Wykorzystanie różnych źródeł energii odnawialnych w gospodarstwie. Mgr inż. Adam Świętochowski IBMER, SGGW

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wykorzystanie różnych źródeł energii odnawialnych w gospodarstwie. Mgr inż. Adam Świętochowski IBMER, SGGW"

Transkrypt

1 Wykorzystanie różnych źródeł energii odnawialnych w gospodarstwie Mgr inż. Adam Świętochowski IBMER, SGGW 1

2 Odnawialne źródła energii (OZE) Odnawialne źródła energii - źródła energii, których zasoby same się odnawiają i z tego powodu są praktycznie niewyczerpalne. Przeciwieństwem ich są nieodnawialne źródła energii, czyli źródła, których wykorzystanie postępuje znacznie szybciej niż naturalne odtwarzanie. 2

3 Źródłami nieodnawialnymi są przede wszystkim surowce kopalne: - węgiel kamienny, - węgiel brunatny, - torf, - ropa naftowa, - gaz ziemny. 3

4 Najważniejszym ze źródeł odnawialnych jest - energia spadku wody Pozostałe źródła odnawialne (wykorzystywane na mniejszą skalę) : - energia słoneczna, - energia wiatru, - biomasa, - biogaz, - energia pływów morskich, - energia geotermalna - i inne. 4

5 Energia słoneczna Potencjalne zasoby energii promieniowania słonecznego na terenie Polski szacuje się na l 200 kwh/m2 w skali roku. W normalnych warunkach przyjmuje się, że dla jednej osoby potrzeba dziennie litrów wody o temperaturze 45 C. Odpowiada to zużyciu energii około 1,2-2 kwh na osobę dziennie lub kwh na osobę w skali całego roku. 5

6 Energia słoneczna Najczęściej stosowanymi sposobami użytkowania energii słonecznej jest przetworzenie jej w energię cieplną w kolektorach cieczowych lub powietrznych oraz w ogniwach fotowoltaicznych na energię elektryczną. 6

7 Koszt wytwarzania energii cieplnej w kolektorze słonecznym kształtuje się w zależności od wielkości instalacji, od 30 do 46 zł/gj, co jest wielkością interesującą w kontekście kosztów 1 GJ pozyskiwanego z systemu ciepłowniczego, energii elektrycznej, oleju opałowego i gazu ziemnego. Koszty wytwarzania energii elektrycznej z energii słonecznej na obecnym etapie rozwoju technologii solarnej są zbyt wysokie, aby mogły znaleźć szersze zastosowanie. 7

8 Słoneczne instalacje grzewcze Kierunki wykorzystania słonecznych instalacji grzewczych w Polsce a) przygotowanie ciepłej wody użytkowej - w domach jednorodzinnych (w tym w zabudowaniach wiejskich), - w domach wielorodzinnych i blokach mieszkalnych, - w domkach letniskowych, hotelach, pensjonatach i schroniskach, b) przygotowanie ciepłej wody technologicznej, - w zakładach produkcyjnych, - w gospodarstwach wiejskich, 8

9 Słoneczne instalacje grzewcze Kierunki wykorzystania słonecznych instalacji grzewczych w Polsce c) podgrzewanie powietrza w suszarniach rolniczych, d) podgrzewanie podłoża w szklarniach i tunelach foliowych, e) ogrzewanie budynków - pasywne (rozwiązania architektoniczne), - aktywne (z rozbudowanym układem akumulacyjnym). 9

10 Słoneczne instalacje grzewcze Jednofunkcyjna instalacja słoneczna z aktywnym obiegiem bezpośrednim 10

11 Słoneczne instalacje grzewcze Dwufunkcyjna instalacja słoneczna z aktywnym obiegiem pośrednim (wspólny zbiornik) 11

12 Słoneczne instalacje grzewcze Wielofunkcyjna instalacja słoneczna z aktywnym obiegiem pośrednim (wspólny zbiornik) w domu jednorodzinnym 12

13 Gdzie można umieszczać kolektory słoneczne? Przeważnie kolektory słoneczne umieszczamy na: dachach domów, stosunkowo rzadko na elewacjach. Także jako konstrukcje wolnostojące, na działkach. (Tego typu rozwiązania mają sens wtedy, kiedy posiadamy dość spory teren, a w pobliżu nie ma drzew czy zabudowań.) Najlepiej jest zorientować powierzchnię kolektora w kierunku południowym natomiast optymalna wartość kąta nachylenia kolektora powinna wynosić ok st. C. 13

14 Słoneczne instalacje grzewcze Słoneczna instalacja grzewcza małych rozmiarów 14

15 Słoneczne instalacje grzewcze Słoneczna instalacja grzewcza średnich rozmiarów 15

16 Słoneczne instalacje grzewcze Determinanty wydajności słonecznych instalacji grzewczych Dostępne zasoby energii słonecznej (przy zoptymalizowanej ekspozycji kolektorów zasoby energii słonecznej znane są co do rozkładu w ciągu roku i nie różnią się istotnie na terenie Polski 1000 kwh/m 2 7 % w ciągu roku na płaszczyźnie poziomej) Rozmiary instalacji (w polskich warunkach klimatycznych za racjonalne przyjmuje się dla kolektorów płaskich: 1,5 3,0 m 2, a dla próżniowych kolektorów tubowych: 1,2 1,6 m 2 powierzchni w przeliczeniu na 100 dm 3 dziennego zapotrzebowania ciepłej wody) Charakterystyka obciążenia instalacji (jest związana z typem obiektu negatywnym przykładem jest szkoła z brakiem obciążenia w soboty i niedziele oraz postojem w lipcu i sierpniu) 16

17 Słoneczne instalacje grzewcze Symulowane efekty energetyczne pracy małej instalacji słonecznej (6 m 2 / 200 dm 3 ) ok kwh w roku 17

18 Jak dobrać kolektor? W zależności od ilości osób w gospodarstwie Ilości wody zużywanej przez osobę na dobę Optymalnie dobrana instalacja powinna pokryć 50-60% rocznego zapotrzebowania na energię potrzebną do ogrzania ciepłej wody użytkowej. Dla wysokiej klasy kolektorów próżniowych można przyjąć, że na jedną osobę powinno przypadać 0,8 m2 powierzchni czynnej absorbera, absorber kolektora płaskiego musi być prawie 1,5 do 2 razy większy od absorbera kolektora próżniowego. 18

19 Jaki dobrać kolektor? Cel zastosowania Kolektory płaskie ciepła woda użytkowa Kolektory próżniowe jako instalacja wspomagająca układ centralnego ogrzewania lub jeśli maja pracować w skojarzeniu z pompą ciepła 19

20 Słoneczne instalacje grzewcze Koszt słonecznego systemu grzewczego w inwestycjach rzeczywistych to PLN/m 2 powierzchni kolektorów (np. średnio 2600 PLN /m 2 ) 20

21 Przykład Zestaw przeznaczony do ogrzewania ciepłej wody użytkowej dla 4 osób. W skład zestawu wchodzą: kolektor próżniowy o powierzchni aktywnej 3,22 m2 zbiornik 250L, z dwiema wężownicami (ogrzewany również piecem) kontroler pracy urządzenia pompa cyrkulacyjna zawór bezpieczeństwa naczynie rozprężne Cena ok zł brutto 21

22 Adresy Firm Przedsiębiorstwo Naukowo- Techniczne CIBET Sp. z o.o. Al. Krakowska Warszawa tel.: POLSKA EKOLOGIA Sp. z o.o Warszawa ul. Chełmżyńska 180 STIEBEL ELTRON POLSKA Sp. z o.o. Ul. Instalatorow Warszawa tel. 022/ VIESSMANN Sp. z o.o. FALTERM s.c Łomianki, Sadowa, ul. Kolejowa 334 A tel. (+48) /71/72 22

