOGICZNY dla CZĘŚCI 1-10 UMOWA o wykonanie zamówienia publicznego zawarta w dniu.. w Krakowie pomiędzy: Polskim Wydawnictwem Muzycznym z siedzibą w Krakowie 31-111, al. Krasińskiego 11a wpisanym

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

Zestawienie informacji na temat zasad wyceny nieruchomości w bankach

Zestawienie informacji na temat zasad wyceny nieruchomości w bankach Zestawienie informacji na temat zasad wyceny nieruchomości w bankach Czy bank wymaga wyceny? Kto organizuje proces wyceny? Podmiot dokonujący wyceny Strona ponosząca koszty wyceny Koszt wyceny Alior Wycena

Bardziej szczegółowo

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 9 miesięcy 2,30%

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 9 miesięcy 2,30% Duma Przedsiębiorcy 1/5 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA OSÓB FICZYCZNYCH PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ (Zaktualizowana w dniu 27 kwietnia 2015 r.) 1. Oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 4. Lokata CLOUD-BIZNES 4 miesiące 3,00%/2,00% 1

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 4. Lokata CLOUD-BIZNES 4 miesiące 3,00%/2,00% 1 Duma Przedsiębiorcy 1/6 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA OSÓB FICZYCZNYCH PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ (Zaktualizowana w dniu 24 kwietnia 2015 r.) 1. Oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r 1. ZAMAWIAJĄCY HYDROPRESS Wojciech Górzny ul. Rawska 19B, 82-300 Elbląg 2. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA Przedmiotem Zamówienia jest przeprowadzenie usługi indywidualnego audytu

Bardziej szczegółowo

Nowości w module: BI, w wersji 9.0

Nowości w module: BI, w wersji 9.0 Nowości w module: BI, w wersji 9.0 Copyright 1997-2009 COMARCH S.A. Spis treści Wstęp... 3 Obszary analityczne... 3 1. Nowa kostka CRM... 3 2. Zmiany w obszarze: Księgowość... 4 3. Analizy Data Mining...

Bardziej szczegółowo

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą 1. 1. Opis Oferty 1.1. Oferta Usługi z ulgą (dalej Oferta ), dostępna będzie w okresie od 16.12.2015 r. do odwołania, jednak nie dłużej niż do dnia 31.03.2016 r.

Bardziej szczegółowo

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300?

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Zadania powtórzeniowe I Adam Narkiewicz Makroekonomia I Zadanie 1 (5 punktów) Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Przypominamy

Bardziej szczegółowo

BADANIE KIESZONKOWE WŚRÓD DZIECI DLA MASTERCARD. Warszawa, 21.06.2012r.

BADANIE KIESZONKOWE WŚRÓD DZIECI DLA MASTERCARD. Warszawa, 21.06.2012r. BADANIE KIESZONKOWE WŚRÓD DZIECI DLA MASTERCARD Warszawa, 21.06.2012r. METODOLOGIA BADANIA METODOLOGIA BADANIA Czas realizacji badania: 05-06 czerwca 2012r. Miejsce realizacji: badanie ogólnopolskie Próba:

Bardziej szczegółowo

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które Oddział Powiatowy ZNP w Gostyninie Uprawnienia emerytalne nauczycieli po 1 stycznia 2013r. W związku napływającymi pytaniami od nauczycieli do Oddziału Powiatowego ZNP w Gostyninie w sprawie uprawnień

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO Nr 22/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 6 czerwca 2014 r.

STANOWISKO Nr 22/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 6 czerwca 2014 r. STANOWISKO Nr 22/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie limitu przyjęć na kierunki lekarski i lekarsko-dentystyczny

Bardziej szczegółowo

KRYSTIAN ZAWADZKI. Praktyczna wycena przedsiębiorstw i ich składników majątkowych na podstawie podmiotów sektora bankowego

KRYSTIAN ZAWADZKI. Praktyczna wycena przedsiębiorstw i ich składników majątkowych na podstawie podmiotów sektora bankowego KRYSTIAN ZAWADZKI Praktyczna wycena przedsiębiorstw i ich składników majątkowych na podstawie podmiotów sektora bankowego Niniejsza analiza wybranych metod wyceny wartości przedsiębiorstw opiera się na

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Anna Salata 0 1. Zaproponowanie strategii zarządzania środkami pieniężnymi. Celem zarządzania środkami pieniężnymi jest wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których:

II. WNIOSKI I UZASADNIENIA: 1. Proponujemy wprowadzić w Rekomendacji nr 6 także rozwiązania dotyczące sytuacji, w których: Warszawa, dnia 25 stycznia 2013 r. Szanowny Pan Wojciech Kwaśniak Zastępca Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego Pl. Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa Wasz znak: DRB/DRB_I/078/247/11/12/MM W

Bardziej szczegółowo

MUP.PK.III.SG.371-74/08 Lublin, dnia 30.05.2008 r.

