PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA KRASNYSTAW

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA KRASNYSTAW"

Transkrypt

1 Krupski Młyn, ul. Główna 5 tel. (032) , fax. (032) , NIP: Temat opracowania: PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA KRASNYSTAW Zespół wykonawczy: inż. Mateusz Jaruszowiec mgr inż. Elżbieta Maks mgr Natalia Kuzior mgr Agnieszka Sukienik Data opracowania: Grudzień 2014 r. 1 S t r o n a

2 Spis treści 1 STRESZCZENIE CZĘŚĆ OGÓLNA OPRACOWANIA Zakres opracowania Cel opracowania Pogram Operacyjny Infrastruktura i Środowisko ZGODNOŚĆ PLANU GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ ZE STRATEGICZNYMI DOKUMENTAMI WOJEWÓDZTWA, POWIATU I GMINY Dokumenty strategiczne powiatu krasnostawskiego Dokumenty strategiczne Miasta Krasnystaw OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA MIASTA Położenie Miasta, podział administracyjny Gospodarka wodno - ściekowa OPIS INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ CELE W OCHRONIE KLIMATU Stan obecny Identyfikacja obszarów problemowych Aspekty organizacyjne i finansowe Struktura organizacyjna Kadra realizująca plan Budżet i źródła finansowania inwestycji Monitoring i ocena planu PROPONOWANE ŹRÓDŁA FINANSOWANIA INWESTYCJI UJĘTYCH W PLANIE Środki krajowe Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej S t r o n a

3 7.2 Bank Gospodarstwa Krajowego Bank Ochrony Środowiska Kredyt na urządzenia ekologiczne Kredyt Ekomontaż Słoneczny Ekokredyt Kredyt we współpracy WFOŚiGW Kredyt EnergoOszczędny Kredyt EKOoszczędny Kredyt z klimatem Kredyt EKOodnowa Kredyt inwestycyjny NIB Środki europejskie Regionalny Program Operacyjny Województwa Lubelskiego na lata Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko na lata WYNIKI BAZOWEJ INWENTARYZACJI EMISJI DWUTELNKU WĘGLA Wskaźniki emisji Obliczenia wielkości emisji CO 2 z obszaru Miasta Krasnystaw DZIAŁANIA PLANOWANE DO 2020 ROKU Długoterminowa strategia - cele i zobowiązania Planowane działania krótko i długoterminowe Szczegółowy opis działań PODSUMOWANIE LITERATURA S t r o n a

4 Spis rysunków: Rysunek 1 Schemat dokumentów strategicznych na poziomie województwa Rysunek 2 Miasto Krasnystaw na tle województwa lubelskiego Rysunek 3 Miasto Krasnystaw na tle gmin powiatu krasnostawskiego Rysunek 4 Struktura wykorzystania nośników energii na terenie Miasta Krasnystaw Rysunek 5 Udział energii finalnej dla wszystkich sektorów Rysunek 6 Udział emisji CO 2 w Mieście Krasnystaw dla wszystkich sektorów Rysunek 7 Zużycie energii cieplnej w poszczególnych sektorach Rysunek 8 Zużycie gazu ziemnego w poszczególnych sektorach Rysunek 9 Zużycie energii elektrycznej w poszczególnych grupach taryfowych Rysunek 10 Procentowy udział poszczególnych nośników sieciowym w całkowitym zużyciu na terenie Miasta Rysunek 11 Procentowy udział energii końcowej w transporcie Rysunek 12 Procentowy udział emisji CO 2 w transporcie Rysunek 13 Procentowe zużycie energii w Mieście Krasnystaw w 2013 r Rysunek 14 Procentowa emisja CO 2 na terenie Miasta Krasnystaw w 2013 r Rysunek 15 Oszczędność energii finalnej do 2020 r. w poszczególnych sektorach Rysunek 16 Redukcja emisji CO 2 do 2020 r. w poszczególnych sektorach Rysunek 17 Oszczędność energii finalnej do 2020 r. w podziale na zadania Rysunek 18 Redukcja emisji CO 2 do 2020 r., w podziale na zadania S t r o n a

5 Spis tabel: Tabela 1 Rodzaje przedsięwzięć z zakresu odnawialnych źródeł energii Tabela 2 Wskaźniki emisji dla paliw, stosowanych na terenie Miasta Tabela 3 Emisja CO 2 wynikająca ze zużycia energii cieplnej Tabela 4 Emisja CO 2 wynikające ze zużycia gazu ziemnego Tabela 5 Emisja CO 2 wynikająca ze zużycia energii elektrycznej Tabela 6 Zestawienie pojazdów Tabela 7 Emisja wynikająca z eksploatacji pojazdów Tabela 8 Końcowe zużycie energii - wyniki inwentaryzacji za 2013 r Tabela 9 Wielkość emisji CO 2 - wyniki inwentaryzacji za 2013 r Tabela 10 Planowane działania krótko i długoterminowe Urzędu Miasta Krasnystaw Tabela 11 Planowane działania krótko i długoterminowe przez pozostałe jednostki Tabela 12 Planowane wyniki redukcji emisji CO 2 do 2020 r Tabela 13 Podsumowanie planowanych efektów działań na lata S t r o n a

6 1 STRESZCZENIE Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla Miasta Krasnystaw to dokument, pozwalający na osiągnięcie celów pakietu klimatyczno - energetycznego Europy. Zalecenia dotyczące wymaganej zawartości Planów Gospodarki Niskoemisyjnej, obejmują: Opisanie planowanych: a) zadań inwestycyjnych w obszarze: - zużycia energii w budynkach/instalacjach, oświetlenia ulicznego, dystrybucji ciepła, - zużycia energii w transporcie, - emisji zanieczyszczeń w gospodarce odpadami, - produkcji energii zakłady/instalacje do produkcji energii elektrycznej, ciepła i chłodu. b) zadań nieinwestycyjnych (takich jak: planowanie miejskie, zamówienia publiczne, strategia komunikacyjna, promowanie gospodarki niskoemisyjnej) Określenie c) mierników osiągnięcia celów d) planu wdrażania i monitorowania e) źródeł finansowania f) odniesienia do Programu Ochrony Powietrza i Strategicznej OOŚ Dokument został utworzony w oparciu o: o Analizę danych na temat emisji CO 2 uzyskanych w czasie inwentaryzacji. Dane te pozwoliły określić wielkość emisji dwutlenku węgla na terenie Miasta. Na tej podstawie zostały określone obszary problemowe w Mieście oraz wartość poziomu emisji, co pozwoliło na dokonanie obliczeń, dzięki którym uzyskano poziom wielkości emisji, jaką Miasto będzie mogło osiągnąć do roku o Analizę dokumentów strategicznych województwa, powiatu i gminy Plan Gospodarki Niskoemisyjnej powinien być spójny ze wszystkimi dokumentami strategicznymi szczebla wojewódzkiego, powiatowego oraz Miasta. O taką analizę została poszerzona treść niniejszego dokumentu, znajduje się ona w rozdziale drugim. o Analizę uwarunkowań geograficzno - administracyjnych Nie można planować działań na terenie Miasta w oderwaniu od jego uwarunkowań geograficznych, administracyjnych, gospodarczych. Dlatego też w Planie została ujęta krótka charakterystyka Miasta Krasnystaw. 6 S t r o n a

7 Zaplanowane działania wynikające z powyższych analiz i uzgodnień obejmują zadania inwestycyjne, jak i nieinwestycyjne oraz zadania krótko i długoterminowe. Jest to jeden z kluczowych elementów Planu, gdyż jego zapisy są wiążące dla Miasta. Wszelkiego rodzaju działania wymagają zabezpieczenia finansowego. Zakres Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Miasta Krasnystaw jest zgodny z założeniami przyjętego w 2008 r. przez UE pakietu klimatyczno - energetycznego. Podstawowymi celami pakietu, równocześnie ogólnymi celami Planu jest: redukcja emisji CO 2 o 20% w roku 2020 w porównaniu do 1990 r., wzrost zużycia energii ze źródeł odnawialnych w UE z obecnych 8,5% do 20% w 2020 r., dla Polski ustalono wzrost z 7% do 15%, zwiększenie efektywności energetycznej w roku 2020 o 20%. Na podstawie zebranych danych otrzymano informację na temat mierzalnej wielkości emisji w Krasnymstawie, która wynosi: Mg. Zgodnie z założeniami pakietu klimatyczno energetycznego, Miasto Krasnystaw powinno obniżyć emisję CO 2 o 20% do 2020 r., co daje redukcję emisji na poziomie Mg CO 2 /rok. Możliwe do realizacji i zaplanowane działania długo i krótkoterminowe pozwalają na ograniczenie emisji do 2020 r. do poziomu: Mg. Wynika to z zaplanowanych działań (tabele nr 10 i 11), których realizacja pozwoli na redukcję emisji CO 2 o Mg. Równie ważnym celem jest ograniczenie zużycia energii finalnej. Poziom zużycia energii finalnej w 2013 r. w Mieście Krasnystaw wyniósł MWh. Zgodnie z założeniami pakietu Miasto Krasnystaw powinno zmniejszyć zużycie energii finalnej o 20% do 2020 r., co daje MWh/rok. Możliwe do realizacji i zaplanowane działania długo i krótkoterminowe pozwalają na zmniejszenie zużycia energii finalnej w 2020 r. do wartości MWh. Kolejnym celem jest wzrost zużycia energii ze źródeł odnawialnych. Poziom ich wykorzystania na terenie Miasta wynosi: 69 MWh. Do wymaganego poziomu brakuje 14 MWh. W celu osiągnięcia założeń, wzrost produkcji energii ze źródeł odnawialnych powinien wynieść 2 MWh/rok. W związku z powyższymi przed Miastem stoi dość poważne zadanie ograniczenia emisji, którego realizacja przyczyni się nie tylko do osiągnięcia założonych celów pakietu klimatyczno - energetycznego, ale przede wszystkim do poprawy jakości powietrza na terenie Miasta. 7 S t r o n a

8 2 CZĘŚĆ OGÓLNA OPRACOWANIA 2.1 Zakres opracowania Zakres Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Miasta Krasnystaw jest zgodny postanowieniami, przyjętego w 2008 r. przez UE pakietu klimatyczno - energetycznego. Zakres Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Miasta Krasnystaw obejmuje m.in: ocenę aktualnego stanu środowiska wraz z identyfikacją obszarów problemowych, stworzenie bazy emisji CO 2 w oparciu o inwentaryzację źródeł ciepła na terenie Miasta, wskazanie optymalnych działań i zadań na okres objęty planem, monitoring emisji CO 2 na terenie Miasta, określenie poziomu redukcji CO 2 w stosunku do roku bazowego, określenie redukcji zużycia energii finalnej, określenie tendencji zużycia energii ze źródeł odnawialnych, plan wdrażania programu z uwzględnieniem jego monitorowania, przedsięwzięcia racjonalizujące użytkowanie ciepła, energii elektrycznej i paliw gazowych i ich źródła finansowania. 2.2 Cel opracowania Celem niniejszego opracowania jest m.in.: Poprawa jakości powietrza w Mieście Krasnystaw W niniejszym opracowaniu zawarto ocenę jakości powietrza w Mieście, poprzez zwrócenie uwagi na problem emisji CO 2 oraz określenie działań w zakresie obniżenia jej poziomu. Temat uwzględnia emisję zanieczyszczeń pochodzącą ze źródeł w obiektach jednoi wielorodzinnych oraz udział zanieczyszczeń przemysłowych i komunikacyjnych. Inwentaryzacja źródeł emisji oraz jej analiza umożliwia wskazanie zadań proponowanych do osiągnięcia założonych celów. 8 S t r o n a

9 Ułatwienie podejmowania decyzji o lokalizacji inwestycji przemysłowych, usługowych i mieszkaniowych Ułatwienie podejmowania decyzji o lokalizacji inwestycji przemysłowych, usługowych i mieszkaniowych rozumie się z jednej strony jako określenie obszarów, w których istnieją nadwyżki w zakresie poszczególnych systemów przesyłowych na poziomie adekwatnym do potrzeb, a z drugiej jako analiza możliwości rozumianych na poziomie rezerw terenowych, wynikających z kierunków rozwoju Miasta Krasnystaw. Umożliwienie maksymalnego wykorzystania energii odnawialnej Istotą maksymalnego wykorzystania energii odnawialnej jest określenie stanu aktualnego, a następnie ocena możliwości rozwojowych. Ważne jest więc podanie elementów charakterystycznych poszczególnych gałęzi energetyki odnawialnej, w tym m.in.: potencjału energetycznego, lokalizacji, możliwości rozwojowych oraz aspektów prawnych. Zwiększenie efektywności energetycznej Założona racjonalizacja użytkowania ciepła, energii elektrycznej i paliw gazowych, a także podjęte działania termomodernizacyjne sprowadzają się do poprawy efektywności energetycznej wykorzystania nośników energii przy jednoczesnej minimalizacji szkodliwego oddziaływania na środowisko. 2.3 Pogram Operacyjny Infrastruktura i Środowisko Dnia 7 grudnia 2007 r. Komisja Europejska zatwierdziła Program Infrastruktura i Środowisko na lata Wielkość unijnych środków na realizację programu określono na poziomie ponad 28 miliardów euro, co stanowi ok. 42 proc. całości środków polityki spójności w Polsce. Program obejmuje duże inwestycje infrastrukturalne w zakresie ochrony środowiska, transportu, energetyki, kultury i dziedzictwa narodowego, ochrony zdrowia oraz szkolnictwa wyższego. Głównym celem programu jest poprawa atrakcyjności inwestycyjnej kraju oraz ochrona i poprawa stanu środowiska. Podział środków UE dostępnych w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko określono pomiędzy poszczególnymi sektorami: 9 S t r o n a

10 transport 19,6 mld euro środowisko 5,1 mld euro energetyka 1,7 mld euro szkolnictwo wyższe 586,5 mln euro kultura 533,6 mln euro zdrowie 395,5 mln euro W ramach programu realizowanych jest 15 priorytetów w tym priorytet IX Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywność energetyczna 1 403,0 mln euro (w tym 748,0 mln euro z FS). 10 S t r o n a

11 3 ZGODNOŚĆ PLANU GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ ZE STRATEGICZNYMI DOKUMENTAMI WOJEWÓDZTWA, POWIATU I GMINY Opracowanie Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Miasta Krasnystaw jest podporządkowane celom polityki lokalnej, która z kolei realizuje politykę energetyczną Polski i Europy. Każdy dokument lokalny, regionalny wykazuje zgodność z dokumentem nadrzędnym. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla Miasta Krasnystaw został stworzony w oparciu o dokumenty strategiczne województwa lubelskiego, powiatu krasnostawskiego oraz dokumenty strategiczne Miasta Krasnystaw. W województwie lubelskim obowiązuje trzyszczeblowy system dokumentów strategicznych (zgodnie z Ramowym Systemem Organizacji Programowania Strategicznego), który jest przedstawiony na poniższym schemacie: Rysunek 1 Schemat dokumentów strategicznych na poziomie województwa Źródło: Strategia Rozwoju Województwa Lubelskiego na lata (z perspektywą do roku 2030) 11 S t r o n a

12 Obecnie obowiązującymi dokumentami istotnymi z punktu widzenia gospodarki niskoemisyjnej Województwa Lubelskiego są: 1) Strategia Rozwoju Województwa Lubelskiego na lata z perspektywą do 2030 roku przyjęta uchwałą Sejmiku Wojewódzkiego nr XXXIV/559/2013 z dnia 24 czerwca 2013 r. 2) Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Lubelskiego - w opracowaniu 3) Program Ochrony Środowiska Województwa Lubelskiego na lata z perspektywą do roku 2019 przyjęty uchwałą Sejmiku Województwa Lubelskiego Nr XXIV/398/2012 z w dniu 30 lipca 2012r. 4) Program ochrony powietrza dla strefy lubelskiej, ) Program rozwoju energetyki dla województwa lubelskiego, Biuro Planowania przestrzennego w Lublinie, 2009 Przyjęty uchwałą Zarządu Województwa Lubelskiego Nr CCXLVI/3054/09 z dnia 14 lipca 2009 r. 6) Program rozwoju odnawialnych źródeł energii dla Województwa Lubelskiego, Biuro Planowania Przestrzennego Województwa lubelskiego, ) Wieloletni Program Inwestycyjny Województwa Lubelskiego na lata Strategia rozwoju województwa lubelskiego na lata W Strategii rozwoju województwa lubelskiego na lata w horyzoncie do 2020 r. (z perspektywą do 2030 roku) strategiczne cele rozwoju regionu lubelskiego (których realizacji będą służyły działania samorządu województwa), określa się następująco: 1. Wzmacnianie urbanizacji regionu. 2. Restrukturyzacja rolnictwa oraz rozwój obszarów wiejskich. 3. Selektywne zwiększanie potencjału wiedzy, kwalifikacji, zaawansowania technologicznego, przedsiębiorczości i innowacyjności regionu. 4. Funkcjonalna, przestrzenna, społeczna i kulturowa integracja regionu. Dla wszystkich strategicznych celów rozwoju zostały określone cele operacyjne, w obrębie których wskazano konkretne kierunki działań. Dla czwartego celu strategicznego określono następujące kierunki: 4.1.Poprawa wewnętrznego skomunikowania regionu dzięki powiązaniu jego najważniejszych miast sprawną siecią drogową, budowaną w pierwszej kolejności tam, gdzie jej niedoskonałość jest barierą rozwoju. 4.2.Wspieranie włączenia społecznego. 12 S t r o n a

13 4.3.Wzmacnianie społecznej tożsamości regionalnej i rozwijanie więzi współpracy wewnątrz regionalnej m.in. przez odwoływanie się do tradycji wielokulturowości i włączaniu jej do regionalnych programów edukacyjnych i selektywnie wspieranych działań kulturotwórczych oraz stymulowanie podejmowania wspólnych przedsięwzięć gospodarczych, organizacyjnych, edukacyjnych. 4.4.Przełamywanie niekorzystnych efektów przygranicznego położenia regionu. 4.5.Racjonalne i efektywne wykorzystywanie zasobów przyrody dla potrzeb gospodarczych i rekreacyjnych, przy zachowaniu i ochronie walorów środowiska przyrodniczego. W Strategii cel ten został opisany w następujący sposób: Teren województwa lubelskiego zawiera wiele obszarów o wysokich walorach przyrodniczych i krajobrazowych (obejmujących elementy ożywione i nieożywione, w tym np. projektowane geoparki). Ich ochrona jest jednym z czynników zwiększających szanse rozwoju gospodarczego, bowiem ich walory turystyczne mogą przyciągać kolejnych turystów. Ewentualne konflikty, między jakością środowiska przyrodniczego a zagrożeniami płynącymi ze strony intensyfikacji produkcji rolnej powinny być rozstrzygane w drodze dążenia do łagodzenia presji na środowisko przyrodnicze, wprowadzania odmian i sposobów hodowli wykazujących mniejszą presję środowiskową oraz poszerzania i wzmacniania edukacji ekologicznej. Ponadto, istotnym obszarem zainteresowania samorządu województwa jest poprawa efektywności energetycznej, która jest jednocześnie jednym z priorytetów unijnej polityki energetycznej. Dla zwiększenia efektywności energetycznej konieczne będą inwestycje modernizacyjne zmniejszające awaryjność systemów oraz ograniczające straty w przesyle, jak również umożliwiające włączanie różnych źródeł energii (w tym np. OZE). Kierunkami działań które zostały określone w Strategii rozwoju województwa lubelskiego w horyzoncie do 2020 roku są: Wspieranie inicjatyw i działań na rzecz racjonalnego wykorzystania energii i zwiększenie efektywności energetycznej w różnych sektorach gospodarki np. w energetyce, budownictwie i przemyśle. Wspieranie inicjatyw na rzecz racjonalnej gospodarki odpadami Wspieranie działań na rzecz podejmowania i rozwijania racjonalnej eksploatacji zasobów kopalin mogących mieć szczególny wpływ na rozwój i zmianę struktury gospodarczej województwa (np. gaz, węgiel). 13 S t r o n a

14 Kierunkami działań w horyzoncie do 2030 roku określonymi w Strategii są: Wprowadzanie sposobów upraw i hodowli zmniejszających presję na środowisko przyrodnicze i umożliwiających adaptację do zmian klimatu. Poprawa jakości i efektywności korzystania z zasobów wodnych wraz z rozwojem funkcji towarzyszących (np. przeciwpowodziowa, gospodarcza, rekreacyjna, przyrodnicza). Wspieranie ekologicznie/ekonomicznie uzasadnionych działań na rzecz produkcji energii z odnawialnych źródeł. Zamierzonym efektem wynikającym z realizacji ww. działań ma być: poprawa jakości środowiska przyrodniczego regionu i jego racjonalnego wykorzystania przez gospodarkę, a tym samym do rozwój gospodarczy i poprawa warunków życia mieszkańców. Temu celowi będzie służyła racjonalizacja korzystania z zasobów środowiska, zmniejszanie zanieczyszczeń i rozwijanie sposobów gospodarowania (w rolnictwie, przemyśle, usługach turystycznych) wykazujących mniejszą presję na środowisko. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego Plan zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego z roku 2002 został utworzony w oparciu o nieaktualną już ustawę o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. W roku 2006 Sejmik Województwa zarządził aktualizację Planu Zagospodarowania Przestrzennego. Zgodnie z Zarządzeniem nr 7/2014 Dyrektora Biura Planowania Przestrzennego w Lublinie z dnia 31 stycznia 2014r. w sprawie ustalenia rzeczowego planu pracy Biura Planowania Przestrzennego w Lublinie na lata przygotowanie Planu zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego przewiduje się na I IV kwartał 2014 roku. Kolejnym dokumentem, który stanowi podstawę do niniejszego opracowania jest Program Ochrony Środowiska. Do sporządzania Programów Ochrony Środowiska i ich aktualizacji zobligowane są zarządy województw zgodnie z art.17 i art.14 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska. Programy są narzędziami do realizacji polityki środowiskowej kraju na poziomie regionalnym. Program ochrony środowiska dla województwa lubelskiego określa cele realizacyjne takie jak: zmniejszenie zanieczyszczeń środowiska z uwzględnieniem poprawy jakości powietrza atmosferycznego, wód i gleby oraz działań w gospodarce odpadami, 14 S t r o n a