23 BIOMASA-DEFINICJE Biomasa substancje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, które ulegają biodegradacji, pochodzące z produktów, odpadów i pozostałości z produkcji rolnej oraz leśnej, a także inne części odpadów, które ulegają biodegradacji. Biopaliwo biomasa, która została przygotowana do wykorzystania w celach energetycznych. Przetwarzanie biomasy w celach energetycznych może odbywać się metodami: fizycznymi, chemicznymi, biochemicznymi. 23

24 Biomasa w zależności od stopnia przetworzenia surowce energetyczne pierwotne drewno, słoma, rośliny energetyczne surowce energetyczne wtórne odpady organiczne, osady ściekowe surowce energetyczne przetworzone biogaz, bioetanol, biometanol 24

25 Biomasa w zależności od kierunku pochodzenia biomasa pochodzenia leśnego biomasa pochodzenia rolnego odpady organiczne 25

26 Biomasa BIOPALIWA STAŁE drewno opałowe: zrębki, trociny, ścinki, wióry, brykiety, pozostałości z rolnictwa: słoma zbóż, rzepaku i traw osady ściekowe odwodnione, rośliny energetyczne trawiaste i drzewiaste inne, w tym makulatura BIOPALIWA GAZOWE biogaz rolniczy, biogaz z fermentacji odpadów przetwórstwa spożywczego, biogaz z fermentacji osadów ściekowych, biogaz/ gaz wysypiskowy gaz drzewny BIOPALIWA CIEKŁE biodiesel-paliwo rzepakowe etanol metanol paliwa płynne z drewna: biooleje. 26

27 Potencjalne zasoby energetyczne biomasy można podzielić na dwie grupy: 1.Plantacje roślin uprawnych z przeznaczeniem na cele energetyczne (np. kukurydza, rzepak, topinambur, wierzba, lasy szybkorosnące), 2.Organiczne pozostałości i odpady: a) pozostałości roślin uprawnych, b) odpady powstające przy produkcji i przetwarzaniu produktów roślinnych, c) odpady zwierzęce d) organiczne odpady komunalne 27

28 Rośliny energetyczne Za rośliny energetyczne uważać należy te rośliny, które w naszych warunkach klimatycznych i glebowych charakteryzuję się wysoką wydajnością z ha, przekraczającą np ton suchej masy z ha (tsm/ha) oraz możliwością dużej produkcji danego paliwa stałego, ciekłego czy gazowego z tony suchej masy. 28

29 1) DRZEWA Plantacje drzew do pozyskania surowca energetycznego (energetyczne) zakładane są z gatunków szybko odnawiających się z odrośli. - topole - robinia akacjowa - wierzba 2) ROŚLINY ENERGETYCZNE NIE ZDREWNIAŁE -buraki - kukurydza - topinambur - trawy - spartina preriowa - miskant olbrzymi - miskant cukrowy - ślazowiec pensylwański 29

30 Biomasa przetworzona - Zrębki Zrębki cząstki drewna o wymiarach mieszących się w granicach od kilku milimetrów do kilkunastu centymetrów, powstające w wyniku rozdrabniania drewna za pomocą maszyn zrębkujących. 30

31 Zrębki opałowe można wyrabiać z drewna iglastego i liściastego wszystkich rodzajów. Wilgotności zrębków nie normalizuje się. Wymiary zrębków opałowych określa granica do 50 mm, przy czym zasadnicza frakcja (nie mniej niż 90 %) nie powinna przekraczać 40 mm. Zrębki drzewne są produkowane: podczas pierwszego trzebienia drzewostanów, wierzchołków i innych pozostałości po wyrębach, podczas obrabiania kłód w tartakach, na szyborosnących plantacjach wierzby, z odpadów drzewnych w dużych zakładach przetwarzających drewno. 31

32 Zalety zrębków: dostępne lokalnie ich produkcja korzystnie wpływa na lokalny rynek pracy tańsze od peletów Wady zrębków: wymagają dużo miejsca do składowania trudno uzyskać wysoką, jednorodną jakość utrzymanie systemu wymaga więcej pracy 32

33 Pellety Pellet jest to bardzo wydajne paliwo powstające przez przerób biomasy. Produkowany jest w 100% z naturalnych składników, tj. wióry, trociny, słoma zbóż, słoma rzepaku, rośliny energetyczne, przy zastosowaniu pras o bardzo dużym ciśnieniu zgniatania. Dzięki temu energii zawarta w pierwotnym surowcu zostaje silnie zagęszczona, dając paliwa o bardzo dobrych właściwościach energetycznych, kaloryczne, zawierające minimalne ilości popiołu. Podczas spalania pelletu z biomasy mamy do czynienia z tzw. zerową emisją CO 2. 33

34 Brykiety Brykiet to rozdrobniony na trociny surowiec drzewny suszony do wilgotności ok. 10%, a następnie poddawany wysokiemu ciśnieniu w tzw. brykieciarce. Wytwarza się przy tym duża temperatura, która powoduje rozpuszczanie naturalnych żywic, które następnie stygnąc pomagają wiązać zbity przez urządzenie surowiec. Brykiet jest bardzo wygodny w użyciu, jego wartość opałowa odpowiada wartości opałowej węgla i jest niemal dwukrotnie wyższa od dostępnego ogólnie drewna opałowego (15-17 MJ/kg). Jednak w warunkach domowych (dla własnych celów) wytwarzanie brykietu mija się z celem, gdyż koszt maszyn (rozdrabniarka, suszarnia, brykieciarka) jest bardzo wysoki (od kilkudziesięciu tysięcy złotych). Brykiet ma jeszcze jedną istotną zaletę. W procesie spalania powstaje bardzo mała ilość popiołu. Nie ma jednak problemu z zagospodarowaniem i tych resztek. Można je bowiem wykorzystać do nawożenia. 34

35 35

36 Porównanie Brykiety Pelety Zrębki Zawartość wilgoci Do 12 % 8 12 % % Zawartość popiołu Do 4 % Do 1,5 % 0,3 2,2 % Wartość opałowa 19,2 MJ/kg 18 MJ/kg 6-16 MJ/kg Koszt wytworzenia Ok. 300 zł/t zł/t Ok. 360 zł/ha przy zbiorze jednorocznych pędów Ok zł/ha przy zbiorze dwu- i trzyletnich pędów wierzby Cena sprzedaży zł/t Ok. 600 zł/t Ok. 200zł/t Wydajność linii kg/h kg/h kg/h 36

37 ENERGETYKA WIATROWA Zaletami energii wiatrowej są : Odnawialność energetyczna Niskie koszty eksploatacyjne pozyskiwania energii Rozproszenie i dekoncentracja źródeł wytwarzających energie elektryczną 37

38 Wadami energii wiatrowej są : Wysokie koszty inwestycyjne Niska przewidywalność produkcji energii Niskie wykorzystanie mocy zainstalowanej Trudność z podłączeniem do sieci elektroenergetycznej Trudności lokalizacyjne ze względu na ochronę krajobrazu i ochronę dróg przelotu ptaków 38

39 Oszacowania ogólne np. strefy energetyczne wiatru w Polsce (Lorenc, H., 2000) Warstwa klimatyczna 39

40 "biogaz" - gaz pozyskany z biomasy, w szczególności z instalacji przeróbki odpadów zwierzęcych lub roślinnych, oczyszczalni ścieków i składowisk odpadów. ŹRODŁA BIOGAZU gnojowica, gnojówka, obornik, pomiot kurzy, odpadki roślinne, ścieki z zakładów przetwórstwa spożywczego: rzeźni, mleczarni, przetwórstwa mięsnego, osady ze ścieków komunalnych, wysypiska. 40

