WPŁYW DAWKI AZOTU, STOSUNKU N:P:K I DODATKU MIKROPIERWIASTKÓW NA ZAWARTOŚĆ AMINOKWASÓW I WITAMINY С W ZIEMNIAKACH

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WPŁYW DAWKI AZOTU, STOSUNKU N:P:K I DODATKU MIKROPIERWIASTKÓW NA ZAWARTOŚĆ AMINOKWASÓW I WITAMINY С W ZIEMNIAKACH"

Transkrypt

1 ROCZNIKI GLEBOZNAWCZE T. XXXIV, NR 4, WARSZAWA 1983 KAZIMIERZ MAZUR, TERESA MAZUR, MARIA MAZGAJ WPŁYW DAWKI AZOTU, STOSUNKU N:P:K I DODATKU MIKROPIERWIASTKÓW NA ZAWARTOŚĆ AMINOKWASÓW I WITAMINY С W ZIEMNIAKACH Katedra Chemii Rolnej Akademii Rolniczej w Krakowie Ziemniaki, podobnie jak i inne rośliny, reagują na wzrost dawek nawozów azotowych zwyżką plonów i podwyższeniem zawartości białka surowego w bulwach [10,11]. Zakres tych zmian jest podobny jak w ziarnie zbóż [7], natomiast znacznie mniejszy niż na przykład w runi użytków zielonych i niemotylkowych roślin pastewnych w uprawie polowej [8]. Modulujący wpływ na działanie azotu mają inne składniki pokarmowe i ich wzajemne stosunki w dawce nawozów [11]. Cechy odmianowe, jak i warunki klimatyczno glebowe współdziałają z nawożeniem w kształtowaniu składu chemicznego bulw ziemniaka [2, 6, 10]. Uzyskany w wyniku nawożenia wzrost plonu bulw o podwyższonej zawartości azotu pozwala na istotne zwiększenie produkcji białka surowego przy uprawie ziemniaków. W ten sposób można więc uzyskać poprawę bilansu białkowego w paszach. Należy jednak zaznaczyć, że wyższe dawki nawozów wywołują modyfikacje w składzie białka, powodujące zmianę jego wartości biologicznej, a tym samym i wartości odżywczej. O jakości białka roślinnego decyduje zawartość w nim aminokwasów egzogennych i ich stosunek ilościowy do pozostałych aminokwasów. Dotychczasowe wyniki badań nie dają jednoznacznej odpowiedzi na temat wpływu intensywnego nawożenia na jakość białka ziemniaków [2-4, 9, 12, 16]. Różnicowanie nawożenia mineralnego ziemniaków powoduje i inne, poza białkiem zmiany w składzie chemicznym bulw. Jednym z ważnych kryteriów oceny jakościowej ziemniaków, zwłaszcza konsumpcyjnych, jest zawartość w nich witaminy C. Dotychczasowe wyniki doświadczeń wskazują na ujemny zazwyczaj wpływ wyższych dawek azotu na zawartość tej witaminy. Stopień reakcji zależy w znacznej mierze od odmiany ziemniaków [2, 9].

2 70 К. Mazur i in. W niniejszej pracy przedstawiono wyniki doświadczeń polowych prowadzonych w zmianowaniu czteroletnim, w których badano m.in. wpływ różnych dawek azotu i jego stosunku do fosforu i potasu w dawce nawozów, a także bezpośrednio dodatku manganu i boru oraz następczego działania innych mikropierwiastków na zawartość 16 aminokwasów oraz witaminy С w bulwach ziemniaka 1. MATERIAŁ I METODYKA Doświadczenia prowadzono w Rolniczym Zakładzie Doświadczalnym AR Okocim na dwóch równoległych polach. Ziemniaki odmiany Baca uprawiano na jednym polu w pierwszym, a na drugim w trzecim roku zmianowania. Stosowano podstawowe Dawki i w-ajemne s to su n k i składników nawozowych stosow anych pod z iem n iak i i śred nie roczne dawki NPK w 4 -letn im o k resie zmianowania /k g /h a / Doses o f n u trie r.ts and t h e i r m utual r a t i o s а з a p p lie d to p o ta to e s, and m ean«yearly NPK doses in a fo u r-y ear ro ta tio n / in kg per h a / Tabela 1 Nawożenie F e r t i l i z a t i o n Dawki i s to s u n k i składników Dosos and r a t i o o f n u tr i e n ts P К N i Р i К ś re d n io w zmianowan iu Mean in the r o ta tio n kg NPK A " 0,5! i * ,7 1 * 0,7 9 i 1,99 В 100 '39,3 99,7 1 s 0,4 0 ; 1,00 С R ^ K, ,3 99,7 1 t 0,20 : 0,5 0 D»2* 1.5K ,9 149,5 1 X 0,5 0 : 0,7 5 E 1, Л, ,9 149,5 1 : 0,3 0 : 0, x W ŁBianowaniu stosowano na 1 ha: pod ziem niaki 10 kg Mn i 2 kg B, pod pszenicę ozimą. Jęczm ień ja ry i żyto poplonowe po 4 kg C u/ha, a pod mieszankę ro ś lin motylkowych 1,5 kg В i 0,5 kg M o/ha. W 1976 r. badano ty lk o wpływ b ezpośredniego naw ożenia Mn i B, n a to m ia st w 1978 r. - rów nież na - etęp czeg o d z ia ła n ia Cu i Mo.. In th e n o ta tio n th e re were used /p e r h e c t a r e / : to p o ta to e s 10 kg Mn and 2 kg Bf to w in te r w heat, s p rin g b a rle y and a f te r c r o p rye 4 kg Cu to each, to a aijtture* o f legum inous p la n ts 1. 5 kg D and 0.5 kg Mo. In 1976 only the e f f e c t o f d i r e c t f e r t i l i s a t i o n w ith Mn jnd 8 waa in v e s tig a te d, a g a in, in a ls o the a f t e r - e f f e c t s o f Cu and Mo. nawożenie obornikiem w dawce 30 t/ha. Doświadczenie zlokalizowano na glebie płowej wytworzonej na starej terasie akumulacji rzecznej, o składzie mechanicznym pyłu zwykłego na granicy ilastego. Przy słabo kwaśnym odczynie (phkci=5,9) gleba ta miała wysoką zawartość przyswajalnych związków fosforu i średnią zawartość potasu. Pod względem zasobności w przyswajalne formy mikropierwiastków była ona dobrze zaopatrzona w Mn i Cu oraz średnio w В i Mo. 1 Badania prowadzono w ramach problemu węzłowego 09.4.

3 Nawożenie a aminokwasy i witamina С w ziemniakach 71 W pierwszym roku doświadczenia (1976) warunki meteorologiczne były bardzo korzystne dla wegetacji ziemniaków, natomiast w trzecim roku badań zanotowano niską sumę temperatur oraz niekorzystny rozkład opadów rocznych : niedostatek na wiosnę i prawie 700 mm w okresie wegetacji ziemniaków (IV-IX). Skutkiem tego różnice w plonach uzyskanych w obu latach uprawy były znaczne (tab. 2). Przedplonem ziemniaków uprawianych w pierwszym roku (1976) była kukurydza 'zbierana na kiszonkę, pod którą zastosowano wapnowanie i kontrolowane jednakowe nawożenie mineralne. W trzecim roku zmianowania na polu drugim (1978) ziemniaki Zaw artość aaiaokwasów w bulw ach ziem niaka /oda* В аса/ w g/16 g N C ontent of amino acid e in ttib era o f p o tato / v a r, B aca/ in g /16 g If ï a b в 1 a 2 czb&czania D eterm ination o b ie k ty nawozowe1 - o b je c ta o f f e r t i l i z e r * А В С D A В С D F Ion Luiw t/h a Y ield o f tu b e re % В w suche.1 m asie ^ H J e d ry ma«a Asinokwaey: Ajnino a c id : 44,6 44,5 45,0 45,7 49,4 24,8 27,9 28,9 27,1 2 9,2 1,78 1,91 1,96 1,84 1,93 1,83 1,88 1,99 1,94 2,02 1, A rginina - Agr 0,74 1,49 3,18 1,74 3,13 3,03 3,11 2,78 3,10 3,11 2. F e r jlo a la n in a 1Ы 3,0 9 2,92 3,3 3 3,31 3,0 9 4,35 4,00 3,99 3,64 3,4 2 3«B iety ty n a - Hie ,18 1,34 1,13 1,58 1,51 4«Izcleu cy n a - lie u 2,86 2,81 2,78 3,29 2,36 2,84 3,23 3,20 3,64 3,25 5«Ъеисупа - Leu 4,5 6 3,93 2,8 9 5,90 4,13 3,8 9 5,66 4,45 5,0 3 5,12 6«M zyna - Lys 1,90 3,12 3,15 2,92 3,23 3,61 3,87 3,51 3,99 4,13 7* M etionina - Met «0,52 0,43 0,49 0,45 0,60 Ö. T reonina - Thr 2,58 2,53 2,73 3,5 7 2,68 3,1 7 3,5 7 3,14 3,46 3,45 9. t/a lin a - 7 al 5,10 4,00 3,71 6,45 4,74 2,71 5,63 3,30 3,53 2,50 10* A lenina - Ala 3,10 3,04 2,56 4,44 2,40 3,54 3,96 3,50 3,76 3,33 11 «G licyna - Gly 2,61 2,25 1,94 3,36 2,36 2,59 2,96 2,58 2,64 2, K*as eeparaginow y /iep 14,48 13,67 13,34 18,65 14,38 12,76 14,10 12,03 12,60 13, Kwas glutam inowy Glu 12,81 15,12 13,32 15,48 12,58 10,33 10,13 9,84 11,10 9, P rclin a - P ro l 2,00 1,47 1,36 2,86 2,19 2,83 3,40 3,00 3,26 2, Servna - S er 2,73 2,69 2,52 3,14 2,36 3,23 3,3 0 3,00 3,38 3,28 16«Tyrozyna - Tyr 1,56 0,61 1,73 2,70 0,81 3,59 2,39 2,56 2,5 7 2,65 % I i 2yny Я Я.Ш. % Lys in DM liz y n y kg/ha Ьуа kg/ba Lizyria+&t K inina j^ro iin a 1>ув + A r^ /P ro l 0,21 0,3 7 0,3 9 0,34 0,4 0 0,41 0,46 0,4 4 0,48 0,5 2 20,34 36,12 36, ,28 20,11 25,21 24,76 25,35 28,94 1,32 3,14 3,40 1,63 2,93 2,35 2,0 5 2,10 2,1 7 2,7 7 x Jek w ta b. 1 - See Table 1 **»IR - LSD /Р = 0,9 5 / - 3,4 / /, 2,5 / /

