Summary. Berwecki Arkadiusz 1,2, Spannbauer Anna 2,3, Ridan Tomasz 1, Berwecka Małgorzata 4, Talaga Łukasz 1. Kraków

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Summary. Berwecki Arkadiusz 1,2, Spannbauer Anna 2,3, Ridan Tomasz 1, Berwecka Małgorzata 4, Talaga Łukasz 1. Kraków"

Transkrypt

1 Ocena skuteczności leczenia zachowawczego u chorych z zespołem bólowym bólem odcinka szyjnego kręgosłupa Evaluation of the effectiveness of conservative treatment in patients with neck pain Berwecki Arkadiusz 1,2, Spannbauer Anna 2,3, Ridan Tomasz 1, Berwecka Małgorzata 4, Talaga Łukasz 1 1 Zakład Kinezyterapii, AWF, Kraków 2 Szpital Zakonu Bonifratrów, Kraków 3 Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Zakład Chirurgii Doświadczalnej i Klinicznej, Kraków 4 Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Zakład Chorób Kości i Stawów, Kraków Summary Key words: conservative treatment, neck pain Introduction Pain syndromes of the cervical spine are a significant problem affecting large sections of the population. The reason for this is among others: a sedentary lifestyle, lack of systematic physical activity, and insufficient knowledge regarding the prevention of spinal diseases. Frequently, patients suffering from cervicalgia cannot cope with the pain or limitations in daily life and with time depression may develop together with the doubt in the possibility of recovery. Lack of treatment or its ineffectiveness may result in a chronic form of the ailment, which in turn creates a further reduction in the range of motion and consequently the progression of degenerativeoverload changes of the spine, leading to a reduction in the quality of life of patients. The aim of this study was to evaluate the efficacy of conservative treatment in patients suffering from pain syndrome of the cervical spine. Material and methods The study included 30 women suffering from neck pain. The patients attended a three-week comprehensive rehabilitation program which included: kinesitherapy, physical therapy, elements of the special methods of kinesitherapy, massage and education in the field of ergonomics of work and leisure. Before and after the program patients were asked to determine the pain level by means of the visual analogue scale (VAS) and NDI (Neck Disability Index) questionnaire which helped examine the degree of disability and functional activity as well as the quality of life.

2 Results As a result of the comprehensive physiotherapy there was a statistically significant decrease in the level of subjective experience of pain and improvement in everyday functional efficiency. A statistically significant reduction of disability expressed in the results of NDI questionnaire was found. Conclusions The use of a comprehensive physiotherapy in patients with cervicalgia resulted in the improvement in majority of the examined parameters: reduces pain, increases functional efficiency and activity. Increasing the functional efficiency and reducing the subjective limitations of physical activity should constitute the major aim of the therapy as it directly affects the quality of life. Streszczenie Słowa kluczowe: leczenie zachowawcze, zespół bólowy szyjnego odcinka kręgosłupa Wstęp Zespoły bólowe odcinka szyjnego kręgosłupa są istotnym problemem, dotyczącym znacznej części społeczeństwa. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest często siedzący tryb życia, brak podejmowania systematycznej aktywności ruchowej oraz znajomości zasad profilaktyki chorób kręgosłupa. Niejednokrotnie chorzy dotknięci chorobą nie radzą sobie z bólem, czy ograniczeniami w życiu codziennym. Wraz z czasem trwania dolegliwości mogą narastać depresja i zwątpienie w możliwość wyzdrowienia. Brak leczenia bądź jego nieskuteczność powoduje przechodzenie choroby w postać przewlekłą, przewlekły ból powoduje dalsze ograniczenie zakresu ruchomości, a w efekcie progresję zmian zwyrodnieniowoprzeciążeniowych kręgosłupa, co prowadzi do obniżenia jakości życia chorych. Celem pracy była ocena skuteczności leczenia zachowawczego u pacjentów cierpiących na zespół bólowy odcinka szyjnego kręgosłupa. Materiał i metoda badań W badaniu uczestniczyło 30 kobiet z zespołem bólowym odcinka szyjnego kręgosłupa. Pacjentki objęto 3-tygodniowym kompleksowym programem usprawniania, obejmującym: kinezyterapię, fizykoterapię, metody specjalne kinezyterapii, masaż oraz edukację profilaktyczną w zakresie ergonomii pracy i wypoczynku. Bezpośrednio przed podjęciem terapii i po jej zakończeniu, badane osoby określały poziom bólu za pomocą skali wizualno-analogowej (ang. Visual Analog

3 Scale VAS) oraz wypełniały kwestionariusz ankiety NDI (ang. Neck Disability Index) w celu zbadania stopnia niepełnosprawności, stopnia aktywności funkcjonalnej oraz jakości życia. Wyniki W badanej grupie po zastosowaniu kompleksowej fizjoterapii, zanotowano zmniejszenie dolegliwości bólowych oraz poprawę codziennej sprawności funkcjonalnej. Stwierdzono zmniejszenie stopnia niepełnosprawności badanych. Wnioski Zastosowanie kompleksowego fizjoterapeutycznego leczenia zachowawczego u osób z zespołem bólowym szyjnego odcinka kręgosłupa, powoduje poprawę w zakresie większości badanych parametrów wpływa na zmniejszenie dolegliwości bólowych, zwiększenie sprawności funkcjonalnej i aktywności ruchowej. Szczególnie istotna jest poprawa sprawności funkcjonalnej pacjentów i zmniejszenie subiektywnego ograniczenia aktywności ruchowej, jako nadrzędnego celu prowadzonej terapii, której efekty bezpośrednio wpłynęły na poprawę jakości życia badanych. Wstęp Aktywność fizyczna pozwala utrzymywać prawidłowy zakres ruchu w stawach. Regularne ćwiczenia w sposób naturalny zapewniają prawidłowe odżywienie tkanek, nadają im odpowiednią elastyczność i wytrzymałość. Jej brak prowadzi do zaburzeń czynnościowych narządu ruchu, które stanowią częsty problem zdrowotny społeczeństw wysokorozwiniętych. Ich następstwem są nawracające dolegliwości bólowe prowadzące do okresowej niezdolności do pracy oraz wyraźne pogorszenie jakości życia. Bóle odcinka szyjnego kręgosłupa przedmiotem zainteresowania wielu dziedzin medycyny, takich jak: neurologia, ortopedia, reumatologia i rehabilitacja. Obserwacje kliniczne wskazują również, że chorzy z długotrwałymi dolegliwościami bólowymi kręgosłupa podatni są na wystąpienie objawów depresji [1]. Obraz kliniczny bólów kręgosłupa zarówno w chorobie dyskowej, jak i stenozie kanału kręgowego, zapaleniach, hiperlordozie, zmianach zwyrodnieniowych kręgosłupa i innych zespołach bólowych może być podobny i jest niekiedy źródłem pomyłek diagnostycznych. Dlatego oprócz badań obrazowych, tak istotne są staranny wywiad i badanie przedmiotowe. Prawidłowa diagnoza umożliwia wdrożenie odpowiedniego dla danego zaburzenia leczenia zachowawczego.

4 Rehabilitacja zespołów bólowych kręgosłupa powinna obejmować: fizykoterapię, kinezyterapię, psychoterapię, naukę prozdrowotnego stylu życia oraz sprawdzone i potwierdzone techniki specjalne, takie jak: PNF, terapia manualna, terapia McKenzie [2-4]. Podstawowym i głównym celem terapii, jest zmniejszenie dolegliwości bólowych i częstości ich nawrotów, a przez to poprawa funkcjonowania chorych z zespołem bólowym górnego odcinka kręgosłupa. Rehabilitacja funkcjonalna przyczynia się do poprawy stanu pacjenta, a do oceny wyników terapii służą skale, spośród których najbardziej popularna jest NDI (Neck Disability Index). Subiektywna ocena bólu dokonywana jest niejednokrotnie z użyciem skali VAS (Visual Analog Scale). Skala VAS ze względu na swoją prostotę oraz uniwersalne zastosowanie jest jednym z najpowszechniej stosowanych narzędzi pomiaru natężenia dolegliwości bólowych. Leczenie kompleksowe uważane jest za najbardziej skuteczny sposób postępowania zachowawczego [3-8]. Kompleksowość uwzględnia: przyczyny choroby, warunki patomorfologiczne w obrębie kręgosłupa, jak również stan ogólny i psychiczny chorego [6]. Poprzez postępowanie kompleksowe rozumie się stosowanie leczenia wielokierunkowego, kojarzącego różne metody terapeutyczne zgodne z aktualnymi wskazaniami dostosowanymi do poszczególnych okresów procesu chorobowego [9]. Jednym z ważniejszych sposobów zapobiegania bólom kręgosłupa jest kinezyprofilaktyka. Różne formy aktywności fizycznej, wpływają na sprawność i wydolność organizmu. Stymulują systemy głębokiej stabilizacji ciała, redukują zmęczenie i stres, a przede wszystkim rekompensują brak ruchu w ciągu godzin pracy [10]. Cel pracy Celem pracy była ocena skuteczności leczenia zachowawczego u pacjentów cierpiących na zespół bólowy odcinka szyjnego kręgosłupa. Materiał i metoda badawcza W badaniu uczestniczyło 30 kobiet z zespołem bólowym odcinka szyjnego kręgosłupa. Pacjentki objęto 3-tygodniowym kompleksowym programem usprawniania w Uniwersyteckim Szpitalu Ortopedyczno-Rehabilitacyjnym w Zakopanem. Program obejmował: kinezyterapię, fizykoterapię, metody specjalne kinezyterapii, masaż oraz edukację profilaktyczną w zakresie ergonomii pracy i wypoczynku. Bezpośrednio przed podjęciem terapii i po jej zakończeniu, badane określały nasilenie bólu na skali VAS oraz wypełniały kwestionariusz ankiety NDI w celem zbadania stopnia niepełnosprawności, stopnia aktywności funkcjonalnej oraz jakości życia. Kwestionariusz ten składa się 10 pytań dotyczących: nasilenia bólu, samodzielności, podnoszenia przedmiotów, bólów głowy, koncentracji, pracy, kierowania samochodu, spania oraz aktywnego wypoczynku. Każda z dziedzin jest oceniana w skali punktowej 0-5, stąd ocena

