Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 3 Ćwiczenia w narzędziu CASE diagram sekwencji. Materiały dla studentów

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 3 Ćwiczenia w narzędziu CASE diagram sekwencji. Materiały dla studentów"

Transkrypt

1 Zakład Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Stosowanej Wydział Elektryczny, Politechnika Warszawska Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML Ćwiczenie 3 Ćwiczenia w narzędziu CASE diagram sekwencji Materiały dla studentów Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

2 Spis treści 1. Informacje wstępne Cel ćwiczenia Budowa diagramu sekwencji Scenariusz pracy Demonstracja budowy diagramu sekwencji Zadanie Zadanie Literatura

3 1. Informacje wstępne 1.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się ze sposobami tworzenia diagramów sekwencji w narzędziu Enteprise Architect oraz ich zastosowaniem do modelowania interakcji pomiędzy elementami systemu. Za poprawne wykonanie ćwiczenia moŝna otrzymać 2 punkty Budowa diagramu sekwencji W języku UML, podstawowym sposobem na pokazanie dynamicznej wymiany komunikatów między obiektami są diagramy sekwencji. Diagramy te doskonale nadają się do pokazywania wymiany komunikatów w czasie. Komunikaty zaznaczane są poziomymi strzałkami skierowanymi od nadawcy do odbiorcy komunikatu. Sekwencja komunikatów czytana jest od góry do dołu, odzwierciedlając upływ czasu. Podstawową diagramów sekwencji są pionowe kolumny zwane liniami Ŝycia (ang. lifeline). KaŜda linia Ŝycia odpowiada pojedynczemu obiektowi uczestniczącemu w sekwencji. Linia Ŝycia rozpoczyna się od góry symbolem reprezentującym obiekt. Od obiektu biegnie pionowo w dół przerywana linia oznaczająca czas Ŝycia tego obiektu. Najczęściej obiekty Ŝyją przez cały czas trwania interakcji, czyli linia obejmuje cały diagram od góry do dołu. Linie Ŝycia mogą reprezentować obiekty róŝnego rodzaju. Mogą to być klasy, interfejsy, komponenty lub aktorzy. JeŜeli diagram sekwencji ma prezentować sposób działania jakiegoś podsystemu, najpewniej będzie on zawierał jedynie obiekty odpowiednich klas. JeŜeli zechcemy opisać diagramem sekwencji realizację przypadku uŝycia, to co najmniej jedna linia Ŝycia powinna odpowiadać aktorowi. 3

4 Rysunek 1.1: Diagram sekwencji Komunikaty rysowane są na diagramie sekwencji między jedną linią Ŝycia a drugą. Komunikat ma najczęściej nazwę. Nazwa ta zazwyczaj odpowiada nazwie operacji zawartej w klasie związanej z linią Ŝycia odbiorcy komunikatu. Obsługa komunikatu, czyli wykonanie usługi przez odbiorcę, zaznaczana jest pionową belką umieszczoną wzdłuŝ linii Ŝycia. Belka kończy się w momencie zakończenia wykonywania usługi. Rysunek 1.1 przedstawia przykładowy diagram sekwencji obrazujący wykonanie przypadku uŝycia na poziomie architektonicznym komunikaty wymieniane są pomiędzy interfejsami. MoŜna wyróŝnić dwa rodzaje komunikatów: synchroniczne i asynchroniczne. Komunikaty synchroniczne zaznaczane są strzałkami z pełnym grotem. Dla komunikatu synchronicznego belka na linii Ŝycia wyznacza czas, w którym wykonywany jest kod operacji obsługującej ten komunikat. Po zakończeniu obsługi komunikatu, sterowanie powraca do obiektu, który był nadawcą komunikatu. Powrót sterowania oznacza się komunikatem zwrotnym w postaci przerywanej strzałki. Komunikat zwrotny moŝe być opisany np. wynikiem wykonania operacji. Komunikaty asynchroniczne zaznaczane są za pomocą strzałek z otwartymi grotami. Komunikat asynchroniczny oznacza, Ŝe jego przesłanie powoduje uruchomienie działania operacji niewymagającej na końcu synchronizacji z obiektem wywołującym tę operację, tzn. nadawca komunikatu nie oczekuje biernie na zakończenie wykonywania operacji związanej z tym komunikatem. Komunikaty asynchroniczne nie wymagają więc przesyłania komunikatów powrotnych przez odbiorcę. Na diagramach sekwencji moŝliwe jest zaznaczenie utworzenia (konstrukcji) nowego obiektu. W tym celu naleŝy umieścić na diagramie odpowiedni komunikat tworzący obiekt. Oznaczany on jest strzałką z otwartym grotem, przy czym konstruowany obiekt umieszczony jest na linii Ŝycia na poziomie komunikatu tworzącego obiekt. Destrukcja obiektu, oznaczająca usunięcie go z pamięci, rysowana jest w postaci znaku X umieszczonego na końcu linii Ŝycia obiektu. Rysunek 1.2 przedstawia przykład tworzenia i destrukcji obiektu. Rysunek 1.2: Tworzenie i destrukcja obiektu Bardzo przydatnymi elementami, które moŝemy wykorzystywać na diagramach sekwencji są tzw. Fragmenty włączone (ang. combined fragment). Fragmenty takie umieszcza się na diagramach w postaci ramki z nagłówkiem, która obejmuje pewien zbiór komunikatów. Fragment włączony oznacza pewien fragment diagramu sekwencji stanowiący osobną interakcję wykonywana w określony sposób pod określonymi warunkami. W nagłówku ramki określony jest typ fragmentu włączonego 4

