Witamina D znana i nieznana Znaczenie suplementacji witaminą D u niemowląt oraz u kobiet w okresie ciąży i laktacji

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Witamina D znana i nieznana Znaczenie suplementacji witaminą D u niemowląt oraz u kobiet w okresie ciąży i laktacji"

Transkrypt

1 Szkolenie 2011 r. Witamina D znana i nieznana Znaczenie suplementacji witaminą D u niemowląt oraz u kobiet w okresie ciąży i laktacji

2 Program 1. Prawdy i mity o witaminie D i krzywicy 2. Nowe spojrzenie na działanie witaminy D. Plejotropowe działanie witaminy D prawidłowa suplementacja sukcesem na zdrową przyszłość dziecka 3. Następstwa niedoborów witaminy D w okresie ciąży i laktacji 4. Różnica w profilaktyce niedoboru witaminy D u noworodków donoszonych, a urodzonych przedwcześnie. 5. Aktualne zalecenia dotyczące profilaktyki niedoborów witaminy D i K w Polsce i na świecie 6. Innowacyjna forma podawania witamin dla dzieci krople witaminowe z pompką dozującą. 2

3 I. Prawdy i mity o witaminie D i krzywicy 3

4 Witamina D Wyróżnia się trzy formy witaminy D: kalcyferol ( witamina D1 ) naturalnie występuje w organizmach zwierzęcych ergokalcyferol (witamina D2), naturalnie występuje w organizmach roślinnych/drożdżach; cholekalcyferol (witamina D3), powstaje w skórze i tkance podskórnej człowieka W organizmie człowieka D 3 zalicza się do witamin lub prohormonów 4

5 II. Nowe spojrzenie na działanie witaminy D. Plejotropowe działanie witaminy D prawidłowa suplementacja sukcesem na zdrową przyszłość dziecka 5

6 Rola podstawowa witaminy D Podstawową rolą witaminy D jest wpływ na gospodarkę wapniowo-fosforanową oraz budowę układu kostnego. 6

7 Niedobór witaminy D rola podstawowa Kości stają się osłabione i zniekształcone, Przyrost masy ciała dziecka powoduje ich wykrzywienie. Może dojść do tak zwanego rozmiękczenia kości, nazywanego osteomalacją, które powoduje częste złamania i skrzywienia układu kostnego 7

8 Działanie plejotropowe 1 Oprócz roli podstawowej witamina D wykazuje szerokie spektrum działania. Działa na inne układy. Działanie nieklasyczne witaminy D to inaczej działanie plejotropowe. 1. Nowe spojrzenie na witaminę D prof. Elżbieta L. Anuszewska luty 2011 Cirruca;ation, 2008; 117: / British Medical Journal, online October 2, 2009/ British Medical Journal, January 2010/ Epidemiology, September 2009, vol. 20;5: / American Journal of Clinical Nutration, January 2008/ American Journal of clinical Nutrition, September 2007 / British Journal of Cancer, vol.101, pages / Journal of Biological Chemistry 2010, volume 285, pages /Ugeskr Loeger 2009; 171 (50):3684/ 8

9 Działania plejotropowe 1 Witamina D wpływa na układ immunologiczny stwardnienie rozsiane (SM), reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) cukrzyca typu I odgrywa rolę w ochronie organizmu przed infekcjami 1. Nowe spojrzenie na witaminę D prof. Elżbieta L. Anuszewska luty

10 Działania plejotropowe 1 Witamina D wpływa na układ sercowo-naczyniowy spadek ciśnienia tętniczego obniża produkcję insuliny i zwiększa insulinoodporność co pogarsza przebieg cukrzycy typu II Zmniejsza rozwój zmian miażdżycowych 1. Nowe spojrzenie na witaminę D prof. Elżbieta L. Anuszewska luty

11 Działania plejotropowe 1 Witamina D wpływa na choroby nowotworowe. Zmniejsza ryzyko wystąpienia raka: piersi, prostaty, jelita grubego. 1. Nowe spojrzenie na witaminę D prof. Elżbieta L. Anuszewska luty

12 Działania plejotropowe 1 Inne działania witaminy D: Wpływa na poprawę zmian skórnych Korzystny wpływ na chorobę nerek 1. Nowe spojrzenie na witaminę D prof. Elżbieta L. Anuszewska luty

13 Dlaczego niedobór witaminy D stanowi tak wielki problem? Konieczne jest nowe spojrzenie na problem zapotrzebowania organizmu na witaminę D, ponieważ niedobór witaminy D ma wpływ na rozwój: Krzywicy Osteomalacji Cukrzycy Stwardnienia rozsianego RZS (Reumatoidalne zapalenie stawów) Infekcji Nadciśnienia Niewydolności nerek Nowotworów 13

14 IV. Następstwa niedoboru witaminy D w okresie ciąży w okresie laktacji 14

15 Niedobór witaminy D w ciąży/i laktacji Niedobór witaminy D jest powszechny u ludzi na całym świecie i dotyczy również kobiet ciężarnych. Witamina D jest niezbędna do prawidłowej mineralizacji kośdca płodu. Prawidłowy poziom witaminy D wpływa na ogólny stan zdrowia dziecka nie tylko zaraz po urodzeniu, ale również w późniejszym okresie życia. Vitamin D deficiency during pregnancy and lactation Walicka Magdalena, Marcinowska-Suchowierska Ewa Ginekol Pol. 2008, 79,

16 Dlaczego warto stosować suplementację w czasie ciąży i karmienia piersią? Ciąża i okres karmienia piersią to okres, kiedy organizm kobiety potrzebuje znacznie więcej witamin. ciąża W okresie ciąży zapotrzebowanie na witaminy wzrasta. Odżywiając się zdrowo i racjonalnie, kobieta ciężarna powinna dostarczyć niezbędnych witamin dla dwóch. laktacja Po porodzie, kiedy rozpoczyna się laktacja, istnieją czynniki, które osłabiają organizm: wyczerpane zapasy organizmu po ciąży, a przede wszystkim wytwarzanie przez organizm matki ok. 850 ml mleka dziennie. 16

17 Źródła witaminy D w ustroju w okresie noworodkowym Transfer przez łożysko (Salle, 2000) Już od II trymestru ciąży Najintensywniejszy w III trymestrze ciąży Liniowa zależność pomiędzy stężeniem witaminy D we krwi matki i płodu Kobiety z niedoborem witaminy D w ciąży, urodzą dzieci z niedoborem witaminy D Żywność mleka modyfikowane Suplementacja 17

