Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu. Studia Podyplomowe Zarządzanie Bezpieczeństwem i Higieną Pracy. Zarządzanie Jakością

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu. Studia Podyplomowe Zarządzanie Bezpieczeństwem i Higieną Pracy. Zarządzanie Jakością"

Transkrypt

1 Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Studia Podyplomowe Zarządzanie Bezpieczeństwem i Higieną Pracy Zarządzanie Jakością Materiały szkoleniowe opracowane na podstawie wydawnictwa CIOP pt. Nauka o pracy bezpieczeństwo, higiena, ergonomia oraz na podstawie materiałów własnych wykładowców i dostępnej literatury przedmiotu Znaczenie systemów jakości dla przedsiębiorstw Wraz z rozwojem technologii i wytwarzaniem złożonych wyrobów odpowiedzialność za jakość produktów rozkładała się na pojedynczych pracowników uczestniczących w procesie wytwarzania. Stało się to przyczyną wprowadzenia kontroli jakości przed dostarczeniem wyrobu do klienta. Zadaniem kontroli jakości była akceptacja lub odrzucenie wyrobu na podstawie ustalonych kryteriów odbioru. Ale sama kontrola jakości nie określała i nie zapewniała osiągania jakości wyrobu, lecz jedynie stwierdzała zgodność wyrobu z ustalonymi wymaganiami. Dlatego zaczęto pracować nad koncepcją zapewnienia jakości w celu otrzymania wymaganych charakterystyk wyrobów. Genezą powstania a następnie rozwoju systemów zarządzania jakością była konieczność zdobycia zaufania klientów, co do niezawodności wytwarzanych wyrobów oraz zasada odpowiedzialności wytwórców za wyrób zobowiązująca ich do wynagrodzenia strat związanych ze szkodą spowodowaną przez wyrób lub usługę niewłaściwej jakości. Zapewnienie jakości zmniejszyło ryzyko producentów i spowodowało korzyści ekonomiczne oraz handlowe, które z kolei były wynikiem zdobycia i utrzymania zaufania klientów do firmy. Systemy jakości są coraz bardziej popularną i efektywną metodą osiągania wysokich wyników ekonomicznych przedsiębiorstw oraz umacniają ich pozycję na rynku. System jakości powinien być traktowany przede wszystkim jako instrument zarządzania jakością stosowany przez kierownictwo. Zarządzanie jakością i certyfikacja systemów jakości W ciągu ostatnich lat w firmach i instytucjach na całym świecie ogromnie upowszechniły się systemy zarządzania jakością oparte na międzynarodowych normach ISO9000. Są one jednymi z bardzo wielu norm technicznych (standardów) opublikowanych przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO). Seria norm ISO zaczynająca się od 9000 dotyczy systemów jakości w przedsiębiorstwie. Specyficzną cechą tych norm jest to, że dotyczą n i e w y r o b ó w, l e c z p r o c e s u ich produkcji, a konkretnie zapewnienia jakości w trakcie tego procesu. Przeniesienie nacisku z kontroli końcowej wyrobu na kontrolę 1

2 jakości samego procesu produkcyjnego jest dziś powszechnie przyjętym rozwiązaniem w zarządzaniu. Normy ISO9000 dotyczą warunków koniecznych do zapewnienia wysokiej jakości w dowolnym rodzaju produkcji lub usług. Koncepcja norm ISO9000 polega na założeniu, że jakość powinna być osiągana przede wszystkim poprzez zapobieganie wadliwości, a nie usuwanie jej skutków. Popularność norm ISO9000 gwałtownie wzrasta, pomimo iż ich zastosowanie w zdecydowanej większości przypadków nie jest obowiązkowe. Główny mechanizm ich rozprzestrzeniania się polega na żądaniu przez odbiorców, aby ich dostawcy (kooperanci) wprowadzili u siebie system zgodny z ISO9000 w celu osiągnięcia niezawodności dostarczanych produktów. Do najważniejszych z dotychczasowych zasad należą: Wprowadzenie konkretnych, udokumentowanych i powtarzalnych procedur postępowania, umożliwiających lokalizację wad i ich przyczyn. Wszystkie istotne procesy i czynności powinny być zapisane w sposób systematyczny i uporządkowany. Typową formą tego zapisu jest Księga Jakości oraz uzupełniające ją procedury działania. Wszystkie procedury powinny być sformułowane jasno, jednoznacznie i zrozumiale oraz muszą być łatwo dostępne. Położenie głównego nacisku bardziej na zapobieganiu wadliwości niż na wykrywaniu jej występowania. Jednoznaczne określenie odpowiedzialności za zapewnienie jakości na poszczególnych etapach produkcji - ostateczna odpowiedzialność należy do kierownictwa najwyższego szczebla. Systematyczne poddawanie wszystkich elementów systemu jakości auditom (kontrolom) wewnętrznym. Motywowanie pracowników wszystkich szczebli do dobrego wykonywania zadań poprzez uświadamianie znaczenia jakości dla stanu ekonomicznego przedsiębiorstwa. Stworzenie w przedsiębiorstwie systemu jakości opartego na normach serii ISO9000 wydatnie poprawia efektywność jego działania i może stanowić cel sam w sobie, bez ubiegania się o ocenę tego systemu przez kontrahentów. W praktyce jednak, działania służące wprowadzeniu tych norm podejmowane są często na skutek nacisków ze strony odbiorców, istnieje więc konieczność udowodnienia rzeczywistej zgodności z normami. Najlepszą metodą takiego poświadczenia jest uzyskanie certyfikatu wydanego przez niezależną jednostkę. Wybór firmy certyfikującej jest często narzucany przez partnera, gdyż nie wszystkie z tych firm cieszą się jednakową renomą. Na świecie działają dziesiątki firm certyfikujących, ale tylko nieliczne z nich są powszechnie znane i uznawane. Przed ubieganiem się o certyfikację przedsiębiorstwo musi wprowadzić efektywnie działający system jakości zgodny z wybraną normą ISO. Mogą w tym pomóc liczne firmy konsultingowe specjalizujące się w tej dziedzinie. Certyfikat zaświadcza, że system jakości istniejący w przedsiębiorstwie zgodny jest z normą ISO9000. Odbiorca, zawierając umowę z dostawcą, nie musi dokonywać kosztownych 2

3 kontroli jego procesu produkcyjnego, mogąc oprzeć się na certyfikacie uznawanej przez siebie jednostki certyfikującej. Dostawca może prowadzić negocjacje z wieloma kolejnymi kontrahentami powołując się na posiadany certyfikat bez konieczności każdorazowego udowadniania zgodności swojego systemu jakości z odpowiednimi normami. W sposób oczywisty ułatwia to i przyspiesza nawiązywanie kontaktów i zawieranie umów. Obecnie coraz więcej firm uzyskuje certyfikat ISO9000 w celu podniesienia prestiżu firmy i jej pozycji na rynku. Wprowadzenie systemu jakości i jego certyfikacja najczęściej prowadzi też do rzeczywistego poprawienia jakości wyrobów i przez to zmniejszenia strat spowodowanych brakami, uporządkowania i usprawnienia zarządzania, zmobilizowania załogi wokół wspólnego planu, poprawy motywacji i klimatu pracy. Procedura certyfikacji systemu jakości składa się z następujących głównych etapów: wniosku o nadanie certyfikacji - to dokument, który jest podstawowym źródłem informacji o przedsiębiorstwie ubiegającym się o certyfikację własnego systemu jakości, umowy o certyfikację i kalkulacji kosztów, harmonogramu certyfikacji - polega na uzgadnianiu terminów dla przeglądów dokumentacji systemu jakości i terminów przeprowadzania audytu certyfikacyjnego, przeglądu dokumentacji systemu jakości - ma na celu sprawdzenie i zapoznanie się z dokumentacją danego systemu jakości, audytu certyfikacyjnego systemu jakości oraz sprawozdania z tego audytu - polega na przeprowadzeniu przez audytorów kontroli zgodności systemu jakości z przyjętym modelem zapewnienia jakości, a następnie wykonaniu sprawozdania uwzględniającego wszelkie aspekty przeprowadzonego audytu, zatwierdzeniu systemu jakości - polega na wystawieniu Certyfikatu Zatwierdzenia Systemu jakości, który jest ważny przez okres trzech lat, potwierdzeniu certyfikatu - polegające na monitorowaniu systemu jakości co pół roku, odnowieniu certyfikatu - polega na ponownym audycie co trzy lata w celu odnowienia certyfikatu systemu jakości. Nowelizacja norm z serii ISO9000 w grudniu 2000 r. Przez kilka lat prowadzone były na forum Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ISO) prace nad zmianą dotychczasowych norm z serii ISO9000. Publikacja nowych tekstów norm nastąpiła 15 grudnia 2000r. Są one efektem kilkuletniej pracy ekspertów z całego świata. Według wersji norm z 1994r. certyfikat systemu jakości w przedsiębiorstwie poświadczał zgodność tego systemu z jedną z norm: ISO9001, ISO9002 lub ISO9003. Wybór jednej z trzech norm i zawartego w niej modelu systemu jakości należał do przedsiębiorstwa, które się o certyfikację ubiegało. W nowej wersji z 2000r. nie ma już normy ISO9002 oraz ISO9003, a jedynie zmieniona, skonsolidowana norma ISO9001, która stanowić będzie podstawę certyfikacji. Dotychczas istniejące normy ISO9001, ISO9002 i ISO9003 zostały zastąpione jedną, skonsolidowaną normą ISO9001:2000. Po nowelizacji grupa podstawowych norm dotyczących systemów jakości obejmuje: ISO9000:2000 Systemy zarządzania jakością Podstawy i słownictwo ISO9001:2000 Systemy zarządzania jakością Wymagania ISO9004:2000 Systemy zarządzania jakością Wytyczne doskonalenia funkcjonowania 3

