Wykłady z przedmiotu Podstawy baz danych Transakcje dr hab. prof. UŁ. Tadeusz Antczak. Transakcje

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wykłady z przedmiotu Podstawy baz danych Transakcje dr hab. prof. UŁ. Tadeusz Antczak. Transakcje"

Transkrypt

1 Transakcje Pojęcie transakcji Pojęcie transakcji stało się centralnym elementem w wielu współczesnych zastosowaniach baz danych. Jest kluczowym pojęciem pozwalającym zrozumieć zarówno kontrolę wielodostępu, jak i pojęcia odtwarzalności bazy danych. Transakcja jest to wykonywany program lub proces, na który składa się jeden lub więcej operacji dostępu do danych (takich jak np. odczytywanie danych, aktualizacja danych, itp.). Transakcja jest logiczną jednostką pracy w bazie danych. Transakcja może składać się z: pojedynczej operacji wykonywanej na bazie danych (np. polecenia wstawienia nowego rekordu danych poleceniem INSERT), dowolnej liczby operacji wykonywanych na bazie danych, całego programu aplikacji (dotyczącego działań wykonywanych w bazie) lub pewnej jego części. Uwaga. Z punktu widzenia bazy danych, wykonanie programu aplikacji można uważać za ciąg transakcji przeplatanych operacjami nie związanymi z bazą danych. Przykłady transakcji Przykład 1. Przykładem prostej transakcji w rozważanym przykładzie sprzedaży produktów w hurtowni może być podwyżka ceny jednostkowej o 5% produktu o wskazanym numerze. W języku abstrakcyjnym możemy ją zapisać w postaci READ(nrproduktu = X, cenajednostkowa) nowa_cenajednostkowa = cenajednostkowa*1,05 WRITE(nrproduktu = X, nowa_cenajednostkowa) gdzie: READ(X) odczyt jednostki danych X, WRITE(X) zapis jednostki danych X, READ(nrproduktu = X, cena jednostkowa) oznacza odczyt atrybutu cenajednostkowa krotki o wartości klucza głównego równej X. W rozważanym przypadku mamy do czynienia z transakcją składającą się z dwóch instrukcji dostępu do bazy danych (READ i WRITE), oraz instrukcji operacyjnej, czyli nie wykonywanej na bazie danych, tj. instrukcji nowa_cenajednostkowa = cenajednostkowa*1,05 Przykład 2. Przykładem nieco bardziej skomplikowanej transakcji w rozważanym przykładzie sprzedaży produktów w hurtowni może być usunięcie klienta o wskazanym numerze X. delete(kod_klienta = X) for all Zamówienia records, nrzam begin READ(nr_zamówienia = nrzam, kod_klienta) 1

2 if(kod_klienta = X) then begin for all Opisy_zamówień records begin READ(nr_zamówienia = nrzam, nr_zamówienia) DELETE(nr_zamówienia) end DELETE(nr_zamówienia = nrzam) end end W rozważanym przypadku, oprócz usunięcia krotki relacji Klienci, musimy także odnaleźć wszystkie krotki relacji Zamówienia, które zawierają zamówienia złożone przez danego klienta, aby je usunąć z tej relacji. Ale, aby usunąć krotki relacji Zamówienia, musimy najpierw usunąć krotki relacji Opisy_zamówień, które opisują zamówienia złożone przez klienta przeznaczonego do usunięcia. Własności transakcji Gdybyśmy nie wykonali powyższych modyfikacji, to wtedy baza danych utraciłaby integralność referencyjną i znalazłaby się w stanie niespójnym zawierałaby zamówienia, które nie byłyby przypisane żadnemu klientowi oraz zawierałaby opisy zamówień, których już nie byłoby w bazie. Transakcja powinna zawsze przeprowadzać bazę danych ze stanu spójnego w stan spójny, choć w trakcie jej trwania dopuszczalna jest możliwość naruszenia spójności. Przykładowo, rozważmy przypadek gdy któryś z pracowników zachoruje i wszystkie rozpoczęte przez niego zamówienia, a jeszcze niezakończone musi przejąć inny pracownik. Wówczas podczas wykonywania transakcji dotyczącej realizacji tej sytuacji może wystąpić moment, gdy jedna krotka relacji Zamówienia nową wartość kodu_pracownika, a druga nadal starą wartość kodu_pracownika. Jednak po zakończeniu transakcji, wszystkie krotki, których dotyczy modyfikacja w ramach tej transakcji, powinny mieć wpisaną nową wartość kodu_pracownika Rodzaje transakcji w oparciu o ich wynik Transakcja może zakończyć się na jeden z dwóch sposobów i związku z tym mówimy, że: transakcja została zatwierdzona, inaczej wypełniona (ang. commited) jeśli transakcja zakończy się sukcesem, transakcja została odrzucona (ang. aborted), inaczej wycofana (ang. rolled back) jeśli transakcja nie może być wykonana do końca z powodzeniem. Transakcji wypełnionej nie wolno wycofywać. W przypadku stwierdzenia, iż wykonanie transakcji było błędem, należy wykonać inną transakcję, tzw. transakcję kompensacyjną, która pozwoli odwrócić efekty błędnej transakcji. Transakcję wycofaną można powtórnie uruchamiać, i w zależności od powodu wycofania za pierwszym razem, za drugim uruchomieniem może udać się jej wykonanie do samego końca. 2

3 SZBD a określenie transakcji SZBD samodzielnie nie posiada możliwości określenia, które operacje powinny częścią składową jednej logicznej transakcji. Z tego powodu to sam użytkownik musi być wyposażony w sposób określania granic transakcji. W języku SQL istnieją następujące instrukcje dotyczące działań na transakcjach: BEGIN TRANSACTION inicjowanie nowej transakcji, COMMIT kończenie transakcji przez zatwierdzenie wszystkich działań wykonanych podczas transakcji, ROLLBACK kończenie transakcji przez wycofanie wszystkich działań wykonanych podczas transakcji. Uwaga. Jeśli w programie nie występują powyższe instrukcje, to zazwyczaj traktuje się go jako pojedynczą transakcję i w takim przypadku automatycznie jest wykonywana przez system operacja zatwierdzania COMMIT, gdy kończy się ona powodzeniem, natomiast w przypadku przeciwnym, automatycznie jest wykonywana operacja wycofania ROLLBACK. Wielodostęp w bazach danych Zasadniczy sposób wykorzystania baz danych polega na umożliwieniu wielu użytkownikom jednoczesnego dostępu do baz danych. Jak wskazuje sama nazwa, wielodostępny system zarządzania bazą danych umożliwia wielu użytkownikom jednoczesny dostęp do bazy danych. Ta właściwość ma znaczenie, jeśli z pojedynczą bazą danych chcemy zintegrować wiele aplikacji. System zarządzania bazą danych musi zawierać wtedy oprogramowanie sterowania współbieżnego (ang. concurrency control). Jedną z jego podstawowych własności jest zapewnienie wielu użytkownikom w kontrolowany sposób możliwość podejmowania prób aktualizacji tych samych danych oraz zagwarantowanie, iż efekt tych działań nie spowoduje niespójności bazy danych. Przykładowo, jeśli wiele biur podróży spowoduje jednocześnie zarezerwować miejsce na wycieczce dla swoich klientów, system zarządzania bazą danych powinien zagwarantować dostępność każdego miejsca (np. w wycieczkowym autobusie) tylko dla jednego klienta obsługiwanego przez jedno z biur. Tego typu zastosowania są określane ogólnym mianem rozwiązań z przetwarzaniem transakcji na bieżąco ( ang. Online Transaction Processing OLTP). Własności transakcji SZBD jest zaopatrzony w pewien mechanizm, który wymusza wiele własności transakcji (właściwie to za zagwarantowanie poszczególnych własności transakcji są odpowiedzialne wyodrębnione składniki SZBD). Transakcja, którą można traktować jako zespół operacji wykonywanych na bazie danych (SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE ), charakteryzuje się następującymi własnościami: niepodzielność (atomicity) spójność stanu (consistency) wyłączność (isolation) trwałość (durability) szeregowalność (serializability) własność niepodzielności (atomowość) (ang. atomicity) gwarantuje, iż albo wszystkie operacje przeprowadzane na danych przechowywanych w bazie danych w ramach pojedynczej transakcji zostaną 3