15 zrównoważone wykorzystanie zasobów naturalnych w tym racjonalne gospodarowanie wodą, zmniejszenie energochłonności gospodarki, ekologiczne formy działalności w rolnictwie, poprawa stanu bezpieczeństwa ekologicznego oraz podnoszenie poziomu wiedzy ekologicznej, utworzenie spójnego systemu obszarów chronionych, współpraca przygraniczna w zakresie ochrony środowiska, udział społeczeństwa w działaniach na rzecz ochrony środowiska (edukacja ekologiczna). W Programie ochrony środowiska dla województwa lubelskiego określono następujące priorytety ekologiczne dla konkretnych celów realizacyjnych: Zmniejszenie zanieczyszczeń środowiska z uwzględnieniem poprawy jakości powietrza atmosferycznego, wód i gleby oraz działań w gospodarce odpadami: W zakresie jakości powietrza atmosferycznego: - wdrażanie programów ochrony powietrza, - redukcja emisji zanieczyszczeń do powietrza, w tym emisji gazów cieplarnianych ze wszystkich sektorów gospodarki, a zwłaszcza z zakładów energetycznego spalania paliw (poprzez modernizacje istniejących technologii i wprowadzanie nowych, nowoczesnych urządzeń), a także z indywidualnego ogrzewania mieszkań (poprzez korzystanie z ekologicznych nośników energii i podłączanie obiektów do scentralizowanych źródeł ciepła), - ograniczanie emisji ze środków transportu poprzez modernizacje taboru, wykorzystywanie paliwa gazowego w miejsce oleju napędowego i benzyny oraz zwiększanie płynności ruchu samochodowego Zrównoważone wykorzystanie zasobów naturalnych w tym racjonalne gospodarowanie wodą, zmniejszenie energochłonności gospodarki, ekologiczne formy działalności w rolnictwie: - zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii (dalsze wdrażanie Programu Rozwoju Alternatywnych Źródeł Energii dla Województwa Lubelskiego ), - prowadzenie działań energooszczędnych w mieszkalnictwie i budownictwie, np. poprzez wykonywanie termomodernizacji, szczególnie w obiektach użyteczności publicznej, 15 S t r o n a

16 - wdrażanie programów efektywnego wykorzystania wody w przemyśle, w tym zamkniętych obiegów wody, - ochrona przed powodzią i suszą (budowa, rozbudowa i modernizacja zbiorników retencyjnych ujętych w Programie gospodarki wodnej województwa lubelskiego i w Programie małej retencji dla województwa lubelskiego oraz odbudowa melioracji podstawowych i szczegółowych), - racjonalne korzystanie z zasobów kopalin. Udział społeczeństwa w działaniach na rzecz ochrony środowiska (edukacja ekologiczna): - prowadzenie edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju, dotyczącej wszystkich elementów środowiska oraz promocja przyjaznych środowisku postaw konsumenckich. Program Ochrony Środowiska Województwa Lubelskiego na lata Do 2019 roku zgodnie z przyjętą strukturą Programu zdefiniowano cele ekologiczne oraz kierunki działań w zakresie: Działań systemowych, Ochrony zasobów naturalnych, Poprawy jakości środowiska i bezpieczeństwa ekologicznego, w tym: jakości powietrza atmosferycznego, ochrony wód, gospodarki odpadami, oddziaływania hałasu i pól elektromagnetycznych, poważnych awarii przemysłowych. Jako główne źródła emisji zanieczyszczeń pyłowych i gazowych na terenie województwa lubelskiego w Programie Ochrony Środowiska wymieniona jest emisja przemysłowa. W ostatnich latach notuje się malejącą emisję zanieczyszczeń, co jest wynikiem zrealizowanych przedsięwzięć proekologicznych. Największy udział w emisji pyłów mają: Zakłady Azotowe Puławy S.A. w Puławach 26,45%, Łęczyńska Energetyka Sp. z o.o. w Bogdance 7,84% oraz Megatem EC - Lublin Sp. z o.o. w Lublinie 6,54%. Największy udział w emisji gazów mają: Zakłady Azotowe Puławy S.A. w Puławach 29,33%, CEMEX Polska Sp. z o.o. Zakład Cementownia Chełm 25,90% oraz PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Oddział Elektrociepłownia Lublin Wrotków 10,77%. 16 S t r o n a

17 Program ochrony powietrza dla strefy lubelskiej Miasto Krasnystaw znajduje się w strefie lubelskiej, w której dokonuje się oceny jakości powietrza pod kątem wszystkich wymaganych zanieczyszczeń. Obszar strefy lubelskiej obejmuje teren województwa lubelskiego z wyłączeniem Miasta Lublin, stanowiącego Aglomerację Lubelską. Jak wynika z Programu ochrony powietrza dla strefy lubelskiej w Krasnymstawie nie znajduje się stacja pomiarowa. Strefa lubelska została zaliczona do klasy C w 2010 roku na podstawie serii pomiarowych pyłu PM10 uzyskanych na 3 stanowiskach w: Białej Podlaskiej, Zamościu i Radzyniu Podlaskim oraz w 2011 roku na stanowiskach w: Białej Podlaskiej, Radzyniu Podlaskim, Puławach, Chełmie i Zamościu. Najbliżej Krasnegostawu znajdują się stacje pomiarowe w Chełmie i Zamościu. 3.1 Dokumenty strategiczne powiatu krasnostawskiego Program ochrony środowiska dla powiatu krasnostawskiego na lata z perspektywą na lata Jak wynika z Programu ochrony środowiska dla powiatu krasnostawskiego na lata głównymi źródłami emisji zanieczyszczeń na terenie gminy są źródła punktowe, powierzchniowe i liniowe. Wzrost zanieczyszczeń pyłowych i gazowych w okresie grzewczym bezpośrednio wskazuje, że główną przyczyną zanieczyszczeń na terenie powiatu jest ogrzewanie obiektów mieszkalnych węglem w okresie zimowym. Pod względem wielkości emisji większości zanieczyszczeń, strefę lubelską zaliczono do klasy A, jednak, ze względu na emisję pyłu PM 10 ostatecznie strefa lubelska zaliczona została do klasy C. Przekroczenia dotyczyły pyłu PM 10 na jednym stanowisku, oraz poziomu celu długoterminowego ozonu. Strefa lubelska została zaliczona do klasy C ze względu na zanieczyszczenie powietrza pyłem PM 10. Zdecydowały o tym przekroczenia stężeń 24-godzinnych zarejestrowane w Puławach. W celu polepszenia lub pozostawienia stanu środowiska powiatu w odniesieniu do jego stanu wyjściowego w Programie Ochrony Środowiska określono zestaw zadań do realizacji. Wyszczególniono zadania własne inwestycyjne, jak i zadania nieinwestycyjne. W zakresie zadań inwestycyjnych własnych: - Wdrożenie systemów energii odnawialnej przez montaż kolektorów słonecznych i ocieplenie budynków (Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 2 w Krasnymstawie, Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w Żółkiewce), 17 S t r o n a

18 - Specjalny Ośrodek Szkolno - Wychowawczy w Krasnymstawie - Ocieplenie budynku + kolektory słoneczne. Działania te przewidziano na lata , jednostką odpowiedzialną za realizację zadań ma być powiat. Środki na to zadanie mają pochodzić z budżetu powiatu, NFOŚiGW, WFOŚiGW, ale ostateczna ich realizacja będzie uzależniona od ilości posiadanych środków własnych. W zakresie zadań nieinwestycyjnych własnych: - Współdziałanie w realizacji przedsięwzięć związanych z rozwojem alternatywnych źródeł energii odnawialnej na lata Edukacja mieszkańców na temat emisji niskiej oraz spalania odpadów w paleniskach domowych i na powierzchni ziemi (ogniska) na lata W Programie ochrony środowiska dla powiatu krasnostawskiego na lata wyznaczono też zadania inwestycyjne koordynowane na lata : - Budowa ( i rozbudowa) sieci gazowych na terenach miejscowości gminnych, - Termomodernizacja obiektów budowlanych, w tym budynków mieszkalnych i obiektów użyteczności publicznej, - Ograniczenie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń powietrza wynikających z liniowych źródeł zanieczyszczeń poprzez nasadzenia przydrożne pochłaniające część zanieczyszczeń, - Promocja transportu rowerowego, budowa ścieżek rowerowych (zwłaszcza w Mieście Krasnystaw), - Montaż kolektorów słonecznych i układów solarnych (m.in. w gmach Izbica, Krasnystaw, Żółkiewka, Miasto Krasnystaw, Kraśniczyn, Rudnik, Siennica Różana). Do zadań nieinwestycyjnych nieskoordynowanych zaliczono: - Opracowanie i wdrożenie programów ograniczania "niskiej emisji", - Ograniczenie emisji z procesów przemysłowych, energetyki i ciepłowni poprzez stosowanie metody BAT (Best Available Techniques), - Zapobieganie pożarom w lasach, - Skuteczne egzekwowanie zakazów wypalania łąk, ściernisk i pól, - Skuteczne egzekwowanie zakazu spalania odpadów poza instalacjami do tego przeznaczonymi, - Ograniczenie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń powietrza wynikających z liniowych źródeł zanieczyszczeń poprzez nasadzenia przydrożne pochłaniające część zanieczyszczeń, - Budowa ( i rozbudowa) sieci gazowych na terenach miejscowości gminnych, 18 S t r o n a

19 - Termomodernizacja obiektów budowlanych, w tym budynków mieszkalnych i obiektów użyteczności publicznej, - Promocja transportu rowerowego, budowa ścieżek rowerowych (zwłaszcza w Mieście Krasnystaw), - Zakładanie kolektorów słonecznych i układów solarnych (m.in. w gmach Izbica, Krasnystaw, Żółkiewka, Miasto Krasnystaw, Kraśniczyn, Rudnik, Siennica Różana). W zakresie odpadów: - Rozbudowa Składowiska Odpadów Komunalnych w Wincentowie - III etap (budowa trzeciej niecki), - Budowa instalacji przetwarzania selektywnie zebranych odpadów zielonych i innych bioodpadów. Strategia Rozwoju Lokalnego Powiatu Krasnostawskiego na lata W Strategii Rozwoju Lokalnego Powiatu Krasnostawskiego określono 4 cele strategiczne, dla każdego z nich określono cele operacyjne. Cel strategiczny 1 - Poprawa jakości życia mieszkańców poprzez rozwój infrastruktury społecznej, Cel strategiczny 2 - Aktywizacja funkcji gospodarczych pobudzenie przedsiębiorczości w powiecie, szczególnie w zakresie rozwoju małej i średniej przedsiębiorczości, Cel strategiczny 3 - Rozwój turystyki, sportu i rekreacji wraz z promocją powiatu, Cel strategiczny 4 - Ochrona środowiska wraz z doskonaleniem infrastruktury technicznej. Cele operacyjne czwartego celu strategicznego wymienione w Strategii: 1. Rozwój infrastruktury technicznej, w tym komunikacyjnej. 2. Podniesienie świadomości ekologicznej w zakresie dbałości o stan środowiska naturalnego - ochrony wód, gruntu, powietrza oraz ochrony przed zanieczyszczeniami i hałasem. 3. Eliminacja emisji szkodliwych dla środowiska poprzez inwestycje w infrastrukturę techniczną. 4. Rozwój systemów telekomunikacyjnych i informatycznych. 5. Rozwój inwestycji wytwarzających energię ekologiczną. 6. Rozwój budownictwa mieszkaniowego. 19 S t r o n a

20 Jako przykładowe kierunki działań, mające prowadzić do osiągnięcia ww. celów w Strategii Rozwoju Powiatu Krasnostawskiego wymieniono: Poprawę funkcjonowania komunikacji, Rozwój i modernizację dróg, Budowę parkingów, Budowę i rozbudowę sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i gazowniczej Prawidłową gospodarkę odpadami stałymi, Zmianę systemu ogrzewania budynków, Rozwój alternatywnych źródeł wytwarzania energii, Eliminację źródeł hałasu oraz ochronę atmosfery i wód, Zachowanie trwałości użytkowania zasobów i walorów środowiska, Edukację ekologiczną mieszkańców, Rewitalizację budownictwa wielorodzinnego. 3.2 Dokumenty strategiczne Miasta Krasnystaw Plan Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krasnystaw Plan Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krasnystaw zwraca uwagę na klimat, który jest modyfikowany lokalnie przez rzeźbę, głębokość zalegania wód podziemnych, obecność wód powierzchniowych, szatę roślinną oraz antropogeniczną emisję gazów i pyłów do atmosfery. Klimat w obszarze Krasnegostawu najsilniej modyfikowany jest w dolinie Wieprza i odcinkach ujściowych dolin Żółkiewki i Wojsławki ze względu na płytkie zaleganie wód gruntowych, obecność wód powierzchniowych, obniżenie terenu oraz emisję gazów i pyłów z lokalnych kotłowni i palenisk domowych /szczególnie zimą/. W obszarze Krasnegostawu warunki aerosanitarne atmosfery kształtowane są przez emisję niską z miejskiej ciepłowni oraz lokalnych kotłowni w obiektach użyteczności publicznej i palenisk domowych, jak też emisję zanieczyszczeń komunikacyjnych przez pojazdy i sprzęt silnikowy. Podatność powietrza na degradację jest znaczna. Dodatkowo została zabudowana część wylotów wąwozów i suchych dolin do dolin głównych cieków wodnych, co zaburza spływ chłodnych mas powietrza z wierzchowin i powoduje zastoiska zimna i mrozowiska w obszarach zabudowanych. Przewietrzanie utrudnia też miejscami ciągła zabudowa wzdłuż dolin rzecznych lub zabudowa w dnie doliny. 20 S t r o n a

21 Strefa powiatu krasnostawskiego zarówno wg kryterium ochrony zdrowia jak i kryterium ochrony roślin zaliczała się w latach do strefy klasy A, w której poziom stężeń nie przekracza wartości dopuszczalnej. Według oceny przeprowadzonej w marcu 2009 na podstawie wyników badań z 2008 r. strefa chełmsko - krasnostawska wg kryterium ochrony zdrowia oraz ochrony roślin zalicza się również do klasy A. Głównym celem działań jest utrzymanie jakości powietrza na tym samym poziomie lub lepszym. Wśród zagrożeń stanu powietrza na terenie Miasta Krasnystaw w planie zagospodarowania przestrzennego wyróżniono: brak w obszarach o niskim stopniu urbanizacji scentralizowanych źródeł ciepła, zwiększanie się liczby emitorów niskich w wyniku rozwoju budownictwa mieszkaniowego i usługowego oraz brak wyposażenia małych kotłowni w urządzenia oczyszczające powietrze, niekorzystną strukturę cen nośników energii cieplnej, co zmniejsza wykorzystywanie gazu ziemnego do celów grzewczych na rzecz węgla kamiennego, który w procesie spalania uwalnia do powietrza 67 razy więcej zanieczyszczeń, brak większego zainteresowania pozyskiwaniem energii ze źródeł odnawialnych, energia wiatru, wody, słońca, energii geotermalnej, biomasy, przestarzałe systemy grzewcze, niedostateczną termoizolację większości budynków, znaczna energochłonność sektora przemysłowego i usługowego, brak odpowiedniego przewietrzania w obszarach zwartej zabudowy, zabudowa wylotów wąwozów i suchych dolin hamująca spływ powietrza. Jako możliwości ograniczenia zagrożeń wskazano: Popularyzację energii ze źródeł odnawialnych, Modernizację systemów grzewczych i docieplenie budynków, Zmniejszanie energochłonności sektora komunalnego, rolniczego i przemysłowo - usługowego, Utrzymanie luk w zabudowie umożliwiających ruchy mas powietrznych, Poprawę struktury biocenotycznej obszaru i zdolności pochłaniania dwutlenku węgla przez zbiorowiska roślinne, szczególnie leśne, Odtwarzanie zadrzewień przydrożnych oraz tworzenie enklaw zieleni publicznej w obszarach zabudowanych. 21 S t r o n a

22 Zmiana Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krasnystaw Zgodnie ze Zmianą Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Krasnystaw w zakresie zaopatrzenia w ciepło wskazano, że priorytetem jest podłączenie nowo powstających w centrum Miasta zespołów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej do sieci ciepłowniczej. Dla pozostałej zabudowy oraz terenów znajdujących się poza zasięgiem sieci ciepłowniczej preferuje się dotychczasowe systemy ogrzewania budynków z preferencją na ekologiczne źródła ciepła (odnawialne surowce energetyczne) oraz wykorzystujące odnawialne źródła ciepła. Na terenie Miasta Krasnystaw zgodnie ze Zmianą Studium, jako najbardziej perspektywicznym odnawialnym źródłem energii została uznana energetyka oparta na biomasie. Jako najbardziej predysponowane zostały uznane północne tereny Miasta Krasnystaw. Innymi potencjalnymi alternatywnymi źródłami energii wskazanymi w Zmianie Studium jest energia geotermalna i słoneczna. Odnawialne źródła energii, które nie przedstawiają perspektywy wykorzystania ich na dużą skalę w Mieście Krasnystaw to energetyka wiatrowa. Miasto znajduje się w strefie mało korzystnej, ponadto Miasto znajduje się w sąsiedztwie obszaru Natura 2000 Obszar specjalnej ochrony siedlisk Izbicki Przełom Wieprza PLH i Grabowiecko - Strzelecki Obszar Chronionego Krajobrazu. W zmianie studium przewidziano zadania inwestycyjne na terenie Miasta Krasnystaw. Z punktu widzenia gospodarki niskoemisyjnej ważnymi inwestycjami są: - modernizacja i przebudowa istniejącej drogi krajowej DK17 urządzenie drogi, jako drogi ekspresowej S17; - modernizacja drogi wojewódzkiej nr 812 na całej długości; docelowo północna obwodnica Krasnegostawu do drogi nr 17; Oraz o znaczeniu lokalnym: - rozwój i modernizacja infrastruktury drogowej na terenie Miasta (objęty obszar całego Miasta) Wieloletni Plan Inwestycyjny na lata Wieloletni Plan Inwestycyjny na lata przewiduje modernizację dróg, termomodernizacje budynków. Jak dotąd zrealizowano większość inwestycji: Rozbudowę, przebudowę, remont i termomodernizację budynku Krasnostawskiego Domu Kultury, 22 S t r o n a

23 Zagospodarowanie terenu przy Zespole Szkół Nr 5, Modernizacja Domu Sejmikowego i Ratusza, Budowa budynku mieszkalnego z przeznaczeniem na mieszkania socjalne, Zespół Szkół Nr 1 - rozbudowa wraz z zagospodarowaniem terenu wokół szkoły, Rozbudowa stadionu miejskiego i budowa Centrum Sportowo Rekreacyjnego w Krasnymstawie, Budowa zbiornika małej retencji - Lubański przy ul. Kwiatowej, Poprawa systemu bezpieczeństwa ekologicznego w obszarze Miasta i Gminy Krasnystaw, Uporządkowanie gospodarki wodno - ściekowej doliny rzeki Wieprz - budowa kanalizacji sanitarnej, Przebudowa ul. Leśnej, Budowa ul. Polewanej - I etap, Budowa dróg na osiedlu Rejowiecka, Budowa dróg na osiedlu Orląt Lwowskich, Budowa dróg na ulicach: Żurka, Browarna, Rewitalizacja przestrzeni rynku miejskiego w historycznej zabudowie - Krasnystaw. Zadania w trakcie realizacji zgodnie z WPI oraz realizacji w miarę posiadanych środków finansowych: Modernizacja obiektów świadczących usługi w zakresie pomocy i opieki społecznej (rewitalizacja terenu dawnego zespołu dworsko - parkowego i folwarcznego przy ul. Sikorskiego i ul. Konopnickiej), Modernizacja i wyposażenie bazy edukacyjnej (przedszkola, szkoły podstawowe, gimnazja), Rozbudowa, modernizacja i termomodernizacja budynku OSP Zastawie, Rozbudowa systemu monitoringu miejskiego i infrastruktury teleinformatycznej, Rozbudowa miejskiego systemu kanalizacji sanitarnej, Rozbudowa miejskiego systemu kanalizacji deszczowej, Budowa, przebudowa i wymiana infrastruktury wodociągowej na terenie Miasta (w szczególności wymiana rur azbestowych). Wszystkie dokumenty wskazują na konieczność podjęcia działań, których celem jest poprawa, lub ochrona aktualnego stanu środowiska i jakości powietrza, poprzez ograniczenie niskiej emisji. Drugim celem dokumentów strategicznych w zakresie poprawy jakości 23 S t r o n a

24 powietrza jest zwiększenie udziału Odnawialnych Źródeł Energii w produkcji energii finalnej. W realizację tych celów wpisuje się Plan Gospodarki Niskoemisyjnej, który ma proponować konkretne działania. 24 S t r o n a

25 4 OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA MIASTA 4.1 Położenie Miasta, podział administracyjny Miasto Krasnystaw usytuowane jest w południowo - wschodniej części Polski. Wg fizyczno-geograficznej klasyfikacji Jerzego Kondrackiego Miasto znajduje się w prowincji Wyżyn Polskich, w podprowincji Wyżyny Lubelsko - Lwowskiej, na wyżynie Lubelskiej (makroregion), w dwóch mezoregionach Wyniosłość Giełczewska - na zachodzie i Dział Grabowiecki - na wschodzie ( i ), które rozdzielone są Wieprzem. Przepływa on z południowego wschodu na północny - zachód. Administracyjnie Miasto Krasnystaw znajduje się w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim. Miasto zajmuje powierzchnię 4207 ha. Różana. Rysunek 2 Miasto Krasnystaw na tle województwa lubelskiego Źródło: Miasto Krasnystaw jest otoczone gminą Krasnystaw oraz od wschodu Gminą Siennica 25 S t r o n a

26 W skład Miasta Krasnystaw wchodzi 11 obrębów geodezyjnych: Krasnystaw Miasto, Borek, Góry Przedmieście, Góry Kolonia, Lubańki Kolonia, Lubańki Przedmieście, Krakowskie Przedmieście, Krakowskie Przedmieście Kolonia, Rońsko Kolonia, Zakręcie Przedmieście, Zastawie Przedmieście. Rysunek 3 Miasto Krasnystaw na tle gmin powiatu krasnostawskiego Źródło: opracowanie własne 4.2 Gospodarka wodno - ściekowa Dostarczaniem wody na terenie Miasta Krasnystaw zajmuje się Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o. o. w Krasnymstawie w skład którego wchodzą dwa zakłady: Zakład Wodociągów i Kanalizacji Zakład Oczyszczania Miasta Zadaniami Zakładu Wodociągów i Kanalizacji są: wydobycie wody, jej uzdatnianie oraz dostarczanie jej do odbiorców, odprowadzenie ścieków od dostawców podłączonych do sieci kanalizacyjnej, odbiór nieczystości płynnych ze zbiorników bezodpływowych. Woda pobierana jest z 5 studni głębinowych o głębokości 100 m. Teren nowego ujęcia położony jest w dolinie rzeki Wieprz i u wylotu doliny rzeki Żółkiewki. Pod względem geologiczno - technologicznym teren ujęć położony jest w centralnej części Niecki 26 S t r o n a