4 72 К. Mazur i in. uprawiano po pszenicy ozimej, a na poszczególnych obiektach nakładało się już po raz czwarty zróżnicowane nawożenie. W obiekcie E najwyższą dawkę makroskładników uzupełniono manganem i borem których wpływ na rośliny badano w 1976 r., natomiast w trzecim roku zmianowania (1978) poza bezpośrednim wpływem tych mikropierwiastków działały następczo miedź i molibden (tab. 1). Do oznaczania ogólnej zawartości azotu i aminokwasów przygotowano średnie ważone próbki obiektowe z 4 powtórzeń, z uwzględnieniem procentowego udziału bulw w poszczególnych przedziałach wielkości (frakcji) w plonach poletkowych zebranych z 10 gniazd, a analizę wykonano w powietrznie suchym materiale: azot m etodą Kjeldahla, a aminokwasy chromatografią kolumnową, przy użyciu aparatu produkcji czeskiej, typ AAA-881, po hydrolizie 6 N roztworem HC1. Jedynie metioninę oznaczano konwencjonalną metodą kalorymetryczną [15]. Witaminę С oznaczano w świeżych bulwach, w reprezentatywnych próbkach poletkowych, metodą podaną przez P ija n o w sk ieg o [13]. WYNIKI I DYSKUSJA Plony. Korzystne warunki wegetacji ziemniaków w pierwszym roku zmianowania (1976) pozwoliły na uzyskanie wysokich plonów (tab. 2) sięgających 50 t/ha, przy czym udział bulw dużych w plonie (ponad 5,5 cm średnicy) wynosił 75 do 82%. Istotną zwyżkę plonów w obrębie badanych obiektów nawozowych uzyskano nie w wyniku zróżnicowania dawki azotu i stosunku N:P:K, ale dzięki zastosowaniu manganu i boru razem z najwyższą dawką makroskładników (kombinacja E). W roku 1978, niekorzystnym pod względem warunków meteorologicznych, plony ziemniaków były niższe w porównaniu do roku 1976 o 36 do 44 %. Największa różnica między latami związana była z najniższą dawką azotu (kombinacja A 50 kg N/ha). Nawożenie mineralne łagodziło negatywne skutki nadmiernej wilgotności gleby i niskiej temperatury, na co wskazuje plon bulw uzyskany na poletkach kontrolnych, nawożonych tylko obornikiem. Stanowił on zaledwie 33 % w stosunku do plonu z obiektu B, w którym stosowano nawożenie mineralne przyjęte za optymalne (tab. 1). Najmniejszy wzrost plonów w wyniku nawożenia mineralnego w tym roku uzyskano przy zastosowaniu niskiej dawki azotu (kombinacja A). Różnica w stosunku do pozostałych obiektów nawożonych była istotna. Dalsze różnicowanie dawek i stosunku składników nawozowych nie miało istotnego wpływu na wielkość plonów. Dodatek mikropierwiastków stymulował wzrost plonów, ale różnica w tych warunkach uprawy była nieudowodniona. Z aw artość a zo tu i am in okw asów. Mimo jednakowych dawek nawozów i dużych różnic w plonach ziemniaków między obu latami doświadczenia ogólna zawartość azotu w suchej masie była nieznacznie zróżnicowana (tab. 2). Podobnie różnice międzyobiektowe w zawartości tego składnika były niewielkie (1976-0,18% N, ,19% N). W porównaniu z zawartością azotu w innych odmianych przy

5 Nawożenie i aminokwasy a witamina С w ziemniakach 73 podobnych dawkach nawozów stosowanych w doświadczeniach [9] ziemniaki odmiany Baca były bardziej zasobne w białko surowe, którego zawartość w suchej masie wahała się od 11,1 do 12,2% przy wysokim plonie w 1976 r. oraz od 11,4 do 12,6% przy znacznie słabszym plonowaniu w 1978 r. Poziom białka był więc podobny jak w ziarnie zbóż [7], natomiast plon tego składnika przy dobrym urodzaju ziemniaków znacznie przekraczał zbiór białka z plonem zbóż. O efektywności wykorzystania azotu pobranego przez rośliny świadczy jego udział w syntezie aminokwasów. Zależność tę najlepiej ilustruje wyrażenie zawartości aminokwasów w procentach białka surowego albo też w tej samej relacji, ale w g/16 g N. Częściej stosowana jest ta druga konwencja. Dla określenia wartości paszowej i pokarmowej roślin bardziej miarodajne jest jednak wyrażenie zawartości aminokwasów w procentach suchej lub świeżej masy, pozwala to bowiem na określenie stopnia pokrycia zapotrzebowania organizmu na aminokwasy, zwłaszcza egzogenne, przy różnych dawkach paszy. W roku dobrego urodzaju ziemniaków najwyższy poziom aminokwasów miał plon uzyskany w obiekcie D przy wysokiej dawce azotu (200 kg/ha), ale zharmonizowanej z dawką fosforu i potasu, czyli przy węższym stosunku N:P:K. Z 14 aminokwasów oznaczonych w plonie zawartość 11 była najwyższa w tym obiekcie. To korzystne działanie zaznaczyło się nie tylko w odniesieniu do wszystkich aminokwasów endogennych, ale również 4 z 7 aminokwasów egzogennych znalazły się w tym obiekcie największej ilości (izoleucyna, leucyna, treonina, walina), a po uzupełnieniu tej dawki nawozów manganem i borem (kombinacja E) dołączyła do tej listy także lizyna. Podobnie udział półegzogennej tyrozyny 2 był zdecydowanie najwyższy w obiekcie D. O korzystnym wpływie intensywnego nawożenia ziemniaków azotem (do 200 kg N/ha), przy odpowiednim poziomie PK, na zawartość aminokwasów egzogennych w bulwach donoszą zarówno autorzy krajowi [9], jak i obcy [14]. W warunkach niekorzystnych dla wegetacji ziemniaków (1978 r.) zdecydowanie korzystniejszy wpływ na udział aminokwasów w ogólnej ilości azotu miała niższa dawka nawozów, tzw. dawka optymalna, zastosowana w obiekcie B. Znaleziono tu najwyższą zawartość 8 z pośród 16 oznaczonych aminokwasów, w tym 4 egzogennych (arginina, leucyna, treonina, walina), ale i w tym roku na drugim miejscu pod tym względem znalazł się obiekt D, o podwyższonej dawce NPK, przy stosunku tych składników zbliżonym do optymalnego (tab. 1). Rozszerzenie stosunku N:P:K w obiekcie С spowodowało obniżenie udziału największej liczby aminokwasów w pobranym azocie. Przy zastosowaniu tej konwencji praktycznie nie stwierdzono ani bezpośredniego wpływu mikropierwiastków (B i Mn), ani następczego ich działania (Cu, Mo) na zawartość aminokwasów w bulwach ziemniaka. Jedynie zawartość lizyny była w tym obiekcie najwyższa w obu latach badań, zarówno jeśli chodzi o jej udział w azocie ogółem, jak i w suchej masie ziemniaków (0,40 i 0,50%). Bardziej zróżnicowaną zawartość lizyny w suchej masie i niższy jej poziom stwierdzono w plonie wysokim (1976). Według Mitchella tyrozyna może częściowo zastąpić fenyloalaminę w procesach fizjologicznych, może również tworzyć się w organizmie zwierzęcym z fenyloalaniny [1].

6 74 К. Mazur i in. W obiekcie tym zebrano także największy plon tego aminokwasu, sięgający 40 kg/ha. Było to ponad dwukrotnie więcej niż w planie ziarna zbóż [7] i zielonce żyta poplonowego, ale znacznie mniej niż w mieszance roślin motylkowych zbieranych na zieloną masę 3. W roku o korzystnych warunkach wegetacji i intensywnym plonowaniu ziemniaków udział aminokwasów egzogennych w sumie oznaczanych aminokwasów był niższy (35-37%) niż w roku o słabszym plonowaniu (1978), w którym kształtował się w granicach 39-42%. Należy przy tym stwierdzić, że przy przeciętnym wzroście o 3% ogólnej zawartości azotu w ziemniakach z 1978 r. w stosunku do zawartości w plonie wysokim z 1976 r., wzrost zawartości aminokwasów wahał się od 7 (glicyna) do 86 % (tyrozyna). Z aminokwasów egzogennych tylko udział waliny w białku ziemniaków z tego roku był niższy o 27 %, a z endogennych kwasów asparaginowego (10 %) i glutaminowego (27 %). Procentowa zawartość lizyny w suchej masie ziemniaków z tego roku była wyższa o 35 %. W sumie więc przy niższym plonie ziemniaki z tego doświadczenia były bardziej cenne pod względem wartości odżywczej. Mimo wzrostu udziału lizyny (33 %) i argininy (37 %) w białku ziemniaków z roku 1978 niższa była o 8 % wartość stosunku sumy tych aminokwasów do proliny, gdyż udział tego aminokwasu endogennego zwiększył się w jeszcze większym stopniu (o 45 %). Przyjmując wartość tego stosunku jako wskaźnik stopnia strawności białka [5], można zauważyć,że z reguły wzrost dawek nawozów poprawiał ten współczynnik w ziemniakach. Jest to ważne stwierdzenie z uwagi na przeznaczenie ziemniaków głównie do komsumpcji i na paszę. Przeciętnie z obu lat doświadczenia udział aminokwasów w ogólnej zawartości azotu w ziemniakach (g/l6 g N) układał się w następującej kolejności: egzogenne leucyna (4,62), walina (4,17), fenyloalanina (3,51), lizyna (3,35), treonina (3,04), izoleucyna (3,03), arginina (2,44), histydyna (1,34) i metionina (0,50); endogenne kwas asparaginowy (13,75), kwas glutaminowy (12,0), alanina (3,36), seryna (2,96), glicyna (2,59), prolina (2,55). Przeciętny poziom półegzogennej tyrozyny wynosił 2,12 g/16 g N. Średnia suma oznaczonych aminokwasów z obu doświadczeń (tab. 3) stanowiła 62 (A) do 73 % (D) białka surowego, a w sumie tej aminokwasy egzogenne miały 37 do 40 % udziału. Masa aminokwasów endogennych była większa o 47 (E) do 70% (A) od masy aminokwasów egzogennych. W obu doświadczeniach do syntezy właściwych związków białkowych ziemniaki wykorzystały 58-62% pobranego azotu. Najlepszy wskaźnik tego wykorzystania stwierdzono przy zrównoważonym stosunku N:P:Ki i najwyżej dawce nawozów (D). Relatywne wartości wskazują, że zwiększenie dawki azotu i nawozów spowodowało wzrost poziomu białka surowego w ziemniakach o 5-10 %. Szybciej niż zawartość białka wzrastała suma oznaczanych aminokwasów (9-23 %), szczególnie zaś aminokwasów egzogennych (18-28)%), co wskazuje na korzystny wpływ intensyfikacji nawożenia na wartość odżywczą i biologiczną białka ziemniaków. Potwierdza to wyniki badań przeprowadzonych zarówno w kraju [9, 11], jak i za granicą [4, 14]. 3 Wyniki doświadczeń z tych samych zmianowań nie opublikowane.

7 Nawożenie a aminokwasy i witamina С w ziemniakach 75 Z aw artość b ia łk a surowego o raz sumy oznaczonych aminokwasów w bulwach ziem niaka odmiany Baca /śre d n io z dwóch doświadczeń C ontent o f crude p ro te in and t o t a l o f amino a c id s d e te rm in a tio n s in p o ta to tu b e rs v a r. Baca /means from two e x p e rim e n ts / T a b e l a J O znaczenia - D eterm ination O biekty nawozowe Ł - F e r t i l i z e r o b je c ts * A В С В E % w cuchęj m a sie: % in dry n a s s : b ia łk o surowa crude p ro te in sujna aminokwasów t o t a l amino a c id s W tym - In th e s e : 11,25 11,88 12,34 11,81 12,34 7,01 7,7 4 7,61 8,62 7,71 egzogenne - éxogenic / 1-9 / 2,60 3,06 3,06 3,32 3,1 2 endogenne - endogenic / 1O -16/ 4,41 4,68 4,55 5,30 4,5 9 tf-białkow y w Я ogółem - % p r o te in К i.n t o t a l N - % Яеlfityw nie: I d r e l a t i v e f ig u r e s :.5 9,8 60,2 58,7 62,3 58,1 b ia łk o surowe - crude p ro te in вода aminokwasów «to t a l amino acid e W tym - In th e s e : egzogenne - exogen ic endogenne - endogenic Я-b iałk o w y w N ogółem p ro te in К in t o t a l N x Jak 1» ta b. 1 - See Table 1 Z aw artość w itam in y С. Ziemniaki są jednym z głównych źródeł witaminy C, stąd też istotne znaczenie ma stwierdzenie, w jakim stopniu intensyfikacja nawożenia wpływa na zawartość tej aktywnej biologicznie substancji w bulwach. W obu doświadczeniach (tab. 4) najwyższą zawartość witaminy С (14,2-15,1 mg/100 g świeżej masy) miały ziemniaki przy nawożeniu przyjętym za optymalne, tzn. przy stosunku N:P:K=1:0,4:1 (N:P20 5:K20=1:0,9:1,2) i dawce nawozów równej 239 kg NPK/ha (310 kg N + P K20 ). Podwyższenie udziału fosforu i potasu w dawce nawozów powodowało mniejszy spadek zawartości niż obniżenie udziału tych składników. Natomiast odwrotny wpływ miało zróżnicowanie nawożenia azotowego : wyższe dawki azotu działały przeciętnie bardziej obniżająco na poziom tej witaminy w ziemniakach, zwłaszcza w roku, w którym zebrano wysokie plony (1976). Wszystkie różnice między obiektem z optymalnym nawożeniem a pozostałymi kombinacjami nawozowymi były praktycznie istotne, a w liczbach względnych wahały się średnio od 7 do 18%. Dodatek wapna, magnezu i mikropierwiastków do najwyższej dawki NPK nie miał istotnego wpływu na zawartość witaminy C. W porównaniu z innymi odmianymi ziemniaków [9, 11] uprawiana w naszych doświadczeniach odmiana Baca była średnio zasobna w witaminę C.