4 wykonane, albo żadna z nich nie zostanie przeprowadzona za zapewnienie tej własności odpowiada system odtwarzania SZBD. własność spójności (ang. consistency) gwarantuje, iż każda transakcja musi przekształcać bazę danych z jednego stanu spójnego w inny stan spójny zapewnienie tej własności leży zarówno po stronie SZBD, jak i po stronie użytkownika. własność izolacji (wyłączności) (ang. isolation) gwarantuje, iż każda transakcja zostanie wykonana w ten sposób, iż będzie odseparowana od pozostałych transakcji. własność trwałości (ang. durability) gwarantuje, iż rezultaty zakończonej z powodzeniem transakcji są na trwale zapisane w bazie danych i nie mogą być utracone w wyniku jakiegoś późniejszej awarii za zapewnienie tej własności odpowiada podsystem odtwarzania SZBD. własność szeregowalności (ang. serializability) efekt wykonania kilku transakcji jednocześnie (z przełączaniem zadań) musi być równoważny oddzielnemu wykonaniu każdej z nich w pewnej ustalonej kolejności. Wówczas transakcje takie nazywamy szeregowalnymi. Stan spójny bazy danych Stan spójny (consistent state) bazy danych spełnia więzy określone w jej schemacie, jak również wszelkie inne więzy, które powinny być zachowane. Można w pewnym uproszczeniu powiedzieć także, iż stan spójny bazy danych to stan, w którym wszelkie istniejące powiązania pomiędzy obiektami tworzą logiczną całość tzn. np. nie ma odwołań do obiektów nie istniejących w bazie. Z tego punktu widzenia program bazodanowy powinien być zatem napisany w sposób gwarantujący, iż jeżeli baza danych znajduje się w stanie spójnym przed wykonaniem transakcji, to będzie również w stanie spójnym po zakończeniu wykonywania transakcji, przy założeniu, iż nie występują żadne kolizje z innym transakcjami. Przyczyny powodujące załamanie procesu wykonania transakcji błędy systemu komputerowego (system crash) awarie związane z oprogramowaniem lub sprzętem, zaistniałe podczas wykonywania transakcji; prawie zawsze związane są z utratą zawartości pamięci operacyjnej komputera. błędy transakcji lub systemu zarządzania baza danych (SZBD) załamanie wykonania może być spowodowane np. próbą wykonania przez transakcję operacji dzielenia przez zero, przekroczeniem zakresu typu danych, niewłaściwą wartością parametru lub poleceniem BREAK wydanym przez operatora. błędy lokalne i wyjątki wykryte przez transakcje przykładem okoliczności zmuszających do przerwania transakcji jest np. w bankowej bazie danych, niewystarczający stan konta, uniemożliwiający wykonanie operacji przelewu pieniędzy. Transakcja sama powinna obsłużyć sytuację, wykonując operację ABORT. awarie dysku błędy zapisu lub odczytu danych z powierzchni dyskowych podczas wykonywania transakcji. kontrola współbieżności procesy bazy odpowiedzialne za kontrolę dostępu równoległego mogą zadecydować o konieczności przerwania transakcji i jej późniejszym restarcie; przyczyną może być niespełnienie warunku szeregowalności czy też wykrycie stanu zakleszczenia. przyczyny zewnętrzne wynikające z zaniku napięcia, przypadkowego lub celowego zamazania danych przez operatora, pożaru, powodzi, kradzieży, itp. 4

5 Podstawowe operacje należące do transakcji Aby wyjaśnić pojęcia dotyczące przetwarzania transakcji w bazach danych, przyjmuje się pewien uproszczony model bazy danych, w którym baza danych jest zasadniczo reprezentowana jako zbiór nazwanych elementów danych (mogą nimi być pole, rekord, a nawet cały blok dyskowy). W przypadku wykorzystania uproszczonego modelu bazy danych za podstawowe operacje dostępu do bazy danych przyjmuje się: READ(X) odczytuje element bazy danych o nazwie X do zmiennej programowej (w celu uproszczenia przyjętej notacji zakłada się, iż zmienna programowa również nosi nazwę X; WRITE(X) zapisuje wartość zmiennej programowej X w elemencie bazy danych o nazwie X. Omówione teraz zostaną problemy, z jakimi mamy do czynienia w przypadku wykonywania transakcji w sposób niekontrolowany. Problem utraconej aktualizacji Problem utraconej aktualizacji występuje w przypadku, gdy dwie transakcje uzyskujące dostęp do tych samych elementów bazy danych są związane z przeplotem ich operacji w taki sposób, iż wartości pewnych elementów bazy danych stają się błędne. Przykład. Rozpatrzmy przykład dwóch transakcji, dla których podczas ich wykonania mamy do czynienia z problemem utraconej aktualizacji. Problem aktualizacji tymczasowej Problem aktualizacji tymczasowej występuje w przypadku, gdy jedna transakcja aktualizuje element bazy danych, a następnie transakcja ta z pewnego powodu kończy się niepowodzeniem. Jest on konsekwencją tego, iż do zaktualizowanego elementu dostęp uzyskuje inna transakcja, zanim zostanie on zmieniony na swoją oryginalną wartość. Przykład. Rozpatrzmy przykład dwóch transakcji, dla których podczas ich wykonania mamy do czynienia z problemem aktualizacji tymczasowej. 5

6 Problem błędnej sumy Problem błędnej sumy występuje w przypadku, gdy jedna transakcja oblicza wartość funkcji agregującej podsumowania na wielu rekordach, podczas gdy inna transakcja aktualizuje niektóre z tych rekordów. W takim przypadku funkcja agregująca może uwzględnić w obliczeniach pewne wartości przed ich aktualizacją, a inne już po ich zaktualizowaniu. Przykład. Rozpatrzmy przykład dwóch transakcji, dla których podczas ich wykonania mamy do czynienia z problemem błędnej sumy. Problem odczytu niepowtarzalnego Problem odczytu niepowtarzalnego (unrepeatable READ) występuje w przypadku, gdy jedna transakcja T1 odczytuje element dwukrotnie, przy czym element ten zostaje zmieniony przez inną transakcję T2 pomiędzy tymi dwoma odczytami transakcji T1. Przykład. Rozpatrzmy przykład dwóch transakcji, dla których podczas ich wykonania mamy do czynienia z problemem odczytu niepowtarzalnego. Harmonogram Kolejność wykonywania operacji związanych (blokowanie, odczyt, zapis, itp.) z różnymi transakcjami w przypadku, gdy transakcje są wykonywane współbieżnie w technice przeplotu określa się mianem harmonogramu (schedule) zbioru transakcji (w skrócie, hamonogramem) albo historii. Harmonogram S, inaczej historia, zbioru n transakcji T1, T2,, Tn jest uporządkowaniem operacji transakcji podlegającym ograniczeniu, które określa, że dla każdej transakcji Ti należącej do harmonogramu S, operacje tej transakcji w S muszą występować w tej samej kolejności, w jakiej występują w Ti. Należy jednak podkreślić fakt, iż operacje związane z innymi transakcjami Tj mogą się przeplatać z operacjami transakcji Ti. 6