5 stopnia niepełnosprawności mieści się w zakresie 0-50 pkt, gdzie wynik 0 oznacza brak niepełnosprawności, lub w skali procentowej od 0-100%. Otrzymane wyniki zostały poddane analizie statystycznej. Uwzględniono wartości minimalne (min.) oraz maksymalne (maks.), obliczono średnie arytmetyczne (x), a istotność różnic sprawdzono za pomocą testu t-studenta dla zmiennych zależnych. Przyjęto następujące poziomy i oznaczenia istotności statystycznej: * p<0,05, ** p<0,01, *** p<0,001. Wyniki Dolegliwości bólowe oceniane przy pomocy skali VAS przed rozpoczęciem rehabilitacji wynosiły średnio 4,27 punktu. Po przeprowadzeniu kompleksowego leczenia średnia liczba punktów zmniejszyła się do 3,1, a różnica pomiędzy tymi wartościami jest istotna statystycznie na poziomie p<0,001 (Tab. 1, Ryc. 1). Tab. 1. Wyniki oceny bólu w skali VAS Tab. 1. Results of pain assessment using VAS scale Badanie Min Max. Średnia I 1 8 4,27 1,86 II 1 7 3,1 1,76 SD X [%] -1,13*** Ryc.1. Wyniki oceny bólu w skali VAS Fig. 1. Results of pain assessment using VAS scale Pierwszym poruszanym aspektem w kwestionariuszu było nasilenie bólu. Średnia liczba uzyskanych punktów w badaniu I wyniosła 1,9, natomiast po rehabilitacji zmniejszyła się do 1,23. Różnica tych wartości wskazuje na istotność statystyczną na poziomie p<0,05 co przedstawia tabela 2. Spośród badanych, 37 % udzieliło tej samej odpowiedzi w badaniu II w

6 porównaniu z badaniem I, 60 % udzieliło odpowiedzi o 1 punkt niżej, natomiast 3% o 2 punkty niżej, co zgodnie z kwestionariuszem NDI oznacza zmniejszenie się niepełnosprawności w zakresie badanego bólu (Ryc. 2). Tab. 2. Wyniki nasilenia bólu w kwestionariuszu NDI Tab. 2. Results of pain intensity assessment evaluated in the NDI questionnaire Badanie Min Max. Średnia I 0 4 1,9 1,12 II 0 3 1,23 1,04 SD X [%] -0,67* Ryc. 1. Różnica w nasileniu bólu pomiędzy badaniem I i badaniem II ocenianym w kwestionariuszu NDI Fig. 2. The difference in pain intensity between 1st and 2nd study evaluated in the NDI questionnaire. Wykres przedstawia odsetek pacjentów, którzy udzielili w badaniu II tej samej odpowiedzi, co w badaniu I (0 pkt), oraz procent pacjentów, którzy udzielili odpowiednio mniej punktowanych (-1, -2) odpowiedzi świadczących o zmniejszeniu niepełnosprawności w zakresie badanego parametru w badaniu II. W sferach samodzielności w czynnościach dnia codziennego, podnoszenia ciężkich przedmiotów oraz możliwości dowolnego czytania odnotowano poprawę rzędu 20%, 43% i 37%. Wyniki nie były znamienne. Istotnym czynnikiem analizowanym w kwestionariuszu ankiety NDI, było występowanie bólów głowy, które są jednym z najczęściej pojawiających się objawów. W badaniu I średnia wartość mierzonej zmiennej w kwestionariuszu ankiety NDI wyniosła 1,67, ale już w II badaniu zmniejszyła się do 1 punktu. Różnica pomiędzy wynikami wynosi 67% i jest znamienna (p<0,001). Analiza wyników opisywanego parametru przedstawia tabela 3.

7 Tab. 3. Wyniki występowania bólów głowy w kwestionariuszu NDI Tab. 3. The results of the occurrence of headaches in the NDI questionnaire Badanie Max. Średnia SD X [%] I 0 3 1,67 1,03 II ,02 Min -0,67*** Zaburzenia koncentracji również mogą wystąpić w chorobie przeciążeniowej odcinka szyjnego kręgosłupa, dlatego zostały uwzględnione w kwestionariuszu. Początkowa wartość powyższego parametru wyniosła 0,43, natomiast w badaniu II zmniejszyła się do 0,3. Zmiany nie są istotne statystycznie. W przeprowadzonej ankiecie oceniana była zdolność do pracy, która na początku wyniosła 0,8 punktu, a po zastosowanej rehabilitacji 0,7 co oznacza 10% poprawę. Różnica między parametrami nie jest istotna statystycznie. Kolejnym badanym parametrem była możliwość/zdolność do prowadzenia samochodu. W badaniu I średnia uzyskana ocena to 0,4, a w badaniu II 0,24 punktu. Zmiana nie jest istotna statystycznie. Często się zdarza, że osoby z chorobą przeciążeniową odcinka szyjnego narzekają na problemy ze snem. W przeprowadzonych badaniach przy pomocy kwestionariusza NDI uwzględniono powyższy problem. W badaniu I średnia wartość mierzonego parametru wyniosła 0,77, natomiast po rehabilitacji zmniejszyła się do wartości 0,53, co stanowi 23% poprawę. Zmiana nie jest istotna statystycznie. Ostatnim poruszanym aspektem w kwestionariuszu była zdolność do aktywnego wypoczynku. Średnia wartość tego parametru przed rehabilitacją wyniosła 1,27, ale już w badaniu II tylko 0,77. Różnica pomiędzy mierzonymi parametrami równa jest 47%, a poziom istotności mieści się w granicy p<0,05. Powyższe wyniki obrazuje tabela 4. Tab. 4. Wyniki w zakresie zdolności do aktywnego wypoczynku w kwestionariuszu NDI Tab. 4. The results regarding patients ability for active recreation in the NDI questionnaire Badanie Max. Średnia SD X [%] Min I 0 3 1,23 0,94 II 0 3 0,77 0,86-0,47* Spośród badanych, 53 % udzieliło tej samej odpowiedzi w badaniu II, w porównaniu z badaniem I, 47 % udzieliło odpowiedzi o 1 punkt niżej, co zgodnie z kwestionariuszem NDI oznacza zmniejszenie się niepełnosprawności w zakresie badanego aspektu (Ryc. 3).

8 Ryc. 3. Różnica dotycząca możliwości aktywnego wypoczynku między badaniem I i badaniem II Fig. 3. The difference with regard patients ability for active recreation between study I and study II Wykres przedstawia odsetek pacjentów, którzy udzielili w badaniu II tej samej odpowiedzi, co w badaniu I (0 pkt), oraz odsetek pacjentów, którzy udzielili odpowiednio mniej punktowanych (-1, -2, -3) odpowiedzi świadczących o zmniejszeniu niepełnosprawności w zakresie badanego parametru w badaniu II. Analizując wyniki całej ankiety stwierdzono, że średnia liczba uzyskiwanych punktów w badaniu I wyniosła 10,3, a w badaniu II 6,9. Różnica pomiędzy parametrami jest wysoce istotna statystycznie na poziomie p<0,001 (Tab. 5). Tab. 5. Wyniki sumarycznej liczby punktów w kwestionariuszu NDI Tab. 5. The results of the total number of points in the NDI questionnaire Badanie Max. Średnia SD X [%] I ,3 7,55 II ,9 6,93 Min -3,4*** Kwestionariusz NDI służy także do oceny stopnia niepełnosprawności na podstawie całkowitych wyników uzyskanych ze wszystkich pytań, co przedstawia tabela 6. Liczba osób zakwalifikowanych do poszczególnych grup przedstawia rycina 4. Z tabeli 6 i ryciny 4 wynika, że największą poprawę odnotowano w grupie osób, u których nie stwierdzono niepełnosprawności. Po terapii, grupa ta powiększyła się aż o 17 osób. W grupie z niepełnosprawnością niewielką liczba zmniejszyła się o 3 osoby. W grupie z mierną niepełnosprawnością również odnotowano poprawę, gdyż ich liczba zmniejszyła się o 10 osób. Natomiast osoby z niepełnosprawnością poważną, których w badaniu I było 3, poprawiły swoje wyniki i już w badaniu II zakwalifikowano ich do innej grupy.

9 Tab. 6. Różnica między badaniem I i badaniem II w zakresie przynależności do grup niepełnosprawności Tab. 6. The difference between study I and study II in the range of belonging to a group of disability NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ BADANIE I BADANIE II X [%] I II Ryc. 4. Różnica w stopniu niepełnosprawności pomiędzy badaniem I i badaniem II Fig. 4. The difference in the degree of disability between the study I and study II Dyskusja Zespoły bólowe kręgosłupa są istotnym problemem klinicznym, społecznym oraz ekonomicznym i można je uznać za chorobę cywilizacyjną. Dolegliwości dotyczą dużej części społeczeństwa w wieku produkcyjnym, powodują ograniczenia możliwości funkcjonalnych chorego. Obserwacje Wiśniewskiej potwierdzają, że chorzy z długotrwałymi dolegliwościami bólowymi kręgosłupa podatni są na wystąpienie objawów depresji, czego skutkiem jest obniżenie jakości życia rodzinnego, zawodowego oraz społecznego [11]. Liczne badania dowodzą, że najlepsze efekty lecznicze przynosi kompleksowa rehabilitacja [3, 4, 12-14]. Odpowiednio dobrana kinezyterapia, fizykoterapia, farmakologia, psychoterapia, nauka prozdrowotnego stylu życia oraz sprawdzone i sprawdzone metody terapii, takie jak: PNF, terapia manualna, terapia McKenzie, w połączeniu z tradycyjnymi metodami terapii przynoszą najlepsze efekty lecznicze. Mikołajczyk i wsp. podkreślają, że współczesna fizjoterapia to nie tylko ćwiczenia lecznicze i oddziaływanie na pacjenta bodźcami fizykalnymi, ale również metody specjalne, takie jak: PNF i metoda McKenzie. Wymienione metody były częścią programu usprawniania pacjentek i wpłynęły na końcowy efekt terapii [15]. Program terapeutyczny, jaki zostaje wdrożony w proces leczenia pacjentów z dolegliwościami bólowymi