MUP.PK.III.SG.371-74/08 Lublin, dnia 30.05.2008 r. MUP.PK.III.SG.371-74/08 Lublin, dnia 30.05.2008 r. Zaproszenie do składania informacji dotyczących organizacji szkolenia Spawanie metodą 111 (ręczne spawanie łukowe) i spawanie metodą 311 (spawanie acetylenowo-tlenowe)

Bardziej szczegółowo

EKONOMICZNE ASPEKTY LOSÓW ABSOLWENTÓW

EKONOMICZNE ASPEKTY LOSÓW ABSOLWENTÓW EKONOMICZNE ASPEKTY LOSÓW ABSOLWENTÓW Uniwersytet Warszawski Instytut Ameryk i Europy Gospodarka przestrzenna, studia stacjonarne, drugiego stopnia Raport dotyczy 10 absolwentów, którzy uzyskali dyplom

Bardziej szczegółowo

p o s t a n a w i a m

p o s t a n a w i a m ZARZĄDZENIE NR ON.0050.2447.2013.PS PREZYDENTA MIASTA BIELSKA-BIAŁEJ Z DNIA 7 CZERWCA 2013 R. zmieniające zarządzenie w sprawie wprowadzenia Regulaminu przyznawania karty Rodzina + oraz wzoru karty Rodzina

Bardziej szczegółowo

Biznesplan - Projekt "Gdyński Kupiec" SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA

Biznesplan - Projekt Gdyński Kupiec SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA Załącznik nr 5 do regulaminu Biznesplan - Projekt "Gdyński Kupiec" SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA SEKCJA C - PLAN MARKETINGOWY/ANALIZA

Bardziej szczegółowo

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych by Antoni Jeżowski, 2013 W celu kalkulacji kosztów realizacji zadania (poszczególnych działań i czynności) konieczne jest przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa Zamawiający: Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej 00-662 Warszawa, ul. Koszykowa 75 Przedmiot zamówienia: Produkcja Interaktywnej gry matematycznej Nr postępowania: WMiNI-39/44/AM/13

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 1

USTAWA. z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 1 USTAWA z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa Dz. U. z 2015 r. poz. 613 1 (wybrane artykuły regulujące przepisy o cenach transferowych) Dział IIa Porozumienia w sprawach ustalenia cen transakcyjnych

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Dr. Michał Gradzewicz Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Ćwiczenia 3 i 4 Wzrost gospodarczy w długim okresie. Oszczędności, inwestycje i wybrane zagadnienia finansów. Wzrost gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r.

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. UWAGA w obecnej perspektywie UE maksymalna kwota dotacji nie przekracza

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura krytyczna dużych aglomeracji miejskich wyznaczanie kierunków i diagnozowanie ograniczeńjako wynik szacowania ryzyka

Infrastruktura krytyczna dużych aglomeracji miejskich wyznaczanie kierunków i diagnozowanie ograniczeńjako wynik szacowania ryzyka Infrastruktura krytyczna dużych aglomeracji miejskich wyznaczanie kierunków i diagnozowanie ograniczeńjako wynik szacowania ryzyka mł. insp. dr hab. Agata Tyburska Zakład Zarządzania Kryzysowego Wyższa

Bardziej szczegółowo

newss.pl Ultraszybki internet nowej generacji - UPC Fiber Power

newss.pl Ultraszybki internet nowej generacji - UPC Fiber Power UPC Polska, lider w zakresie prędkości przesyłu danych i jeden z największych polskich dostawców usług internetowych, wprowadza na rynek ultraszybki internet kablowy najnowszej generacji UPC Fiber Power,

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół. Art. 1.