7 Operacje konfliktowe Lp. T 1 T 2 1. READ(X) 2. READ(X) 3. X = X WRITE(X) 5. X = X WRITE(X) Mówimy, iż dwie operacje w harmonogramie są w stanie konfliktu, gdy spełniają następujące trzy warunki: należą do różnych transakcji, uzyskują dostęp do tego samego elementu X, przynajmniej jedna z operacji jest operacją WRITE(X). Przykład. Rozpatrzmy harmonogram w skróconej notacji opisu rozpatrzony na slajdzie dotyczącym przedstawienia problemu utraconej aktualizacji: S: READ1(X); READ2(X); WRITE1(X); READ1(Y); WRITE2(X); WRITE1(Y); Przykładowo, w harmonogramie S operacje READ1(X) oraz WRITE2(X) są w konflikcie, podobnie jak operacje READ2(X) i WRITE1(X), a także operacje WRITE1(X) i WRITE2(X). Natomiast operacje READ1(X) i READ2(X) nie są w konflikcie, ponieważ obie są operacjami odczytu. Także i operacje WRITE2(X) i WRITE1(Y) nie są w konflikcie, gdyż operują na odrębnych elementach bazy danych. Z kolei operacje READ1(X) i WRITE1(X) nie są w konflikcie, gdyż stanowią część składowej tej samej transakcji. Harmonogram sekwencyjny i szeregowalny Definicja. Harmonogram zbioru transakcji nazywamy sekwencyjnym (serial), jeśli wszystkie operacje każdej transakcji występują kolejno po sobie. Lp. T 1 T 2 1. READ(X) 2. X = X WRITE(X) 4. READ(X) 5. X = X WRITE(X) Definicja. Harmonogram transakcji nazywamy szeregowalnym (seriazable), jeśli jego wynik jest równoważny wynikowi otrzymanemu za pomocą pewnego harmonogramu sekwencyjnego. Przykład ilustrujący różne typy harmonogramów Przykład. W poniższym przykładzie zilustrujemy różnice pomiędzy różnymi typami harmonogramów. W tym celu rozważmy dwie transakcje przelewu pewnych kwot pieniężnych z konta na konto. T1: READ(A), A = A - 100, WRITE(A); READ(B), B = B + 100, WRITE(B); T2: READ(B), B = B - 200, WRITE(B); READ(C), C = C + 200, WRITE(C); każdy harmonogram sekwencyjny powyższych transakcji ma własność zachowania sumy, tj. A + B + C; 7

8 przestawienia kolejności wykonywania pojedynczych operacji wewnątrz transakcji mogą doprowadzić do stworzenia następujących harmonogramów: niesekwencyjnych, ale szeregowalnych (sytuacja pożądana); albo nieszeregowalnych (sytuacja niepożądana). Przykład harmonogramu sekwencyjnego Przykład harmonogramu szeregowalnego, niesekwencyjnego Przykład harmonogramu nieszeregowalnego 8

Plan wykładu. Przykład. Wprowadzenie BAZY DANYCH. Transakcje Hurtownie danych

Plan wykładu. Przykład. Wprowadzenie BAZY DANYCH. Transakcje Hurtownie danych Plan wykładu 2 BAZY DANYCH Wykład 5: Transakcje. Hurtownie danych. Transakcje Hurtownie danych Małgorzata Krętowska Wydział Informatyki Politechnika Białostocka Wprowadzenie Przykład Zmiany zachodzące

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BAZ DANYCH Wykład 9

PODSTAWY BAZ DANYCH Wykład 9 PODSTAWY BAZ DANYCH Wykład 9 7. Transakcje Podstawy teoretyczne 2005/2006 Wykład "Podstawy baz danych" 1 Zbiór cech transakcji Transakcja jest to zespół operacji na bazie danych (INSERT, UPDATE, DELETE

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 2. Wykład 6 Transakcje

Bazy danych 2. Wykład 6 Transakcje Bazy danych 2 Wykład 6 Transakcje Transakcje Def. Transakcjami nazywamy logiczne jednostki pracy które wprowadzają zmiany do bazy danych lub które wyszukują dane O transakcjach mówimy w kontekście: aktualizacji

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Dr inż. Paweł Kasprowski

Bazy danych. Dr inż. Paweł Kasprowski Plan wykładu Bazy danych Architektura systemów zarządzania bazami danych Realizacja zapytań algebra relacji Wielodostęp do danych - transakcje Dr inż. Paweł Kasprowski pawel@kasprowski.pl Aplkacja przechowująca

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski

Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski Transakcje i ich właściwości Transakcje Tadeusz Pankowski wwwputpoznanpl/~tadeuszpankowski W SZBD stosuje się pojęcie transakcji jako jednostki operowania na bazie danych podlegającej sterowaniu i kontroli

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych. mgr inż. Krzysztof Szałajko

Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych. mgr inż. Krzysztof Szałajko Podstawowe pojęcia dotyczące relacyjnych baz danych mgr inż. Krzysztof Szałajko Czym jest baza danych? Co rozumiemy przez dane? Czym jest system zarządzania bazą danych? 2 / 25 Baza danych Baza danych

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Czynniki wpływające na fizyczny projekt bazy danych. bazy danych

Bazy danych. Plan wykładu. Czynniki wpływające na fizyczny projekt bazy danych. bazy danych Plan wykładu Bazy danych Wykład 13: Praktyczne projektowanie i strojenie baz danych. Wstęp do transakcji. Budowa fizycznego projektu bazy danych Strojenie bazy danych Transakcje Małgorzata Krętowska e-mail:

Bardziej szczegółowo

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000

Bazy Danych. C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 Bazy Danych LITERATURA C. J. Date, Wprowadzenie do systemów baz danych, WNT - W-wa, (seria: Klasyka Informatyki), 2000 J. D. Ullman, Systemy baz danych, WNT - W-wa, 1998 J. D. Ullman, J. Widom, Podstawowy

Bardziej szczegółowo

I. Techniki wielowersyjne sterowania współbieżnością

I. Techniki wielowersyjne sterowania współbieżnością I. Techniki wielowersyjne sterowania współbieżnością Techniki wielowersyjne multiversion concurrency control. Technika wielowersyjna oparta na znacznikach czasu Dla każdej wersji X i elementu X przechowywane

Bardziej szczegółowo

Ustawienie na poziomie sesji (działa do zmiany lub zakończenia sesji zamknięcia połączenia).