8 76 К. Mazur i in. Z aw artość w itam iny O w bulwach ziem niaka odmiany Baca w z a le ż n o ś c i od naw ożenia /mg/ 100 g św ieżej m asy/ V itam in С c o n te n t in p o ta to tu b e r s /v a r. В аса/ a s depending on f e r t i l i z a t i o n / in mg p er 100 g free h m ass/ Tabela 4 Ifawożenie* F e r t i l i z a t i o n 1 Stosunek.R atio. N:P:K Doświadczenie» Experim ent śred nio - mean og re la ty w n ie r e l a t i v e f ig u r e s 1 V i 1 2 И1Р1К0,5 3 N1? 1K1,5 4 *1P0,5 K1 1 :0, 40: 1,00 14,2 15,1 14, :0,4 0 :0,5 0 12,3 12,9 12,60 G6 1 :0,4 0 :1,5 0 13,1 13,7 13, : 0, 20: 1,00 12,0 13,4 12, V l. 5 K1 1 :0, 60: 1,00 13,1 14,0 13, R0,5 P1K1 1 :0,7 9 :1,9 9 12,1 13,3 12, H1.5 P1K1 1 : 0, 26: 0,66 11,0 13,7 12, У Л 1 :0, 20: 0,50 10,5 13,5 12, *2P 1,5K1,5 1 :0,3 0 :0, И 13,7 12, V l, 5 Kf,5 + CaIXX ,8 12, K2P 1,5 K1, ke U8IIXX 10,8 14,2 12, V l, 5 K1,5 + EI I I X r 11,3 13,9 12,61 86 KIR - LSD /Р = 0,9 5 / 1,16 0,51 z Podstawowe nawożenie obornikiem - 30 t /h a B asic f e r ti liz a tio n w ith farm yard - 30 tons per La xx Optymalne nawożenie w dawkach: - "Optimum f e r t i l i z a t i o n in doaec: Hj-100 kg N, P 1-39,3 kg P /90 kg P ^ /, K.J - 9S,7 kg К /120 kg KgO/ha/ *** Wapnowanie w dawce równej Hh zastosow ano w 1976 r. Lim ing in dose e q u iv a le n t to Hh a p p lie d in 137C' xxxx у igyg Гж d z ia ła ła ta k ż e n astę p czo dawka zastosow ana pod r o ś lin y pastewno / kg Mg/ i p szen icę ozimą / kg tóg/ha/ In 1978 th e re a ls o was an a f t e r - e f f e c t o f a dose a p p lie d to the fo rag e p la n ts / kg Mg and w in te r wheat / ISl kg Ug p er h a / j ххххх w -j _ Se0 ja c ie 1...! WNIOSKI 1. W korzystnych dla uprawy ziemniaków warunkach meteorologicznych uzyskano plony sięgające 50 t/ha, które nie były istotnie zróżnicowane ani w zależności od dawki nawozów, ani stosunku N :P:K. Udowodnioną zwyżkę plonów uzyskano w wyniku dodatkowego nawożenia manganen i borem. W mniej korzystnych warunkach uprawy plony ziemniaków były niższe o %, a wyższe dawki azotu łagodziły

9 Nawożenia e aminokwasy i witamina С w ziemniakach 77 negatywne skutki nadmiernej wilgotności gleby i niskiej sumy temperatur. Dodatek mikropierwiastków wywołał tendencję lepszego plonowania. 2. Mimo stosowania jednakowych dawek nawozów zawartość białka surowego w niższym plonie ziemniaków była wyższa tylko o 0,3-0,4 % i wynosiła w suchej masie 11,4-12,6%. Do syntezy białka właściwego rośliny wykorzystały średnio 58,1-62,6% pobranego azotu. Najwyższą wartość uzyskano w obiekcie z maksymalną dawką nawozów (408 kg NPK na ha) o zbliżonym do optymalnego stosunku N :P :K = = 1:0,30;0,75 (N:P20 5:K20 = 1 :0,7:0,9). 3. W tym samym obiekcie nawozowym uzyskano przeciętnie najlepsze wskaźniki zawartości aminokwasów. W stosunku do najniższej dawki nawozów wzrost sumy 16 aminokwasów wynosił 23 %, w tym aminokwasów egzogennych 28 %, a endogennych 20%. W wysokim plonie ziemniaków udział 9 aminokwasów egzogennych w sumie oznaczanych 16 aminokwasów wynosi 35-37% i był niższy o 4-5% w stosunku do udziału w plonie uzyskanym w roku o gorszych warunkach meteorologicznych. W porównaniu z wysokim plonem ziemniaków w plonie niższym udział aminokwasów w N ogółem był wyższy o 7 % (glicyna) do 86 % (tyrozyna). W wyniku dodatkowego nawożenia manganem i borem uzyskano jedynie wzrost udziału lizyny w N ogółem (4-12%) i jej zawartości w suchej masie (8-18%) oraz najwyższy plon tego aminokwasu (29 i 39 kg/ha). 4. Najwyższą zawartość witaminy С (14,2-15,1 m g/l 00 g świeżej masy) miały ziemniaki przy optymalnym nawożeniu (239 kg NPK/ha) i stosunku N :P:K= 1:0,4:1 (N:P20 5:Ki20 = 1:0,9:1,2). Mniejszy spadek zawartości witaminy С wywołało podwyższenie dawki P i К oraz obniżenie dawki N niż zwiększenie dawki azotu. LITERATURA Jl] Bęza R.: Aminokwasy w żywieniu zwierząt. PWRiL, Warszawa [2] Ciećko Z. : Badania nad nawożeniem ziemniaków odmiany Bem. Cz. III. Skład aminokwasowy bulw ziemniaków. Cz. IV. Wpływ stosowanego nawożenia na zawartość P20 5, K20 i witaminy С oraz stopień ciemnienia soku ziemniaczanego. Zesz. nauk. ART Olszt. Roi. 7, 1974, , [3] Ciećko Z., Mazur T.: Nawożenie azotowe ziemniaków odmiany Flisak. Cz. II. Wpływ wzrastającego nawożenia azotowego na skład aminokwasowy bulw. Zesz. nauk. ART Olszt. Roi. 7, 1974, C4] Eppendorfer W. H.: Effects of N-fertilization on amino acid composition and nutritive value of spinach, kale, cauliflower and potatoes. J. Sei. Fd Agric. 29, 1978, [5] Eppendorfer W. H.: Nutritive value of oats and rye grain protein as influenced by nitrogen and amino acid composition. J. Sei, Fd Agric. 28, 1977, ] Łoginow W., K lupczyński Z., W itaszek J.: Badania nad intensywnym nawożeniem mineralnym ziemniaków. Cz. III. Wpływ nawożenia na zawartość organicznych i mineralnych form azotu w kłębach ziemniaków. Pam. puł. 37, [7] Mazur K.: Zawartość aminokwasów w ziarnie pszenicy i jęczmienia w zależności od dawki azotu, stosunku N:P:K oraz dodatku mikropierwiastków. Zesz. nauk. AR Krak. nr 169, Sesje Nauk. nr 10, 1982, ] Mazur K., Mazur T.: Wpływ 6-letniego nawożenia łąki górskiej na zmiany w składzie chemicznym runi oraz na produkcję białka. Zesz. probl. Post. Nauk roi. 210, 1978,

10 78 К. Mazur i in. [9] Mazur T., Ciećko Z. : Wpływ nawożenia i gęstości sadzenia na plon i jakość bulw ziemniaków. Cz. II. Skład chemiczny bulw ziemniaków. Rocz. Nauk roi. 102-A-l, 1976, [10] Mazur T., R ogalski L.: Wpływ intensywnego nawożenia mineralnego na plonowanie sześciu odmian ziemniaków. Zesz. nauk. ART Olszt. Roi. 7, 1974, [11] Mazur T., Rząsa M.: Wpływ wzrastającego nawożenia azotowego na plon i zawartość związków azotowych w bulwach ziemniaków odmiany Merkur. Zesz. nauk. ART Olszt. Roi. 7, 1974, [1 2 /M ica В.: Einfluss der Düngung auf Gehalt an essentiellen Aminosäuren im Kartoffeleiweiss Potato Res. 14, 1971, 1, [13] Pijanowski E.: Oznaczanie kwasu askorbinowego i dehydroaskorbinowego. Przem. Rol.-Spoż. 8, (11), 1954, [14] Pion R., Halga P., Coie Y.: Effect of nitrogen fertilizing on the amino-acid composition of potato turbers. Agrochimica 15, 1971, [15] Sław iński R., Izdebska W.: Metoda ilościowego oznaczania metioniny w mieszankach paszowych i premiksach. Biul. Inf. Przem. Pasz. 15, 1976, 3-4, [16] W itaszek J,: Badania nad intensywnym nawożeniem mineralnym ziemniaków. Cz. IV. Wpływ wzrastających dawek nawożenia azotowego na zawartość różnych form azotu i ilościowy skład aminokwasów bulw ziemniaka. Pam. puł. 63, 1975, К. МАЗУР, Т. МАЗУР, М. МАЗГАЙ ВЛИЯНИЕ ДОЗЫ АЗОТА, СООТНОШЕНИЯ N: Р: К И ПРИБАВКИ МИКРОЭЛЕМЕНТОВ НА СОДЕРЖАНИЕ АМИНОКИСЛОТ И ВИТАМИНА С В КАРТОФЕЛЕ Кафедра агрохимий Сельскохозяйственной академии в Кракове Резю ме Два полевых опыта с картофелем сорта Баца проводились в первом и третьем году 4-летнего севооборота на смежных полях. Аллювиальная почва с механическим составом илистой пыли характеризовалась слабо кислой реакцией, обиловала усвояемыми соединениями фосфора, а в меньшей степени калия. Метеорологические условия в первом году севооборота (1976) были благоприятными, но испортились в третьем году (1978) в связи с низкой суммой температур и неблагоприятным распределением осадков в вегетационный период. Дозы удобрительных элементов и их соотношение представлены в табл. 1. В благоприятных метеорологических условиях были получены урожаи картофеля досиигаюпщи 50 т с га, которые не были существенно дифференцированы ни в зависимости от дозы удобрений, ни от соотношения N:P:K. Доказанная прибавка урожаев была получена при дополнительном удобрении марганцием и бором (табл. 2). В менее благоприятных условиях обработки урожаи картофеля были на 36-44% ниже, а более высокие дозы азота смягчали отрицательные последствия переувлажнения почвы и низкой с>ммы температур. Прибавка микроэлементов вызывала тенденцию к повышению урожайности. Несмотря на применение одинаковых доз удобрений, содержание сырого белка в низком урожае картофеля было выше лишь на 0,3-0,4% и составляло 11,4-12,6% в сухом веществе. Для синтеза подлинного (безамидного) белка растения использовали в среднем 58,1-62,3 % усвояемого азота. Самая высокая величина была получена в объекте с максимальной детой удобрений (D 408 кг NPK/га) с приближенным к оптимальному соотношению элеме^ггов равным 1:0,29:0,75. В этом же варианте удобрения былй получены в среднем наилучпше показатели содержания аминокислот (табл. 2). По отношению к самой низкой дозе удобрений