41 Skład biogazu 55-80% metan, 20-45% CO 2, siarkowodór, azot, tlen, wodór Biogaz 65% metanu -23 MJ/m 3 (19,8-23,4 MJ/m 3 ) 38 % energii chemicznej zostaje zamienione na energię elektryczną 52 % na ciepło 41

42 KORZYŚCI 1. Ograniczenie emisji metanu 2. Ograniczenie emisji podtlenku azotu 3. Zmniejszenie zanieczyszczenia wód podziemnych i powierzchniowych 4. Redukcja emisji odorów 5. Zmniejszenie zagrożenia sanitarnego 6. Poprawa jakości gnojowicy jako nawozu 7. Produkcja energii odnawialnej 8. Zmniejszenie efektu cieplarnianego 9. Zmniejszenie emisji dwutlenku siarki i tlenków azotu 10. Rozwiązanie problemu odpadów organicznych 42

43 Koszt komory fermentacyjnej o pojemności 460 m 3 wynosi od , a całkowite nakłady wynoszą od do ( ) Okres zwrotu wynosi 7,7 lat (wg.łukasz Kaleciński Ecofys Polska sp. zo.o.) Efektywność produkcji biogazu ograniczona jest przez szereg czynników: 1. Stosunkowo wysoki koszt inwestycji, 2. Produkcja biogazu jest największa w lecie, potrzeby energetyczne są najmniejsze, 3. Proces wytwarzania biogazu jest trudny technologicznie, 4. Wysokie zmiany temperatury otoczenia, 5. Duże rozdrobnienie gospodarstw. 43

44 Efektywność produkcji biogazu ograniczona jest przez szereg czynników: 1. Stosunkowo wysoki koszt inwestycji, 2. Produkcja biogazu jest największa w lecie, potrzeby energetyczne są najmniejsze, 3. Proces wytwarzania biogazu jest trudny technologicznie, 4. Wysokie zmiany temperatury otoczenia, 4. Duże rozdrobnienie gospodarstw. 44

45 Energia wnętrza Ziemi Energia geotermalna jest wewnętrznym ciepłem Ziemi nagromadzonym w skałach, parze wodnej oraz wodach wypełniających pory i szczeliny skalne. Energia ta jest pozostałością po procesach formowania się planety i pochodzi z nadal trwającego rozpadu pierwiastków promieniotwórczych. 45

46 Rodzaje źródeł geotermalnych W zależności od temperatury wyróżniamy źródła: zimne do 20 st. C ciepłe, zwane też niskotemperaturowymi od 20 do 35 st. C gorące, czyli średniotemperaturowe od 35 do 80 st. C bardzo gorące, inaczej wysokotemperaturowe od 80 do 100 st. C przegrzane powyżej 100 st. C Courtesy of DOE/NREL 46

47 Pompy ciepła Pompy ciepła to urządzenia, które umożliwiają pozyskiwanie i użytkowanie ciepła niskotemperaturowego, pochodzącego z takich źródeł jak powietrze, woda czy gleba, a także ciepła odpadowego, powstającego w procesach produkcyjnych czy też podczas klimatyzowania pomieszczeń. Pompa ciepła składa się z: parownika, sprężarki, kondensatora, Courtesy of DOE/NREL zaworu rozprężającego. 47

48 Zastosowania pomp ciepła Pompy ciepła są coraz częściej wykorzystywane w budynkach mieszkalnych i publicznych, trochę rzadziej znajdują natomiast zastosowanie w przemyśle, gdzie służą głównie do produkcji pary, jak również do suszenia, odparowywania i destylacji. 48

49 Ilość energii cieplnej uzyskanej z pompy ciepła jest 4 razy większa od tej samej energii uzyskanej z prądu elektrycznego (ok. 25 zł/gj) 49

50 Zalety energii wnętrza Ziemi koszty eksploatacji niezależne od cen nośników energii, nieszkodliwość dla środowiska, niższy niż w ciepłowniach konwencjonalnych koszt jednostkowy pozyskiwania ciepła, opiera się na surowcu odnawialnym, powszechność występowania źródła energii, możliwość decentralizacji, czyli pozyskiwania surowca w pobliżu użytkownika, co zmniejsza straty związane z przesyłaniem energii na odległość i zwiększa niezależność społeczności lokalnych, niezależność od zmiennych warunków pogodowych i klimatycznych 50

51 Wady energii wnętrza Ziemi Efektem ubocznym korzystania z energii geotermalnej może być: zanieczyszczenie atmosfery, wody i gleby przez szkodliwe gazy i minerały, np. przez niebezpieczny w wysokich stężeniach dla zdrowia siarkowodór (H 2 S), czy radon będący produktem rozpadu radioaktywnego uranu; możliwości wykorzystania ograniczają się do obszarów występowania wód geotermalnych; problemem może być korozja instalacji; złoża geotermalne mogą się przemieścić ( uciec z miejsca eksploatacji). Courtesy of DOE/NREL 51

52 Koszty energii z paliw konwencjonalnych wykorzystywanych w gospodarstwie Nośnik energii Cena za jednostkę nośnika Koszt 1 GJ energii [zł] Energia elektryczna 0,35 zł/kwh 97,22 Węgiel kamienny 530 zł/t 22,08 Olej Napędowy 4,15 zł/l=4,90 zł/kg 111,36 Benzyna 4,20 zł/l=5,60 zł/kg 147,37 Gaz propan-butan Ok. 4 zł/kg 88,5 52

53 Nośnik energii Wartość opałowa Cena Koszty pozyskani a Koszt 1 GJ energii Słoma 12 MJ/kg 120 zł/t zł/gj Energia elektryczna Węgiel kamienny 3,6MJ/kWh 35 gr/k Wh ,22 zł/gj 24 MJ/kg 530zł/t ,08 zł/gj Drewno 16 MJ/kg ok. 90 zł/t 5,63 zł/gj Pompa ciepła Kolektor słoneczny Ok. 25 zl/gj 30 do 46 zł/gj 53

54 Instytucje zajmujące się OZE w Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A Gdańsk, ul. Budowlanych 31 tel. (58) , fax (58) ; Ekoenergia Cieszyn Cieszyn, ul. Bobrecka 29 tel. (33) , fax (33) ; Polsce Europejskie Centrum Energii Odnawialnej EC BREC/IBMER Warszawa, ul. Rakowiecka 32; Gdańsk, ul. Reduta Żbik 5 tel/fax (22) ; tel. (58) Fotovoltaika Polska PVPL Warszawa, ul. Koszykowa 75 tel/fax (22) ; Fundacja na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii FEWE Katowice, ul. Wierzbowa 11; Kraków, ul. Mickiewicza 30 tel/fax (32) ; (12) , Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN Zakład Energii Odnawialnej Kraków 65, skr. poczt. 49, ul Wybickiego 7, tel/fax (12) ; Instytut na rzecz Ekorozwoju Warszawa ul. Nabielska 15 lok. 1 tel. (22) , fax (22) Krajowa Agencja Poszanowania Energii Warszawa, ul. Mokotowska 35 tel. (22) , fax (22) ; 54

55 Polska Izba Biomasy Warszawa, ul. Smocza 26 tel. (22) ; Polska Izba Gospodarcza Energii Odnawialnej Warszawa, ul. Gotarda 8 tel. (22) , fax (22) ; Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej Szczecin, Al. Wojska Polskiego 154 tel. (91) , fax (91) ; Polskie Towarzystwo Biomasy POLBIOM ul. Rakowiecka32, Warszawa tel. (22) , fax (22) ; Polskie Towarzystwo Energetyki Słonecznej PTES-ISES Warszawa, ul. Świętokrzyska 21 tel. (22) ; Polskie Towarzystwo Energetyki Wiatrowej Gdańsk, ul. Arkońska 54 tel/fax (58) ; Polski Związek Pracodawców Sektora Energetyki Odnawialnej i Ochrony Środowiska Katowice, Modelarska 9A; Warszawa, ul. Klonowa 6 tel. (32) , fax (32) ; tel. (22) , fax (22) Stowarzyszenie Biomasa na rzecz rozwoju Euroregionu Pomerania Szczecin, ul. 5 Lipca 32B tel/fax (91) ; 55