4 Podstawą certyfikacji jest jedynie norma ISO9001:2000, która zawiera opis systemu zarządzania jakością. Norma ISO9004:2000 stanowi swoisty przewodnik doskonalenia tego systemu. Pozostałe, uzupełniające normy z rodziny ISO9000 mają w przyszłości również zostać zmienione i skonsolidowane. W nowej wersji normy ISO9001 wprowadzono wiele istotnych zmian, które dostosowały ją do zasad nowoczesnego zarządzania i potrzeb użytkowników: Wprowadzono procesowe podejście do zarządzania jakością, czyli potraktowano go jako serię procesów połączonych w system. Położono nacisk na zaspokajanie potrzeb klienta (norma wprowadza obowiązek monitorowania poziomu jego satysfakcji). Zastosowano koncepcję ciągłego doskonalenia organizacji. Norma nakłada na kierownictwo firmy obowiązek zapewnienia odpowiednich zasobów, w tym szkoleń, dostępu do informacji oraz środków komunikacji zewnętrznej i wewnętrznej. Normę można łatwiej zastosować do wszystkich kategorii wyrobów, we wszystkich branżach i w firmach oraz instytucjach różnej wielkości. Nowe pojęcie wyrobu obejmuje przedmioty materialne, usługi, wytwory intelektualne oraz materiały przetworzone. Znacznie zmniejszyła się ilość wymaganej dokumentacji. Wprowadzono kompatybilność z systemem zarządzania środowiskowego według norm ISO Zastosowano uproszczoną, łatwiejszą terminologię. Firmy posiadające certyfikat zgodności z jedną z dotychczasowych norm z serii ISO9000 będą musiały dostosować swój system jakości do nowych wymagań. Certyfikaty zgodności z jedną ze starych norm mają zachować ważność przez okres maksymalnie trzech lat od daty publikacji normy ISO9001:2000. Konkretny plan i harmonogram dostosowania do nowej wersji normy musi być uzgodniony z instytucją, która wydała certyfikat i nadzoruje system jakości w firmie. Według opinii tych przedsiębiorstw wprowadzenie systemów zapewnienia jakości w ich firmach spowoduje: zwiększenie konkurencyjności producenta, co za tym idzie podniesienie atrakcyjności oferowanych przez niego towarów lub usług, podniesienie prestiżu producenta w oczach zagranicznych klientów oraz zdobycie nowych rynków zbytu, zmniejszenie kosztów oraz zapewnienie właściwej jakości produktu, umieszczenie danych producenta w rejestrze dostawców posiadających certyfikowany system jakości PCBC, wzrost siły negocjacyjnej, podniesienie prestiżu firmy, ograniczenie audytów ze strony klientów, stworzenie międzynarodowego standardu oraz wspólnego języka dotyczącego jakości, co ułatwia kontakty z klientami, uporządkowanie spraw związanych z odpowiedzialnością za poszczególne działania, ułatwienie przeszkolenia nowych pracowników 4

5 W grudniu 2000 roku weszły w życie nowe normy ISO serii 9000:2000. Była to gruntowna nowelizacja uwzględniająca rozwój, jaki nastąpił w kwestiach związanych z jakością oraz zmieniające się potrzeby rynkowe. Nowe normy są bardziej zrozumiałe zarówno dla firm, które już posiadają certyfikat jakości oraz i dla tych, które planują wdrożenie systemu jakości. I tak zostały opublikowane trzy nowe normy z serii ISO 9000:2000 zastępujące normy opublikowane w 1994 roku. Są to: ISO 9000:2000 Quality management system Fundamentals and vocabulary ISO 9000:2000 zastępuje normę ISO 8402:1994. Stanowi wprowadzenie do nowych norm dotyczących zarządzaniem jakością, definiuje podstawowe terminy dla systemów. Odgrywa również ważną rolę w rozumieniu i stosowaniu pozostałych norm serii ISO ISO 9001:2000 Quality management system Requirements ISO 9001:2000 zastępuje normy ISO 9001:1994, ISO 9002:1994 i ISO 9003:1994. Zawiera wymagania dla systemu zarządzania jakością mające zastosowanie w każdej firmie (niezależnie od jej wielkości i rodzaju), która potrzebuje wykazać zdolność do ciągłego dostarczania produktów lub usług zgodnych z wymaganiami i oczekiwaniami klientów. Firmy posiadające ISO 9001:2000 ciągle dążą do zwiększania zadowolenia swoich klientów. W systemie zapewnienia jakości ISO 9001:2000 ustala się tzw. poziom krytyczny, który odnosi się do efektywności poszczególnych procesów. W porównaniu do starej normy ISO 9001:94 nastąpiły zmiany związane z układem wymagań. W ISO 9001:94 były one pogrupowane w 20 punktach, z których każdy składał się z różnej liczby wymagań. Natomiast w ISO 9001:2000 zostały one uporządkowane w 9 paragrafów. Aby ułatwić firmom transformację systemów jakości wdrożonych przed grudniem 2000 opracowane zostało zestawienie opisujące, w którym miejscu wymagania zawarte w dwudziestu punktach ISO 9001:94 pojawiają się w ISO 9001:2000. Zestawienie to stanowi załącznik A do ISO 9001:2000, który pozwala możliwie łatwo dostosować dotychczasowe rozwiązania systemowe do nowych wymagań. Przy przekształcaniu dokumentacji systemu jakości i dostosowaniu go do nowych wymagań nie będą konieczne istotne zmiany, gdyż w nowej normie w odniesieniu do dokumentacji systemu jakości nie wprowadzono radykalnych zmian. Natomiast znaczące zmiany, jakie wprowadzono w architekturze nowego wydania normy, niewątpliwie będą stanowić spore wyzwanie zarówno dla firm nieposiadających jeszcze 5

6 systemów jakości oraz dla tych, które będą musiały dokonać ich modyfikacji. Jeżeli chodzi o zmiany to warto zwrócić uwagę na kilka najważniejszych z nich, które w istotny sposób wpłyną na budowany i doskonalony system jakości. I tak dokonana została istotna zmiana w zakresie obowiązywania nowej normy, która zastąpiła normy ISO 9002:94 i ISO 9003:94. W chwili obecnej istnieje możliwość ubiegania się o certyfikat zgodności praktycznie tylko w odniesieniu do ISO 9001:2000. Podobnie przedstawia się sytuacja, gdy firma ponownie ubiega się o certyfikat, którego wygasł termin ważności. Także dokonane w normie ISO 9001:2000 liczne zmiany terminologiczne zdecydowanie wpływają na łatwiejszy odbiór i lepsze zrozumienie wymagań. Przykładowe zmiany to: zastąpienie pojęcia system jakości określeniem system zarządzania jakością czy też najwyższe kierownictwo wykonawcze dostawcy przez najwyższe kierownictwo. Zmiana języka normy uczyniła ją bardziej zrozumiałą w zastosowaniu. Kolejna zmiana to zamieszczenie w normie ISO 9001:2000 dodatkowych wymagań związanych z zaspokojeniem potrzeb nabywcy. Norma z góry określa wymagania związane z potrzebami klientów. Większość organizacji mających wprowadzony stary system ISO 9001:94 stosuje nie zawsze udokumentowany poziom informacji zwrotnej określającej stopień zaspokojenia klientów. W odróżnieniu, ISO 9001:2000 wymaga formalnego udokumentowania tego, co firmy robią w celu otrzymania sprzężenia zwrotnego. To organizacja decyduje czy ich procesy w sposób wyczerpujący zapewniają zaspokojenie potrzeb nabywcy. ISO 9001:94 w kilku punktach wskazuje na wymogi dotyczące ciągłego doskonalenia. Jednakże ujęcie wymagań związanych z ciągłym doskonaleniem nie jest dość skuteczne. Dlatego też w normie ISO 9001:2000 pojawił się odrębny punkt dotyczący procesów doskonalenia. Norma ISO 9001:2000 określa nowe spojrzenie na odpowiedzialność kierownictwa i zapewnienia zasobów. Wymagania ISO 9001:2000 dotyczące tych kwestii nie zwiększyły się, jednakże zawarte w nich wyjaśnienia jednoznacznie charakteryzują odpowiedzialność za stworzenie efektywnego systemu jakości, prowadzącego do ciągłego doskonalenia i zaspokojenia potrzeb klientów. Nowa struktura normy zapewnia logiczne połączenie pomiędzy ISO 9001:2000, dostarczającej ogólnych wymagań systemu jakości i ISO 9004:2000, wskazującej elementy, jakie firmy mogą stosować, rozwijając swój system zarządzania jakością. 6