10 kręgosłupa szyjnego, często jest zależny od przeszkolenia personelu oraz preferencji i wyposażenia ośrodka terapeutycznego. Rudzińska uważa, że kobiety ze względu na słabszy gorset mięśniowy szyi, a co za tym idzie gorsze warunki stabilizacji, stanowią grupę pacjentów bardziej narażoną na dolegliwości ze strony tej części narządu ruchu [16]. W badaniach własnych podjęto się oceny skuteczności kompleksowego leczenia zachowawczego kobiet cierpiących na zespół bólowy odcinka szyjnego kręgosłupa. Zaobserwowano wpływ 3-tygodniowej kompleksowej terapii, zastosowano program leczenia obejmujący: kinezyterapię, fizykoterapię, metody specjalne kinezyterapii, masaż oraz edukację pacjenta. Celem zastosowania masażu leczniczego oraz zabiegów fizykoterapeutycznych było zmniejszenie dolegliwości bólowych, co umożliwiało wdrożenie kinezyterapii. Pacjentki otrzymały instruktaż dotyczący ergonomii pracy oraz wypoczynku. Celem edukacji kobiet z grupy badanej było ograniczenie mikrourazów powstałych na skutek powtarzających się niewłaściwych obciążeń statycznych i dynamicznych, które stanowiły źródło dolegliwości. Wykazano, że zastosowane procedury wpłynęły na poprawę większości mierzonych zmiennych. W badaniu kontrolnym po przeprowadzonej rehabilitacji spadkowi uległ poziom subiektywnego odczuwania bólu ocenianego za pomocą skali VAS. Średnia liczba punktów 4,27 zmniejszyła się do 3,1, a różnica pomiędzy tymi wartościami jest istotna statystycznie na poziomie p<0,001. Po analizie poszczególnych parametrów kwestionariusza NDI stwierdzono zmniejszenie łącznej sumy punktów. W badaniu I wyniosła 10,3, a w badaniu II 6,9. Różnica pomiędzy parametrami jest wysoce istotna statystycznie na poziomie p<0,001. Kwestionariusz NDI służy także do oceny stopnia niepełnosprawności na podstawie całkowitych wyników uzyskanych ze wszystkich pytań. Największą poprawę odnotowano w grupie osób, u których nie stwierdzono niepełnosprawności: grupa zwiększyła się z 30% do 46%, niepełnosprawność niewielka z 40% do 45%, mierna z 27% do 17%, poważna z 3% do 0%. Poprawa nastąpiła również w zakresie poszczególnych składowych kwestionariusza NDI: nasilenie bólu, samodzielność, podnoszenie przedmiotów, czytanie, bóle głowy, koncentracja, praca, kierowanie samochodem, sen oraz aktywny wypoczynek. Świadczy to o skuteczności terapii. Podobne obserwacje poczynili Mikołajczyk i wsp., którzy również oceniali wpływ kompleksowej fizjoterapii na stan funkcjonalny pacjentek z dolegliwościami bólowymi odcinka szyjnego kręgosłupa [15]. Wykazano istotny statystycznie p<0,05 wzrost zakresu ruchomości we wszystkich płaszczyznach w leczonym odcinku. Po zastosowanej rehabilitacji, istotnemu statystycznie spadkowi uległ także poziom odczuwania bólu w skali VAS na poziomie p<0,05. Ocena ograniczenia sprawności pacjentek za pomocą kwestionariusza ankiety NDI wykazała istotną statystycznie (p<0,05) poprawę jakości stanu funkcjonalnego badanych kobiet. Wnioski przedstawione przez Mikołajczyk i wsp. są zbieżne z wnioskami własnymi: kompleksowe leczenie zachowawcze powoduje zmniejszenie subiektywnego odczuwania bólu, prowadzi do

11 poprawy ruchomości odcinka szyjnego kręgosłupa, wpływa na zwiększenie codziennej sprawności funkcjonalnej wyrażone wynikami kwestionariusza ankiety NDI. Rożek i wsp. przeprowadzili badania nad wpływem kompleksowej terapii z użyciem technik specjalnych w przepuklinie jądra miażdżystego w odcinku lędźwiowym kręgosłupa [17]. Wykazali, że poziom bólu ocenianego za pomogą skali VAS po zakończonej terapii wskazywał: u 90% badanych spadek intensywności bólu (średnio o 37%), u 10% nie zanotowano zmian lub stwierdzono wzrost intensywności bólu. Po analizie kwestionariusza Oswestry Disability Index, na podstawie globalnych wyników uzyskanych ze wszystkich pytań, zanotowano poprawę stopnia niepełnosprawności u 61,5% badanych, u 38,5% nie stwierdzono zmian. Porównywalne wyniki uzyskano w badaniach własnych. Bojczuk i wsp. [1] stosowali rehabilitację za pomocą indywidualnych ćwiczeń z pacjentem, ponadto edukację w zakresie kształtowania prawidłowej postawy ciała. Stwierdzili poprawę zakresu ruchomości kręgosłupa, obniżeniu uległ wynik subiektywnej oceny bólu mierzony skalą VAS. Poprawie uległ również wskaźnik jakości życia mierzony skalą Rolanda Morrisa. W I badaniu 83% pacjentów deklarowało problem z osiąganiem założonych celów. W II badaniu wartość ta uległa zmniejszeniu do 31%. Wnioski dotyczące zależności pomiędzy zmniejszeniem doznań bólowych, a zwiększeniem zakresu ruchomości kręgosłupa wysunięte przez Bojczuk i wsp. [1] oraz Mikołajczyk i wsp. [15], potwierdza również Barczyk i wsp. Stwierdzili oni, że ból może być przyczyną zaburzeń strukturalnych prowadzących do zmniejszenia zakresu ruchomości odcinka szyjnego we wszystkich płaszczyznach [12]. Przeprowadzone badania własne, również potwierdziły tę zależność, zmniejszenie subiektywnego odczucia bólu w odcinku szyjnym kręgosłupa powodowało poprawę stanu funkcjonalnego pacjentek oraz obniżenie stopnia niepełnosprawności wyrażone wynikami kwestionariusza NDI. Do najczęściej stosowanych terapii przeciwbólowych, oprócz farmakoterapii, należą masaż i zabiegi fizykalne. Potwierdzenie skuteczności działania przeciwbólowego masażu nie jest łatwe, gdyż brak jest jednoznacznych dowodów świadczących o jego działaniu oraz obiektywnych metod oceny [18]. Skuteczność masażu w kontekście działania przeciwbólowego badali Ćwirlej i wsp. wykonywali serię 10 zabiegów masażu leczniczego. Prowadzona terapia ukierunkowana była na dolegliwości bólowe dolnego odcinka kręgosłupa. Wykazano istotne statystycznie zmiany subiektywnego odczuwania bólu mierzonego skalą VAS [19]. Działanie przeciwbólowe masażu próbował ocenić także Kassolik i wsp. Badania wykazały całkowite ustąpienie bólu u 40% pacjentów, natomiast u pozostałych znaczne zmniejszenie dolegliwości. U większości także, stwierdzono zmniejszenie się występowania parestezji w kończynach dolnych [20]. W badaniu własnym zastosowano masaż leczniczy oraz zabiegi fizykoterapeutyczne w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych, co miało przyśpieszyć wdrożenie ćwiczeń ruchowych. Podczas kolejnych zabiegów masażu leczniczego, pacjentki

12 zgłaszały znaczne zmniejszenie się punktów bolesności uciskowej tkanek miękkich podczas wykonywanego zabiegu. Może to świadczyć o skuteczności działania przeciwbólowego masażu i zabiegów fizykalnych. Jednak z uwagi na niemożność sprawdzenia wybiórczo ich działania przeciwbólowego, na podstawie obserwacji wyników własnych subiektywnego odczuwania bólu mierzonego skalą VAS oraz kwestionariusza ankiety NDI, za skuteczne uznaje się kompleksowe działanie terapeutyczne. W dostępnej literaturze medycznej, brak jest jednoznacznych dowodów na skuteczność fizykoterapii, jako jedynej stosowanej metody leczenia zespołów bólowych kręgosłupa. Według Depy i wsp. fizykoterapia przerywa naturalny mechanizm obronny organizmu człowieka, jakim jest ból. Należy pamiętać, że jest to działanie chwilowe, w wyniku, którego chory często podejmuje na nowo serię niekorzystnych obciążeń i zadań ruchowych, prowadzących do szybkiego nawrotu wzmożonych dolegliwości bólowych [14]. Zdaniem niektórych autorów najbardziej skuteczną metodą fizykoterapeutyczną w przypadku zmian zwyrodnieniowych stawów są TENS oraz jonoforeza [21]. Pruszyński i Straburzyńska-Lupa [22] oceniali skuteczność zabiegów elektroleczniczych małej i średniej częstotliwości, w leczeniu chorych z zespołem bólowym kręgosłupa. W swoim badaniu, odnotowała zmniejszenie się dolegliwości bólowych u 70% badanych, co spowodowało wzrost bezbolesnego zakresu ruchu. Lisiński i wsp. badali metody wspomagające leczenie pacjentów z zespołem bólowym odcinka szyjnego kręgosłupa [7]. Wykazali oni większą skuteczność działania przeciwbólowego laseroterapii nad magnetoterapią. O skuteczności działania przeciwbólowego laseroterapii u pacjentów ze zmianami zwyrodnieniowymi pisali również Adamek i wsp. oraz Janiszewski i Bittner- Czapińska [23, 24]. Przeprowadzone badania własne również potwierdzają, że zastosowana terapia fizykalna wpływa na obniżenie natężenia bólu i powinna być nieodzownym elementem rehabilitacji. Kompleksowa fizjoterapia, to nie tylko ćwiczenia ruchowe i oddziaływanie na chorego bodźcami fizykalnymi, ale również specjalistyczne metody kinezyterapeutyczne, takie jak terapia manualna, PNF czy metoda McKenzie. Metoda Robina McKenzie, jest bardzo popularna nie tylko w Polsce, ale także w całej Europie. W badaniach własnych zastosowano ją u 30 pacjentek, wykonano procedury typowe dla zespołu dysfunkcyjnego i zaburzeń strukturalnych. Ponadto elementem terapii chorych była edukacja dotycząca profilaktyki bólu kręgosłupa. Skuteczność tej metody potwierdzają badania Rąpały i wsp. przeprowadzone na grupie pacjentów z ostrym i przewlekłym bólem kręgosłupa [25]. U 68% badanych zaobserwowano zmniejszenie lub ustąpienie bólu, centralizację objawów, poprawie uległa ruchomość i zdolności funkcyjne badanych. Odsetek chorych, u których nie zaobserwowano subiektywnej poprawy, wynosił około 23%. Brak poprawy zaobserwowano tylko u kilku osób. Lisiński i Wielogórka w swoich badaniach oceniali skuteczność dwudziestodniowego leczenia bólu szyi metodą McKenzie [26].

