Zaburzenia integracji percepcyjno-motorycznej:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zaburzenia integracji percepcyjno-motorycznej:"

Transkrypt

1 Marta Bogdanowicz Uniwersytet Gdański Zaburzenia integracji percepcyjno-motorycznej: edukacja-diagnoza i terapia Pabianice 2010

2 Termin integracja w różnych kontekstach sensory integration ( integracja sensoryczna - IS lub zmysłowa, Ayres 1972, 1977; Adler, Davis 1982; Dzikowski, Vogel 1988; Kesper, Hettinger 1989; Clark i in.1989); intersensory integration (integracja intersensoryczna lub międzyzmysłowa) (Koppitz 1977); multimodality (wielomodalność, Epstein 1985); auditory visual integration (słuchowo-wzrokowa integracja, Birch, Belmont 1964, 1966); cross modal integration (integracja międzymodalna, Hynd, Cohen 1983, Satz, Sparrow 1970); cross modal deficit, intermodal deficit (brak integracji międzymodalnej, Bryant, Bradley 1985); cross modal perception (percepcja międzymodalna, Bryant, Bradley 1985); crossmodality (międzymodalność, Epstein 1985)

3 Integracja intrasensoryczna - integrowanie informacji 1. integracja jednomodalna - zdolność do integrowania informacji w ramach tylko jednej modalności zmysłowej (sensory integration, itrasensory integration) 2. integracja wielomodalna - zdolność do kojarzenia informacji wielomodalnych, pochodzących z różnych zmysłów (sensory integration, multimodality, integracja sfer zmysłowych, spostrzeganie polisensoryczne).

4 Integracja intersensoryczna in. międzymodalna - transponowanie informacji zdolność do trasferu: informacji określonej modalności, odbieranej jednym kanałem zmysłowym, na informacje innej modalności (cross modal integration, crossmodality, intersensory integration, auditory visual integration, cross modal deficit).

5 Integracja percepcyjno motoryczna - koordynowanie procesu odbioru informacji i organizowanie reakcji zdolność do integrowania funkcji percepcyjnych i motorycznych (sensorimotor integration)

6 Integracja intrasensoryczna Integracja jednomodalna Integracja wielomodalna Integracja intersensoryczna Integracja percepcyjno motoryczna

7 Współdziałanie analizatorów schemat połączeń korowo-podkorowych (zmodyfikowany schemat A. Łurii, wg. Spionek, 1965)

8

9 Ośrodek Dejerine a Ośrodek czytania - pola 3.rzędowe, nakładania się

10 Badania nad integracją percepcyjno-motoryczną Pytania badawcze: 1. Czy integracja percepcyjno- motoryczna rozwija się wraz z wiekiem? 2. Czy poziom czytania pozostaje w związku z poziomem rozwoju integracji percepcyjnomotorycznej? 3. Czy istnieją różnice między dziećmi dobrze i źle czytającymi ze względu na poziom rozwoju funkcji percepcyjnych, motorycznych oraz ich integracji?

11 Badania nad integracją percepcyjno-motoryczną Pytania badawcze: 4. Czy utrzymują się różnice między grupami dobrze i źle czytających uczniów na kolejnych etapach edukacji w zakresie umiejętności czytania i poziomu integracji? 5. Czy grupy dobrze i źle czytających uczniów różnią się postępami w nauce w przedmiotach szkolnych? 6. Czy można rozwijać integrację percepcyjną za pomocą oddziaływań pedagogicznych?

12 Badania nad integracją percepcyjno-motoryczną Organizacja 9 - letnich badań ( ) I etap - badania wstępne w grupie 6-letnich dzieci w klasie "0" (początek nauki czytania) II etap - badania kontrolne w grupie 10-letnich w klasie IV (koniec okresu nauczania początkowego) III etap - badania kontrolne w grupie 15-letnich w klasie VIII (koniec szkoły podstawowej)

13 Badania nad integracją percepcyjno-motoryczną Grupy badane I etap dzieci 6-letnich z klas 0 (próba reprezentatywna dla 7500 uczniów w szkołach i przedszkolach w Gdańsku): Grupa kryterialna Z - 34 źle czytających uczniów (wyniki w teście czytania M. Bogdanowicz Darek - niskie i poniżej przeciętnej) Grupa kontrolna D - 34 uczniów dobrze czytających

14 Badania nad integracją percepcyjno-motoryczną Metody diagnostyczne do oceny integracji percepcyjno-motorycznej do oceny integracji intrasensorycznej: M. Monroe Chińskie litery

15 Test M. Monroe Chińskie litery

16 Badania nad integracją percepcyjno-motoryczną Metody diagnostyczne do oceny integracji percepcyjno-motorycznej do oceny integracji intrasensorycznej: M. Monroe Chińskie litery

17 . (Zkouška Badania nad integracją percepcyjno-motoryczną Metody diagnostyczne do oceny integracji percepcyjno-motorycznej do oceny integracji intrasensorycznej: M. Monroe Chińskie litery Z. Żlaba Próba reprodukcji rytmu Reprodukce Rytmu)

18 Test Z. Żlaba Próba reprodukcji rytmu

19 . (Zkouška Badania nad integracją percepcyjno-motoryczną Metody diagnostyczne do oceny integracji percepcyjno-motorycznej do oceny integracji intrasensorycznej: M. Monroe Chińskie litery Z. Żlaba Próba reprodukcji rytmu Reprodukce Rytmu)

20 . (Zkouška Badania nad integracją percepcyjno-motoryczną Metody diagnostyczne do oceny integracji percepcyjno-motorycznej do oceny integracji intrasensorycznej: M. Monroe Chińskie litery Z. Żlaba Próba reprodukcji rytmu M. Bogdanowicz Próby - I Reprodukce Rytmu)

21 Próby I M. Bogdanowicz

22 Badania nad integracją percepcyjno-motoryczną Metody diagnostyczne do oceny integracji percepcyjno-motorycznej do oceny integracji intersensorycznej : H. Bircha L. Belmont. Test Audiowizualnej Integracji. (Auditory-Visual Integration test)

23 Test Audiowizualnej Integracji H. Bircha L. Belmont

24 Badania nad integracją percepcyjno-motoryczną Metody diagnostyczne do oceny integracji percepcyjno-motorycznej do oceny integracji intersensorycznej : H. Bircha L. Belmont. Test Audiowizualnej Integracji. (Auditory-Visual Integration test)

25 Badania nad integracją percepcyjno-motoryczną Metody diagnostyczne do oceny integracji percepcyjno-motorycznej do oceny integracji intersensorycznej : H. Bircha L. Belmont. Test Audiowizualnej Integracji. (Auditory-Visual Integration test) E. Koppitz Wzrokowo-Słuchowy Test Powtarzania Cyfr. (VADS-Test)

26 Wzrokowo-Słuchowy Test Powtarzania Cyfr E. Koppitz

27 Badania nad integracją percepcyjno-motoryczną Metody diagnostyczne do oceny integracji percepcyjno-motorycznej do oceny integracji intersensorycznej : H. Bircha L. Belmont. Test Audiowizualnej Integracji. (Auditory-Visual Integration test) E. Koppitz Wzrokowo-Słuchowy Test Powtarzania Cyfr. (VADS-Test)

28 Badania nad integracją percepcyjno-motoryczną Metody diagnostyczne do oceny integracji percepcyjno-motorycznej do oceny integracji intersensorycznej : H. Bircha L. Belmont. Test Audiowizualnej Integracji. (Auditory-Visual Integration test) E. Koppitz Wzrokowo-Słuchowy Test Powtarzania Cyfr. (VADS-Test) M. Bogdanowicz Próby - T

29 Próby T M. Bogdanowicz

30 Wyniki badań nad integracją percepcyjno-motoryczną 1. Częstość specyficznych trudności w czytaniu u uczniów klas 0. (ryzyko dysleksji): Istotne trudności w czytaniu - 10% badanej zbiorowości bardzo nasilone trudności w czytaniu - 4,7 % badanej zbiorowości

31 Wyniki badań nad integracją percepcyjno-motoryczną 2. Poziom rozwoju funkcji percepcyjnomotorycznych a czytanie. Grupy badane Grupa Z (N=34) Grupa D (N=34) Analizator słuchowy opóźnienie (l. dzieci) Analizator wzrokowy % opóźnienie (l. dzieci) Analizator kinestet.- ruchowy % opóźnienie (l. dzieci) 27 79,4 9 26,4 8 23,5 % 4 11,7