18 Niedobór witaminy D w okresie ciąży-a zdrowie dziecka skutkujące w początkowym okresie życia wystąpienie drgawek z hipelkalcemią 1 Miękkie kości potylicy 2 Zwiększone ryzyko ostrych infekcji dolnych dróg oddechowych u noworodków 3 2 razy zwiększone ryzyko transmisji Hiv 4 1. Ewa Marcinkowska-Suchowierska "Wpływ niedoboru witaminy D w czasie ciąży i laktacji na matkę i dziecko"- Postępy Nauk Medycznych, t. XXIII, nr 5, Yorifuji-J Clin Endocrinol Metab EEUR J Clin Nutr Mehta J Infect Dis

19 Niedobór witaminy D w okresie ciąży- a zdrowie dziecka skutkujące w późniejszym okresie życia: Rozwojem krzywicy 1 Defektami szkliwa 1 Zmniejszeniem masy kostnej 1 Zwiększonym ryzykiem złamania 1 Zwiększone ryzyko alergii 2 1. Ewa Marcinkowska-Suchowierska "Wpływ niedoboru witaminy D w czasie ciąży i laktacji na matkę i dziecko"- Postępy Nauk Medycznych, t. XXIII, nr 5, Nwaru_Pediatr Allery Immunol 19

20 Niedobór witaminy D w okresie ciąży- a zdrowie dziecka skutkujące w późniejszym okresie życia rozwojem chorób 1 : Autoimmunologicznych Układu sercowo-naczyniowego Metabolicznych Nowotworowych 1. Ewa Marcinkowska-Suchowierska "Wpływ niedoboru witaminy D w czasie ciąży i laktacji na matkę i dziecko"- Postępy Nauk Medycznych, t. XXIII, nr 5,

21 Niedobór witaminy D w okresie ciąży - a zdrowie kobiety u kobiet z ciężkimi niedoborami witaminy D w czasie ciąży ryzyko wystąpienia stanu przedrzucawkowego 1 Stan przedrzucawkowy dotyczy 3-7% kobiet w pierwszej ciąży. Patologia ta występuje częściej u kobiet czarnoskórych Ewa Marcinkowska-Suchowierska "Wpływ niedoboru witaminy D w czasie ciąży i laktacji na matkę i dziecko"- Postępy Nauk Medycznych, t. XXIII, nr 5,

22 Witamina D podczas karmienia piersią Witamina D (j.m.) Zawartość w 1 litrze mleka Pokarm kobiecy Mleko początkowe Mleko następne Średnie spożycie mleka przez noworodka na dobę < 1 l Niezbędna jest suplementacja! 1. Prewencja krzywicy i niedoboru witaminy D u dzieci i młodzieży-raport kliniczny - PEDIATRICS 22

23 Statystyki Zalecenia zespołu Ekspertów z 2009 r. Kobiety od II trymestru ciąży oraz w okresie laktacji powinny przyjmować j.m. (20 25 g) /dobę Tylko 1 % kobiet spożywa > niż 10 g ( 400 j.m.) na dobę Wiliams AF: Vitamin D In pregnancy: an old problem still to be solved? Arch Dis child 2007;

24 Niedobory witaminy D - na świecie Badania przeprowadzone w ostatnich latach wykazały, że niedobór witaminy D dotyczy ponad miliarda ludzi na świecie, w tym kilkudziesięciu % kobiet w ciąży Ewa Marcinkowska-Suchowierska "Wpływ niedoboru witaminy D w czasie ciąży i laktacji na matkę i dziecko"- Postępy Nauk Medycznych, t. XXIII, nr 5,

25 Optymalne stężenie 25 OHD 1 Wskaźnikiem zaopatrzenia organizmu w witaminę D jest stężenie 25 hydroksywitaminy D w surowicy zapisywane jako 25-OHD Dorośli oraz kobiety w ciąży/w okresie laktacji ng/ml Dzieci i młodzież ng/ml 1. Aktualne (2009) polskie zalecenie zespołu Ekspertów dot. profilaktyki niedoboru witaminy D 25

26 Niedobory witaminy D u kobiet w ciąży na świecie Optymalny poziom 25-OH-D ( 25 hydroksywitaminy D) u dorosłych/kobiet w ciąży/w okresie laktacji ng/ml 1. Aktualne (2009) polskie zalecenie zespołu Ekspertów dot. profilaktyki niedoboru witaminy D D Tab. Konferencja Witamina D, wczoraj, dziś, jutro - wykład Anna Dobrzańska, Justyna Czech-Kowalska styczeń 2011 r. 26

27 Statystyki w Europie W Polsce nie dysponujemy jeszcze danymi populacyjnymi dotyczącymi epidemiologii niedoborów witaminy D, ale niedobór witaminy D we krwi stwierdzano w sezonie zimowym w naszym klimacie u 9 na każde 10 zbadanych kobiet w ramach projektu OPTIFORD obejmującego kilka krajów europejskich.* *Andersen R, Molgaard C, Skovgaard L, [et al]. Teenage girls and elderly women living in northern Europe have low winter vitamin D status. Eur J Clin Nutr. 2005, 59,

28 Wnioski Wobec rosnącej liczby dowodów, na to, że witamina D odgrywa istotną rolę w okresie ciąży wydaje się koniecznością zwracania szczególnej uwagi na odpowiednią suplementację u kobiet ciężarnych, u kobiet w okresie laktacji, noworodków i dzieci. 28

29 Wnioski Niedobory witaminy D u noworodków donoszonych wskazują na potrzebę rozpoczęcia suplementacji w dawce 400 j.m. od pierwszych dni życia. Niezależnie od pory roku oraz suplementacji u matek w okresie ciąży Konieczna jest suplemantacja u kobiet w ciąży 29

30 V. Różnica w profilaktyce niedoboru witaminy u noworodków donoszonych a urodzonych przedwcześnie 30

31 Profilaktyka niedoboru witaminy D u wcześniaków Wcześniaki urodzone < 28 tygodnia życia mają zwiększone ryzyko niedoboru witaminy D po urodzeniu z powodu skróconego/braku transferu z III trymestru ciąży 31

32 Profilaktyka niedoboru witaminy D u wcześniaków j.m./ dobę (łącznie dieta + suplementy) od pierwszych dni życia do osiągnięcia 40 wieku korygowanego. Następnie 400 j.m./dobę Zdjęcie dziecka 1. Aktualne (2009) polskie zalecenie zespołu Ekspertów dot. profilaktyki niedoboru witaminy D 32

33 Profilaktyka niedoboru witaminy D u noworodków j.m./ dobę (przy karmieniu piersią oraz łącznie dieta + suplementy) od pierwszych dni życia 1. Aktualne (2009) polskie zalecenie zespołu Ekspertów dot. profilaktyki niedoboru witaminy D 33

34 Profilaktyka niedoborów witaminy D Kobiety od II trymestru ciąży Kobiety w okresie laktacji Noworodków Dzieci i młodzież Dorosłych 34