27 Lubelskiej, której podłoże stanowią utwory kredowe pokryte głównie dużą serią osadów czwartorzędowych. W związku ze specyficznym składem geologicznym skał, spośród których czerpana jest woda, głównym zadaniem Stacji Uzdatniania Wody jest oczyszczenie jej ze związków żelaza i manganu. Jakość wody dostarczanej odbiorcom jest dobra i odpowiada warunkom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 4 września 2002 r. Jednocześnie jej parametry fizyko chemiczne są lepsze od dopuszczalnych, określonych w polskiej normie i dyrektywie Unii Europejskiej 98/83/EC z 1998 roku. Kolejnym ważnym zadaniem załogi zatrudnionej w tym zakładzie jest zapewnienie ciągłości dostaw i odpowiedniego ciśnienia wody dostarczanej odbiorcom poprzez sieć wodociągową. Na początku 2005 roku w Przedsiębiorstwie Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w Krasnymstawie oddano do użytku zmodernizowaną Stację Uzdatniania Wody. Zadanie inwestycyjne zrealizowano we współpracy z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie. W ramach inwestycji dokonano wymiany praktycznie wszystkich urządzeń dotychczasowej stacji. Po modernizacji jakość wody produkowanej przez Przedsiębiorstwo jest zgodna z normami krajowymi i europejskimi. Woda podlega uzdatnianiu polegającemu głównie na ograniczeniu związków żelaza i manganu. W wyniku realizacji zadania inwestycyjnego Modernizacji Stacji Uzdatniania Wody dla Miasta Krasnystaw osiągnięto zakładane efekty ekologiczne i rzeczowe: jakość wody zgodną z dyrektywą Unii Europejskiej 98/93/EC o jakości wody przeznaczonej do spożycia, o zawartości: Fe<0,20 mg/dm 3, Mn<0,05 mg/dm 3. dokonano wymiany przestarzałych i nieefektywnych urządzeń na nowoczesne i energooszczędne. W ramach inwestycji wykonano również remont kapitalny budynku Stacji Uzdatniania Wody (remonty pomieszczeń, wymiana pokrycia dachów, docieplenie budynku). W dniu r. zakończono II etap modernizacji Stacji Uzdatniania Wody polegający na montażu i uruchomieniu nowego zestawu hydroforowego pomp II stopnia tłoczących wodę do Miasta. Zamontowany zestaw hydroforowy ZH MVC SPE składa się z 6 pomp MOVITEC 45/4-1 o mocy 11 kw każda. Wydajność jednej pompy Q = 41,7 m 3 /h przy wysokości podnoszenia H = 6 bar. Całkowita wydajność zestawu wynosi 250 m 3 /h, co w pełni zaspokaja potrzeby Miasta Krasnystaw w wodę. 27 S t r o n a

28 Oczyszczalnia Ścieków Miejska oczyszczalnia ścieków znajduje się przy ul. Zawieprze w Krasnymstawie. Modernizacja miejskiej oczyszczalni ścieków w Krasnymstawie przeprowadzona została w latach z wykorzystaniem technologii niskoobciążonego osadu czynnego z tlenową wydzieloną stabilizacją osadu. Oczyszczalnia pracuje z równoczesnym usuwaniem związków biogennych metodą biologiczną oraz stosowaniem chemicznego strącania fosforu. Przeprowadzenie modernizacji istniejącej oczyszczalni ścieków zapewniło poprawę stanu środowiska poprzez zwiększenie sprawności procesów oczyszczania (usuwanie związków biogennych) a także poprzez zwiększenie pewności działania (wprowadzenie pełnej automatyki procesów technologicznych i ich kontroli). Zmniejszyła się także jej uciążliwość dla otoczenia poprzez poprawę jakości usuwanych z oczyszczalni odpadów: skratek, piasku i osadu (prasowanie skratek, mechaniczna separacja piasku i wapnowanie odwodnionego osadu). Modernizacja oczyszczalni pozwoli na spełnienie wymagań obecnie obowiązujących przepisów co do jakości ścieków oczyszczonych. Utrzymanie parametrów odprowadzanych ścieków będzie miało istotne znaczenie dla poprawy stanu wód rzeki Wieprz. Przedsiębiorstwo po przeprowadzeniu modernizacji otrzymało pozwolenie wodno - prawne na odprowadzanie ścieków na powyższych warunkach na okres do roku Finansowanie inwestycji było możliwe dzięki podpisanym umowom pożyczek na preferencyjnych warunkach z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie w ramach Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych oraz Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie. 28 S t r o n a

29 5 OPIS INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ System ciepłowniczy Na obszarze Miasta Krasnystaw istnieje scentralizowany system zaopatrzenia w energię cieplną, składający się z układu rurociągów stalowych w izolacji z wełny mineralnej i osłonie gipsowej. Źródłem ciepła dla systemu ciepłowniczego Miasta Krasnystaw jest Ciepłownia KSM, której właścicielem jest Krasnostawska Spółdzielnia Mieszkaniowa. Ciepłownia KSM jest zlokalizowana w Krasnymstawie przy ul. Granicznej 13. W źródle tym są zlokalizowane 4 kotły o różnej mocy cieplnej. Łączna moc źródeł ciepła wynosi 27,63 MW. Kotły zostały zmodernizowane na przestrzeni lat w technologii ścian szczelnych. Stan techniczny zmodernizowanych kotłów jest zadowalający. Kocioł WR nie jest eksploatowany od 2006 r. Pozostałe kotły zapewniają pokrycie zapotrzebowania na zamówioną moc cieplną, ale bez rezerwy mocy. Ciepłownia pracuje na potrzeby centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej. Energia cieplna jest rozprowadzana do odbiorców w postaci gorącej wody poprzez sieć ciepłowniczą wysoko i niskotemperaturową wykonaną w technologii rur stalowych. Sieć wysokotemperaturowa pracuje na dwóch przewodach - zasilającym i powrotnym, natomiast niskotemperaturowa w systemie czterorurowym - zasilanie i powrót c.o. oraz zasilanie i cyrkulacja c.w.u. W sezonie grzewczym parametry sieci to 135/70C i na potrzeby c.w.u. 70/47C przy ciśnieniu zasilania 0,8MPa i powrotu 0,4MPa. Pracą ciepłowni steruje układ nadrzędny rozdzielający obiegi wodne sieci i ciepłowni, pozwalając na swobodne regulowanie ilości i temperatury wody w obu obiegach w zależności od temperatury zewnętrznej i wydajności cieplnej ciepłowni. System gazowniczy Miasto Krasnystaw jest zasilane w gaz z systemu krajowego. Jest to gaz ziemny wysokometanowy GZ Sieć gazowa na terenie Miasta w przeważającej części jest wykonana w technologii PE. Rozprowadzenie gazu na terenie Miasta Krasnystaw jest realizowane za pomocą gazociągów wysokiego ciśnienia o maksymalnym ciśnieniu roboczym /MOP/ 10 MPa oraz gazociągami średniego ciśnienia o maksymalnym ciśnieniu roboczym /MOP/ do 0,5 MPa, a także gazociągami niskiego ciśnienia o maksymalnym ciśnieniu roboczym /MOP/ do 0,01 MPa. System zasilania tego obszaru zapewnia odbiorcom gazu 29 S t r o n a

30 ziemnego z Miasta dostawy gazu w ilościach odpowiadających ich bieżącemu zapotrzebowaniu na cele socjalno - bytowe, grzewcze, technologiczne i inne. Głównymi źródłami zasilania w gaz ziemny jest stacja gazowa wysokiego ciśnienia (I stopnia) w Krasnymstawie przy ul. Witosa. Ze stacji przy ul. Witosa zaopatrzenie w gaz jest realizowane poprzez gazociąg średniego ciśnienia. Rozprowadzenie gazu odbywa się za pomocą stacji redukcyjno pomiarowych I-go stopnia, z których wyprowadzone są gazociągi średniego ciśnienia do stacji redukcyjno pomiarowych II-go stopnia, skąd paliwo trafia bezpośrednio do odbiorców. Sieć elektroenergetyczna Na obszarze Miasta nie znajdują się i nie są planowane obiekty elektroenergetycznej sieci przesyłowej 220 kvi 400 kv. Zasilanie odbiorców na terenie Miasta Krasnystaw odbywa się na wysokim, średnim napięciu oraz sieciami niskiego napięcia, zasilanych ze stacji elektroenergetycznych WN/SN. Stan techniczny linii WN, SN, nn oraz punktów GPZ oraz stacji transformatorowych SN/nN, zlokalizowanych na terenie Miasta Krasnystaw ocenia się, jako dobry. Zasilanie odbiorców na terenie Miasta Krasnystaw odbywa się na wysokim, średnim napięciu liniami napowietrznymi i kablowymi oraz sieciami niskiego napięcia, zasilanych ze stacji elektroenergetycznych WN/SN. Stan techniczny linii SN, nn oraz stacji transformatorowych SN/nN zlokalizowanych na terenie Miasta Krasnystaw ocenia się, jako dobry. 30 S t r o n a

31 6 CELE W OCHRONIE KLIMATU Strategia Europa 2020 wyznacza drogę rozwoju państw Unii Europejskiej do 2020 r. poprzez powiązanie ze sobą inteligentnego, zrównoważonego i sprzyjającego włączaniu społeczeństwa rozwoju. Poszczególne priorytety powinny opierać się na wzroście gospodarczym opartym na wiedzy i innowacji oraz jej efektywnego rozwoju przy wykorzystaniu zasobów przyjaznych środowisku, a także wysokim poziomie zatrudnienia, przy zachowaniu spójności społecznej i terytorialnej. Z proponowaną drogą rozwoju wiążą się wymierne cele oparte obejmujące zatrudnienie, inwestycje w badania i rozwój, edukację, ubóstwo społeczne oraz pakiet 3 x 20% w zakresie klimatu i energii. Podstawowe cele w zakresie klimatu i energii sprecyzowane, jako pakiet 3 x 20 obejmują: ograniczenie emisji dwutlenku węgla, o co najmniej 20% w stosunku do 1990 r., do 2020 r. zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii, co najmniej 20% w całkowitym zużyciu energii, zwiększenie efektywności wykorzystania energii o 20%. Powyższe działania mają na celu przeciwdziałanie zmianom klimatu poprzez ograniczenie emisji gazów cieplarnianych oraz wykorzystanie nowoczesnych technologii. Będzie się to wiązało bezpośrednio z uniezależnieniem wzrostu od wykorzystania energii oraz budową gospodarki efektywniej korzystającej z zasobów. Powyższe działania zapewnią Europie przewagę konkurencyjną oraz pomniejszenie jej zależności od zewnętrznych źródeł zaopatrzenia w surowce i towary podstawowe. Jednym z podstawowych zadań władz Miasta jest konieczność zabezpieczenia zasobów energetycznych wspólnoty samorządowej oraz tworzenie warunków prawidłowego funkcjonowania systemów zaopatrzenia w media. Jest to związane z pełnieniem funkcji lokalnej polityki energetycznej, prowadzeniem działalności związanej z zaopatrzeniem w energię i odgrywaniem roli odbiorcy paliw i energii w całym obszarze usług komunalnych. Należy pamiętać, iż wzrost konsumpcji energii niesie ze sobą większą emisję gazów cieplarnianych, co stanowi wyzwanie dla władz Miasta w zarządzaniu środowiskiem miejskim. W związku z powyższym za realizację celów pakietu oraz Strategii Europa 2020 odpowiadają również jednostki samorządu terytorialnego tym samym Miasto Krasnystaw, którego celem jest zrealizowanie unijnego planu poprzez prowadzenie działań 31 S t r o n a

32 ograniczających emisję gazów cieplarnianych (cele krótko i długoterminowe) na obszarze Miasta o minimum 20% w stosunku do roku bazowego. 6.1 Stan obecny Na terenie Miasta znajduje się główne źródło ciepła Ciepłownia Krasnostawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej przy ul. Granicznej 13. Źródło ciepła stanowią 4 jednostki, o różnej mocy cieplnej. Całkowita zainstalowana moc cieplna wynosi 27,63 MW. Oprócz scentralizowanego źródła ciepła pracującego dla miejskiej sieci ciepłowniczej, w Krasnymstawie działają również kotłownie instytucji użyteczności publicznej, podmiotów handlowych i usługowych oraz wielorodzinnych budynków mieszkalnych, wytwarzających ciepło na potrzeby własne. Pozostałe emitery stanowi zabudowa jednorodzinna, której potrzeby cieplne zapewniają systemy centralnego ogrzewania oparte na: sieci ciepłowniczej (miał), gazie ziemnym, węglu kamiennym, oleju opałowym, biomasie, innych rozwiązaniach. 32 S t r o n a

33 Ciepło 5,8% 4,4% 5,9% Energia elektryczna 0,2% 19,9% Węgiel kamienny Koks 34,1% Drewno 1,8% 24,2% 3,7% Gaz ziemny Gaz ciekły Olej opałowy 0,0% Olej napędowy Benzyna Rysunek 4 Struktura wykorzystania nośników energii na terenie Miasta Krasnystaw Źródło: opracowanie własne Obszary problemowe Miasta są ściśle związane z jego zabudową. Koncentracja zabudowy jednorodzinnej, wielorodzinnej i usługowej wzdłuż centrum Miasta jest związana ze zwiększoną emisją gazów cieplarnianych w tym obszarze. Dodatkowo usytuowanie ciepłowni na obrzeżach dzielnicy zabudowy jednorodzinnej stanowi dodatkowy emiter. 6.2 Identyfikacja obszarów problemowych Głównym celem niniejszego opracowania jest dotrzymanie celów unijnej polityki klimatyczno - energetycznej poprzez zmniejszenie emisji CO 2 na terenie Miasta Krasnystaw o co najmniej 20% do 2020 r. Jednym z pierwszych kroków wypełnienia zobowiązania jest określenie zużycia energii na terenie Miasta oraz inwentaryzacja emisji CO 2, stanowiąca punkt wyjścia do określenia planu działań. Baza inwentaryzacji emisji CO 2 pozwala na określenie ilości dwutlenku węgla emitowanego z obszaru Miasta w danym roku, co wpływa na możliwości zidentyfikowania głównych źródeł emisji oraz potencjału ich redukcji w poszczególnych sektorach. 33 S t r o n a

34 W oparciu o powyższe założenia na terenie Miasta Krasnystaw została przeprowadzona inwentaryzacja, w celu określenia zużycia energii finalnej oraz emisji CO 2 w 2013 r. Z inwentaryzacji przeprowadzonej wśród mieszkańców, przedsiębiorców, budynków użyteczności publicznej wynikają poniższe wnioski. 1. Udział energii finalnej we wszystkich sektorach jest największy w sektorze budynków niemieszkalnych (obiekty przemysłowe, handlowo - usługowe itp.) Budynki mieszkalne 2% 25% 22% 2% Budynki użyteczności publicznej Budynki niemieszkalne 0% Oświetlenie uliczne 49% Transport publiczny Transport prywatny Rysunek 5 Udział energii finalnej dla wszystkich sektorów. Źródło: opracowanie własne 34 S t r o n a

35 2. Udział emisji CO 2 dla wszystkich sektorów jest największy w sektorze budynków niemieszkalnych (obiekty przemysłowe, handlowo - usługowe itp.) Budynki mieszkalne 1% 0% 19% 28% Budynki użyteczności publicznej Budynki niemieszkalne Oświetlenie uliczne 49% 3% Transport publiczny Transport prywatny Rysunek 6 Udział emisji CO 2 w Mieście Krasnystaw dla wszystkich sektorów Źródło: opracowanie własne 6.3 Aspekty organizacyjne i finansowe Struktura organizacyjna Realizacja Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Miasta Krasnystaw podlega władzom Miasta. Zadania wskazanie w Planie oraz wpisane do wieloletniego planu inwestycyjnego podlegają poszczególnym jednostkom, podległym władzom Miasta. Za koordynację i monitoring działań określonych w Planie jest odpowiedzialny Wydział Inwestycji, Rozwoju i Gospodarki Przestrzennej. Bieżący nadzór realizacji Planu podlega osobie koordynującej. Rola koordynatora opiera się na dopilnowaniu wypełnienia celów i kierunków wyznaczonych w Planie poprzez: uchwalanie ich w zapisach prawa lokalnego, uwzględnianie ich w zapisach dokumentów strategicznych i planistycznych, uwzględnianie ich w zapisach wewnętrznych regulaminów i instrukcji władz Miasta. 35 S t r o n a

36 Dodatkowo osoby przeszkolone w zakresie Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Miasta Krasnystaw będą służyć, jako komórka doradcza dla poszczególnych jednostek Urzędu Miasta, odpowiedzialnych za realizację zadań wskazanych w Planie Kadra realizująca plan W celu realizacji polityki gospodarki niskoemisyjnej zakłada się wykorzystanie personelu, pracującego w Urzędzie Miasta. Jednostką koordynującą Plan jest Zespół Zarządzający Projektem. Zespół Zarządzający Projektem pn. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej dla Miasta Krasnystaw został powołany zarządzeniem nr 131/2014 z dnia 8 października 2014 r. na podstawie art. 30 ust.1, art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.), uchwały nr XXV/299/2014 Rady Miasta Krasnystaw z dnia 5 września 2014 r. w sprawie przyjęcia środków z Funduszu Spójności oraz uchwały nr XXVII/222/2013 Rady Miasta Krasnystaw z dnia 19 września 2013 r. w sprawie wyrażenia zgody na przystąpienie do opracowania i wdrażania Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Miasta Krasnystaw. W skład Zespołu Zarządzającego Projektem wchodzą pracownicy Wydziału Inwestycji, Rozwoju i Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miasta Krasnystaw. Do zadań Zespołu Zarządzającego Projektem należy w szczególności: stały nadzór nad prawidłową realizacją projektu, zgodną z harmonogramem i budżetem projektu, podejmowanie wszelkich działań zgodnie z umową o dofinansowanie, bieżące kontakty z instytucją wdrażającą oraz wykonawcą projektu, przygotowanie kompletnej dokumentacji związanej z realizacją i rozliczeniem projektu, sporządzenie sprawozdawczości z realizacji projektu, przechowywanie i udostępnianie dokumentacji związanej z realizacją projektu Budżet i źródła finansowania inwestycji Inwestycje ujęte w Planie będą finansowane ze środków własnych Miasta oraz ze środków zewnętrznych. Środki pochodzące na realizację zadań powinny być ujęte w wieloletnim planie inwestycyjnym oraz budżecie Miasta i jednostek mu podległych. Dodatkowe środki zostaną pozyskane z zewnętrznych instytucji w formie bezzwrotnych dotacji lub pożyczek na preferencyjnych warunkach w ramach dostępnych środków krajowych i unijnych. 36 S t r o n a

37 Z uwagi na brak możliwości zaplanowania szczegółowych wydatków w budżecie do 2020 r., szczegółowe kwoty ujęte w Planie będą przewidziane na realizację zadań krótkoterminowych. W przypadku zadań długoterminowych zostanie oszacowane zapotrzebowanie na środki finansowe na podstawie dostępnych danych. W związku z powyższym w ramach corocznego planowania budżetu Miasta, wszystkie jednostki odpowiedzialne za realizację wskazanych w Planie zadań są zobowiązane do zabezpieczenia środków w danym roku na wskazany cel. Zadania, na które nie uda się zabezpieczyć finansów ze środków własnych powinny być rozpatrywane pod kątem realizacji z dostępnych środków zewnętrznych. W chwili obecnej rozpoczął się okres programowania finansowego , a tym samym dostęp do funduszy zewnętrznych Monitoring i ocena planu Realizacja Planu powinna podlegać bieżącej ocenie i kontroli, polegającej na regularnym monitoringu wdrażania Planu i sporządzaniu sprawozdania z jego realizacji przynajmniej raz na dwa lata. Sprawozdanie ma służyć do oceny, monitorowania i weryfikacji celów. Raport powinien zawierać analizę stanu istniejącego i wskazówki dotyczące działań koordynujących. Dodatkowo, co najmniej raz na cztery lata powinno się sporządzać inwentaryzację monitoringową, stanowiącą załącznik do raportu wdrażania Planu. Opracowanie inwentaryzacji monitoringowych pozwala na ocenę dotychczasowych efektów realizowanych działań i stanowi podstawę do aktualizacji Planu. Raport wraz w wynikami inwentaryzacji informuje na temat działań zrealizowanych oraz ich wpływie na zużycie energii i wielkość emisji dwutlenku węgla. Uwzględnia uzyskane w ramach realizacji Planu oszczędności energii, zwiększenie produkcji z energii odnawialnej oraz wielkość redukcji emisji CO 2. Dodatkowo sprawozdanie stanowi podstawę do analizy wdrażania Planu, a tym samym ocenę z realizacji założonych celów. Monitoring, sprawozdanie z wdrożenia Planu opiera się na: otrzymanych oszczędnościach energii na podstawie audytów energetycznych, monitorowaniu rzeczywistego zużycia energii elektrycznej, ciepła, paliw kopalnych oraz wody w budynkach użyteczności publicznej, monitorowaniu zużycia energii elektrycznej zużytej na oświetlenie uliczne. 37 S t r o n a

38 7 PROPONOWANE ŹRÓDŁA FINANSOWANIA INWESTYCJI UJĘTYCH W PLANIE Szereg obiektywnych czynników zewnętrznych pozwala stwierdzić, że pełna realizacja Planu będzie trudna bez wsparcia finansowego planowanych zadań inwestycyjnych. Co prawda władze Miasta nie mogą narzucić mieszkańcom obowiązku wymiany źródeł ogrzewania, może ich jednak do tego zachęcać. Pozwalają na to znowelizowane przepisy (m.in. ustawa Prawo ochrony środowiska), które umożliwią, by takie przedsięwzięcia, jak wymiana i modernizacja kotłów, były dofinansowane ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. 7.1 Środki krajowe Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie Programy finansowane przez WFOŚiGW w Lublinie są skierowane do samorządów terytorialnych w celu umożliwienia realizacji zadań mających na celu poprawę stanu powietrza atmosferycznego oraz promowania odnawialnych źródeł energii. Zadania te są realizowane z korzyścią dla pojedynczego mieszkańca, jak i dla całej Gminy/Miasta oraz terenu województwa. Niniejsze opracowanie stanowić może jeden z załączników do wniosku do WFOŚiGW w Lublinie o ubieganie się o dofinansowanie prac termomodernizacyjnych dla zakresu Planu. Samorząd może starać się w ten sposób o dofinansowanie dla swoich mieszkańców. Dodatkowo o środki na termomodernizacje starać się może również przedsiębiorstwo ciepłownicze na zakres modernizacji, budowy sieci ciepłowniczej oraz przyłącza do budynków, spółdzielnie mieszkaniowe i wspólnoty na termomodernizację. WFOŚiGW oferuje w tym przypadku preferencyjne umarzalne pożyczki i kredyty. Rada Nadzorcza w Lublinie dnia 21 marca 2014 r. przyjęła uchwałą nr 28/2014 Zasady udzielania i umarzania pożyczek oraz tryb i zasady udzielania i rozliczania dotacji ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie. Wysokość dofinansowania w formie pożyczki lub pożyczki i dotacji, wynosi do 80% całkowitego kosztu zadania. 38 S t r o n a