32 Wyniki badań nad integracją percepcyjno-motoryczną 3. Zakres zaburzeń funkcji percepcyjnomotorycznych w grupie dzieci źle czytających Zakres zaburzeń. Nieprawidłowe funkcjonowanie analizatorów A. słuchowy A. wzrokowy A. kinest.-ruch. Razem (l. dzieci) 1 analizator analizatory A. słuchowy + A. kinest.-ruch. A. słuchowy + A. wzrokowy A. wzrokowy + A. kinest.-ruch analizatory A. słuchowy + A. wzrokowy+ A. kinest.-ruch Razem 29

33 Wyniki badań nad integracją percepcyjno-motoryczną 3. Zakres zaburzeń funkcji percepcyjnomotorycznych a poziom czytania (w grupie dzieci źle czytających). Zakres zaburzeń Średnia liczba wyrazów/min z p Izolowane zaburzenia (1 analizator) Sprzężone zaburzenia (2 lub 3 analizatory) 12,5 2,13 0,05 0,55

34 Wyniki badań nad integracją percepcyjno-motoryczną 4. Integracja percepcyjno-motoryczna to aspekt rozwoju psychomotorycznego. integracja percepcyjno-motoryczna rozwija się: istotny postęp wykazano nawet w okresie jednego roku (klasy 0 ) ustalono normy dla diagnostycznych prób eksperymentalnych używanych w tych badaniach dla wieku 6-7 lat

35 Wyniki badań nad integracją percepcyjno-motoryczną 5. Integracja percepcyjno-motoryczna a czytanie. poziom integracji percepcyjno-motorycznej istotnie korelował z poziomem umiejętności czytania

36 Profile Integracji Percepcyjno-Motorycznej uczniów klasy 0 Grupa uczniów źle czytających (N=34) Grupa uczniów dobrze czytających (N=34)

37 Integracja percepcyjno-motoryczna a czytanie w klasie 0 i IV Grupy badane Badanie wstępne kl. 0 Badanie kontrolne kl. IV Metody do badania integracji percepcyjno-motorycznej z p z p Integracja intrasensoryczna Test M. Monroe 6,034 0,01 5,893 0,01 Test Z. Żlaba 6,309 0,01 6,432 0,01 Próby I 6,832 0,01 6,438 0,01 Integracja intersensoryczna Test H. Bircha-L.Belmont 6,305 0,01 6,692 0,01 Test E. Koppitz 6,903 0,01 7,496 0,01 Próby T 6,195 0,01 7,597 0,01

38 Integracja percepcyjno-motoryczna a czytanie w klasie 0 i IV Grupy badane Badanie wstępne (kl. 0 ) Badanie kontrolne (kl. IV ) Grupa D Grupa Z Grupa D Grupa Z Me (l. wyrazów/min) z 5,613 5,173 p 0,01 0,01

39 Wnioski Odległe następstwa nieprawidłowego rozwoju integracji percepcyjno-motorycznej i dysleksji rozwojowej: 9-letnie badania longitudinalne umożliwiły śledzenie rozwoju i kariery szkolnej dzieci zdiagnozowanych w wieku 6 lat jako źle czytające w kolejnych etapach badań zaburzenia czytania jak i integracji nie ustąpiły lecz poszerzyły się o trudności w pisaniu

40 Wnioski Odległe następstwa nieprawidłowego rozwoju integracji percepcyjno-motorycznej i dysleksji rozwojowej: warunkowały one niepowodzenia w uczeniu się różnych przedmiotów szkolnych stały się przyczyną zgeneralizowanej postawy niechęci do czytania tym samym zablokowały jedną z najważniejszych dróg uczenia się, a w przyszłości zdobywania kwalifikacji zawodowych i rozwoju osobistego.

41 Wnioski wśród badanych 10% uczniów klas 0 wykazywało symptomy ryzyka dysleksji, zaś 4,7 % nasilone trudności w czytaniu, co odpowiada danym z badań oraz klasyfikacji ICD-10 i DSM- IV w patomechanizmie specyficznych trudności w czytaniu można umiejscowić integrację percepcyjno-motoryczną, bowiem jej poziom rozwoju istotnie korelował z umiejętnościami czytania integrację percepcyjno-motoryczną można uznać jako jeden z aspektów rozwoju psychomotorycznego, istotny postęp w jej doskonaleniu się wykazano w klasie 0

42 Wnioski integracja percepcyjno-motoryczna może być diagnozowana (ustalono normy dla prób eksperymentalnych dla klasy 0 ) dysleksja integracyjna to możliwy do wyróżnienia typ dysleksji rozwojowej trudności w czytaniu i zaburzenia rozwoju integracji percepcyjno-motorycznej nie ustępują samoistnie(u 2/3 badanej grupy utrzymują się do końca gimnazjum) możliwe jest korygowanie tych zaburzeń przez system ćwiczeń stymulująco terapeutycznych.np. Metodę Dobrego Startu

43 Metoda Dobrego Startu Marty Bogdanowicz

44 Geneza MDS - uczenie polisensoryczne - pionierzy J.A. Komeński ( ) M. Montessori ( ) O. Decroly ( )

45

46 Maria Montessori "Pomóż mi zrobić to samodzielnie"

47 Uczenie polisensoryczne - współcześni autorzy J. Ayres ( ) - Integracja Sensoryczna T. Bugnet Van der Voort ( ) - Le Bon Depart (dobry odjazd, odlot)

48 Integracja

49 Violet Maas

50

51 Własny wkład do Metody Dobrego Startu struktura zajęć: zajęcia wprowadzajace, właściwe i końcowe rodzaje ćwiczeń nazwy, przebieg wzory figury geometryczne, litery, cyfry wersje MDS i programy Łatwe wzory i piosenki/wierszyki Wzory literopodobne i piosenki/wierszyki Litery/cyfry i piosenki/wierszyki

52 Inspiracje z metody Le Bon Depart założenia: wielozmysłowe uczenie się wykonywanie ruchów zharmonizowanych w czasie i przestrzeni techniki: wystukiwanie rytmu na wałeczkach z piaskiem, rysowanie figur geometrycznych w rytm śpiewanej piosenki w powietrzu, na piasku i na papierze, wzory kilka figur geometrycznych

53 1985, podręczniki do Metody Dobrego Startu

54 Rozwój Metody Dobrego Startu 1996 pierwszy program Piosenki do rysowania (Bogdanowicz, Szlagowska, 1996) Od 1994 adaptacja MDS czeska (Bogdanowicz, Swierkoszowa, 1994) w Rosji (na ukończeniu) 2003 filmy, 2004 Skala Oceny Skuteczności MDS

55

56 Wersje Metody Dobrego Startu I. ŁATWE WZORY i piosenki/wierszyki - od 2 r.ż II. WZORY LITEROPODOBNE i piosenki/ wierszyki - od 5 r.ż III. LITERY, CYFRY i piosenki/wierszyki od 6 r.ż

57 Czytanie i pisanie jako złożone czynności nabywanie tych umiejętności wymaga jednoczesnego zaangażowania funkcji: spostrzeżeniowych językowych ruchowych integracji percepcyjno-motorycznej

58 jednoczesne zaangażowanie funkcji: spostrzeżeniowych wzrokowych, słuchowych, dotykowych, kinestetycznych językowych fonologicznych, syntaktyczno-morfologicznych, semantycznych ruchowych motoryki dużej i małej, równowaga integracji percepcyjno-motorycznej (współdziałania między funkcjami)

59 Metoda Dobrego Startu założenia cele zastosowanie struktura zajęć

60 ZAŁOŻENIA MDS jako metoda: wielozmysłowego uczenia usprawniająca i integrująca pracę wielu analizatorów

61 Trzy funkcje i trzy aspekty ćwiczeń MDS 1. funkcje wzrokowo przestrzenne 2. funkcje słuchowo-językowe 3. motoryka duża, mała, artykulacja współdziałanie funkcji (integracja percepcyjno-motoryczna)

62 Trzy aspekty ćwiczeń MDS i trzy funkcje 1. Aspekt wzrokowy 2. Aspekt słuchowy 3. Aspekt ruchowy 4. Integracja

63 Aspekt wzrokowy Materiał : wzory graficzne (figury geometryczne / litery/ cyfry) i ich lokalizacja w przestrzeni

64

65 Aspekt słuchowy Materiał : piosenki, wierszyki, słowa, zdania

66 Aspekt ruchowy odtwarzanie wzorów graficznych: figur geometrycznych/ liter/ cyfr kierunek ich odtwarzania oraz czynności artykulacyjne, ruchy gałek ocznych, ruchy rąk, całego ciała

67

68 Zgodność aspektów wzrokowego-słuchowego-ruchowego czyli uczenie polisensoryczne fragment wzoru graficznego fragment piosenki (sylaba, wyraz) ruch (odtworzenie elementu graficznego)