11 Nawożenie a aminokwasy i witamina С w ziemniakach 79 повышение суммы 16 аминокислот составляло 23%, в том числе экзогенных аминокислот 28%, а эндогенных 20% (табл. 3). В высоком урожае картофеля участие 9 экзогенных аминокислот в сумме определенных 16 аминокислот составляло 35-37% и было на 4-5% ниже участия в урожае полученном в году с худшими метеорологическими условиями.в более низком урожае участие аминокислот в общем N было выше от 7 % (глицин) до 86 % (тирозин). В результате дополнительного удобрения марганцем и бором повышалось только участие лизина в общем N (4-12%) и ее содержание в сухом веществе (8-18%), а также было самым высоким количество этой аминокислоты. Наивысшее содержание витамина С (14,2-15,1 мг/100 г свежей массы) показывал картофель при оптимальном удобрении (239 кг NPK/га) и соотношении N: Р: К кал 1: 0,4:1,0 (табл. 4). Меньшее снижение содержания витамина С было при повышении дозы Р и К и при снижении дозы N, чем при повышении дозы азота. К. MAZUR, Т. MAZUR, М. MAZGAJ THE EFFECT OF THE NITROGEN DOSE, THE N:P:K RATIO, AND THE ADDITION OF MICROELEMENTS ON THE CONTENT OF AMINO-ACIDS AND VITAMIN С IN POTATOES Department of Agricultural Chemistry, Agricultural University, Kraków Summary Two field experiments with potatoes (cultivar Baca ) were conducted in the first and third year of a four-year crop rotation on neighbouring fields. The alluvial soil with a mechanical composition of a silt-and-clay very fine sand had a slightly acid reaction; it was well provided in available phosphorus compounds and medium provided in those of potassium. The meteorological conditions in the first year of rotation (1976) were favourable, while in the third year (1978) the sum of temperatures was and the precipitation excessive or unfavourably distributed in the vegetation period. The doses of fertilizer nutrients as well as their proportions are given in Table 1. In advantageous meteorological conditions yields of potatoes were obtained which ranged up to 50 tons per ha but were not significantly differentiated either in correlation with the fertilizer dose or with the N:P:K ratio. A proved yield increase was caused by additional fertilization with manganese and boron (Table 2). In less favourable conditions of growth the yields of potatoes were lower by 36-44%, and the higher nitrogen doses attenuated the negative effects of an excessive soil moisture content and a low sum of temperatures. An addition of microelements caused a tendency towards better yields. In spite of applying the same doses of fertilizers the content of crude protein in the low yield of potatoes was higher only by % and amounted to % in the dry mass, The plants utilized in the mean % of the nitrogen taken up to synthetize true protein. The highest value was obtained in the object with the maximum fertilizer dose (D 408 kg NPK per ha) with an approximately optimal ratio of nutrients equalling 1:0.29:0.75. In the same fertilizer object the best average indices of amino-acid content were obtained (Table 2). In comparison with the lowest fertilizer dose the increase of the total of 16 amino-acids by 23%, including 28% of exogenic ones and 20% of endogenic ones. In the high yield of potatoes the proportion of 9 exogenic amino- -acids in the total of 16 determined amino-acids was 35-37% and was lower by 4-5% as compared to the proportion of amino-acids in the yield obtained in the year with unfavourable meteorological conditions. In the lower yield the proportion of amino-acids in the total N was higher by 7% (glycine) and up to 86% (tyrosine). As a result of additional fertilization with manganese and boron there was only as increase in the proportion of lysine in total N (4-12%) and in its content in dry mass (8-18%), also the highest yield of this amino-acid was obtained.

12 80 К. Mazur i in. The potatoes showed the highest content of vitamin С ( mg per 100 g fresh mass) when the optimum fertilization (239 kg NPK per ha) was applied at a ratio N: P: K=1.0: 0.4:1.0 (N: P20 5: K20 = 1: 0.9: 1.2) (Table 4). There was a smaller decrease of vitamin С content when higher doses of P and К were given and the N dose was lowered than when the nitrogen dose was increased. Prof. dr hab. Kazimierz Mazur Katedra Chemii Rolnej AR Krakow, al. Mickiewicza 21

PORÓWNANIE NAWOŻENIA ORGANICZNEGO Z MINERALNYM W KSZTAŁTOWANIU CECH JAKOŚCIOWYCH PLONÓW

PORÓWNANIE NAWOŻENIA ORGANICZNEGO Z MINERALNYM W KSZTAŁTOWANIU CECH JAKOŚCIOWYCH PLONÓW ROCZNIKI GLEBOZNAWCZE T. XLII, NR 3/4, WARSZAWA 1991: 137-143 TEOFIL MAZUR PORÓWNANIE NAWOŻENIA ORGANICZNEGO Z MINERALNYM W KSZTAŁTOWANIU CECH JAKOŚCIOWYCH PLONÓW Zakład Przyrodniczych Podstaw i Skutków

Bardziej szczegółowo

SKŁAD AMINOKWASOWY BIAŁKA SIANA Z ŁĄKI GÓRSKIEJ W 20 ROKU TRWAŁEGO DOŚWIADCZENIA NAWOZOWEGO

SKŁAD AMINOKWASOWY BIAŁKA SIANA Z ŁĄKI GÓRSKIEJ W 20 ROKU TRWAŁEGO DOŚWIADCZENIA NAWOZOWEGO ROCZNIKI GLEBOZNAWCZE Т. Щ NR 3/4, WARSZAWA 1991: 165-173 KAZIMIERZ MAZUR SKŁAD AMINOKWASOWY BIAŁKA SIANA Z ŁĄKI GÓRSKIEJ W 20 ROKU TRWAŁEGO DOŚWIADCZENIA NAWOZOWEGO Katedra Chemii Rolnej Akademii Rolniczej

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie azotu z nawozów przez nagoziarnistą i oplewioną formę owsa

Wykorzystanie azotu z nawozów przez nagoziarnistą i oplewioną formę owsa NR 239 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2006 ALEKSANDER SZMIGIEL Katedra Szczegółowej Uprawy Roślin Akademia Rolnicza w Krakowie Wykorzystanie azotu z nawozów przez nagoziarnistą i oplewioną

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁ ODOWSKA LUBLIN POLONIA

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁ ODOWSKA LUBLIN POLONIA ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁ ODOWSKA LUBLIN POLONIA VOL. LVII SECTIO E 2002 1 Katedra Szczegółowej Uprawy Roślin, Akademia Rolnicza w Lublinie, ul. Akademicka 15, 20-950 Lublin 1, Poland 2 Instytut

Bardziej szczegółowo

Zawartość aminokwasów w ziarnie owsa nawożonego saletrą amonową z dodatkiem mikroelementów

Zawartość aminokwasów w ziarnie owsa nawożonego saletrą amonową z dodatkiem mikroelementów NR 239 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2006 EDWARD MAJCHERCZAK WOJCIECH KOZERA KRYSTIAN NOWAK BOŻENA BARCZAK Katedra Chemii Rolnej Wydział Rolniczy, Akademia Techniczno-Rolnicza, Bydgoszcz

Bardziej szczegółowo

Zawartość składników pokarmowych w roślinach

Zawartość składników pokarmowych w roślinach Zawartość składników pokarmowych w roślinach Poszczególne rośliny różnią się zawartością składników pokarmowych zarówno w organach wegetatywnych, jak i generatywnych. Wynika to z różnych funkcji, jakie

Bardziej szczegółowo

Wpływ agrotechniki na plonowanie ziemniaków na Dolnym Śląsku * Część I. Nawożenie organiczne i mineralne

Wpływ agrotechniki na plonowanie ziemniaków na Dolnym Śląsku * Część I. Nawożenie organiczne i mineralne NR 232 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 4 KAZIMIERZ CHMURA ZENOBIUSZ DMOWSKI LECH NOWAK ELŻBIETA WILGOSZ Katedra Rolniczych Podstaw Kształtowania Środowiska Akademia Rolnicza we Wrocławiu

Bardziej szczegółowo

Wpływ rzutowego i rzędowego nawożenia mocznikiem na wysokość plonu i niektóre cechy jakości bulw ziemniaka

Wpływ rzutowego i rzędowego nawożenia mocznikiem na wysokość plonu i niektóre cechy jakości bulw ziemniaka NR 220 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2001 CEZARY TRAWCZYŃSKI Zakład Agronomii Ziemniaka Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, Oddział w Jadwisinie Wpływ rzutowego i rzędowego nawożenia

Bardziej szczegółowo

WPŁYW NAWADNIANIA I NAWOśENIA MINERALNEGO

WPŁYW NAWADNIANIA I NAWOśENIA MINERALNEGO InŜynieria Rolnicza 3/63 Zdzisław Koszański, Ewa Rumasz Rudnicka., S. Karczmarczyk, P. Rychter * Zakład Produkcji Roślinnej i Nawadniania Akademia Rolnicza w Szczecinie *Zakład Biochemii WyŜsza Szkoła

Bardziej szczegółowo

niezbędny składnik pokarmowy zbóż

niezbędny składnik pokarmowy zbóż POTAS niezbędny składnik pokarmowy zbóż kształtujący wielkość i jakość plonu ziarna Dostępność glebowych zasobów potasu dla roślin zbożowych Gleby zawierają duże zasoby potasu (K), nawet do 50 t/ha w warstwie

Bardziej szczegółowo

Nawożenie łąk pomaga zmaksymalizować ich wydajność!

Nawożenie łąk pomaga zmaksymalizować ich wydajność! .pl https://www..pl Nawożenie łąk pomaga zmaksymalizować ich wydajność! Autor: Karol Bogacz Data: 31 maja 2017 Nawożenie łąk pozwala na maksymalizację uzyskanego plonu masy oraz lepszą jakość koszonych

Bardziej szczegółowo

Zasady ustalania dawek nawozów

Zasady ustalania dawek nawozów Zasady ustalania dawek nawozów Celem nawożenia jest uzyskanie w określonych warunkach glebowo -agrotechnicznych największego plonu roślin o określonych parametrach jakości, z zachowaniem optymalnego poziomu

Bardziej szczegółowo

Wpływ wybranych czynników agrotechnicznych na wysokość plonu ziarna i zawartość białka ogółem pszenicy ozimej odmiany Almari

Wpływ wybranych czynników agrotechnicznych na wysokość plonu ziarna i zawartość białka ogółem pszenicy ozimej odmiany Almari NR 233 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2004 MARIA RALCEWICZ TOMASZ KNAPOWSKI Katedra Chemii Rolnej, Akademia Techniczno-Rolnicza, Bydgoszcz Wpływ wybranych czynników agrotechnicznych

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU PRZYRODNICZEGO WE WROCŁAWIU 2006 ROLNICTWO LXXXIX NR 546. Grzegorz Kulczycki

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU PRZYRODNICZEGO WE WROCŁAWIU 2006 ROLNICTWO LXXXIX NR 546. Grzegorz Kulczycki ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU PRZYRODNICZEGO WE WROCŁAWIU 2006 ROLNICTWO LXXXIX NR 546 WPŁYW ZRÓŻNICOWANEGO NAWOŻENIA POTASEM I AZOTEM NA PLON ROŚLIN ORAZ WŁAŚCIWOŚCI GLEBY LEKKIEJ THE INFLUENCE OF DIFFERENT