Ustawienie na poziomie sesji (działa do zmiany lub zakończenia sesji zamknięcia połączenia). POZIOMY IZOLACJI TRANSAKCJI 1. Microsoft SQL Server 2012 (od SQL Server 2005) W systemie SQL Server można wybrać sposób sterowania współbieżnością. Podstawowy sposób to stosowanie blokad. Wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do projektowania i wykorzystania baz danych. Katarzyna Klessa

Wprowadzenie do projektowania i wykorzystania baz danych. Katarzyna Klessa Wprowadzenie do projektowania i wykorzystania baz danych Katarzyna Klessa POWTÓRKA Z PIERWSZYCH ZAJĘĆ Lista słówek - do zapamiętania na początek Z podstaw SQL: CREATE - Tworzenie tabeli, czyli Coś czego

Bardziej szczegółowo

DECLARE VARIABLE zmienna1 typ danych; BEGIN

DECLARE VARIABLE zmienna1 typ danych; BEGIN Procedury zapamiętane w Interbase - samodzielne programy napisane w specjalnym języku (właściwym dla serwera baz danych Interbase), który umożliwia tworzenie zapytań, pętli, instrukcji warunkowych itp.;

Bardziej szczegółowo

Transakcja jest sekwencją logicznie powiązanych operacji na bazie danych, która przeprowadza bazę danych z jednego stanu spójnego w inny stan spójny

Transakcja jest sekwencją logicznie powiązanych operacji na bazie danych, która przeprowadza bazę danych z jednego stanu spójnego w inny stan spójny Zarządzanie współbieżnością transakcji Definicja transakcji Transakcja jest sekwencją logicznie powiązanych operacji na bazie danych, która przeprowadza bazę danych z jednego stanu spójnego w inny stan

Bardziej szczegółowo

OLTP Przetwarzanie Transakcyjne

OLTP Przetwarzanie Transakcyjne ZTB: OLTP Przetwarzanie Transakcyjne 1 Zaawansowane Technologie Bazodanowe Wykład p.t. OLTP Przetwarzanie Transakcyjne ZTB: OLTP Przetwarzanie Transakcyjne 2 Pojęcie transakcji w bazach danych Transakcje

Bardziej szczegółowo

2014-06-30 21:11 BD_1_W9

2014-06-30 21:11 BD_1_W9 Wykład 9 Niezawodność bazy danych Odtwarzanie spójnego stanu bazy Odtwarzanie stanu bazy na podstawie dziennika transakcji Odtwarzanie nośników 1 Bardzo ważną funkcją systemu zarządzania bazą danych jest

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia

SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia SZKOLENIE: Administrator baz danych. Cel szkolenia Kurs Administrator baz danych skierowany jest przede wszystkim do osób zamierzających rozwijać umiejętności w zakresie administrowania bazami danych.

Bardziej szczegółowo

Wrocławska Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej. Bazy danych. Dr hab. inż. Krzysztof Pieczarka. Email: krzysztof.pieczarka@gmail.

Wrocławska Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej. Bazy danych. Dr hab. inż. Krzysztof Pieczarka. Email: krzysztof.pieczarka@gmail. Wrocławska Wyższa Szkoła Informatyki Stosowanej Bazy danych Dr hab. inż. Krzysztof Pieczarka Email: krzysztof.pieczarka@gmail.com Literatura: Connoly T., Begg C., Systemy baz danych Praktyczne metody projektowania,

Bardziej szczegółowo

Wykład V. Indeksy. Struktura indeksu składa się z rekordów o dwóch polach

Wykład V. Indeksy. Struktura indeksu składa się z rekordów o dwóch polach Indeksy dodatkowe struktury służące przyśpieszeniu dostępu do danych o użyciu indeksu podczas realizacji poleceń decyduje SZBD niektóre systemy bazodanowe automatycznie tworzą indeksy dla kolumn o wartościach

Bardziej szczegółowo

Adam Cankudis IFP UAM

Adam Cankudis IFP UAM W s t ę p d o r e l a c y j n y c h b a z d a n y c h Adam Cankudis IFP UAM B i b l i o g r a f i a T. Morzy i in., Bazy danych, [w:] Studia Informatyczne, Pierwszy stopie ń, http://wazniak.mimuw.edu.pl/

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych Wykład I Wprowadzenie do baz danych Trochę historii Pierwsze znane użycie terminu baza danych miało miejsce w listopadzie w 1963 roku. W latach sześcdziesątych XX wieku został opracowany przez Charles

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 2. Wykład 1

Bazy danych 2. Wykład 1 Bazy danych 2 Wykład 1 Sprawy organizacyjne Materiały i listy zadań zamieszczane będą na stronie www.math.uni.opole.pl/~ajasi E-mail: standardowy ajasi@math.uni.opole.pl Sprawy organizacyjne Program wykładu

Bardziej szczegółowo

Recovery Transakcyjne odtwarzanie bazy danych po awarii

Recovery Transakcyjne odtwarzanie bazy danych po awarii Recovery Transakcyjne odtwarzanie bazy danych po awarii Wykład przygotował: Tadeusz Morzy BD wykład 11 Tematem wykładu jest problem odtwarzania spójnego stanu bazy danych po awarii. Rozpoczniemy od krótkiego

Bardziej szczegółowo

Sprawdzenie poziomu izolacji transakcji (w aktualnym połączeniu):

Sprawdzenie poziomu izolacji transakcji (w aktualnym połączeniu): Utwórz bazę danych Cw: CREATE DATABASE Cw Sprawdzenie poziomu izolacji transakcji (w aktualnym połączeniu): DBCC USEROPTIONS Przykład z zapisem do tabeli tymczasowej: --Jeśli istnieje tabela tymczasowa

Bardziej szczegółowo

Transakcje Wykład z bazy danych dla studen

Transakcje Wykład z bazy danych dla studen Transakcje Wykład z bazy danych dla studentów matematyki 19 kwietnia 2015 Transakcje Jedno z podstawowych pojęć współczesnych systemów baz danych. Umożliwiaja współbieżny dostęp do baz danych dostarczajac

Bardziej szczegółowo

Inżynieria oprogramowania. Faza implmentacji. wykład 7

Inżynieria oprogramowania. Faza implmentacji. wykład 7 Inżynieria oprogramowania Faza implmentacji wykład 7 Charakterystyka fazy implementacji Faza określenia wymagań: CO system ma robić? Faza analizy: JAK system ma działać? Faza projektowania: JAK system

Bardziej szczegółowo

Oracle11g: Wprowadzenie do SQL

Oracle11g: Wprowadzenie do SQL Oracle11g: Wprowadzenie do SQL OPIS: Kurs ten oferuje uczestnikom wprowadzenie do technologii bazy Oracle11g, koncepcji bazy relacyjnej i efektywnego języka programowania o nazwie SQL. Kurs dostarczy twórcom

Bardziej szczegółowo

INTERNETOWE BAZY DANYCH materiały pomocnicze - wykład X

INTERNETOWE BAZY DANYCH materiały pomocnicze - wykład X Wrocław 2006 INTERNETOWE BAZY DANYCH materiały pomocnicze - wykład X Paweł Skrobanek C-3, pok. 323 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl INTERNETOWE BAZY DANYCH PLAN NA DZIŚ zajęcia 1: 2. Procedury składowane

Bardziej szczegółowo

ORACLE (Wykład 1) aragorn.pb.bialystok.pl/~aonisko. Typy rozproszonych baz danych. Systemy klient-serwer. Klient-serwer: Przykład

ORACLE (Wykład 1) aragorn.pb.bialystok.pl/~aonisko. Typy rozproszonych baz danych. Systemy klient-serwer. Klient-serwer: Przykład ORACLE (Wykład 1) aragorn.pb.bialystok.pl/~aonisko Typy rozproszonych baz Systemy typu klient-serwer (jeden serwer) Jednorodna rozproszona baza (kilka serwerow, jeden system zarzadzania baza ) Niejednorodna

Bardziej szczegółowo

Przestrzenne bazy danych Podstawy języka SQL

Przestrzenne bazy danych Podstawy języka SQL Przestrzenne bazy danych Podstawy języka SQL Stanisława Porzycka-Strzelczyk porzycka@agh.edu.pl home.agh.edu.pl/~porzycka Konsultacje: wtorek godzina 16-17, p. 350 A (budynek A0) 1 SQL Język SQL (ang.structured