69 Zgodność aspektów wzrokowego-słuchowego-ruchowego Idzie Jaś/ idzie też Ma-/ wszyscy dziś/ i nie tylko idzie Staś/ rysia/ grzeczni są/ dzisiaj

70 Zgodność aspektów wzrokowego-słuchowegoruchowego na zie-/ lonej/ łą-/ce // raz/ dwa/ trzy/ cztery// pasły/ się za-/ jące// raz/ dwa/ trzy/ cztery// ////

71 Zgodność aspektów wzrokowego-słuchowego-ruchowego Łapki/ łap/ -ki // tak bie/ -ga/ ły // że o/ - gró/ -dek // pode/ -pta/ -ły Ł

72 Struktura zajęć MDS: 1. Zajęcia wprowadzające 2. Zajęcia właściwe 3. Zajęcia końcowe

73 Struktura zajęć ZAJĘCIA WPROWADZAJĄCE Nauka piosenki Ćwiczenia językowe Ćwiczenia orientacyjno-porządkowe Ćwiczenia świadomości osoby, schematu ciała, przestrzeni Ćwiczenia logopedyczne ZAJĘCIA WŁAŚCIWE 1. Ćwiczenia ruchowe. 2. Ćwiczenia ruchowo-słuchowe. 3. Ćwiczenia ruchowo-słuchowo-wzrokowe. ZAJĘCIA KOŃCOWE

74 CELE Metody Dobrego Startu wspomaganie rozwoju (optymalizacja, profilaktyka) diagnozowanie zaburzeń rozwoju (diagnoza) korekcja zaburzeń (wyrównywanie i terapia) wczesna edukacja (nauka rysowania, liter)

75 Zastosowanie Metody Dobrego Startu przedszkola masowe, integracyjne, specjalne, włączające klasy I-III w szkole masowej, specjalnej ośrodki szkolno-wychowawcze (dla dzieci niepełnosprawnych intelektualnie, z wadą słuchu, wzroku)

76 Problemy psychospołeczne współtowarzyszące opiece nad dzieckiem z zaburzonym rozwojem Rodzice wobec zaburzonego rozwoju dziecka

77 Rodzice zawsze oczekują narodzin dziecka zdrowego. Co dzieje się w sytuacjach, kiedy lekarz informuje, iż dziecko, które się urodziło, jest chore, będzie się gorzej rozwijać, będzie upośledzone przez całe życie?

78 Obraz rodziny Analiza problemów rodziny z osobą niepełnosprawną poprzez: 1. Ocenę sytuacji osoby niepełnosprawnej w rodzinie (m.in. jej status, warunki życia i rozwoju w rodzinie, ustosunkowanie członków rodziny itp.), Koncentrowanie się na osobie niepełnosprawnej 2. Rozważania na temat tego, co wnosi obecność osoby niepełnosprawnej w życie rodziny. Koncentrowanie się bezpośrednio na rodzinie

79 Każda rodzina funkcjonuje jako system społeczny. Stanowi strukturę powiązanych ze sobą elementów i zmiana w funkcjonowaniu jednego z nich powoduje zmianę funkcjonowania wszystkich pozostałych wpływając na postrzeganie systemu rodzinnego jako całości (J. Rembowski, 1984) Zbyt mocno obciążenie obowiązkami i jednoczesne pozostawienie rodziny bez wystarczającego wsparcia z zewnątrz, może doprowadzić do dysfunkcjonalności systemu rodzinnego, a w rezultacie do przekazania osoby niepełnosprawnej pod opiekę instytucji.

80 Zdrowie rodziny jako czynnik warunkujący efektywność jej funkcjonowania Zdrowie to stan dobrego samopoczucia (dobrostanu) fizycznego, psychicznego i społecznego a nie tylko brak choroby lub niepełnosprawności. (WHO, 1948) 1. zdrowie fizyczne (somatyczne) prawidłowe funkcjonowanie organizmu, 2. zdrowie psychiczne : umysłowe i emocjonalne zdolność do jasnego, logicznego myślenia, zdolność do rozpoznawania własnych uczuć i wyrażania ich w odpowiedni sposób; 3. zdrowie społeczne zdolność do utrzymywania prawidłowych relacji z innymi ludźmi i pełnienia ról społecznych; 4. zdrowie duchowe u niektórych ludzi związane z wiarą i praktykami religijnymi, u innych z sposobami utrzymania wewnętrznego spokoju.

81 I. Kryzys nowości, podczas którego następuje zmiana w myśleniu o sobie jako rodzicach, o własnej rodzinie i przyszłości. II Kryzys osobistych wartości charakteryzujący się ambiwalencją uczuciową. Rodzice raz kochają dziecko, innym razem odrzucają je bo jego rozwój jest zaburzony. Towarzyszy temu uczucie wstydu przed obcymi lub doszukiwanie się winy w sobie samym. Rodzice żyją w ustawicznym, silnym stresie. III Kryzys rzeczywisty związany jest z pojawiającymi się problemami w wychowaniu dziecka i wymuszonymi zmianami koncepcji życia (I. Obuchowska, 1997)

82 Przeżycia emocjonalne rodziców w okresach kryzysów Zróżnicowane przeżywanie informacji o stwierdzonym u dziecka zaburzeniu Doświadczanie skrajnych emocji w okresie adaptacji do nowej sytuacji: przechodzenie od szoku, odrzucania myśli o upośledzonym rozwoju dziecka, zaprzeczania, odczuwania złości i poczucia krzywdy po stopniowo następujące przystosowanie. Fluktuacja nastrojów i emocji - przeplatanie się okresów powracającego smutku (czasem wręcz katastrofizmu) i okresów znacznie większego optymizmu (naprzemienne występowanie syndromu Kassandry i efektu Polyanny) (Obuchowska I., 1993)

83 Okres szoku Nazywany także okresem krytycznym lub okresem wstrząsu emocjonalnego. Następuje bezpośrednio po tym, kiedy rodzice dowiadują się, że ich dziecko nie będzie się rozwijać prawidłowo. Równowaga psychiczna rodziny ulega dezorganizacji. W przeżyciach dominuje: rozpacz, żal, lęk, poczucie krzywdy, beznadzieja i bezradność. Częstymi objawami występującymi w tym okresie są: obniżony nastrój, niekontrolowane reakcje emocjonalne oraz stany nerwicowe.

84 Diagnoza potrzeb i planowane wsparcie ukierunkowane na: Ocenę zakresu niezbędnej pomocy psychologicznej - Bycie z rodziną, słuchania jej - Rozmowy o przeżyciach blokujących otwarcie na dziecko Udzielanie wszechstronnych, czytelnych informacji o rodzaju zaburzeń dziecka Motywowanie do podjęcia terapii ze względu na rozpoznane nieprawidłowości dziecka

85 Okres kryzysu emocjonalnego Nazywany także okresem rozpaczy lub depresji. Dominacja bardzo silnych negatywnych przeżyć niekiedy maskowanych postawą obojętności W przeżyciach rodziców przeważa: poczucie klęski życiowej, osamotnienia, bardzo pesymistyczna ocena przyszłości dziecka Intensywność i koncentracja na przeżyciach określonego rodzaju może wywołać agresję we wzajemnych stosunkach oraz bunt i wrogość wobec otaczającego świata. Przenoszenie negatywnych emocji na osobę terapeuty W tym okresie może wystąpić zjawisko rozpadania się rodziny.