5 oraz, ewentualnie, jego nazwa. Wewnątrz fragmentu umieszczany jest jeden lub więcej warunków. JeŜeli warunków jest kilka, to cały fragment podzielony jest na tyle części, ile jest warunków. Części oddzielone są pozioma przerywaną linią. Istnieje wiele typów fragmentów włączonych. NajwaŜniejsze z nich są następujące: alt (alternatywa) zawiera dwie lub więcej części z warunkami rozłącznymi. Wykonywana jest interakcja zawarta w tej części, dla której warunek jest spełniony. Fragment ten działa na podobnej zasadzie jak instrukcja if-else w większości języków programowania. Rysunek 1.1 przedstawia przykład tego typu ramki. opt (opcja) zawiera dokładnie jedną część opisaną warunkiem. Interakcja zawarta w tej części jest wykonywana wtedy, gdy warunek jest spełniony. Odpowiada to pojedynczej instrukcji if w języku programowania. loop (pętla) zawiera dokładnie jedną część z warunkiem. Wykonywanie sekwencji komunikatów zawartej w tej części powtarzane jest dotąd, aŝ zostanie spełniony warunek zakończenia pętli. Warunek moŝe zawierać liczbę określającą ilość iteracji lub warunek logiczny zakończenia pętli. Fragment ten działa na podobnej zasadzie jak instrukcje for czy while spotykane w róŝnych językach programowania. break (przerwanie) zawiera jedną lub więcej części z warunkami. Po wykonaniu interakcji zawartej w części, dla której spełniony jest warunek, przerywane jest wykonywanie całej sekwencji w ramach aktualnej interakcji. Odpowiada to instrukcji break występującej w większości języków programowania. par (zrównoleglenie) zawiera kilka części, które mogą być wykonywane równolegle. W ramach takiego wykonania moŝe następować przeplatanie komunikatów między sekwencjami zawartymi w róŝnych częściach. 2. Scenariusz pracy 2.1. Demonstracja budowy diagramu sekwencji W tej części zajęć prowadzący zademonstruje tworzenie diagramów sekwencji. W ramach demonstracji zaprezentowane zostaną róŝne sposoby umieszczania poszczególnych elementów na diagramie: linii Ŝycia obiektów oraz aktorów, komunikatów synchronicznych i asynchronicznych, komunikatów zwrotnych oraz fragmentów włączonych. NaleŜy zwrócić uwagę na wykorzystanie narzędzia EA do tworzenia wymienionych elementów oraz przydatne opcje i ustawienia. Prowadzący objaśni jednocześnie semantykę tworzonych elementów modelu Zadanie 1 Zadanie to polega na utworzeniu, wspólnie z prowadzącym, diagramu sekwencji modelującego dynamikę wybranego zagadnienia, zgodnie z ustalonym scenariuszem. Proponowany scenariusz wykonania zadania: 1. Przedstawienie przez prowadzącego tematyki zadania zagadnienia, w którym występuje interakcja pomiędzy róŝnymi elementami, np. kierowanie samochodem ruszanie. 2. Utworzenie nowego projektu. W drzewie projektu naleŝy utworzyć widok zawierający diagram klas oraz widok zawierający diagram sekwencji (Rys. 2.1). 5

6 Rys W czasie dyskusji z prowadzącym, naleŝy utworzyć aktorów oraz klasy (około 3-4) modelujące elementy, które będą brały udział w interakcji (np. kierowca, samochód, silnik, skrzynia biegów) (Rys. 2.2). Rys Wspólnie z prowadzącym naleŝy ustalić ogólny scenariusz interakcji pomiędzy elementami w ramach wybranego zagadnienia, np. 1) Kierowca przekręca kluczyk 2) Samochód uruchamia silnik 3) Kierowca wyłącza sprzęgło i zmienia bieg 4) Kierowca dodaje gazu 5) Samochód zwiększa obroty silnika 6) itd. 5. Analizując czynności wykonywane przez poszczególne elementy w scenariuszu, naleŝy utworzyć kilka podstawowych operacji w odpowiednich klasach (Rys. 2.3). 6

7 Rys Na diagramie sekwencji naleŝy utworzyć linie Ŝycia poprzez przeciągnięcie aktora oraz klas z przeglądarki projektu na otwarty diagram sekwencji. Przy przenoszeniu elementów, nale- Ŝy wybrać opcję as instance of Element (Object) w celu utworzenia instancji danej klasy (Rys. 2.4). Rys Utworzenie sekwencji komunikatów przesyłanych pomiędzy liniami Ŝycia obiektów w celu zamodelowania dynamiki wybranego zagadnienia zgodnie z ustalonym scenariuszem (Rys. 2.5). 7

8 Rys. 2.5 MoŜna tworzyć komunikaty synchroniczne wraz z komunikatami zwrotnymi a takŝe w razie potrzeby komunikaty asynchroniczne. Rodzaj komunikatu określa się w oknie właściwości komunikatu (Rys. 2.6) Rys. 2.6 KaŜdemu komunikatowi naleŝy przypisać operacje wykonywaną przez obiekt odbierający komunikat, na zlecenie obiektu wysyłającego komunikat. JeŜeli potrzebna operacja została uprzednio zdefiniowana w odpowiedniej klasie, naleŝy wybrać jej nazwę z listy w oknie właściwości komunikatu (pole Message) (Rys. 2.7). 8

9 Rys. 2.7 JeŜeli klasa nie ma zdefiniowanej odpowiedniej operacji, naleŝy ją utworzyć korzystając z opcji Operations (Rys. 2.8). W przypadku niektórych operacji naleŝy równieŝ utworzyć potrzebne parametry. Rys

10 8. Umieszczenie na diagramie fragmentów włączonych (Combined Fragments) wybranego typu (alt, opt, loop) w celu zamodelowania bardziej złoŝonego scenariusza zawierającego np. czynności wykonywane warunkowo i/lub czynności wykonywane w pętli. NaleŜy odpowiednio zmodyfikować komunikaty wewnątrz fragmentów włączonych (Rys. 2.9) Zadanie 2 Rys. 2.9 Zadanie to polega na samodzielnej stworzeniu diagramu sekwencji. Temat modelowanego zagadnienia oraz scenariusz interakcji zostanie przedstawiony przez prowadzącego. Zadanie naleŝy wykonać zgodnie ze scenariuszem pracy przedstawionym w zadaniu poprzednim. 3. Literatura 1. OMG Unified Modeling Language, Superstructure, version 2.2, formal/ ( 2. Martin Fowler: UML w kropelce, wersja 2.0, LTP Oficyna Wydawnicza, Michał Smiałek: Zrozumieć UML 2.0. Metody modelowania obiektowego, Wydawnictwo Helion, Grady Booch, James Rumbaugh, Ivar Jacobson: UML przewodnik uŝytkownika, wydanie drugie, WNT, Enterprise Architect User Guide ( 10

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 3 Ćwiczenia w narzędziu CASE diagram sekwencji. Materiały dla nauczyciela

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 3 Ćwiczenia w narzędziu CASE diagram sekwencji. Materiały dla nauczyciela Zakład Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Stosowanej Wydział Elektryczny, Politechnika Warszawska Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML Ćwiczenie 3 Ćwiczenia w narzędziu CASE diagram