13 Ponad 70% badanych stwierdziło, zmniejszenie dolegliwości bólowych po zastosowaniu korekty postawy własnego ciała. Natomiast w badaniach Guzy i Frańczuka wykazano, iż terapia metodą McKenzie prowadzi do poprawy ustawienia głowy w płaszczyźnie strzałkowej, zarówno w pozycji stojącej, jak i siedzącej [27]. Z przeprowadzonej analizy piśmiennictwa, wynika, iż brak jest jednoznacznego algorytmu postępowania terapeutycznego w zespołach bólowych kręgosłupa. Za najskuteczniejsze można uznać zastosowanie kompleksowej fizjoterapii. Leczenie kinezyterapeutyczne i edukacja pacjentów powinny być fundamentem terapii bólów kręgosłupa, wspieranym przez zabiegi fizykalne i masaż. Należy je traktować, jako metody wspomagające leczenie pacjentów z omawianymi dolegliwościami i powinny one być stosowane zawsze w połączeniu z kinezyterapią. Badania własne poruszają zaledwie niewielką część istotnych problemów dotyczących zespołów bólowych odcinka szyjnego kręgosłupa. Materiał zgromadzony w pracy może stanowić podstawę do kontynuacji badań w tym zakresie. Wnioski Przeprowadzone badania pozwoliły na sformułowanie następujących wniosków: 1. Kompleksowa rehabilitacja pozwala na zmniejszenie dolegliwości bólowych pacjentek z zespołami bólowymi kręgosłupa szyjnego. 2. Dzięki przeprowadzonemu programu rehabilitacji, istotnie poprawiła się sprawność funkcjonalna oraz aktywność ruchowa badanych pacjentek, co potwierdza także zmniejszenie się stopnia ich niepełnosprawności. 3. Skuteczność przeprowadzonego programu rehabilitacyjnego potwierdza zwiększenie codziennej aktywności i sprawności funkcjonalnej pacjentek wyrażone wynikami kwestionariusza NDI. Piśmiennictwo: 1. Bojczuk T., Przysada G., Strzępek Ł.: Wpływ ćwiczeń leczniczych na wskaźniki jakości życia u pacjentów z bólem dolnego odcinka kręgosłupa. Przegląd Medyczny UR 2010; (1): Dwornik M., Białoszewski D., Kiebzak W., Łyp M.: Korelacja wybranych elementów badania przedmiotowego ze skutecznością leczenia fizjoterapeutycznego. Ortopedia Traumatologia Rehabilitacja 2007; 9: Dziak A.: Bóle i dysfunkcje kręgosłupa. Medicina Sportiva, Kraków Grzegorczyk J.: Współczesne poglądy na temat rehabilitacji w bolach krzyża. Przegląd Medyczny UR 2005; (2): Andrzejewski W., Kassolik K., Karaś A., Karaś G., Trzęsicka E.: Ocena efektywności masażu medycznego u osób z bólami dolnego odcinka kręgosłupa. Fizjoterapia Polska 2006; 2(6): Krasuski M.: Algorytm postępowania diagnostyczno-leczniczego w zespołach bólowych kręgosłupa. Rehabilitacja Medyczna 2005; 9(3): Lisiński P., Jachowska A.: Metody fizjoterapeutyczne w leczeniu wysunięć krążka międzykręgowego w odcinku lędźwiowym kręgosłupa. Fizjoterapia Polska 2006; 6(3): 222-

14 Śliwiński Z.: Leczenie zachowawcze dyskopatii szyjnej u pacjenta skierowanego do zabiegu operacyjnego. Medycyna Manualna 1998; II(4): Stodolny J.: Choroba przeciążeniowa kręgosłupa: epidemia naszych czasów. Wyd. Natura, Kielce Milanowska K., Dega W.: Rehabilitacja medyczna. PZWL, Warszawa Wiśniewska T., Kowalski M., Wiśniewska M.: Wpływ autoterapii efektywność leczenia zespołów bólowych kręgosłupa. Fizjoterapia Polska 2006; 4: Barczyk K., Skolimowski T., Jasiński R., Stefański G., Hawrylak A.: Wpływ zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa szyjnego na zaburzenia czynnościowe narządu ruchu kobiet w średnim wieku. Fizjoterapia 2006; 14(1): Ciejka E., Wojtowicz K.: Ocena skuteczności stosowanych zabiegów fizjoterapeutycznych w leczeniu choroby zwyrodnieniowo-wytwórczej stawów obwodowych i kręgosłupa. Balneologia Polska 2009, 3(117): Depa A., Wolan A., Przysada G.: Wpływ rehabilitacji na zmianę ruchomości kręgosłupa oraz subiektywnego odczuwania bólu u chorych z zespołem bólowym w odcinku kręgosłupa. Przegląd Medyczny UR 2008; (2): Mikołajczyk E., Jankowicz-Szymańska A., Guzy G., Maicki T.: Wpływ kompleksowej fizjoterapii na stan funkcjonalny pacjentek z dolegliwościami bólowymi odcinka szyjnego kręgosłupa. Hygeia Public Heath 2013; 48(1): Rudzińska A, Nowotny-Czupryna O, Knapik H.: Ocena znajomości i stosowania zasad profilaktyki zespołów bólowych odcinka szyjnego kręgosłupa w życiu codziennym kobiet. Fizjoterapia Polska 2002; 2(1): Rożek K., Lewandowska J., Zarzycka M.: Przepuklina jądra miażdżystego odcinka lędźwiowego kręgosłupa-metody i skuteczność leczenia zachowawczego. Międzynarodowa Konferencja Studentów Uczelni Medycznych Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków kwietnia Dziak A.: Leczenie bólów krzyża. Rehabilitacja Medyczna 2002; 6(1). 19. Ćwirlej A., Ćwirlej A., Maciejczak A.: Efekty masażu leczniczego w terapii bólów kręgosłupa. Przegląd Medyczny UR 2007; (3): Kassolik K., Nowak B., Andrzejewski W.: Masaż medyczny jako jeden ze sposobów leczenia zespołu bólowego dolnego odcinka kręgosłupa. Polska Medycyna Rodzinna, 2000; 2(4). 21. Kasperczyk T., Magiera L.: Segmentarny masaż leczniczy. Biostyl, Kraków Pruszyński M, Straburzyńska-Lupa A.: Przeciwbólowy wpływ prądów małej i średniej częstotliwości w wybranych jednostkach chorobowych w świetle własnych badań. Balneologia Polska 1998; 40: Adamek M, Sieroń A, Cieślar G, Żmudziński J.: Laseroterapia jako skuteczna metoda leczenia zespołów przeciążeniowych narządu ruchu. Balneologia Polska 1992; 1-4: Janiszewski M., Bittner-Czapińska E.: Ocena usprawniania pacjentów geriatrycznych w skojarzeniu z laseroterapią i magnetoterapią. Postępy Rehabilitacji 1998; 4: Rąpała A, Rąpała K, Lachowicz W, Łukawski S.: Ocena kliniczna metody McKenzie w chorobie dyskowej w materiale Kliniki Ortopedii CMKP w Otwocku. Ortopedia Traumatologa Rehabilitacja 2004; 6(2): Lisiński P., Wielogórka E.: Estimation of twenty days treatment of neck pain by McKenzie method. Chirurgia Narządów Ruchu Ortopedia Polska 2005; 70(30): Guzy G., Frańczuk B. Skuteczność metody McKenziego w zakresie ustawienia głowy oraz ruchomości odcinka szyjnego u osób z szyjnym zespołem zaburzeń strukturalnych. J Orthop. Trauma. Surg. Rel. Res. 2010; 1(17):

THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS WITH PAIN IN LUMBOSACRAL SPINE AND AN ASSESSMENT OF THEIR ANALGESIC EFFECTIVENESS

THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS WITH PAIN IN LUMBOSACRAL SPINE AND AN ASSESSMENT OF THEIR ANALGESIC EFFECTIVENESS NAJCZĘŚCIEJ STOSOWANE ZABIEGI FIZYKALNE U PACJENTÓW Z DOLEGLIWOŚCIAMI BÓLOWYMI ODCINKA L-S KRĘGOSŁUPA WRAZ Z OCENĄ ICH SKUTECZNOŚCI W DZIAŁANIU PRZECIWBÓLOWYM THE MOST FREQUENT PHYSICAL MODALITIES IN PATIENTS

Bardziej szczegółowo

Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica

Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica Słowa kluczowe: rehabilitacja uzdrowiskowa, dysfunkcje narządu ruchu, ból, jakość życia Zdrowie na podstawie definicji prezentowanej, przez WHO oznacza całkowity brak

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku

Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Klinika Rehabilitacji Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku z Ośrodkiem Wczesnej Pomocy Dzieciom Upośledzonym "Dać Szansę" ul. Waszyngtona

Bardziej szczegółowo

Pracownia Terapii Manualnej i Masażu Wyższej Szkoły Edukacji i Terapii, Poznań 2

Pracownia Terapii Manualnej i Masażu Wyższej Szkoły Edukacji i Terapii, Poznań 2 Michał Cieślak 1, Marcin Wytrążek 2 1 Wyższa Szkoła Edukacji i Terapii, Poznań 1 College of Education and Therapy, Poznań 2 Pracownia Terapii Manualnej i Masażu Wyższej Szkoły Edukacji i Terapii, Poznań

Bardziej szczegółowo

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007 W Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej ABC medic Praktyka Grupowa Lekarzy Rodzinnych w Zielonej Górze w okresie od 04.05.2007-15.11.2007 została przeprowadzona ocena efektów klinicznych u pacjentów

Bardziej szczegółowo

Skuteczność peloidoterapii, kinezyterapii i pola magnetycznego niskiej częstotliwości w leczeniu objawów dyskopatii lędźwiowej