7 Podsumowując, ISO 9001:2000 jest łatwiejsze w zrozumieniu i stosowaniu, a co za tym idzie pozostanie w o wiele szerszym stopniu akceptowane i stosowane przez firmy. ISO 9001:2000 zawiera kilka nowych wymagań i nie eliminuje żadnych wymagań ISO 9001:94. ISO 9004:2000 Quality management system Guidelines for performance improvements ISO 9004:2000 zastępuje normę ISO :1994. Celem normy jest uzyskanie zadowolenia nie tylko klientów danej organizacji, ale również innych stron, np. pracowników organizacji, właścicieli, dostawców, społeczeństwa. Norma podaje koncepcje i sugestie, których zastosowanie zależy od organizacji i od tego, czy są one dla niej przydatne. Zastosowanie danej strategii przedstawionej w normie powinno prowadzić do doskonalenia systemu zarządzania jakością, a to z kolei ma być motorem poprawiania wyników działalności całej organizacji. ISO 9004 jest polecana dla tych organizacji, które dążą do ciągłego doskonalenia organizacji, w tym jej efektywności. Certyfikaty zgodności z jedną ze starych norm zachowują ważność przez trzy lata od daty publikacji nowych norm, tj. do grudnia Proces wdrażania Systemu Zarządzania Jakością wg norm ISO serii 9000:2000 obejmuje następujące etapy: 1. analiza istniejącego systemu zarządzania w firmie w odniesieniu do wymagań norm ISO 2. szkolenie zarządu firmy 3. szkolenie pozostałych pracowników firmy 4. przeprowadzenie szkolenia auditorów wewnętrznych 5. tworzenie wymaganej dokumentacji Systemu Zarządzania Jakością 6. przygotowanie firmy do certyfikacji 7. audit wstępny (nie obowiązkowy) 8. audit certyfikacyjny Analiza istniejącego systemu zarządzania w firmie w odniesieniu do wymagań norm ISO Przed wprowadzeniem w firmie systemu zarządzania jakością należy zidentyfikować główne procesy zachodzące w przedsiębiorstwie. Kolejnym krokiem jest opisanie ich przebiegu i organizacji oraz stworzenie całościowego obrazu wszystkich procesów funkcjonujących w firmie. Analizę istniejącego systemu zarządzania w firmie oraz procesów 7

8 w niej zachodzących przeprowadza niezależny konsultant ds. jakości. Robi to na podstawie obiektywnych ocen porównując z wymaganiami zapisanymi w normie ISO serii 9000:2000. Analiza, której zostaje poddana firma powinna obejmować następujące elementy: szczegółowa ocena struktury zarządzania przedsiębiorstwem przegląd działalności firmy ocena stopnia spełnienia wymagań zapisanych w normach ISO analiza niezgodności w odniesieniu do zapisów norm ISO wypracowanie strategii realizacji zadań niezbędnych do spełnienia wymogów norm ISO Na tym etapie wdrażania systemu jakości w firmie cały czas pomaga konsultant ds. jakości, którego zadaniem jest merytoryczna pomoc oraz doradztwo przy opracowywaniu dokumentów oraz wdrażaniu systemu jakości. Szkolenie zarządu firmy Szkolenie takie ma na celu merytoryczne przygotowanie zarządu firmy do tworzenia, wdrażania, doskonalenia i funkcjonowania w Systemie Jakości. Od stopnia przygotowania i przeszkolenia kierownictwa będzie zależeć skuteczność i niezawodność systemu. W ramach szkolenia przekazywane są informacje z zakresu: pojęcia jakości, treść i interpretacji normy ISO (interpretacja powinna zostać przeprowadzona w odniesieniu do prowadzonej przez firmę działalności), dokumentacji Systemu Zarządzania Jakością, projektowania, pisania i weryfikacji procedur, sporządzenia Księgi Jakości (w tym jej nadzorowania), przeprowadzania auditów wewnętrznych, realizowania działań korygujących i zapobiegawczych. Szkolenie pozostałych pracowników firmy. Głównym celem szkolenia, podobnie jak szkolenia zarządu, jest merytoryczne przygotowanie pracowników do funkcjonowania w Systemie Zarządzania Jakości. W przypadku szkolenia pracowników obejmuje ono zagadnienia związane z: ogólnymi informacjami dotyczącymi pojęcia jakości, interpretacją modelu jakości, jaki ma być wdrożony w firmie, obowiązkami poszczególnych pracowników w odniesieniu do jakości, dokumentacją i certyfikacją Systemu Zarządzania Jakością. Przeprowadzenie szkolenia auditorów wewnętrznych. 8

9 Audity wewnętrzne mają na celu przekazanie informacji o funkcjonowaniu wdrażanego systemu zarządzania jakością w firmie oraz możliwych, powstałych niezgodnościach. Przeprowadzanie auditów wewnętrznych jest wymogiem norm ISO. Powinny to być bezstronne, systematyczne badania przeprowadzane przez uprzednio przeszkolonych pracowników pozwalające uzyskać niezależną ocenę wdrożonego systemu jakości oraz szybko zidentyfikować i wyeliminować powstałe niezgodności. W ramach szkolenia auditorów wewnętrznych przeprowadzane są wykłady i warsztaty obejmujące m.in.: szczegółowe omówienie wymogów norm ISO serii 9000:2000 sposób przeprowadzania auditów wewnętrznych sporządzanie dokumentacji przebiegu auditu omówienie zasad pracy w zespole audytorów Tworzenie wymaganej dokumentacji Systemu Zarządzania Jakością. Etap ten obejmuje następujące działania: pisanie Księgi Jakości pisanie procedur oraz pozostałych dokumentów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania systemu w firmie wdrażanie dokumentacji systemu w firmie Zadaniem konsultanta ds. Jakości na tym etapie jest: przeprowadzenie wspólnie z zespołem firmy (Pełnomocnik ds. Jakości, asystent Pełnomocnika ds. Jakości oraz inne osoby powołane przez Zarząd do tworzenia systemu zarządzania jakością) analizy poszczególnych punktów normy ISO w odniesieniu do działalności firmy udzielanie porad, wyjaśnianie i asystowanie zespołowi w przygotowywaniu Księgi Jakości i procedur asystowanie przy wdrażaniu w firmie procedur dokonywanie przeglądu sporządzonej dokumentacji systemu jakości asystowanie przy przeprowadzanych w firmie auditach wewnętrznych podczas całego etapu wdrażania systemu zarządzania jakością doradzanie przy podejmowaniu działań korygujących i zapobiegawczych Przygotowanie firmy do certyfikacji. 9

10 Etap ten obejmuje przeprowadzenie przez zarząd przeglądu systemu jakości. Przegląd powinien odpowiedzieć na pytanie, czy zapisy i uregulowania zawarte w procedurach zostały faktycznie wdrożone i funkcjonują w firmie. Po przeprowadzeniu przeglądu systemu zarządzania jakością wybierana jest jednostka certyfikująca, która przeprowadza audit certyfikacyjny. Po ustaleniu terminu auditu informuje się o tym fakcie wszystkich pracowników. Audit wstępny (nie obowiązkowy). Firma, przed przystąpieniem do auditu certyfikującego może przeprowadzić audit wstępny mający na celu sprawdzenie, czy system działa prawidłowo i czy firma jest gotowa do certyfikacji. Przeprowadzenie auditu wstępnego jest etapem nie obowiązkowym w procesie wdrażania systemu zarządzania jakością. Audit certyfikacyjny Ostatnim etapem wdrażania systemu zarządzania jakością jest audit certyfikacyjny przeprowadzany przez wcześniej wybraną jednostkę certyfikującą. Trwa on zazwyczaj dwa lub trzy dni (w zależności od wielkości firmy), podczas których oceniane jest przygotowanie firmy do funkcjonowania w systemie zarządzania jakością. Audit może zakończyć się przyznaniem firmie lub odmową certyfikatu. W przypadku nie przyznania firmie certyfikatu konieczny jest przegląd i korekta wprowadzonego systemu jakości zgodnie z sugestiami auditorów. Dodatkowe informacje Dodatkowe informacje dotyczące norm ISO 9000:2000 znajdują się m.in. na następujących stronach Internetowych: Polskie Centrum Badań i Certyfikacji Polski Komitet Normalizacyjny Europejski Komitet Normalizacyjny Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna Światowa Sieć Usług Normalizacyjnych Nowelizacja ISO 9000: podsumowanie 10