Bardziej szczegółowo

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 4 Ćwiczenia w narzędziu CASE diagram czynności. Materiały dla studenta

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 4 Ćwiczenia w narzędziu CASE diagram czynności. Materiały dla studenta Zakład Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Stosowanej Wydział Elektryczny, Politechnika Warszawska Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML Ćwiczenie 4 Ćwiczenia w narzędziu CASE diagram

Bardziej szczegółowo

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 1 Wprowadzenie do narzędzia CASE. Materiały dla nauczyciela

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 1 Wprowadzenie do narzędzia CASE. Materiały dla nauczyciela Zakład Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Stosowanej Wydział Elektryczny, Politechnika Warszawska Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML Ćwiczenie 1 Wprowadzenie do narzędzia CASE

Bardziej szczegółowo

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 4 Ćwiczenia w narzędziu CASE diagram czynności. Materiały dla nauczyciela

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 4 Ćwiczenia w narzędziu CASE diagram czynności. Materiały dla nauczyciela Zakład Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Stosowanej Wydział Elektryczny, Politechnika Warszawska Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML Ćwiczenie 4 Ćwiczenia w narzędziu CASE diagram

Bardziej szczegółowo

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 1 Wprowadzenie do narzędzia CASE. Materiały dla studenta

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 1 Wprowadzenie do narzędzia CASE. Materiały dla studenta Zakład Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Stosowanej Wydział Elektryczny, Politechnika Warszawska Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML Ćwiczenie 1 Wprowadzenie do narzędzia CASE

Bardziej szczegółowo

Diagramy sekwencji. wymienianych między nimi

Diagramy sekwencji. wymienianych między nimi Diagramy sekwencji Graficzne przedstawienie interakcji pomiędzy instancjami klasyfikatorów systemu w postaci sekwencji komunikatów wymienianych między nimi Przykład diagramu sekwencji Układ diagramu wymiar

Bardziej szczegółowo

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 6 Modelowanie przypadków uŝycia i czynności. Materiały dla studentów

Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML. Ćwiczenie 6 Modelowanie przypadków uŝycia i czynności. Materiały dla studentów Zakład Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Stosowanej Wydział Elektryczny, Politechnika Warszawska Laboratorium modelowania oprogramowania w języku UML Ćwiczenie 6 Modelowanie przypadków uŝycia

Bardziej szczegółowo

Język UML w modelowaniu systemów informatycznych

Język UML w modelowaniu systemów informatycznych Język UML w modelowaniu systemów informatycznych dr hab. Bożena Woźna-Szcześniak Akademia im. Jan Długosza bwozna@gmail.com Wykład 5 Diagram sekwencji - wprowadzenie I Diagram sekwencji (ang. sequence

Bardziej szczegółowo

Cel wykładu. Literatura. Wyższa Szkoła Menedżerska w Legnicy. Modelowanie wymagań Wykład 2

Cel wykładu. Literatura. Wyższa Szkoła Menedżerska w Legnicy. Modelowanie wymagań Wykład 2 Wyższa Szkoła Menedżerska w Legnicy Systemy informatyczne w przedsiębiorstwach Zarządzanie, ZIP, sem. 6 (JG) Modelowanie wymagań Wykład 2 Grzegorz Bazydło Cel wykładu Celem wykładu jest przekazanie wiedzy

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA. laboratorium

INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA. laboratorium INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA laboratorium UML 1/4 UML (Unified Modeling Language) - język modelowania obiektowego systemów i procesów [Wikipedia] Spojrzenie na system z różnych perspektyw dzięki zastosowaniu

Bardziej szczegółowo

Inżynieria oprogramowania Jarosław Kuchta. Modelowanie interakcji

Inżynieria oprogramowania Jarosław Kuchta. Modelowanie interakcji Inżynieria oprogramowania Jarosław Kuchta Modelowanie interakcji Podstawowe pojęcia Interakcja (interaction) Przepływ komunikatów pomiędzy obiektami konieczny dla wykonania określonego zadania. Interakcja

Bardziej szczegółowo

Wymiar poziomy: oś na której umieszczono instancje klasyfikatorów biorące udział w interakcji.

Wymiar poziomy: oś na której umieszczono instancje klasyfikatorów biorące udział w interakcji. Wymiar poziomy: oś na której umieszczono instancje klasyfikatorów biorące udział w interakcji. Wymiar pionowy: oś czasu przedstawiajaca ułożone chronologicznie komunikaty Podstawowe notacje graficzne Konceptualny

Bardziej szczegółowo

Inżynieria oprogramowania

Inżynieria oprogramowania Inżynieria oprogramowania Instrukcja do laboratorium rok akad. 2014/2015 Informacje podstawowe: Celem laboratorium jest nabycie przez studentów praktycznej umiejętności wykonywania modeli analitycznych

Bardziej szczegółowo

UML - zarys 2007/2008

UML - zarys 2007/2008 UML - zarys 2007/2008 Modelowanie Jest ważne przy tworzeniu wysokiej jakości oprogramowania Jest przydatne przy tworzeniu i analizie działania organizacji Modelujemy aby: Zrozumieć system Określić pożądaną

Bardziej szczegółowo

Zmienne powłoki. Wywołanie wartości następuje poprzez umieszczenie przed nazwą zmiennej znaku dolara ($ZMIENNA), np. ZMIENNA=wartosc.

Zmienne powłoki. Wywołanie wartości następuje poprzez umieszczenie przed nazwą zmiennej znaku dolara ($ZMIENNA), np. ZMIENNA=wartosc. Zmienne powłoki Zmienne powłoki (shell variables) to tymczasowe zmienne, które mogą przechowywać wartości liczbowe lub ciągi znaków. Związane są z powłoką, Przypisania wartości do zmiennej następuje poprzez

Bardziej szczegółowo

UML w Visual Studio. Michał Ciećwierz

UML w Visual Studio. Michał Ciećwierz UML w Visual Studio Michał Ciećwierz UNIFIED MODELING LANGUAGE (Zunifikowany język modelowania) Pozwala tworzyć wiele systemów (np. informatycznych) Pozwala obrazować, specyfikować, tworzyć i dokumentować

Bardziej szczegółowo

UML cz. I. UML cz. I 1/1

UML cz. I. UML cz. I 1/1 UML cz. I UML cz. I 1/1 UML cz. I 2/1 UML - Unified Modeling Language ujednolicony można go współdzielić z wieloma pracownikami modelowania służy do opisu projektowanego modelu język posiada opisaną strukturę

Bardziej szczegółowo

Tutorial prowadzi przez kolejne etapy tworzenia projektu począwszy od zdefiniowania przypadków użycia, a skończywszy na konfiguracji i uruchomieniu.