35 Witamina D dzieci i młodzież (1-18 lat) j.m./dobę codziennie z żywności i/lub preparatów farmaceutycznych od października do marca, a także w miesiącach letnich gdy synteza skórna nie jest zapewniona u dzieci z nadwagą/otyłością należy rozważyć zwiększenie dawki witaminy D do j.m./dobę 1. Aktualne (2009) polskie zalecenie zespołu Ekspertów dot. profilaktyki niedoboru witaminy D 35

36 Witamina D Dorośli j.m./na dobę codziennie z żywności i/lub preparatów farmaceutycznych od października do marca, a także w miesiącach letnich, gdy synteza skórna nie jest zapewniona u osób po 65 r.ż. ze względu na obniżoną syntezę skórną i udowodnione działanie przeciwzłamaniowe i przeciwupadkowe zaleca się suplementację witaminą D przez cały rok w ilości j.m./na dobę codziennie 1. Aktualne (2009) polskie zalecenie zespołu Ekspertów dot. profilaktyki niedoboru witaminy D 36

37 VI. Aktualne zalecenia dotyczące profilaktyki niedoborów witaminy D i K w Polsce i na świecie 37

38 Zalecenia profilaktyki witaminy D na świecie Według najnowszych zaleceń Amerykańskiej Akademii Pediatrii (2008 r.) rekomendowana jest suplementacja witaminą D u wszystkich niemowląt, dzieci i młodzieży w dawce 400 IU/dobę począwszy od pierwszych dni życia.

39 Zalecenia profilaktyki witaminy D w Polsce W Polsce zalecenia dotyczące profilaktyki krzywicy i niedoborów witaminy D u noworodków, dzieci i młodzieży zostały opublikowane w 2009 r.

40 Zalecenia profilaktyki witaminy K w Polsce W Polsce zalecenia dotyczące profilaktyki krwawienia z niedoboru witaminy K u noworodków i niemowląt zostały opublikowane w 2007 r.

41 Witamina K i D Witaminy K i D są niezbędne dla zdrowia, wzrostu i rozwoju człowieka. Ponieważ nie są dostarczane z mlekiem matki w odpowiedniej ilości. Muszą być dostarczane z zewnątrz, ponieważ organizm małego dziecka nie jest w stanie sam ich wytworzyć w wystarczających ilościach. 41

42 Witaminy K i D Zgodnie z aktualnymi polskimi zaleceniami każdy noworodek po urodzeniu powinien otrzymać witaminę K w dawce 0,5 mg domięśniowo lub 2 mg doustnie (zależnie od decyzji lekarza i rodzica), a niemowlęta karmione naturalnie przez pierwsze trzy miesiące życia codziennie 25 μg witaminy K doustnie. Niemowlęta karmione piersią wymagają suplementacji witaminą D w dawce 400 j.m./dobę już od pierwszych dni życia. 42

43 Witamina K i D Należy pamiętać, że witaminy muszą być podawane w określonych ilościach - zalecanych przez Zespół Ekspertów. 44

44 Witamina K i D. Dla prawidłowego funkcjonowania organizmu szkodliwy jest: nadmiar witamin (hiperwitaminoza) niedobór witamin (hipowitaminoza) brak witamin (awitaminoza) 45

45 Witamina K i D Forma podania i dawka odgrywają kluczową rolę w prowadzeniu prawidłowej profilaktyki niedoboru witamin D i K u noworodków i małych dzieci z uwagi na utrudnienia w podania preparatu tak małym pacjentom. 46

46 Dziękujemy za uwagę Zapraszamy na prezentację produktów zapewniających: najwygodniejszą innowacyjną formę podania witamin dla niemowląt i dzieci. 47

Polskie zalecenia dotyczące profilaktyki niedoborów witaminy D 2009

Polskie zalecenia dotyczące profilaktyki niedoborów witaminy D 2009 ZALECENIA EKSPERTÓW / EXPERTS RECOMMENDATIONS 57 Polskie zalecenia dotyczące profilaktyki niedoborów witaminy D 2009 Zalecenia opracowane przez Zespół Ekspertów w składzie: Prof. Jadwiga Charzewska Kierownik

Bardziej szczegółowo

deesis.com.pl D3 Witamina słońca Dr. Jacobs D3 Witamina słońca suplement diety dla odporności, zębów i kości produkt odpowiedni dla wegetarian

deesis.com.pl D3 Witamina słońca Dr. Jacobs D3 Witamina słońca suplement diety dla odporności, zębów i kości produkt odpowiedni dla wegetarian Informacje o produkcie D3 Witamina słońca Dr. Jacobs Cena : 39.00 zł Stan magazynowy : bardzo wysoki Średnia ocena : brak recenzji Utworzono 18-09-2016 D3 Witamina słońca suplement diety dla odporności,

Bardziej szczegółowo

Przedmowa. Zawartość. 1. Wprowadzenie Kompleksowe podejście do żywienia Koncepcja równowagi (bilansu)

Przedmowa. Zawartość. 1. Wprowadzenie Kompleksowe podejście do żywienia Koncepcja równowagi (bilansu) 140964 Zawartość Przedmowa 1. Wprowadzenie 1.1. Kompleksowe podejście do żywienia 1.2. Koncepcja równowagi (bilansu) 1.2.1. Model podaży i zapotrzebowania 1.2.2. Przekarmienie 1.2.3. Niedożywienie 1.2.4.

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Polskie zalecenia dotyczące profilaktyki niedoborów witaminy D

Polskie zalecenia dotyczące profilaktyki niedoborów witaminy D Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, tom 2, zeszyt 4, 245-249, 2009 Polskie zalecenia dotyczące profilaktyki niedoborów witaminy D Zalecenia opracowane przez zespół ekspertów w składzie Prof. dr

Bardziej szczegółowo

Pokarmy uzupełniające. Kiedy? Jakie? Dlaczego? Prof. dr hab. med. Hanna Szajewska Warszawski Uniwersytet Medyczny

Pokarmy uzupełniające. Kiedy? Jakie? Dlaczego? Prof. dr hab. med. Hanna Szajewska Warszawski Uniwersytet Medyczny Pokarmy uzupełniające. Kiedy? Jakie? Dlaczego? Prof. dr hab. med. Hanna Szajewska Warszawski Uniwersytet Medyczny WPROWADZENIE Żywienie niemowląt, a zwłaszcza odpowiedź na pytania: co? kiedy? jak? budzi

Bardziej szczegółowo

Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Maria Katarzyna Borszewska- Kornacka Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego 1.ZARZĄDZENIE MINISTRA 2.REKOMENDACJE TOWARZYSTW NAUKOWYCH 3.OPINIE EKSPERTÓW