11 Zgodnie z zasadami prac normalizacyjnych ISO normy są poddawane okresowym przeglądom, w wyniku których podejmowana jest decyzja o pozostawieniu ich bez zmian, znowelizowaniu lub wycofaniu. Przegląd taki ma na celu zapewnienie aktualności norm oraz spełniania potrzeb międzynarodowych użytkowników norm. Normy serii ISO 9000 opublikowano po raz pierwszy w 1987 roku i nie były zmieniane do roku Nowelizacja ta dotyczyła głównie usunięcia zauważonych błędów i wewnętrznych niezgodności. Nowelizacja 2000 roku jest nowelizacją gruntowną, w której uwzględniono rozwój, jaki nastąpił w dziedzinie jakości, zmieniające się potrzeby rynkowe, a także doświadczenia zdobyte podczas stosowania norm dotyczących zarządzania jakością i zapewnienia jakości, opublikowanych w 1987 i 1994 roku. 15 grudnia 2000 r. zostały opublikowane przez ISO trzy nowe normy z serii ISO 9000:2000: ISO 9000:2000 Quality management systems - Fundamentals and vocabulary ISO 9001:2000 Quality management systems - Requirements ISO 9004:2000 Quality management systems - Guidelines for performance improvements. ISO 9000:2000 stanowi wprowadzenie do nowych norm dotyczących zarządzania jakością. Opisuje podstawy systemów zarządzania jakością oraz definiuje podstawowe terminy dla systemów stosowane w tych normach. Odgrywa ważną rolę w rozumieniu i stosowaniu pozostałych norm serii ISO ISO 9000:2000 zastępuje normę ISO 8402:1994. ISO 9001:2000 zawiera wymagania dla systemu zarządzania jakością mające zastosowanie dla każdej organizacji, niezależnie od jej wielkości i rodzaju, która potrzebuje wykazać zdolność do ciągłego dostarczania wyrobów zgodnych z wymaganiami klienta i mających zastosowanie przepisów oraz dąży do zwiększenia zadowolenia klienta. Może być stosowana do oceny - przez strony wewnętrzne i zewnętrzne łącznie z jednostkami certyfikującymi - zdolności organizacji do spełniania wymagań klientów, wymagań wynikających z przepisów oraz własnych wymagań organizacji. ISO 9001:2000 zastępuje normy ISO 9001:1994, ISO 9002:1994 i ISO 9003:1994 i jest jedyną normą zawierającą wymagania dla systemu, przeznaczoną dla celów certyfikacji. Organizacje, które w przeszłości stosowały ISO 9002:1994 i ISO 9003:1994 mogą stosować normę ISO 9001:2000 przez wyłączenie niektórych wymagań. Przy czym wyłączenia mogą dotyczyć tylko wymagań podanych w rozdziale 7. Realizacja wyrobu. ISO 9004:2000 zawiera wytyczne, dotyczące doskonalenia zarówno systemu zarządzania jakością, jak również doskonalenia całej organizacji. Uwzględniono w niej zarówno skuteczność, jak i efektywność systemu zarządzania jakością. Celem normy jest zadowolenie nie tylko klientów organizacji, ale również innych stron zainteresowanych, np. pracowników 11

12 organizacji, właścicieli, dostawców, społeczeństwa. Podano w niej koncepcje, sugestie i zalecenia, których zastosowanie zależy od organizacji i od tego, czy są one dla niej przydatne i odpowiednie do wdrożenia. Zastosowanie strategii przedstawionej w normie ma prowadzić do doskonalenia systemu zarządzania jakością, co z kolei jest motorem doskonalenia wyników działalności całej organizacji. ISO 9004:2000 jest normą o charakterze wytycznych i nie zawiera wymagań, nie jest przeznaczona do celów certyfikacji, nie stanowi wytycznych do wdrożenia ISO 9001, zawiera wytyczne do doskonalenia zarówno systemu zarządzania jakością, jak i całej organizacji, skupia się na doskonaleniu wszystkich procesów w organizacji, dotyczy doskonalenia zarówno skuteczności jak i efektywności, ma na celu osiągnięcie zadowolenia wszystkich zainteresowanych stron, wychodzi ponad wymagania ISO 9001 w kierunku doskonałości organizacji, podaje wytyczne do samooceny organizacji (załącznik A), podaje wytyczne do ciągłego doskonalenia organizacji (załącznik B). ISO 9004 jest zalecana dla tych organizacji, które chcą wyjść ponad wymagania ISO 9001 w kierunku ciągłego doskonalenia funkcjonowania organizacji, w tym jej efektywności. ISO 9004:2000 zastępuje normę ISO :1994. ISO 9000:2000, ISO 9001:2000 i ISO 9004:2000 są podstawowymi normami z rodziny ISO 9000:2000. Do grupy norm podstawowych zaliczona jest również ISO 19011:2002, Guidelines on Quality and/or Environmental Management Systems Auditing (Wytyczne dotyczące auditowania systemów zarządzania jakością i/lub zarządzania środowiskowego). ISO 19011: 2003 zastępuje wszystkie normy dotyczące auditowania: ISO , ISO i ISO w rodzinie norm ISO 9000 oraz ISO 14010, ISO i ISO w rodzinie norm ISO Norma uzupełnia "podstawowe normy" serii ISO 9000:2000. Inne normy wycofane ze zbioru norm ISO w związku z nowelizacją ISO 9000:2000 Konsekwencją zrealizowanych prac jest również wycofywanie innych norm dotychczasowej serii ISO W wyniku przeglądu przeprowadzonego przez Komitet Techniczny ISO/TC 176 Quality management and quality assurance, ze zbioru norm ISO wycofane zostały: ISO :1994 Quality management and quality assurance standards - Part 1: Guidelines for selection and use, ISO :1997 Quality management and quality assurance standards - Part 2: Generic guidelines for the application of ISO 9001, ISO 9002 and ISO 9003, ISO :1991 Quality management and quality system elements - Part 2: Guidelines for services, ISO :1993 Quality management and quality system elements - Part 3: Guidelines for processed materials, 12

13 ISO :1993 Quality management and quality system elements - Part 4: Guidelines for quality improvement. Więcej informacji na temat nowych norm można znaleźć w publikacji PKN "Komentarz do norm ISO 9000:2000". Przykładowy harmonogram wdrożenia i certyfikacji ISO 9001:2000. Nazwa działania Działanie 1: Opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania jakością, zgodnego z wymaganiami normy ISO 9001:2000, Opis czynności Czynność 1: Diagnoza i adaptacja istniejących rozwiązań Systemu Zarządzania Jakością (SZJ) - audit zerowy - Rozmowa konsultanta z poszczególnymi właścicielami*/liderami** procesów wg schematu organizacyjnego oraz analiza istniejących zapisów z realizacji procesów zakończone wyspecyfikowaniem niezbędnych do przeprowadzenia działań *) Właściciel procesu osoba odpowiedzialna za proces. **) Lider procesu osoba posiadająca pełną wiedzę na temat procesu zdolna do opisania procesu i uzgodnienia powiązań z innymi procesami. Czynność 2: Werbalizacja polityki jakości i celów jakości. - Praca grupowa z właścicielami procesów efekt: projekt polityki jakości oraz celów jakości dla poszczególnych działów Czynność 3: Identyfikacja i powiązanie procesów. - zdefiniowanie procesów i ich powiązań określenie, właścicieli/liderów procesów, wejść/wyjść, celów i mierników procesów Czynność 4: Opracowanie Księgi Jakości i obowiązkowych procedur. - Konsultant przedstawi propozycje procedur obowiązkowych, wzory formularzy i dokumentów oraz opracuje projekt księgi jakości do akceptacji przez firmę Czynność 5: Redagowania innych dokumentów systemowych specyficznych dla firmy. - Konsultacje w zakresie rozwiązań i zgodności z wymaganiami normy - określenie formy procedur / instrukcji / dokumentów systemu i zapisów oraz sposobu ich opracowania/ weryfikacji i zatwierdzania. Czynność 6: Wdrożenie i stosowanie przyjętych rozwiązań SZJ - Pomoc konsultanta w zakresie wdrażania rozwiązań i ich zgodności z wymaganiami normy Czynność 7: Udział konsultanta w przeprowadzeniu kompletu auditów wewnętrznych SZJ. - prowadzenie i dokumentowanie auditów; udział w formułowaniu poauditowych działań korygujących /zapobiegawczych 13