86 Diagnoza potrzeb i planowane wsparcie ukierunkowane na: Rozpoznawanie objawów depresji Motywowanie do zwrócenia się o pomoc psychologiczną lub/i psychiatryczną Budowania nadziei na pozytywne zmiany (uprawnione!) Zaproszenia do współpracy obojga rodziców Rozpoznawanie relacji w diadzie małżeńskiej Psychoedukacji rodziców i ich środowiska rodzinnego (wyjaśnianie patomechanizmów zaburzeń rozwoju dziecka) Rozpoznawanie potrzeb w zakresie wsparcia zewnętrznego (grupy wsparcia, instytucje)

87 Okres pozornego przystosowania się do sytuacji 1. Dominacja mechanizmów obronnych deformujących obraz realnej rzeczywistości zgodnie z pragnieniami rodziców (tzw. magiczne myślenie ) Nieuprawniona wiara w możliwość radykalnej zmiany sytuacji dziecka 2. Przyjęcie do wiadomości faktu odmiennego rozwoju dziecka może skutkować : gonitwą terapeutyczną - poszukiwanie cudownych metod, leków, specjalistów obarczaniem specjalistów winą za efekty terapii pogodzeniem się z nieuchronnością życia i przejściem w stan apatii, zaniechaniem oddziaływań rehabilitacyjnych, ograniczaniem opieki nad dzieckiem do czynności opiekuńczych

88 Diagnoza potrzeb i planowane wsparcie ukierunkowane na: Określenie rodzaju pomocy akceptowanej przez rodzica Wspólne budowanie zrębów realistycznej wizji dziecka Uczenie patrzenia na dziecko dobrymi oczami ukierunkowywanie obserwowania dziecka tak, aby pojawiła się możliwość progresji Wspólne poszukiwanie strefy najbliższego rozwoju dziecka Motywowanie do wizyt z dzieckiem w placówce rehabilitacyjno terapeutycznej Motywowanie rodziców do uczestnictwa w spotkaniach grup wsparcia, Klarowne przedstawianie oferty diagnostyczno terapeutycznej Zawieranie kontraktów terapeutycznych i dokładne omawianie efektów terapii

89 Okres konstruktywnego przystosowania się do sytuacji Okres akceptacji. Realistyczna ocena dziecka, jego mocnych stron i ograniczeń Skupianie się na potrzebach dziecka, stosowanie różnych zabiegów wychowawczych i rehabilitacyjnych Samorzutne podejmowanie współpracy z innymi członkami rodziny i specjalistami Organizowanie życia rodziny z poszanowaniem praw wszystkich jej członków W przeżyciach rodziców zaczynają dominować uczucia pozytywne. Kontakty z dzieckiem zaczynają przynosić im satysfakcję, radość, mobilizują do dalszej pracy Pojawia się zdolność do: - rozpoznawania własnych uczuć i wyrażania ich w odpowiedni sposób; - utrzymywania prawidłowych relacji z innymi ludźmi i pełnienia ról społecznych;

90 Diagnoza potrzeb i planowane wsparcie ukierunkowane na: Ocenę poziomu umiejętności radzenia sobie ze stresem, napięciami, lękiem; Modelowanie sytuacji prowadzących do rozwiązywania pojawiających się problemów (rodziców i dzieci) - emocjonalnych - wychowawczych - interakcyjnych Współudział w zakresie opracowywania planu usprawniania dziecka (ustalenie priorytetów w zakresie realistycznych oczekiwań rodziców) Wskazywanie na prawo rodziców do podejmowania decyzji związanych ze stosowaniem metod terapeutyczno edukacyjnych Wzmacnianie poczucia kompetencji rodzicielskich (Z. Pakuła, 2004; J. Wyczesany, 2006)

91 Strategie postępowania rodziców w sytuacji traumy Reakcje bezpośrednie 1. Zagłuszanie: nie czuć, nie myśleć, nie pamiętać 2. Deformacja percepcyjna - Nie przyjmowanie do wiadomości zaburzenia - Nie dostrzeganie u dziecka oznak zaburzeń - Obdarzanie uczuciem wyobrażenia dziecka, odrzucanie jego realnego obrazu 3. Porządkowanie poznawcze - Tworzenie własnej koncepcji zdarzeń ze zbioru pozyskanych informacji 4. Poszukiwanie wsparcia - Poszukiwanie osób, które pomogą naprawić zaburzenie 5. Uprzedmiotowienie dziecka - traktowanie dziecka jako przedmiot zabiegów pielęgnacyjno rehabilitacyjnych (często nacechowane złością )

92 Strategie długofalowe 1. Pozostawienie dziecka na uboczu życia rodzinnego: - mechanizm otorbienia 2. Stopniowa normalizacja życia: - osiągnięcie kompromisu uwzględniającego potrzeby dziecka i plany życiowe rodziców ( Trzeba jakoś żyć ) 3. Uczynienie z zaburzenia dziecka centralnego nurtu życia - Silne zaangażowanie w rehabilitację dziecka, a często szersze działania na rzecz osób z zaburzeniami rozwoju (M. Kościelska, 2000)

93 Czego potrzeba rodzinie? 1. Akceptacji społecznej Akceptacja dziecka zachodzi szybciej gdy rodzice czują akceptację środowiska i mają jej dowody w organizacji życia społecznego 2. Wyczerpującej informacji o stanie dziecka i o rodzajach możliwej pomocy Brak informacji skutkuje poczuciem zagubienia i lękiem przed niewykorzystaniem szans. 3. Specjalistycznej pomocy dla dziecka i samych rodziców Istotnym elementem pomocy jest właściwy sposób traktowania przez specjalistów nacechowany kulturą, zrozumieniem, życzliwością. 4. Poczucia wspólnoty Przynależność do grupy zapobiega izolacji i marginalizacji, daje poczucie więzi i oparcia, modeluje wzorce konstruktywnego radzenia sobie z sytuacją, stwarza szanse samorealizacji.

94 Efekty trafnej diagnozy i mądrego wsparcia Przeformułowanie negatywnych emocji na: 1. Satysfakcję, gdy udaje się coś w opiece nad dzieckiem. 2. Radość (szczęście, dumę) dostarczaną przez dziecko i silny związek uczuciowy z nim. 3. Osobisty rozwój uczenie się, rozwój wiedzy, pokonywanie trudności, nowe umiejętności. 4. Stawanie się lepszą osobą mniej samolubną, bardziej otwartą, tolerancyjną. 5. Wzrost wiary w siebie - bycie twardszym, silniejszym. 6. Umocnienie rodziny, silniejsze więzi. 7. Otwarcie na nowe, wartościowe znajomości. 8. Zmianę perspektywy życiowej, zmianę systemu wartości.

95 Co utrudnia prawidłowe relacje z rodzicami? 1. Orzekanie ex catedra 2. Jałowe testowanie dzieci zamiast pomocy w rozwiązywaniu życiowych problemów 3. Udzielanie nierealistycznych wskazówek i wyjaśnień w niezrozumiałym języku 4. Podejmowanie decyzji w imieniu rodziców o tym, co dla dziecka najlepsze, umoralnianie 5. Traktowanie rodziców jak pacjentów 6. Ignorowanie uczuć rodziców

96 O czym powinien pamiętać specjalista Nikt nie jest przygotowany na urodzenie się dziecka niepełnosprawnego. Nikt nie planuje tak własnego rodzicielstwa. W przekazie międzypokoleniowym nikt nie otrzymuje wzorów zachowań przydatnych w wychowaniu niepełnosprawnego dziecka. Nie stworzono dotąd teorii pozwalającej na przewidywanie przebiegu adaptacji rodziców do niepełnosprawności dziecka. Wielu rodziców, pomimo upływających lat, nigdy nie będzie w stanie konstruktywnie przystosować się do sytuacji w jakiej się znalazło. Nie zamieniajmy rodziców w terapeutów. Dziecko oprócz specjalistów potrzebuje także RODZICA!

97 Im większe będzie zrozumienie społeczne potrzeb rodzin wychowujących dzieci z problemami rozwoju, im więcej rodziny te otrzymają wsparcia, tym mniej będzie, paradoksalnie, rodzin wymagających pomocy terapeutycznej, i tym mniej będzie wśród nas ludzi niepełnosprawnych (M. Kościelska, 1995) Odnalezienie pozytywnych stron życia nie zabiera więcej czasu niż odnalezienie tych złych." Jimmy Buffett

98

METODA DOBREGO STARTU

METODA DOBREGO STARTU METODA DOBREGO STARTU w kontekście nowej PODSTAWY PROGRAMOWEJ Prof. zw. dr hab. Marta Bogdanowicz Instytut Psychologii Uniwersytet Gdański Kraków 2010 Geneza MDS - uczenie polisensoryczne - pionierzy J.A.

Bardziej szczegółowo

METODA DOBREGO STARTU (MDS) MARTY BOGDANOWICZ

METODA DOBREGO STARTU (MDS) MARTY BOGDANOWICZ METODA DOBREGO STARTU (MDS) MARTY BOGDANOWICZ Metoda Dobrego Startu (MDS) została opracowana przez Martę Bogdanowicz w czasie bezpośredniej pracy z dziećmi w przedszkolach, szkole, poradni zdrowia psychicznego,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9 CZĘŚĆ I RODZINA A DZIECKO NIEPEŁNOSPRAWNE 1. Sytuacja rodzin dzieci niepełnosprawnych Andrzej Twardowski... 18 1.1. Systemowy model funkcjonowania rodziny...