Tutorial prowadzi przez kolejne etapy tworzenia projektu począwszy od zdefiniowania przypadków użycia, a skończywszy na konfiguracji i uruchomieniu. AGH, EAIE, Informatyka Winda - tutorial Systemy czasu rzeczywistego Mirosław Jedynak, Adam Łączyński Spis treści 1 Wstęp... 2 2 Przypadki użycia (Use Case)... 2 3 Diagramy modelu (Object Model Diagram)...

Bardziej szczegółowo

Inżynieria oprogramowania

Inżynieria oprogramowania Inżynieria oprogramowania Wykład 8 Inżynieria wymagań: analiza przypadków użycia a diagram czynności Patrz: Stanisław Wrycza, Bartosz Marcinkowski, Krzysztof Wyrzykowski, Język UML 2.0 w modelowaniu systemów

Bardziej szczegółowo

Projektowanie interakcji. Jarosław Kuchta

Projektowanie interakcji. Jarosław Kuchta Projektowanie interakcji Jarosław Kuchta Podstawowe pojęcia Interakcja (interaction) Przepływ komunikatów pomiędzy obiektami konieczny dla wykonania określonego zadania. Interakcja występuje w kontekście

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia (1/3) Data-flow diagramy przepływów danych ERD diagramy związków encji Diagramy obiektowe w UML (ang. Unified Modeling Language)

Zagadnienia (1/3) Data-flow diagramy przepływów danych ERD diagramy związków encji Diagramy obiektowe w UML (ang. Unified Modeling Language) Zagadnienia (1/3) Rola modelu systemu w procesie analizy wymagań (inżynierii wymagań) Prezentacja różnego rodzaju informacji o systemie w zależności od rodzaju modelu. Budowanie pełnego obrazu systemu

Bardziej szczegółowo

koniec punkt zatrzymania przepływów sterowania na diagramie czynności

koniec punkt zatrzymania przepływów sterowania na diagramie czynności Diagramy czynności opisują dynamikę systemu, graficzne przedstawienie uszeregowania działań obrazuje strumień wykonywanych czynności z ich pomocą modeluje się: - scenariusze przypadków użycia, - procesy

Bardziej szczegółowo

Inżynieria oprogramowania

Inżynieria oprogramowania Inżynieria oprogramowania Instrukcja do laboratorium rok akad. 2015/2016 Informacje podstawowe: Celem laboratorium jest nabycie przez studentów praktycznej umiejętności wykonywania modeli analitycznych

Bardziej szczegółowo

Diagramy czynności Na podstawie UML 2.0 Tutorial

Diagramy czynności Na podstawie UML 2.0 Tutorial Diagramy czynności Na podstawie UML 2.0 Tutorial http://sparxsystems.com.au/resources/uml2_tutorial/ Zofia Kruczkiewicz 1 Diagramy czynności 1. Diagramy czyności UML http://sparxsystems.com.au/resources/uml2_tutorial/

Bardziej szczegółowo

Analiza i programowanie obiektowe 2016/2017. Wykład 6: Projektowanie obiektowe: diagramy interakcji

Analiza i programowanie obiektowe 2016/2017. Wykład 6: Projektowanie obiektowe: diagramy interakcji Analiza i programowanie obiektowe 2016/2017 Wykład 6: Projektowanie obiektowe: diagramy interakcji Jacek Marciniak Wydział Matematyki i Informatyki Uniwersytet im. Adama Mickiewicza 1 Plan wykładu 1. Przejście

Bardziej szczegółowo

Modelowanie obiektowe - Ćw. 1.

Modelowanie obiektowe - Ćw. 1. 1 Modelowanie obiektowe - Ćw. 1. Treść zajęć: Zapoznanie z podstawowymi funkcjami programu Enterprise Architect (tworzenie nowego projektu, korzystanie z podstawowych narzędzi programu itp.). Enterprise

Bardziej szczegółowo

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Plan prezentacji Wprowadzenie UML Diagram przypadków użycia Diagram klas Podsumowanie Wprowadzenie Języki

Bardziej szczegółowo

Michał Adamczyk. Język UML

Michał Adamczyk. Język UML Michał Adamczyk Język UML UML I. Czym jest UML Po co UML II.Narzędzia obsługujące UML, edytory UML III.Rodzaje diagramów UML wraz z przykładami Zastosowanie diagramu Podstawowe elementy diagramu Przykładowy

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJE MULTIMEDIALNE cz.2

PREZENTACJE MULTIMEDIALNE cz.2 Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do pracowni z przedmiotu Podstawy Informatyki Kod przedmiotu: TS1C 100 003 Ćwiczenie pt. PREZENTACJE MULTIMEDIALNE cz.2

Bardziej szczegółowo

Język UML w modelowaniu systemów informatycznych

Język UML w modelowaniu systemów informatycznych Język UML w modelowaniu systemów informatycznych dr hab. Bożena Woźna-Szcześniak Akademia im. Jan Długosza bwozna@gmail.com Wykład 6 Diagramy komunikacji Diagram komunikacji (ang. communication diagram),

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe

Programowanie obiektowe Laboratorium z przedmiotu Programowanie obiektowe - zestaw 02 Cel zajęć. Celem zajęć jest zapoznanie z praktycznymi aspektami projektowania oraz implementacji klas i obiektów z wykorzystaniem dziedziczenia.

Bardziej szczegółowo

Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I ANALIZA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH. Modeling and analysis of computer systems Forma studiów: Stacjonarne

Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I ANALIZA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH. Modeling and analysis of computer systems Forma studiów: Stacjonarne Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I ANALIZA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH Kierunek: Informatyka Modeling and analysis of computer systems Forma studiów: Stacjonarne Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach specjalności:

Bardziej szczegółowo

Modelowanie i analiza systemów informatycznych

Modelowanie i analiza systemów informatycznych Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Wydział Matematyki, Informatyki i Architektury Krajobrazu Modelowanie i analiza systemów informatycznych ćwiczenia informacja wstępna dr Viktor Melnyk, prof.