Bardziej szczegółowo

Doc. dr inż. Maria Chałon. Ochrona i bezpieczeństwo danych

Doc. dr inż. Maria Chałon. Ochrona i bezpieczeństwo danych Doc. dr inż. Maria Chałon Ochrona i bezpieczeństwo danych Integralność baz danych Integralność (ang.data integrity) to formalna poprawność bazy danych, jej fizycznej organizacji, zgodność ze schematem

Bardziej szczegółowo

Mechanizm transakcji w relacyjnych i obiektowych bazach danych

Mechanizm transakcji w relacyjnych i obiektowych bazach danych Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Matematyki i Informatyki Danuta Posiadała Nr albumu:158137 Praca magisterska na kierunku Informatyka Mechanizm transakcji w relacyjnych i obiektowych bazach danych

Bardziej szczegółowo

Bazy Danych. Bazy Danych i SQL Podstawowe informacje o bazach danych. Krzysztof Regulski WIMiIP, KISiM, regulski@metal.agh.edu.pl

Bazy Danych. Bazy Danych i SQL Podstawowe informacje o bazach danych. Krzysztof Regulski WIMiIP, KISiM, regulski@metal.agh.edu.pl Bazy Danych Bazy Danych i SQL Podstawowe informacje o bazach danych Krzysztof Regulski WIMiIP, KISiM, regulski@metal.agh.edu.pl Literatura i inne pomoce Silberschatz A., Korth H., S. Sudarshan: Database

Bardziej szczegółowo

KORPORACYJNE SYSTEMY ZARZĄDZANIA INFORMACJĄ

KORPORACYJNE SYSTEMY ZARZĄDZANIA INFORMACJĄ KORPORACYJNE SYSTEMY ZARZĄDZANIA INFORMACJĄ Wykład 4 Katedra Inżynierii Komputerowej Jakub Romanowski jakub.romanowski@kik.pcz.pl Operacje na tabelach C/AL Poniższe funkcje odpowiadają za operacje modyfikacji

Bardziej szczegółowo

Definicja bazy danych TECHNOLOGIE BAZ DANYCH. System zarządzania bazą danych (SZBD) Oczekiwania wobec SZBD. Oczekiwania wobec SZBD c.d.

Definicja bazy danych TECHNOLOGIE BAZ DANYCH. System zarządzania bazą danych (SZBD) Oczekiwania wobec SZBD. Oczekiwania wobec SZBD c.d. TECHNOLOGIE BAZ DANYCH WYKŁAD 1 Wprowadzenie do baz danych. Normalizacja. (Wybrane materiały) Dr inż. E. Busłowska Definicja bazy danych Uporządkowany zbiór informacji, posiadający własną strukturę i wartość.

Bardziej szczegółowo

Pliki. Operacje na plikach w Pascalu

Pliki. Operacje na plikach w Pascalu Pliki. Operacje na plikach w Pascalu ścieżka zapisu, pliki elementowe, tekstowe, operacja plikowa, etapy, assign, zmienna plikowa, skojarzenie, tryby otwarcia, reset, rewrite, append, read, write, buforowanie

Bardziej szczegółowo

Ogólny plan przedmiotu. Strony WWW. Literatura BAZY DANYCH. Materiały do wykładu: http://aragorn.pb.bialystok.pl/~gkret

Ogólny plan przedmiotu. Strony WWW. Literatura BAZY DANYCH. Materiały do wykładu: http://aragorn.pb.bialystok.pl/~gkret Ogólny plan przedmiotu BAZY DANYCH Wykład 1: Wprowadzenie do baz danych Małgorzata Krętowska Politechnika Białostocka Wydział Informatyki Wykład : Wprowadzenie do baz danych Normalizacja Diagramy związków

Bardziej szczegółowo

15. Funkcje i procedury składowane PL/SQL

15. Funkcje i procedury składowane PL/SQL 15. Funkcje i procedury składowane PLSQL 15.1. SQL i PLSQL (Structured Query Language - SQL) Język zapytań strukturalnych SQL jest zbiorem poleceń, za pomocą których programy i uŝytkownicy uzyskują dostęp

Bardziej szczegółowo

Administracja bazami danych

Administracja bazami danych Administracja bazami danych dr inż. Grzegorz Michalski Na podstawie wykładów dra inż. Juliusza Mikody Klient tekstowy mysql Program mysql jest prostym programem uruchamianym w konsoli shell do obsługi

Bardziej szczegółowo

Typy tabel serwera MySQL

Typy tabel serwera MySQL Typy tabel serwera MySQL Kopie zapasowe baz danych Zabezpieczanie serwera MySQL Zakładanie konta użytkownika z określonymi uprawnieniami Zarządzanie kontem i bazą danych Kilka kolejnych informacji na temat

Bardziej szczegółowo

Systemy baz danych w zarządzaniu przedsiębiorstwem. W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi

Systemy baz danych w zarządzaniu przedsiębiorstwem. W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi Systemy baz danych w zarządzaniu przedsiębiorstwem W poszukiwaniu rozwiązania problemu, najbardziej pomocna jest znajomość odpowiedzi Proces zarządzania danymi Zarządzanie danymi obejmuje czynności: gromadzenie

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Transakcje

Bazy danych Transakcje Wstp Pojcia podstawowe: Transakcja - sekwencja (uporzdkowany zbiór) logicznie powizanych operacji na bazie danych, która przeprowadza baz danych z jednego stanu spójnego w inny stan spójny. W!a"no"ci transakcji:

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Dr Henryk Telega. BD 10/11 Wykład 1 1

Bazy danych. Dr Henryk Telega. BD 10/11 Wykład 1 1 Bazy danych Dr Henryk Telega BD 10/11 Wykład 1 1 R. Elmasri, S.B. Navathe Wprowadzenie do systemów baz danych, wydanie 1, Helion 2005, seria Kanon Informatyki tłumaczenie wydania 4: R. Elmasri, S.B. Navathe

Bardziej szczegółowo

Administracja i programowanie pod Microsoft SQL Server 2000

Administracja i programowanie pod Microsoft SQL Server 2000 Administracja i programowanie pod Paweł Rajba pawel@ii.uni.wroc.pl http://www.kursy24.eu/ Zawartość modułu 6 Wyzwalacze Wprowadzenie Tworzenie wyzwalacza Wyzwalacze typu,,po'' Wyzwalacze typu,,zamiast''

Bardziej szczegółowo

77. Modelowanie bazy danych rodzaje połączeń relacyjnych, pojęcie klucza obcego.

77. Modelowanie bazy danych rodzaje połączeń relacyjnych, pojęcie klucza obcego. 77. Modelowanie bazy danych rodzaje połączeń relacyjnych, pojęcie klucza obcego. Przy modelowaniu bazy danych możemy wyróżnić następujące typy połączeń relacyjnych: jeden do wielu, jeden do jednego, wiele

Bardziej szczegółowo

Modelowanie hierarchicznych struktur w relacyjnych bazach danych

Modelowanie hierarchicznych struktur w relacyjnych bazach danych Modelowanie hierarchicznych struktur w relacyjnych bazach danych Wiktor Warmus (wiktorwarmus@gmail.com) Kamil Witecki (kamil@witecki.net.pl) 5 maja 2010 Motywacje Teoria relacyjnych baz danych Do czego