Skuteczność peloidoterapii, kinezyterapii i pola magnetycznego niskiej częstotliwości w leczeniu objawów dyskopatii lędźwiowej Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Klinika Rehabilitacji Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku z Ośrodkiem Wczesnej Pomocy Dzieciom Upośledzonym "Dać Szansę" ul. Waszyngtona

Bardziej szczegółowo

Wpływ ćwiczeń leczniczych na wskaźniki jakości życia u pacjentów z bólem dolnego odcinka kręgosłupa

Wpływ ćwiczeń leczniczych na wskaźniki jakości życia u pacjentów z bólem dolnego odcinka kręgosłupa Wydawnictwo UR 1 ISSN 173-3 Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego Rzeszów 1, 1, 66 7 Tetiana Bojczuk 1, Grzegorz Przysada 1,, Łukasz Strzępek Wpływ ćwiczeń leczniczych na wskaźniki jakości życia

Bardziej szczegółowo

Efekty masażu leczniczego w terapii bólów kręgosłupa

Efekty masażu leczniczego w terapii bólów kręgosłupa Wydawnictwo UR 2007 ISSN 1730-3524 Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego Rzeszów 2007, 3, 253 257 Andrzej Ćwirlej, Agnieszka Ćwirlej, Andrzej Maciejczak Efekty masażu leczniczego w terapii bólów

Bardziej szczegółowo

M1_W04 M1_W10 K_W 01 M1_W01 M1_W02 M1_W10 K_W 02 M1_W05 M1_W03 K_W 03 M1_W08 M1_W11, M1_W12 M1_W01 M1_W02 M1_W03 M1_W07 M1_W10 M1_W01 M1_W07 M1_W10

M1_W04 M1_W10 K_W 01 M1_W01 M1_W02 M1_W10 K_W 02 M1_W05 M1_W03 K_W 03 M1_W08 M1_W11, M1_W12 M1_W01 M1_W02 M1_W03 M1_W07 M1_W10 M1_W01 M1_W07 M1_W10 TABELA ODNIESIENIA EFEKTÓW KIERUNKOWYCH DO EFEKTÓW OBSZAROWYCH KIERUNEK FIZJOTERAPIA POZIOM KSZTAŁCENIA - studia i stopnia PROFIL KSZTAŁCENIA - praktyczny OBSZAR KSZTAŁCENIA - obszar nauk medycznych, nauk

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTECZNOŚCI ĆWICZEŃ W PROFILAKTYCE DOLEGLIWOŚCI BÓLOWYCH DOLNEGO ODCINKA KRĘGOSŁUPA U OSÓB WYKONUJĄCYCH PRACĘ SIEDZĄCĄ

OCENA SKUTECZNOŚCI ĆWICZEŃ W PROFILAKTYCE DOLEGLIWOŚCI BÓLOWYCH DOLNEGO ODCINKA KRĘGOSŁUPA U OSÓB WYKONUJĄCYCH PRACĘ SIEDZĄCĄ OCENA SKUTECZNOŚCI ĆWICZEŃ W PROFILAKTYCE DOLEGLIWOŚCI BÓLOWYCH DOLNEGO ODCINKA KRĘGOSŁUPA U OSÓB WYKONUJĄCYCH PRACĘ SIEDZĄCĄ EVALUATION OF THE EFFECTIVENESS OF FOR THE PREVENTION OF LOW BACK PAIN IN PEOPLE

Bardziej szczegółowo

Program praktyk zawodowych dla kierunku: Fizjoterapia ( studia stacjonarne i niestacjonarne)

Program praktyk zawodowych dla kierunku: Fizjoterapia ( studia stacjonarne i niestacjonarne) Wyższa Szkoła Mazowiecka w Warszawie Wydział Nauk Medycznych Program praktyk zawodowych dla kierunku: Fizjoterapia ( studia stacjonarne i niestacjonarne) Student studiów pierwszego stopnia (licencjat)

Bardziej szczegółowo

Wpływ rehabilitacji na zmianę ruchomości kręgosłupa oraz subiektywnego odczuwania bólu u chorych z zespołem bólowym w odcinku lędźwiowym

Wpływ rehabilitacji na zmianę ruchomości kręgosłupa oraz subiektywnego odczuwania bólu u chorych z zespołem bólowym w odcinku lędźwiowym Wydawnictwo UR 007 Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego ISSN 70-4 Rzeszów 008,, 4 Agnieszka Depa, Andżelina Wolan, Grzegorz Przysada PRACE ORYGINALNE Wpływ rehabilitacji na zmianę ruchomości kręgosłupa

Bardziej szczegółowo

ZESPOŁY BÓLOWE ODCINKA LĘDŹWIOWO-KRZYŻOWEGO KRĘGOSŁUPA

ZESPOŁY BÓLOWE ODCINKA LĘDŹWIOWO-KRZYŻOWEGO KRĘGOSŁUPA ZESPOŁY BÓLOWE ODCINKA LĘDŹWIOWO-KRZYŻOWEGO KRĘGOSŁUPA Anna Wójcik, Beata Martowicz Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu Streszczenie Styl życia i zachowania zdrowotne determinują w największym

Bardziej szczegółowo

Alf Nachemson (1995)

Alf Nachemson (1995) Alf Nachemson (1995) Schorzenia kręgosłupa w krajach o rozwiniętej opiece socjalnej, mogą doprowadzić je do bankructwa PTO 2 PTO 130 Sztuczny nucleus pulposus PTO 5 Implanty stosowane w leczeniu zmian

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

wykłady 5, ćwiczenia - 15 wykłady 5, ćwiczenia - 15 Nakład pracy studenta bilans punktów ECTS Obciążenie studenta

wykłady 5, ćwiczenia - 15 wykłady 5, ćwiczenia - 15 Nakład pracy studenta bilans punktów ECTS Obciążenie studenta Lp. Element Opis 1 Nazwa 2 Typ Podstawy fizjoterapii klinicznej w chorobach wieloukładowych w obrębie narządu ruchu obowiązkowy 3 Instytut Nauk o Zdrowiu 4 Kod PPWSZ F-P_20 Kierunek, kierunek: Fizjoterapia

Bardziej szczegółowo

lat deklarowało silny stopień nasilenia bólu. W RZS 51% respondentów chorujących powyżej 10 lat oceniało ból na poziomie silnym.

lat deklarowało silny stopień nasilenia bólu. W RZS 51% respondentów chorujących powyżej 10 lat oceniało ból na poziomie silnym. I. STRESZCZENIE Głównym celem pracy była analiza porównawcza jakości życia i stanu fizycznego pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów z grupą chorych z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Badania przeprowadzono

Bardziej szczegółowo

Problem rehabilitacji pacjentów z przewlekłym bólem dolnego odcinka kręgosłupa

Problem rehabilitacji pacjentów z przewlekłym bólem dolnego odcinka kręgosłupa Wydawnictwo UR 2007 Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego ISSN 1730-3524 Rzeszów 2007, 4, 355 359 Agnieszka Ćwirlej, Elżbieta Domka-Jopek, Katarzyna Walicka-Cupryś, Anna Wilmowska-Pietruszyńska

Bardziej szczegółowo

Michał Dwornik 1, Aleksandra Marek 2, Aleksander Kłosiewicz 2, Katarzyna Wasiak 1, Maria Kłoda 1,3, Anna Koseska 4, Bartosz Kaczyński 5

Michał Dwornik 1, Aleksandra Marek 2, Aleksander Kłosiewicz 2, Katarzyna Wasiak 1, Maria Kłoda 1,3, Anna Koseska 4, Bartosz Kaczyński 5 Michał Dwornik 1, Aleksandra Marek 2, Aleksander Kłosiewicz 2, Katarzyna Wasiak 1, Maria Kłoda 1,3, Anna Koseska 4, Bartosz Kaczyński 5 Ocena zmian napięcia mięśniowego po zabiegach trakcji manualnej u

Bardziej szczegółowo

Wpływ kompleksowej fizjoterapii na stan funkcjonalny pacjentek z dolegliwościami bólowymi odcinka szyjnego kręgosłupa

Wpływ kompleksowej fizjoterapii na stan funkcjonalny pacjentek z dolegliwościami bólowymi odcinka szyjnego kręgosłupa Mikołajczyk Hygeia Public E Health i wsp. Wpływ 1, 8(1): kompleksowej 7-79 fizjoterapii na stan funkcjonalny pacjentek z dolegliwościami bólowymi... 7 Wpływ kompleksowej fizjoterapii na stan funkcjonalny

Bardziej szczegółowo

Jolanta Kujawa 1, Michał Dwornik 2. Zakład Rehabilitacji Oddziału Fizjoterapii II WL, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Jolanta Kujawa 1, Michał Dwornik 2. Zakład Rehabilitacji Oddziału Fizjoterapii II WL, Warszawski Uniwersytet Medyczny Jolanta Kujawa 1, Michał Dwornik 2 Ocena porównawcza skuteczności metody neuromobilizacji i tradycyjnego postępowania fizjoterapeutycznego u chorych z zespołem bólowym części lędźwiowo-krzyżowej kręgosłupa

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE MD-SHOULDER W LECZENIU ZESPOŁU CIEŚNI PODBARKOWEJ

ZASTOSOWANIE MD-SHOULDER W LECZENIU ZESPOŁU CIEŚNI PODBARKOWEJ Dolegliwości bólowe w obrębie obręczy barkowej to problem, który dotyczy coraz większej liczby osób, niestety coraz młodszych. Dawniej typowym pacjentem zgłaszającym się z bólem barku była osoba starsza,

Bardziej szczegółowo

FIZJOTERAPIA OGÓLNA 1. Informacje o przedmiocie (zaj ciach), jednostce koordynuj cej przedmiot, osobie prowadz cej Cel zaj

FIZJOTERAPIA OGÓLNA 1. Informacje o przedmiocie (zaj ciach), jednostce koordynuj cej przedmiot, osobie prowadz cej Cel zaj FIZJOTERAPIA OGÓLNA 1. Informacje o przedmiocie (zajęciach), jednostce koordynującej przedmiot, osobie prowadzącej 1.1. Nazwa przedmiotu (zajęć): Fizjoterapia ogólna 1.2.Forma przedmiotu: Wykłady, ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Terapia manualna. udział w ćwiczeniach. konsultacje 1*2 h - 47 h 47 h Bilans nakładu pracy studenta: RAZEM: przygotowanie do 10 h. ćwiczeń.