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania III WYKŁAD 4

Podstawy programowania III WYKŁAD 4 Podstawy programowania III WYKŁAD 4 Jan Kazimirski 1 Podstawy UML-a 2 UML UML Unified Modeling Language formalny język modelowania systemu informatycznego. Aktualna wersja 2.3 Stosuje paradygmat obiektowy.

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I ANALIZA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH Modeling and analysis of computer systems Kierunek: Informatyka Forma studiów: Stacjonarne Rodzaj przedmiotu: Poziom kwalifikacji: obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Laboratorium przedmiotu Technika Cyfrowa

Laboratorium przedmiotu Technika Cyfrowa Laboratorium przedmiotu Technika Cyfrowa ćw.3 i 4: Asynchroniczne i synchroniczne automaty sekwencyjne 1. Implementacja asynchronicznych i synchronicznych maszyn stanu w języku VERILOG: Maszyny stanu w

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja i modelowanie struktur i procesów biologicznych

Identyfikacja i modelowanie struktur i procesów biologicznych Identyfikacja i modelowanie struktur i procesów biologicznych Laboratorium 2: Wprowadzenie do UML-a. mgr inż. Urszula Smyczyńska AGH Akademia Górniczo-Hutnicza 1. Cel zajęć Celem zajęć jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane aplikacje internetowe

Zaawansowane aplikacje internetowe Zaawansowane aplikacje internetowe AJAX 1 Celem tego laboratorium jest pokazanie moŝliwości technologii AJAX. W ramach ćwiczeń zostanie zbudowana prosta aplikacja, przechwytująca kliknięcia uŝytkownika

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do UML, przykład użycia kolizja

Wprowadzenie do UML, przykład użycia kolizja Bogdan Kreczmer bogdan.kreczmer@pwr.wroc.pl Zakład Podstaw Cybernetyki i Robotyki Instytut Informatyki, Automatyki i Robotyki Politechnika Wrocławska Kurs: Copyright c 2012 Bogdan Kreczmer Niniejszy dokument

Bardziej szczegółowo

Rysunek 1: Przykłady graficznej prezentacji klas.

Rysunek 1: Przykłady graficznej prezentacji klas. 4 DIAGRAMY KLAS. 4 Diagramy klas. 4.1 Wprowadzenie. Diagram klas - w ujednoliconym języku modelowania jest to statyczny diagram strukturalny, przedstawiający strukturę systemu w modelach obiektowych przez

Bardziej szczegółowo

Język UML w modelowaniu systemów informatycznych

Język UML w modelowaniu systemów informatycznych Język UML w modelowaniu systemów informatycznych dr hab. Bożena Woźna-Szcześniak Akademia im. Jan Długosza bwozna@gmail.com Wykład 3 Diagramy przypadków użycia Diagramy przypadków użycia (ang. use case)

Bardziej szczegółowo

EKSPLOATACJA SYSTEMÓW TECHNICZNYCH - LAB. Wprowadzenie do zajęć

EKSPLOATACJA SYSTEMÓW TECHNICZNYCH - LAB. Wprowadzenie do zajęć Politechnika Śląska Wydział Organizacji i Zarządzania Katedra Podstaw Systemów Technicznych EKSPLOATACJA SYSTEMÓW TECHNICZNYCH - LAB. Ćwiczenie 1 Wprowadzenie do zajęć Plan ćwiczenia 1. Zapoznanie się

Bardziej szczegółowo

Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34

Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34 Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34 Projektowanie oprogramowania cd. 2/34 Modelowanie CRC Modelowanie CRC (class-responsibility-collaborator) Metoda identyfikowania poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Modelowanie diagramów klas w języku UML. Łukasz Gorzel 244631@stud.umk.pl 7 marca 2014

Modelowanie diagramów klas w języku UML. Łukasz Gorzel 244631@stud.umk.pl 7 marca 2014 Modelowanie diagramów klas w języku UML Łukasz Gorzel 244631@stud.umk.pl 7 marca 2014 Czym jest UML - Unified Modeling Language - Rodzina języków modelowania graficznego - Powstanie na przełomie lat 80

Bardziej szczegółowo

Komunikator internetowy w C#

Komunikator internetowy w C# PAŃSTWOWA WYśSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLĄGU INSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ Sprawozdanie Komunikator internetowy w C# autor: Artur Domachowski Elbląg, 2009 r. Komunikacja przy uŝyciu poczty internetowej

Bardziej szczegółowo

Zalety projektowania obiektowego

Zalety projektowania obiektowego Zalety projektowania obiektowego Łatwe zarządzanie Możliwość powtórnego użycia klas obiektów projektowanie/programowanie komponentowe W wielu przypadkach występuje stosunkowo proste mapowanie pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie obiektowe w UML Kod przedmiotu

Analiza i projektowanie obiektowe w UML Kod przedmiotu Analiza i owanie obiektowe w UML - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Analiza i owanie obiektowe w UML Kod przedmiotu 11.3-WK-MATP-UML-W-S14_pNadGen5M44E Wydział Kierunek Wydział Matematyki,

Bardziej szczegółowo

Unified Modeling Language

Unified Modeling Language Unified Modeling Language Wprowadzenie do UML Igor Gocaliński Odrobina historii Połowa lat 70-tych i koniec 80-tych to początek analizy obiektowej Wiele opracowanych metod w połowie lat 90-tych Metoda

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH. KL III TI 4 godziny tygodniowo (4x30 tygodni =120 godzin ),

PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH. KL III TI 4 godziny tygodniowo (4x30 tygodni =120 godzin ), PLAN WYNIKOWY PROGRAMOWANIE APLIKACJI INTERNETOWYCH KL III TI 4 godziny tygodniowo (4x30 tygodni =120 godzin ), Program 351203 Opracowanie: Grzegorz Majda Tematyka zajęć 1. Wprowadzenie do aplikacji internetowych

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD. Jednostka prowadząca: Wydział Techniczny. Kierunek studiów: Elektronika i telekomunikacja. Nazwa przedmiotu: Język programowania C++

WYKŁAD. Jednostka prowadząca: Wydział Techniczny. Kierunek studiów: Elektronika i telekomunikacja. Nazwa przedmiotu: Język programowania C++ Jednostka prowadząca: Wydział Techniczny Kierunek studiów: Elektronika i telekomunikacja Nazwa przedmiotu: Język programowania C++ Charakter przedmiotu: podstawowy, obowiązkowy Typ studiów: inŝynierskie