Bardziej szczegółowo

Model relacyjny. Wykład II

Model relacyjny. Wykład II Model relacyjny został zaproponowany do strukturyzacji danych przez brytyjskiego matematyka Edgarda Franka Codda w 1970 r. Baza danych według definicji Codda to zbiór zmieniających się w czasie relacji

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane Systemy Zarządzania Biblioteką SOWA1 i SOWA2 ZAMAWIANIE I REZERWOWANIE

Zintegrowane Systemy Zarządzania Biblioteką SOWA1 i SOWA2 ZAMAWIANIE I REZERWOWANIE Zintegrowane Systemy Zarządzania Biblioteką SOWA1 i SOWA2 ZAMAWIANIE I REZERWOWANIE Poznań 2011 Spis treści 1. Zamawianie i rezerwowanie definicja pojęć...3 2. Zasada działania systemu...4 3. Zamawianie

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI STEROWANIA WSPÓŁBIEŻNOŚCIĄ. I. Wybrane problemy współbieżności. Utracona aktualizacja (lost update)

TECHNIKI STEROWANIA WSPÓŁBIEŻNOŚCIĄ. I. Wybrane problemy współbieżności. Utracona aktualizacja (lost update) TECHNIKI STEROWANIA WSPÓŁBIEŻNOŚCIĄ I. Wybrane problemy współbieżności Utracona aktualizacja (lost update) Przykład: Mąż wybiera 300 zł (ze wspólnego z żoną konta) w bankomacie A, w tym samym czasie żona

Bardziej szczegółowo

Alicja Marszałek Różne rodzaje baz danych

Alicja Marszałek Różne rodzaje baz danych Alicja Marszałek Różne rodzaje baz danych Rodzaje baz danych Bazy danych można podzielić wg struktur organizacji danych, których używają. Można podzielić je na: Bazy proste Bazy złożone Bazy proste Bazy

Bardziej szczegółowo

Wstęp do programowania 2

Wstęp do programowania 2 Wstęp do programowania 2 wykład 10 Zadania Agata Półrola Wydział Matematyki UŁ 2005/2006 http://www.math.uni.lodz.pl/~polrola Współbieżność dotychczasowe programy wykonywały akcje sekwencyjnie Ada umożliwia

Bardziej szczegółowo

Materiały do laboratorium MS ACCESS BASIC

Materiały do laboratorium MS ACCESS BASIC Materiały do laboratorium MS ACCESS BASIC Opracowała: Katarzyna Harężlak Access Basic jest językiem programowania wykorzystywanym w celu powiązania obiektów aplikacji w jeden spójny system. PROCEDURY I

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Model logiczny i fizyczny. Operacje na pliku. Dyski. Mechanizmy składowania

Bazy danych. Plan wykładu. Model logiczny i fizyczny. Operacje na pliku. Dyski. Mechanizmy składowania Plan wykładu Bazy danych Wykład 10: Fizyczna organizacja danych w bazie danych Model logiczny i model fizyczny Mechanizmy składowania plików Moduł zarządzania miejscem na dysku i moduł zarządzania buforami

Bardziej szczegółowo

Bazy danych - wykład wstępny

Bazy danych - wykład wstępny Bazy danych - wykład wstępny Wykład: baza danych, modele, hierarchiczny, sieciowy, relacyjny, obiektowy, schemat logiczny, tabela, kwerenda, SQL, rekord, krotka, pole, atrybut, klucz podstawowy, relacja,

Bardziej szczegółowo

P o d s t a w y j ę z y k a S Q L

P o d s t a w y j ę z y k a S Q L P o d s t a w y j ę z y k a S Q L Adam Cakudis IFP UAM Użytkownicy System informatyczny Aplikacja Aplikacja Aplikacja System bazy danych System zarządzania baz ą danych Schemat Baza danych K o n c e p

Bardziej szczegółowo

DECLARE typ [( )] [ NOT NULL ] [ { := DEFAULT } ];

DECLARE <nazwa_zmiennej> typ [(<rozmiar> )] [ NOT NULL ] [ { := DEFAULT } <wartość> ]; Braki w SQL obsługi zdarzeń i sytuacji wyjątkowych funkcji i procedur użytkownika definiowania złożonych ograniczeń integralnościowych Proceduralny SQL Transact- SQL używany przez Microsoft SQL Server

Bardziej szczegółowo

Baza danych. Baza danych to:

Baza danych. Baza danych to: Baza danych Baza danych to: zbiór danych o określonej strukturze, zapisany na zewnętrznym nośniku (najczęściej dysku twardym komputera), mogący zaspokoić potrzeby wielu użytkowników korzystających z niego

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Rozproszona baza danych. Fragmetaryzacja. Cechy bazy rozproszonej. Replikacje (zalety) Wykład 15: Rozproszone bazy danych

Bazy danych. Plan wykładu. Rozproszona baza danych. Fragmetaryzacja. Cechy bazy rozproszonej. Replikacje (zalety) Wykład 15: Rozproszone bazy danych Plan wykładu Bazy danych Cechy rozproszonej bazy danych Implementacja rozproszonej bazy Wykład 15: Rozproszone bazy danych Małgorzata Krętowska, Agnieszka Oniśko Wydział Informatyki PB Bazy danych (studia

Bardziej szczegółowo

Fizyczna organizacja danych w bazie danych

Fizyczna organizacja danych w bazie danych Fizyczna organizacja danych w bazie danych PJWSTK, SZB, Lech Banachowski Spis treści 1. Model fizyczny bazy danych 2. Zarządzanie miejscem na dysku 3. Zarządzanie buforami (w RAM) 4. Organizacja zapisu

Bardziej szczegółowo

Cele. Definiowanie wyzwalaczy

Cele. Definiowanie wyzwalaczy WYZWALACZE Definiowanie wyzwalaczy Cele Wyjaśnić cel istnienia wyzwalaczy Przedyskutować zalety wyzwalaczy Wymienić i opisać cztery typy wyzwalaczy wspieranych przez Adaptive Server Anywhere Opisać dwa

Bardziej szczegółowo

INSTALACJA PROGRAMU KS-ASW

INSTALACJA PROGRAMU KS-ASW 1. Opis czynności niezbędnych do zainstalowania programu KS-ASW. Przystępując do instalacji należy w pierwszej kolejności wydzielić komputer, który będzie pełnił rolę serwera i od niego rozpocząć instalację.

Bardziej szczegółowo

Wymagania dotyczące oprogramowania bazodanowego

Wymagania dotyczące oprogramowania bazodanowego Nr i data umowy o dofinansowanie projektu w ramach RPO WO 2007 2013 w ramach: Osi priorytetowej RPOP.02.02.00 Społeczeństwo informacyjne Działania RPOP.02.02.00 Moduły informacyjne, platformy e-usługi

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA OBSŁUGI JEDNOSTEK SŁUŻBY ZDROWIA KS-SOMED Podręcznik użytkownika Katowice 2010 Producent programu: KAMSOFT S.A. ul. 1 Maja 133 40-235 Katowice Telefon: (0-32) 209-07-05 Fax:

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie rozpocznie się od wprowadzenia do laboratorium, po którym omówimy składnię ę polecenia INSERT pozwalającego ą na wstawianie krotek do

Ćwiczenie rozpocznie się od wprowadzenia do laboratorium, po którym omówimy składnię ę polecenia INSERT pozwalającego ą na wstawianie krotek do Na dotychczasowych zajęciach zapoznaliście się Państwo z poleceniem SELECT pozwalającym ą na wykonywanie zapytań ń do bazy danych i odczytywanie danych zawartych w relacjach. Celem tego ćwiczenia jest