56 Stowarzyszenie Energii Odnawialnej Warszawa, ul. Ogrodowa 59a tel. (22) , , fax (22) ; Śląski Związek Gmin i Powiatów Katowice, ul. Stalmacha 17 tel. (32) , fax (32) ; Towarzystwo Elektrowni Wodnych Reda, ul. Piaskowa 18 tel/fax (58) Towarzystwo Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych Grudziądz, ul. Rybacka 14 tel. (56) , fax (56) Związek Miast i Gmin Polskich Gdańsk, ul. Długi Targ 11/12 tel. (58) , fax (58) ; Czasopisma: - Czysta Energia - Ciepł. Ogrzew. Wentyl. - Polska Energetyka Słoneczna Strony www: www. ure.gov.pl 56

57 Czasopisma: - Czysta Energia - Ciepł. Ogrzew. Wentyl. - Polska Energetyka Słoneczna Strony www: www. ure.gov.pl 57

58 Dziękuję za uwagę 58

Geoinformacja zasobów biomasy na cele energetyczne

Geoinformacja zasobów biomasy na cele energetyczne Geoinformacja zasobów biomasy na cele energetyczne Anna Jędrejek Zakład Biogospodarki i Analiz Systemowych GEOINFORMACJA synonim informacji geograficznej; informacja uzyskiwana poprzez interpretację danych

Bardziej szczegółowo

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza

Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Biogaz i biomasa -energetyczna przyszłość Mazowsza Katarzyna Sobótka Specjalista ds. energii odnawialnej Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. k.sobotka@mae.mazovia.pl Biomasa Stałe i ciekłe substancje

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii (OZE)

Odnawialne Źródła Energii (OZE) Odnawialne Źródła Energii (OZE) Kamil Łapioski Specjalista energetyczny Powiślaoskiej Regionalnej Agencji Zarządzania Energią Kwidzyn 2011 1 Według prognoz światowe zasoby energii wystarczą na: lat 2 Energie

Bardziej szczegółowo

Mikro przedsiębiorstwo AGRO Energetyczne

Mikro przedsiębiorstwo AGRO Energetyczne Mikro przedsiębiorstwo AGRO Energetyczne Założenia organizacyjne Romuald Bogusz Członek Zarządu Polska Izba Gospodarcza Ekorozwój www.pige.org.pl, Otoczenie prawno-rynkowe nowej działalności Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych Seminarium Planowanie energetyczne na poziomie gmin 24 stycznia 2008, Bydgoszcz Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. BIOMASA BIOMASA DREWNO

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Paweł Karpiński Pełnomocnik Marszałka ds. Odnawialnych Źródeł Energii

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Odnawialne Źródła Energii w systemach grzewczych Seminarium Planowanie energetyczne w gminach Województwa Mazowieckiego 27 listopada 2007, Warszawa Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Bardziej szczegółowo

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce...

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce... SPIS TREŚCI Wstęp... 11 1. Polityka energetyczna Polski w dziedzinie odnawialnych źródeł energii... 15 2. Sytuacja energetyczna świata i Polski u progu XXI wieku... 27 2.1. Wstęp...27 2.2. Energia konwencjonalna

Bardziej szczegółowo

Alternatywne źródła energii cieplnej

Alternatywne źródła energii cieplnej Alternatywne źródła energii cieplnej Dostarczenie do budynku ciepła jest jedną z najważniejszych konieczności, szczególnie w naszej strefie klimatycznej. Tym bardziej, że energia cieplna stanowi zwykle

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Filip Żwawiak

ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII. Filip Żwawiak ODNAWIALNE I NIEODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII Filip Żwawiak WARTO WIEDZIEĆ 1. Co to jest energetyka? 2. Jakie są konwencjonalne (nieodnawialne) źródła energii? 3. Jak dzielimy alternatywne (odnawialne ) źródła

Bardziej szczegółowo

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Podstawowe określenia, jednostki i wskaźniki w obliczeniach i analizach energetycznych

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Podstawowe określenia, jednostki i wskaźniki w obliczeniach i analizach energetycznych Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu Podstawowe określenia, jednostki i wskaźniki w obliczeniach i analizach energetycznych Pierwotne nośniki energii Do pierwotnych nośników energii

Bardziej szczegółowo

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE Ryszard Mocha ZASOBY ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W POLSCE. BIOMASA Największe możliwości zwiększenia udziału OZE istnieją w zakresie wykorzystania biomasy. Załącznik

Bardziej szczegółowo

Alternatywne źródła energii

Alternatywne źródła energii Alternatywne źródła energii wykład 1 Przegląd odnawialnych źródeł energii dr inż. Janusz Teneta Wydział EAIiIB Katedra Automatyki i Inżynierii Biomedycznej AGH Kraków 2013 Energia wiatru Odnawialne źródła

Bardziej szczegółowo

Człowiek a środowisko

Człowiek a środowisko 90-242 ŁÓDŹ ul. Kopcińskiego 5/11 tel: 0-42 678-19-20; 0-42 678-57-22 http://zsp15.ldi.pl ZESPÓŁ SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH NR 15 Człowiek a środowisko 90-242 ŁÓDŹ ul. Kopcińskiego 5/11 tel: 0-42 678-19-20;

Bardziej szczegółowo

MODEL ENERGETYCZNY GMINY. Ryszard Mocha

MODEL ENERGETYCZNY GMINY. Ryszard Mocha MODEL ENERGETYCZNY GMINY Ryszard Mocha PAKIET 3X20 Załącznik I do projektu dyrektywy ramowej dotyczącej promocji wykorzystania odnawialnych źródeł energii : w 2020 roku udział energii odnawialnej w finalnym

Bardziej szczegółowo

Biomasa jako paliwo. dr Jerzy Dowgiałło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii. Kraków 30 maja 2006

Biomasa jako paliwo. dr Jerzy Dowgiałło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii. Kraków 30 maja 2006 Biomasa jako paliwo dr Jerzy Dowgiałło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii Kraków 30 maja 2006 Mazurski jesienny krajobraz 1 Zrębki drzewne Na niemal

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii rodzaj i zakres wykorzystania

Odnawialne Źródła Energii rodzaj i zakres wykorzystania Odnawialne Źródła Energii rodzaj i zakres wykorzystania Jolanta Puacz Olszewska Konferencja regionalna nt. ochrony środowiska, zmian klimatycznych oraz polityki energetycznej Rzeszów, 12.11.2008 r. Członkowstwo

Bardziej szczegółowo

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POLSCE

ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POLSCE BARIERY DLA ROZWOJU BIOGAZOWNI UTYLIZUJĄCYCH ZMIESZANY STRUMIEŃ ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII W POLSCE SUBSTRATÓW W PROJEKCIE USTAWY O OZE Michał Ćwil Michał Ćwil Polska Izba Gospodarcza Energii Odnawialnej

Bardziej szczegółowo

PIROLIZA BEZEMISYJNA UTYLIZACJA ODPADÓW

PIROLIZA BEZEMISYJNA UTYLIZACJA ODPADÓW PIROLIZA BEZEMISYJNA UTYLIZACJA ODPADÓW Utylizacja odpadów komunalnych, gumowych oraz przerób biomasy w procesie pirolizy nisko i wysokotemperaturowej. Przygotował: Leszek Borkowski Marzec 2012 Piroliza

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH w Gorzowie Wlkp. Technik energetyk Technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej

ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH w Gorzowie Wlkp. Technik energetyk Technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej ZESPÓŁ SZKÓŁ ELEKTRYCZNYCH w Gorzowie Wlkp. Technik energetyk Technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej Patrząc na szybko rozwijającą się gospodarkę, ciągle rosnące zapotrzebowanie na energię

Bardziej szczegółowo

Czym w ogóle jest energia geotermalna?