Bardziej szczegółowo

ANNALES. Józefa Wiater. Zawartość i plon białka pszenicy ozimej w warunkach następczego oddziaływania odpadów

ANNALES. Józefa Wiater. Zawartość i plon białka pszenicy ozimej w warunkach następczego oddziaływania odpadów ANNALES UNIVERSITATIS VOL. LIX, Nr 2 MARIAE LUBLIN * CURIE S K Ł O D O W S K A POLONIA SECTIO E 2004 Katedra Badań Technologicznych, Politechnika Białostocka ul. Wiejska 45A, 15351 Białystok, Poland Józefa

Bardziej szczegółowo

Jęczmień jary. Wymagania klimatyczno-glebowe

Jęczmień jary. Wymagania klimatyczno-glebowe Jęczmień jary W Polsce uprawia się ponad 1 mln 200 tys. ha jęczmienia, a powierzchnia uprawy nieznacznie, ale stale wzrasta. Ponad 1 mln ha zajmuje uprawa formy jarej. Wynika to ze stosunkowo niskiej mrozoodporności

Bardziej szczegółowo

Jakość plonu a równowaga składników pokarmowych w nawożeniu

Jakość plonu a równowaga składników pokarmowych w nawożeniu Jakość plonu a równowaga składników pokarmowych w nawożeniu Jan Łabętowicz, Wojciech Stępień 1. Względność pojęcia jakości plonu 2. Miejsce nawożenia w kształtowaniu jakości plonów 3. Azot jako główny

Bardziej szczegółowo

Plon ziarna owsa w zależności od nawożenia mikroelementami

Plon ziarna owsa w zależności od nawożenia mikroelementami NR 239 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2006 WOJCIECH KOZERA EDWARD MAJCHERCZAK BOŻENA BARCZAK KRYSTIAN NOWAK Katedra Chemii Rolnej Wydział Rolniczy, Akademia Techniczno-Rolnicza, Bydgoszcz

Bardziej szczegółowo

Wpływ poziomu ochrony i nawożenia azotem na plonowanie i skład chemiczny ziarna kilku odmian jęczmienia jarego pastewnego Część II.

Wpływ poziomu ochrony i nawożenia azotem na plonowanie i skład chemiczny ziarna kilku odmian jęczmienia jarego pastewnego Część II. NR 251 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2009 TOMASZ ZBROSZCZYK 1 WŁADYSLAW NOWAK 2 1 Katedra Żywienia Roślin, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu 2 Katedra Szczegółowej Uprawy Roślin,

Bardziej szczegółowo

Nawożenie warzyw w uprawie polowej. Dr Kazimierz Felczyński Instytut Ogrodnictwa Skierniewice

Nawożenie warzyw w uprawie polowej. Dr Kazimierz Felczyński Instytut Ogrodnictwa Skierniewice Nawożenie warzyw w uprawie polowej Dr Kazimierz Felczyński Instytut Ogrodnictwa Skierniewice Roślinom do prawidłowego wzrostu i rozwoju niezbędne są pierwiastki chemiczne pobrane z gleby i powietrza, nazywane

Bardziej szczegółowo

ODDZIAŁYWANIE NAWOŻENIA AZOTOWEGO NA PLON I SKŁAD CHEMICZNY KALAREPY. Wstęp

ODDZIAŁYWANIE NAWOŻENIA AZOTOWEGO NA PLON I SKŁAD CHEMICZNY KALAREPY. Wstęp Roczniki Akademii Rolniczej w Poznaniu CCCLXXXIII (2007) JÓZEF NURZYŃSKI, KATARZYNA DZIDA, LIDIA NOWAK ODDZIAŁYWANIE NAWOŻENIA AZOTOWEGO NA PLON I SKŁAD CHEMICZNY KALAREPY Z Katedry Uprawy i Nawożenia

Bardziej szczegółowo

Agrotechnika i mechanizacja

Agrotechnika i mechanizacja Ziemniak Polski 2012 nr 2 1 Agrotechnika i mechanizacja NAWOŻENIE AZOTEM NOWYCH ODMIAN ZIEMNIAKA UPRAWIANYCH NA GLEBACH LEKKICH dr inż. Cezary Trawczyński IHAR PIB, Zakład Agronomii Ziemniaka w Jadwisinie,

Bardziej szczegółowo

WHEY CORE BCAA Amino Mega Strong - 2,3kg + 500ml

WHEY CORE BCAA Amino Mega Strong - 2,3kg + 500ml Utworzono: 2017-01-20 19:50:01 WHEY CORE 100 + BCAA Amino Mega Strong - 2,3kg + 500ml Cena produktu: 198,90 PLN 157,00 PLN Wyjątkowy w smaku koktajl proteinowy ze 100% białkiem serwatkowym (WPC, WPI) o

Bardziej szczegółowo

Aktualne problemy nawożenia roślin w kontekście ograniczenia skażenia wód. Anna Kocoń Zakład Żywienia Roślin i Nawożenia IUNG - PIB w Puławach

Aktualne problemy nawożenia roślin w kontekście ograniczenia skażenia wód. Anna Kocoń Zakład Żywienia Roślin i Nawożenia IUNG - PIB w Puławach Aktualne problemy nawożenia roślin w kontekście ograniczenia skażenia wód Anna Kocoń Zakład Żywienia Roślin i Nawożenia IUNG - PIB w Puławach Plan prezentacji Podstawy żywienia roślin Potrzeby pokarmowe

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI w Olsztynie. Autoreferat

UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI w Olsztynie. Autoreferat UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI w Olsztynie Wydział Kształtowania Środowiska i Rolnictwa mgr inż. Andrzej Żołnowski ODDZIAŁYWANIE NAWOŻENIA NA ZAWARTOŚĆ GLIKOALKALOIDÓW W ZIEMNIAKU PODCZAS WEGETACJI I PRZECHOWYWANIA*

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ POTASU W MŁODYCH BULWACH ZIEMNIAKA W ZALEŻNOŚCI OD SPOSOBU UPRAWY. Wstęp

ZAWARTOŚĆ POTASU W MŁODYCH BULWACH ZIEMNIAKA W ZALEŻNOŚCI OD SPOSOBU UPRAWY. Wstęp Roczniki Akademii Rolniczej w Poznaniu CCCLXXX (2007) WANDA WADAS, ROMUALDA JABŁOŃSKA-CEGLAREK, EDYTA KOSTERNA, TERESA ŁĘCZYCKA ZAWARTOŚĆ POTASU W MŁODYCH BULWACH ZEMNAKA W ZALEŻNOŚC OD SPOSOBU UPRAWY

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOT ZLECENIA. Odebrano z terenu powiatu Raciborskiego próbki gleby i wykonano w Gminie Kornowac:

PRZEDMIOT ZLECENIA. Odebrano z terenu powiatu Raciborskiego próbki gleby i wykonano w Gminie Kornowac: PRZEDMIOT ZLECENIA Okręgowa Stacja Chemiczno Rolnicza w Gliwicach odebrała i wykonała badanie próbek glebowych z obszaru użytków rolnych Powiatu Raciborskiego na terenie Gminy Kornowac o powierzchni 598,25ha.

Bardziej szczegółowo

Wpływ nawożenia wsiewkami międzyplonowymi i słomą na plonowanie i skład chemiczny bulw ziemniaka odmiany Ania

Wpływ nawożenia wsiewkami międzyplonowymi i słomą na plonowanie i skład chemiczny bulw ziemniaka odmiany Ania NR 232 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2004 ANNA PŁAZA FELIKS CEGLAREK Katedra Szczegółowej Uprawy Roślin Akademia Podlaska w Siedlcach Wpływ nawożenia wsiewkami międzyplonowymi i słomą

Bardziej szczegółowo

a. ph, zawartości makroskładników (P, K, Mg) w 899 próbkach gleby, b. zawartości metali ciężkich (Pb, Cd, Zn, Cu, Ni i Cr ) w 12 próbkach gleby,

a. ph, zawartości makroskładników (P, K, Mg) w 899 próbkach gleby, b. zawartości metali ciężkich (Pb, Cd, Zn, Cu, Ni i Cr ) w 12 próbkach gleby, Okręgowa Stacja Chemiczno Rolnicza w Gliwicach odebrała i wykonała badanie próbek glebowych z obszaru użytków rolnych Powiatu Raciborskiego w Gminie Krzyżanowice z powierzchni 1577ha. odebrano z terenu

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU PRZYRODNICZEGO WE WROCŁAWIU 2006 ROLNICTWO LXXXIX NR 546. Grzegorz Kulczycki

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU PRZYRODNICZEGO WE WROCŁAWIU 2006 ROLNICTWO LXXXIX NR 546. Grzegorz Kulczycki ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU PRZYRODNICZEGO WE WROCŁAWIU 2006 ROLNICTWO LXXXIX NR 546 WPŁYW ZRÓŻNICOWANEGO NAWOŻENIA POTASEM I AZOTEM NA PLON ROŚLIN ORAZ WŁAŚCIWOŚCI GLEBY ŚREDNIEJ THE INFLUENCE OF DIFFERENT

Bardziej szczegółowo

AMINOPRIM. ORGANICZNY STYMULATOR WZROSTU ROŚLIN nr.s-644/17

AMINOPRIM. ORGANICZNY STYMULATOR WZROSTU ROŚLIN nr.s-644/17 AMINOPRIM ORGANICZNY STYMULATOR WZROSTU ROŚLIN nr.s-644/17 Każdy żywy organizm potrzebuje aminokwasów do wielu kluczowych procesów rozwoju m.in tworzenia komórek, witamin, białek Każda komórka roślinna

Bardziej szczegółowo

Wiosenne nawożenie użytków zielonych

Wiosenne nawożenie użytków zielonych Wiosenne nawożenie użytków zielonych Najważniejszą czynnością na użytkach zielonych w okresie wiosny jest nawożenie. Dostatek wody pozimowej w tym okresie powoduje, że ruń (trawy, motylkowe i zioła) intensywnie

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Materiał i metody

Wstęp. Materiał i metody ZESZYTY PROBLEMOWE POSTĘPÓW NAUK ROLNICZYCH 2009 z. 538: 251-256 WPŁYW STOSOWANIA RÓśNYCH NAWOZÓW POTASOWYCH NA PLONY I JAKOŚĆ ROŚLIN Wojciech Stępień, Beata Rutkowska, Wiesław Szulc Katedra Nauk o Środowisku

Bardziej szczegółowo

a. ph, zawartości makroskładników (P, K, Mg) w 700 próbkach gleby, b. zawartości metali ciężkich (Pb, Cd, Zn, Cu, Ni i Cr ) w 10 próbkach gleby,

a. ph, zawartości makroskładników (P, K, Mg) w 700 próbkach gleby, b. zawartości metali ciężkich (Pb, Cd, Zn, Cu, Ni i Cr ) w 10 próbkach gleby, Okręgowa Stacja Chemiczno Rolnicza w Gliwicach odebrała i wykonała badanie próbek glebowych z obszaru użytków rolnych Powiatu Raciborskiego w Gminie Krzanowice z powierzchni 1670,94 ha. Odebrano z terenu

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIE OBORNIKA NA GLEBIE BARDZO KWAŚNEJ I WYCZERPYWANEJ ZE SKŁADNIKÓW POKARMOWYCH PRZEZ WIELE LAT

DZIAŁANIE OBORNIKA NA GLEBIE BARDZO KWAŚNEJ I WYCZERPYWANEJ ZE SKŁADNIKÓW POKARMOWYCH PRZEZ WIELE LAT ZESZYTY PROBLEMOWE POSTĘPÓW NAUK ROLNICZYCH 2007 z. 520: 151-158 DZIAŁANIE OBORNIKA NA GLEBIE BARDZO KWAŚNEJ I WYCZERPYWANEJ ZE SKŁADNIKÓW POKARMOWYCH PRZEZ WIELE LAT Stanisław Mercik 1, Wojciech Stępień