Bardziej szczegółowo

Normalizacja baz danych

Normalizacja baz danych Normalizacja baz danych Definicja 1 1 Normalizacja to proces organizowania danych w bazie danych. Obejmuje to tworzenie tabel i ustanawianie relacji między tymi tabelami zgodnie z regułami zaprojektowanymi

Bardziej szczegółowo

Bazy danych 1. Podstawowe pojęcia

Bazy danych 1. Podstawowe pojęcia Bazy danych 1 Podstawowe pojęcia Sprawy organizacyjne Materiały i listy zadań zamieszczane będą na stronie www.math.uni.opole.pl/~ajasi Literatura L. Banachowski Bazy danych. Tworzenie aplikacji L. Banachowski,

Bardziej szczegółowo

Wstęp wprowadzający do laboratorium 2. mgr inż. Rafał Grycuk

Wstęp wprowadzający do laboratorium 2. mgr inż. Rafał Grycuk Wstęp wprowadzający do laboratorium 2 mgr inż. Rafał Grycuk Plan prezentacji 1. Czym jest T-SQL i czym się różni od standardu SQL 2. Typy zapytań 3. Zapytanie typu SELECT 4. Słowo o indeksach T-SQL (1)

Bardziej szczegółowo

Bazy danych i usługi sieciowe

Bazy danych i usługi sieciowe Bazy danych i usługi sieciowe Wstęp do problematyki baz danych Paweł Daniluk Wydział Fizyki Jesień 2014 P. Daniluk (Wydział Fizyki) BDiUS w. I Jesień 2014 1 / 17 Plan wykładu 1 Bazy danych 1 Motywacja

Bardziej szczegółowo

Modelowanie procesów współbieżnych

Modelowanie procesów współbieżnych Modelowanie procesów współbieżnych dr inż. Maciej Piotrowicz Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych PŁ piotrowi@dmcs.p.lodz.pl http://fiona.dmcs.pl/~piotrowi -> Modelowanie... Literatura M.

Bardziej szczegółowo

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie informatycznej. Zadaniem systemu jest rejestracja i przechowywanie

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania komputerów

Podstawy programowania komputerów Podstawy programowania komputerów Wykład 14: Programowanie współbieżne w C Definicja programowania współbieżnego Programowanie współbieżne jest tworzeniem programów, których wykonanie powoduje uruchomienie

Bardziej szczegółowo

Systemy GIS Systemy baz danych

Systemy GIS Systemy baz danych Systemy GIS Systemy baz danych Wykład nr 5 System baz danych Skomputeryzowany system przechowywania danych/informacji zorganizowanych w pliki Użytkownik ma do dyspozycji narzędzia do wykonywania różnych

Bardziej szczegółowo

Internetowe bazy danych

Internetowe bazy danych Wyższa Szkoła Technologii Teleinformatycznych w Świdnicy Internetowe bazy danych wykład 3 dr inż. Jacek Mazurkiewicz e-mail: Jacek.Mazurkiewicz@pwr.wroc.pl Typy tabel MySQL domyślny MyISAM inne możliwe:

Bardziej szczegółowo

Tadeusz Pankowski

Tadeusz Pankowski Problem odtwarzania bazy danych Odtwarzanie bazy danych (recovery) Tadeusz Pankowski www.put.poznan.pl/~tadeusz.pankowski System bazy danych musi być w stanie odtworzyć swój poprawny stan w sposób automatyczny,

Bardziej szczegółowo

Przyczyny awarii. Struktury wykorzystywane do odtwarzania bd. Archiwizowanie plików dziennika. Archiwizowanie danych. danych

Przyczyny awarii. Struktury wykorzystywane do odtwarzania bd. Archiwizowanie plików dziennika. Archiwizowanie danych. danych Przyczyny awarii Archiwizowanie danych i odtwarzanie po awarii błędy uŝytkowników, np. przypadkowe usunięcie danych błędy w oprogramowaniu aplikacyjnym awarie procesów uŝytkowników awarie sieci awarie

Bardziej szczegółowo

Ustalanie dostępu do plików - Windows XP Home/Professional

Ustalanie dostępu do plików - Windows XP Home/Professional Ustalanie dostępu do plików - Windows XP Home/Professional Aby edytować atrybuty dostępu do plikow/ katalogow w systemie plików NTFS wpierw sprawdź czy jest Wyłączone proste udostępnianie czyli przejdź

Bardziej szczegółowo

Oracle PL/SQL. Paweł Rajba. pawel@ii.uni.wroc.pl http://www.kursy24.eu/

Oracle PL/SQL. Paweł Rajba. pawel@ii.uni.wroc.pl http://www.kursy24.eu/ Paweł Rajba pawel@ii.uni.wroc.pl http://www.kursy24.eu/ Zawartość modułu 6 Wprowadzenie Definiowanie wyzwalaczy DML Metadane wyzwalaczy Inne zagadnienia, tabele mutujące Wyzwalacze INSTEAD OF Wyzwalacze

Bardziej szczegółowo

Import danych z plików Excel. (pracownicy, limity urlopowe i inne)

Import danych z plików Excel. (pracownicy, limity urlopowe i inne) Import danych z plików Excel (pracownicy, limity urlopowe i inne) 1. Wstęp BeeOffice umożliwia import z plików Excel kilku rodzajów danych, najczęściej wykorzystywanych podczas tworzenia nowego systemu

Bardziej szczegółowo

System zarządzania bazą danych SZBD (ang. DBMS -Database Management System)

System zarządzania bazą danych SZBD (ang. DBMS -Database Management System) Podstawowe pojęcia Baza danych Baza danych jest logicznie spójnym zbiorem danych posiadających określone znaczenie. Precyzyjniej będzie jednak powiedzieć, Ŝe baza danych jest informatycznym odwzorowaniem

Bardziej szczegółowo

Bazy danych i usługi sieciowe

Bazy danych i usługi sieciowe Bazy danych i usługi sieciowe SQL dokończenie Paweł Daniluk Wydział Fizyki Jesień 2016 P. Daniluk (Wydział Fizyki) BDiUS w. V Jesień 2016 1 / 39 Data Manipulation Language Zapytania klauzula SELECT Wstawianie

Bardziej szczegółowo

Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji. Wersja dokumentu: 1.3

Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji. Wersja dokumentu: 1.3 Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji Wersja dokumentu: 1.3 Currenda EPO Instrukcja Konfiguracji - wersja dokumentu 1.3-19.08.2014 Spis treści 1 Wstęp... 4 1.1 Cel dokumentu... 4 1.2 Powiązane dokumenty...

Bardziej szczegółowo

SQL Server. Odtwarzanie baz danych.

SQL Server. Odtwarzanie baz danych. SQL Server. Odtwarzanie baz danych. Utwórz bazę danych CW. Utwórz w niej tabelę T1(p1 INT PRIMARY KEY, p2 INT) i wpisz wiersz (1,100). Sprawdź ścieżkę dostępu do plików bazy (np. we właściwościach bazy

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia z zakresu baz danych

Podstawowe zagadnienia z zakresu baz danych Podstawowe zagadnienia z zakresu baz danych Jednym z najważniejszych współczesnych zastosowań komputerów we wszelkich dziedzinach życia jest gromadzenie, wyszukiwanie i udostępnianie informacji. Specjalizowane

Bardziej szczegółowo

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Uniwersytet Technologiczno Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy Wydział Mechaniczny Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Bogdan ŻÓŁTOWSKI W pracy przedstawiono proces

Bardziej szczegółowo

Metody dostępu do danych

Metody dostępu do danych Metody dostępu do danych dr inż. Grzegorz Michalski Na podstawie wykładów dra inż. Juliusza Mikody Wyjątki JDO Specyfikacja JDO definiuje zbór wyjątków, które mogą być zgłoszone przez implementację JDO.