Bardziej szczegółowo

Diagramy UML, przykład problemu kolizji

Diagramy UML, przykład problemu kolizji Bogdan Kreczmer bogdan.kreczmer@pwr.edu.pl Katedra Cybernetyki i Robotyki Wydział Elektroniki Politechnika Wrocławska Kurs: Copyright c 2015 Bogdan Kreczmer Niniejszy dokument zawiera materiały do wykładu

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do UML Rodzaje diagramów Przeglad oprogramowania Zadania Rozwiazania zadań Bibliografia. Warsaw Dziobax

Wprowadzenie do UML Rodzaje diagramów Przeglad oprogramowania Zadania Rozwiazania zadań Bibliografia. Warsaw Dziobax Wprowadzenie do Wprowadzenie do Narzędzia Magda Michalska Krzysztof Kulewski Tomasz Warchoł Mateusz Markowski Andrzej Pacuk Zespołowy Projekt Programistyczny 2006 Plan Wprowadzenie do 1 Wprowadzenie do

Bardziej szczegółowo

Techniki modelowania programów Kod przedmiotu

Techniki modelowania programów Kod przedmiotu Techniki modelowania programów - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Techniki modelowania programów Kod przedmiotu 11.3-WI-INFD-TMP Wydział Kierunek Wydział Informatyki, Elektrotechniki

Bardziej szczegółowo

KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA

KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA I. Informacje ogólne 1 Nazwa modułu kształcenia Inżynieria 2 Nazwa jednostki prowadzącej moduł Instytut Informatyki, Zakład Informatyki Stosowanej 3 Kod modułu (wypełnia koordynator

Bardziej szczegółowo

Kurs programowania. Wykład 12. Wojciech Macyna. 7 czerwca 2017

Kurs programowania. Wykład 12. Wojciech Macyna. 7 czerwca 2017 Wykład 12 7 czerwca 2017 Czym jest UML? UML składa się z dwóch podstawowych elementów: notacja: elementy graficzne, składnia języka modelowania, metamodel: definicje pojęć języka i powiazania pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Technologie obiektowe. Plan. Ewolucja technik wytwarzania oprogramowania

Technologie obiektowe. Plan. Ewolucja technik wytwarzania oprogramowania Literatura Marek Kisiel-Dorohinicki doroh@agh.edu.pl Brett D. McLaughlin, Gary Pollice, David West Head First Object-Oriented Analysis and Design Martin Fowler UML Distilled ( UML w kropelce ) Grady Booch,

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA SYSTEMU MMR

INSTRUKCJA SYSTEMU MMR INSTRUKCJA SYSTEMU MMR 1 SPIS TREŚCI: 1. LOGOWANIE DO SYSTEMU... 3 2. MIERNIKI LICZNIKI ROZLICZENIOWE... 5 3. OBIEKTY - ZARZĄDZANIE OBIEKTAMI... 6 4. FAKTURY - ZARZĄDZANIE FAKTURAMI... 7 a) dodawanie faktury

Bardziej szczegółowo

UML cz. III. UML cz. III 1/36

UML cz. III. UML cz. III 1/36 UML cz. III UML cz. III 1/36 UML cz. III 2/36 Diagram współpracy Diagramy współpracy: prezentują obiekty współdziałające ze sobą opisują rolę obiektów w scenariuszu mogą prezentować wzorce projektowe UML

Bardziej szczegółowo

Podstawy inżynierii oprogramowania

Podstawy inżynierii oprogramowania Podstawy inżynierii oprogramowania Modelowanie. Podstawy notacji UML Aleksander Lamża ZKSB Instytut Informatyki Uniwersytet Śląski w Katowicach aleksander.lamza@us.edu.pl Zawartość Czym jest UML? Wybrane

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie obiektowe 2016/2017. Wykład 10: Tworzenie projektowego diagramu klas

Analiza i projektowanie obiektowe 2016/2017. Wykład 10: Tworzenie projektowego diagramu klas Analiza i projektowanie obiektowe 2016/2017 Wykład 10: Tworzenie projektowego diagramu klas Jacek Marciniak Wydział Matematyki i Informatyki Uniwersytet im. Adama Mickiewicza 1 Plan wykładu 1. Projektowy

Bardziej szczegółowo

Zapisywanie algorytmów w języku programowania

Zapisywanie algorytmów w języku programowania Temat C5 Zapisywanie algorytmów w języku programowania Cele edukacyjne Zrozumienie, na czym polega programowanie. Poznanie sposobu zapisu algorytmu w postaci programu komputerowego. Zrozumienie, na czym

Bardziej szczegółowo

AUTOCAD MIERZENIE I PODZIAŁ

AUTOCAD MIERZENIE I PODZIAŁ AUTOCAD MIERZENIE I PODZIAŁ Czasami konieczne jest rozmieszczenie na obiekcie punktów lub bloków, w równych odstępach. Na przykład, moŝe zachodzić konieczność zlokalizowania na obiekcie punktów oddalonych

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIU. Wykład VI. dr Jan Kazimirski

ZARZĄDZANIU. Wykład VI. dr Jan Kazimirski INFORMATYKA W ZARZĄDZANIU Wykład VI dr Jan Kazimirski jankazim@mac.edu.pl http://www.mac.edu.pl/jankazim MODELOWANIE SYSTEMÓW UML Literatura Joseph Schmuller UML dla każdego, Helion 2001 Perdita Stevens

Bardziej szczegółowo

Funkcje i instrukcje języka JavaScript

Funkcje i instrukcje języka JavaScript Funkcje i instrukcje języka JavaScript 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń : zna operatory i typy danych języka JavaScript, zna konstrukcję definicji funkcji, zna pętlę If i For, Do i While oraz podaje

Bardziej szczegółowo

UML. zastosowanie i projektowanie w języku UML

UML. zastosowanie i projektowanie w języku UML UML zastosowanie i projektowanie w języku UML Plan Czym jest UML Diagramy przypadków użycia Diagramy sekwencji Diagramy klas Diagramy stanów Przykładowe programy Visual Studio a UML Czym jest UML UML jest

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA SYSTEMU MMR

INSTRUKCJA SYSTEMU MMR INSTRUKCJA SYSTEMU MMR 1 SPIS TREŚCI: 1. LOGOWANIE DO SYSTEMU... 3 2. MIERNIKI LICZNIKI ROZLICZENIOWE... 5 3. OBIEKTY - ZARZĄDZANIE OBIEKTAMI... 6 4. FAKTURY - ZARZĄDZANIE FAKTURAMI... 7 a) dodawanie faktury

Bardziej szczegółowo

Modelowanie obiektowe - Ćw. 6.