Terapia manualna. udział w ćwiczeniach. konsultacje 1*2 h - 47 h 47 h Bilans nakładu pracy studenta: RAZEM: przygotowanie do 10 h. ćwiczeń. Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające / wymagania wstępne: Nazwa modułu (przedmiot lub grupa przedmiotów): Koordynator, osoby

Bardziej szczegółowo

1. Polska szkoła rehabilitacji. Ogólnoustrojowe konsekwencje bezruchu po urazach ośrodkowego układu nerwowego, udarach i urazach wielonarządowych

1. Polska szkoła rehabilitacji. Ogólnoustrojowe konsekwencje bezruchu po urazach ośrodkowego układu nerwowego, udarach i urazach wielonarządowych Wykłady: 1. Polska szkoła rehabilitacji. Ogólnoustrojowe konsekwencje bezruchu po urazach ośrodkowego układu nerwowego, udarach i urazach wielonarządowych - przeglądowa historia rehabilitacji na świecie

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Podstawy klinicznej w psychiatrii

Bardziej szczegółowo

Podstaw y rehabilitacji dla studentów m edycyny

Podstaw y rehabilitacji dla studentów m edycyny Podstaw y rehabilitacji dla studentów m edycyny Redakcja naukowa prof. dr hab. n. k. f. Zdzisława Wrzosek dr n. med. Janusz Bolanowski Warszawa Wydawnictwo Lekarskie PZWL Spis treści Wstęp - Zdzisława

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych seminaria 2012-2013 Promotor Dr hab. med. prof. nadzw. Zbigniew Deskur

Tematy prac dyplomowych seminaria 2012-2013 Promotor Dr hab. med. prof. nadzw. Zbigniew Deskur Promotor Dr hab. med. prof. nadzw. Zbigniew Deskur 1. Ocena wpływu fizjoterapii (kinezyterapii, fizykoterapii) na stan zdrowia osób z chorobami układu oddechowego (np. astmy). 2. Ocena wpływu fizjoterapii

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa rehabilitacja medyczna a stopień upośledzenia aktywności funkcjonalnej pacjentów z zespołem bólowym dolnego odcinka kręgosłupa

Kompleksowa rehabilitacja medyczna a stopień upośledzenia aktywności funkcjonalnej pacjentów z zespołem bólowym dolnego odcinka kręgosłupa PRACE ORYGINALNE ORIGINAL PAPERS Bartosz TRYBULEC Małgorzata TUREK Kompleksowa rehabilitacja medyczna a stopień upośledzenia aktywności funkcjonalnej pacjentów z zespołem bólowym dolnego odcinka kręgosłupa

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE WYDZIAŁ NAUK O ZDROWIU PRACA DOKTORSKA STRESZCZENIE

UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE WYDZIAŁ NAUK O ZDROWIU PRACA DOKTORSKA STRESZCZENIE UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE WYDZIAŁ NAUK O ZDROWIU PRACA DOKTORSKA STRESZCZENIE ZASTOSOWANIE KINESIOTAPINGU W LECZENIU BÓLU I DYSFUNKCJI BARKU U OSÓB PO PRZEBYTYM UDARZE MÓZGU Anna Kręgiel PROMOTOR

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE WYDZIAŁ REHABILITACJI KIERUNEK FIZJOTERAPIA studia II stopnia DZIENNIK PRAKTYK STUDENCKICH - Imię i nazwisko studenta Nr albumu CELE KSZTAŁCENIA

Bardziej szczegółowo

REHABILITACJA ZDALNIE NADZOROWANA U PACJENTÓW ZE ZMIANAMI ZWYRODNIENIOWYMI STAWU BIODROWEGO

REHABILITACJA ZDALNIE NADZOROWANA U PACJENTÓW ZE ZMIANAMI ZWYRODNIENIOWYMI STAWU BIODROWEGO Anna Czyżewska, Wojciech Glinkowski REHABILITACJA ZDALNIE NADZOROWANA U PACJENTÓW ZE ZMIANAMI ZWYRODNIENIOWYMI STAWU BIODROWEGO Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu, Centrum Doskonałości

Bardziej szczegółowo

I nforma c j e ogólne. Balneologia i leczenie uzdrowiskowe. Nie dotyczy. Dr hab. n. zdr. Anna Lubkowska

I nforma c j e ogólne. Balneologia i leczenie uzdrowiskowe. Nie dotyczy. Dr hab. n. zdr. Anna Lubkowska YL AB U MODUŁ U (PRZDMIOTU) I nforma c j e ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów pecjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Balneologia i leczenie uzdrowiskowe

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE WYDZIAŁ REHABILITACJI KIERUNEK FIZJOTERAPIA studia II stopnia DZIENNIK PRAKTYK STUDENCKICH Imię i nazwisko studenta Nr albumu 1 CELE KSZTAŁCENIA

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w dysfunkcji

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Wybrane metody fizjoterapii z zakresu mechanoterapii. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów

SYLABUS. Wybrane metody fizjoterapii z zakresu mechanoterapii. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Załącznik nr 2 do Zarządzenia Rektora UR Nr 4/2012 z dnia 20.01.2012r. SYLABUS Nazwa przedmiotu Wybrane metody fizjoterapii z zakresu mechanoterapii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny,

Bardziej szczegółowo

JAK CHRONIĆ SWÓJ KRĘGOSŁUP

JAK CHRONIĆ SWÓJ KRĘGOSŁUP JERZY STODOLNY JOANNA STODOLNA-TUKENDORF JAK CHRONIĆ SWÓJ KRĘGOSŁUP ------------------------ PORADNIK DLA K A Ż D E G O --------- sk NATURA WYDAWNICTWO NATURA POPULARNEGO PORADNIKA dr n. med. Jerzy Stodolny

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Błecha Specjalistyczny gabinet lekarski rehabilitacji i chorób wewnętrznych w Żywcu.

Krzysztof Błecha Specjalistyczny gabinet lekarski rehabilitacji i chorób wewnętrznych w Żywcu. Krzysztof Błecha Specjalistyczny gabinet lekarski rehabilitacji i chorób wewnętrznych w Żywcu. Dyslordoza szyjna a zaburzenia neurowegetatywne Dyslordoza of neck and neurovegetative disorders Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 5 1 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Białej Podlaskiej Instytut Pielęgniarstwa Higher State Vocational School

Bardziej szczegółowo

Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające / wymagania

Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające / wymagania Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające / wymagania wstępne: Nazwa modułu (przedmiot lub grupa przedmiotów): Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

Zamojskie Studia i Materiały ZAMOŚĆ 2012

Zamojskie Studia i Materiały ZAMOŚĆ 2012 Zamojskie Studia i Materiały ZAMOŚĆ 2012 Rok wyd. XIV, zeszyt 1(35) Fizjoterapia Rafał Sapuła 1,2,3, Iwona Głowacka 4, Andrzej Lesiak 1, Wiesław Siwek 1, Krzysztof Mataczyński 1,5 1 Katedra Fizjoterapii

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH Student w ramach realizacji praktyki klinicznej w danej specjalizacji dostępnej w wybranej placówce medycznej, powinien odbywać ją w

Bardziej szczegółowo

Metoda Mc Kenzie Mechanical Diagnosis and Therapy

Metoda Mc Kenzie Mechanical Diagnosis and Therapy Metoda Mc Kenzie Mechanical Diagnosis and Therapy Metoda ta zawiera część diagnostyczną i terapeutyczną. Badanie: Przed podjęciem leczenia u pacjenta przeprowadza się dokładny wywiad dotyczący: - ewentualnych

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W ROKU AKADEMICKIM 2015 /2018

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W ROKU AKADEMICKIM 2015 /2018 Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W ROKU AKADEMICKIM 2015 /2018 Jednostka Organizacyjna: Katedra Fizjoterapii Zakład Kinezjologii Kierunek: Fizjoterapia Rodzaj studiów i profil

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY FIZJOTERAPII I MASAŻ LECZNICZY

PODSTAWY FIZJOTERAPII I MASAŻ LECZNICZY PODSTAWY FIZJOTERAPII I MASAŻ LECZNICZY 1. Informacje o przedmiocie (zajęciach), jednostce koordynującej przedmiot, osobie prowadzącej. 1.1. Nazwa przedmiotu (zajęć): Podstawy fizjoterapii i masaż leczniczy

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Pierwszy

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Pierwszy YL AB U MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów pecjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Diagnostyka funkcjonalna i programowanie

Bardziej szczegółowo

Program Studenckiej Praktyki Zawodowej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Pile Kierunek Fizjoterapia

Program Studenckiej Praktyki Zawodowej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Pile Kierunek Fizjoterapia Program Studenckiej Praktyki Zawodowej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Pile Kierunek Fizjoterapia OBOWIĄZUJE OD 19.03.2010r. 1. Określenie rodzaju i czasu trwania praktyki: PO II semestrze -międzysemestralna

Bardziej szczegółowo

Standard kwalifikacji w zawodzie fizjoterapeuty

Standard kwalifikacji w zawodzie fizjoterapeuty Wojciech Kiebzak 1,2, Jan Szczegielniak 3,4,5, Michał Butkiewicz 6, Michał Dwornik 7, Bogusław Frańczuk 2, Małgorzata Starczyńska 2, Zbigniew Śliwiński 2,8 Standard kwalifikacji w zawodzie fizjoterapeuty

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2017 (skrajne daty) Wykł. Ćw. Konw. Lab. Sem. ZP Prakt. GN Liczba pkt ECTS - - - 40 - - - 20 2

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2017 (skrajne daty) Wykł. Ćw. Konw. Lab. Sem. ZP Prakt. GN Liczba pkt ECTS - - - 40 - - - 20 2 SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2017 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Wybrane metody fizjoterapii z zakresu mechanoterapii Kod przedmiotu/

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu TERAPIA MANUALNA Kod przedmiotu

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w chorobach

Bardziej szczegółowo

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok III semestr V

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok III semestr V TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA rok III semestr V PIELĘGNIARSTWO GERIATRYCZNE (80 godzin) (Oddział geriatrii) 1. Zasady i specyfika komunikowania się z osobą

Bardziej szczegółowo

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami technik masażysta 322[12]

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami technik masażysta 322[12] Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami technik masażysta 322[12] Zadanie egzaminacyjne Do gabinetu masażu w zakładzie opieki zdrowotnej zgłosiła się pacjentka ze skierowaniem

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta WydziałZdrowia i Nauk Medycznych obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Kierunek studiów: Fizjoterapia Forma

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Podstawy klinicznej w ortopedii

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Anna Marchewka Kraków, 22.02.2016 Katedra Rehabilitacji Klinicznej Wydział Rehabilitacji Ruchowej AWF w Krakowie

Prof. dr hab. Anna Marchewka Kraków, 22.02.2016 Katedra Rehabilitacji Klinicznej Wydział Rehabilitacji Ruchowej AWF w Krakowie Prof. dr hab. Anna Marchewka Kraków, 22.02.2016 Katedra Rehabilitacji Klinicznej Wydział Rehabilitacji Ruchowej AWF w Krakowie Ocena rozprawy doktorskiej Pana mgr Tomasza Maickiego zatytułowanej: Porównanie

Bardziej szczegółowo

I nforma c j e ogólne. Ergonomia. Nie dotyczy. Wykłady 40 godz. Dr hab. n. zdr. Anna Lubkowska

I nforma c j e ogólne. Ergonomia. Nie dotyczy. Wykłady 40 godz. Dr hab. n. zdr. Anna Lubkowska S YL AB US MODUŁ U (PRZDMIOTU) I nforma c j e ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu rgonomia Przedmiot do wyboru

Bardziej szczegółowo

Publikacje: Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A.