Bardziej szczegółowo

Wpływ stosowanych dolistnie mikroelementów na zawartość azotu i aminokwasów w ziarnie owsa oraz wskaźniki wartości biologicznej białka

Wpływ stosowanych dolistnie mikroelementów na zawartość azotu i aminokwasów w ziarnie owsa oraz wskaźniki wartości biologicznej białka NR 239 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2006 KRYSTIAN NOWAK EDWARD MAJCHERCZAK BOŻENA BARCZAK WOJCIECH KOZERA Katedra Chemii Rolnej, Wydział Rolniczy Akademia Techniczno-Rolnicza, Bydgoszcz

Bardziej szczegółowo

Porównanie reakcji odmian jęczmienia jarego na poziom nawożenia azotem

Porównanie reakcji odmian jęczmienia jarego na poziom nawożenia azotem NR 221 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2002 KAZIMIERZ NOWOROLNIK DANUTA LESZCZYŃSKA Zakład Uprawy Roślin Zbożowych Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa, Puławy Porównanie reakcji

Bardziej szczegółowo

Agrotechnika i mechanizacja

Agrotechnika i mechanizacja 14 Agrotechnika i mechanizacja KOMPLEKSOWE ODŻYWIANIE ZIEMNIAKA NA BAZIE NAWOZÓW NOWEJ GENERACJI dr inż. Cezary Trawczyński IHAR-PIB Oddział w Jadwisinie, Zakład Agronomii Ziemniaka e-mail: c.trawczynski@ihar.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Deklaracje produktowe nawozów Dobrofos

Deklaracje produktowe nawozów Dobrofos Deklaracje produktowe nawozów Dobrofos 1. Nazwa producenta nawozu, adres: Agrochem Spółka z o. o. ul. Spichrzowa 13, 11-040 Dobre Miasto tel. 89/615 18 61, fax 89/615 18 62 2. Nazwa handlowa nawozu: Dobrofos

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIE EGZAMINACYJNE /zawód technik rolnik /

PRZYKŁADOWE ZADANIE EGZAMINACYJNE /zawód technik rolnik / PRZYKŁADOWE ZADANIE EGZAMINACYJNE /zawód technik rolnik / Gospodarstwo rolne planuje uprawę buraka cukrowego odmiany Gryf. Materiał siewny stanowią nasiona genetycznie jednonasienne otoczkowane. Pod uprawę

Bardziej szczegółowo

NASTĘPCZE DZIAŁANIE NAWOZÓW ZIELONYCH W UPRAWIE MARCHWI FLACORO. Wstęp

NASTĘPCZE DZIAŁANIE NAWOZÓW ZIELONYCH W UPRAWIE MARCHWI FLACORO. Wstęp Roczniki Akademii Rolniczej w Poznaniu CCCLXXXIII (2007) ROMUALDA JABŁOŃSKA-CEGLAREK, ROBERT ROSA, JOLANTA FRANCZUK, ANNA ZANIEWICZ-BAJKOWSKA, EDYTA KOSTERNA NASTĘPCZE DZIAŁANIE NAWOZÓW ZIELONYCH W UPRAWIE

Bardziej szczegółowo

Ocena oddziaływania wybranych czynników agrotechnicznych na wielkość plonu ziarna i skład aminokwasowy białka owsa

Ocena oddziaływania wybranych czynników agrotechnicznych na wielkość plonu ziarna i skład aminokwasowy białka owsa NR 239 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2006 MARIA RALCEWICZ TOMASZ KNAPOWSKI Katedra Chemii Rolnej, Akademia Techniczno-Rolnicza, Bydgoszcz Ocena oddziaływania wybranych czynników agrotechnicznych

Bardziej szczegółowo

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 8

Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 8 Szkolenie z zakresu stosowania nawozów BLOK 8 opracowanie: Kierownik DAOR OSChR mgr inż. Krzysztof Skowronek Starszy Specjalista DAOR OSChR mgr inż.. Grażyna Sroka Program szkolenia Blok 8. Określanie

Bardziej szczegółowo

POTRZEBY NAWOŻENIA MIKROELEMENTAMI KUKURYDZY UPRAWIANEJ NA KISZONKĘ

POTRZEBY NAWOŻENIA MIKROELEMENTAMI KUKURYDZY UPRAWIANEJ NA KISZONKĘ ROCZNIKI GLEBOZNAWCZE TOM L NR 1/2 WARSZAWA 1999:(79-84) JOLANTA KORZENIOWSKA, HUBERT GEMBARZEWSKI POTRZEBY NAWOŻENIA MIKROELEMENTAMI KUKURYDZY UPRAWIANEJ NA KISZONKĘ Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa,

Bardziej szczegółowo

O/100 g gleby na rok, czyli około 60 kg K 2

O/100 g gleby na rok, czyli około 60 kg K 2 POTAS niezbędny składnik pokarmowy rzepaku kształtujący wielkość i jakość plonu Potas w glebach Całkowita zawartość potasu w glebach wynosi od 0,1 do 3 % i z reguły jest tym niższa, im gleba jest lżejsza.

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH W REJONIE DOŚWIADCZEŃ ŁĄKOWYCH W FALENTACH

CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH W REJONIE DOŚWIADCZEŃ ŁĄKOWYCH W FALENTACH WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2006: t. 6 z. specj. (17) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS s. 15 22 www.imuz.edu.pl Instytut Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach, 2006 CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Rola wsiewek międzyplonowych w nawożeniu ziemniaka jadalnego odmiany Syrena

Rola wsiewek międzyplonowych w nawożeniu ziemniaka jadalnego odmiany Syrena NR 257/258 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2010 ANNA PŁAZA FELIKS CEGLAREK MILENA ANNA KRÓLIKOWSKA MAŁGORZATA PRÓCHNICKA Katedra Szczegółowej Uprawy Roślin Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny

Bardziej szczegółowo

Tabela 46. Pszenżyto jare odmiany badane w 2016 r.

Tabela 46. Pszenżyto jare odmiany badane w 2016 r. Pszenżyto jare Pszenżyto jare ma najmniejsze znaczenie gospodarcze wśród wszystkich gatunków zbóż, gdyż jego uprawa zajmuje niewielki areał i w bilansie paszowym kraju nie odgrywa większej roli. Ziarno

Bardziej szczegółowo

Bilans fosforu i potasu w zmianowaniu jako narzędzie efektywnej gospodarki azotem. Witold Grzebisz Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Bilans fosforu i potasu w zmianowaniu jako narzędzie efektywnej gospodarki azotem. Witold Grzebisz Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Bilans fosforu i potasu w zmianowaniu jako narzędzie efektywnej gospodarki azotem Witold Grzebisz Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Zakres tematyczny 1. Czynniki plonotwórcze hierarchia; 2. Krytyczne

Bardziej szczegółowo

OCENA WYNIKÓW BADAŃ W GMINIE KUŹNIA RACIBORSKA. gleba lekka szt./ % 455/2200 0/0 119/26 53/12 280/61 3/1

OCENA WYNIKÓW BADAŃ W GMINIE KUŹNIA RACIBORSKA. gleba lekka szt./ % 455/2200 0/0 119/26 53/12 280/61 3/1 OCENA WYNIKÓW BADAŃ W GMINIE KUŹNIA RACIBORSKA Wyniki badań odczynu gleby i zawartości makroelementów w próbkach gleby przedstawiono w tabelach zasobności gleby ( Zestawienie zasobności gleby na obszarze

Bardziej szczegółowo

WPŁYW AGROCHEMICZNYCH WŁAŚCIWOŚCI GLEB NA PLON ZIARNA I BIAŁKA JĘCZMIENIA JAREGO I OWSA ORAZ ICH MIESZANKI

WPŁYW AGROCHEMICZNYCH WŁAŚCIWOŚCI GLEB NA PLON ZIARNA I BIAŁKA JĘCZMIENIA JAREGO I OWSA ORAZ ICH MIESZANKI ROCZNIKI GLEBOZNAW CZE TOM LVII NR 3/4 WARSZAWA 2006: 7 2-7 9 KAZIMIERZ NOWOROLNIK, HENRYK TERELAK WPŁYW AGROCHEMICZNYCH WŁAŚCIWOŚCI GLEB NA PLON ZIARNA I BIAŁKA JĘCZMIENIA JAREGO I OWSA ORAZ ICH MIESZANKI

Bardziej szczegółowo

ANNALES. Stanisław Kalembasa, Andrzej Wysokiński

ANNALES. Stanisław Kalembasa, Andrzej Wysokiński ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE LUBLIN VOL. LIX, Nr 4 * CURIE- S K Ł O D O W S K A POLONIA SECTIO E 2004 Katedra Gleboznawstwa i Chemii Rolniczej, Akademia Podlaska ul. B. Prusa 14, 0810, Poland Stanisław

Bardziej szczegółowo

WPŁYW NAWADNIANIA KROPLOWEGO I NAWOśENIA AZOTEM NA

WPŁYW NAWADNIANIA KROPLOWEGO I NAWOśENIA AZOTEM NA InŜynieria Rolnicza 3/63 Koszański Zdzisław, Ewa Rumasz-Rudnicka, Cezary Podsiadło, Anna Jaroszewska Zakład Produkcji Roślinnej i Nawadniania Akademia Rolnicza w Szczecinie WPŁYW NAWADNIANIA KROPLOWEGO

Bardziej szczegółowo

Wpływ nawozów borowych na plony, zawartość i pobranie boru przez rzepak jary odmiany Star

Wpływ nawozów borowych na plony, zawartość i pobranie boru przez rzepak jary odmiany Star Tom XXI Rośliny Oleiste 2000 Teresa Bowszys, Anna Krauze Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Katedra Chemii Rolnej i Ochrony Środowiska Wpływ nawozów borowych na plony, zawartość i pobranie boru

Bardziej szczegółowo

Tabela 42. Owies odmiany badane w 2013 r.

Tabela 42. Owies odmiany badane w 2013 r. VIII Owies Owies jest tańszy w uprawie niż inne zboża. Wymaga, bowiem nie tylko mniej intensywnego nawożenia, ale również mniejszej ochrony chemicznej. Wadą natomiast jest niższa cena ziarna na rynku.

Bardziej szczegółowo

Pakiet informacyjny firmy AKRA czwartek, 04 sierpnia :39 - Poprawiony czwartek, 04 sierpnia :05

Pakiet informacyjny firmy AKRA czwartek, 04 sierpnia :39 - Poprawiony czwartek, 04 sierpnia :05 1/8 Wstępne opracowanie wyników plonu pszenicy ozimej i rzepaku ozimego z doświadczeń polowych przeprowadzonych w sezonie wegetacyjnym 2009/2010 w Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian w Głubczycach Doświadczenia

Bardziej szczegółowo

Wpływ następczy międzyplonów i słomy na produkcyjno-ekonomiczne efekty uprawy pszenżyta ozimego

Wpływ następczy międzyplonów i słomy na produkcyjno-ekonomiczne efekty uprawy pszenżyta ozimego NR 247 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2008 ANNA PŁAZA Katedra Szczegółowej Uprawy Roślin Akademia Podlaska w Siedlcach Wpływ następczy międzyplonów i słomy na produkcyjno-ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

ETYKIETA. Fitmax Easy GainMass proszek

ETYKIETA. Fitmax Easy GainMass proszek ETYKIETA Fitmax Easy GainMass proszek smak waniliowy, truskawkowy, czekoladowy Środek spożywczy zaspokajający zapotrzebowanie organizmu przy intensywnym wysiłku fizycznym, zwłaszcza sportowców. FitMax

Bardziej szczegółowo

I: WARUNKI PRODUKCJI RO

I: WARUNKI PRODUKCJI RO SPIS TREŚCI Część I: WARUNKI PRODUKCJI ROŚLINNEJ Rozdział 1. Uwarunkowania produkcyjne XXI wieku 1.1. Potrzeby i ograniczenia technologii produkcji roślinnej 1.1.1. Nowe kierunki produkcji rolnej 1.1.2.