Bardziej szczegółowo

Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni:

Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni: Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni: Diagnozowanie poziomu rozwoju, potrzeb i możliwości oraz zaburzeń rozwojowych i zachowań dysfunkcyjnych dzieci młodzieży: Badanie

Bardziej szczegółowo

METODA DOBREGO STARTU jako metoda uczenia polisensorycznego

METODA DOBREGO STARTU jako metoda uczenia polisensorycznego dr Dorota Bronk Uniwersytet Gdański METODA DOBREGO STARTU jako metoda uczenia polisensorycznego U podstaw nauczania złożonych czynności czytania i pisania u dzieci leży jednoczesne rozwijanie funkcji językowych,

Bardziej szczegółowo

Przedszkole Kraina Magii

Przedszkole Kraina Magii Przedszkole Kraina Magii Przedszkole Kraina Magii jest nowo powstałym niepublicznym przedszkolem prowadzonym przez Spółdzielnie Socjalną Aktywni. Do przedszkola zapraszamy dzieci od 2,5 do 6 lat. Rekrutacja

Bardziej szczegółowo

Wsparcie uczniów zagrożonych niedostosowaniem społecznym w środowisku lokalnym

Wsparcie uczniów zagrożonych niedostosowaniem społecznym w środowisku lokalnym Wsparcie uczniów zagrożonych niedostosowaniem społecznym w środowisku lokalnym Słupca, 12 kwietnia 2012r. Rola poradni psychologicznopedagogicznej w zapobieganiu niedostosowaniu społecznemu wśród dzieci

Bardziej szczegółowo

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 2 W ŁOMŻY

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 2 W ŁOMŻY Ł o m ż y ń s k i e C e n t r u m R o z w o j u E d u k a c j i w Ł o m ż y P o r a d n i a P s y c h o l o g i c z n o - P e d a g o g i c z n a N r 2 ul. Polna 16, 18-400 Łomża tel./fax 86-215-03-18

Bardziej szczegółowo

Moduł IV. Metody pracy wspierające uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się. Wg materiałów Renaty Czabaj

Moduł IV. Metody pracy wspierające uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się. Wg materiałów Renaty Czabaj Moduł IV Metody pracy wspierające uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się Wg materiałów Renaty Czabaj (prezentacja wykorzystana na kursie e-learningowym nt. Rozpoznawanie ryzyka dysleksji )

Bardziej szczegółowo

Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku

Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku 1 Już przed narodzeniem dziecka rodzina zmienia się i przygotowuje

Bardziej szczegółowo

Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Prudniku

Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Prudniku F U N K C J O N O W A N I E Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Prudniku Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Prudniku powołana została 1 lutego 1966 roku jako Powiatowa Poradnia Wychowawczo-Zawodowa.

Bardziej szczegółowo

Eksperta porady. Terapia ucznia w ramach indywidualizacji nauczania (199042)

Eksperta porady. Terapia ucznia w ramach indywidualizacji nauczania (199042) Eksperta porady Terapia ucznia w ramach indywidualizacji nauczania (199042) Terapia ucznia w ramach indywidualizacji nauczania to opracowanie, które jest kontynuacją pozycji pt. Diagnoza ucznia w ramach

Bardziej szczegółowo

WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ

WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ Wrocław, 5 kwietnia 2008 I. WCZESNA INTERWENCJA 1. CELE 2. KORZYŚCI II. MODEL OPIEKI NAD MAŁYMI DZIEĆMI Z ZABURZENIAMI

Bardziej szczegółowo

Żałoba i strata. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ

Żałoba i strata. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Żałoba i strata Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Żałoba Proces psychologicznej, społecznej i somatycznej reakcji, będącej odpowiedzią na utratę i jej konsekwencje. Spełnia prawie wszystkie kryteria

Bardziej szczegółowo

Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna

Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna Kształcenie w zakresie podstaw promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej Zdrowie, promocja zdrowia, edukacja zdrowotna, zapobieganie chorobom. Historia promocji zdrowia.

Bardziej szczegółowo

ODBIORCY OFERTY. dzieci w wieku przedszkolnym OSOBA PROWADZĄCA TERMIN PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W TRZEBNICY

ODBIORCY OFERTY. dzieci w wieku przedszkolnym OSOBA PROWADZĄCA TERMIN PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W TRZEBNICY dzieci w wieku przedszkolnym ODBIORCY OFERTY PORADNIA PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNA W TRZEBNICY 55-100 Trzebnica, ul. Wrocławska 10, tel. 71 312 07 49 www.poradniapp.trzebnica.pl, e-mail: ppp-trzebnica@wp.pl

Bardziej szczegółowo

Opracowała: Monika Haligowska

Opracowała: Monika Haligowska Kwalifikacja i orzekanie odnośnie dzieci niezdolnych do nauki w szkołach masowych. Podstawy prawne, rola psychologa, rola poradni w kwalifikowaniu do szkół specjalnych. Opracowała: Monika Haligowska Podstawy

Bardziej szczegółowo

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych.

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Psychoterapia indywidualna Terapia zaburzeń emocjonalnych i patologicznych cech osobowości. Korzyści (nabyta wiedza i Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Niwelowanie

Bardziej szczegółowo

Działania Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na rzecz przedszkoli i szkół w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego

Działania Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na rzecz przedszkoli i szkół w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego Działania Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na rzecz przedszkoli i szkół w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego Katarzyna Staszczuk DYREKTOR PP P w Ostrołęce Publiczna placówka

Bardziej szczegółowo

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO 1. Dla dzieci: Propozycje do zrealizowania na terenie przedszkoli: A. Badania przesiewowe logopedyczne 3-6-latków oraz 3 i 4-latków.

Bardziej szczegółowo

ul. Bednarska 6a/1 44-100 Gliwice tel.: 698-851-751 www:treningmozgu.pl

ul. Bednarska 6a/1 44-100 Gliwice tel.: 698-851-751 www:treningmozgu.pl mgr Iwona Garcarz - doświadczenie zawodowe Psycholog, Pedagog-Terapeuta, Pedagog Specjalny, Logopeda Terapeuta Integracji Sensorycznej (SI), Terapeuta EEG-Biofeedback OPIS I ANALIZA PRZYPADKÓW ROZPOZNAWANIA

Bardziej szczegółowo

PORADNI PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W JĘDRZEJOWIE. dla Przedszkoli, Szkół i Placówek z terenu działania Poradni

PORADNI PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W JĘDRZEJOWIE. dla Przedszkoli, Szkół i Placówek z terenu działania Poradni O F E R T A PORADNI PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W JĘDRZEJOWIE dla Przedszkoli, Szkół i Placówek z terenu działania Poradni Niniejsza oferta zawiera propozycje działań z jakimi Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE DLA DZIECI

SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE DLA DZIECI SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE DLA DZIECI SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE PRZEZNACZONE SĄ DLA: Osób dorosłych wykazujących zaburzenia wymienione w art. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego: Chorych

Bardziej szczegółowo

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców Przedszkolak u progu szkoły Informacja dla rodziców Dobry start w szkole jest niezwykle ważny dla rozwoju dziecka. Jeśli jest ono psychicznie i fizycznie gotowe do podjęcia nauki, bez trudu i z radością

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Rozwoju Edukacji

Ośrodek Rozwoju Edukacji Ośrodek Rozwoju Edukacji Karta Indywidualnych Potrzeb Ucznia Termin założenia karty 20.09.2011r. IMIĘ (IMIONA) I NAZWISKO Ucznia Kamil klasa IV Nazwa przedszkola/szkoły lub placówki zakładającej Kartę.

Bardziej szczegółowo

DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM I SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH

DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM I SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM I SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH TERAPIA PEDAGOGICZNA Uczniowie gimnazjów z trudnościami w czytaniu i pisaniu (diagnoza dysleksja rozwojowa) - usprawnianie funkcji percepcyjnych; - utrwalanie

Bardziej szczegółowo

OFERTA DLA UCZNIÓW. Uczniowie szkoły podstawowej oraz gimnazjum. Uczniowie słabowidzący. mgr Małgorzata Śliwińska. Zajęcia dla dzieci 5,6 - letnich

OFERTA DLA UCZNIÓW. Uczniowie szkoły podstawowej oraz gimnazjum. Uczniowie słabowidzący. mgr Małgorzata Śliwińska. Zajęcia dla dzieci 5,6 - letnich OFERTA DLA UCZNIÓW Zajęcia dla uczniów z trudnościami w pisaniu i czytaniu Uczniowie szkoły podstawowej oraz gimnazjum Doskonalenie funkcji percepcyjno motorycznych, ćwiczenie koncentracji uwagi, wzmacnianie

Bardziej szczegółowo

Nauczanie języka obcego uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. (ze szczególnym uwzględnieniem niepełnosprawności intelektualnej)

Nauczanie języka obcego uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. (ze szczególnym uwzględnieniem niepełnosprawności intelektualnej) Nauczanie języka obcego uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (ze szczególnym uwzględnieniem niepełnosprawności intelektualnej) I. Specjalne potrzeby edukacyjne II. Uczeń z SPE na lekcji języka

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZOWANIE DZIECI I MŁODZIEŻY

DIAGNOZOWANIE DZIECI I MŁODZIEŻY Oferta pomocy psychologiczno- pedagogicznej Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w Szprotawie na rok szkolny 2013/2014 dla uczniów, rodziców i nauczycieli placówek oświatowych z terenu działania poradni

Bardziej szczegółowo

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych.