Modelowanie obiektowe - Ćw. 6. 1 Modelowanie obiektowe - Ćw. 6. Treść zajęć: Dokumentacja przypadków użycia diagramy czynności. Poznane wcześniej diagramy przypadków użycia pokazują co system powinien robić. Natomiast diagramy czynności

Bardziej szczegółowo

Instrukcja 2 Laboratorium z Podstaw Inżynierii Oprogramowania

Instrukcja 2 Laboratorium z Podstaw Inżynierii Oprogramowania Instrukcja 2 Laboratorium z Podstaw Inżynierii Oprogramowania Opis biznesowy świata rzeczywistego Wymagania funkcjonalne i niefunkcjonalne aplikacji Diagram przypadków życia Diagramy klas i sekwencji:

Bardziej szczegółowo

Podstawy modelowania programów Kod przedmiotu

Podstawy modelowania programów Kod przedmiotu Podstawy modelowania programów - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Podstawy modelowania programów Kod przedmiotu 11.3-WI-INFP-PMP Wydział Kierunek Wydział Informatyki, Elektrotechniki

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH 2010/2011 MGR DOROTA MIROWSKA

PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH 2010/2011 MGR DOROTA MIROWSKA PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH 2010/2011 MGR DOROTA MIROWSKA Kontakt E-mail: dmirowska@wne.uw.edu.pl - w tytule proszę wpisać: PSI i nr grupy, do której Student uczęszcza - mail powinien zawierać:

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE STRUKTURY

MODELOWANIE STRUKTURY MODELOWNIE STRUKTURY (Wykład na podstawie literatury: M.Śmiałek Zrozumieć UML 2.0, Helion 2005) Prezentacja struktury na dwóch poziomach: klas i obiektów (Na diagramach opisujących strukturę fragmentu

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Podniesienie poziomu wiedzy studentów z inżynierii oprogramowania w zakresie C.

Bardziej szczegółowo

Język UML w modelowaniu systemów informatycznych

Język UML w modelowaniu systemów informatycznych Język UML w modelowaniu systemów informatycznych dr hab. Bożena Woźna-Szcześniak Akademia im. Jan Długosza bwozna@gmail.com Wykład 11 Diagramy struktur złożonych Klasyfikator - definiuje cechy strukturalne

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: ANALIZA, PROJEKTOWANIE I PROGRAMOWANIE OBIEKTOWE Analysis, design and object-oriented programming Kierunek: Forma studiów: Informatyka Stacjonarne Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach

Bardziej szczegółowo

FAQ: 00000014/PL Data: 26/11/2008 Komunikacja w protokole MPI za pomocą Global Data (GD) pomiędzy sterownikami S7-300

FAQ: 00000014/PL Data: 26/11/2008 Komunikacja w protokole MPI za pomocą Global Data (GD) pomiędzy sterownikami S7-300 PoniŜszy dokument zawiera opis konfiguracji programu STEP7 dla sterowników SIMATIC S7 300/S7 400 w celu stworzenia komunikacji między dwoma stacjami S7 300 za pomocą sieci MPI i usługi komunikacyjnej Danych

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie obiektowe 2016/2017. Wykład 8: Przypisywanie obiektom odpowiedzialności (2)

Analiza i projektowanie obiektowe 2016/2017. Wykład 8: Przypisywanie obiektom odpowiedzialności (2) Analiza i projektowanie obiektowe 2016/2017 Wykład 8: Przypisywanie obiektom odpowiedzialności (2) Jacek Marciniak Wydział Matematyki i Informatyki Uniwersytet im. Adama Mickiewicza 1 Plan wykładu 1. Wzorce

Bardziej szczegółowo

Projekt ZSWS. Instrukcja uŝytkowania narzędzia SAP Business Explorer Analyzer. 1 Uruchamianie programu i raportu. Tytuł: Strona: 1 z 31

Projekt ZSWS. Instrukcja uŝytkowania narzędzia SAP Business Explorer Analyzer. 1 Uruchamianie programu i raportu. Tytuł: Strona: 1 z 31 Strona: 1 z 31 Explorer Analyzer 1 Uruchamianie programu i raportu PoniŜsze czynności uruchamiają program Bex Analyzer oraz wybrany raport z hurtowni danych. 1. uruchom z menu Start>Programy>Business Explorer>Analyzer

Bardziej szczegółowo

Opis. Liczba godzin zajęć dydaktycznych z

Opis. Liczba godzin zajęć dydaktycznych z Załącznik nr 5 do Uchwały nr 1202 Senatu UwB z dnia 29 lutego 2012 r. Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów

Bardziej szczegółowo

Modelowanie obiektowe - Ćw. 3.

Modelowanie obiektowe - Ćw. 3. 1 Modelowanie obiektowe - Ćw. 3. Treść zajęć: Diagramy przypadków użycia. Zasady tworzenia diagramów przypadków użycia w programie Enterprise Architect. Poznane dotychczas diagramy (czyli diagramy klas)

Bardziej szczegółowo

Język JAVA podstawy. Wykład 3, część 3. Jacek Rumiński. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna

Język JAVA podstawy. Wykład 3, część 3. Jacek Rumiński. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna Język JAVA podstawy Wykład 3, część 3 1 Język JAVA podstawy Plan wykładu: 1. Konstrukcja kodu programów w Javie 2. Identyfikatory, zmienne 3. Typy danych 4. Operatory, instrukcje sterujące instrukcja warunkowe,

Bardziej szczegółowo

Programowanie w języku C++ Grażyna Koba

Programowanie w języku C++ Grażyna Koba Programowanie w języku C++ Grażyna Koba Kilka definicji: Program komputerowy to ciąg instrukcji języka programowania, realizujący dany algorytm. Język programowania to zbiór określonych instrukcji i zasad

Bardziej szczegółowo

Zapis algorytmów: schematy blokowe i pseudokod 1

Zapis algorytmów: schematy blokowe i pseudokod 1 Zapis algorytmów: schematy blokowe i pseudokod 1 Przed przystąpieniem do napisania kodu programu należy ten program najpierw zaprojektować. Projekt tworzącego go algorytmu może być zapisany w formie schematu