Bardziej szczegółowo

PROBIOTYKI panaceum dla noworodka ZALECAĆ CZY NIE

PROBIOTYKI panaceum dla noworodka ZALECAĆ CZY NIE PROBIOTYKI panaceum dla noworodka ZALECAĆ CZY NIE Dr hab.n.med. Andrea Horvath Klinika Pediatrii WUM Czy to są probiotyki? Żywe bakterie kiszonki jogurt naturalny kwas chlebowy Mikroorganizmy Organizm

Bardziej szczegółowo

Witamina D dla kogo i kiedy? Dariusz Włodarek Katedra Dietetyki Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW w Warszawie

Witamina D dla kogo i kiedy? Dariusz Włodarek Katedra Dietetyki Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW w Warszawie Witamina D dla kogo i kiedy? Dariusz Włodarek Katedra Dietetyki Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW w Warszawie Trochę historii Pierwsza połowa XIX wieku J. Śniadecki ( 1768 1838) - ekspozycja

Bardziej szczegółowo

Suplementy diety. Lek. Agata Tabiszewska Klinika Pediatrii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Suplementy diety. Lek. Agata Tabiszewska Klinika Pediatrii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Suplementy diety Lek. Agata Tabiszewska Klinika Pediatrii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego 1 Witamina D (kalcyferol) Grupa steroidowych związków organicznych rozpuszczalnych w tłuszczach Źródła: Egzogenne

Bardziej szczegółowo

Skrócona informacja o leku Vigantoletten 500 i Vigantoletten 1000 Skład i postać farmaceutyczna: Vigantoletten 500, tabletki 1 tabletka zawiera 12,5 mikrogramów cholekalcyferolu równoważnego 500 j.m. witaminy

Bardziej szczegółowo

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 25 czerwiec 2016

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 25 czerwiec 2016 CIĄŻA I KARMIENIE PIERSIĄ > Model : 4075211 Producent : MERCK KGAA FEMINATAL N - Podwójne zdrowie dziecka i mamy Zestaw witamin i minerałów dla kobiet w ciąży i karmiących piersią - najczęściej stosowany

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Zespołu Ekspertów. Polskie zalecenia dotyczące profilaktyki niedoborów witaminy D 2009

Stanowisko Zespołu Ekspertów. Polskie zalecenia dotyczące profilaktyki niedoborów witaminy D 2009 Stanowisko Zespołu Ekspertów. Polskie zalecenia dotyczące profilaktyki niedoborów witaminy D 2009 Prophylaxis of Vitamin D Deficiency Polish Recommendation 2009 Abstract Adequate vitamin D intake and its

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA PACJENTA I JEGO RODZINY MAJĄCA NA CELU PODNIESIENIE ŚWIADOMOŚCI NA TEMAT CUKRZYCY, DOSTARCZENIE JAK NAJWIĘKSZEJ WIEDZY NA JEJ TEMAT.

EDUKACJA PACJENTA I JEGO RODZINY MAJĄCA NA CELU PODNIESIENIE ŚWIADOMOŚCI NA TEMAT CUKRZYCY, DOSTARCZENIE JAK NAJWIĘKSZEJ WIEDZY NA JEJ TEMAT. EDUKACJA PACJENTA I JEGO RODZINY MAJĄCA NA CELU PODNIESIENIE ŚWIADOMOŚCI NA TEMAT CUKRZYCY, DOSTARCZENIE JAK NAJWIĘKSZEJ WIEDZY NA JEJ TEMAT. Prowadząca edukację: piel. Anna Otremba CELE: -Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Osteoporoza w granicznej niewydolności nerek - problem niedoboru witaminy D

Osteoporoza w granicznej niewydolności nerek - problem niedoboru witaminy D Atlanta Osteoporoza w granicznej niewydolności nerek - problem niedoboru witaminy D Jerzy Przedlacki Katedra i Klinika Nefrologii Dializoterapii i Chorób Wewnętrznych, WUM Echa ASBMR 2016 Łódź, 14.01.2017

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA EKSPERTÓW / EXPERTS RECOMMENDATIONS 597

ZALECENIA EKSPERTÓW / EXPERTS RECOMMENDATIONS 597 ZALECENIA EKSPERTÓW / EXPERTS RECOMMENDATIONS 597 Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie suplementacji kwasu dokozaheksaenowego i innych kwasów tłuszczowych omega-3 w populacji kobiet ciężarnych, karmiących

Bardziej szczegółowo

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(Tekst mający znaczenie dla EOG) L 119/4 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 7.5.2011 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 440/2011 z dnia 6 maja 2011 r. w sprawie udzielenia i odmowy udzielenia zezwolenia na niektóre oświadczenia zdrowotne

Bardziej szczegółowo

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia?

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? A. Jarosz Woda głównym składnikiem ciała i podstawowym składnikiem pożywienia stanowi 50 80 %masy ciała zasoby wodne organizmu muszą być stale

Bardziej szczegółowo

Macierzyństwo a choroby reumatyczne. Ines Pokrzywnicka - Gajek

Macierzyństwo a choroby reumatyczne. Ines Pokrzywnicka - Gajek Macierzyństwo a choroby reumatyczne Ines Pokrzywnicka - Gajek Co to jest choroba reumatyczna? Choroby reumatyczne to różnorodna pod względem objawów grupa obejmująca ponad 300 odrębnych jednostek. Większość

Bardziej szczegółowo

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Badania epidemiologiczne i eksperymentalne nie budzą wątpliwości spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko rozwoju wielu nowotworów złośliwych, zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji www.aotmit.gov.pl Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji nr 11/2016 z dnia 19 stycznia 2016 r. o projekcie programu polityki

Bardziej szczegółowo

SUPLEMENTACJA DIETY KORZYŚCI I ZAGROŻENIA W ŚWIETLE BADAŃ EPIDEMIOLOGICZNYCH

SUPLEMENTACJA DIETY KORZYŚCI I ZAGROŻENIA W ŚWIETLE BADAŃ EPIDEMIOLOGICZNYCH SUPLEMENTACJA DIETY KORZYŚCI I ZAGROŻENIA W ŚWIETLE BADAŃ EPIDEMIOLOGICZNYCH dr hab. Barbara Pietruszka, prof. SGGW dr inż. Ewa Sicińska Zakład Podstaw Żywienia Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji

Bardziej szczegółowo

Holistic K2+D3 i kokosolja witamina K2 MenaQ7 MK-7 MK7 witamina D3 60 tabl kategoria: WITAMINY, MIKROELEMENTY, ODZYWKI > Holistic