39 Rada Nadzorcza WFOŚiGW w Lublinie przyjęła uchwałą nr 56/2013 z dnia 24 czerwca 2013 r. listę przedsięwzięć priorytetowych, przewidzianych do dofinansowania w 2014 r. Priorytety ogóle Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Lublinie na 2014 r. zakładają: 1. Wspieranie przedsięwzięć, które objęte zostały dofinansowaniem ze środków pomocowych Unii Europejskiej, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz niepodlegających zwrotowi innych środków zagranicznych. 2. Wspomaganie przedsięwzięć z zakresu ochrony środowiska prowadzących do wypełnienia postanowień Traktatu Akcesyjnego oraz innych zobowiązań wynikających z prawodawstwa unijnego w zakresie ochrony środowiska Ochrona powietrza W ramach priorytetu Ochrona powietrza Wojewódzki Fundusz w Lublinie wskazuje na przedsięwzięcia zmierzające do ograniczenia emisji do powietrza przede wszystkim substancji takich jak: związki azotu i siarki, tlenek węgla, pyły oraz wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne. W zakresie programu priorytetowego można uzyskać dofinansowanie na działania podejmowane przez zakłady przemysłowe i zakłady energetyki zawodowej w ramach: rozwoju energetyki wykorzystującej odnawialne źródła energii, zmiany paliwa stałego na paliwo bardziej ekologiczne w źródłach produkcji energii, skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej, zmiany lub modernizacji technologii produkcji na mniej uciążliwe dla środowiska, budowy instalacji oczyszczania gazów odlotowych. Możliwość uzyskania dofinansowania istnieje również na działania mające na celu ograniczenie niskiej emisji szczególnie w obszarach, gdzie wskazano przekroczenia pyłów PM10 i PM2,5 poprzez: wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, modernizację kotłowni, opalanych paliwem stałym na zasilane paliwem ekologicznym, likwidację lokalnych kotłowni, opalanych paliwem stałym i przyłączanie obiektów do miejskiej sieci ciepłowniczej, 39 S t r o n a

40 modernizację miejskich sieci ciepłowniczych, termomodernizację i termorenowację budynków, rozbudowę sieci gazowej na terenie województwa lubelskiego, wspieranie ekologicznych form transportu. Dodatkowo z dofinansowania można skorzystać również na realizację programów ochrony powietrza dla stref: Aglomeracja Lubelska i strefa lubelska (Miasto Krasnystaw) oraz ochrony przed hałasem w tym: budowa ekranów akustycznych w obszarach wzmożonego ruchu komunikacyjnego i ograniczenia hałasu przemysłowego Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Jako priorytetowe traktuje w szczególności te przedsięwzięcia, których realizacja wynika z konieczności wypełnienia zobowiązań Polski wobec Unii Europejskiej. Zgodnie z Listą priorytetowych programów Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, planowanych do finansowania w roku 2014 Fundusz dofinansowuje następujące zadania: 5. Ochrona klimatu 5.1. Program dla przedsięwzięć w zakresie odnawialnych źródeł energii i obiektów wysokosprawnej kogeneracji Współfinansowanie opracowania programów ochrony powietrza i planów działania System zielonych inwestycji (GIS - Green Investment Scheme) Efektywne wykorzystanie energii Współfinansowanie IX osi priorytetowej Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywność energetyczna Realizacja przedsięwzięć finansowanych ze środków pochodzących z darowizny rządu Królestwa Szwecji Inteligentne sieci energetyczne Likwidacja niskiej emisji wspierająca wzrost efektywności energetycznej i rozwój rozproszonych odnawialnych źródeł energii. 40 S t r o n a

41 Likwidacja niskiej emisji wspierająca wzrost efektywności energetycznej i rozwój rozproszonych odnawialnych źródeł energii - KAWKA Celem programu jest zmniejszenie narażenia ludności na oddziaływanie zanieczyszczeń powietrza w strefach, w których występują znaczące przekroczenia dopuszczalnych i docelowych poziomów stężeń tych zanieczyszczeń, dla których zostały opracowane programy ochrony powietrza. Cel programu będzie osiągany, poprzez zmniejszenie emisji zanieczyszczeń, w szczególności pyłów PM2,5, PM10 oraz CO 2. Program jest wdrażany w latach: NFOŚiGW przekazywać będzie środki Wojewódzkim Funduszom Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a te beneficjentom na swoim terenie. Beneficjentem programu są podmioty wskazane w programach ochrony powietrza, które planują realizację albo realizują przedsięwzięcia mogące być przedmiotem dofinansowania przez Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ze środków udostępnionych przez NFOŚiGW, z uwzględnieniem warunków niniejszego programu. Kategorie beneficjentów wskażą indywidualnie WFOŚiGW w ogłaszanych konkursach. Ostateczny odbiorca korzyści: podmioty wskazane w programach ochrony powietrza, korzystające z dofinansowania, wyłącznie za pośrednictwem beneficjenta. Dofinansowaniem mogą być objęte przedsięwzięcia ujęte w obowiązujących, na dzień ogłoszenia przez WFOŚiGW konkursu, programach ochrony powietrza, w szczególności: 1) przedsięwzięcia mające na celu ograniczanie niskiej emisji związane z podnoszeniem efektywności energetycznej oraz wykorzystaniem układów wysokosprawnej kogeneracji i odnawialnych źródeł energii, w szczególności: a) likwidacja lokalnych źródeł ciepła tj.: indywidualnych kotłowni lub palenisk węglowych, kotłowni zasilających kilka budynków oraz kotłowni osiedlowych i podłączenie obiektów do miejskiej sieci ciepłowniczej lub ich zastąpienie przez źródło o wyższej niż dotychczas sprawności wytwarzania ciepła spełniające wymagania emisyjne określone przez właściwy organ. W przypadku likwidacji palenisk indywidualnych zakres przedsięwzięcia może m.in. obejmować wykonanie wewnętrznej instalacji c.o. i c.w.u. lub instalacji gazowej; b) rozbudowa sieci ciepłowniczej w celu podłączenia istniejących obiektów (ogrzewanych ze źródeł własnych przy wykorzystywaniu paliwa stałego) do centralnego źródła ciepła wraz z podłączeniem obiektu do sieci; 41 S t r o n a

42 c) zastosowanie kolektorów słonecznych celem obniżenia emisji w źródle ciepła opalanym paliwem stałym; d) termomodernizacja budynków wielorodzinnych zgodnie z zakresem wynikającym z wykonanego audytu energetycznego, wyłącznie jako element towarzyszący przebudowie lub likwidacji źródła ciepła opalanego paliwem stałym. 2) zmniejszenie emisji zanieczyszczeń do powietrza ze źródeł komunikacji miejskiej w szczególności: wdrażanie systemów zarządzania ruchem w Miastach; a) budowa stacji zasilania w CNG lub energię elektryczną miejskich środków transportu zbiorowego; b) wdrożenie innych przedsięwzięć ograniczających poziomy substancji w powietrzu powodowanych przez komunikację w centrach miast (z wyłączeniem wymiany taboru lub silników, przebudowy lub budowy nowych tras komunikacyjnych dla ruchu samochodowego i szynowego). 3) kampanie edukacyjne (dotyczy beneficjentów) pokazujące korzyści zdrowotne i społeczne z eliminacji niskiej emisji, oraz/lub informujące o horyzoncie czasowym prowadzenia zakazu stosowania paliw stałych lub innych działań systemowych gwarantujących utrzymanie poziomu stężeń zanieczyszczeń po wykonaniu działań naprawczych. 4) utworzenie baz danych (dotyczy jednostek samorządu terytorialnego lub instytucji przez nie wskazanych) pozwalających na inwentaryzacje źródeł emisji. Planowane zobowiązania dla bezzwrotnych form dofinansowania programu wynoszą 400 mln zł Program 5.1. Część 3. Dopłaty na częściowe spłaty kapitału kredytów bankowych przeznaczonych na zakup i montaż kolektorów słonecznych dla osób fizycznych i wspólnot mieszkaniowych Osoby fizyczne posiadające prawo do dysponowania budynkiem mieszkalnym albo prawo do dysponowania budynkiem mieszkalnym w budowie oraz wspólnoty mieszkaniowe instalujące kolektory słoneczne na własnych budynkach wielolokalowych (wielorodzinnych), którym to budynkom służyć mają zakupione kolektory słoneczne, z wyłączeniem odbiorców ciepła z miejskiej sieci cieplnej do podgrzewania ciepłej wody użytkowej mogą ubiegać się o dofinansowanie z NFOŚiGW na zakup i montaż kolektorów słonecznych do ogrzewania 42 S t r o n a

43 wody użytkowej albo do ogrzewania wody użytkowej i wspomagania zasilania w energię innych odbiorników ciepła w budynkach przeznaczonych lub wykorzystywanych na cele mieszkaniowe. Efekty realizowanych przedsięwzięć nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej. Formą dofinansowania jest dotacja na częściową spłatę kapitału kredytu bankowego realizowana za pośrednictwem banku na podstawie zawartej umowy o współpracy. Intensywność dofinansowania to dotacja w wysokości 45% kapitału kredytu bankowego wykorzystanego na sfinansowanie kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia. Wysokość kredytu z dotacją wynosi do 100% kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia, z zastrzeżeniem, że jednostkowy koszt kwalifikowany przedsięwzięcia nie może przekroczyć zł/m 2 powierzchni całkowitej kolektora. Kwota kredytu może przewyższać wysokość kosztów kwalifikowanych. Dotacją objęta jest wyłącznie część kredytu wykorzystana na koszty kwalifikowane przedsięwzięcia. Program jest wdrażany w latach Nabór wniosków o dotację NFOŚiGW wraz z wnioskami o kredyt prowadzony jest w trybie ciągłym. Wnioski składane są w bankach, które zawarły umowy o współpracy z NFOŚiGW Program 3.3. Wspieranie rozproszonych, odnawialnych źródeł energii Część 4) PROSUMENT - linia dofinansowania z przeznaczeniem na zakup i montaż mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii Program Prosument ma na celu promowanie nowych technologii OZE oraz postaw prosumenckich (podniesienie świadomości inwestorskiej i ekologicznej), a także rozwój rynku dostawców urządzeń i instalatorów oraz zwiększenie liczby miejsc pracy w tym sektorze. Program stanowić będzie kontynuację i rozszerzenie kończącego się w 2014 r. programu Wspieranie rozproszonych, odnawialnych źródeł energii. Część 3) Dopłaty na częściowe spłaty kapitału kredytów bankowych przeznaczonych na zakup i montaż kolektorów słonecznych dla osób fizycznych i wspólnot mieszkaniowych. W dniu 27 marca 2014 r. Rada Nadzorcza NFOŚiGW przyjęła rozszerzenie programu priorytetowego o Część 4 c) przewidzianą do realizacji poprzez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Uprawomocnienie decyzji Rady Nadzorczej w zakresie pkt w Części 4 a) i pkt.1.10 w Części 4 b) oraz Części 4 c) programu priorytetowego nastąpi w dniu 12 kwietnia 2014 r. 43 S t r o n a

44 Dofinansowanie przedsięwzięć obejmie zakup i montaż nowych instalacji i mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii do produkcji: energii elektrycznej lub ciepła i energii elektrycznej (połączone w jedna instalację lub oddzielne instalacje w budynku) dla potrzeb budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub wielorodzinnych, w tym dla wymiany istniejących instalacji na bardziej efektywne i przyjazne środowisku. Beneficjentami programu będą osoby fizyczne, spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe oraz jednostki samorządu terytorialnego. Efektem ekologicznym programu będzie coroczne ograniczenie emisji CO 2 w wysokości Mg oraz roczna produkcja energii z odnawialnych źródeł MWh. Budżet programu wynosi 600 mln zł na lata z możliwością zawierania umów kredytu do 2018r. Finansowane będą instalacje do produkcji energii elektrycznej lub ciepła wykorzystujące: źródła ciepła opalane biomasą, pompy ciepła oraz kolektory słoneczne o zainstalowanej mocy cieplnej do 300 kwt, systemy fotowoltaiczne, małe elektrownie wiatrowe, oraz układy mikrokogeneracyjne (w tym mikrobiogazownie) o zainstalowanej mocy elektrycznej do 40 kwe. Program będzie wdrażany na trzy sposoby: a) dla jednostek samorządu terytorialnego (jst) pożyczki wraz z dotacjami dla jst, wybór osób fizycznych, wspólnot mieszkaniowych lub spółdzielni mieszkaniowych (dysponujących lub zarządzających budynkami wskazanymi do zainstalowania małych lub mikroinstalacji OZE) należy do jst, nabór wniosków od jst w trybie ciągłym, prowadzony przez NFOŚiGW, kwota pożyczki wraz z dotacją >= 1000 tys. zł. b) za pośrednictwem banku środki udostępnione bankowi wybranemu w przetargu, z przeznaczeniem na dotacje i udzielania kredytów bankowych nabór wniosków od osób fizycznych, wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych, w trybie ciągłym, prowadzony przez bank. 44 S t r o n a

45 c) za pośrednictwem WFOŚiGW środki udostępnione WFOŚiGW z przeznaczeniem na udzielenie pożyczek wraz z dotacjami, nabór wniosków od osób fizycznych, wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych, w trybie ciągłym, prowadzony przez WFOŚiGW. rozpoczęcie naboru wniosków w wybranym w przetargu banku - III kwartał 2014 r Program 3.2. Poprawa efektywności energetycznej Część 4) Inwestycje energooszczędne w małych i średnich przedsiębiorstwach Celem programu jest ograniczenie zużycia energii w wyniku realizacji inwestycji w zakresie efektywności energetycznej i zastosowania odnawialnych źródeł energii w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw. W rezultacie realizacji programu nastąpi zmniejszenie emisji CO 2. Rodzaje przedsięwzięć: przedsięwzięcia inwestycyjne służące poprawie efektywności energetycznej, polegające na zakupie urządzeń wymienionych na Liście Kwalifikowalnych Maszyn i Urządzeń (List of Eligible Materials and Equipment, LEME) lista urządzeń jest publikowana na stronie Dotyczy przedsięwzięć, których finansowanie w formie kredytu z dotacją nie przekracza euro, stanowiących równowartość polskich złotych według średniego kursu NBP z dnia podpisania umowy kredytowej. przedsięwzięcia inwestycyjne w poprawę efektywności energetycznej, bazujące na rozwiązaniach indywidualnych i osiągające min. 20% oszczędności energii. Finansowanie w formie kredytu z dotacją tego rodzaju przedsięwzięcia nie może przekroczyć euro. przedsięwzięcia polegające na termomodernizacji budynku/ów pozostających w dysponowaniu beneficjenta, w wyniku której zostanie osiągnięte minimum 30% oszczędności energii. Finansowanie w formie kredytu z dotacją tego rodzaju przedsięwzięcia nie może przekroczyć euro. inwestycje polegające na zastosowaniu odnawialnych źródeł energii, w tym m. in. fotowoltaiki, w istniejących obiektach wykorzystujących konwencjonalne 45 S t r o n a

46 źródła energii. Finansowanie w formie kredytu z dotacją tego rodzaju przedsięwzięcia nie może przekroczyć euro. Tryb składania wniosków Nabór wniosków o dotacje NFOŚiGW wraz z wnioskami o kredyt prowadzony jest w trybie ciągłym. Wnioski składane są w bankach, które zawarły umowę o współpracy z NFOŚiGW. Beneficjenci Zarejestrowane w Polsce mikroprzedsiębiorstwa, małe i średnie przedsiębiorstwa (zwane dalej MŚP), tj. przedsiębiorstwa zatrudniające mniej niż 250 pracowników, których roczne obroty nie przekraczają 50 mln EURO lub aktywa nie przekraczają wartości 43 mln EURO oraz spełniające pozostałe warunki określone w definicji mikro, małych i średnich przedsiębiorstw zawartej w załączniku I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r Program 3.3. Wspieranie rozproszonych, odnawialnych źródeł energii. Część 1) BOCIAN - Rozproszone, odnawialne źródła energii Ograniczenie lub uniknięcie emisji CO 2 poprzez zwiększenie produkcji energii z instalacji wykorzystujących odnawialne źródła energii Rodzaje przedsięwzięć Budowa, rozbudowa lub przebudowa instalacji odnawialnych źródeł energii o mocach mieszczących się w następujących przedziałach: Tabela 1 Rodzaje przedsięwzięć z zakresu odnawialnych źródeł energii Lp. Rodzaj przedsięwzięcia Moc minimalna Moc maksymalna 1. Elektrownie wiatrowe 3MWe 2. Systemy fotowoltaiczne 200kWp 1MWp 3. Pozyskiwanie energii z wód geotermalnych 5MWt 20MWt 4. Małe elektrownie wodne 5MW 5. Źródła ciepła opalane biomasą 20MWt 6. Biogazownie rozumiane jako obiekty 300kWe 2MWe wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła z wykorzystaniem biogazu rolniczego Instalacje wytwarzania biogazu rolniczego celem wprowadzenia go do sieci gazowej dystrybucyjnej i bezpośredniej 7. Wytwarzanie energii elektrycznej w wysokosprawnej kogenarcji na biomasę 5MWe Źródło: NFOŚiGW- Program Priorytetowy BOCIAN 46 S t r o n a

47 Terminy i sposób składania wniosków 1) Nabór wniosków odbywa się w trybie ciągłym. 2) Ogłoszenia naborów z podaniem terminów składania wniosków będą zamieszczone na stronie Dofinansowanie w formie pożyczki. Intensywność dofinansowania dla poszczególnych rodzajów przedsięwzięć, o których w tabeli 1 wynosi: 1. elektrownie wiatrowe do 30 %, 2. systemy fotowoltaiczne do 75 %, 3. pozyskiwanie energii z wód geotermalnych do 50 %, 4. małe elektrownie wodne do 50 %, 5. źródła ciepła opalane biomasą do 30 %, 6. biogazownie rozumiane jako obiekty wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła z wykorzystaniem biogazu rolniczego oraz instalacji wytwarzania biogazu rolniczego celem wprowadzenia go do sieci gazowej dystrybucyjnej i bezpośredniej do 75%, 7. wytwarzanie energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji na biomasę do 75%; kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia; Beneficjenci Przedsiębiorcy w rozumieniu art. 43 (1) Kodeksu cywilnego podejmujący realizację przedsięwzięć z zakresu odnawialnych źródeł energii na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. 7.2 Bank Gospodarstwa Krajowego O premię termomodernizacyjną mogą się ubiegać właściciele lub zarządcy: budynków mieszkalnych, budynków zbiorowego zamieszkania, budynków użyteczności publicznej stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego i wykorzystywanych przez nie do wykonywania zadań publicznych, lokalnej sieci ciepłowniczej, lokalnego źródła ciepła. Premia nie przysługuje jednostkom budżetowym i zakładom budżetowym. Z premii mogą korzystać wszyscy inwestorzy, bez względu na status prawny, a więc np.: osoby prawne (np. spółdzielnie mieszkaniowe i spółki prawa handlowego), 47 S t r o n a

48 jednostki samorządu terytorialnego, wspólnoty mieszkaniowe, osoby fizyczne, w tym właściciele domów jednorodzinnych. Premia termomodernizacyjna przysługuje w przypadku realizacji przedsięwzięć termomodernizacyjnych, których celem jest: zmniejszenie zużycia energii na potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej w budynkach mieszkalnych, zbiorowego zamieszkania oraz budynkach stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, które służą do wykonywania przez nie zadań publicznych, zmniejszenie kosztów pozyskania ciepła dostarczanego do w/w budynków - w wyniku wykonania przyłącza technicznego do scentralizowanego źródła ciepła w związku z likwidacją lokalnego źródła ciepła, zmniejszenie strat energii pierwotnej w lokalnych sieciach ciepłowniczych oraz zasilających je lokalnych źródłach ciepła, całkowita lub częściowa zamiana źródeł energii na źródła odnawialne lub zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji - z obowiązkiem uzyskania określonych w ustawie oszczędności w zużyciu energii. Warunkiem kwalifikacji przedsięwzięcia jest przedstawienie audytu energetycznego i jego pozytywna weryfikacja przez BGK. Od dnia 19 marca 2009 r. wartość przyznawanej premii termomodernizacyjnej wynosi 20% wykorzystanego kredytu, nie więcej jednak niż 16% kosztów poniesionych na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego i dwukrotność przewidywanych rocznych oszczędności kosztów energii, ustalonych na podstawie audytu energetycznego. Podstawowym warunkiem formalnym ubiegania się o premię jest przedstawienie audytu energetycznego. Audyt taki powinien być dołączony do wniosku o przyznanie premii składanego wraz z wnioskiem kredytowym w banku kredytującym. 7.3 Bank Ochrony Środowiska Dla beneficjentów indywidualnych BOŚ oferuje kredyty z dopłatą z WFOŚiGW, NFOŚiGW, kredyty na urządzenia i wyroby służące ochronie środowiska, kredyty termomodernizacyjne i remontowe, kredyty na zaopatrzenie wsi w wodę. 48 S t r o n a

49 7.3.1 Kredyt na urządzenia ekologiczne Kredyt na zakup i montaż wyrobów i urządzeń służących ochronie Środowiska. W tej grupie mieszczą się takie produkty jak: kolektory słoneczne, pompy ciepła, rekuperatory, przydomowe oczyszczalnie ścieków, systemy dociepleń budynków i wiele innych. Beneficjenci Klienci indywidualni, mikroprzedsiębiorstwa, wspólnoty mieszkaniowe. Maksymalna kwota kredytu wynosi do 100% kosztów zakupu i kosztów montażu, przy czym koszty montażu mogą być kredytowane w jednym z poniższych przypadków gdy Sprzedawca, z którym Bank podpisał porozumienie jest jednocześnie Wykonawcą gdy Wykonawca jest jednostką autoryzowaną przez Sprzedawcę, z którym Bank podpisał porozumienie gdy Bank podpisał z Wykonawcą porozumienie dotyczące montażu urządzeń i wyrobów zakupionych wyłącznie na zasadach obowiązujących dla niniejszego produktu. Okres kredytowania do 8 lat Kredyt Ekomontaż Kredyt Ekomontaż daje szansę na sfinansowanie do 100% kosztów netto zakupu i/lub montażu urządzeń tj.: kolektory słoneczne, pompy ciepła, rekuperatory, systemu dociepleń budynków i wiele innych. Okres kredytowania może sięgać nawet 10 lat. Beneficjenci Jednostki samorządu terytorialnego, spółki komunalne, spółdzielnie mieszkaniowe, duże, średnie i małe przedsiębiorstwa Słoneczny Ekokredyt Słoneczny Ekokredyt daje szansę na sfinansowanie do 45% kosztów inwestycji z dotacji ze środków NFOSiGW, polegającej na zakupie i montażu kolektorów słonecznych. Beneficjenci Klienci indywidualni, wspólnoty mieszkaniowe. 49 S t r o n a