Czym w ogóle jest energia geotermalna? Energia geotermalna Czym w ogóle jest energia geotermalna? Ogólnie jest to energia zakumulowana w gruntach, skałach i płynach wypełniających pory i szczeliny skalne. Energia ta biorąc pod uwagę okres istnienia

Bardziej szczegółowo

Wpływ sposobu ogrzewania na efektywność energetyczną budynku

Wpływ sposobu ogrzewania na efektywność energetyczną budynku Wpływ sposobu ogrzewania na efektywność energetyczną budynku dr inż. Adrian Trząski MURATOR 2015, JAKOŚĆ BUDYNKU: ENERGIA * KLIMAT * KOMFORT Warszawa 4-5 Listopada 2015 Charakterystyka energetyczna budynku

Bardziej szczegółowo

EVERCON sp. z o.o. ul. 3 Maja 22, 35-030 Rzeszów tel. 17/8594575, www.evercon.pl evercon@evercon.pl BIOGAZOWNIE 2011 ROK

EVERCON sp. z o.o. ul. 3 Maja 22, 35-030 Rzeszów tel. 17/8594575, www.evercon.pl evercon@evercon.pl BIOGAZOWNIE 2011 ROK ul. 3 Maja 22, 35-030 Rzeszów tel. 17/8594575, www.evercon.pl evercon@evercon.pl BIOGAZOWNIE 2011 ROK Uwarunkowania prawne. Rozwój odnawialnych źródeł energii stanowi strategiczny cel polskiej energetyki.

Bardziej szczegółowo

Biomasa jako źródło energii odnawialnej Dr inż. Tomasz Piechota Katedra Agronomii Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Biomasa jako źródło energii odnawialnej Dr inż. Tomasz Piechota Katedra Agronomii Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Biomasa jako źródło energii odnawialnej Dr inż. Tomasz Piechota Katedra Agronomii Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Planowany udział energii (%) ze źródeł 35 30 25 20 15 10 5 odnawialnych w latach 2010-2030

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Ochrony Środowiska Katowice, 31 marca 2015 r. STRATEGIA ROZWOJU WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO ŚLĄSKIE

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Sobótka. Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. Specjalista ds. energii odnawialnej. k.sobotka@mae.mazovia.pl www.mae.mazovia.

Katarzyna Sobótka. Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. Specjalista ds. energii odnawialnej. k.sobotka@mae.mazovia.pl www.mae.mazovia. Biogaz rolniczy produkcja i wykorzystanie Katarzyna Sobótka Specjalista ds. energii odnawialnej Mazowiecka Agencja Energetyczna Sp. z o.o. k.sobotka@mae.mazovia.pl www.mae.mazovia.pl Cele Mazowieckiej

Bardziej szczegółowo

Biogazownie w energetyce

Biogazownie w energetyce Biogazownie w energetyce Temat opracował Damian Kozieł Energetyka spec. EGIR rok 3 Czym jest biogaz? Czym jest biogaz? Biogaz jest to produkt fermentacji metanowej materii organicznej przez bakterie beztlenowe

Bardziej szczegółowo

Wykaz ważniejszych oznaczeń i jednostek Przedmowa Wstęp 1. Charakterystyka obecnego stanu środowiska1.1. Wprowadzenie 1.2. Energetyka konwencjonalna

Wykaz ważniejszych oznaczeń i jednostek Przedmowa Wstęp 1. Charakterystyka obecnego stanu środowiska1.1. Wprowadzenie 1.2. Energetyka konwencjonalna Wykaz ważniejszych oznaczeń i jednostek Przedmowa Wstęp 1. Charakterystyka obecnego stanu środowiska1.1. Wprowadzenie 1.2. Energetyka konwencjonalna 1.2. l. Paliwa naturalne, zasoby i prognozy zużycia

Bardziej szczegółowo

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim

ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim ZałoŜenia strategii wykorzystania odnawialnych źródeł energii w województwie opolskim Marian Magdziarz WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE Powierzchnia 9.412 km² Ludność - 1.055,7 tys Stolica Opole ok. 130 tys. mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Od uwęglania wysegregowanych odpadów komunalnych w wytwórniach BIOwęgla do wytwarzania zielonej energii elektrycznej

Od uwęglania wysegregowanych odpadów komunalnych w wytwórniach BIOwęgla do wytwarzania zielonej energii elektrycznej INNOWACYJNE TECHNOLOGIE dla ENERGETYKI Od uwęglania wysegregowanych odpadów komunalnych w wytwórniach BIOwęgla do wytwarzania zielonej energii elektrycznej Autor: Jan Gładki (FLUID corporation sp. z o.o.

Bardziej szczegółowo

Technik urządzeo i systemów energetyki odnawialnej

Technik urządzeo i systemów energetyki odnawialnej Technik urządzeo i systemów Nauka trwa 4 lata, absolwent uzyskuje tytuł zawodowy: Technik urządzeń i systemów, wyposażony jest w wiedzę i umiejętności niezbędne do organizowania i wykonywania prac związanych

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W1 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Układ prezentacji wykładów W1,W2,W3 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE Czym jest biogaz? Roztwór gazowy będący produktem fermentacji beztlenowej, składający się głównie z metanu (~60%) i dwutlenku węgla

Bardziej szczegółowo

Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność

Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność Janusz Wojtczak Biogazownie w Polsce alternatywa czy konieczność Biogazownie w Niemczech Rok 1999 2001 2003 2006 2007 2008 Liczba 850 1.360 1.760 3.500 3.711 4.100 instalacji Moc (MW) 49 111 190 949 1.270

Bardziej szczegółowo

Józef Neterowicz Absolwent wydziału budowy maszyn AGH w Krakowie Od 1975 mieszka i pracuje w Szwecji w przemy le energetycznym i ochrony

Józef Neterowicz Absolwent wydziału budowy maszyn AGH w Krakowie Od 1975 mieszka i pracuje w Szwecji w przemy le energetycznym i ochrony Józef Neterowicz Absolwent wydziału budowy maszyn AGH w Krakowie Od 1975 mieszka i pracuje w Szwecji w przemyśle energetycznym i ochrony środowiska, od 1992 roku pracował w Polsce jako Konsultant Banku

Bardziej szczegółowo

Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl

Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl OCENA ENERGETYCZNA BUDYNKÓW Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl SYSTEM GRZEWCZY A JAKOŚĆ ENERGETYCZNA BUDNKU Zapotrzebowanie na ciepło dla tego samego budynku ogrzewanego

Bardziej szczegółowo

Kolektory słoneczne z 45% dotacją

Kolektory słoneczne z 45% dotacją Kolektory słoneczne z 45% dotacją Co to jest kolektor słoneczny? Kolektor słoneczny urządzenie, które wykorzystuje energię promieniowania słonecznego, które w postaci fal elektromagnetycznych dociera do

Bardziej szczegółowo

System Certyfikacji OZE

System Certyfikacji OZE System Certyfikacji OZE Mirosław Kaczmarek miroslaw.kaczmarek@ure.gov.pl III FORUM EKOENERGETYCZNE Fundacja Na Rzecz Rozwoju Ekoenergetyki Zielony Feniks Polkowice, 16-17 września 2011 r. PAKIET KLIMATYCZNO

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE

PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE PODSTAWOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTALACJI BIOGAZOWYCH W POLSCE Czym jest biogaz? Roztwór gazowy będący produktem fermentacji beztlenowej, składający się głównie z metanu (~60%) i dwutlenku węgla