Holistic K2+D3 i kokosolja witamina K2 MenaQ7 MK-7 MK7 witamina D3 60 tabl kategoria: WITAMINY, MIKROELEMENTY, ODZYWKI > Holistic Glinka Agency Zapraszamy do sklepu www.multistore24.pl mail;sklep@multistore24.pl Warszawa tel. +48 602 395 051 Holistic K2+D3 i kokosolja witamina K2 MenaQ7 MK-7 MK7 witamina D3 60 tabl kategoria: WITAMINY,

Bardziej szczegółowo

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki

Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Dietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego Witaminy i minerały dla osób z przewlekłą chorobą nerek i po przeszczepieniu nerki Zestaw witamin i składników mineralnych przygotowany

Bardziej szczegółowo

Natureheals

Natureheals Natureheals www.donatmg.eu/en Magnez NAUKOWCY OKREŚLILI MAGNEZ MIANEM MINERAŁU DO WALKI ZE STRESEM, NAZYWAJĄC GO RÓWNIEŻ BALSAMEM DLA NERWÓW I MIĘŚNI. MAGNEZ JEST JEDNYM Z NAJWAŻNIEJSZYCH MINERAŁÓW NIEZBĘDNYCH

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE, LECZENIE. dr n. med. Małgorzata Kaczkan dietetyk Katedra Żywienia Klinicznego GUMed

ZALECENIA ŻYWIENIOWE, LECZENIE. dr n. med. Małgorzata Kaczkan dietetyk Katedra Żywienia Klinicznego GUMed ZALECENIA ŻYWIENIOWE, LECZENIE dr n. med. Małgorzata Kaczkan dietetyk Katedra Żywienia Klinicznego GUMed AKTUALNE ZALECENIA I NOWE MOŻLIWOŚCI LECZENIA NIEDOŻYWIENIA CELE LECZENIA ŻYWIENIOWEGO: zapobieganie

Bardziej szczegółowo

Ulotka informacyjna. Witamina K Informacje dla rodziców. Wersja 2

Ulotka informacyjna. Witamina K Informacje dla rodziców. Wersja 2 Ulotka informacyjna Witamina K Informacje dla rodziców Wersja 2 Czym jest witamina K? Witamina K jest witaminą naturalnie występującą w produktach spożywczych, szczególnie w wątrobie i niektórych warzywach.

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 100 ml roztworu do infuzji zawiera: L-Izoleucyna... L-Leucyna... L-Walina...

Bardziej szczegółowo

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Szacuje się, że wysokie ciśnienie krwi jest przyczyną

Bardziej szczegółowo

Osteosanum (Vision) suplement diety

Osteosanum (Vision) suplement diety Preparaty For Life VISION ziołowe Osteosanum (Vision) suplement diety Nutrimax+ (Vision) suplement diety Passilat (Vision) suplement diety Osteosanum (Vision) suplement diety Powiększ zdjęcie Cena za 144.00

Bardziej szczegółowo

CIBA-GEIGY Sintrom 4

CIBA-GEIGY Sintrom 4 CIBA-GEIGY Sintrom 4 Sintrom 4 Substancja czynna: 3-[a-(4-nitrofenylo-)-0- -acetyloetylo]-4-hydroksykumaryna /=acenocoumarol/. Tabletki 4 mg. Sintrom działa szybko i jest wydalany w krótkim okresie czasu.

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji

Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji www.aotmit.gov.pl Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji nr 150/2015 z dnia 12 października 2015 r. o projekcie programu polityki

Bardziej szczegółowo

News. Witamina D. nieznana witamina P H A R M A. Temat: Witamina D

News. Witamina D. nieznana witamina P H A R M A. Temat: Witamina D News P H A R M A Temat: Witamina D Magazyn o doniesieniach naukowych związanych z profilaktyką zdrowotną, żywnieniem i suplementami diety Niedobór witaminy D może dwukrotnie zwiększyć ryzyko chorób serca...

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 20 wrzesień 2016

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 20 wrzesień 2016 CIĄŻA I KARMIENIE PIERSIĄ > Model : 8431401 Producent : MERCK SP.Z O.O. Feminatal Metafolin Metafolina. Od niej wszystko się zaczyna. Pierwsza i jedyna w Polsce opatentowana aktywna forma folianu. Feminatal

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO 1 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO WETERYNARYJNEGO Gleptosil, 200 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań dla świń 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml produktu

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Multi-Sanostol, syrop

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta. Multi-Sanostol, syrop Preparat wielowitaminowy dla dzieci. Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Multi-Sanostol, syrop Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera

Bardziej szczegółowo

- szac. zapotrzebowanie O pok. naturalny

- szac. zapotrzebowanie O pok. naturalny Białko w żywieniu niemowląt i małych dzieci D. Gruszfeld Klinika Neonatologii, Patologii i Intensywnej Terapii Noworodka IP CZD Plan Rola białka Skutki niedoboru białka Skutki nadmiaru białka Ocena zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Rola położnej w opiece nad ciężarną, rodzącą, położnicą z cukrzycą Leokadia Jędrzejewska Konsultant Krajowy w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologicznego i położniczego Kraków 20 21 maja 2011r. Grażyna

Bardziej szczegółowo

Nieprawidłowe odżywianie jest szczególnie groźne w wieku podeszłym, gdyż może prowadzić do niedożywienia

Nieprawidłowe odżywianie jest szczególnie groźne w wieku podeszłym, gdyż może prowadzić do niedożywienia Nieprawidłowe odżywianie jest szczególnie groźne w wieku podeszłym, gdyż może prowadzić do niedożywienia Niedożywienie może występować u osób z nadwagą (powyżej 120% masy należnej) niedowagą (poniżej 80%

Bardziej szczegółowo

Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010

Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010 Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010 Analiza rejestru powiadomień o pierwszym wprowadzeniu do obrotu środków spożywczych Środki spożywcze specjalnego

Bardziej szczegółowo

Problemy płodności i ciąży w nieswoistych zapalnych chorobach jelit. Maria Kłopocka Bydgoszcz

Problemy płodności i ciąży w nieswoistych zapalnych chorobach jelit. Maria Kłopocka Bydgoszcz Problemy płodności i ciąży w nieswoistych zapalnych chorobach jelit Maria Kłopocka Bydgoszcz Płodność Przebieg ciąży i poród Bezpieczeństwo leczenia w okresie ciąży i karmienia Sytuacje szczególne Edukacja

Bardziej szczegółowo

T. XXXVII Zeszyty Naukowe WSHE 2013 r.

T. XXXVII Zeszyty Naukowe WSHE 2013 r. T. XXXVII Zeszyty Naukowe WSHE 2013 r. Dorota Kochman (Wydział Nauk o Zdrowiu, Wyższa szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna we Włocławku, Instytut Nauk o Zdrowiu, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku)

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Multi-Sanostol Syrop

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Multi-Sanostol Syrop ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Multi-Sanostol Syrop Preparat wielowitaminowy dla dzieci. Należy przeczytać uważnie całą ulotkę, ponieważ zawiera ona ważne informacje dla pacjenta. Lek