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół. Art. 1. P r o j e k t z dnia U S T A W A o zmianie ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół. Art. 1. W ustawie z dnia 18 września 2001 r. o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 122, poz.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. wymagane minimalne parametry techniczne:

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. wymagane minimalne parametry techniczne: OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA ZAŁĄCZNIK NR 1 DO SIWZ wymagane minimalne parametry techniczne: dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na:

Bardziej szczegółowo

III. GOSPODARSTWA DOMOWE, RODZINY I GOSPODARSTWA ZBIOROWE

III. GOSPODARSTWA DOMOWE, RODZINY I GOSPODARSTWA ZBIOROWE III. GOSPODARSTWA DOMOWE, RODZINY I GOSPODARSTWA ZBIOROWE 1. GOSPODARSTWA DOMOWE I RODZINY W województwie łódzkim w maju 2002 r. w skład gospodarstw domowych wchodziło 2587,9 tys. osób. Stanowiły one 99,0%

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Jesteś tu: Bossa.pl Kurs giełdowy - Część 10 Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Kontrakt terminowy jest umową pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do nabycia a druga do

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Opole, 23 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Opole, 23 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Opole, 23 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910 wywiadów

Bardziej szczegółowo

2 Ocena operacji w zakresie zgodno ci z dzia aniami KSOW, celami KSOW, priorytetami PROW, celami SIR.

2 Ocena operacji w zakresie zgodno ci z dzia aniami KSOW, celami KSOW, priorytetami PROW, celami SIR. 1 Ocena formalna. Prowadzona jest przez CDR/WODR i odpowiada na pytania: 1. Czy wniosek zosta z ony przez partnera SIR. Negatywna ocena tego punktu skutkuje odrzuceniem wniosku? 2. Czy wniosek zosta z

Bardziej szczegółowo

RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI. Wysoka konkurencyjność. Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta

RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI. Wysoka konkurencyjność. Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta RYZYKO WALUTOWE - NARZĘDZIA MINIMALIZACJI str. 1 Wysoka konkurencyjność Produkty dostosowywane do indywidualnych potrzeb Klienta Oferta cenowa negocjowana indywidualnie dla każdego Klienta Elektroniczne

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków komunalnych. Oświetlenie publiczne. Kraków, 27 września 2010 r.

Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynków komunalnych. Oświetlenie publiczne. Kraków, 27 września 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków oraz postanowienia przekształconej dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków Ogólnopolska konferencja Świadectwa charakterystyki energetycznej

Bardziej szczegółowo

Regulamin Promocji Assistance 500+ Obowiązuje od 05.04.2016 r. do 30.06.2016 r.

Regulamin Promocji Assistance 500+ Obowiązuje od 05.04.2016 r. do 30.06.2016 r. Regulamin Promocji Assistance 500+ Obowiązuje od 05.04.2016 r. do 30.06.2016 r. 1 1 Regulamin Promocji Assistance 500+ 1 Organizator Promocji 1. Promocja Assistance 500+, zwana dalej Promocją organizowana

Bardziej szczegółowo

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych -...~.. TABELA ZGODNOŚCI Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz.

Bardziej szczegółowo

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy)

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Położone w głębi lądu obszary Kalabrii znacznie się wyludniają. Zjawisko to dotyczy całego regionu. Do lat 50. XX wieku przyrost naturalny

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA. na obsługę bankową realizowaną na rzecz Gminy Solec nad Wisłą

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA. na obsługę bankową realizowaną na rzecz Gminy Solec nad Wisłą SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA na obsługę bankową realizowaną na rzecz Gminy Solec nad Wisłą P r z e t a r g n i e o g r a n i c z o n y (do 60 000 EURO) Zawartość: Informacja ogólna Instrukcja

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy. w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim

Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy. w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy Załącznik do Monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim Trzebnica, wrzesień 2009 Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ Anna Gutt- Kołodziej ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI Podczas pracy

Bardziej szczegółowo

ROZLICZENIA SPO WKP Problemy dot. wdra ania

ROZLICZENIA SPO WKP Problemy dot. wdra ania ROZLICZENIA SPO WKP Problemy dot. wdra ania Zespó Instrumentów Inwestycyjnych Zespó Instrumentów Doradczych Dzia ania 2.3 i 2.1 Warszawa, dnia 7 wrze nia 2005r. Statystyka na dzie 31.08.2005r. Ilo onych

Bardziej szczegółowo

Regulamin korzystania z serwisu http://www.monitorceidg.pl

Regulamin korzystania z serwisu http://www.monitorceidg.pl Regulamin korzystania z serwisu http://www.monitorceidg.pl 1 [POSTANOWIENIA OGÓLNE] 1. Niniejszy regulamin (dalej: Regulamin ) określa zasady korzystania z serwisu internetowego http://www.monitorceidg.pl

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.)