50 Ze względu na wyczerpanie limitu środków NFOŚiGW na dotacje, Bank Ochrony Środowiska S.A. zakończył przyjmowanie wniosków o kredyty na zakup i montaż kolektorów słonecznych Kredyt we współpracy WFOŚiGW Oferta kredytowa jest zróżnicowana w zależności od województwa, w którym realizowana jest inwestycja. Informacje o kredytach preferencyjnych udzielanych we współpracy z WFOŚiGW udzielane są bezpośrednio w placówkach banku Kredyt EnergoOszczędny Przedmiotem, kredytowania są inwestycje prowadzące do ograniczenia zużycia energii elektrycznej, a w tym: wymiana i/lub modernizacja, w tym rozbudowa, oświetlenia ulicznego, wymiana i/lub modernizacja oświetlenia wewnętrznego i zewnętrznego obiektów użyteczności publicznej, przemysłowych, usługowych itp., wymiana przemysłowych silników elektrycznych, wymiana i/lub modernizacja dźwigów, w tym dźwigów osobowych w budynkach mieszkalnych, modernizacja technologii na mniej energochłonną, wykorzystanie energooszczędnych wyrobów i urządzeń w nowych instalacjach, inne przedsięwzięcia służące oszczędności energii elektrycznej. Warunki finansowania wynoszą do 100% kosztu inwestycji dla samorządów, z możliwością refundacji kosztów audytu energetycznego i do 80% kosztu inwestycji dla pozostałych kredytobiorców. Okres kredytowania do 10 lat. Beneficjenci Mikroprzedsiębiorcy i wspólnoty mieszkaniowe Kredyt EKOoszczędny Kredyt EKOoszczędny daje możliwość obniżenia zużycia energii, wody i surowców wykorzystywanych przy produkcji. Można zmniejszyć koszty związane ze składowaniem odpadów, oczyszczaniem ścieków i uzdatnianiem wody. Finansowanie realizowanych 50 S t r o n a

51 przedsięwzięć o charakterze proekologicznym dla samorządów do 100% kosztów inwestycji, dla pozostałych 80% kosztów. Beneficjenci Samorządy, przedsiębiorstwa, spółdzielnie mieszkaniowe Kredyt z klimatem Kredyt z klimatem daje szansę na sfinansowanie szeregu inwestycji służących poprawie efektywności energetycznej. Maksymalny udział w finansowaniu projektów wynosi 85% kosztu inwestycji, jednak nie więcej niż EUR lub równowartość w PLN. Okres kredytowania: do 10 lat, ustalany w zależności od planowanego okresu realizacji. Przedmiotem inwestycji mogą być: 1. Działania w obszarze efektywności energetycznej: modernizacja indywidualnych systemów grzewczych w budynkach mieszkalnych i obiektach wielkopowierzchniowych, modernizacja małych sieci ciepłowniczych, prace modernizacyjne budynków, polegające na ich dociepleniu (np. docieplenie elewacji zewnętrznej, dachu, wymiana okien), wymianie oświetlenia bądź instalacji efektywnego systemu wentylacji lub chłodzenia, montaż instalacji odnawialnej energii w istniejących budynkach lub obiektach przemysłowych (piece biomasowe, kolektory słoneczne, pompy ciepła, panele fotowoltaiczne, dopuszcza się integrację OZE z istniejącym źródłem ciepła lub jego zamianę na OZE), likwidacja indywidualnego źródła ciepła i podłączenie budynku do sieci miejskiej, wymiana nieefektywnego oświetlenia ulicznego, instalacja urządzeń zwiększających efektywność energetyczną, instalacja jednostek kogeneracyjnych lub trigeneracji, 2. Budowa systemów OZE. 51 S t r o n a

52 7.3.8 Kredyt EKOodnowa Przedsięwzięcia, mające na celu zwiększenie wartości majątku trwałego przez realizację inwestycji przyjaznych środowisku (w tym wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, termomodernizacja obiektów usługowych i przemysłowych, unieszkodliwianie wyrobów zawierających azbest; - możliwość łączenia różnych źródeł finansowania np. kredyt może współfinansować projekty wsparte środkami z UE Kwota kredytu do 85 % wartości kredytowanego przedsięwzięcia, jednak nie więcej niż EUR lub równowartość w PLN. Okres finansowania do 10 lat, ustalany w zależności od planowanego okresu realizacji inwestycji oraz oceny zdolności kredytowej klienta Kredyt inwestycyjny NIB Kredyt inwestycyjny NIB (ze środków Nordyckiego Banku Inwestycyjnego) umożliwia rozłożenie kosztów inwestycji w czasie. Cel inwestycji do poprawa środowiska naturalnego w Polsce w trzech strategicznych sektorach związanych z ochroną powietrza atmosferycznego, ochroną wód i gospodarką wodno - ściekową oraz gospodarką odpadami komunalnymi. Przedmiotem inwestycji mogą być: projekty związane z gospodarką wodno - ściekową, których celem jest redukcja oddziaływania na środowisko projekty, których celem jest zmniejszenie oddziaływania rolnictwa na środowisko projekty dotyczące gospodarki stałymi odpadami komunalnymi wytwarzanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii termomodernizacja, remont istniejących budynków, o ile przyczyni się do redukcji emisji do powietrza i poprawiają efektywność energetyczną budynku bądź polegają na zamianie paliw kopalnych na energię ze źródeł odnawialnych. Okres finansowania od 3 lat, nie dłużej niż do 30 maja 2019 r. Maksymalny udział NIB w finansowaniu projektu wynosi 50%. 7.4 Środki europejskie Obecnie skończyło się już wydatkowanie środków przeznaczonych z Regionalnego Programu Operacyjnego na lata oraz Programu Infrastruktura i Środowisko na lata Wszystkie konkursy zostały już zakończone. Zainteresowanym 52 S t r o n a

53 uzyskaniem dotacji na zadania sprzyjające ochronie powietrza pozostaje oczekiwać na kolejne rozdanie środków na okres od 2014 roku Regionalny Program Operacyjny Województwa Lubelskiego na lata W chwili obecnej trwają negocjacje z Komisją Europejską dotyczące kształtu programów regionalnych, przygotowanych przez samorządy województw. Programy regionalne będą dwufunduszowe, tj. finansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego. To nowość w porównaniu z perspektywą Podział środków dla województwa lubelskiego wynosi euro. Na chwilę obecną dostępny jest projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata z 8 kwietnia 2014 r., przesłany do Komisji Europejskiej. Miasto Krasnystaw w ramach Programu będzie miało możliwość skorzystania z osi priorytetowych: 1. Oś priorytetowa 4 Energia przyjazna środowisku Priorytet inwestycyjny 4.1. Wspieranie wytwarzania i dystrybucji energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych. W ramach priorytetu finansowane będą działania z zakresu budowy i przebudowy infrastruktury służącej do produkcji i dystrybucji energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych, likwidacji niskiej emisji poprzez wymianę lub modernizację indywidualnych źródeł ciepła. Realizacja celów priorytetu jest ukierunkowana na wypełnienie postanowień, przyjętych w 2008 r. przez UE pakietu klimatyczno - energetycznego, poprzez zmniejszenie zapotrzebowania na energię pierwotną i finalną oraz dywersyfikację źródeł energii w kierunku energii odnawialnej. Ukierunkowanie na powyższe działania pozwoli na wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego oraz poprawę stanu powietrza na terenie Miasta. W ramach priorytetu do grupy beneficjentów należą: Jednostki samorządu terytorialnego, ich związki i stowarzyszenia, Jednostki organizacyjne jednostek samorządu terytorialnego, posiadające osobowość prawną, 53 S t r o n a

54 Spółki prawa handlowego, w których większość udziałów lub akcji posiadają jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki, Przedsiębiorcy MŚP, Jednostki sektora finansów publicznych, posiadających osobowość prawną, Kościoły i związki wyznaniowe oraz osoby prawne kościołów i związków wyznaniowych, Podmioty zarządzające instrumentami finansowymi. 2. Oś priorytetowa 5 Efektywność energetyczna i gospodarka niskoemisyjna Priorytet inwestycyjny 4.2. Promowanie efektywności energetycznej i korzystanie z odnawialnych źródeł energii w przedsiębiorstwach W ramach priorytetu będą finansowane działania z zakresu obniżania energochłonności sektora produkcyjnego oraz zwiększenie wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych na potrzeby procesu produkcyjnego. Realizacja powyższych celów będzie obejmować: termomodernizację obiektów, w tym zmiany wyposażenia obiektów na urządzenia o wysokiej klasie efektywności energetycznej. Oczekiwanym rezultatem przeprowadzonych działań jest zaspokojenie potrzeb sektora w zakresie zwiększenia efektywności energetycznej, poprzez zmniejszenie kosztów funkcjonowania. W ramach priorytetu wspierane będą projekty przedsiębiorstw redukujące ilość strat energii, ciepła i wody. W ramach priorytetu do grupy beneficjentów należą: Spółki prawa handlowego, w których większość udziałów lub akcji posiadają jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki, Przedsiębiorcy MŚP, Podmioty zarządzające instrumentami finansowymi. Priorytet inwestycyjny 4.3. Wspieranie efektywności energetycznej, inteligentnego zarządzania energią i wykorzystania odnawialnych źródeł energii w infrastrukturze publicznej, w tym w budynkach publicznych i w sektorze mieszkaniowym Realizacja założeń priorytetu pozwoli na zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego oraz ograniczenie emisji zanieczyszczeń do powietrza, poprzez zmniejszenie zapotrzebowania 54 S t r o n a

55 na energię pierwotną i finalną i zwiększenie produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Realizacja powyższych celów będzie obejmować takie działania jak: termomodernizację obiektów użyteczności publicznej, w będących w zasobach JST oraz budynków mieszkalnych, wraz z zmianami wyposażenia obiektów na urządzenia o wysokiej klasie efektywności energetycznej. W ramach działania kompleksowej termomodernizacji budynków będzie wspierana również generacja rozproszona tj. budowa lokalnych, małych źródeł energii produkujących ciepło oraz energię elektryczną na potrzeby lokalne. W ramach grupy beneficjentów znajdują się: Jednostki samorządu terytorialnego, ich związki i stowarzyszenia, Jednostki organizacyjne jednostek samorządu terytorialnego, posiadające osobowość prawną, Jednostki naukowe, Szkoły wyższe, Spółki prawa handlowego, w których większość udziałów lub akcji posiadają jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki, Organizacje pozarządowe, Jednostki sektora finansów publicznych, posiadających osobowość prawną, Spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe, Towarzystwa Budownictwa Społecznego, Służby ratownicze i bezpieczeństwa publicznego, Podmioty zarządzające instrumentami finansowymi. Priorytet inwestycyjny 4.5. Promowanie strategii niskoemisyjnych dla wszystkich rodzajów terytoriów, w szczególności dla obszarów miejskich, w tym wspieranie zrównoważonej multimodalnej mobilności miejskiej i działań adaptacyjnych, mających oddziaływanie łagodzące na zmiany klimatu. Realizacja priorytetu pozwoli na zwiększenie udziału w przewozie osób gałęzi alternatywnych w stosunku do transportu indywidualnego. Powyższe działania wpłyną pozytywnie na zrównoważenie systemu transportowego oraz zmniejszenie negatywnego oddziaływania transportu na środowisko. Wsparciem zostaną objęte główne projekty z zakresu zakupu i modernizacji taboru niskoemisyjnego na potrzeby transportu miejskiego wraz z niezbędną infrastrukturą jak 55 S t r o n a

56 również działania zmierzające do zmian sposobu podróżowania poprzez promowanie ruchu pieszego i rowerowego. W ramach projektów wynikających z planów gospodarki niskoemisyjnej dla poszczególnych typów obszarów, do grup beneficjentów należą: Jednostki samorządu terytorialnego, ich związki i stowarzyszenia, Jednostki organizacyjne jednostek samorządu terytorialnego, posiadające osobowość prawną, Spółki prawa handlowego, w których większość udziałów lub akcji posiadają jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki, Przedsiębiorcy MŚP, Jednostki sektora finansów publicznych, posiadających osobowość prawną, Służby ratownicze i bezpieczeństwa publicznego. 3. Oś priorytetowa 6 Ochrona Środowiska i efektywne wykorzystanie zasobów Priorytet inwestycyjny 6.1 Inwestowanie w sektor gospodarki odpadami celem wypełnienia zobowiązań w dorobku prawnym Unii w zakresie środowiska oraz zaspokajania wykraczających poza te zobowiązania potrzeb inwestycyjnych określonych przez państwa członkowskie. W zakresie priorytetu wsparciem zostaną objęte działania dotyczące zapobiegania oraz ograniczania wytwarzania odpadów komunalnych, wdrażania technologii odzysku, w tym recyklingu, wdrażania technologii ostatecznego unieszkodliwiania odpadów komunalnych z wyłączeniem termicznej utylizacji odpadów. Do grupy beneficjentów należą: Jednostki samorządu terytorialnego, ich związki i stowarzyszenia, Jednostki organizacyjne jednostek samorządu terytorialnego, posiadające osobowość prawną, Spółki prawa handlowego, w których większość udziałów lub akcji posiadają jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki, Podmioty działające w oparciu o partnerstwo publiczno - prywatne, Jednostki sektora finansów publicznych, posiadających osobowość prawną w sferze ochrony Środowiska. 56 S t r o n a

57 Priorytet inwestycyjny 6.2 Inwestowanie w sektor gospodarki wodnej celem wypełnienia zobowiązań w dorobku prawnym Unii w zakresie środowiska oraz zaspokajania wykraczających poza te zobowiązania potrzeb inwestycyjnych określonych przez państwa członkowskie. W ramach priorytetu w zakresie gospodarki wodno - ściekowej wsparciem zostaną objęte inwestycje, skoncentrowane na budowie i modernizacji sieci kanalizacyjnych, budowie i modernizacji oczyszczalni ścieków, oraz budowie i modernizacji systemów zaopatrzenia w wodę, jak również wyposażenia w systemy zmniejszające straty w dostawach i ryzyko wystąpienia awarii. Do grupy beneficjentów należą: Jednostki samorządu terytorialnego, ich związki i stowarzyszenia, Jednostki organizacyjne jednostek samorządu terytorialnego, posiadające osobowość prawną, Spółki prawa handlowego, w których większość udziałów lub akcji posiadają jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki, Podmioty działające w oparciu o partnerstwo publiczno - prywatne, Spółki wodne, Jednostki sektora finansów publicznych, posiadających osobowość prawną w sferze ochrony środowiska. 4. Oś priorytetowa 8 Mobilność regionalna i ekologiczny transport Priorytet inwestycyjny 7.2 Zwiększenie mobilności regionalnej poprzez łączenie węzłów drugorzędowych i trzeciorzędowych z infrastrukturą TEN-T, w tym z węzłami multimodalnymi Realizacja priorytetu pozwoli na poprawę jakości dróg w regionie a tym samym wpłynie na zwiększenie bezpieczeństwa, dostępności głównych szlaków transportowych oraz skrócenie czasu przejazdu. Finansowanie obejmie projekty z zakresu rozbudowy i przebudowy sieci dróg o znaczeniu regionalnym poprzez wzrost ich nośności. W ramach priorytetu będą realizowane projekty z zakresu modernizacji dróg lokalnych w celu zapewnienia podłączeń do miejsc i obiektów pełniących funkcje społeczno - gospodarcze. 57 S t r o n a

58 Do grupy beneficjentów należą jednostki samorządu terytorialnego, ich związki i stowarzyszenia Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko na lata POIiŚ będzie kontynuował główne kierunki inwestycji określone w jego poprzedniku POIiŚ Dotyczą one przede wszystkim rozwoju infrastruktury technicznej kraju w najważniejszych sektorach gospodarki. Na chwilę obecną jest już dostępny projekt Programu Infrastruktura i Środowisko na lata z 8 stycznia 2014 r. Głównym źródłem finansowania POIiŚ będzie Fundusz Spójności (FS), którego podstawowym celem jest wspieranie rozwoju europejskich sieci transportowych oraz ochrony środowiska w krajach UE. Dodatkowo przewiduje się wsparcie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR). W ramach projektu Programu określono osiem priorytetów finansowanych z Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego: 1. Priorytet I (FS) Promocja odnawialnych źródeł energii i efektywności energetycznej: produkcja, dystrybucja oraz wykorzystanie odnawialnych źródeł energii (OZE), np. budowa, rozbudowa farm wiatrowych, instalacji na biomasę bądź biogaz; poprawa efektywności energetycznej w sektorze publicznym i mieszkaniowym; rozwój i wdrażanie inteligentnych systemów dystrybucji, np. budowa sieci dystrybucyjnych średniego i niskiego napięcia. 2. Priorytet II (FS) Ochrona środowiska, w tym adaptacja do zmian klimatu: rozwój infrastruktury środowiskowej (np. oczyszczalnie ścieków, sieć kanalizacyjna oraz wodociągowa, instalacje do zagospodarowania odpadów komunalnych, w tym do ich termicznego przetwarzania); ochrona i przywrócenie różnorodności biologicznej, poprawa jakości środowiska miejskiego (np. redukcja zanieczyszczenia powietrza i rekultywacja terenów zdegradowanych); 58 S t r o n a

59 dostosowanie do zmian klimatu, np. zabezpieczenie obszarów miejskich przed niekorzystnymi zjawiskami pogodowymi, zarządzanie wodami opadowymi, projekty z zakresu małej retencji oraz systemy zarządzania klęskami żywiołowymi. 3. Priorytet III (FS) Rozwój infrastruktury transportowej przyjaznej dla środowiska i ważnej w skali europejskiej: rozwój drogowej i kolejowej infrastruktury w sieci TEN-T, połączeń kolejowych poza tą siecią oraz w aglomeracjach; niskoemisyjny transport miejski, transport śródlądowy, morski i intermodalny; poprawa bezpieczeństwa w ruchu lotniczym. 4. Priorytet IV (EFRR) Zwiększenie dostępności do transportowej sieci europejskiej: poprawa przepustowości infrastruktury drogowej (w tym obwodnice, trasy wylotowe). 5. Priorytet V (EFRR) Rozwój infrastruktury bezpieczeństwa energetycznego: rozwój inteligentnych systemów dystrybucji, magazynowania i przesyłu gazu ziemnego i energii elektrycznej, np. budowa sieci przesyłowych i dystrybucyjnych gazu ziemnego lub energii elektrycznej. 6. Priorytet VI (EFRR) Ochrona i rozwój dziedzictwa kulturowego: inwestycje w ochronę i rozwój dziedzictwa kulturowego oraz zasobów kultury, np. instytucji kultury, czy też szkół artystycznych. 7. Priorytet VII (EFRR) Wzmocnienie strategicznej infrastruktury ochrony zdrowia: wsparcie infrastruktury szpitali ponadregionalnych i współpracujących z nimi jednostek diagnostycznych w zakresie chorób aktywności zawodowej i opieki nad matką i dzieckiem; 59 S t r o n a

60 wsparcie infrastruktury systemu państwowego ratownictwa medycznego, np. wsparcie szpitalnych oddziałów ratunkowych, lotnisk, lądowisk i baz lotniczego pogotowia ratunkowego. 8. Priorytet VIII (FS) Pomoc techniczna: pomoc techniczna dla instytucji realizujących program oraz największych beneficjentów. 60 S t r o n a

61 8 WYNIKI BAZOWEJ INWENTARYZACJI EMISJI DWUTELNKU WĘGLA Głównym celem władz Miasta Krasnystaw jest zrealizowanie unijnego celu, polegającego na ograniczeniu do 2020 r. emisji dwutlenku węgla, o co najmniej 20% oraz poprawa jakości powietrza na terenie Miasta. Realizacja tego postanowienia opiera się na wdrożeniu planu działań określonego w niniejszym dokumencie. W celu określenia stanu aktualnego tj. oszacowania wielkości emisji gazów cieplarnianych, przeprowadzono inwentaryzację obejmującą Miasto Krasnystaw w granicach administracyjnych. Inwentaryzacja obejmowała wszystkie sektory związane z produkcją gazów cieplarnianych, wynikających ze zużycia energii finalnej. Zużycie energii finalnej wynika z użytkowania: paliw kopalnych (węgiel, gaz ziemny, olej opałowy benzyna itp.), ciepła sieciowego, energii elektrycznej, energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych. W ramach określenia zużycia energii finalnej, w inwentaryzacji zostały uwzględnione sektory, określające: końcowe zużycie energii w budynkach, urządzeniach i przemyśle, końcowe zużycie energii w transporcie, produkcji energii (energia elektryczna, ciepło, chłód), inne źródła emisji (nie związane ze zużyciem energii (np. gospodarka odpadami). 8.1 Wskaźniki emisji Wskaźniki emisji informują nt. ilości ton CO 2 przypadających na jednostkę zużycia poszczególnych nośników energii. Wskaźniki emisji zostały przyjęte dla wszystkich nośników energii, wykorzystywanych na terenie Miasta Krasnystaw. IPPC. W niniejszym opracowaniu wykorzystano standardowe wskaźniki według wytycznych 61 S t r o n a

62 Przyjęte wskaźniki emisji zestawiono w tabeli. Tabela 2 Wskaźniki emisji dla paliw, stosowanych na terenie Miasta Paliwo Wartość opałowa Wskaźniki emisji MWh/t Mg/MWh Węgiel kamienny 7,4 0,354 Koks 9,0 0,341 Gaz ziemny 13,3 0,202 Biomasa (drewno) 4,33 0,395 Olej opałowy 11,2 0,279 Olej napędowy 11,9 0,267 Benzyny silnikowe 12,3 0,249 LPG 13,1 0,227 Źródło: PORADNIK Jak opracować plan działań na rzecz zrównoważonej energii (SEAP)? Dla odbiorców miejskiej sieci ciepłowniczej konieczne jest przyjęcie odpowiedniego wskaźnika emisji, który został obliczony zgodnie z poniższym wzorem. EFH = CO2LPH + CO2IH CO2EH LHC EFH wskaźnik emisji dla energii cieplnej, [t/mwh] CO2LPH emisja CO 2 towarzysząca lokalnej produkcji ciepła, [t], CO2IH emisja CO 2, związana z ciepłem importowanym spoza terenu gminy, [t], CO2EH emisja CO 2 związana z ciepłem eksportowanym poza teren gminy, [t], LHC lokalne zużycie ciepła, [MWh] EFH = CO2LPH + CO2IH CO2EH LHC EFH = 18004, ,37 EFH = 0,595 t/mwh 62 S t r o n a