14 Czynność 8: Przygotowanie i przeprowadzenie przeglądu kierownictwa. - pomoc w przygotowaniu sprawozdania z funkcjonowania SZJ, prowadzenia i dokumentowania przeglądu; analizy danych, udział w formułowaniu działań korygujących /zapobiegawczych wynikających z przeglądu Działanie 2: Certyfikacja na zgodność z wymaganiami normy ISO 9001:2000 Czynność 9: Realizacja działań korygujących /zapobiegawczych. - pomoc w przeprowadzeniu i dokumentowaniu działań korygujących /zapobiegawczych uzyskanie gotowości certyfikacyjnej. Czynność 1: Przygotowanie auditu certyfikacyjnego oraz sprawdzenie dokumentacji systemu jakości Klienta / Audit Wstępny Czynność 2: Audit certyfikacyjny / wstępna ocena dokumentacji systemu wraz z przygotowaniem planu auditu, audit i sporządzenie dokumentacji poauditowej, Przeprowadzenie auditu certyfikacyjnego w skład, którego wchodzi: - rozmowa wprowadzająca - sprawdzenie elementów systemu we wszystkich komórkach organizacyjnych, w tym - rozmowa końcowa. Audit przeprowadzony zostanie na podstawie listy pytań. Ewentualne rozbieżności będą podane w sprawozdaniu i przekazane Firmie w rozmowie końcowej. Po pozytywnym wyniku auditu i na podstawie sprawozdania z auditu Jednostka Certyfikująca wyda certyfikat. Literatura 1. Hamrol A., Zarządzanie jakością w teorii i praktyce, PWN, Warszawa Blaik, P., Logistyka, PWE, Warszawa Skowronek C, Sarrjusz-Wolski Z., Logistyka w przedsiębiorstwie, PWE, Warszawa Słowik J., System organizacji sprzedaży środków produkcji - spojrzenie w przyszłość, Praca zaliczeniowa MBA z przedmiotu Industrial Marketing, Kraków Materiały do certyfikacji ISO 900x Firmy ZETOM Polska, Kraków Materiały do certyfikacji ISO 900x Firmy TÜV-Nord Polska, Katowice Hering E., Steparsch W., Zertifizierung nach DIN EN ISO Proceßoptimierung und Steigerung der Wertschöpfung, Springer Verlag, Berlin Jansen H., Praxishanbuch für den Materialwirtschaftsleiter, WEKA Fachverlag für technische Führungskräfte, Augsburg 9. Materiały seminarjne, Qualitätsmanagement Beauftragter. TÜV-Akademie Berlin- Brandenburg GmbH, Berlin Systemy Zarządzania Jakością. Materiały szkoleniowe dla kadry zarządzającej średniego szczebla SGS ICS Polska, Warszawa, Rachlin R., Total Business Budgeting. A Step-by-Step Guide with Forms, John Wiley & Sons, Inc., Komorowski J. Budżetowanie jako metoda zarządzania przedsiębiorstwem, PWN, Warszawa Pahl W., Mehr Gewinn durch Controlling, Wilhelm Heyne Verlag GmbH, München Nowak E. et al., Rachunkowość w kontrolingu przedsiębiorstwa, PWE, 14

15 15. Warszawa Dobija M., Rachunkowość zarządcza i kontroling. PWN, Warszawa

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ISO Jakość samą w sobie trudno jest zdefiniować, tak naprawdę pod tym pojęciem kryje się wszystko to co ma związek z pewnymi cechami - wyrobu lub usługi - mającymi wpływ na

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com.

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com. Normy ISO serii 9000 dr inż. Tomasz Greber www.greber.com.pl www.greber.com.pl 1 Droga do jakości ISO 9001 Organizacja tradycyjna TQM/PNJ KAIZEN Organizacja jakościowa SIX SIGMA Ewolucja systemów jakości

Bardziej szczegółowo

Normy i certyfikaty ułatwieniem czy przeszkodą 2015-06-09 08:53:48

Normy i certyfikaty ułatwieniem czy przeszkodą 2015-06-09 08:53:48 Normy i certyfikaty ułatwieniem czy przeszkodą 2015-06-09 08:53:48 2 W Polsce, a także w większości rozwiniętych gospodarczo państw o gospodarce rynkowej, normy techniczne mają przeważnie charakter nieobowiązkowy.

Bardziej szczegółowo

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka Zmiany w standardzie ISO 9001 dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka 1 W prezentacji przedstawiono zmiany w normie ISO 9001 w oparciu o projekt komitetu. 2 3 4 5 6 Zmiany w zakresie terminów używanych

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI.* * NARODOWA STRATEGIA SPÓJNOŚCI FUNDUSZ SPOŁECZNY * **

EUROPEJSKI.* * NARODOWA STRATEGIA SPÓJNOŚCI FUNDUSZ SPOŁECZNY * ** 1 * 1 UNZA EUROPEJSKA KAPITAŁ LUDZKI.* * FUNDUSZ SPOŁECZNY * ** administracji samorządowej", Poddziałanie 5.2.1 Modernizacja zarządzania w administracji samorządowej" W PIHZ l.dane Klienta: RAPORT Z AUDITU

Bardziej szczegółowo

Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO

Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO UKatalog Szkoleń: Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO UBlok I Podejście procesowe: Zarządzanie procesowe (2 dni) Definicje procesu, zarządzanie procesami, podział i identyfikowanie

Bardziej szczegółowo

Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008

Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 1 2 Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 3 Agenda 4 Jaki powinien być System Zarządzania wg norm serii

Bardziej szczegółowo

Zmiany wymagań normy ISO 14001

Zmiany wymagań normy ISO 14001 Zmiany wymagań normy ISO 14001 Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO) opublikowała 15 listopada br. zweryfikowane i poprawione wersje norm ISO 14001 i ISO 14004. Od tego dnia są one wersjami obowiązującymi.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Jakością. System jakości jako narzędzie zarządzania przedsiębiorstwem. Dr Mariusz Maciejczak

Zarządzanie Jakością. System jakości jako narzędzie zarządzania przedsiębiorstwem. Dr Mariusz Maciejczak Zarządzanie Jakością System jakości jako narzędzie zarządzania przedsiębiorstwem Dr Mariusz Maciejczak SYSTEM System to zespół powiązanych ze sobą elementów, które stanowią pewną całość. Istotną cechą

Bardziej szczegółowo

ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Standardowe etapy wdrażania systemu zarzadzania jakością ETAP I: Audit wstępny zapoznanie się z organizacją ETAP II: Szkolenie dla Kierownictwa i grupy wdrożeniowej

Bardziej szczegółowo

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez KONCEPCJA SYSTEMU JAKOŚCI zgodnie z wymaganiami norm ISO serii 9000 dr Lesław Lisak Co to jest norma? Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez upoważnioną

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA. Audit wewnętrzny

PROCEDURA. Audit wewnętrzny I. Cel działania Celem niniejszej procedury jest zapewnienie, że: 1) SZJ jest skutecznie nadzorowany oraz weryfikowany; 2) proces auditu wewnętrznego jest zaplanowany i wykonywany zgodnie z przyjętymi

Bardziej szczegółowo

Komunikat nr 115 z dnia 12.11.2012 r.

Komunikat nr 115 z dnia 12.11.2012 r. Komunikat nr 115 z dnia 12.11.2012 r. w sprawie wprowadzenia zmian w wymaganiach akredytacyjnych dla jednostek certyfikujących systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji wynikających z opublikowania

Bardziej szczegółowo

Program certyfikacji systemów zarządzania

Program certyfikacji systemów zarządzania Program certyfikacji InterCert prowadzi certyfikację systemów w oparciu o procedurę certyfikacji Systemów Zarządzania. Certyfikacja w przedsiębiorstwach obejmuje następujące etapy: Kontakt z klientem (przygotowanie

Bardziej szczegółowo

NS-01 Procedura auditów wewnętrznych systemu zarządzania jakością

NS-01 Procedura auditów wewnętrznych systemu zarządzania jakością Załącznik nr 1 do zarządzenia Burmistrza Miasta Środa Wielkopolska Nr 19/2010 z dnia 22 lutego 2010 r. NS-01 Procedura auditów wewnętrznych systemu zarządzania jakością 1. Cel procedury Celem procedury

Bardziej szczegółowo

Procedura auditów wewnętrznych i działań korygujących

Procedura auditów wewnętrznych i działań korygujących 1/14 TYTUŁ PROCEURY Opracował: Zatwierdził: Pełnomocnik ds. SZJ Mariusz Oliwa 18 marca 2010r.... podpis Starosta Bolesławiecki Cezary Przybylski... podpis PROCEURA OBOWIĄZUJE O NIA: 25 czerwca 2010r. 18

Bardziej szczegółowo

Kliknij, aby edytować styl

Kliknij, aby edytować styl Biuro Usług Doskonalenia Zarządzania i Organizacji SYSTEM Sp.j. Kliknij, aby edytować styl ul. Faradaya 53 lok. 44 42-200 Częstochowa, tel.: 34-321 43 80 e-mail: sekretariat@biuro-system.com www.biuro-system.com

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa Strona 1 1. Księga Środowiskowa Księga Środowiskowa to podstawowy dokument opisujący strukturę i funkcjonowanie wdrożonego w Urzędzie Systemu Zarządzania Środowiskowego zgodnego z wymaganiami normy PN-EN

Bardziej szczegółowo

ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ENERGIĄ

ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ENERGIĄ ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ENERGIĄ Standardowe etapy wdrażania systemu zarzadzania energią ETAP I: Przeprowadzenie przeglądu wstępnego zarządzania energią ETAP II: Opracowanie zakresu działań

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby

Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby System zarządzania jakością (ISO 9000:2000) System

Bardziej szczegółowo

ISO 14000 w przedsiębiorstwie

ISO 14000 w przedsiębiorstwie ISO 14000 w przedsiębiorstwie Rodzina norm ISO 14000 TC 207 ZARZADZANIE ŚRODOWISKOWE SC1 System zarządzania środowiskowego SC2 Audity środowiskowe SC3 Ekoetykietowanie SC4 Ocena wyników ekologicznych SC5

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Zarządzania Jakością i Wiedzą Pl. Marii Curie Skłodowskiej 5/10 20-031 Lublin e-mail: jakosc@orion.umcs.lublin.pl

Studenckie Koło Zarządzania Jakością i Wiedzą Pl. Marii Curie Skłodowskiej 5/10 20-031 Lublin e-mail: jakosc@orion.umcs.lublin.pl ZAPRASZAMY NA SZKOLENIE AUDITOR WEWNĘTRZNY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WG ISO 9001:2008 OFERTA SZKOLENIA ORGANIZATORZY Firma INCERT oraz Studenckie Koło Zarządzania Jakością i Wiedzą UMCS ogłaszają nabór

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością

Systemy zarządzania jakością Systemy zarządzania jakością cechy, funkcje, etapy wdrażania systemu Prezentacja na spotkanie 3 System zarządzania jakością - czym jest a czym nie jest? System zarządzania jakością jest: zbiorem reguł,

Bardziej szczegółowo

1.5. ZESPÓŁ DS. SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ

1.5. ZESPÓŁ DS. SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ 1.5. ZESPÓŁ DS. SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ Po zapoznaniu się z Komunikatem Nr 23 Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2009r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych (Dz.