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Psychoterapia indywidualna Terapia zaburzeń emocjonalnych i patologicznych cech osobowości. Korzyści (nabyta wiedza i umiejętności) Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych.

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SIERADZU

PLAN PRACY PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SIERADZU Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna w Sieradzu Pl. Wojewódzki 3, 98-200 Sieradz, Regon 000734937, tel/fax (0 43) 822 42 70, email:porped@poczta.onet.pl PLAN PRACY PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ

Bardziej szczegółowo

Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA

Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA Prawidłowy rozwój mowy uwarunkowany jest właściwym rozwojem intelektualnym, fizycznym i emocjonalnym. Opanowanie właściwej techniki mówienia, wyraziste wymawianie

Bardziej szczegółowo

Akademia Rozwoju Małego Dziecka

Akademia Rozwoju Małego Dziecka Aktualnie zbieram grupy na następujące zajęcia: Akademia Rozwoju Małego Dziecka 1. Maluszkowo - zajęcia dla dzieci do 2 roku życia - czas trwania zajęć: 45 minut / dziecko+dorosły opiekun zajęcia stymulujące

Bardziej szczegółowo

Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD

Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD Barbara Woszczyna Tomaszowice 2015r. Według brytyjskiego raportu Warnocka, około 20% populacji uczniów to dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (Children with

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 W ALWERNI

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 W ALWERNI PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 W ALWERNI PODSTAWA PRAWNA 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W SOCHACZEWIE

PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W SOCHACZEWIE PODSTAWA PRAWNA PROCEDURA ORGANIZOWANIA POMOCY PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W ZESPOLE SZKÓŁ W SOCHACZEWIE 1. Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

ZASADY KORZYSTANIA Z POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 218

ZASADY KORZYSTANIA Z POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 218 ZASADY KORZYSTANIA Z POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 218 Szkoła Podstawowa Nr 218 organizuje i udziela uczniom, ich rodzicom oraz nauczycielom pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

Projekt. Więcej możliwości, więcej szans

Projekt. Więcej możliwości, więcej szans Projekt Więcej możliwości, więcej szans Projekt Więcej możliwości, więcej szans nr WND POKL.09.01.02-04-015/09, współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Nowa jakość edukacji w Pyskowicach. Opracowanie: mgr Katarzyna Dajcier Klimala mgr Katarzyna Iwanicka

Nowa jakość edukacji w Pyskowicach. Opracowanie: mgr Katarzyna Dajcier Klimala mgr Katarzyna Iwanicka a1 PROGRAM PRACY Z UCZNIEM \ UCZENNICĄ ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOSCIAMI W UCZENIU SIĘ NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU: WYRÓWNYWANIA SZANS EDUKACYJNYCH UCZNIÓW Z GRUP O UTRUDNIONYM

Bardziej szczegółowo

TERESA TRYPUĆ NIEZBĘDNIK O DYSLEKSJI I TERAPII

TERESA TRYPUĆ NIEZBĘDNIK O DYSLEKSJI I TERAPII 1 TERESA TRYPUĆ NIEZBĘDNIK O DYSLEKSJI I TERAPII 2 Copyright by Teresa Trypuć Wydawca: self-publishing ISBN 978-83-7859-311-9 Wszelkie prawa zastrzeżone Wydanie II 2014 3 Spis treści CZĘŚĆ I WSTĘP... 7

Bardziej szczegółowo

Człowiek najlepsza inwestycja PROJEKT 2010-2013 Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Człowiek najlepsza inwestycja PROJEKT 2010-2013 Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PROJEKT Przedszkole Równych R Szans 2010-2013. Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet: IX. Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Poddziałanie9.1.1: Zmniejszanie nierówności w stopniu upowszechniania

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia w funkcjonowaniu rodzin dzieci niepełnosprawnych dr Maria Ożóg-Radew Instytut Pedagogiki 1. w stanie emocjonalnym rodziców - 4 fazy zmian w stanie emocjonalnym rodziców: 1. faza wstrząsu; 2.

Bardziej szczegółowo

Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Lipnie Na rok szkolny 2010/2011

Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Lipnie Na rok szkolny 2010/2011 Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Lipnie Na rok szkolny 2010/2011 Celem naszych oddziaływań jest wspieranie rozwoju i efektywności uczenia się dzieci i młodzieży, pomoc uczniom w wyborze kierunków

Bardziej szczegółowo

Podstawowym celem oddziaływań rewalidacyjnych jest rozwój i aktywizowanie

Podstawowym celem oddziaływań rewalidacyjnych jest rozwój i aktywizowanie Rewalidacja - to termin pochodzenia łacińskiego (re znów, validus mocny, silny) oznacza oddziaływanie zmierzające do przywrócenia pełni sił osobom osłabionym poważną chorobą lub urazem. Pojęcia rewalidacja

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY PSYCHOLOGA SZKOLNEGO ROK SZKOLNY 2014/2015

PLAN PRACY PSYCHOLOGA SZKOLNEGO ROK SZKOLNY 2014/2015 PLAN PRACY PSYCHOLOGA SZKOLNEGO ROK SZKOLNY 2014/2015 L.P. ZADANIA DO REALIZACJI CEL TERMIN I. Prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących uczniów w tym diagnozowanie potencjalnych możliwości

Bardziej szczegółowo

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Rodzeństwo dzieci niepełnosprawnych Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Tłumaczenie: Psycholog - Dorota Fedorowska (Fundacja EDUCO) Czynniki obciążające rodziny posiadające niepełnosprawne dziecko Obciążenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRACY Z UCZNIEM/UCZENNICĄ ZAJĘĆ KOREKCYJNO-KOMPENSACYJNYCH NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH

PROGRAM PRACY Z UCZNIEM/UCZENNICĄ ZAJĘĆ KOREKCYJNO-KOMPENSACYJNYCH NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH PROGRAM PRACY Z UCZNIEM/UCZENNICĄ ZAJĘĆ KOREKCYJNO-KOMPENSACYJNYCH NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU: WYRÓWNYWANIA SZANS EDUKACYJNYCH UCZNIÓW Z GRUP O UTRUDNIONYM DOSTĘPIE

Bardziej szczegółowo

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW CO TO JEST DYSLEKSJA? Dysleksja rozwojowa jest to zespół zaburzeń występujących w procesie uczenia się, czytania i pisania u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. U podstaw

Bardziej szczegółowo

Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka

Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W GŁOJSCACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016 W RAMACH POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka

Bardziej szczegółowo

Moduł I. Problemy rozwoju i samorealizacji człowieka 40 godz. (10 wykłady, 10 ćwiczenia audytoryjne, 20 ćwiczeń laboratoryjne).

Moduł I. Problemy rozwoju i samorealizacji człowieka 40 godz. (10 wykłady, 10 ćwiczenia audytoryjne, 20 ćwiczeń laboratoryjne). OPZ załącznik nr 1 Przygotowanie i przeprowadzenie wykładów oraz ćwiczeń audytoryjnych i laboratoryjnych w ramach Kursu kwalifikacyjnego z zakresu terapii pedagogicznej - 5 zadań. Tematyka i terminy realizacji:

Bardziej szczegółowo

1. Zadania Działu Poradnictwa Dydaktyczno-Wychowawczego.

1. Zadania Działu Poradnictwa Dydaktyczno-Wychowawczego. Załącznik Nr 1 ZADANIA DZIAŁÓW Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Międzyrzeczu realizuje swoje zadania w następujących działach pracy: 1. Dział Poradnictwa Dydaktyczno-Wychowawczego, w skrócie PDW,

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik.