63 8.2 Obliczenia wielkości emisji CO 2 z obszaru Miasta Krasnystaw Całkowitą emisję CO 2 z obszaru Miasta Krasnystaw otrzymujemy poprzez zsumowanie emisji CO 2 wyliczonej dla wszystkich nośników energii, stosowanych na terenie Miasta w poszczególnych sektorach. Otrzymana wielkość stanowi podstawę do określenia celu redukcyjnego w tonach CO 2. W obliczeniach wielkości emisji wykorzystano wzór: E CO2 = C EF E CO2 wielkość emisji CO 2 [Mg CO 2 ], C wielkość zużycia energii [MWh] EF wskaźnik emisji CO 2 [MgCO 2 /MWh]] Inwentaryzacja opierała się na zebraniu danych dotyczących zużycia poszczególnych nośników energii, wykorzystywanych na terenie Miasta. Dane zostały zebrane poprzez: ankietyzację mieszkańców Miasta, ankietyzację budynków użyteczności publicznej, ankietyzację przedsiębiorców, działających na terenie Miasta, współpracę z Urzędem Miasta, współpracę z Urzędem Marszałkowskim. Współpraca z jednostkami zewnętrznymi została nawiązana z: Krasnostawską Spółdzielnią Mieszkaniową, Dział Ciepłowniczy, PGE Dystrybucja S.A. Oddział Zamość, Polskim Górnictwem Naftowym i Gazownictwem S.A. oddział w Tarnowie, Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o., Spółdzielnią Mieszkaniową Cukrownik, Spółdzielnią Mieszkaniową Ceramik, Spółdzielnią Mieszkaniową Borek, Spółdzielnią Mieszkaniową Budowy Mieszkań Własnościowych Tempo, 63 S t r o n a

64 Spółdzielnią Mieszkaniowo - Własnościową przy Zakładach Przemysłu Odzieżowego CORA - TEX, Spółdzielnią Mieszkaniową Medyk, Przewoźnikami, działającymi na terenie Miasta Krasnystaw, Starostwem Powiatowym w Krasnymstawie. W ramach współpracy z dystrybutorem sieci elektroenergetycznej, cieplnej i gazowej uzyskano dane nt. zapotrzebowania na powyższe nośniki na terenie Miasta. W 2013 r. zużycie paliw i energii na terenie Miasta przedstawiało się następująco: MWh zużycia ciepła w sektorach: spółdzielni, budynków komunalnych, budynków użyteczności publicznej i prywatnych, MWh zużycia gazu ziemnego w sektorach: gospodarstw domowych, przemysłu, usług, handlu i pozostałych, MWh zużycia energii elektrycznej w grupach taryfowych: B, C, G i R. Wartości zużycia energii z powyższych nośników wraz z emisją CO 2 związaną z ich zużyciem zestawiono w poniższych tabelach. Tabela 3 Emisja CO 2 wynikająca ze zużycia energii cieplnej Odbiorca 2013 Zużycie Zużycie Wskaźnik ciepła ciepła emisji Emisja CO 2 GJ MWh Mg/MWh Mg Spółdzielnie , Budynki komunalne , Budynki użyteczności publicznej , Budynki prywatne , SUMA , Źródło: opracowanie własne 64 S t r o n a

65 9% 0% Spółdzielnie 10% Budynki komunalne 81% Budynki użyteczności publicznej Budynki prywatne Rysunek 7 Zużycie energii cieplnej w poszczególnych sektorach Źródło: opracowanie własne Tabela 4 Emisja CO 2 wynikające ze zużycia gazu ziemnego Odbiorca 2013 Zużycie gazu Zużycie gazu Wskaźnik ziemnego ziemnego emisji Emisja CO 2 tys. m 3 MWh Mg/MWh Mg Gospodarstwa domowe , Przemysł , Usługi , Handel , Pozostałe , Suma , Źródło: opracowanie własne 65 S t r o n a

66 2% 0% 8% 13% Gospodarstwa domowe Przemysł Usługi Handel 77% Pozostałe Rysunek 8 Zużycie gazu ziemnego w poszczególnych sektorach Źródło: opracowanie własne Tabela 5 Emisja CO 2 wynikająca ze zużycia energii elektrycznej 2013 Grupa taryfowa Zużycie energii elektrycznej Wskaźnik emisji Emisja CO 2 MWh Mg/MWh Mg B , C , G , R 0,003 1,191 0,004 Suma , Źródło: opracowanie własne 66 S t r o n a

67 0% 31% 47% B C G R 22% Rysunek 9 Zużycie energii elektrycznej w poszczególnych grupach taryfowych Źródło: opracowanie własne 17% 13% Zużycie ciepła Zużycie gazu ziemnego 70% Zużycie energii elektrycznej Rysunek 10 Procentowy udział poszczególnych nośników sieciowym w całkowitym zużyciu na terenie Miasta Źródło: opracowanie własne 67 S t r o n a

68 W ramach współpracy z Starostwem Powiatowym w Krasnymstawie uzyskano dane nt. pojazdów zarejestrowanych na terenie Miasta. Tabela 6 Zestawienie pojazdów Pojazdy Lp. Rodzaj pojazdu Suma Rodzaj paliwa ON Etylina LPG 1 autobusy osobowe ciężarowe motocykle ciągniki rolnicze pojazdy specjalne Źródło: opracowane na podstawie danych uzyskanych ze Starostwa Powiatowego w Krasnymstawie W 2013 r. energii wynikające z eksploatacji pojazdów przedstawiało się następująco: MWh zużycia energii końcowej przez samochody osobowe, MWh zużycia energii końcowej przez autobusy, MWh zużycia energii końcowej przez samochody ciężarowe, MWh zużycia energii końcowej przez motocykle, MWh zużycia energii końcowej przez ciągniki rolnicze, MWh zużycia energii końcowej przez pojazdy specjalne. Wartości zużycia energii końcowej wraz z emisją CO 2 związaną z eksploatacją pojazdów zestawiono w poniższej tabeli. Tabela 7 Emisja wynikająca z eksploatacji pojazdów Lp. Rodzaj pojazdu Energia końcowa Emisja CO 2 MWh Mg 1 Samochody osobowe , ,9 2 Autobusy 8 577, ,2 3 Samochody ciężarowe , ,1 4 Motocykle 1 404,8 352,3 5 Ciągniki , ,9 6 Pojazdy specjalne 1654,7 429,4 SUMA , ,7 Źródło: opracowanie własne 68 S t r o n a

69 1% 9% 1% Samochody osobowe 47% Autobusy 38% Samochody ciężarowe Motocykle Ciągniki 4% Pojazdy specjalne Rysunek 11 Procentowy udział energii końcowej w transporcie Źródło: opracowanie własne 1% 9% 1% Samochody osobowe Autobusy 46% Samochody ciężarowe Motocykle 38% Ciągniki 5% Pojazdy specjalne Rysunek 12 Procentowy udział emisji CO 2 w transporcie. Źródło: opracowanie własne 69 S t r o n a

70 Tabela 8 Końcowe zużycie energii - wyniki inwentaryzacji za 2013 r. Kategoria Ciepło Energia elektrycz na Węgiel kamienny Koks Drewno Końcowe zużycie energii Paliwa kopalne Gaz Olej ciekły opałowy MWh Gaz ziemny Olej napędowy Energia odnawialna Benzyna Słoneczna Geotermiczna Razem Budynki, wyposażenia/ instalacje Budynki mieszkalne jednorodzinne Budynki mieszkalne wielorodzinne Budynki użyteczności publicznej Budynki niemieszkalne Oświetlenie uliczne Budynki i instalacje razem Transport Transport publiczny Transport prywatny Transport razem Razem Źródło: Opracowanie własne na podstawie [1] 70 S t r o n a

71 0% 4% 6% Ciepło Energia elektryczna Paliwa kopalne 90% Energia odnawialna Rysunek 13 Procentowe zużycie energii w Mieście Krasnystaw w 2013 r. Źródło: Opracowanie własne 0% 7% Ciepło 20% Energia elektryczna 73% Paliwa kopalne Energia odnawialna Rysunek 14 Procentowa emisja CO 2 na terenie Miasta Krasnystaw w 2013 r. Źródło: Opracowanie własne 71 S t r o n a

72 Tabela 9 Wielkość emisji CO 2 - wyniki inwentaryzacji za 2013 r. Kategoria Ciepło Energia elektryczna Węgiel kamienny Koks Drewno Całkowita emisja CO 2 Paliwa kopalne Gaz Olej płynny opałowy Mg Gaz ziemny Budynki, wyposażenia/instalacje Olej napędowy Energia odnawialna Benzyna Słoneczna Geotermiczna Budynki mieszkalne jednorodzinne Budynki mieszkalne wielorodzinne Budynki użyteczności publicznej Budynki niemieszkalne Oświetlenie uliczne Budynki razem Transport Transport publiczny Transport prywatny Transport razem Razem Źródło: Opracowanie własne na podstawie [1] Razem 72 S t r o n a

73 9 DZIAŁANIA PLANOWANE DO 2020 ROKU 9.1 Długoterminowa strategia - cele i zobowiązania Długoterminowa strategia Miasta Krasnystaw do 2020 r. będzie obejmować działania polegające na: termomodernizacji budynków użyteczności publicznej, termomodernizacji budynków sektora mieszkaniowego, zwiększeniu wykorzystania odnawialnych źródeł energii na terenie Miasta, ograniczenie zużycia energii finalnej w obiektach użyteczności publicznej, zwiększenie efektywności energetycznej, zmniejszenie emisji zanieczyszczeń pochodzącej z sektora transportu. Działania będą realizowane poprzez: określenie obszarów, na których przewiduje uzupełnienie infrastruktury ciepłowniczej, gazowej i elektroenergetycznej, wykorzystanie otwartego rynku energii elektrycznej, zapisy prawa lokalnego, uwzględnianie celów i zobowiązań w dokumentach strategicznych i planistycznych. Cele i zobowiązania strategii długoterminowej opierają się na zebranych danych na temat zużycia energii finalnej oraz emisji CO 2 w 2013 w sektorach: budynków użyteczności publicznej, dla których emisja CO 2 stanowi 2,2% udziału całkowitej emisji na terenie Miasta. Budynki użyteczności publicznej to przede wszystkim budynki utrzymywane z budżetu, a więc głównie dotyczy to obiektów typu: szkoły, przedszkola, szpitale i przychodnie, budynki administracyjne, obiekty kulturalne i sportowe. W związku z tym władze Miasta dysponują możliwością wdrożenia działań, ograniczających zużycie energii finalnej, a tym samym emisję dwutlenku węgla. budynków niemieszkalnych, dla których emisja CO 2 stanowi 48,8% udziału całkowitej emisji na terenie Miasta. W skład sektora obiektów niemieszkalnych wchodzą usługi, handel, przemysł itp. bez budynków użyteczności publicznej, stanowiących osobny sektor. 73 S t r o n a

74 budynków mieszkalnych - dla których emisja CO 2 stanowi 21,9% udziału całkowitej emisji na terenie Miasta. W skład sektora obiektów mieszkalnych wchodzi zabudowa jednorodzinna, wielorodzinna. Obecnie jest drugi co wielkości udziału w całkowitej emisji sektor w Mieście. Jednocześnie jest to sektor, na który władze Miasta mogą mieć wpływ poprzez wprowadzenie systemu współfinansowania inwestycji, obniżających zużycie emisji. transportu, dla którego emisja CO 2 stanowi 26,9% udziału całkowitej emisji na terenie Miasta. Sektor transportu podzielony jest na dwa podsektory: prywatny (pojazdy należące do osób fizycznych, przedsiębiorców) i publiczny (regionalni przewoźnicy działający na terenie Miasta). Sektor transportu charakteryzuje się możliwościami redukcji emisji, jednak konieczna jest współpraca władz Miasta w zakresie kształtowania układu komunikacyjnego i zasad ruchu. oświetlenia ulicznego, dla którego emisja CO 2 stanowi 0,2% udziału całkowitej emisji na terenie Miasta. 9.2 Planowane działania krótko i długoterminowe Planowane działania długoterminowe obejmują okres W ramach zaplanowanych działań określono: zakres działania, podmioty odpowiedzialne za realizację, harmonogram uwzględniający terminy realizacji, szacowane koszty realizacji inwestycji, oszczędności energii finalnej, redukcję emisji CO 2, wzrost produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Efekty planowanych działań do 2020 r. przedstawiają się następująco: Prognozowane oszczędności energii na poziomie MWh, Prognozowany wzrost produkcji energii ze źródeł odnawialnych MWh, Prognozowana redukcja emisji CO 2 na poziomie Mg CO S t r o n a

75 Budynki, wyposażenia/ instalacje Tabela 10 Planowane działania krótko i długoterminowe Urzędu Miasta Krasnystaw Sektor Obiekt/zadanie Opis Budynki użyteczności publicznej Dofinansowanie dla mieszkańców Miasta Oświetlenie uliczne w Mieście Krasnystaw Montaż Odnawialnych Źródeł Energii (kolektory słoneczne, systemy fotowoltaiczne, pompy ciepła) Wymiana wysokoemisyjnych źródeł ciepła na niskoemisyjne Wymiana wyposażenia budynków na energooszczędne Podmiot odpowiedzialny Termin rozpoczęcia i zakończenia Szacowane koszty Roczne oszczędności energii Prognozowana produkcja energii ze źródeł odnawialnych Roczna redukcja emisji CO 2 MWh/rok MWh Mg CO 2 /rok Monitoring zużycia energii oraz wody Montaż Odnawialnych Źródeł Energii (kolektory słoneczne, systemy fotowoltaiczne, pompy ciepła) Wymiana oświetlenia ulicznego na lampy typu Wydział Inwestycji, Rozwoju i Gospodarki Przestrzennej LED 1738 opraw wraz z wdrożeniem inteligentnych systemów sterowania oświetleniem ulicznym Wymiana oświetlenia ulicznego na lampy typu LED około 500 opraw wraz z wdrożeniem inteligentnych systemów sterowania oświetleniem ulicznym (etap II) Budynki, wyposażenia/ instalacje S t r o n a

76 Transport Społeczeństwo Zarządzanie efektywnością energetyczną Spójna polityka energetyczna zarządzanie energią w obiektach użyteczności publicznej, kształtowanie świadomości lokalnej społeczności w zakresie poszanowania energii i środowiska, uwzględnianie kryteriów efektywności energetycznej w definiowaniu wymagań dotyczących zakupu produktów i usług Wydział Inwestycji, Rozwoju i Gospodarki Przestrzennej b/n Zarządzanie efektywnością energetyczną Współpraca Współpraca z mieszkańcami oraz z mieszkańcami oraz przedsiębiorstwami prowadzenie kampanii przedsiębiorcami informacyjnych i promocyjnych w zakresie działającymi na terenie efektywności energetycznej oraz Miasta zrównoważonego rozwoju Źródło: opracowanie własne Promocja transportu rowerowego Budowa ścieżek rowerowych Budowa i modernizacja nawierzchni Promocja transportu rowerowego - prowadzenie kampanii informacyjnych i promocyjnych w zakresie ograniczenia emisji CO 2 z transportu prywatnego Wydział Inwestycji, Rozwoju i Gospodarki Przestrzennej Wydział Organizacyjny b/n Świadomość energetyczna Budowa infrastruktury niezbędnej do funkcjonowania stref dla pieszych i rowerzystów Budowa i modernizacja infrastruktury drogowej w celu upłynnienia ruchu i ograniczenia emisji Wydział Inwestycji, Rozwoju i Gospodarki Przestrzennej Transport Razem S t r o n a

77 Transport Budynki, wyposażenia/ instalacje Tabela 11 Planowane działania krótko i długoterminowe przez pozostałe jednostki Sektor Obiekt/zadanie Opis Komenda Powiatowa Policji w Krasnymstawie Dom Pomocy Społecznej im. Jana Pawła II Areszt Śledczy w Krasnymstawie I Liceum Ogólnokształcące im Władysława Jagiełły w Krasnymstawie, budynek szkoły i internatu Termomodernizacja budynku: - ocieplenie ścian, -wymiana stolarki okiennej i drzwiowej Termomodernizacja budynku: - ocieplenie ścian, Termomodernizacja budynku: -docieplenie ścian -docieplenie dachu - wymiana stolarki okiennej - montaż kolektorów słonecznych - wymiana oświetlenia na LED Wymiana kotłów gazowych, współpracujących z regulacją pogodową, sprzętem hydraulicznym, pompami i zaworami trójdrożymi. Montaż instalacji solarnej. Podmiot odpowiedzialny Komenda Wojewódzka Policji w Lublinie Termin rozpoczęcia i zakończenia Szacowane koszty Roczne oszczędności energii Prognozowana produkcja energii ze źródeł odnawialnych Roczna redukcja emisji CO2 MWh/rok MWh Mg CO2/rok Dyrektor placówki Dyrektor placówki Dyrektor placówki Budynki, wyposażenia i instalacje Komenda Powiatowa Policji w Krasnymstawie Zakup pojazdów o niskiej emisji spalin Komenda Wojewódzka Policji w Lublinie Transport Źródło: opracowanie własne Razem S t r o n a

78 Tabela 12 Planowane wyniki redukcji emisji CO 2 do 2020 r. Termin rozpoczęcia i zakończenia Szacowane koszty Oszczędność energii do 2020 r. Produkcja energii z OZE do 2020 r. Redukcja emisji CO 2 do 2020 r. zł MWh MWh Mg CO Źródło: opracowanie własne 9.3 Szczegółowy opis działań Montaż odnawialnych źródeł energii Segment Rodzaj działania Działanie Roczna redukcja emisji CO 2 Roczna redukcja zużycia energii finalnej Roczna produkcja energii z OZE Szacowany koszt inwestycji Finansowanie Budynki, wyposażenia/ instalacje Inwestycyjne Montaż odnawialnych źródeł energii 34 Mg CO 2 / rok 40 MWh/rok 38 MWh/rok 500 tys. zł środki własne środki zewnętrzne Działanie wpisuje się w główne cele Planu poprzez redukcję emisji CO 2 oraz zwiększenie udziału energii, pochodzącej ze źródeł odnawialnych w ogólnym bilansie zużycia energii. W ramach działania zakłada się inwestycje, polegające na modernizacji lub zastąpieniu istniejących źródeł energii w budynkach użyteczności publicznej instalacjami opartymi na źródłach odnawialnych takimi jak: kolektory słoneczne, pompy ciepła, ogniwa fotowoltaiczne. W wyniku zaplanowanych inwestycji do 2020 r. przewiduje się zmniejszenie zużycia energii finalnej na poziomie 200 MWh, co daje redukcję emisji CO 2 o 170 Mg. Szacowany koszt inwestycji ocenia się na kwotę 500 tys. zł. Przedsięwzięcia obejmują budynki użyteczności publicznej, należące do Miasta Krasnystaw. Jednostką odpowiedzialną za realizację działania jest Urząd Miasta Krasnystaw. 78 S t r o n a

79 Wymiana wysokoemisyjnych źródeł ciepła na niskoemisyjne Segment Rodzaj działania Działanie Roczna redukcja emisji CO 2 Roczna redukcja zużycia energii finalnej Roczna produkcja energii z OZE Szacowany koszt inwestycji Finansowanie Budynki, wyposażenia/ instalacje Inwestycyjne Wymiana wysokoemisyjnych źródeł ciepła 5 Mg CO 2 / rok 17 MWh/rok - MWh/rok 350 tys. zł środki własne środki zewnętrzne Działanie wpisuje się w główne cele Planu poprzez redukcję emisji CO 2 oraz zmniejszeniu zużycia energii finalnej w ogólnym bilansie zużycia energii. W ramach działania zakłada się inwestycje, polegające na zastąpieniu istniejących wysokoemisyjnych źródeł ciepła w budynkach użyteczności publicznej wysokosprawnymi, niskoemisyjnymi źródłami ciepła. W wyniku zaplanowanych inwestycji do 2020 r. przewiduje się zmniejszenie zużycia energii finalnej na poziomie 67 MWh, co daje redukcję emisji CO 2 o 19 Mg. Szacowany koszt inwestycji ocenia się na kwotę 350 tys. zł. Przedsięwzięcia obejmują budynki użyteczności publicznej, należące do Miasta Krasnystaw. Jednostką odpowiedzialną za realizację działania jest Urząd Miasta Krasnystaw Wymiana wyposażenia budynków na energooszczędne Segment Rodzaj działania Działanie Roczna redukcja emisji CO 2 Roczna redukcja zużycia energii finalnej Roczna produkcja energii z OZE Szacowany koszt inwestycji Finansowanie Budynki, wyposażenia/ instalacje Inwestycyjne Wymiana wyposażenia budynków na energooszczędne 171 Mg CO 2 / rok 143 MWh/rok - MWh/rok tys. zł środki własne środki zewnętrzne Zakres działania obejmuje stopniową wymianę wyposażenia budynków użyteczności publicznej na urządzenia bardziej efektywne i energooszczędne. Podstawowe urządzenia biurowe, drobne AGD, klimatyzacja itd. odpowiadają za około 50% zużycia energii elektrycznej. Wymiana sprzętu biurowego powoli na osiągnięcie oszczędności energii 79 S t r o n a