Bardziej szczegółowo

Nazwa producenta Ilość w opakowaniu handlowym. opak. Cena części / netto / słownie : zł groszy. Kwota podatku VAT słownie : zł groszy

Nazwa producenta Ilość w opakowaniu handlowym. opak. Cena części / netto / słownie : zł groszy. Kwota podatku VAT słownie : zł groszy Załącznik nr 1 Część nr 1 - Środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Mleko początkowe. Opis produktu leczniczego, postać, dawka, ilość w opakowaniu j.m.. Nazwa handlowa, postać w opakowaniu

Bardziej szczegółowo

RADA UNII EUROPEJSKIEJ. Bruksela, 25 stycznia 2011 r. (25.01) (OR. en) 5610/11 DENLEG 7

RADA UNII EUROPEJSKIEJ. Bruksela, 25 stycznia 2011 r. (25.01) (OR. en) 5610/11 DENLEG 7 RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 25 stycznia 2011 r. (25.01) (OR. en) 5610/11 DENLEG 7 PISMO PRZEWODNIE Od: Komisja Europejska Data otrzymania: 21 stycznia 2011 r. Do: Sekretariat Generalny Rady Dotyczy:

Bardziej szczegółowo

SANPROBI Super Formula

SANPROBI Super Formula SUPLEMENT DIETY SANPROBI Super Formula Unikalna formuła siedmiu żywych szczepów probiotycznych i dwóch prebiotyków Zdrowie i sylwetka a w super formie Zaburzenia metaboliczne stanowią istotny problem medyczny

Bardziej szczegółowo

Witamina D w chorobach przewlekłych wieku rozwojowego

Witamina D w chorobach przewlekłych wieku rozwojowego Witamina D w chorobach przewlekłych wieku rozwojowego Agnieszka Szlagatys-Sidorkiewicz Klinika Pediatrii, Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci Gdański Uniwersytet Medyczny Witamina D w chorobach

Bardziej szczegółowo

Ostre infekcje u osób z cukrzycą

Ostre infekcje u osób z cukrzycą Ostre infekcje u osób z cukrzycą Sezon przeziębień w pełni. Wokół mamy mnóstwo zakatarzonych i kaszlących osób. Chorować nikt nie lubi, jednak ludzie przewlekle chorzy, jak diabetycy, są szczególnie podatni

Bardziej szczegółowo

ASMAG FORTE 34 mg jonów magnezu, tabletki Magnesii hydroaspartas

ASMAG FORTE 34 mg jonów magnezu, tabletki Magnesii hydroaspartas Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika ASMAG FORTE 34 mg jonów magnezu, tabletki Magnesii hydroaspartas Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

FARMAKOKINETYKA KLINICZNA

FARMAKOKINETYKA KLINICZNA FARMAKOKINETYKA KLINICZNA FARMAKOKINETYKA wpływ organizmu na lek nauka o szybkości procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania leków z organizmu Procesy farmakokinetyczne LADME UWALNIANIE

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO JUVIT D 3, 20 000 j.m./ml, krople doustne, roztwór 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml (ok. 34 kropli) zawiera 0,5 mg Colecalciferolum

Bardziej szczegółowo

Dlaczego karmienie piersią jest najlepsze?

Dlaczego karmienie piersią jest najlepsze? Dlaczego karmienie piersią jest najlepsze? Mleko kobiece jest doskonałym, naturalnym pożywieniem, zapewniającym Twojemu dziecku najlepszy start w życie. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca karmienie

Bardziej szczegółowo

2013-07-03. Co nam daje bank mleka ludzkiego? Historia. Banki mleka na świecie. Maria Wilińska

2013-07-03. Co nam daje bank mleka ludzkiego? Historia. Banki mleka na świecie. Maria Wilińska Co nam daje bank mleka ludzkiego? MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NAUKOWO-SZKOLENIOWA "NEONATUS 2013" 24-25 maja 2013 r. Maria Wilińska Historia 2013-05-24 2 Banki mleka na świecie 2013-05-24 3 1 Banki mleka

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

dr n. med. Marian Patrzałek NZOZ PROMED Kielce

dr n. med. Marian Patrzałek NZOZ PROMED Kielce Szczepienia dzieci przeciw pneumokokom i ich skutki populacyjne na przykładzie społeczności Kielc dr n. med. Marian Patrzałek NZOZ PROMED Kielce Szczepienia ochronne dla ludności Kielc -szczepienia p/grypie

Bardziej szczegółowo

ASMAG B 20 mg jonów magnezu + 0,25 mg pirydoksyny chlorowodorku, tabletki Magnesii hydroaspartas + Pyridoxini hydrochloridum

ASMAG B 20 mg jonów magnezu + 0,25 mg pirydoksyny chlorowodorku, tabletki Magnesii hydroaspartas + Pyridoxini hydrochloridum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika ASMAG B 20 mg jonów magnezu + 0,25 mg pirydoksyny chlorowodorku, tabletki Magnesii hydroaspartas + Pyridoxini hydrochloridum Należy uważnie zapoznać

Bardziej szczegółowo

PALENIE A PROKREACJA I POLITYKA LUDNOŚCIOWA

PALENIE A PROKREACJA I POLITYKA LUDNOŚCIOWA XIV konferencja Tytoń albo Zdrowie im. prof. F. Venuleta Warszawa 8 9 grudnia 2011 roku VI sesja plenarna Społeczne wymiary działalności antytytoniowej w latach 1991-2011: polityka ludnościowa, edukacja.

Bardziej szczegółowo

CORSENTIALS prosta metoda na doskonałe zdrowie.

CORSENTIALS prosta metoda na doskonałe zdrowie. CORSENTIALS prosta metoda na doskonałe zdrowie. System CORSENTIALS korzysta z zastrzeżonej, zgłoszonej do opatentowania technologii firmy LifeWave, która odmieni stan Twojego zdrowia, przynosząc istotne

Bardziej szczegółowo

Vigantol 500 mikrogramów/ml ( j.m.), krople doustne, roztwór (Cholecalciferolum)

Vigantol 500 mikrogramów/ml ( j.m.), krople doustne, roztwór (Cholecalciferolum) Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Vigantol 500 mikrogramów/ml (20 000 j.m.), krople doustne, roztwór (Cholecalciferolum) Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

Aneks III. Zmiany, które należy wprowadzić w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta

Aneks III. Zmiany, które należy wprowadzić w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta Aneks III Zmiany, które należy wprowadzić w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotkach dla pacjenta Uwaga: Ta Charakterystyka Produktu Leczniczego, oznakowanie opakowań i ulotka