Publikacje: Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A. Publikacje: 1. Ćwirlej A., Kwolek A., Styl życia i poziom wiedzy mieszkańców dużego miasta w kontekście profilaktyki zdrowotnej. Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2003, 3, 253-259. 2. Ćwirlej

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu WydziałZdrowia i Nauk Medycznych obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Kierunek studiów: Fizjoterapia

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie do samodzielnej pracy z pacjentem masaż w dyskopatii jako jedna z metod neurorehabilitacji

Przygotowanie do samodzielnej pracy z pacjentem masaż w dyskopatii jako jedna z metod neurorehabilitacji Przygotowanie do samodzielnej pracy z pacjentem masaż w dyskopatii jako jedna z metod neurorehabilitacji Czym jest dyskopatia? Jest to szerokie pojęcie obejmujące schorzenia krążka międzykręgowego. W większości

Bardziej szczegółowo

Instytut Ochrony Zdrowia Zakład Fizjoterapii. doc. dr Ewa Kamińska. E mail: sportiva@interia.pl

Instytut Ochrony Zdrowia Zakład Fizjoterapii. doc. dr Ewa Kamińska. E mail: sportiva@interia.pl Kod przedmiotu: PLPILA02-IOZFIZ-L-5s12-2013 Pozycja planu: D12 1. INFORMACJE O PRZEDMIOCIE A. Podstawowe dane 1 Nazwa przedmiotu Praktyka w zakresie fizjoterapii klinicznej I 2 Kierunek studiów Fizjoterapia

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 177/2012 z dnia 10 sierpnia 2012 o projekcie programu Rehabilitacja pacjentów ze schorzeniami narządu ruchu mieszkańców

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO im. JERZEGO KUKUCZKI w KATOWICACH WYDZIAŁ FIZJOTERAPII KIERUNEK FIZJOTERAPIA pięcioletnie studia magisterski

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO im. JERZEGO KUKUCZKI w KATOWICACH WYDZIAŁ FIZJOTERAPII KIERUNEK FIZJOTERAPIA pięcioletnie studia magisterski Profil kształcenia: ogólno akademicki KOD: B8 AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO im. JERZEGO KUKUCZKI w KATOWICACH WYDZIAŁ FIZJOTERAPII KIERUNEK FIZJOTERAPIA pięcioletnie studia magisterski PRZEDMIOT: Fizjoterapia

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE Wydział Rehabilitacji KIERUNEK FIZJOTERAPIA studia I stopnia DZIENNIK PRAKTYK STUDENCKICH Imię i nazwisko studenta..... Nr albumu 1 CELE Student

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS. Nazwa przedmiotu MASAŻ LECZNICZY

WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS. Nazwa przedmiotu MASAŻ LECZNICZY PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu MASAŻ LECZNICZY Kod przedmiotu

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty) Podstawy fizjoterapii klinicznej w neurologii

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty) Podstawy fizjoterapii klinicznej w neurologii SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016-2019 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Podstawy fizjoterapii klinicznej w neurologii Kod przedmiotu/ modułu*

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk o Zdrowiu KATOWICE

Wydział Nauk o Zdrowiu KATOWICE Wydział Nauk o Zdrowiu 6.12.2014 KATOWICE syndrome - zespół słabości, zespół wątłości, zespół kruchości, zespół wyczerpania rezerw. Zespół geriatryczny, charakteryzujący się zmniejszeniem rezerw i odporności

Bardziej szczegółowo

Instytut Ochrony Zdrowia Zakład Fizjoterapii. doc. dr Ewa Kamińska. E mail: sportiva@interia.pl

Instytut Ochrony Zdrowia Zakład Fizjoterapii. doc. dr Ewa Kamińska. E mail: sportiva@interia.pl Kod przedmiotu: PLPILA02-IOZFIZ-L-6s13-2013N Pozycja planu: D13 1. INFORMACJE O PRZEDMIOCIE A. Podstawowe dane 1 Nazwa przedmiotu Praktyka w zakresie fizjoterapii klinicznej II 2 Kierunek studiów Fizjoterapia

Bardziej szczegółowo

This copy is for personal use only - distribution prohibited.

This copy is for personal use only - distribution prohibited. Kwart.Ortop. 2012, 4, str.600,issn 2083-8697 OCENA SKUTECZNOŚCI TERAPEUTYCZNEJ GŁĘBOKIEJ STYMULACJI ELEKTROMAGNETYCZNEJ U PACJENTÓW Z PRZEWLEKŁYMI ZESPOŁAMI BÓLOWYMI KRĘGOSŁUPA LĘDŹWIOWO - KRZYŻOWEGO DONIESIENIE

Bardziej szczegółowo

Rozwój rehabilitacji medycznej i fizjoterapii

Rozwój rehabilitacji medycznej i fizjoterapii Rozwój rehabilitacji medycznej i fizjoterapii prof. nzw. dr hab. n. med. Zbigniew Śliwioski konsultant krajowy w dziedzinie fizjoterapii Do roku 2050 populacja ludzi w wieku 60+ będzie stanowić 22% wszystkich

Bardziej szczegółowo

5 ECTS F-2-K-MF-01 Forma studiów /liczba godzin studia /liczba punktów ECTS: stacjonarne w/ćw

5 ECTS F-2-K-MF-01 Forma studiów /liczba godzin studia /liczba punktów ECTS: stacjonarne w/ćw Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające / wymagania wstępne: Nazwa modułu (przedmiot lub grupa przedmiotów): Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

Jakość życia pacjentów z zespołem bólowym odcinka lędźwiowego kręgosłupa po zastosowaniu leczenia sanatoryjnego doniesienia wstępne

Jakość życia pacjentów z zespołem bólowym odcinka lędźwiowego kręgosłupa po zastosowaniu leczenia sanatoryjnego doniesienia wstępne prace ORYGINALNE Piel. Zdr. Publ. 2014, 4, 1, 19 25 ISSN 2082-9876 Copyright by Wroclaw Medical University Anna Antczak 1, Beata Haor 2, Mariola Głowacka 3 Monika Biercewicz 4 Jakość życia pacjentów z

Bardziej szczegółowo

* Ocena umiejętności: samodzielnego praktycznego wprowadzania w życie zdobytej wiedzy.

* Ocena umiejętności: samodzielnego praktycznego wprowadzania w życie zdobytej wiedzy. Opis przedmiotu (sylabus ) na rok akademicki 2011/2012 MEDYCYNA FIZYKALNA I BALNEOKLIMATOLOGIA Zakład Rehabilitacji Oddział Fizjoterapii II WL p.o. Kierownika Zakładu: dr n med. Dariusz Białoszewski Odpowiedzialny

Bardziej szczegółowo

Podstawy fizjoterapii klinicznej w chirurgii i intensywnej terapii kształcenia

Podstawy fizjoterapii klinicznej w chirurgii i intensywnej terapii kształcenia Lp. Element Opis 1 Nazwa Podstawy fizjoterapii klinicznej w chirurgii i intensywnej terapii 2 Typ obowiązkowy 3 Instytut Nauk o Zdrowiu 4 Kod PPWSZ F- P_24 Kierunek, kierunek: Fizjoterapia 5 specjalność,

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W cyklu kształcenia

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W cyklu kształcenia Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W cyklu kształcenia 2015-2018 Jednostka Organizacyjna: Katedra Fizjoterapii, Zakład Fizjoterapii Klinicznej i Praktyk Zawodowych Kierunek: Fizjoterapia

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OFERTA DLA FIRM

KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OFERTA DLA FIRM KOMPLEKSOWA REHABILITACJA OFERTA DLA FIRM Zdrowy pracownik, to wydajny pracownik. VERIDIS PREZENTUJE - OFERTA DLA FIRM Ci, którzy myślą, że nie mają czasu na ćwiczenia fizyczne, będą musieli wcześniej

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski Lekarski I (licencjackie)

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski Lekarski I (licencjackie) SYLABUS Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: Specjalności: Poziom studiów: Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Rehabilitacja Kod modułu LK.3.E.022 II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym

Bardziej szczegółowo

KARTA MODUŁU (PRZEDMIOTU) Strona 1 z 5. 1.Nazwa modułu Fizjoterapia w chorobach narządów wewnętrznych: Geriatria

KARTA MODUŁU (PRZEDMIOTU) Strona 1 z 5. 1.Nazwa modułu Fizjoterapia w chorobach narządów wewnętrznych: Geriatria KARTA MODUŁU (PRZEDMIOTU) 1.Nazwa modułu Fizjoterapia w chorobach narządów wewnętrznych: Geriatria 2. Kod modułu 23-CHW 3. Karta modułu ważna od roku akademickiego 213214 4. Wydział Wydział Opieki Zdrowotnej

Bardziej szczegółowo

Katalog usług AZ MED Sp. z o.o.