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik. ROK SZKOLNY 2015/2016 OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ŚWIDNIKU I. Badania psychologiczne i pedagogiczne dzieci młodzieży oraz opiniowanie w zakresie: oceny rozwoju psychoruchowego; funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Nikt z nas nie jest samotna wyspą na morzu ludzi - grupa wsparcia dla. integracyjnych. integracyjnych

Nikt z nas nie jest samotna wyspą na morzu ludzi - grupa wsparcia dla. integracyjnych. integracyjnych Forma pracy / rodzaj Nikt z nas nie jest samotna wyspą na morzu ludzi - grupa wsparcia dla nauczycieli przedszkolnych grup integracyjnych Nauczyciele przedszkolnych grup integracyjnych Wymiana informacji,

Bardziej szczegółowo

OFERTA DLA UCZNIÓW. Gry i zabawy dla dzieci z klas III IV szkoły podstawowej. Uczniowie z klas III IV szkół podstawowych

OFERTA DLA UCZNIÓW. Gry i zabawy dla dzieci z klas III IV szkoły podstawowej. Uczniowie z klas III IV szkół podstawowych OFERTA DLA UCZNIÓW Gry i zabawy dla dzieci z klas III IV szkoły podstawowej Zajęcia grupowe Uczniowie z klas III IV szkół podstawowych Wspomaganie rozwoju poznawczego, emocjonalnego i społecznego dzieci

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ KOREKCYJNO KOMPENSACYJNYCH DLA UCZNIÓW ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W NAUCE CZYTANIA I PISANIA

PROGRAM ZAJĘĆ KOREKCYJNO KOMPENSACYJNYCH DLA UCZNIÓW ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W NAUCE CZYTANIA I PISANIA PROGRAM ZAJĘĆ KOREKCYJNO KOMPENSACYJNYCH DLA UCZNIÓW ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W NAUCE CZYTANIA I PISANIA TYTUŁ PROGRAMU: GŻEGŻÓŁKA CZYLI ODKRYWANIE TAJEMNIC. Autor programu: mgr Violetta Jasińska

Bardziej szczegółowo

Blok: Terapia i wspieranie rozwoju dzieci i młodzieży Metoda SI we wspomaganiu rozwoju. Wprowadzenie do zagadnienia.

Blok: Terapia i wspieranie rozwoju dzieci i młodzieży Metoda SI we wspomaganiu rozwoju. Wprowadzenie do zagadnienia. Blok: Terapia i wspieranie rozwoju dzieci i młodzieży Metoda SI we wspomaganiu rozwoju. Wprowadzenie do zagadnienia. Magdalena Charbicka terapeuta integracji sensorycznej, oligofrenopedagog, terapeuta

Bardziej szczegółowo

WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA MAŁGORZATA URYNEK

WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA MAŁGORZATA URYNEK WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA MAŁGORZATA URYNEK Wczesna interwencja to zintegrowany system oddziaływań profilaktycznych, diagnostycznych, leczniczo-rehabilitacyjnych i terapeutycznych, których podmiotem

Bardziej szczegółowo

POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY

POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY POSZUKIWANIA AUTONOMICZNYCH ROZWIĄZAŃ W BUDOWANIU SUKCESU SZKOŁY I. Ogólna charakterystyka Szkoły Podstawowej Nr 2 w Ustce. II. Opis ważniejszych przedsięwzięć. 1. Projekty unijne: a) Twój rozwój, twoja

Bardziej szczegółowo

OFERTA na rok szkolny 2014/2015

OFERTA na rok szkolny 2014/2015 OFERTA na rok szkolny 2014/2015 GRUPOWE FORMY PRACY Z DZIEĆMI I MŁODZIEŻĄ PRZEDSZKOLA Lp. TEMATYKA CZAS PROWADZĄCA TRWANIA 1. Jak rodzice mogą wspomóc rozwój ruchowy i grafomotoryczny dziecka warsztaty

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D S Y L A B U S Druk DNiSS nr 11D NAZWA PRZEDMIOTU: Teoretyczne i metodyczne podstawy pedagogiki wczesnoszkolnej Kod przedmiotu: Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Wydział: Wydział Humanistyczno - Społeczny

Bardziej szczegółowo

SPECJANY OŚRODEK SZKOLNO-WYCHOWAWCZY W PUŁAWACH

SPECJANY OŚRODEK SZKOLNO-WYCHOWAWCZY W PUŁAWACH SPECJANY OŚRODEK SZKOLNO-WYCHOWAWCZY W PUŁAWACH Wczesna interwencja (wczesne wspomaganie rozwoju) jest to zintegrowany system oddziaływań: profilaktycznych, diagnostycznych, leczniczo rehabilitacyjnych

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 2 w Lędzinach. Opr. Monika Wajda-Mazur

Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 2 w Lędzinach. Opr. Monika Wajda-Mazur Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 2 w Lędzinach Opr. Monika Wajda-Mazur Klasy integracyjne w naszej szkole. Nasza szkoła jako placówka z oddziałami integracyjnymi, nie tylko edukuje w zakresie ustalonego

Bardziej szczegółowo

OFERTA WSPARCIA DLA SZKÓŁ i PLACÓWEK Z TERENU DZIAŁANIA PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ W SYCOWIE

OFERTA WSPARCIA DLA SZKÓŁ i PLACÓWEK Z TERENU DZIAŁANIA PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ W SYCOWIE OFERTA WSPARCIA DLA SZKÓŁ i PLACÓWEK Z TERENU DZIAŁANIA PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ W SYCOWIE (miasto i gmina Syców, miasto i gmina Międzybórz, gmina Dziadowa Kłoda) Przedszkola A) Na terenie

Bardziej szczegółowo

PRACA na RZECZ ROZWOJU PLACÓWEK OŚWIATOWYCH

PRACA na RZECZ ROZWOJU PLACÓWEK OŚWIATOWYCH PRACA na RZECZ ROZWOJU PLACÓWEK OŚWIATOWYCH 13-200 Działdowo ul. Jagiełły 6/8 tel.(fax) 23 697 59 66 12-230 Lidzbark ul. Jeleńska 38 tel. 23 696 12 69 e-mail: porpsych@hot.pl e-mail: filia38@wp.pl Metody

Bardziej szczegółowo

Wyniki badań przesiewowych autorskiego projektu terapeutów Gabinetu Edukacyjno Terapeutycznego Dobry Start. część I diagnoza pedagogiczna

Wyniki badań przesiewowych autorskiego projektu terapeutów Gabinetu Edukacyjno Terapeutycznego Dobry Start. część I diagnoza pedagogiczna Wyniki badań przesiewowych autorskiego projektu terapeutów Gabinetu Edukacyjno Terapeutycznego Dobry Start ul. 11 listopada 9a, 05-825 Grodzisk Maz. Zapobiegamy niepowodzeniom szkolnym część I diagnoza

Bardziej szczegółowo

Oferta wsparcia dla szkół i przedszkoli z terenu działania Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Oleśnicy:

Oferta wsparcia dla szkół i przedszkoli z terenu działania Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Oleśnicy: Oferta wsparcia dla szkół i przedszkoli z terenu działania Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Oleśnicy: Miasto i gmina Oleśnica, miasto i gmina Bierutów, gmina Dobroszyce. PRZEDSZKOLA W poradni 1.

Bardziej szczegółowo

Studia Podyplomowe. Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną - Oligofrenopedagogika

Studia Podyplomowe. Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną - Oligofrenopedagogika Studia Podyplomowe Edukacja i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością intelektualną - Oligofrenopedagogika I. Informacje ogólne II. III. IV. Rekrutacja Charakterystyka studiów kwalifikacyjnych Program

Bardziej szczegółowo

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Drodzy Rodzice, Szanowni Pedagodzy, Nauczyciele oraz Wychowawcy! Pozytywny rozwój jest elementem tzw. pozytywnej profilaktyki. Idea ta nie

Bardziej szczegółowo

OFERTA PRELEKCJI I WARSZTATÓW DLA RODZICÓW I NAUCZYCIELI DZIECI PRZEDSZKOLNYCH

OFERTA PRELEKCJI I WARSZTATÓW DLA RODZICÓW I NAUCZYCIELI DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ROK SZKOLNY 2013/2014 OFERTA PRELEKCJI I WARSZTATÓW DLA RODZICÓW I NAUCZYCIELI DZIECI PRZEDSZKOLNYCH PORADNIA PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNA W CHORZOWIE Prelekcje i warsztaty dla Rodziców CUD ŻYCIA CUD NARODZIN

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 W CZĘSTOCHOWIE

PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 W CZĘSTOCHOWIE PROCEDURA UDZIELANIA POMOCY PSYCHOLGICZNO PEDAGOGICZNEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2 W CZĘSTOCHOWIE Podstawa prawna: - Rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie udzielania i organizacji pomocy