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ŻYWIENIE KLINICZNE

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ŻYWIENIE KLINICZNE 1. Ramowe treści kształcenia PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ŻYWIENIE KLINICZNE L.p. DATA TEMAT ZAJĘĆ LICZBA GODZIN: FORMA ZALI- CZENIA PUNKTY ECTS 1. 2. 22.09.2012 23.09.2012 20.10.2012 21.10.2012 Żywienie

Bardziej szczegółowo

NIEWYDOLNOŚĆ NEREK - EPIDEMIOLOGIA, OBJAWY, STADIA NIEWYDOLNOŚCI, DIAGNOSTYKA AGNIESZKA BARTOSZ GR.1

NIEWYDOLNOŚĆ NEREK - EPIDEMIOLOGIA, OBJAWY, STADIA NIEWYDOLNOŚCI, DIAGNOSTYKA AGNIESZKA BARTOSZ GR.1 NIEWYDOLNOŚĆ NEREK - EPIDEMIOLOGIA, OBJAWY, STADIA NIEWYDOLNOŚCI, DIAGNOSTYKA AGNIESZKA BARTOSZ GR.1 Niewydolność nerek Niewydolność nerek charakteryzuje się utratą zdolności do oczyszczania organizmu

Bardziej szczegółowo

Meningokoki trzeba myśleć na zapas

Meningokoki trzeba myśleć na zapas Meningokoki trzeba myśleć na zapas prof. dr hab. med. Jacek Wysocki dr n. med. Ilona Małecka Katedra i Zakład Profilaktyki Zdrowotnej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Specjalistyczny

Bardziej szczegółowo

Materiał i metody. Wyniki

Materiał i metody. Wyniki Abstract in Polish Wprowadzenie Selen jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Selen jest wbudowywany do białek w postaci selenocysteiny tworząc selenobiałka (selenoproteiny).

Bardziej szczegółowo

NIEDOKRWISTOŚĆ W CIĄŻY JULIA ZARĘBA-SZCZUDLIK

NIEDOKRWISTOŚĆ W CIĄŻY JULIA ZARĘBA-SZCZUDLIK NIEDOKRWISTOŚĆ W CIĄŻY JULIA ZARĘBA-SZCZUDLIK Niedokrwistość Stan charakteryzujący się obniżeniem stężenia hemoglobiny w jednostce objętości krwi, poniżej normy uzależnionej od wieku i płci K: 11-15 mg%

Bardziej szczegółowo

Pewnego razu w gabinecie. Dr hab. med. Andrea Horvath Klinika Pediatrii, WUM

Pewnego razu w gabinecie. Dr hab. med. Andrea Horvath Klinika Pediatrii, WUM Pewnego razu w gabinecie. Dr hab. med. Andrea Horvath Klinika Pediatrii, WUM Pewnego razu w gabinecie Niemowlę 10.miesięczne CII PII SN; masa ur. 3600 Wywiad rodzinny bez obciążeń Pewnego razu w gabinecie

Bardziej szczegółowo

Zaburzenie równowagi energetycznej

Zaburzenie równowagi energetycznej Otyłość dzieci i młodzieży czy można jej zapobiec? Dr n. med. Andrea Horvath Dr n. med. Piotr Dziechciarz Klinika Pediatrii WUM Zaburzenie równowagi energetycznej wyrażonej nadmiernym odkładaniem tkanki

Bardziej szczegółowo

Co to jest dietetyka?

Co to jest dietetyka? Co to jest dietetyka? Dietetyka to nauka, która bada jak to, co spożywamy wpływa na nasze zdrowie i wydajność organizmu. Bada pewne składniki pożywienia, które mogą wpływać na nasze zdrowie. Na przykład

Bardziej szczegółowo

Witamina D - 4 fakty, które mogą cię zaskoczyć

Witamina D - 4 fakty, które mogą cię zaskoczyć Witamina D - 4 fakty, które mogą cię zaskoczyć Co chwilę słyszymy o nowej, zbawiennej roli, jaką może pełnić w naszym organizmie. Niemal wszyscy Polacy mają jej niedobór. Mowa o słonecznej witaminie D,

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia rozsianego oparte na kryteriach

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Cebionmulti krople doustne, roztwór 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 1 ml roztworu (ok. 30 kropli) zawiera: 2,75 mg retynolu palmitynianu

Bardziej szczegółowo

Karmienie naturalne dobre dla dziecka zdrowe dla matki. Katarzyna Dobosz, Latem.

Karmienie naturalne dobre dla dziecka zdrowe dla matki. Katarzyna Dobosz, Latem. Karmienie naturalne dobre dla dziecka zdrowe dla matki Katarzyna Dobosz, Latem. PROGRAM ZDROWOTNY KARMIENIE NATURALNE DZIECKA JAKO PROFILAKTYKA NIEKORZYSTNYCH WPŁYWÓW ŚRODOWISKA aktualizacja: Gdańsk, październik

Bardziej szczegółowo

Powody zaprzestania karmienia... 12

Powody zaprzestania karmienia... 12 RAPORT Z BADANIA Ocena wdrażania praktyk laktacyjnych w ramach obowiązującego standardu opieki okołoporodowej oraz sposobu żywienia dzieci od urodzenia do 12. miesiąca życia Spis treści Założenia ogólne...

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

8.2. Wartość odżywcza produktów spożywczych Czynniki kształtujące wartość odżywczą produktów spożywczych...185

8.2. Wartość odżywcza produktów spożywczych Czynniki kształtujące wartość odżywczą produktów spożywczych...185 SpiS treści 1. Znaczenie nauki o żywieniu człowieka...9 1.1. Cele i zadania nauki o żywieniu...9 1.2. Rozwój nauki o żywieniu człowieka...9 1.3. Problemy żywieniowe Polski i świata...11 1.4. Organizacje

Bardziej szczegółowo

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała Żywienie dziecka dr n.med. Jolanta Meller Na wiele potrzebnych nam rzeczy możemy poczekać. Dziecko nie może. Właśnie teraz formują się jego kości, tworzy się krew, rozwija umysł. Nie możemy mu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

MILLEKOD to ośmiocyfrowy identyfikator Firmy, który nadawany jest przez Bank. Wykorzystywany jest przez Użytkowników podczas. logowania.