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) I. INFORMACJE OGÓLNE Pełna nazwa Wnioskodawcy/Imię i nazwisko II. OPIS DZIAŁALNOŚCI I PRZEDSIĘWZIĘCIA 1. KRÓTKI OPIS PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

franczyzowym w Polsce

franczyzowym w Polsce Raport o rynku franczyzowym w Polsce II edycja - 2008 Wstęp Akademia Rozwoju Systemów Sieciowych zakończyła kolejną edycję badania rynku systemów sieciowych (sieci franczyzowe, agencyjne, partnerskie i

Bardziej szczegółowo

Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy

Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy REGULAMIN AKCJI PROMOCYJNEJ Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy 1. ORGANIZATOR, CZAS TRWANIA AKCJI PROMOCYJNEJ, PROGRAM AKCJI 1.1 Organizatorem akcji promocyjnej prowadzonej pod nazwą Skuteczność

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA dla osób nie będących klientami Banku Spółdzielczego w Goleniowie

INFORMACJA dla osób nie będących klientami Banku Spółdzielczego w Goleniowie INFORMACJA dla osób nie będących klientami Banku Spółdzielczego w Goleniowie 1 [Forma i miejsce złożenia reklamacji, skarg, wniosków] 1. Reklamacje, skargi, wnioski mogą być wnoszone przez klienta: 1)

Bardziej szczegółowo

ZP.271.1.71.2014 Obsługa bankowa budżetu Miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych

ZP.271.1.71.2014 Obsługa bankowa budżetu Miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych Załącznik nr 3 do SIWZ Istotne postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści Umowy Prowadzenia obsługi bankowej budżetu miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych miasta zawartej z Wykonawcą 1. Umowa

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE

SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE SYSTEM FINANSOWANIA NIERUCHOMOŚCI MIESZKANIOWYCH W POLSCE Wstęp Rozdział 1 przedstawia istotę mieszkania jako dobra ekonomicznego oraz jego rolę i funkcje na obecnym etapie rozwoju społecznego i ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie)

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie) Załącznik nr 1 do Uchwały nr / II / 2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata 201-2020 KRYTERIA DOSTĘPU Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu:

Bardziej szczegółowo

Oprocentowanie konta 0,10%

Oprocentowanie konta 0,10% KONTA Konto osobiste konta 0,10% Brak kwoty minimalnej. zmienne obowiązuje od 18.05.2015 r. Miesięczna kapitalizacja odsetek. Odsetki za niedozwolone saldo debetowe - 4-krotność stopy kredytu lombardowego

Bardziej szczegółowo

ZASADY ROZLICZANIA KOSZTÓW ZUŻYCIA ZIMNEJ WODY I ODPROWADZENIA ŚCIEKÓW W SM STROP

ZASADY ROZLICZANIA KOSZTÓW ZUŻYCIA ZIMNEJ WODY I ODPROWADZENIA ŚCIEKÓW W SM STROP ZASADY ROZLICZANIA KOSZTÓW ZUŻYCIA ZIMNEJ WODY I ODPROWADZENIA ŚCIEKÓW W SM STROP Zaliczki wnoszone na poczet kosztów dostawy zimnej wody i odprowadzania ścieków 1 1. Użytkownicy lokali zobowiązani są

Bardziej szczegółowo

Wsparcie sektora nauki i innowacyjnych przedsiębiorstw w latach 2014-2020 - załoŝenia krajowego programu operacyjnego Marcin Łata Dyrektor Departamentu Zarządzania Programami Konkurencyjności i Innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Wprowadzam : REGULAMIN REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 14

Wprowadzam : REGULAMIN REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 14 ZARZĄDZENIE Nr 2/2016 z dnia 16 lutego 2016r DYREKTORA PRZEDSZKOLA Nr 14 W K O N I N I E W sprawie wprowadzenia REGULAMINU REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 14 IM KRASNALA HAŁABAŁY W KONINIE Podstawa