Bardziej szczegółowo

Agrotechnika i mechanizacja

Agrotechnika i mechanizacja Ziemniak Polski 2010 nr 3 1 Agrotechnika i mechanizacja NAWOŻENIE AZOTEM NOWYCH WCZESNYCH ODMIAN ZIEMNIAKA ZBIERANYCH W RÓŻNYCH TERMIANCH (uprawianych na glebach lekkich) mgr Anna Wierzbicka IHAR PIB,

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁ ODOWSKA LUBLIN POLONIA. Anna Płaza

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁ ODOWSKA LUBLIN POLONIA. Anna Płaza ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁ ODOWSKA LUBLIN POLONIA VOL. LVII SECTIO E 2002 Katedra Szczegółowej Uprawy Roślin, Akademia Podlaska, ul. B. Prusa 14, 08-110 Siedlce, Poland Wsiewki międzyplonowe

Bardziej szczegółowo

Jęczmień jary browarny zrób go dobrze!

Jęczmień jary browarny zrób go dobrze! .pl https://www..pl Jęczmień jary browarny zrób go dobrze! Autor: Małgorzata Srebro Data: 26 lutego 2018 Jęczmień jary browarny to jedna z najchętniej wybieranych przez rolników uprawa w Polsce. Najważniejszym

Bardziej szczegółowo

A JAKOŚĆ PŁODÓW ROLNYCH

A JAKOŚĆ PŁODÓW ROLNYCH Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Zakład dchemii iirolniczej ZRÓWNOWAŻONE ROLNICTWO A JAKOŚĆ PŁODÓW ROLNYCH Jan Łabętowicz, Wojciech Stępień 1 Zagadnienia wykładu Jakość co to jest Jakość

Bardziej szczegółowo

Reakcja odmian ziemniaka o różnej długości wegetacji na zróżnicowane warunki wodnonawozowe

Reakcja odmian ziemniaka o różnej długości wegetacji na zróżnicowane warunki wodnonawozowe NR 232 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 04 ZENOBIUSZ DMOWSKI LECH NOWAK KAZIMIERZ CHMURA Katedra Rolniczych Podstaw Kształtowania Środowiska Akademia Rolnicza we Wrocławiu Reakcja odmian

Bardziej szczegółowo

Zakład Produkcji Roślinnej i Nawadniania, Akademia Rolnicza ul. Słowackiego 17, Szczecin

Zakład Produkcji Roślinnej i Nawadniania, Akademia Rolnicza ul. Słowackiego 17, Szczecin Acta Agrophysica, 2008, 11(2), 437-442 EFEKTY NAWADNIANIA ROŚLIN JAGODOWYCH Zdzisław Koszański, Ewa Rumasz-Rudnicka Zakład Produkcji Roślinnej i Nawadniania, Akademia Rolnicza ul. Słowackiego 17, 71-434

Bardziej szczegółowo

WPŁYW UWILGOTNIENIA I NAWOŻENIA GLEBY NA ZAWARTOŚĆ MAKROELEMENTÓW W RESZTKACH POŻNIWNYCH PSZENICY JAREJ

WPŁYW UWILGOTNIENIA I NAWOŻENIA GLEBY NA ZAWARTOŚĆ MAKROELEMENTÓW W RESZTKACH POŻNIWNYCH PSZENICY JAREJ WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2010: t. 10 z. 1 (29) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS s. 89 97 Resztki roślinne, pozostałe po sprzęcie roślin, mogą być źródłem substancji organicznej oraz makro- i mikroelementów

Bardziej szczegółowo

WZROST I PLONOWANIE PAPRYKI SŁODKIEJ (CAPSICUM ANNUUM L.), UPRAWIANEJ W POLU W WARUNKACH KLIMATYCZNYCH OLSZTYNA

WZROST I PLONOWANIE PAPRYKI SŁODKIEJ (CAPSICUM ANNUUM L.), UPRAWIANEJ W POLU W WARUNKACH KLIMATYCZNYCH OLSZTYNA Roczniki Akademii Rolniczej w Poznaniu CCCLXXXIII (2007) ŁUCJA MICHALIK WZROST I PLONOWANIE PAPRYKI SŁODKIEJ (CAPSICUM ANNUUM L.), UPRAWIANEJ W POLU W WARUNKACH KLIMATYCZNYCH OLSZTYNA Z Katedry Ogrodnictwa

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁ ODOWSKA LUBLIN POLONIA. Wpływ dokarmiania dolistnego na plon bulw ziemniaka

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁ ODOWSKA LUBLIN POLONIA. Wpływ dokarmiania dolistnego na plon bulw ziemniaka ANNALES UNVERSTATS MARAE CURESKŁ ODOWSKA LUBLN POLONA VOL. LXV (1) SECTO E 2009 Katedra Roślin Przemysłowych i Leczniczych, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie ul. Akademicka 15, 20950 Lublin, email: czeslaw.szewczuk@up.lublin.pl

Bardziej szczegółowo

Rosnąca rola nawożenia mineralnego w intensywnej produkcji polowej Dr inż. Witold Szczepaniak

Rosnąca rola nawożenia mineralnego w intensywnej produkcji polowej Dr inż. Witold Szczepaniak Rosnąca rola nawożenia mineralnego w intensywnej produkcji polowej Dr inż. Witold Szczepaniak Katedra Chemii Rolnej i Biogeochemii Środowiska Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Główne treści wykładu:

Bardziej szczegółowo

Potas niezbędny składnik pokarmowy zapewniający wysoki plon i dobrą jakość buraka cukrowego

Potas niezbędny składnik pokarmowy zapewniający wysoki plon i dobrą jakość buraka cukrowego Potas niezbędny składnik pokarmowy zapewniający wysoki plon i dobrą jakość buraka cukrowego Potas jest niezbędnym składnikiem do wytworzenia wysokiego plonu, w tym głównie cukru (sacharozy). Składnik ten

Bardziej szczegółowo

017 arzec 2 graf m A ODMIANY ZBÓŻ OZIMYCH

017 arzec 2 graf m A ODMIANY ZBÓŻ OZIMYCH ODMIANY ZBÓŻ OZIMYCH FORMACJA Pszenica ozima nowość na rynku Medal Polagra Farm 2005 Odmiana wysoko plonująca Grupa A Odporna na choroby 4,5 2 CECHY UŻYTKOWO-ROLNICZE Termin dojrzewania średni Wyrównanie

Bardziej szczegółowo

Badanie Nmin w glebie i wykorzystanie tych wyników w nawożeniu roślin uprawnych. Dr inż. Rafał Lewandowski OSCHR Gorzów Wlkp.

Badanie Nmin w glebie i wykorzystanie tych wyników w nawożeniu roślin uprawnych. Dr inż. Rafał Lewandowski OSCHR Gorzów Wlkp. Badanie Nmin w glebie i wykorzystanie tych wyników w nawożeniu roślin uprawnych Dr inż. Rafał Lewandowski OSCHR Gorzów Wlkp. Rola azotu w roślinach: materiał budulcowy białek i kwasów nukleinowych większy

Bardziej szczegółowo

WPŁYW NAWOŻENIA SIARKĄ NA PLONOWANIE OWSA I ZIEMNIAKA

WPŁYW NAWOŻENIA SIARKĄ NA PLONOWANIE OWSA I ZIEMNIAKA WPŁYW NAWOŻENIA SIARKĄ NA PLONOWANIE OWSA I ZIEMNIAKA Justyna Grochowska Koło Naukowe Chemii Rolnej Wydział Rolniczy, Akademia Techniczno-Rolnicza w Bydgoszczy Opiekun naukowy dr Bożena Barczak Opiekun

Bardziej szczegółowo

w badaniach rolniczych na pszenicy ozimej w Polsce w latach 2007/2008 (badania rejestracyjne, IUNG Puławy)

w badaniach rolniczych na pszenicy ozimej w Polsce w latach 2007/2008 (badania rejestracyjne, IUNG Puławy) Nano-Gro w badaniach rolniczych na pszenicy ozimej w Polsce w latach 2007/2008 (badania rejestracyjne, IUNG Puławy) Importowany ze Stanów Zjednoczonych na rynek polski w 2007 r. innowacyjny stymulator

Bardziej szczegółowo

zawód: technik rolnik przykładowe rozwiązanie zadania

zawód: technik rolnik przykładowe rozwiązanie zadania Przykładowe rozwiązanie zadania praktycznego z informatora TYTUŁ Projekt nawożenia NPK pszenicy ozimej odmiany Pegassos opracowany na podstawie dokumentacji gospodarstwa rolnego Dane do projektu: Warunki

Bardziej szczegółowo

Wiosenne nawożenie użytków zielonych

Wiosenne nawożenie użytków zielonych Wiosenne nawożenie użytków zielonych Najważniejszą czynnością na użytkach zielonych w okresie wiosny jest nawożenie. Dostatek wody poziomowej w tym okresie powoduje, że ruń (trawy, motylkowe i zioła) intensywnie

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WIELOLETNIEGO NAWOŻENIA ORGANICZNEGO I MINERALNEGO NA PLONOWANIE I SKŁAD CHEMICZNY ROŚLIN CZ. I. PLON ROŚLIN I BIAŁKA

WPŁYW WIELOLETNIEGO NAWOŻENIA ORGANICZNEGO I MINERALNEGO NA PLONOWANIE I SKŁAD CHEMICZNY ROŚLIN CZ. I. PLON ROŚLIN I BIAŁKA ROCZNIKI GLEBOZNAWCZE T. XLm nr 1/2 WARSZAWA 1992: 79-87 TEOFIL M AZUR, JAN SZAGAŁA WPŁYW WIELOLETNIEGO NAWOŻENIA ORGANICZNEGO I MINERALNEGO NA PLONOWANIE I SKŁAD CHEMICZNY ROŚLIN CZ. I. PLON ROŚLIN I

Bardziej szczegółowo

Rozpuszczalne czarne granulki Właściwości fizyczne. Granulacja Ø 2-4 mm

Rozpuszczalne czarne granulki Właściwości fizyczne. Granulacja Ø 2-4 mm Rozpuszczalne czarne granulki Właściwości fizyczne Granulacja Ø 2-4 mm Specjalistyczny nawóz bezchlorkowy zawierający w swoim składzie kwasy fulwowe i huminowe, azot, potas oraz dodatkowo siarkę, materię

Bardziej szczegółowo

PRODUKCYJNA I EKOLOGICZNA OCENA RÓŻNYCH SPOSOBÓW APLIKACJI NAWOZÓW W UPRAWIE PSZENICY ZIMEJ

PRODUKCYJNA I EKOLOGICZNA OCENA RÓŻNYCH SPOSOBÓW APLIKACJI NAWOZÓW W UPRAWIE PSZENICY ZIMEJ Inżynieria Rolnicza 3(91)/2007 PRODUKCYJNA I EKOLOGICZNA OCENA RÓŻNYCH SPOSOBÓW APLIKACJI NAWOZÓW W UPRAWIE PSZENICY ZIMEJ Helena Sztuder Zakład Herbologii i Technik Uprawy Roli we Wrocławiu, Instytut

Bardziej szczegółowo

STAN WŁAŚCIWOŚCI AGROCHEMICZNYCH GLEB I ZANIECZYSZCZEŃ METALAMI CIĘŻKIMI GRUNTÓW NA UŻYTKACH ROLNYCH STAROSTWA POWIATOWEGO RACIBÓRZ W GMINIE NĘDZA