MILLEKOD to ośmiocyfrowy identyfikator Firmy, który nadawany jest przez Bank. Wykorzystywany jest przez Użytkowników podczas. logowania. Eliza Goszczyńska w praktyce sprawdzić swoje umiejętności organizacyjne jako Bank Millennium w ramach współpracy z AIESEC Polska poszukuje osób zainteresowanych bankowością i chcących WITAMY W MILLENET

Bardziej szczegółowo

Czy stać nas na. złe. żywienie dzieci. Warszawa, 14 listopada 2012 roku

Czy stać nas na. złe. żywienie dzieci. Warszawa, 14 listopada 2012 roku Warszawa, 14 listopada 2012 roku Czy stać nas na złe żywienie dzieci Stowarzyszenie Promocji Zdrowego Żywienia Dzieci Choroby cywilizacyjne to dziś jeden z najważniejszych problemów, jakie stoją przed

Bardziej szczegółowo

WITAMINY DLA DIABETYKÓW

WITAMINY DLA DIABETYKÓW WITAMINY DLA DIABETYKÓW Witaminy dla diabetyków: zestaw witamin i składników mineralnych dostosowany ilościowo i jakościowo do potrzeb osób chorych na cukrzycę jako uzupełnienie codziennej diety. Energia

Bardziej szczegółowo

Witamina D. Vitamin D

Witamina D. Vitamin D artykuł POglądowy Piotr Ignaczak Klinika Reumatologii i Układowych Chorób Tkanki Łącznej, Szpital Uniwersytecki nr 2 im. dr. Jana Biziela w Bydgoszczy Witamina D Vitamin D Streszczenie Rola witaminy D

Bardziej szczegółowo

WITAMINA D ELIKSIR ZROWIA

WITAMINA D ELIKSIR ZROWIA RAMOWY PROGRAM KONFERENCJI WITAMINA D ELIKSIR ZROWIA WARSZAWA, 11 LIPCA 2014r. SESJA INAUGURACYJNA 09:00 9:40 Rejestracja uczestników, kawa powitalna 09: 40-10:00 OTWARCIE KONFERENCJI - Wystąpienia zaproszonych

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka w pediatrii

Profilaktyka w pediatrii Profilaktyka w pediatrii dr n.med. Jolanta Meller Profilaktyka (gr) - zapobieganie niekorzystnym zjawiskom Zapobieganie zachorowaniom oraz stworzenie warunków do prawidłowego rozwoju pierwszorzędowa nieswoista

Bardziej szczegółowo

ZASADY ŻYWIENIA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI

ZASADY ŻYWIENIA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI ZASADY ŻYWIENIA NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI Optymalnym i fizjologicznym sposobem żywienia niemowląt jest karmienie piersią. Pokarm kobiecy wytwarzany w wystarczających ilościach przez zdrową matkę w pełni

Bardziej szczegółowo

w sprawie sposobu prowadzenia badań klinicznych z udziałem małoletnich

w sprawie sposobu prowadzenia badań klinicznych z udziałem małoletnich ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobu prowadzenia badań klinicznych z udziałem małoletnich (Dz. U. z dnia 1 maja 2004 r.) Na podstawie art. 37h ust. 2 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Świetlana przyszłość dla witaminy D

Świetlana przyszłość dla witaminy D Świetlana przyszłość dla witaminy D dodatkowej pomocy? Witamina D trafiła ostatnio na pierwsze strony gazet w Europie, zwracające uwagę na potrzebę działań w celu zapewnienia, że Europejczycy mają wystarczająco

Bardziej szczegółowo

EBM w farmakoterapii

EBM w farmakoterapii EBM w farmakoterapii Dr Przemysław Niewiński Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej AM we Wrocławiu Katedra i Zakład Farmakologii Klinicznej AM Wrocław EBM Evidence Based Medicine (EBM) "praktyka medyczna

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ DRUGI: BADANIA PRZESIEWOWE/PROFILAKTYKA

ROZDZIAŁ DRUGI: BADANIA PRZESIEWOWE/PROFILAKTYKA NARODZINY Narodziny dziecka są najważniejszym wydarzeniem w życiu rodziny. Ważne jest, żeby adaptacja do życia pozamacicznego przebiegała w sposób najbardziej naturalny. Dlatego tak istotny jest pierwszy

Bardziej szczegółowo

inwalidztwo rodzaj pracy

inwalidztwo rodzaj pracy Zdrowie jest najważniejsze Wykłady wraz z konsultacjami medycznymi realizowane przez Stowarzyszenia na rzecz rozwoju wsi Bogufałów Źródło Baryczy w ramach wspierania realizacji zadania publicznego przez

Bardziej szczegółowo

Suplementy. Wilkasy 2014. Krzysztof Gawin

Suplementy. Wilkasy 2014. Krzysztof Gawin Suplementy Wilkasy 2014 Krzysztof Gawin Suplementy diety - definicja Suplement diety jest środkiem spożywczym, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub

Bardziej szczegółowo

Domowe żywienie enteralne dzieci w praktyce. dr hab. n. med. Jarosław Kierkuś

Domowe żywienie enteralne dzieci w praktyce. dr hab. n. med. Jarosław Kierkuś Domowe żywienie enteralne dzieci w praktyce. dr hab. n. med. Jarosław Kierkuś Klinika Gastroenterologii, Hepatologii, Zaburzeń Odżywiania i Pediatrii IPCZD, Warszawa HEN program domowego żywienia enteralnego

Bardziej szczegółowo

Spodziewany efekt kliniczny wpływu wit. K na kość

Spodziewany efekt kliniczny wpływu wit. K na kość Rola witaminy K2 w prewencji utraty masy kostnej i ryzyka złamań i w zaburzeniach mikroarchitektury Ewa Sewerynek, Michał Stuss Zakład Zaburzeń Endokrynnych i Metabolizmu Kostnego Uniwersytetu Medycznego

Bardziej szczegółowo

Valsamix Amlodipine + Valsartan, 5 mg + 80 mg, 5 mg mg, 10 mg mg, tabletki powlekane

Valsamix Amlodipine + Valsartan, 5 mg + 80 mg, 5 mg mg, 10 mg mg, tabletki powlekane Plan zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Valsamix Amlodipine + Valsartan, 5 mg + 80 mg, 5 mg + 160 mg, 10 mg + 160 mg, tabletki powlekane Nr procedury NL/H/3460/001-003/DC Tłumaczenie na język

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola 3 SPIS TREŚCI 1. Znaczenie nauki o żywieniu 1.1. Cele i zadania nauki o żywieniu................................................8 1.2. Rozwój nauki o żywieniu człowieka.............................................9

Bardziej szczegółowo

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii W trosce o młode pokolenie. Jak wychować zdrowe dziecko? Konferencja prasowa 09.09.2015 Sytuacja demograficzna

Bardziej szczegółowo

Nitraty -nitrogliceryna

Nitraty -nitrogliceryna Nitraty -nitrogliceryna Poniżej wpis dotyczący nitrogliceryny. - jest trójazotanem glicerolu. Nitrogliceryna podawana w dożylnym wlewie: - zaczyna działać po 1-2 minutach od rozpoczęcia jej podawania,

Bardziej szczegółowo