Bardziej szczegółowo

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Artykuł 6 Dyrektywy KE/91/2002 o charakterystyce energetycznej budynków wprowadza obowiązek promowania przez kraje członkowskie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

MTP INSTALACJE Poznań 23-26.04.2012

MTP INSTALACJE Poznań 23-26.04.2012 Efektywne spalanie biomasy pochodzenia drzewnego Wojciech Kubik Specjalista d/s kotłów biomasowych Viessmann Sp. z o.o Tel +48782756777 Mail: kukw@viessmann.com Ogrzewanie biomasą drzewną/rolniczą - dlaczego

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Szkoleniowo-Badawczy w Zakresie Energii Odnawialnej w Ostoi

Ośrodek Szkoleniowo-Badawczy w Zakresie Energii Odnawialnej w Ostoi Ośrodek Szkoleniowo-Badawczy w Zakresie Energii Odnawialnej w Ostoi Odnawialne źródła energii jako szansa zrównoważonego rozwoju regionalnego 09.10.2014 1 1. Zrównoważony rozwój 2. Kierunki rozwoju sektora

Bardziej szczegółowo

Stan obecny i perspektywy wykorzystania energii odnawialnej

Stan obecny i perspektywy wykorzystania energii odnawialnej Stan obecny i perspektywy wykorzystania energii odnawialnej Informacje ogólne Zdzisław Kusto Politechnika Gdańska UŻYTKOWANIE SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH Opracowane Opracowane według według IIASA IIASA ENERGETYKA

Bardziej szczegółowo

Zużycie Biomasy w Energetyce. Stan obecny i perspektywy

Zużycie Biomasy w Energetyce. Stan obecny i perspektywy Zużycie Biomasy w Energetyce Stan obecny i perspektywy Plan prezentacji Produkcja odnawialnej energii elektrycznej w Polsce. Produkcja odnawialnej energii elektrycznej w energetyce zawodowej i przemysłowej.

Bardziej szczegółowo

oszczędność... duża wydajność energetyczna...

oszczędność... duża wydajność energetyczna... oszczędność... Ogrzewanie peletami niesie za sobą oszczędności finansowe 50% w porównaniu do oleju opałowego lub gazu propon-butan. Tylko rozdrobniony węgiel, zwany ekogroszkiem jest z nim porównywalny

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW. Działanie 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW. Działanie 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW Załącznik do uchwały Nr 1/201 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 z dnia 22 lipca 201 r. Działanie.1 Energetyka oparta

Bardziej szczegółowo

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Artykuł 6 Dyrektywy KE/91/2002 o charakterystyce energetycznej budynków wprowadza obowiązek promowania przez kraje członkowskie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

Biomasa i wykorzystanie odpadów do celów energetycznych - klimatycznie neutralne źródła

Biomasa i wykorzystanie odpadów do celów energetycznych - klimatycznie neutralne źródła Biomasa i wykorzystanie odpadów - klimatycznie neutralne źródła energii dla Polski Konferencja Demos Europa Centrum Strategii Europejskiej Warszawa 10 lutego 2009 roku Eddie Johansson Rindi Energi eddie.johansson@rindi.se

Bardziej szczegółowo

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie Przyrodnicze uwarunkowania do produkcji biomasy na cele energetyczne ze szczególnym uwzględnieniem produkcji biogazu rolniczego Dr inż. Magdalena Szymańska

Bardziej szczegółowo

Green University Project

Green University Project The green way to ensure energy self - sources of UWM Katedra Mechatroniki i Edukacji Techniczno Informatycznej I nicjator: p ro f. d r h a b. R y s za r d G ó r e c k i R e k t o r U W M R e a l i z a

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorstwa usług energetycznych. Biomasa Edukacja Architekci i inżynierowie Energia wiatrowa

Przedsiębiorstwa usług energetycznych. Biomasa Edukacja Architekci i inżynierowie Energia wiatrowa Portinho da Costa oczyszczalnia ścieków z systemem kogeneracji do produkcji elektryczności i ogrzewania SMAS - komunalny zakład oczyszczania wody i ścieków, Portugalia Streszczenie Oczyszczalnia ścieków

Bardziej szczegółowo

Kursy: 12 grup z zakresu:

Kursy: 12 grup z zakresu: SCHEMAT REALIZACJI USŁUG W RAMACH PROJEKTU EKO-TRENDY Kursy: 12 grup z zakresu: Szkolenia Instalator kolektorów słonecznych - 2 edycje szkoleń - 1 h/gr. 2. Szkolenia Nowoczesne trendy ekologiczne w budownictwie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej

Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej Wprowadzenie i prezentacja wyników do dalszej dyskusji Grzegorz Wiśniewski Instytut Energetyki Odnawialnej (EC BREC

Bardziej szczegółowo

Projekt ustawy o OZE podstawowe zmiany, regulacje dotyczące przyłączeń

Projekt ustawy o OZE podstawowe zmiany, regulacje dotyczące przyłączeń Warszawa 9 maja 2013 Projekt ustawy o OZE podstawowe zmiany, regulacje dotyczące przyłączeń Powierzchnie biurowe sklepy i parkingi Powierzchnie handlowe Powierzchnie mieszkalne sklepy i restauracje Zakres

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8 Biomasa. 8.1 Źródła biomasy

Rozdział 8 Biomasa. 8.1 Źródła biomasy Rozdział 8 Biomasa Biomasa to masa organiczna zawarta w organizmach roślin i zwierząt. Jest to najstarsze i najszerzej współcześnie wykorzystywane odnawialne źródło energii. Należą do niej zarówno odpadki

Bardziej szczegółowo

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Paweł Sulima Wydział Energii Odnawialnych i Biopaliw Departament Rynków Rolnych XI Giełda kooperacyjna

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii w ogrzewnictwie. Konferencja SAPE

Odnawialne Źródła Energii w ogrzewnictwie. Konferencja SAPE Odnawialne Źródła Energii w ogrzewnictwie Konferencja SAPE Andrzej Szajner Odnawialne Źródła Energii w ogrzewnictwie Zasady modernizacji lokalnych systemów ciepłowniczych Elektrociepłownie i biogazownie

Bardziej szczegółowo

Numer identyfikacyjny REGON 00052357700000. 2. Czy Państwa jednostka produkuje (wytwarza) energię elektryczną? [ ] TAK [ X ] NIE

Numer identyfikacyjny REGON 00052357700000. 2. Czy Państwa jednostka produkuje (wytwarza) energię elektryczną? [ ] TAK [ X ] NIE GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY, al. Niepodległości 208, 00-925 Warszawa jednostki sprawozdawczej URZĄD MIASTA HELU Numer identyfikacyjny REGON 00052357700000 G-02o Sprawozdanie o cieple ze źródeł odnawialnych

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI ROZWOJU ENERGETYKI ODNAWIALNEJ W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Marek Palonka Mazowiecka Agencja Energetyczna

MOŻLIWOŚCI ROZWOJU ENERGETYKI ODNAWIALNEJ W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM. Marek Palonka Mazowiecka Agencja Energetyczna MOŻLIWOŚCI ROZWOJU ENERGETYKI ODNAWIALNEJ W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM Marek Palonka Mazowiecka Agencja Energetyczna Fakty o Mazowszu 2 Fakty o Mazowszu największy region w Polsce -35579 km 2 ponad 5 milionów

Bardziej szczegółowo

Implementacja dyrektyw UE wymagania w zakresie stosowania OZE stawiane obiektom użyteczności publicznej

Implementacja dyrektyw UE wymagania w zakresie stosowania OZE stawiane obiektom użyteczności publicznej Festiwal Słoneczny Forum Energetyki Solarnej, Ostoja 11 maja 2012 r. Implementacja dyrektyw UE wymagania w zakresie stosowania OZE stawiane obiektom użyteczności publicznej Karolina Kurtz Katedra Dróg,