Bardziej szczegółowo

Nowy Serwis Pstr gowy. Analiza Rynku Producentów Ryb ososiowatych

Nowy Serwis Pstr gowy. Analiza Rynku Producentów Ryb ososiowatych Nowy Serwis Pstr gowy Analiza Rynku Producentów Ryb ososiowatych Spis Tre ci Za enia Nowego Serwisu Historia Serwisu Pstr gowego Problemy Nowego Serwisu Pstr gowego Pozyskiwanie Danych ci galno danych

Bardziej szczegółowo

Statystyka finansowa

Statystyka finansowa Statystyka finansowa Rynki finansowe Rynek finansowy rynek na którym zawierane są transakcje finansowe polegające na zakupie i sprzedaży instrumentów finansowych Instrument finansowy kontrakt pomiędzy

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY UDZIELANIA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH w Powiatowym Urzędzie Pracy w Pile

PROCEDURY UDZIELANIA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH w Powiatowym Urzędzie Pracy w Pile Załącznik do Zarządzenia Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy nr 8.2015 z dnia 09.03.2015r. PROCEDURY UDZIELANIA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH w Powiatowym Urzędzie Pracy w Pile I. Procedury udzielania zamówień publicznych

Bardziej szczegółowo

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Warszawa, dnia 03 marca 2016 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Działając na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

wzór Załącznik nr 5 do SIWZ UMOWA Nr /

wzór Załącznik nr 5 do SIWZ UMOWA Nr / wzór Załącznik nr 5 do SIWZ UMOWA Nr / zawarta w dniu. w Szczecinie pomiędzy: Wojewodą Zachodniopomorskim z siedzibą w Szczecinie, Wały Chrobrego 4, zwanym dalej "Zamawiającym" a nr NIP..., nr KRS...,

Bardziej szczegółowo

ZASADY. przyznawania zwrotu kosztów przejazdu i zakwaterowania w Powiatowym Urzędzie Pracy w Nowym Dworze Gdańskim

ZASADY. przyznawania zwrotu kosztów przejazdu i zakwaterowania w Powiatowym Urzędzie Pracy w Nowym Dworze Gdańskim ZASADY przyznawania zwrotu kosztów przejazdu i zakwaterowania w Powiatowym Urzędzie Pracy w Nowym Dworze Gdańskim I Postanowienie ogólne Podstawa prawna: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 155/2014 BURMISTRZA WYSZKOWA z dnia 8 lipca 2014 r.

ZARZĄDZENIE NR 155/2014 BURMISTRZA WYSZKOWA z dnia 8 lipca 2014 r. ZARZĄDZENIE NR 155/2014 BURMISTRZA WYSZKOWA z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie zatwierdzenia wzoru umowy o udzielenie dotacji celowej na sprawowanie opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w żłobkach, klubach

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

UMOWA NR w sprawie: przyznania środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS)

UMOWA NR w sprawie: przyznania środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS) UMOWA NR w sprawie: przyznania środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS) zawarta w dniu. r. pomiędzy : Powiatowym Urzędem Pracy w Gdyni reprezentowanym przez.., działającą na podstawie upoważnienia

Bardziej szczegółowo

Pokonać Ransomware. Grzegorz Ciołek Systems Engineer

Pokonać Ransomware. Grzegorz Ciołek Systems Engineer Pokonać Ransomware Grzegorz Ciołek Systems Engineer Agenda Historia Ransomware Analiza Ransomware:Jak to działa Trendy i statystyki z Laboratorium FortiGuard Jak żyć? 2 Co to jest Ransomware? Złośliwe

Bardziej szczegółowo

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym Samorządowy Program dotyczący pomocy finansowej dla gmin/miast na zakup nowych samochodów ratowniczo - gaśniczych ze sprzętem ratowniczogaśniczym zamontowanym na stałe oraz zakup sprzętu ratowniczo-gaśniczego

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy własnych....5

Bardziej szczegółowo

Regulamin oferty specjalnej - Bonus za dopłaty

Regulamin oferty specjalnej - Bonus za dopłaty Regulamin oferty specjalnej - Bonus za dopłaty 1 Użyte w Regulaminie określenia oznaczają: 1. Bank ING Bank Śląski S.A. z siedzibą w Katowicach, przy ul. Sokolskiej 34; wpisany do Rejestru Przedsiębiorców

Bardziej szczegółowo