Bardziej szczegółowo

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Marek Misztal ENERGOPOMIAR Sp. z o.o. Biuro Systemów Zarządzania i Ocen Nowe Brzesko, 26 września 2006 r. Czy systemy zarządzania są nadal dobrowolne?

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLENIOWA nr 01/09/2014

OFERTA SZKOLENIOWA nr 01/09/2014 Strona 1 z 5 OFERTA SZKOLENIOWA nr 01/09/2014 SYSTEM ZARZĄDZANIA BEZPIECZEŃSTWEM ŻYWNOŚCI WG ISO 22000. KURS DLA AUDITORÓW WEWNĘTRZNYCH, PEŁNOMOCNIKÓW ORAZ WARSZTATY PRAKTYCZNE Strona 2 z 5 Biuro Handlowe

Bardziej szczegółowo

Zasady auditowania procesów zarządzania infrastrukturą przez jednostki certyfikujące systemy zarządzania

Zasady auditowania procesów zarządzania infrastrukturą przez jednostki certyfikujące systemy zarządzania Monika Stoma 1 Agnieszka Dudziak 2 Paweł Krzaczek 3 Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Zasady auditowania procesów zarządzania infrastrukturą przez jednostki certyfikujące systemy zarządzania Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Podstawy firmą Marketingowe aspekty jakością Podstawy prawa gospodarczego w SZJ Zarządzanie Jakością (TQM) Zarządzanie logistyczne w SZJ Wymagania norm ISO serii 9000 Dokumentacja w SZJ Metody i Techniki

Bardziej szczegółowo

Przegląd systemu zarządzania jakością

Przegląd systemu zarządzania jakością LOGO Nazwa i adres FIRMY PROCEDURA Systemowa P01.01 wyd. [data wydania] str. 1 / stron 5 ilość załączników: 4 Tytuł: Przegląd systemu zarządzania jakością egz. nr:... Spis treści 1. Cel... 2 2. Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000 BIURO USŁUG DOSKONALENIA ZARZĄDZANIA I ORGANIZACJI SYSTEM SP.J. ul. Faradaya 53 lok. 44, 42-200 Częstochowa tel.: 34-321 43 80 e-mail: sekretariat@biuro-system.com www.biuro-system.com Etapy wdrażania

Bardziej szczegółowo

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001 Mariola Witek Przedmiot wykładu 1.Rozwój systemów zarządzania jakością (SZJ) 2.Potrzeba posiadania formalnych SZJ 3.Korzyści

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki integracji systemów zarządzania w administracji rządowej, na przykładzie Ministerstwa Gospodarki. Warszawa, 25 lutego 2015 r.

Dobre praktyki integracji systemów zarządzania w administracji rządowej, na przykładzie Ministerstwa Gospodarki. Warszawa, 25 lutego 2015 r. Dobre praktyki integracji systemów zarządzania w administracji rządowej, na przykładzie Ministerstwa Gospodarki Warszawa, 25 lutego 2015 r. 2 W celu zapewnienia, jak również ciągłego doskonalenia jakości,

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM SZKOLEŃ KIG BLCA II PÓŁROCZE 2011 r.

HARMONOGRAM SZKOLEŃ KIG BLCA II PÓŁROCZE 2011 r. HARMONOGRAM SZKOLEŃ KIG BLCA II PÓŁROCZE 2011 r. Termin Temat Zakres merytoryczny Prowadzący Szkolenie obejmuje zagadnienia związane z przygotowaniem się i przeprowadzeniem auditu wewnętrznego systemu

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE ZMIAN - UAKTUALNIENIA

WPROWADZENIE ZMIAN - UAKTUALNIENIA Strona 1 z 8 WPROWADZENIE ZMIAN - UAKTUALNIENIA Lp. Data Zmienione strony Krótki opis zmian Opracował Zatwierdził Strona 2 z 8 1. CEL PROCEDURY Celem procedury jest zapewnienie zgodności funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE

DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE Strona 1 z 5 SPIS TREŚCI: 1. Cel procedury...1 2. Zakres stosowania...1 2.1 Zakres podmiotowy...1 2.2 Zakres przedmiotowy...2 3. Terminologia...2 4. Opis postępowania...3 4.1 Rejestracja niezgodności/

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG Wykład 10. SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG NORM ISO 9000 1 1. Rodzina norm ISO 9000: Normy ISO 9000 są od 1987r., a trzecia rodzina norm ISO 9000 z 2000 r. (doskonalona w kolejnych latach) składa się

Bardziej szczegółowo

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku ZARZĄDZENIE Nr 84/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku zmieniające zasady organizacji studiów podyplomowych Zarządzanie jakością Na podstawie 7 Regulaminu

Bardziej szczegółowo

Procedura Audity wewnętrzne Starostwa Powiatowego w Lublinie

Procedura Audity wewnętrzne Starostwa Powiatowego w Lublinie Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Starosty Lubelskiego Nr 123/2014 z dnia 18 grudnia 2014 r. Zintegrowane działania na rzecz poprawy jakości zarządzania w Starostwie Procedura Audity wewnętrzne Starostwa Powiatowego

Bardziej szczegółowo

SH-INFO SYSTEM SP. Z O.O.

SH-INFO SYSTEM SP. Z O.O. OFERTA FIRMY SH-INFO SYSTEM SP. Z O.O. UL. ARMII KRAJOWEJ 9A 41-506 CHORZÓW NA WDROśENIE NORMY JAKOŚCI ISO 9001:2000 CHORZÓW, 2008-06-20 1 :2000 SPIS TREŚCI: 1. KILKA SŁÓW O ISO... 3 2. DANE KONTAKTOWE

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA W TÜV AKADEMIA

SZKOLENIA W TÜV AKADEMIA Firma szkoleniowa TÜV Akademia Polska Sp. z o.o. należąca do międzynarodowego koncernu TÜV Rheinland światowego lidera w dziedzinie usług dla przedsiębiorstw, zaprasza Państwa na cykl szkoleń: TÜV SUMMER

Bardziej szczegółowo

V Ogólnopolska Konferencja nt. Systemów Zarządzania w Energetyce. Forum ISO 14000 INEM Polska. Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska

V Ogólnopolska Konferencja nt. Systemów Zarządzania w Energetyce. Forum ISO 14000 INEM Polska. Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska Forum ISO 14000 INEM Polska Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska Wymagania norm: ISO 9001, ISO 14001 oraz PN-N-18001 dotyczące dostawców i podwykonawców. Szczyrk, 24 27. 09. 2006r. Maciej Kostrzanowski

Bardziej szczegółowo

14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 14. Sprawdzanie funkcjonowania systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 14.1. Co to jest monitorowanie bezpieczeństwa i higieny pracy? Funkcjonowanie systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju.

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. SZKOLENIE 2 Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. FAMED Żywiec S.A. Dokumentacja Systemu Zarządzania zgodnego z PN-EN ISO

Bardziej szczegółowo

Cena netto 4 100,00 zł Cena brutto 4 100,00 zł. 2016-10-01 Termin zakończenia usługi. 2016-04-20 Termin zakończenia rekrutacji

Cena netto 4 100,00 zł Cena brutto 4 100,00 zł. 2016-10-01 Termin zakończenia usługi. 2016-04-20 Termin zakończenia rekrutacji Zarządzanie jakością Informacje o usłudze Numer usługi 2016/04/07/7405/7660 Cena netto 4 100,00 zł Cena brutto 4 100,00 zł Cena netto za godzinę 22,53 zł Cena brutto za godzinę 22,53 Możliwe współfinansowanie

Bardziej szczegółowo

Szkolenie pt. Wprowadzenie do nowelizacji normy ISO 9001:2015

Szkolenie pt. Wprowadzenie do nowelizacji normy ISO 9001:2015 Strona 1 Szkolenie pt. Wprowadzenie do nowelizacji normy ISO 9001:2015 Strona 2 1. Wprowadzenie Zgodnie z regulaminem Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ISO) normy dla systemów zarządzania (MSS)

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO

SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Auditor wewnętrzny Systemu Zarządzania Środowiskowego 26 27.11.2012 Szczecin SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO 1 Co to jest System Zarządzania Środowiskowego (SZŚ)? 2 Zarządzanie: - sposób realizacji