Katalog usług AZ MED Sp. z o.o. Katalog usług AZ MED Sp. z o.o. Oferujemy leczenie bólu bez względu na jego pochodzenie i przyczyny AZ MED Informacje ogólne W zakresie działaności AZ MED Sp. z o.o. działają poradnie: leczenia bólu (neurologia,ortopedia

Bardziej szczegółowo

This copy is for personal use only - distribution prohibited.

This copy is for personal use only - distribution prohibited. Kwart. Ortop. 20, 4, str. 34, ISSN 2083-8697 - - - - - REHABILITACJA STAWU BIODROWEGO I KOLANOWEGO, FINANSOWANA PRZEZ NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA W LATACH 2009 200 REHABILITATION OF THE HIP AND KNEE JOINTS

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE FIZJOTERAPII W LECZENIU CHORÓB USZU, NOSA, GARDŁA I KRTANI

ZASTOSOWANIE FIZJOTERAPII W LECZENIU CHORÓB USZU, NOSA, GARDŁA I KRTANI Nowiny Lekarskie 2012, 81, 5, 435 439 BEATA PUCHER 1, KATARZYNA JOŃCZYK-POTOCZNA 2, JUSTYNA MĄCZYŃSKA 3, JAROSŁAW SZYDŁOWSKI 1, EWA GAJEWSKA 4 ZASTOSOWANIE FIZJOTERAPII W LECZENIU CHORÓB USZU, NOSA, GARDŁA

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja badań medycznych według EBM (medycyny opartej na dowodach naukowych) poziomy wiarygodności... 613 Wykaz skrótów... 613

Ewaluacja badań medycznych według EBM (medycyny opartej na dowodach naukowych) poziomy wiarygodności... 613 Wykaz skrótów... 613 IX 1. MECHANIZMY POWSTAWANIA BÓLU Jerzy Wordliczek, Jan Dobrogowski... 1 Patomechanizm bólu ostrego... 3 Patomechanizm bólu przewlekłego... 9 Ból neuropatyczny... 10 Ośrodkowa sensytyzacja... 15 2. METODY

Bardziej szczegółowo

SYLABUS CYKL KSZTAŁCENIA Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów. Fizjoterapia Studia I stopnia Niestacjonarne

SYLABUS CYKL KSZTAŁCENIA Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów. Fizjoterapia Studia I stopnia Niestacjonarne SYLABUS CYKL KSZTAŁCENIA 2014-2017 Nazwa przedmiotu Praktyka z Kinezyterapii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Instytut Fizjoterapii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma

Bardziej szczegółowo

Jednostka realizująca przedmiot - Katedra Rehabilitacji, Wydział Nauk Medycznych, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Jednostka realizująca przedmiot - Katedra Rehabilitacji, Wydział Nauk Medycznych, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie KIERUNEK LEKARSKI Przedmiot Rehabilitacja Rok studiów/semestr - IV, semestr VII Jednostka realizująca przedmiot - Katedra Rehabilitacji, Wydział Nauk Medycznych, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

SEMINARIA. Fizjoterapia w położnictwie 5. Fizjoterapia w ginekologii 5. Odniesienie do efektów kształcenia dla przedmiotu

SEMINARIA. Fizjoterapia w położnictwie 5. Fizjoterapia w ginekologii 5. Odniesienie do efektów kształcenia dla przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w chorobach narządów wewnętrznych: Ginekologia i Położnictwo dla studentów III ROKU Kierunku: Fizjoterapia- studia I stopnia licencjackie semestry VI, rok akad. 2013-2014 l.p. SEMINARIA

Bardziej szczegółowo

lek. Piotr Morasiewicz

lek. Piotr Morasiewicz lek. Piotr Morasiewicz Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu UM we Wrocławiu Korekcja złożonych zniekształceń okołokolanowych metodą Ilizarowa badania kliniczne i doświadczalne Rozprawa

Bardziej szczegółowo

wykłady - 5; ćwiczenia kliniczne - 20 wykłady - 5; ćwiczenia kliniczne - 20 Nakład pracy studenta bilans punktów ECTS Obciążenie studenta

wykłady - 5; ćwiczenia kliniczne - 20 wykłady - 5; ćwiczenia kliniczne - 20 Nakład pracy studenta bilans punktów ECTS Obciążenie studenta Lp. Element Opis 1 Nazwa modułu 2 Typ modułu Diagnostyka funkcjonalna i programowanie rehabilitacji w chorobach obowiązkowy 3 Instytut Nauk o Zdrowiu Kod 4 PPWSZ-F-2-338-s modułu PPWSZ-F-2-338-n Kierunek,

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski Mateusz Romanowski Wpływ krioterapii ogólnoustrojowej na aktywność choroby i sprawność chorych na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa ROZPRAWA DOKTORSKA Promotor: Dr hab., prof. AWF Anna Straburzyńska-Lupa

Bardziej szczegółowo

- obrzęk po złamaniu kości oraz zwichnięciach i skręceniach stawów, - ostre zapalenie tkanek miękkich okołostawowych (ścięgien, torebki stawowej,

- obrzęk po złamaniu kości oraz zwichnięciach i skręceniach stawów, - ostre zapalenie tkanek miękkich okołostawowych (ścięgien, torebki stawowej, Fizykoterapia jest działem lecznictwa, w którym stosuje się występujące w przyrodzie naturalne czynniki fizyczne, jak czynniki termiczne, promieniowanie Słońca oraz czynniki fizyczne wytworzone przez różnego

Bardziej szczegółowo

I nforma c j e ogólne. Fizjoterapia. Nie dotyczy. Pierwszy/Drugi

I nforma c j e ogólne. Fizjoterapia. Nie dotyczy. Pierwszy/Drugi S YL AB US MODUŁ U (PRZDMIOTU) I nforma c j e ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Fizykoterapia Obowiązkowy Wydział

Bardziej szczegółowo

Terapia manualna tkanek miękkich w zespołach posturalnych odcinka szyjnego i obręczy barkowej

Terapia manualna tkanek miękkich w zespołach posturalnych odcinka szyjnego i obręczy barkowej Terapia manualna tkanek miękkich w zespołach posturalnych odcinka szyjnego i obręczy barkowej Manual therapy in postural syndromes within the neck and shoulder girdle Radosław Szwarocki Wyższa Szkoła Edukacji

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE WYDZIAŁ REHABILITACJI KIERUNEK FIZJOTERAPIA studia I stopnia DZIENNIK PRAKTYK STUDENCKICH Imię i nazwisko studenta Nr albumu CELE Student

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia. Studia Podyplomowe Fizjoterapii i Medycyny Sportowej /nazwa studiów podyplomowych/

Opis efektów kształcenia. Studia Podyplomowe Fizjoterapii i Medycyny Sportowej /nazwa studiów podyplomowych/ Załącznik nr 2 do Uchwała NrAR001-2 - V/2015 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach z dnia 26 maja 2015r.w sprawie zatwierdzenia efektów kształcenia studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Diagnostyka funkcjonalna i programowanie rehabilitacji. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów

SYLABUS. Diagnostyka funkcjonalna i programowanie rehabilitacji. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów SYLABUS Nazwa przedmiotu Diagnostyka funkcjonalna i programowanie rehabilitacji Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

ARCUS. OFERTA DLA FIRM by. Ul. Wysłouchów 51/u2, 30-611 Kraków Telefon 012 654 89 87 Kom 601 95 65 25 www.arcus.strefa.pl

ARCUS. OFERTA DLA FIRM by. Ul. Wysłouchów 51/u2, 30-611 Kraków Telefon 012 654 89 87 Kom 601 95 65 25 www.arcus.strefa.pl OFERTA DLA FIRM by ARCUS 2011r Szanowni Państwo Cieszę się, że mogę zapoznać Państwa z działalnością usługową Firmy ARCUS. Jestem przekonany, że firma posiadając szerokie spektrum usług będzie odpowiednim

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 12/2012 Rektora PWSZ w Koninie z dnia 28 lutego 2012 w sprawie ustalenia wzoru sylabusa PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA

Bardziej szczegółowo

Priorytety w zakresie leczenia bólu w Polsce Posiedzenie Sejmowej Komisji 24 IX 2015 Projekt wystąpienia

Priorytety w zakresie leczenia bólu w Polsce Posiedzenie Sejmowej Komisji 24 IX 2015 Projekt wystąpienia Prof. dr hab. Jan Dobrogowski Prezes Polskiego Towarzystwa Badania Bólu Priorytety w zakresie leczenia bólu w Polsce Posiedzenie Sejmowej Komisji 24 IX 2015 Projekt wystąpienia Ból jest najczęstszym objawem

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁÓW BÓLOWYCH KRĘGOSŁUPA U PERSONELU PIELĘGNIARSKIEGO

PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁÓW BÓLOWYCH KRĘGOSŁUPA U PERSONELU PIELĘGNIARSKIEGO Zarząd Oddziału PTP w Białymstoku PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁÓW BÓLOWYCH KRĘGOSŁUPA U PERSONELU PIELĘGNIARSKIEGO okres realizacji 2014-2016 BIAŁYSTOK 2015 I. INFORMACJE O PROGRAMIE Istotą programu jest

Bardziej szczegółowo

40/30 90/90 5/5 40/50 Suma S:130; N:120 S:45; N:55 Prowadzący mgr Bożena Jenek, mgr Teresa Friediger, mgr Anna Kokot, dr Julian Kilar, dr Piotr

40/30 90/90 5/5 40/50 Suma S:130; N:120 S:45; N:55 Prowadzący mgr Bożena Jenek, mgr Teresa Friediger, mgr Anna Kokot, dr Julian Kilar, dr Piotr SYLABUS MODUŁU KSZTAŁCENIA Lp. Element Opis 1 Nazwa modułu Kinezyterapia 2 Instytut Nauk o Zdrowiu 3 Kod PPWS-F-P-14 4 Kierunek, poziom i profil Fizjoterapia, pierwszy stopień, profil ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

FIZYKOTERAPIA I BIOODNOWA

FIZYKOTERAPIA I BIOODNOWA CENNIK USŁUG Lp. FIZYKOTERAPIA I BIOODNOWA Cena brutto 1 zabiegu 1 Laseroterapia 8 zł 2 Magnetoterapia 8 zł 3 Sollux 6 zł 4 Terapia światłem Lampa Bioptron pro 10 zł 5 Ultradźwięki 8 zł 6 Mikroprądy 6

Bardziej szczegółowo