Bardziej szczegółowo

Alternatywne źródła energii - prezentacja scenariusza zajęć na godzinę do dyspozycji wychowawcy w gimnazjum. Autor: Joanna Łęcka

Alternatywne źródła energii - prezentacja scenariusza zajęć na godzinę do dyspozycji wychowawcy w gimnazjum. Autor: Joanna Łęcka Alternatywne źródła energii - prezentacja scenariusza zajęć na godzinę do dyspozycji wychowawcy w gimnazjum Autor: Joanna Łęcka Temat zajęć: Czy zgasną światła na Ziemi? Alternatywne źródła energii. Uczeń

Bardziej szczegółowo

BIOGAZOWNIA JAKO ELEMENT GOSPODARKI ODPADAMI- ASPEKTY PRAKTYCZNE. Poznao 22.11.2011

BIOGAZOWNIA JAKO ELEMENT GOSPODARKI ODPADAMI- ASPEKTY PRAKTYCZNE. Poznao 22.11.2011 BIOGAZOWNIA JAKO ELEMENT GOSPODARKI ODPADAMI- ASPEKTY PRAKTYCZNE Poznao 22.11.2011 Fermentacja anaerobowa 2 SKŁAD BIOGAZU 3 BIOGAZ WYSYPISKOWY WARUNKI DLA SAMOISTNEGO POWSTAWANIA BIOGAZU 4 Biogazownia

Bardziej szczegółowo

Audyt Energetyczny Co to jest audyt? Audyt energetyczny jest to opracowanie określające zakres i parametry techniczne oraz ekonomiczne przedsięwzięcia termomodernizacyjnego wraz ze wskazaniem rozwiązania

Bardziej szczegółowo

Zasada działania jest podobna do pracy lodówki. Z jej wnętrza, wypompowywuje się ciepło i oddaje do otoczenia.

Zasada działania jest podobna do pracy lodówki. Z jej wnętrza, wypompowywuje się ciepło i oddaje do otoczenia. Pompy ciepła Zasada działania pompy ciepła polega na pozyskiwaniu ciepła ze środowiska ( wody, gruntu i powietrza) i przekazywaniu go do odbiorcy jako ciepło grzewcze. Ciepło pobrane z otoczenia sprężane

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska. Janina Kawałczewska

Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska. Janina Kawałczewska Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska Janina Kawałczewska 1. Wykorzystanie OZE jako przeciwdziałanie zmianom klimatu. OZE jak przeciwwaga dla surowców energetycznych (nieodnawialne źródła energii),

Bardziej szczegółowo

Najnowsze technologie eksploatacji urządzeń grzewczych

Najnowsze technologie eksploatacji urządzeń grzewczych Najnowsze technologie eksploatacji urządzeń grzewczych FIRMA FUNKCJONUJE NA RYNKU OD 25 LAT POD OBECNĄ NAZWĄ OD 2012 ROKU. ŚWIADCZY USŁUGI W ZAKRESIE MONTAŻU NOWOCZESNYCH INSTALACJI C.O. ORAZ KOTŁOWNI,

Bardziej szczegółowo

Praktyczne sposoby wdrożenia idei produkcji biometanu z odpadów na cele transportowe w Polsce Barbara Smerkowska Magdalena Rogulska

Praktyczne sposoby wdrożenia idei produkcji biometanu z odpadów na cele transportowe w Polsce Barbara Smerkowska Magdalena Rogulska Warsztaty edukacyjne Biomaster GasShow 2014 Praktyczne sposoby wdrożenia idei produkcji biometanu z odpadów na cele transportowe w Polsce Barbara Smerkowska Magdalena Rogulska Biogaz z odpadów organicznych

Bardziej szczegółowo

CERTYFIKOWANIE INSTALATORÓW OZE. Stefan Wójtowicz Instytut Elektrotechniki

CERTYFIKOWANIE INSTALATORÓW OZE. Stefan Wójtowicz Instytut Elektrotechniki CERTYFIKOWANIE INSTALATORÓW OZE Instytut Elektrotechniki Nieodnawialne nośniki energii Węgiel Uran Ropa Gaz Zalety Duża gęstość mocy Dostępność Niski koszt Dyspozycyjność Opanowana technologia Wady Skażenie

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie odpadów i produktów roślinnych w biogazowniach - aspekty ekonomiczne

Przetwarzanie odpadów i produktów roślinnych w biogazowniach - aspekty ekonomiczne Przetwarzanie odpadów i produktów roślinnych w biogazowniach - aspekty ekonomiczne Sympozjum Metanizacja gospodarki na rzecz proinnowacyjnego rozwoju Dolnego Śląska Dolnośląskie Centrum Zaawansowanych

Bardziej szczegółowo

Energetyczne wykorzystanie odpadów z biogazowni

Energetyczne wykorzystanie odpadów z biogazowni Energetyczne wykorzystanie odpadów z biogazowni Odpady z biogazowni - poferment Poferment obecnie nie spełnia kryterium nawozu organicznego. Spełnia natomiast definicję środka polepszającego właściwości

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI ANKIETA DLA PRZEDSIĘBIORCÓW Niniejsza ankieta posłuży do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej w Gminie Lwówek Śląski. Plan ten pozwoli

Bardziej szczegółowo

Projekt Rozwój kadr dla planowania energetycznego w gminach. Program szkoleniowo-doradczy dla uczestnika projektu

Projekt Rozwój kadr dla planowania energetycznego w gminach. Program szkoleniowo-doradczy dla uczestnika projektu Projekt Rozwój kadr dla planowania energetycznego w gminach Program szkoleniowo-doradczy dla uczestnika projektu Uzasadnienie celowości szkoleń Dynamiczny wzrost zużycia energii w gospodarstwach, wzrost

Bardziej szczegółowo

Proces Innowacji. Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska. Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska. Wrocław, 23 listopad 2011

Proces Innowacji. Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska. Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska. Wrocław, 23 listopad 2011 Proces Innowacji Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska Wrocław, 23 listopad 2011 Zakres Cel procesu innowacji na Dolnym Śląsku Przedstawienie scenariuszy

Bardziej szczegółowo

Ankieta do opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna"

Ankieta do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna Ankieta do opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna" I. CZĘŚĆ INFORMACYJNA Nazwa firmy Adres Rodzaj działalności Branża Osoba kontaktowa/telefon II. Budynki biurowe

Bardziej szczegółowo

Pompy ciepła 25.3.2014

Pompy ciepła 25.3.2014 Katedra Klimatyzacji i Transportu Chłodniczego prof. dr hab. inż. Bogusław Zakrzewski Wykład 6: Pompy ciepła 25.3.2014 1 Pompy ciepła / chłodziarki Obieg termodynamiczny lewobieżny Pompa ciepła odwracalnie

Bardziej szczegółowo

Elektrownie Geotermalne

Elektrownie Geotermalne Elektrownie Geotermalne Czym w ogóle jest energia geotermalna? Ogólnie jest to energia zakumulowana w gruntach, skałach i płynach wypełniających pory i szczeliny skalne. Energia ta biorąc pod uwagę okres

Bardziej szczegółowo

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Promocja regionalnych inicjatyw bioenergetycznych PromoBio Możliwości wykorzystania biomasy w świetle

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie biogazu jako niekonwencjonalnego źródła energii na obszarze Polski

Wykorzystanie biogazu jako niekonwencjonalnego źródła energii na obszarze Polski Iwona Szparkowska Wykorzystanie biogazu jako niekonwencjonalnego źródła energii na obszarze Polski Tematem artykułu jest wykorzystanie na terenie Polski biogazu jako źródła energii, będącego jednym z niekonwencjonalnych