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29 DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe 4. Zakres Systemu Zarządzania Jakością

Bardziej szczegółowo

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ODPOWIEDZIALNOŚĆ KIEROWNICTWA

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ODPOWIEDZIALNOŚĆ KIEROWNICTWA Strona: 1 z 6 1. Zaangażowanie kierownictwa Najwyższe kierownictwo SZPZLO Warszawa Ochota przejęło pełną odpowiedzialność za rozwój i ciągłe doskonalenie ustanowionego i wdrożonego zintegrowanego systemu

Bardziej szczegółowo

Jak skutecznie wdrożyć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji. Katowice 25 czerwiec 2013

Jak skutecznie wdrożyć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji. Katowice 25 czerwiec 2013 Jak skutecznie wdrożyć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji Katowice 25 czerwiec 2013 Agenda Na czym oprzeć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji (SZBI) Jak przeprowadzić projekt wdrożenia

Bardziej szczegółowo

Zmiany i nowe wymagania w normie ISO 9001:2008

Zmiany i nowe wymagania w normie ISO 9001:2008 FORUM WYMIANY DOŚWIADCZEŃ DLA KONSULTANTÓW 19-20 listopada 2007r. Zmiany i nowe wymagania w normie ISO 9001:2008 Grzegorz Grabka Dyrektor Działu Certyfikacji Systemów, Auditor Senior TÜV CERT 1 Zmiany

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Konferencja podsumowująca

Konferencja podsumowująca Konferencja podsumowująca Elżbieta Stefaniak Dyrektor Marketingu Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. 25.06.2015 r. Tematyka prezentacji Stan realizacji zamówienia dla umowy 591 (1)/DSC/14) - usługi

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością w transporcie

Systemy zarządzania jakością w transporcie Opis : Systemy zarządzania jakością w transporcie Kod Nazwa Wersja Systemy zarządzania jakością w transporcie 2013/14 A. Usytuowanie w systemie studiów Poziom Kształcenia Stopień Rodzaj Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r.

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia planów studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością w transporcie

Systemy zarządzania jakością w transporcie Opis : Systemy zarządzania jakością w transporcie Kod Nazwa Systemy zarządzania jakością w transporcie Wersja 2013/14 A. Usytuowanie w systemie studiów Poziom Kształcenia Stopień Rodzaj Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

Co się zmieni w nowej wersji normy ISO 9001

Co się zmieni w nowej wersji normy ISO 9001 TÜV Rheinland Polska Co się zmieni w nowej wersji normy ISO 9001 Podsumowanie zmian www.tuv.pl Aktualizacja normy ISO 9001:2015 Publikacja nowej wersji normy ISO 9001:2015 jest oczekiwana we wrześniu 2015

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z AUDITU NADZORU

RAPORT Z AUDITU NADZORU Klient - Nazwa Organizacji INFORMACJE PODSTAWOWE PZM WIMET ZBIGNIEW WIŚNIEWSKI SP. J. Adres 05-420 Józefów, ul. Krucza 2 Oddziały objęte zakresem certyfikacji 05-420 Józefów, ul. Krucza 2 Telefon 48 (22)

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA DOBRYCH PRAKTYK

SZKOŁA DOBRYCH PRAKTYK FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY SZKOŁA DOBRYCH PRAKTYK TYTUŁ/NAZWA Dobrej praktyki Nowoczesny System Zarządzania Jakością w I Liceum Ogólnokształcącym im. Ks. A. J. Czartoryskiego w Puławach - Permanentne doskonalenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM CERTYFIKACJI AUDITORÓW WEWNĘTRZNYCH

PROGRAM CERTYFIKACJI AUDITORÓW WEWNĘTRZNYCH Nr edycji: 4 Data edycji: 25.08.2014 r. Egzemplarz. aktualizowany numer Strona / Stron 1/ 7 1. Wstęp Niniejszy Program Certyfikacji kompetencji osób Jednostki Certyfikującej w Głównym Instytucie Górnictwa

Bardziej szczegółowo

ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY?

ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY? ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY? JAKI JEST CEL REWIZJI 2015? W czasach nieustannych wyzwań natury gospodarczej, technologicznej i środowiskowej, firmy muszą stale

Bardziej szczegółowo

Zamówienie obejmuje usługę wdrożenia metody ISO 9001:2008 w trzech jednostkach administracji publicznej - Urzędzie Miejskim Wąbrzeźno,

Zamówienie obejmuje usługę wdrożenia metody ISO 9001:2008 w trzech jednostkach administracji publicznej - Urzędzie Miejskim Wąbrzeźno, Ogłoszenie powiązane: Ogłoszenie nr 412492-2011 z dnia 2011-12-05 r. Ogłoszenie o zamówieniu - Wąbrzeźno Zamówienie obejmuje usługę wdrożenia metody ISO 9001:2008 w trzech jednostkach administracji publicznej

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA CERTYFIKACJI WYROBÓW ICW

INSTRUKCJA CERTYFIKACJI WYROBÓW ICW Ośrodek Certyfikacji Wyrobów IPS TABOR Jednostka ds. Certyfikacji tel. +48 61 6641420; +48 61 6641429; +48 61 6641434 fax. +48 61 6641420; +48 61 6534002 e-mail: certyfikacja@tabor.com.pl Instytut Pojazdów

Bardziej szczegółowo

SKZ System Kontroli Zarządczej

SKZ System Kontroli Zarządczej SKZ System Kontroli Zarządczej KOMUNIKAT Nr 23 MINISTRA FINANSÓW z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych Na podstawie art. 69 ust. 3 ustawy z

Bardziej szczegółowo

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE:

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE: Audytor Wewnętrzny systemu HACCP oraz standardów IFS w wersji 6 (International Food Standard version 6) i BRC w nowej wersji 7 (Global Standard for Food Safety issue 7) - AWIFSBRC CEL SZKOLENIA: zrozumienie

Bardziej szczegółowo

Odpłatność pozostali. 24-25.11.2012 320 zł 640 zł. 08-09.12.2012 320 zł 640 zł 12-13.01.2013 26-27.01.2013

Odpłatność pozostali. 24-25.11.2012 320 zł 640 zł. 08-09.12.2012 320 zł 640 zł 12-13.01.2013 26-27.01.2013 Warszawska Szkoła Zarządzania Szkoła Wyższa mając na uwadze potrzeby i oczekiwania rynkowe uruchomiła w roku akademickim 2012/2013 studia podyplomowe nt. Zarządzanie Jakością o dwóch specjalnościach: -

Bardziej szczegółowo

WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI

WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI Strona 1 z 8 SPIS TREŚCI: 1. Cel procedury...1 2. Zakres stosowania...2 3. Terminologia...2 4. Opis postępowania...3 4.1 Powoływanie auditorów...3 4.2 Planowanie auditów...3 4.3 Przygotowanie auditów...4

Bardziej szczegółowo

TÜV SUMMER TIME. Sierpniowe szkolenia TÜV Akademia Polska. TÜV Akademia Polska Sp. z o.o.

TÜV SUMMER TIME. Sierpniowe szkolenia TÜV Akademia Polska. TÜV Akademia Polska Sp. z o.o. Firma szkoleniowa TÜV Akademia Polska Sp. z o.o. należąca do międzynarodowego koncernu TÜV Rheinland światowego lidera w dziedzinie usług dla przedsiębiorstw, zaprasza Państwa na cykl szkoleń: TÜV SUMMER

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA CERTYFIKACJI

KRYTERIA CERTYFIKACJI KRYTERIA CERTYFIKACJI ZGODNIE Z WYMAGANIAMI AQAP 2110, AQAP 2120, AQAP 2130, AQAP 2105, AQAP 2210 SPIS TREŚCI Rozdział 1 Polityka dotycząca stosowania AQAP w organizacji Str. 3 Rozdział 2 Wymagania dotyczące

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia w wdrażaniu systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji zgodnego z normą ISO 27001

Doświadczenia w wdrażaniu systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji zgodnego z normą ISO 27001 Doświadczenia w wdrażaniu systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji zgodnego z normą ISO 27001 na przykładzie Urzędu Miejskiego w Bielsku-Białej Gliwice, dn. 13.03.2014r. System Zarządzania Bezpieczeństwem

Bardziej szczegółowo

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA Strona: 1 z 5 1. Opis systemu zintegrowanego systemu zarządzania 1.1. Postanowienia ogólne i zakres obowiązywania W Samodzielnym Zespole Publicznych Zakładów Lecznictwa Otwartego Warszawa Ochota jest ustanowiony,

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI PROGRAM AKREDYTACJI JEDNOSTEK CERTYFIKUJĄCYCH GOSPODARKĘ LEŚNĄ I ŁAŃCUCH DOSTAW W SYSTEMIE PEFC Wydanie 2 Warszawa, 10.02.2012 r. Spis treści 1 Wprowadzenie 3 2 Definicje 3

Bardziej szczegółowo

URZĄD MIEJSKI W GOSTYNIU PREZENTACJA SYSTEMU PN EN ISO 9001:2001 KSIĘGA JAKOŚCI ELEMENTY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCI DOKUMENTACJA SYSTEMU