80 elektrycznej na poziomie 5-10% w skali rocznego zużycia energii elektrycznej w budynkach użyteczności publicznej. Do 2020 r. przewiduje się zmniejszenie zużycia energii finalnej na poziomie 430 MWh, co daje redukcję emisji CO 2 o 512 Mg Monitoring energetyczny Segment Rodzaj działania Działanie Roczna redukcja emisji CO 2 Roczna redukcja zużycia energii finalnej Roczna produkcja energii z OZE Szacowany koszt inwestycji Finansowanie Budynki użyteczności publicznej Inwestycyjne Monitoring energetyczny budynku 195 Mg CO 2 /rok 442 MWh/rok - MWh/rok - tys. zł środki własne środki zewnętrzne System monitoringu mediów energetycznych opiera się na gromadzeniu informacji przede wszystkim o zużyciu oraz kosztach, wykorzystywanych przez obiekty. Jest to pomocne w bieżącym zarządzaniu obiektami, poprzez obserwacje zmian wielkości zużywanych mediów a tym samym ocenę stanu wykorzystania energii oraz budżetu. Dodatkowo systemy wspomagają w wykrywaniu poborów obiegających od normy, co pozwala na szybką reakcję, minimalizującą straty. System monitoringu mediów energetycznych może być zbudowany w oparciu o serwis internetowy oraz bazę danych, pozwalając na regularne wprowadzanie danych o zużyciu oraz poniesionych kosztach zakupu mediów na podstawie faktur rozliczeniowych. Aktualna baza danych dotycząca sytuacji energetycznej analizowanej placówki pozwala na efektywne wykorzystanie dostępnych narzędzi do zarządzania energią. Pomiar i analiza wykorzystania mediów umożliwia użytkownikowi porównanie zużycia z poszczególnych okresów, wskazując możliwe powody strat energii, co przekłada się na oszczędności bez większych nakładów finansowych. W wyniku zaplanowanej inwestycji przewiduje się roczne ograniczenie zużycia energii oraz redukcję emisji o około 2-3%. Do 2020 r. przewiduje się zmniejszenie zużycia energii finalnej na poziomie MWh, co daje redukcję emisji CO 2 o 973 Mg. 80 S t r o n a

81 Dofinansowanie do ekologicznego ogrzewania Segment Rodzaj działania Działanie Roczna redukcja emisji CO 2 Roczna redukcja zużycia energii finalnej Roczna produkcja energii z OZE Szacowany koszt inwestycji Finansowanie Społeczeństwo Inwestycyjne Wsparcie finansowe mieszkańców Mg CO 2 /rok MWh/rok MWh/rok tys. zł środki własne środki zewnętrzne Podstawowym celem działań jest systemowe ograniczenie emisji substancji szkodliwych do atmosfery, poprzez kompleksową likwidację istniejących, nieefektywnych źródeł ciepła. Założony cel osiąga się poprzez wprowadzanie: ekologicznych, energooszczędnych urządzeń grzewczych, odnawialnych źródeł energii (biomasa, układy solarne i inne), możliwość realizacji inwestycji kompleksowej. Realizacja programu pozwoli na osiągnięcie 30-40% oszczędności energii oraz redukcji emisji CO 2. z zakresu: W ramach zadania planuje się wsparcie finansowe dla mieszkańców na inwestycje likwidacji kotłów węglowych i podłączenie do sieci ciepłowniczej, likwidacji kotłów węglowych i montaż pompy ciepła, wymiana starych kotłów węglowych na retortowe, gazowe, olejowe, na biomasę, montaż kolektorów słonecznych, inwestycji kompleksowej, polegającej na wymianie źródła ciepła i zabudowę układu solarnego. W wyniku przeprowadzonej inwestycji do 2020 r. przewiduje się ograniczenie zużycia energii o MWh, redukcję emisji CO 2 o Mg oraz wzrost produkcji energii z odnawialnych źródeł o MWh. 81 S t r o n a

82 Modernizacja oświetlenia ulicznego Segment Rodzaj działania Działanie Roczna redukcja emisji CO 2 Roczna redukcja zużycia energii finalnej Roczna produkcja energii z OZE Szacowany koszt inwestycji Finansowanie Oświetlenie uliczne Inwestycyjne Modernizacja oświetlenia ulicznego 712 Mg CO 2 /rok 598 MWh/rok - MWh/rok tys. zł środki własne środki zewnętrzne Miasto Krasnystaw jest oświetlone lampami, z których 31 szt. stanowią oprawy LED. Według danych z inwentaryzacji oświetlenia, przeprowadzonej w 2013 r. na terenie Miasta Krasnystaw jest zamontowanych punktów oświetlenia ulicznego. W latach poprzednich została opracowywana dokumentacja projektowa dotycząca inwestycji pn.: Wdrożenie energooszczędnego i inteligentnego oświetlenia ulicznego w Krasnymstawie. W ramach konkursu SOWA - Energooszczędne oświetlenie uliczne Miasto jest w trakcie modernizacji szt. opraw. W latach przyszłych planowana jest wymiana około 500 szt. opraw. W wyniku przeprowadzonej inwestycji do 2020 r. przewiduje się ograniczenie zużycia energii o MWh oraz redukcję emisji CO 2 o Mg CO Spójna polityka energetyczna Segment Zarządzanie efektywnością energetyczną Rodzaj działania Nieinwestycyjne Działanie Zarządzanie efektywnością energetyczną Roczna redukcja emisji CO 2 32 Mg CO 2 /rok Roczna redukcja zużycia energii finalnej 74 MWh/rok Roczna produkcja energii z OZE - MWh/rok Szacowany koszt inwestycji - tys. zł Finansowanie - Jednym z priorytetów zrównoważonego rozwoju w samorządzie powinna być spójna lokalna polityka energetyczna bazująca na obowiązujących aktach prawnych oraz funkcjonujących dokumentach strategicznych. Fundamentem uskutecznienia polityki energetycznej jest budowa świadomości władz samorządowych w zakresie korzyści ekologicznych i ekonomicznych, jakie można osiągnąć 82 S t r o n a

83 realizując ją oraz posiadanie wykwalifikowanych służb, dzięki którym Miasto wywiąże się z narzuconych zadań i sprawnie wykorzysta uprawnienia, jakie daje obowiązujący stan prawny. Elementami prowadzenia spójnej lokalnej polityki energetycznej realizującej zasady zrównoważonego rozwoju są: planowanie energetyczne oraz realizacja zapisów zawartych w Aktualizacji założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczna i paliwa gazowe, zarządzanie energią w obiektach użyteczności publicznej, uwzględniające optymalizację zużyć sieciowych mediów energetycznych oraz ochronę zasobów wodnych, kształtowanie świadomości lokalnej społeczności w zakresie poszanowania energii i środowiska, zachowanie zasad rozdziału usługi dystrybucji energii elektrycznej od zakupu energii w trybie przetargu nieograniczonego, uwzględnianie kryteriów efektywności energetycznej w definiowaniu wymagań dotyczących zakupu produktów i usług. Stosowanie powyższych zaleceń pozwala na 0,5-1% oszczędności energii oraz redukcji emisji CO 2 w sektorze budynków użyteczności publicznej, co pozwala na osiągnięcie do 2020 r. ograniczenia zużycia energii o 368 MWh, oraz redukcję emisji CO 2 o 162 Mg Współpraca z mieszkańcami oraz przedsiębiorstwami Segment Społeczeństwo Rodzaj działania Nieinwestycyjne Działanie Kampanie informacyjno - promocyjne Roczna redukcja emisji CO Mg CO 2 /rok Roczna redukcja zużycia energii finalnej MWh/rok Roczna produkcja energii z OZE - MWh/rok Szacowany koszt inwestycji - tys. zł Finansowanie - Współpraca polegająca na prowadzeniu kampanii informacyjnych i promocyjnych w zakresie efektywności energetycznej oraz zrównoważonego rozwoju. 83 S t r o n a

84 Współpraca z mieszkańcami oraz przedsiębiorcami działającymi na terenie Miasta opierająca się na poruszaniu problematycznych tematów takich jak sposoby na zmniejszenie zużycia nośników energii. Konsekwentnie realizowane działania informacyjno - promocyjne pozwalają na osiągnięcie oszczędności energii i redukcję CO 2 na poziomie 0,5% w sektorze mieszkaniowym, przedsiębiorców oraz transportu prywatnego. Zaplanowane działania pozwoli do 2020 r. na ograniczenie zużycia energii o MWh, redukcję emisji CO 2 o Mg Promocja transportu rowerowego Segment Rodzaj działania Działanie Roczna redukcja emisji CO 2 Roczna redukcja zużycia energii finalnej Roczna produkcja energii z OZE Szacowany koszt inwestycji Finansowanie Społeczeństwo Inwestycyjne Kampanie informacyjno - promocyjne 227 Mg CO 2 /rok 868 MWh/rok - MWh/rok 75 tys. zł środki własne środki zewnętrzne W Mieście Krasnystaw emisja CO 2 z transportu prywatnego w 2013 r. wyniosła Mg, co stanowi prawie 8% całkowitej emisji na terenie Miasta. Działanie obejmuje wspieranie zmiany sposobu podróżowania poprzez promocję ruchu pieszego i rowerowego. Realizacja zadania pozwoli na ograniczenie emisji CO 2 w sektorze transportu prywatnego, poprzez promowanie transportu rowerowego jako alternatywny środek komunikacji. Działania informacyjno - promocyjne pozwolą na osiągnięcie oszczędności energii i redukcję CO 2 na poziomie 0,5% w sektorze transportu prywatnego. Zaplanowane działanie pozwoli do 2020 r. na ograniczenie zużycia energii o MWh, redukcję emisji CO 2 o Mg. 84 S t r o n a

85 Budowa ścieżek rowerowych Segment Rodzaj działania Działanie Roczna redukcja emisji CO 2 Roczna redukcja zużycia energii finalnej Roczna produkcja energii z OZE Szacowany koszt inwestycji Finansowanie Transport Inwestycyjne Budowa ścieżek rowerowych 453 Mg CO 2 /rok MWh/rok - MWh/rok tys. zł środki własne środki zewnętrzne Działanie obejmuje wspieranie zmiany sposobu podróżowania poprzez umożliwienie bezpiecznego ruchu pieszego i rowerowego. Budowa infrastruktury niezbędnej do funkcjonowania stref dla pieszych i rowerzystów, połączonych w sieć i pozwalających podróżować po całym obszarze Miasta. Inwestycja będzie obejmować trasy bezpiecznego ruchu, niezbędną infrastrukturę dla ruchu pieszego i rowerowego (np. ławki miejskie, stojaki dla rowerów). Efekt ograniczenia zużycia energii oraz emisji zanieczyszczeń w sektorze transportu prywatnego ocenia się na 0,05-1,0% rocznie. Realizacja zadania pozwoli na osiągnięcie do 2020 r. ograniczenia zużycia energii o MWh oraz redukcję emisji CO 2 o Mg Zakup pojazdów o niskiej emisji spalin Segment Rodzaj działania Działanie Roczna redukcja emisji CO 2 Roczna redukcja zużycia energii finalnej Roczna produkcja energii z OZE Szacowany koszt inwestycji Finansowanie Transport Inwestycyjne Zakup pojazdów o niskiej emisji spalin 23 Mg CO 2 /rok 89 MWh/rok 0 MWh/rok tys. zł środki własne Komendy Wojewódzkiej w Lublinie środki zewnętrzne Komenda Wojewódzka Policji w Lublinie planuje wymianę 13 pojazdów kwalifikujących się do wycofania z KPP Krasnystaw. Wycofane pojazdy zostaną zastąpione samochodami osobowymi o niskiej emisji spalin. Model pojazdu będzie znany po 85 S t r o n a

86 rozstrzygnięciu postępowania przetargowego. Jednak ważne jest, aby spełniały one podstawowe kryteria w zakresie zużycia paliwa a tym samym emisji CO2. Nabycie pojazdów o niskiej emisji jest pierwszym krokiem w kierunku ograniczenia zużycia energii w sektorze transportu. Dodatkowo należy pamiętać o innych aspektach, które korzystnie wpływają na ilość zużywanej energii a tym samym emisję CO2, przede wszystkim takich jak eco- driving- redukcja zużycia paliwa poprzez ekologiczną jazdę samochodem. Zaplanowane działanie pozwoli do 2020 r. na ograniczenie zużycia energii o 178 MWh, redukcję emisji CO 2 o 45 Mg Budowa i modernizacja nawierzchni dróg Segment Rodzaj działania Działanie Roczna redukcja emisji CO 2 Roczna redukcja zużycia energii finalnej Roczna produkcja energii z OZE Szacowany koszt inwestycji Finansowanie Transport Inwestycyjne Budowa i modernizacja nawierzchni dróg Mg CO 2 /rok MWh/rok 0 MWh/rok tys. zł środki własne środki zewnętrzne Działanie obejmuje zmniejszenie negatywnych dla środowiska naturalnego skutków nadmiernego czasu przejazdu odcinkami dróg, poprzez zmniejszenie emisji do atmosfery zanieczyszczeń powstających w procesie spalania paliw w silnikach samochodowych. Poprawa stanu dróg wpłynie bezpośrednio na zmniejszenie wielkości unosu pyłu - emisję wtórną z powierzchni drogi. Zmniejszenie emisji nastąpi również dzięki lepszym parametrom technicznym pojazdów wskutek dostosowywania ich do wymogów prawnych nowe pojazdy są rejestrowane pod warunkiem spełniania norm emisyjnych, zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi [7,8,9,10]. Efekt ograniczenia zużycia energii oraz emisji zanieczyszczeń w sektorze transportu prywatnego i publicznego ocenia się na 1,5-2,0% rocznie. Realizacja zadania pozwoli na osiągnięcie do 2020 r. ograniczenia zużycia energii o MWh oraz redukcję emisji CO 2 o Mg. 86 S t r o n a

87 Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej Segment Rodzaj działania Działanie Roczna redukcja emisji CO 2 Roczna redukcja zużycia energii finalnej Roczna produkcja energii z OZE Szacowany koszt inwestycji Finansowanie Budynki użyteczności publicznej Inwestycyjne Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej 264 Mg CO 2 / rok MWh/rok 78 MWh/rok tys. zł środki własne środki zewnętrzne Termomodernizacja ma na celu zmniejszenie kosztów ponoszonych na ogrzewanie budynku. Obejmuje ona usprawnienia w strukturze budowlanej oraz w systemie grzewczym. Opłacalne są jednak tylko niektóre zmiany. Zakres możliwych zmian jest ograniczony istniejącą bryłą, rozplanowaniem i konstrukcją budynków. Za możliwe i realne uznaje się średnie obniżenie zużycia energii o 30-40% w stosunku do stanu aktualnego. Planowane działania pozwolą na zmniejszenie zapotrzebowania na ciepło wybranych budynków, czego wynikiem będą znaczne oszczędności kosztów eksploatacji. W wyniku zaplanowanych inwestycji do 2020 r. przewiduje się zmniejszenie zużycia energii finalnej na poziomie MWh, co daje redukcję emisji CO 2 o 761 Mg. Szacowany koszt inwestycji ocenia się na kwotę tys. zł. Przedsięwzięcia obejmują budynki użyteczności publicznej. Jednostką odpowiedzialną za realizację działań są dyrektorzy placówek. 10 PODSUMOWANIE Opracowany w dokumencie plan działań do 2020 r. pozwoli na osiągnięcie założonych celów ograniczenia zużycia energii finalnej, redukcji emisji CO 2 oraz wzrost produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Tabela 13 Podsumowanie planowanych efektów działań na lata Sektory Budynki wyposażenia, instalacje Oszczędność energii finalnej do 2020 r. MWh Redukcja emisji CO 2 do 2020 r. Mg CO 2 Produkcja energii z OZE MWh S t r o n a

88 Zarządzanie efektywnością energetyczną Społeczeństwo Transport Źródło: opracowanie własne 26% Budynki 28% wyposażenia, instalacje Zarządzanie efektywnością energetyczną 1% Społeczeństwo 45% Transport Rysunek 15 Oszczędność energii finalnej do 2020 r. w poszczególnych sektorach Źródło: opracowanie własne 17% Budynki wyposażenia, instalacje 44% Zarządzanie efektywnością energetyczną 38% Społeczeństwo Transport 1% Rysunek 16 Redukcja emisji CO 2 do 2020 r. w poszczególnych sektorach Źródło: opracowanie własne 88 S t r o n a

89 Zaplanowane do realizacji działania na lata pozwolą na: ograniczenie zużycia energii finalnej o MWh, redukcję emisji CO 2 o Mg CO 2, wyrost produkcji energii ze źródeł odnawialnych o MWh, przy nakładach inwestycyjnych na poziomie zł. Realizacja założonych działań będzie możliwa przy wsparciu finansowym ze źródeł zewnętrznych, w szczególności opierających się na nowej perspektywie finansowej UE na lata Procentowy udział poszczególnych zadań w możliwej do osiągnięcia sumarycznej ilości zaoszczędzonej energii finalnej oraz redukcji emisji CO 2 zostały przedstawione na poniższych wykresach. 89 S t r o n a

90 Montaż Odnawialnych Źródeł Energii 0% 0% 1% Wymiana wysokoemisyjnych źródeł ciepła na niskoemisyjne 18% 6% 4% 15% Wymiana wyposażenia budynków na energooszczędne Monitoring energetyczny 2% 1% Dofinansowanie dla mieszkańców Miasta 8% Oświetlenie uliczne w Mieście Krasnystaw Spójna polityka energetyczna 7% 38% Współpraca z mieszkańcami oraz przedsiębiorcami działającymi na terenie Miasta Promocja transportu rowerowego Budowa ścieżek rowerowych Budowa i modernizacja nawierzchni Termomodernizacja budyków użyteczności publicznej Rysunek 17 Oszczędność energii finalnej do 2020 r. w podziale na zadania Źródło: opracowanie własne 90 S t r o n a

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r.

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE. Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA MYSŁOWICE Spotkanie informacyjne Mysłowice, dn. 16 grudnia 2014 r. Gospodarka niskoemisyjna co to takiego? Gospodarka niskoemisyjna (ang. low emission economy)

Bardziej szczegółowo

Plany gospodarki niskoemisyjnej

Plany gospodarki niskoemisyjnej Plany gospodarki niskoemisyjnej Beneficjenci: gminy oraz ich grupy (związki, stowarzyszenia, porozumienia) Termin naboru: 02.09.2013 31.10.2013 Budżet konkursu: 10,0 mln PLN Dofinansowanie: dotacja w wysokości

Bardziej szczegółowo

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Załącznik 2 Numer karty BAS Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Aktualizacja "Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Baranów Sandomierski" oraz "Założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię

Bardziej szczegółowo

Finansowanie planów gospodarki niskoemisyjnej w gminach

Finansowanie planów gospodarki niskoemisyjnej w gminach Finansowanie planów gospodarki niskoemisyjnej w gminach IX oś priorytetowa POIiŚ, Działanie 9.3 ANNA PEKAR Zastępca Dyrektora Departamentu Ochrony Klimatu NFOŚiGW Poznań, 17 września 2013 r. 2 Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Plan Gospodarki Niskoemisyjnej w Gminie

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna CZA Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Aktualizacja "Planu gospodarki niskoemisyjnej na terenie Gminy Miasta Czarnkowa" oraz "Projektu założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 Zespół nr III Gospodarka Komunalna i Ochrona Środowiska Grzegorz Boroń -Z-ca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego dr Stanisław Sorys Wicemarszałek Województwa Małopolskiego 1_GOSPODARKA WIEDZY 2_CYFROWA MAŁOPOLSKA 3_PRZEDSIĘBIORCZA

Bardziej szczegółowo

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Tarnowskie Góry. Spotkanie interesariuszy Tarnowskie Góry, 08 października 2014 roku

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Tarnowskie Góry. Spotkanie interesariuszy Tarnowskie Góry, 08 października 2014 roku Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Tarnowskie Góry Spotkanie interesariuszy Tarnowskie Góry, 08 października 2014 roku Plan prezentacji 1. Szczegółowa struktura PGN dla Tarnowskich Gór, 2. Zawartość

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW w Poznaniu

Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW w Poznaniu Poznań, 28 maja 2013 r. Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW 1 Marek Zieliński Zastępca Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wojewódzki

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r.

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r. Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Warszawa, 20 marca 2015 r. UMOWA PARTNERSTWA Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Piotr Kukla. Katowice 28.08.2013r.

Piotr Kukla. Katowice 28.08.2013r. Omówienie zasad składania wniosku w zakresie ogłoszonego konkursu przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej konkursu w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura Środowisko 2007-2013,

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r.

Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r. Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r. Źródła pochodzenia środków w portfelu NFOŚiGW środki statutowe NFOŚiGW środki pochodzące z opłat zastępczych

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY CZARNA DĄBRÓWKA

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY CZARNA DĄBRÓWKA PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY CZARNA DĄBRÓWKA BAZA DANYCH Zespół wykonawczy: inż. Mateusz Jaruszowiec mgr inż. Elżbieta Maks mgr Natalia Kuzior mgr Agnieszka Sukienik Projekt realizowany zgodnie

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE GOSPODARKI

FINANSOWANIE GOSPODARKI FINANSOWANIE GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ W GMINACH OPRACOWANO NA PODSTAWIE PUBLIKACJI NOWA MISJA NISKA EMISJA DOTACJE I POŻYCZKI Z NARODOWEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA i GOSPODARKI WODNEJ W latach 2008

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych

Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych FUNDUSZ UNIA EUROPEJSKA SPÓJNOŚCI Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych Podtytuł prezentacji Anna Pekar Zastępca Dyrektora Departament Ochrony Klimatu Styczeń 2013, Lublin Narodowy

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA ŻŻAAGAAŃŃ Rozdział 4 Bilans potrzeb grzewczych W-588.04

Bardziej szczegółowo

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii Katowice, 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA. Zagadnienia, problemy, wskazania

PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA. Zagadnienia, problemy, wskazania PROGRAMY OCHRONY POWIETRZA PROGRAMY POPRAWY JAKOŚCI POWIETRZA Zagadnienia, problemy, wskazania Opracował: mgr inż. Jerzy Piszczek Katowice, grudzień 2009r. I. WPROWADZENIE Praktyczna realizacja zasad zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Opracowanie planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Święciechowa

Opracowanie planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Święciechowa Opracowanie planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Święciechowa Projekt współfinansowany w ramach działania 9.3. Termomodernizacja obiektów użyteczności publicznej plany gospodarki niskoemisyjnej, priorytetu

Bardziej szczegółowo

Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020

Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020 Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020 Katowice, maj 2014 roku Programy dla przedsiębiorców na rzecz innowacji w ochronie środowiska w latach 2014-2020

Bardziej szczegółowo

Ankieta do opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna"

Ankieta do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna Ankieta do opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna" I. CZĘŚĆ INFORMACYJNA Nazwa firmy Adres Rodzaj działalności Branża Osoba kontaktowa/telefon II. Budynki biurowe

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE

WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE Możliwości finansowania inwestycji w biomasę DZIAŁALNOŚĆ WFOŚIGW PRZYCHODY Przychody statutowe WF - ogółem Przychody z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska WYDATKI

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Ochrony Środowiska Katowice, 31 marca 2015 r. STRATEGIA ROZWOJU WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO ŚLĄSKIE

Bardziej szczegółowo

AKTUALIZACJA ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE GMINY BRZEG NA LATA 2015-2030

AKTUALIZACJA ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE GMINY BRZEG NA LATA 2015-2030 Podsumowanie Zakres Aktualizacji założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe Gminy Brzeg jest zgodny z ustawą Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059 z późn. zm.).