Bardziej szczegółowo

2 / Energia z biomasy

2 / Energia z biomasy 9 Uzasadnienie ekonomiczne Ceny instalacji wiatraka z regulatorami i inwertorem zależą od ich klasy i kształtują się od 000 zł do 20000 zł za 1 kw mocy. Wiatrak o mocy 1 kw może średnio wytworzyć 1750

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DLA PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH I OBIEKTÓW USŁUGOWYCH

ANKIETA DLA PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH I OBIEKTÓW USŁUGOWYCH ANKIETA DLA PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH I OBIEKTÓW USŁUGOWYCH dla potrzeb opracowania Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gminy Rudnik współfinansowanego ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i

Bardziej szczegółowo

UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE

UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE UPRAWY ENERGETYCZNE W CENTRALNEJ I WSCHODNIEJ EUROPIE Bioenergia w krajach Europy Centralnej, uprawy energetyczne. Dr Hanna Bartoszewicz-Burczy, Instytut Energetyki 23 kwietnia 2015 r., SGGW 1. Źródła

Bardziej szczegółowo

Efekt ekologiczny modernizacji

Efekt ekologiczny modernizacji Efekt ekologiczny modernizacji Przykładowa 16 40-086 Katowice Miasto na prawach powiatu: Katowice województwo: śląskie inwestor: wykonawca opracowania: uprawnienia wykonawcy: data wykonania opracowania:

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii

Odnawialne źródła energii Odnawialne źródła energii Energie odnawialne to takie, których źródła są niewyczerpane i których eksploatacja powoduje możliwie najmniej szkód w środowisku. Dlaczego energie odnawialne? Alternatywa dla

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii. Piotr Biczel

Odnawialne źródła energii. Piotr Biczel Odnawialne źródła energii Piotr Biczel do zabrania gniazdko szlam od AKądzielawy plan wykładu Źródła odnawialne Elektrownie słoneczne Elektrownie wodne Elektrownie biogazowe Elektrownie wiatrowe Współspalanie

Bardziej szczegółowo

Warszawa - energetyka przyjazna klimatowi

Warszawa - energetyka przyjazna klimatowi KONFERENCJA POLITYKA ENERGETYCZNA PAŃSTWA A INNOWACYJNE ASPEKTY GOSPODAROWANIA W REGIONIE Warszawa - energetyka przyjazna klimatowi Warszawa, 18 czerwca 2009 r. Leszek Drogosz Urząd m.st. Warszawy Proces

Bardziej szczegółowo

Wienkra: Hydro Kit - Moduł centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej dla systemów MULTI V

Wienkra: Hydro Kit - Moduł centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej dla systemów MULTI V Wienkra: Hydro Kit - Moduł centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej dla systemów MULTI V Hydro Kit LG jest elementem kompleksowych rozwiązań w zakresie klimatyzacji, wentylacji i ogrzewania, który

Bardziej szczegółowo

Rodzaje biomasy wykorzystywane na cele energetyczne:

Rodzaje biomasy wykorzystywane na cele energetyczne: Energia z biomasy Pojecie biomasy: Biomasa to substancja organiczna pochodzenia roślinnego, powstająca poprzez fotosyntezę. Do biomasy zaliczamy również odpady z produkcji zwierzęcej oraz gospodarki komunalnej

Bardziej szczegółowo

Solsum: Dofinansowanie na OZE

Solsum: Dofinansowanie na OZE Solsum: Dofinansowanie na OZE Odnawialne źródło energii (OZE) W ustawie Prawo energetyczne źródło energii odnawialnej zdefiniowano jako źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania

Bardziej szczegółowo

http://www.checiny.pl/asp/pliki/foto/mapa_polski.jpg 29.04.2016r.

http://www.checiny.pl/asp/pliki/foto/mapa_polski.jpg 29.04.2016r. Eko-Chęciny Ochrona klimatu w naszej okolicy (Gminie Chęciny) w ostatnich latach bardzo się rozwija. Coraz większa liczba osób wykazuje zainteresowanie ochroną środowiska zakładając ekologiczne kolektory

Bardziej szczegółowo

ZuŜycie energii a ochrona środowiska

ZuŜycie energii a ochrona środowiska 15 lutego 2008 r. ZuŜycie energii a ochrona środowiska Mariusz TAŃCZUK Jakość środowiska a energetyka Skala globalna i lokalna WYTWARZENIE KONSUMPCJA WYTWARZANIE Zapotrzebowanie na energię - prognoza Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach Toruń, 22 kwietnia 2008 Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Zrównoważona polityka energetyczna Długotrwały rozwój przy utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

Ochrona środowiska a oszczędzanie energii w

Ochrona środowiska a oszczędzanie energii w Ochrona środowiska a oszczędzanie energii w budownictwie jednorodzinnym prof. Roman ULBRICH Katedra Inżynierii Środowiska Politechnika Opolska Konferencja dofinansowana ze środków Wojewódzkiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii mgr inż. Robert Niewadzik główny specjalista Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

ENERGETYCZNE WYKORZYSTANIE BIOGAZU

ENERGETYCZNE WYKORZYSTANIE BIOGAZU Tomasz Bacza ENERGETYCZNE WYKORZYSTANIE BIOGAZU 1. Wstęp Coraz ważniejszą alternatywą dla energetyki opartej na paliwach takich jak węglowodory czy węgiel jest energetyka pochodząca ze źródeł odnawialnych

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W ASPEKCIE ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ENERGIA BIOMASY. 07.11.2013 r.

ZAGADNIENIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W ASPEKCIE ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ENERGIA BIOMASY. 07.11.2013 r. ZAGADNIENIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W ASPEKCIE ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ENERGIA BIOMASY 07.11.2013 r. Zamiast wprowadzenia podsumowanie OŹE Dlaczego? Przyczyny: filozoficzno etyczne naukowe

Bardziej szczegółowo

Konferencja Podsumowująca projekt Energetyczny Portal Innowacyjny Cz-Pl (EPI)

Konferencja Podsumowująca projekt Energetyczny Portal Innowacyjny Cz-Pl (EPI) Konferencja Podsumowująca projekt Energetyczny Portal Innowacyjny Cz-Pl (EPI) Wrocław, 21 październik 2014 Podstawowe definicje System ogrzewczego na c.o. i c.w.u. to system lub systemy techniczne zapewniający

Bardziej szczegółowo

Energie odnawialne to takie, których źródła są niewyczerpane i których eksploatacja powoduje możliwie najmniej szkód w środowisku.

Energie odnawialne to takie, których źródła są niewyczerpane i których eksploatacja powoduje możliwie najmniej szkód w środowisku. Energie odnawialne to takie, których źródła są niewyczerpane i których eksploatacja powoduje możliwie najmniej szkód w środowisku. Istnieje pięć grup energii odnawialnych Wodna Biomasy Geotermalna Wiatru

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY DĘBE WIELKIE

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY DĘBE WIELKIE PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY DĘBE WIELKIE ANKIETA DLA PRZEDSIĘBIORCY Niniejsza ankieta posłuży do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej w Gminie Dębe Wielkie. Plan ten pozwoli Gminie

Bardziej szczegółowo

Debiut akcji na rynku NewConnect 18.07.2011

Debiut akcji na rynku NewConnect 18.07.2011 Debiut akcji na rynku NewConnect 18.07.2011 AGENDA 1. HISTORIA 2. PROFIL DZIAŁALNOŚCI 3. STRATEGIA ROZWOJU 4. ZAKŁAD GRANULACJI 5. POTENCJAŁ ŹRÓDEŁ OZE W POLSCE 6. RYNEK OZE 7. EQUITY STORY WIDOK ENERGIA

Bardziej szczegółowo