URZĄD MIEJSKI W GOSTYNIU PREZENTACJA SYSTEMU PN EN ISO 9001:2001 KSIĘGA JAKOŚCI ELEMENTY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCI DOKUMENTACJA SYSTEMU 1 URZĄD MIEJSKI W GOSTYNIU PREZENTACJA SYSTEMU PN EN ISO 9001:2001 ELEMENTY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ STRUKTURA ORGANIZACYJNA PODZIAŁ ODPOWIEDZIALNOŚCI I UPRAWNIEŃ PROCESY ZASOBY UMOŻLIWIAJĄCE WDROŻENIA

Bardziej szczegółowo

Program szkoleń - Zarządzanie Jakoscią

Program szkoleń - Zarządzanie Jakoscią 20 11 - Zarządzanie Jakoscią SZKOLENIA OGÓLNE WARUNKI SZKOLEO kod: QA_Q1 - System Zarządzania Jakością wymagania normy ISO 9001: 2008 kod: QA_Q2 - System Zarządzania Jakością w organizacji ochrony zdrowia

Bardziej szczegółowo

Zasady przeprowadzania wewnętrznych auditów jakości w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Zachodniopomorskiego

Zasady przeprowadzania wewnętrznych auditów jakości w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Zachodniopomorskiego Załącznik nr 3 Księgi Jakości UMWZ wydanie 5 Zasady przeprowadzania wewnętrznych auditów jakości w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Zachodniopomorskiego 1 Realizacja auditów wewnętrznych, o których

Bardziej szczegółowo

Procedura: Ocena Systemu Zarządzania

Procedura: Ocena Systemu Zarządzania Procedura: Ocena Systemu Zarządzania I. CEL PROCEDURY Celem niniejszej procedury jest jednoznaczne określenie zasad planowania, prowadzenia, dokumentowania i oceny działań audytowych oraz kontrolnych prowadzonych

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27 DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe 4. Zakres Systemu Zarządzania Jakością

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK CERTYFIKUJĄCYCH GOSPODARKĘ LEŚNĄ I ŁAŃCUCH DOSTAW W SYSTEMIE PEFC Wydanie 3 Warszawa, 15.10.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie... 4 2 Definicje... 4 3

Bardziej szczegółowo

PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ I ŚRODOWISKOWEGO wg ISO 9001 oraz ISO 14001

PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ I ŚRODOWISKOWEGO wg ISO 9001 oraz ISO 14001 INFORMACJE SZCZEGÓŁOWE NA TEMAT SZKOLENIA OTWARTEGO: PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ I ŚRODOWISKOWEGO wg ISO 9001 oraz ISO 14001 S t r o n a 2 z 5 Serdecznie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DLA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI

WYMAGANIA DLA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI Instytut Odlewnictwa Biuro Certyfikacji i Normalizacji u l. Z a k o p i a ń s k a 7 3 30-418 Kraków, Polska tel. +48 (12) 26 18 442 fax. +48 (12) 26 60 870 bcw@iod.krakow.pl w w w.i o d.k r ak ow. p l

Bardziej szczegółowo

Dokument obowiązkowy IAF

Dokument obowiązkowy IAF IAF MD 4:2008 International Accreditation Forum, Inc. Dokument obowiązkowy IAF Dokument obowiązkowy IAF dotyczący stosowania wspomaganych komputerowo technik auditowania ( CAAT ) w akredytowanej certyfikacji

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 119/2008 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 29 maja 2008r

Zarządzenie Nr 119/2008 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 29 maja 2008r Zarządzenie Nr 119/2008 w sprawie : wprowadzenia procedury Działań Korygujących i Zapobiegawczych w Urzędzie Miasta Czeladź Na podstawie art. 31 oraz art. 33 ust.1, 3 i 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody wydawcy zabronione. Autor oraz wydawca dołożyli wszelkich starań aby zawarte

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08

DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08 DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego

PLAN DZIAŁANIA KT 270. ds. Zarządzania Środowiskowego Strona 2 PLAN DZIAŁANIA KT 270 ds. Zarządzania Środowiskowego STRESZCZENIE Komitet Techniczny ds. Zarządzania Środowiskowego został powołany 27.02.1997 r. w ramach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego.

Bardziej szczegółowo

SAMOOCENA SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ

SAMOOCENA SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ Załącznik Nr 3 Do Zarządzenia Nr 56/10 STAROSTY KOSZALIŃSKIEGO z dnia 1 października 2010 r. SAMOOCENA SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ W STAROSTWIE POWIATOWYM W KOSZALINIE Do sporządzenia samooceny wykorzystano

Bardziej szczegółowo

PROJEKT NOWA JAKOŚĆ PRACY

PROJEKT NOWA JAKOŚĆ PRACY PROJEKT NOWA JAKOŚĆ PRACY Folder informacyjny projektu Nowa jakość pracy realizowanego przez Centrum Rozwoju Społeczno-Ekonomicznego w ramach Poddziałania 8.1.1 Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o.

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Konferencja Klubu Polskie Forum ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 Krzysztof Lebdowicz

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE JAKOŚCIĄ

ZARZĄDZANIE JAKOŚCIĄ ZARZĄDZANIE JAKOŚCIĄ 1. Podstawy zarządzania jakością, w tym definicje: Jakość stopień w jakim zbiór inherentnych właściwości spełnia wymagania Proces - często przedstawia się jako łańcuch/ciąg zdarzeń

Bardziej szczegółowo

Procedura Systemu Zarządzania Jakością wg PN-EN ISO 9001:2001. Opracował Sprawdził Zatwierdził SPIS TREŚCI

Procedura Systemu Zarządzania Jakością wg PN-EN ISO 9001:2001. Opracował Sprawdził Zatwierdził SPIS TREŚCI Opracował Sprawdził Zatwierdził Pełnomocnik ds. SZJ Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Zielonej Górze Romuald Kierkiewicz ElŜbieta Bujakowska Barbara Jabłońska ElŜbieta Wytrykus-Zalewska Zbigniew

Bardziej szczegółowo

Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu. Zarządzanie procesami

Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu. Zarządzanie procesami Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu Zarządzanie procesami Polityka jakości (ISO 9000:2000) Polityka jakości - ogół zamierzeń i ukierunkowanie organizacji, dotyczące jakości

Bardziej szczegółowo

TÜVRheinland Polska. Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem

TÜVRheinland Polska. Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem TÜVRheinland Polska Niezgodności w dokumentowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem żywności HACCP, BRC, IFS, ISO 22000 podsumowanie doświadczeń wdrożeniowych i auditorskich mgr inż. Zbigniew Oczadły

Bardziej szczegółowo

APQP i PPAP - zaawansowane planowanie jakości

APQP i PPAP - zaawansowane planowanie jakości APQP i PPAP - zaawansowane planowanie jakości Opis Zaawansowane zarządzanie projektami wdrożeniowymi wyrobów do produkcji w firmie branży motoryzacyjnej wg wymagań IATF, ISO/TS 16949:2009 i podręcznika

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ AUDITY WEWNETRZNE AUDITY WEWNĘTRZNE. Obowiązuje od: 1 grudnia 2007r

PROCEDURA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ AUDITY WEWNETRZNE AUDITY WEWNĘTRZNE. Obowiązuje od: 1 grudnia 2007r /8 AUDITY WEWNĘTRZNE Opracował: (imię i nazwisko, podpis) Ewa Szopińska Data: 3 sierpnia 2007r Obowiązuje od: grudnia 2007r Zatwierdził: (imię i nazwisko, podpis) Marek Fryźlewicz Data: 3 sierpnia 2007r

Bardziej szczegółowo

Skuteczność => Efekty => Sukces

Skuteczność => Efekty => Sukces O HBC Współczesne otoczenie biznesowe jest wyjątkowo nieprzewidywalne. Stała w nim jest tylko nieustająca zmiana. Ciągłe doskonalenie się poprzez reorganizację procesów to podstawy współczesnego zarządzania.

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.spzla-katowice.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.spzla-katowice.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.spzla-katowice.pl Katowice: PRZETARG NIEOGRANICZONY NA USŁUGI DOTYCZĄCE WDROŻENIA SYSTEMU ZARZĄDZANIA

Bardziej szczegółowo

Szkolenia DQS Polska 2006

Szkolenia DQS Polska 2006 AW Auditor wewnętrzny DQS I edycja szkolenia 20-22.02.2006 II edycja szkolenia 02-04.10.2006 Szkolenie skierowane jest do kandydatów na auditorów wewnętrznych oraz dla auditorów wewnętrznych systemu zarządzania

Bardziej szczegółowo

2.0. ZAKRES PROCEDURY Procedura swym zakresem obejmuje wszystkie wydziały i biura Urzędu Miasta Szczecin.

2.0. ZAKRES PROCEDURY Procedura swym zakresem obejmuje wszystkie wydziały i biura Urzędu Miasta Szczecin. P R O C E D U R A Urząd Miasta SZCZECIN Przegląd Systemu Zarządzania Jakością wykonywany przez Prezydenta Miasta Nr procedury P I-05 Wydanie 5 1.0. CEL Celem niniejszej procedury jest określenie zasad

Bardziej szczegółowo