STAN WŁAŚCIWOŚCI AGROCHEMICZNYCH GLEB I ZANIECZYSZCZEŃ METALAMI CIĘŻKIMI GRUNTÓW NA UŻYTKACH ROLNYCH STAROSTWA POWIATOWEGO RACIBÓRZ W GMINIE NĘDZA STAN WŁAŚCIWOŚCI AGROCHEMICZNYCH GLEB I ZANIECZYSZCZEŃ METALAMI CIĘŻKIMI GRUNTÓW NA UŻYTKACH ROLNYCH STAROSTWA POWIATOWEGO RACIBÓRZ W GMINIE NĘDZA Opracowanie wyników i sprawozdania z wykonanych badań

Bardziej szczegółowo

BADANIA NAD NAWOŻENIEM OSTROPESTU PLAMISTEGO (Silybum marianum)

BADANIA NAD NAWOŻENIEM OSTROPESTU PLAMISTEGO (Silybum marianum) BADANIA NAD NAWOŻENIEM OSTROPESTU PLAMISTEGO (Silybum marianum) Beata Nowakowska Opiekun naukowy dr inż. Wojciech Kozera Koło Naukowe Chemii Rolnej, Opiekun Koła dr inż. Barbara Murawska Wydział Rolniczy,

Bardziej szczegółowo

PLONOWANIE OWSA ROSNĄCEGO W MIESZANKACH IW SIEWIE CZYSTYM W ZALEŻNOŚCI OD NAWOŻENIA AZOTOWEGO

PLONOWANIE OWSA ROSNĄCEGO W MIESZANKACH IW SIEWIE CZYSTYM W ZALEŻNOŚCI OD NAWOŻENIA AZOTOWEGO ŻYWNOŚĆ l(18)supl, 1999 TADEUSZ MICHALSKI, ROBERT IDZIAK PLONOWANIE OWSA ROSNĄCEGO W MIESZANKACH IW SIEWIE CZYSTYM W ZALEŻNOŚCI OD NAWOŻENIA AZOTOWEGO Streszczenie W latach 1996-1997 porównywano rozwój

Bardziej szczegółowo

Skład chemiczny bulw ziemniaka odmiany Fianna nawożonego międzyplonami i słomą

Skład chemiczny bulw ziemniaka odmiany Fianna nawożonego międzyplonami i słomą NR 257/258 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2010 ANNA PŁAZA FELIKS CEGLAREK BARBARA GĄSIOROWSKA MILENA ANNA KRÓLIKOWSKA MAŁGORZATA PRÓCHNICKA Katedra Szczegółowej Uprawy Roślin Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

W PŁYW TECHNIK APLIKACJI NAW OZÓW N A ZAWARTOŚĆ M INERALNYCH ZW IĄZKÓW AZOTU W GLEBIE

W PŁYW TECHNIK APLIKACJI NAW OZÓW N A ZAWARTOŚĆ M INERALNYCH ZW IĄZKÓW AZOTU W GLEBIE ROCZNIKI GLEBOZNAW CZE TOM LIX NR 1 WARSZAWA 2008: 209-214 HELENA SZTUDER, STANISŁAW STRĄCZYŃSKI W PŁYW TECHNIK APLIKACJI NAW OZÓW N A ZAWARTOŚĆ M INERALNYCH ZW IĄZKÓW AZOTU W GLEBIE EFFECT OF FERTILIZER

Bardziej szczegółowo

Pszenżyto ozime. Wymagania klimatyczno-glebowe

Pszenżyto ozime. Wymagania klimatyczno-glebowe Pszenżyto ozime Pszenżyto jest młodym rodzajem zboża, uzyskanym przez hodowców na skutek skrzyżowania pszenicy z żytem. W Polsce pierwsze odmiany rolnicze pszenżyta zarejestrowano w latach 80. XX w. Ziarno

Bardziej szczegółowo

Międzyplony ścierniskowe alternatywną formą nawożenia w integrowanej uprawie ziemniaka

Międzyplony ścierniskowe alternatywną formą nawożenia w integrowanej uprawie ziemniaka NR 257/258 BIULETYN INSTYTUTU HODOWLI I AKLIMATYZACJI ROŚLIN 2010 ANNA PŁAZA Katedra Szczegółowej Uprawy Roślin Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach Międzyplony ścierniskowe alternatywną

Bardziej szczegółowo

DŁUGOTRWAŁE ODDZIAŁYWANIE NAWOŻENIA ORGANICZNEGO I AZOTOWEGO NA WSKAŹNIKI STRUKTURY ROLI

DŁUGOTRWAŁE ODDZIAŁYWANIE NAWOŻENIA ORGANICZNEGO I AZOTOWEGO NA WSKAŹNIKI STRUKTURY ROLI Problemy Inżynierii Rolniczej nr 2/2008 Roman Wacławowicz, Ewa Tendziagolska Katedra Ogólnej Uprawy Roli i Roślin Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu DŁUGOTRWAŁE ODDZIAŁYWANIE NAWOŻENIA ORGANICZNEGO

Bardziej szczegółowo

KOSZTY NAWOŻENIA MINERALNEGO W PRZESTRZENNIE ZMIENNEJ APLIKACJI 1

KOSZTY NAWOŻENIA MINERALNEGO W PRZESTRZENNIE ZMIENNEJ APLIKACJI 1 Problemy Inżynierii Rolniczej nr 2/2010 Mirosław agórda, Maria Walczykova Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Instytut Eksploatacji Maszyn, Ergonomii i Procesów Produkcyjnych KOSY NAWOŻENIA MINERALNEGO W PRESRENNIE

Bardziej szczegółowo

Łubin i poekstrakcyjna śruta rzepakowa - czy te komponenty warto stosować łącznie w mieszankach dla świń?

Łubin i poekstrakcyjna śruta rzepakowa - czy te komponenty warto stosować łącznie w mieszankach dla świń? Zwiększenie wykorzystania krajowego białka paszowego dla produkcji wysokiej jakości produktów zwierzęcych w warunkach zrównoważonego rozwoju 2016-2020 Obszar 4 Zwiększenie wykorzystania krajowego białka

Bardziej szczegółowo

KONICZYNA BIAŁA w uprawie na zielonkę

KONICZYNA BIAŁA w uprawie na zielonkę KONICZYNA BIAŁA w uprawie na zielonkę Doświadczenia w użytkowaniu wielokośnym w roku 2014 założono w pięciu miejscowościach (rys. 1). Oceniano siedem odmian (4 krajowe i 3 zagraniczne) będących w Krajowym

Bardziej szczegółowo

OCENA WYNIKÓW BADAŃ W GMINIE KUŹNIA RACIBORSKA

OCENA WYNIKÓW BADAŃ W GMINIE KUŹNIA RACIBORSKA OCENA WYNIKÓW BADAŃ W GMINIE KUŹNIA RACIBORSKA Wyniki badań odczynu gleby i zawartości makroelementów w próbkach gleby przedstawiono w tabelach zasobności gleby: Zestawienie zasobności gleby na obszarze

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN POLONIA. Wpływ nawożenia dolistnego na plony i jakość ziarna pszenicy jarej

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN POLONIA. Wpływ nawożenia dolistnego na plony i jakość ziarna pszenicy jarej ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN POLONIA VOL. LXIII (4) SECTIO E 2008 Katedra Szczegółowej Uprawy Roślin, Akademia Podlaska Prusa 14, 08-110 Siedlce, e-mail: szur@ap.siedlce.pl BARBARA

Bardziej szczegółowo

GROCH SIEWNY WYNIKI DOŚWIADCZEŃ

GROCH SIEWNY WYNIKI DOŚWIADCZEŃ GROCH SIEWNY WYNIKI DOŚWIADCZEŃ Uprawa grochu siewnego w Polsce ma długą tradycję. Gatunek ten odgrywa główną rolę w grupie roślin bobowatych, jako roślina jadalna i pastewna. Dużą wartość odżywczą białka

Bardziej szczegółowo

OCENA WYBRANYCH WYRÓŻNIKÓW JAKOŚCI ZIARNA PSZENICY TWARDEJ ODMIANY FLORADUR W ZALEŻNOŚCI OD UPRAWY ROLI I NAWOŻENIA AZOTEM

OCENA WYBRANYCH WYRÓŻNIKÓW JAKOŚCI ZIARNA PSZENICY TWARDEJ ODMIANY FLORADUR W ZALEŻNOŚCI OD UPRAWY ROLI I NAWOŻENIA AZOTEM Acta Agrophysica, 2011, 18(2), 481-489 OCENA WYBRANYCH WYRÓŻNIKÓW JAKOŚCI ZIARNA PSZENICY TWARDEJ ODMIANY FLORADUR W ZALEŻNOŚCI OD UPRAWY ROLI I NAWOŻENIA AZOTEM Andrzej Woźniak 1, Dariusz Gontarz 2 1

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE WPŁYWU WARUNKÓW OPADOWYCH NA PLONOWANIE ZIEMNIAKA BARDZO WCZESNEGO I WCZESNEGO W POŁUDNIOWEJ POLSCE

OKREŚLENIE WPŁYWU WARUNKÓW OPADOWYCH NA PLONOWANIE ZIEMNIAKA BARDZO WCZESNEGO I WCZESNEGO W POŁUDNIOWEJ POLSCE WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2012 (IV VI): t. 12 z. 2 (38) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS ISSN 1642-8145 s. 133 141 pdf: www.itep.edu.pl/wydawnictwo Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach,

Bardziej szczegółowo

Stan i przewidywanie wykorzystania potencjału produkcyjnego TUZ w kraju dr hab. Jerzy Barszczewski, prof. nadzw.

Stan i przewidywanie wykorzystania potencjału produkcyjnego TUZ w kraju dr hab. Jerzy Barszczewski, prof. nadzw. Stan i przewidywanie wykorzystania potencjału produkcyjnego TUZ w kraju dr hab. Jerzy Barszczewski, prof. nadzw. 6. Konferencja Naukowa "WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE" Falenty, 27 28 listopada 2013

Bardziej szczegółowo

Wiesław Bednarek WSTĘP

Wiesław Bednarek WSTĘP Acta Agrophysica, 2011, 17(2), 267-275 ODDZIAŁYWANIE NAWOŻENIA MINERALNEGO NA PLONOWANIE TYMOTKI ŁĄKOWEJ Wiesław Bednarek Katedra Chemii Rolnej i Środowiskowej, Uniwersytet Przyrodniczy ul. Akademicka

Bardziej szczegółowo

Tabela 56. Kukurydza kiszonkowa odmiany badane w 2013 r.

Tabela 56. Kukurydza kiszonkowa odmiany badane w 2013 r. KUKURYDZA. Kukurydza odznacza się wszechstronnością użytkowania i jest wykorzystywana na cele: pastewne, spożywcze, przemysłowe. Jako pasza energetyczna (ziarno, kiszonka z całych roślin, kiszonka z kolb,

Bardziej szczegółowo

FitMax Slim Diet wspomagający odchudzanie zamiennik posiłku. Dostępny na ETYKIETA DO OPAKOWANIA smak waniliowy

FitMax Slim Diet wspomagający odchudzanie zamiennik posiłku. Dostępny na  ETYKIETA DO OPAKOWANIA smak waniliowy FitMax Slim Diet wspomagający odchudzanie zamiennik posiłku. Dostępny na www.kulturystyka.sklep.pl ETYKIETA DO OPAKOWANIA smak waniliowy 1 porcja 65 gramów WARTOŚĆ ODŻYWCZA ZAWARTOŚĆ W PORCJI (65g) W 100g

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN POLONIA. Reakcja pszenicy ozimej na doglebowe i dolistne stosowanie azotu

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN POLONIA. Reakcja pszenicy ozimej na doglebowe i dolistne stosowanie azotu ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN POLONIA VOL. LXIII (4) SECTIO E 2008 Katedra Produkcji Roślinnej, Uniwersytet Rzeszowski ul. Ćwiklińskiej 2, 35-601 Rzeszów, e-mail: jbuczek@univ.rzeszow.pl

Bardziej szczegółowo