Bardziej szczegółowo

Język UML w projektowaniu oprogramowania

Język UML w projektowaniu oprogramowania Język UML w projektowaniu oprogramowania Autor: Jawor & others źródła: - czyjś pdf z paczki Mojziaka - prezentacja K. Materla, P. Stasiak - Martin Fowler: UML w Kropelce - Russ Milles, Kim Hamilton: Learning

Bardziej szczegółowo

WSCAD. Wykład 5 Szafy sterownicze

WSCAD. Wykład 5 Szafy sterownicze WSCAD Wykład 5 Szafy sterownicze MenedŜer szaf sterowniczych MenedŜer szaf sterowniczych w wersji Professional oferuje pomoc przy tworzeniu zabudowy szafy sterowniczej. Pokazuje wszystkie uŝyte w schematach

Bardziej szczegółowo

Instrukcja automatycznego tworzenia pozycji towarowych SAD na podstawie danych wczytywanych z plików zewnętrznych (XLS).

Instrukcja automatycznego tworzenia pozycji towarowych SAD na podstawie danych wczytywanych z plików zewnętrznych (XLS). Instrukcja automatycznego tworzenia pozycji towarowych SAD na podstawie danych wczytywanych z plików zewnętrznych (XLS). W programie FRAKTAL SAD++ istnieje moŝliwość automatycznego wczytywania danych z

Bardziej szczegółowo

Egzamin / zaliczenie na ocenę*

Egzamin / zaliczenie na ocenę* WYDZIAŁ PODSTAWOWYCH PROBLEMÓW TECHNIKI Zał. nr 4 do ZW33/01 KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim : INŻYNIERIA OPROGRAMOWANIA Nazwa w języku angielskim: SOFTWARE ENGINEERING Kierunek studiów (jeśli

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Informatyka Rodzaj przedmiotu: moduł specjalności obowiązkowy: Inżynieria oprogramowania, Programowanie aplikacji internetowych Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wstęp do inżynierii oprogramowania. Cykle rozwoju oprogramowaniaiteracyjno-rozwojowy cykl oprogramowania Autor: Zofia Kruczkiewicz System Informacyjny =Techniczny SI

Bardziej szczegółowo

Metodyki i techniki programowania

Metodyki i techniki programowania Metodyki i techniki programowania dr inż. Maciej Kusy Katedra Podstaw Elektroniki Wydział Elektrotechniki i Informatyki Politechnika Rzeszowska Elektronika i Telekomunikacja, sem. 2 Plan wykładu Sprawy

Bardziej szczegółowo

Techniki wstawiania tabel

Techniki wstawiania tabel Tabele w Wordzie Tabela w Wordzie to uporządkowany układ komórek w postaci wierszy i kolumn, w które może być wpisywany tekst lub grafika. Każda komórka może być formatowana oddzielnie. Możemy wyrównywać

Bardziej szczegółowo

PROGRAMOWALNE STEROWNIKI LOGICZNE

PROGRAMOWALNE STEROWNIKI LOGICZNE PROGRAMOWALNE STEROWNIKI LOGICZNE I. Wprowadzenie Klasyczna synteza kombinacyjnych i sekwencyjnych układów sterowania stosowana do automatyzacji dyskretnych procesów produkcyjnych polega na zaprojektowaniu

Bardziej szczegółowo

Ogranicz listę klasyfikacji budżetowych do powiązanych z danym kontem księgowym

Ogranicz listę klasyfikacji budżetowych do powiązanych z danym kontem księgowym Zależności i kontrola danych budżetowych w systemie Sz@rk FK 1. Wstęp Począwszy od wersji Sz@rk FK 2011 (11.03.30) wprowadzono do programu finansowoksięgowego nowe możliwości dotyczące kontrolowania poprawności

Bardziej szczegółowo

Współpraca Integry z programami zewnętrznymi

Współpraca Integry z programami zewnętrznymi Współpraca Integry z programami zewnętrznymi Uwaga! Do współpracy Integry z programami zewnętrznymi potrzebne są dodatkowe pliki. MoŜna je pobrać z sekcji Download -> Pozostałe po zalogowaniu do Strefy

Bardziej szczegółowo

KATEDRA INFORMATYKI STOSOWANEJ PŁ ANALIZA I PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH

KATEDRA INFORMATYKI STOSOWANEJ PŁ ANALIZA I PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH KATEDRA INFORMATYKI STOSOWANEJ PŁ ANALIZA I PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH Przygotował: mgr inż. Radosław Adamus Wprowadzenie: W procesie definiowania wymagań dla systemu tworzyliśmy Model Przypadków

Bardziej szczegółowo

Instrukcja zarządzania kontami i prawami

Instrukcja zarządzania kontami i prawami Instrukcja zarządzania kontami i prawami uŝytkowników w systemie express V. 6 1 SPIS TREŚCI 1. Logowanie do systemu.... 3 2. Administracja kontami uŝytkowników.... 4 3. Dodawanie grup uŝytkowników....

Bardziej szczegółowo

1. Dockbar, CMS + wyszukiwarka aplikacji Dodawanie portletów Widok zawartości stron... 3

1. Dockbar, CMS + wyszukiwarka aplikacji Dodawanie portletów Widok zawartości stron... 3 DODAJEMY TREŚĆ DO STRONY 1. Dockbar, CMS + wyszukiwarka aplikacji... 2 2. Dodawanie portletów... 3 Widok zawartości stron... 3 Omówienie zawartości portletu (usunięcie ramki itd.)... 4 3. Ikonki wybierz

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka oprogramowania obiektowego

Charakterystyka oprogramowania obiektowego Charakterystyka oprogramowania obiektowego 1. Definicja systemu informatycznego 2. Model procesu wytwarzania oprogramowania - model cyklu Ŝycia oprogramowania 3. Wymagania 4. Problemy z podejściem nieobiektowym

Bardziej szczegółowo

Programowanie obiektowe

Programowanie obiektowe Laboratorium z przedmiotu Programowanie obiektowe - zestaw 07 Cel zajęć. Celem zajęć jest zapoznanie z praktycznymi aspektami tworzenia aplikacji okienkowych w C#. Wprowadzenie teoretyczne. Rozważana w

Bardziej szczegółowo