Bardziej szczegółowo

System kontroli wersji - wprowadzenie. Rzeszów,2 XII 2010

System kontroli wersji - wprowadzenie. Rzeszów,2 XII 2010 System kontroli wersji - wprowadzenie Rzeszów,2 XII 2010 System kontroli wersji System kontroli wersji (ang. version/revision control system) służy do śledzenia zmian głównie w kodzie źródłowym oraz pomocy

Bardziej szczegółowo

Ogólne informacje o Systemie Archiwizacji ZEUS

Ogólne informacje o Systemie Archiwizacji ZEUS Ogólne informacje o Systemie Archiwizacji ZEUS System Archiwizacji ZEUS przeznaczony jest do opracowywania zasobów archiwalnych. Oprogramowanie powstało w wyniku wielomiesięcznej analizy potrzeb jednego

Bardziej szczegółowo

Wyzwalacz - procedura wyzwalana, składowana fizycznie w bazie, uruchamiana automatycznie po nastąpieniu określonego w definicji zdarzenia

Wyzwalacz - procedura wyzwalana, składowana fizycznie w bazie, uruchamiana automatycznie po nastąpieniu określonego w definicji zdarzenia Wyzwalacz - procedura wyzwalana, składowana fizycznie w bazie, uruchamiana automatycznie po nastąpieniu określonego w definicji zdarzenia Składowe wyzwalacza ( ECA ): określenie zdarzenia ( Event ) określenie

Bardziej szczegółowo

Komunikacja za pomocą potoków. Tomasz Borzyszkowski

Komunikacja za pomocą potoków. Tomasz Borzyszkowski Komunikacja za pomocą potoków Tomasz Borzyszkowski Wstęp Sygnały, omówione wcześniej, są użyteczne w sytuacjach błędnych lub innych wyjątkowych stanach programu, jednak nie nadają się do przekazywania

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja baz danych systemu qs-stat

Aktualizacja baz danych systemu qs-stat Aktualizacja baz danych systemu qs-stat Copyright 2003 Q-DAS GmbH Eisleber Str. 2 D - 69469 Weinheim Tel.: ++49/6201/3941-0 Fax: ++49/6201/3941-24 E-Mail: q-das@q-das.de Internet: http://www.q-das.de Hotline:

Bardziej szczegółowo

Iwona Milczarek, Małgorzata Marcinkiewicz, Tomasz Staszewski. Poznań, 30.09.2015

Iwona Milczarek, Małgorzata Marcinkiewicz, Tomasz Staszewski. Poznań, 30.09.2015 Iwona Milczarek, Małgorzata Marcinkiewicz, Tomasz Staszewski Poznań, 30.09.2015 Plan Geneza Architektura Cechy Instalacja Standard SQL Transakcje i współbieżność Indeksy Administracja Splice Machince vs.

Bardziej szczegółowo

Tworzenie zapytań do Microsoft SQL Server

Tworzenie zapytań do Microsoft SQL Server MS 20461 Tworzenie zapytań do Microsoft SQL Server Czas trwania: 5 dni (40 h) Poziom trudności: Średnio Zaawansowany Autoryzacja: Microsoft Opis: Szkolenie administratorów baz danych oraz programistów

Bardziej szczegółowo

2010-11-22 PLAN WYKŁADU BAZY DANYCH PODSTAWOWE KWESTIE BEZPIECZEŃSTWA OGRANICZENIA DOSTĘPU DO DANYCH

2010-11-22 PLAN WYKŁADU BAZY DANYCH PODSTAWOWE KWESTIE BEZPIECZEŃSTWA OGRANICZENIA DOSTĘPU DO DANYCH PLAN WYKŁADU Bezpieczeństwo w języku SQL Użytkownicy Uprawnienia Role BAZY DANYCH Wykład 8 dr inż. Agnieszka Bołtuć OGRANICZENIA DOSTĘPU DO DANYCH Ograniczenie danych z tabeli dla określonego użytkownika

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin 1,2 Organizacja zajęć Omówienie programu nauczania 2. Tematyka zajęć

Liczba godzin 1,2 Organizacja zajęć Omówienie programu nauczania 2. Tematyka zajęć rzedmiot : Systemy operacyjne Rok szkolny : 015/016 Klasa : 3 INF godz. x 30 tyg.= 60 godz. Zawód : technik informatyk; symbol 35103 rowadzący : Jacek Herbut Henryk Kuczmierczyk Numer lekcji Dział Tematyka

Bardziej szczegółowo

Tworzenie bazy danych na przykładzie Access

Tworzenie bazy danych na przykładzie Access Tworzenie bazy danych na przykładzie Access Tworzenie tabeli Kwerendy (zapytania) Selekcja Projekcja Złączenie Relacja 1 Relacja 2 Tworzenie kwedend w widoku projektu Wybór tabeli (tabel) źródłowych Wybieramy

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Zenon Gniazdowski WWSI, ITE Andrzej Ptasznik WWSI

Bazy danych. Zenon Gniazdowski WWSI, ITE Andrzej Ptasznik WWSI Bazy danych Zenon Gniazdowski WWSI, ITE Andrzej Ptasznik WWSI Wszechnica Poranna Trzy tematy: 1. Bazy danych - jak je ugryźć? 2. Język SQL podstawy zapytań. 3. Mechanizmy wewnętrzne baz danych czyli co

Bardziej szczegółowo

Programowanie. programowania. Klasa 3 Lekcja 9 PASCAL & C++

Programowanie. programowania. Klasa 3 Lekcja 9 PASCAL & C++ Programowanie Wstęp p do programowania Klasa 3 Lekcja 9 PASCAL & C++ Język programowania Do przedstawiania algorytmów w postaci programów służą języki programowania. Tylko algorytm zapisany w postaci programu

Bardziej szczegółowo

Definicje. Algorytm to:

Definicje. Algorytm to: Algorytmy Definicje Algorytm to: skończony ciąg operacji na obiektach, ze ściśle ustalonym porządkiem wykonania, dający możliwość realizacji zadania określonej klasy pewien ciąg czynności, który prowadzi

Bardziej szczegółowo

BAZY DANYCH Cz III. Transakcje, Triggery

BAZY DANYCH Cz III. Transakcje, Triggery BAZY DANYCH Cz III Transakcje, Triggery Transakcje Definicja: Zbiór operacji (modyfikacja danych, usuwanie, wstawianie, tworzenie obiektów bazodanowych), które albo wszystkie kończone są sukcesem, albo

Bardziej szczegółowo

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1

dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 dr inż. Konrad Sobolewski Politechnika Warszawska Informatyka 1 Cel wykładu Definicja, miejsce, rola i zadania systemu operacyjnego Klasyfikacja systemów operacyjnych Zasada działanie systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Program wykładu. zastosowanie w aplikacjach i PL/SQL;

Program wykładu. zastosowanie w aplikacjach i PL/SQL; Program wykładu 1 Model relacyjny (10 godz.): podstawowe pojęcia, języki zapytań (algebra relacji, relacyjny rachunek krotek, relacyjny rachunek dziedzin), zależności funkcyjne i postaci normalne (BCNF,

Bardziej szczegółowo