Bardziej szczegółowo

Szkolenie III Baza emisji CO 2

Szkolenie III Baza emisji CO 2 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Szkolenie III Baza emisji CO 2 Dla Miasta

Bardziej szczegółowo

Oferta dla jednostek samorządu terytorialnego

Oferta dla jednostek samorządu terytorialnego Oferta dla jednostek samorządu terytorialnego Nasza działalność skupia się na zagadnieniach z dziedziny energetyki, w szczególności efektywności energetycznej, zarządzania energią oraz ochrony środowiska.

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Sobolewska Dyrektor Biura WFOŚiGW w Szczecinie

Agnieszka Sobolewska Dyrektor Biura WFOŚiGW w Szczecinie Agnieszka Sobolewska Dyrektor Biura WFOŚiGW w Szczecinie Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie istnieje nieprzerwanie od 1993 roku. Działa na mocy Ustawy Prawo Ochrony

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY MOSINA. dr Jacek Zatoński Consus Carbon Engineering Sp. z o.o.

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY MOSINA. dr Jacek Zatoński Consus Carbon Engineering Sp. z o.o. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY MOSINA dr Jacek Zatoński Consus Carbon Engineering Sp. z o.o. AGENDA Czym jest gospodarka niskoemisyjna PGN czym jest i do czego służy Dotychczasowy przebieg prac

Bardziej szczegółowo

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej oraz Plan działań na rzecz zrównoważonej energii jako elementy planowania energetycznego w gminie Łukasz Polakowski 1 SEAP Sustainable Energy Action

Bardziej szczegółowo

Element realizacji celów redukcji emisji określonych w pakiecie klimatyczno-energetycznym.

Element realizacji celów redukcji emisji określonych w pakiecie klimatyczno-energetycznym. Realizator: 1 Co to jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej? Dokument tworzony na poziomie gminy. Element realizacji celów redukcji emisji określonych w pakiecie klimatyczno-energetycznym. Dokument ocenia

Bardziej szczegółowo

PLAN ZRÓWNOWAŻONEGO GOSPODAROWANIA ENERGIĄ OBSZARU FUNKCJONALNEGO AGLOMERACJI KONIŃSKIEJ

PLAN ZRÓWNOWAŻONEGO GOSPODAROWANIA ENERGIĄ OBSZARU FUNKCJONALNEGO AGLOMERACJI KONIŃSKIEJ Projekt Aglomeracja konińska współpraca JST kluczem do nowoczesnego rozwoju gospodarczego jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Możliwości wsparcia przez WFOŚiGW w Gdańsku instalacji wykorzystujących biomasę. Wierzchowo 2-3.10.2014r.

Możliwości wsparcia przez WFOŚiGW w Gdańsku instalacji wykorzystujących biomasę. Wierzchowo 2-3.10.2014r. Możliwości wsparcia przez WFOŚiGW w Gdańsku instalacji wykorzystujących biomasę Wierzchowo 2-3.10.2014r. Zespół ds. Poszanowania Energii W ramach struktury organizacyjnej Funduszu powołana została komórka

Bardziej szczegółowo

Szablon planu działania na rzecz zrównoważonej polityki energetycznej (SEAP)

Szablon planu działania na rzecz zrównoważonej polityki energetycznej (SEAP) Szablon planu działania na rzecz zrównoważonej polityki energetycznej (SEAP) Oto wersja robocza dla sygnatariuszy Porozumienia, ułatwiająca gromadzenie danych. Jednakże wersja online szablonu SEAP dostępna

Bardziej szczegółowo

VI. Priorytety ekologiczne Powiatu Poznańskiego

VI. Priorytety ekologiczne Powiatu Poznańskiego VI. Priorytety ekologiczne Powiatu Poznańskiego Program ochrony środowiska dla Powiatu Poznańskiego, w myśl art. 17 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska opracowany został zgodnie z Polityką ekologiczną

Bardziej szczegółowo

Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020

Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. ALOKACJA RPO WSL 2014-2020 2 244,4 mln EUR (RPO)

Bardziej szczegółowo

Problemy z realizacji programów ochrony powietrza i propozycje zmian prawnych i rozwiązań w zakresie niskiej emisji Piotr Łyczko

Problemy z realizacji programów ochrony powietrza i propozycje zmian prawnych i rozwiązań w zakresie niskiej emisji Piotr Łyczko Problemy z realizacji programów ochrony powietrza i propozycje zmian prawnych i rozwiązań w zakresie niskiej emisji Piotr Łyczko Departament Środowiska Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Program

Bardziej szczegółowo

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego

Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego ATMOTERM S.A. Inteligentne rozwiązania aby chronić środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Plan gospodarki niskoemisyjnej dla Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego Gdański Obszar Metropolitalny

Bardziej szczegółowo

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów.

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów. Newsletter Nr 4 wrzesień 2009 REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO NA LATA 2007-2013 Wkrótce rusza konkurs dla działań: 5.4. Rozwój energetyki opartej na źródłach odnawialnych 5.5.

Bardziej szczegółowo

Marlena Ballak Obowiązki podmiotów publicznych i podmiotów gospodarczych w ramach narodowego programu rozwoju gospodarki niskoemisyjnej

Marlena Ballak Obowiązki podmiotów publicznych i podmiotów gospodarczych w ramach narodowego programu rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Marlena Ballak Obowiązki podmiotów publicznych i podmiotów gospodarczych w ramach narodowego programu rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Szczecin, 15 kwietnia 2016 r. GOSPODARKA NIESKOEMISYJNA zapewnienie

Bardziej szczegółowo

analiza założeń do RPO woj. lubelskiego 2014+ Krzysztof Gorczyca, Lublin, 26.04.2013 Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu

analiza założeń do RPO woj. lubelskiego 2014+ Krzysztof Gorczyca, Lublin, 26.04.2013 Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu Zagadnienia kluczowe dla zrównoważonego rozwoju w perspektywie wdrażania RPO dla województwa lubelskiego na lata 2014-2020 analiza założeń do RPO woj. lubelskiego 2014+ Krzysztof Gorczyca, Lublin, 26.04.2013

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2013-2016, z perspektywą 2020 roku

Program Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2013-2016, z perspektywą 2020 roku Program Ochrony Środowiska dla miasta Poznania na lata 2013-2016, z perspektywą 2020 roku Podstawy do opracowania Programu Podstawa prawna: ustawa z dnia 27.04.2001 r. - Prawo ochrony środowiska: Prezydent

Bardziej szczegółowo

PROSUMENT finansowanie energetyki rozproszonej doświadczenia wdrażania projektu Jacek Chrzanowski Prezes Zarządu WFOŚiGW w Szczecinie

PROSUMENT finansowanie energetyki rozproszonej doświadczenia wdrażania projektu Jacek Chrzanowski Prezes Zarządu WFOŚiGW w Szczecinie PROSUMENT finansowanie energetyki rozproszonej doświadczenia wdrażania projektu Jacek Chrzanowski Prezes Zarządu WFOŚiGW w Szczecinie PROGRAM PROSUMENT 16 września 2014 r. WFOŚiGW w Szczecinie podpisał

Bardziej szczegółowo

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r.

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r. Lista przedsięwzięć priorytetowych Funduszu na rok 2013 została sporządzona w oparciu o hierarchię celów wynikającą z polityki ekologicznej państwa, Programu zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska

Bardziej szczegółowo

Wsparcie inwestycyjne dla instalacji wytwarzających ciepło z OZE

Wsparcie inwestycyjne dla instalacji wytwarzających ciepło z OZE Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wsparcie inwestycyjne dla instalacji wytwarzających ciepło z OZE Dr Małgorzata Skucha Prezes Zarządu NFOŚiGW Warszawa, 09.12.2014 Oferta aktualna

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia miasta Katowice w zakresie wzrostu efektywności energetycznej. Kurs dotyczący gospodarowania energią w gminie Szczyrk, 9 czerwca 2015r.

Doświadczenia miasta Katowice w zakresie wzrostu efektywności energetycznej. Kurs dotyczący gospodarowania energią w gminie Szczyrk, 9 czerwca 2015r. Doświadczenia miasta Katowice w zakresie wzrostu efektywności energetycznej Kurs dotyczący gospodarowania energią w gminie Szczyrk, 9 czerwca 2015r. Plan prezentacji: 1. Energia w mieście Katowice 2. Działania

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ Zrównoważony rozwój w strategii woj. wielkopolskiego wprowadzenie do części warsztatowej Patrycja Romaniuk, Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć Poznań, 04.03.2013 PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA OLSZTYNA, Załącznik 02 karta nr 1

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA OLSZTYNA, Załącznik 02 karta nr 1 PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA MIASTA OLSZTYNA, Załącznik 02 karta nr 1 O 01. Wykorzystanie alternatywnych źródeł energii Programy oceny zasobów źródeł odnawialnych wraz z budową punktów pomiarowych,

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Uwarunkowania prawne wspierania instalacji fotowoltaicznych ze środków UE w latach 2014-2020 Wojewódzki Fundusz

Bardziej szczegółowo

V a. Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Stryków.

V a. Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Stryków. V a Plan Rozwoju Lokalnego Gminy. Załącznik nr 1 do Uchwały Nr Rady Miejskiej w Strykowie z dnia.. Planowane projekty i zadania inwestycyjne długoterminowe. Sytuacja Gminy ulega ciągłej zmianie. Skrzyżowanie

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA wg art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE 2 z 5 Szanowni Państwo, Urzędy gmin i miast będąc gospodarzami na swoim terenie, poprzez

Bardziej szczegółowo

Konkurs ŚWIĘTOKRZYSKI LIDER OCHRONY ŚRODOWISKA

Konkurs ŚWIĘTOKRZYSKI LIDER OCHRONY ŚRODOWISKA Konkurs ŚWIĘTOKRZYSKI LIDER OCHRONY ŚRODOWISKA Organizator Konkursu Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Kielcach KARTA ZGŁOSZENIA Ankietę wypełnić należy rzetelnie i dokładnie uwzględniając

Bardziej szczegółowo

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia.

Skutecznie korzystamy z obecności naszego kraju w Unii Europejskiej. Stawiamy na rozwój regionów i lepszą jakość życia. Możliwości finansowania projektów budowlanych w Polsce ze środków UE w świetle nowej perspektywy finansowania 2014-2020 Warszawa, 24 września 2013 r. 1 Dotychczasowe doświadczenia Skutecznie korzystamy

Bardziej szczegółowo

Konsultacja zmian dla Programu Priorytetowego NFOŚiGW Czysty Przemysł

Konsultacja zmian dla Programu Priorytetowego NFOŚiGW Czysty Przemysł Konsultacja zmian dla Programu Priorytetowego NFOŚiGW Czysty Przemysł Urszula Zając p.o. Dyrektora Departamentu Przedsięwzięć Przemyslowych Forum Energia Efekt Środowisko Zabrze, 6 maja 2013 r. Agenda

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DLA PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH I OBIEKTÓW USŁUGOWYCH

ANKIETA DLA PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH I OBIEKTÓW USŁUGOWYCH ANKIETA DLA PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH I OBIEKTÓW USŁUGOWYCH dla potrzeb opracowania Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Rudnik współfinansowanego ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i

Bardziej szczegółowo

Działania Miasta Bydgoszczy dla ochrony klimatu i adaptacji do zmian klimatu

Działania Miasta Bydgoszczy dla ochrony klimatu i adaptacji do zmian klimatu Działania Miasta Bydgoszczy dla ochrony klimatu i adaptacji do zmian klimatu FORUM Bydgoskie Dni Energii dr Grażyna Ciemniak Zastępca Prezydenta Miasta Bydgoszczy Bydgoszcz, 6 listopada 2014r Dokumenty

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi

Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi Możliwości finansowania zadań inwestycyjnych z zakresu gospodarowania wodami opadowymi i roztopowymi System finansowania ochrony środowiska w Polsce 50% 20% 40% 70% 10% 10% Nadwyżka 35% 100% 65% 2 Działalność

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2015 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2015 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/14 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 30 czerwca 2014 r. zm. uchwałą Nr 10/14 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 23 października 2014 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ

Bardziej szczegółowo

Ankieta do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej (PGN) dla Gminy Lubliniec I. CZĘŚĆ INFORMACYJNA. Nazwa firmy. Adres. Rodzaj działalności

Ankieta do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej (PGN) dla Gminy Lubliniec I. CZĘŚĆ INFORMACYJNA. Nazwa firmy. Adres. Rodzaj działalności Ankieta do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej (PGN) dla Gminy Lubliniec I. CZĘŚĆ INFORMACYJNA Nazwa firmy Adres Rodzaj działalności Branża Osoba kontaktowa/telefon II. Budynki biurowe (administracyjne)

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA GOSPODARKI ENERGETYCZNEJ

ZAGADNIENIA GOSPODARKI ENERGETYCZNEJ - 153 - Rozdział 11 ZAGADNIENIA GOSPODARKI ENERGETYCZNEJ SPIS TREŚCI: 1. Elektroenergetyka 1.1. Opis stanu istniejącego 1.2. Kierunki rozwoju 2. Gazownictwo 2.1. Opis stanu istniejącego 2.2. Ocena stanu

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

Pozyskiwanie środków finansowych na zadania określone w założeniach energetycznych. Łukasz Polakowski

Pozyskiwanie środków finansowych na zadania określone w założeniach energetycznych. Łukasz Polakowski Pozyskiwanie środków finansowych na zadania określone w założeniach energetycznych Łukasz Polakowski Narodowa Strategia Spójności (NSS) (nazwa urzędowa: Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia) to dokument

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Finansowanie zadań związanych z likwidacją niskiej emisji oraz odnawialnymi źródłami energii

Finansowanie zadań związanych z likwidacją niskiej emisji oraz odnawialnymi źródłami energii Finansowanie zadań związanych z likwidacją niskiej emisji oraz odnawialnymi źródłami energii ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie Wojewódzki Fundusz Ochrony

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEH - MAPA DOTACJI

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEH - MAPA DOTACJI PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEH - MAPA DOTACJI Finansowanie działań ujętych w PGN PROGRAMY PO Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 RPO woj. lubelskiego na lata 2014-2020 PROGRAM OPERACYJNY POLSKA WSCHODNIA

Bardziej szczegółowo

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 Jacek Woźniak Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Kraków, 15 maja 2008 r. 2 Programy operacyjne Realizacja wspieranego projektu Poprawa efektywności

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I. Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR

Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I. Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR XIX Forum Ciepłowników Polskich Międzyzdroje, 13-16 września

Bardziej szczegółowo

Rozdział 10. Przedsięwzięcia racjonalizujące użytkowanie ciepła, energii elektrycznej i paliw gazowych

Rozdział 10. Przedsięwzięcia racjonalizujące użytkowanie ciepła, energii elektrycznej i paliw gazowych ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA ŻŻAAGAAŃŃ Rozdział 10 Przedsięwzięcia racjonalizujące

Bardziej szczegółowo

Rozdział 05. Uwarunkowania rozwoju miasta

Rozdział 05. Uwarunkowania rozwoju miasta ZZAAŁŁO śśeenniiaa DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE GMIINNYY SSTTRRZZEELLCCEE OPPOLLSSKIIEE Rozdział 05 Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XXXIV/213/2009 Rady Miejskiej Pieszyc z dnia 28 sierpnia 2009 roku

UCHWAŁA Nr XXXIV/213/2009 Rady Miejskiej Pieszyc z dnia 28 sierpnia 2009 roku UCHWAŁA Nr XXXIV/213/2009 Rady Miejskiej Pieszyc z dnia 28 sierpnia 2009 roku w sprawie uchwalenia Wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń i urządzeń kanalizacyjnych dla Gminy Pieszyce na lata

Bardziej szczegółowo

NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce

NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce Wojciech Stawiany Doradca Zespół Strategii

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Tabela z informacjami ogólnymi odnośnie jednostki przekazującej sprawozdanie z Programu ochrony powietrza

Tabela 1. Tabela z informacjami ogólnymi odnośnie jednostki przekazującej sprawozdanie z Programu ochrony powietrza Wytyczne do sprawozdania z realizacji Programu ochrony powietrza dla strefy miasto Opole, ze względu na przekroczenie poziomów dopuszczalnych pyłu PM10 oraz poziomu docelowego benzo(a)pirenu wraz z planem

Bardziej szczegółowo

Kursy: 12 grup z zakresu:

Kursy: 12 grup z zakresu: SCHEMAT REALIZACJI USŁUG W RAMACH PROJEKTU EKO-TRENDY Kursy: 12 grup z zakresu: Szkolenia Instalator kolektorów słonecznych - 2 edycje szkoleń - 1 h/gr. 2. Szkolenia Nowoczesne trendy ekologiczne w budownictwie

Bardziej szczegółowo

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH NA 2015 ROK I. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

TERMOMODERNIZACJA BUDYNKÓW. w RAMACH PERSPEKTYWY FINANSOWEJ NA LATA 2014-2020

TERMOMODERNIZACJA BUDYNKÓW. w RAMACH PERSPEKTYWY FINANSOWEJ NA LATA 2014-2020 TERMOMODERNIZACJA BUDYNKÓW w RAMACH PERSPEKTYWY FINANSOWEJ NA LATA 2014-2020 Warszawa, 16 kwietnia 2015 OGÓLNE ZAGADNIENIA ZWIĄZANE Z EFEKTYWNOŚCIĄ ENERGETYCZNĄ EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA stosunek uzyskanych

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie zadań z zakresu ochrony atmosfery. ze środków WFOŚiGW w Katowicach

Dofinansowanie zadań z zakresu ochrony atmosfery. ze środków WFOŚiGW w Katowicach Dofinansowanie zadań z zakresu ochrony atmosfery ze środków WFOŚiGW w Katowicach PROGRAMY OGRANICZENIA EMISJI REALIZOWANE PRZEZ JEDNOSTKI SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020. Katowice, 30 marca 2015 r.

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020. Katowice, 30 marca 2015 r. Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Katowice, 30 marca 2015 r. Rozkład alokacji RPO WSL 2014-2020 1 107,8 mln EUR (ZIT/RIT)

Bardziej szczegółowo

KSSE - Podstrefa Tyska OFERTA NR 1/2011. teren inwestycyjny nieruchomość gruntowa w Lędzinach

KSSE - Podstrefa Tyska OFERTA NR 1/2011. teren inwestycyjny nieruchomość gruntowa w Lędzinach KSSE - Podstrefa Tyska Szanowni Państwo, Mamy przyjemność przedstawić: OFERTA NR 1/2011 teren inwestycyjny nieruchomość gruntowa w Lędzinach Przedmiotem oferty jest sprzedaż całości lub części niezabudowanej

Bardziej szczegółowo

Finansowanie inwestycji z zakresu OZE i efektywności energetycznej

Finansowanie inwestycji z zakresu OZE i efektywności energetycznej Finansowanie inwestycji z zakresu OZE i efektywności energetycznej 1 NFOŚiGW System Zielonych Inwestycji część 1) Zarządzanie energią w budynkach użyteczności publicznej Dofinansowanie: - dotacja (30%

Bardziej szczegółowo

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska 7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska Podstawową zasadą realizacji Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Pińczowskiego powinna być zasada wykonywania

Bardziej szczegółowo

XIX. Monitoring i raportowanie planu gospodarki niskoemisyjnej

XIX. Monitoring i raportowanie planu gospodarki niskoemisyjnej XIX. Monitoring i raportowanie planu gospodarki niskoemisyjnej 1 XIX. MONITORING I RAPORTOWANIE PLANU GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ... 1 XIX.1. OGÓLNE ZASADY MONITOROWANIA... 3 XIX.1.1. System monitorowania

Bardziej szczegółowo

Planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych na lata 2014-2016.

Planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych na lata 2014-2016. Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Spółka z o.o. w Tomaszowie Lubelskim Załącznik nr 1 do uchwały nr XLII/456/2014 Rady Miasta Tomaszów Lubelski z dnia 31 stycznia 2014 roku Planu rozwoju

Bardziej szczegółowo

SYSTEM Wsparcie działań ochrony środowiska i gospodarki wodnej realizowanych przez WFOŚiGW

SYSTEM Wsparcie działań ochrony środowiska i gospodarki wodnej realizowanych przez WFOŚiGW i gospodarki wodnej realizowanych przez WFOŚiGW Zbigniew Reniecki Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu W ramach programu SYSTEM finansowanego ze środków Narodowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

I. OFERTA INWESTYCYJNA DLA OBSZARU FAŁKOWICE

I. OFERTA INWESTYCYJNA DLA OBSZARU FAŁKOWICE I. OFERTA INWESTYCYJNA DLA OBSZARU FAŁKOWICE Załącznik 1 Oferta inwestycyjna jest przestawiona na podstawie istniejącego i obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 1 do zapytania ofertowego SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA I. Informacje ogólne 1. Celem opracowania planu gospodarki niskoemisyjnej dla miasta Sanoka jest stworzenie odpowiednich warunków

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA Instrumenty finansowania w zakresie efektywności energetycznej w programach WFOŚiGW we Wrocławiu Aleksander Marek Skorupa Prezes Zarządu WFOŚiGW we Wrocławiu EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA Centralny element

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

Głównym celem działania jest przeciwdziałanie marginalizacji społecznej i ekonomicznej obszarów restrukturyzowanych.

Głównym celem działania jest przeciwdziałanie marginalizacji społecznej i ekonomicznej obszarów restrukturyzowanych. DZIAŁANIE 3.2. Obszary podlegające restrukturyzacji Głównym celem działania jest przeciwdziałanie marginalizacji społecznej i ekonomicznej obszarów restrukturyzowanych. Jakie projekty mogą liczyć na współfinansowanie?

Bardziej szczegółowo

Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego

Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego Południowo-Wschodni Oddział Terenowy URE z siedzibą w Krakowie Niepołomice, 17 czerwca 2010 Prezes URE jest

Bardziej szczegółowo

Częstochowa. miasto energetycznie świadome

Częstochowa. miasto energetycznie świadome Częstochowa miasto energetycznie świadome URZĄD D MIASTA CZĘSTOCHOWY ul. Śląska 11/13, 42-217 Częstochowa tel. +48 (34) 370 71 00, fax 370 71 70 e-mail: info@czestochowa.um.gov.pl BOŻENA HERBUŚ INŻYNIER

Bardziej szczegółowo

Pierwsze doświadczenia z prac nad PGN poziom ambicji

Pierwsze doświadczenia z prac nad PGN poziom ambicji Pierwsze doświadczenia z prac nad PGN poziom ambicji Szymon Liszka, FEWE Łukasz Polakowski, FEWE Olsztyn, 23 październik 2014 Zakres prezentacji Doświadczenia FEWE Rynek PGN PGN dla Katowic Najczęściej

Bardziej szczegółowo