Bardziej szczegółowo

Oferta prelekcji i warsztatów dla rodziców

Oferta prelekcji i warsztatów dla rodziców 1.Przedszkola: Oferta prelekcji i warsztatów dla rodziców Jak pomoc dziecku w adaptacji do przedszkola. Rozwój mowy i wady wymowy u trzylatków. Wspomaganie rozwoju mowy w okresie przedszkolnym. Zabawy

Bardziej szczegółowo

Koordynowane przedszkola/ szkoły zespole 1. Magdalena Jackowska pedagog, koordynator zespołu MP nr 42, 34

Koordynowane przedszkola/ szkoły zespole 1. Magdalena Jackowska pedagog, koordynator zespołu MP nr 42, 34 Skład zespołu Stanowisko/ funkcja w Koordynowane przedszkola/ szkoły zespole 1. pedagog, koordynator zespołu MP nr 42, 34 2. Ewa Przesłańska /UM/ zastępstwo Sylwia pedagog, SP nr 54, MP nr 36 Tłustochowicz

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo

POMOC PEDAGOGICZNA W SZKOŁACH I INNYCH PLACÓWKACH

POMOC PEDAGOGICZNA W SZKOŁACH I INNYCH PLACÓWKACH POMOC PEDAGOGICZNA W SZKOŁACH I INNYCH PLACÓWKACH SZKOŁY I PLACÓWKI WYCHOWAWCZE UDZIELAJĄ I ORGANIZUJĄ POMOC WSPÓŁPRACUJĄC Z: 1. Rodzicami 2. Nauczycielami 3. Poradniami 4. Innymi szkołami 5. Innymi podmiotami

Bardziej szczegółowo

OFERTA DLA UCZNIÓW. Zabawa-rozwój-kreatywność. Uczniowie z klas III IV szkół podstawowych. Od 8 do 10 spotkań raz w tygodniu po 90 minut

OFERTA DLA UCZNIÓW. Zabawa-rozwój-kreatywność. Uczniowie z klas III IV szkół podstawowych. Od 8 do 10 spotkań raz w tygodniu po 90 minut OFERTA DLA UCZNIÓW Zabawa-rozwój-kreatywność Zajęcia grupowe Uczniowie z klas III IV szkół podstawowych Wspomaganie rozwoju poznawczego, emocjonalnego i społecznego dzieci przy szczególnym udziale zadań

Bardziej szczegółowo

Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Nowe przepisy prawa kładą duży nacisk na wzmocnienie współpracy przedszkola, szkoły i rodziców oraz zapewniają rodzicom możliwość większego wpływu na edukację

Bardziej szczegółowo

Regulamin rekrutacji uczniów do klas integracyjnych w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Kowalewie Pomorskim

Regulamin rekrutacji uczniów do klas integracyjnych w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Kowalewie Pomorskim ZAŁĄCZNIK NR 8 DO STATUTU SZKOŁY POSTAWOWEJ KONOPNICKIEJ W KOWALEWIE POMORSKIM Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI IM.MARII Regulamin rekrutacji uczniów do klas integracyjnych w Szkole Podstawowej im. Marii Konopnickiej

Bardziej szczegółowo

OFERTA ZAJĘĆ PPP-P OLSZTYN NA ROK SZKOLNY 2015/2016

OFERTA ZAJĘĆ PPP-P OLSZTYN NA ROK SZKOLNY 2015/2016 OFERTA ZAJĘĆ PPP-P OLSZTYN NA ROK SZKOLNY 2015/2016 Prowadzący Temat Adresat Forma Czas trwania Bezpieczeństwo w Internecie rodzice, nauczyciele Współczesne zagrożeniadopalacze rodzice, nauczyciele Stolarska

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY ZESPÓŁ DO SPRAW SPECJALNYCH POTRZEB EDUKACYJNYCH UCZNIÓW - PLAN PRACY -

SZKOLNY ZESPÓŁ DO SPRAW SPECJALNYCH POTRZEB EDUKACYJNYCH UCZNIÓW - PLAN PRACY - SZKOLNY ZESPÓŁ DO SPRAW SPECJALNYCH POTRZEB EDUKACYJNYCH UCZNIÓW - PLAN PRACY - I. W skład zespołu wchodzą nauczyciele prowadzący zajęcia edukacyjne w danej klasie, wychowawcy klas, pedagog szkolny oraz

Bardziej szczegółowo

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka (WWRD) w polskim prawie oświatowym. Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych oprac. Jolanta Rafał-Łuniewska

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka (WWRD) w polskim prawie oświatowym. Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych oprac. Jolanta Rafał-Łuniewska Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka (WWRD) w polskim prawie oświatowym Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych oprac. Jolanta Rafał-Łuniewska Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka jest ważnym zadaniem w

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA SZKOŁY PROMUJĄCEJ ZDROWIE

KONCEPCJA SZKOŁY PROMUJĄCEJ ZDROWIE KONCEPCJA SZKOŁY PROMUJĄCEJ ZDROWIE Program Szkoła Promująca Zdrowie (SzPZ) realizowany jest obecnie w 47 krajach Europy w Polsce od 1991 r. Popularyzację idei SzPZ w Polsce rozpoczęto od trzyletniego

Bardziej szczegółowo

Tematyka i terminy realizacji:

Tematyka i terminy realizacji: OPZ załącznik nr 1 Przygotowanie i przeprowadzenie wykładów oraz ćwiczeń audytoryjnych i laboratoryjnych w ramach Kursu kwalifikacyjnego z zakresu zajęć edukacyjnych Terapia pedagogiczna - 3 zadania. Tematyka

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik.

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik. ROK SZKOLNY 2012//13 OFERTA PORADNII PSYCHOLOGIICZNO PEDAGOGIICZNEJ W ŚWIIDNIIKU I. Badania psychologiczne i pedagogiczne dzieci młodzieży oraz opiniowanie w zakresie: oceny rozwoju psychoruchowego; funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH

DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH Tytuł Osoba/y prowadząca/e Odbiorcy JA + TY = MY. zajęcia socjoterapeutyczne Karolina Wieczorek, Kinga Podgórska Łoś Uczniowie klas IV- VI przejawiający przejawiający trudności

Bardziej szczegółowo

PORADNIA PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA W SŁUPCY PLANOWANIE POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ DLA UCZNIA ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI

PORADNIA PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA W SŁUPCY PLANOWANIE POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ DLA UCZNIA ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI PLANOWANIE POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ DLA UCZNIA ZE SPECJALNYMI POTRZEBAMI EDUKACYJNYMI Problematyka poruszana w prezentacji Umocowania prawne związane z realizacją pomocy psychologiczno-pedagogicznej:

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Radomiu

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Radomiu Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Radomiu I. Zasięg terytorialny Poradni Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Radomiu od roku 2000 świadczy usługi w zakresie diagnozy, profilaktyki, doradztwa i

Bardziej szczegółowo

M I S J A I W I Z J A

M I S J A I W I Z J A M I S J A I W I Z J A PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NR 3 PORADNI SPECJALISTYCZNEJ DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Z WADĄ WZROKU, SŁUCHU I AUTYZMEM W BIELSKU-BIAŁEJ. MISJA Jesteśmy publiczną Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną,

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy NF1 W RODZINIE

Bardziej szczegółowo

Moduł IX: Dzieci z opiniami poradni psycholgicznopedagogicznej. Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska

Moduł IX: Dzieci z opiniami poradni psycholgicznopedagogicznej. Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska Moduł IX: Dzieci z opiniami poradni psycholgicznopedagogicznej w edukacji przedszkolnej Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska Podstawy pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu

Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu Każde dziecko ma prawo do pełnego dostępu do edukacji bez względu na to, jaki prezentuje potencjał rozwojowy. Przedszkole daje szansę rozwoju

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia

Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia Spis treści Wstęp.... 15 Rozdział 1 Narodziny i rozwój psychologii zdrowia... 19 1.1. Źródła wyodrębnienia się psychologii zdrowia..... 20

Bardziej szczegółowo

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych.

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Psychoterapia indywidualna Terapia zaburzeń emocjonalnych i patologicznych cech osobowości. Korzyści (nabyta wiedza i Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Niwelowanie

Bardziej szczegółowo

Organizacja pracy w oddziałach integracyjnych w Szkole Podstawowej nr 211 z Oddziałami Integracyjnymi w Warszawie

Organizacja pracy w oddziałach integracyjnych w Szkole Podstawowej nr 211 z Oddziałami Integracyjnymi w Warszawie Organizacja pracy w oddziałach integracyjnych w Szkole Podstawowej nr 211 z Oddziałami Integracyjnymi w Warszawie Integratio scalenie, tworzenie całości, zespolenie się; w rozumieniu społecznym to proces

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH LOGOPEDIA OGÓLNA

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH LOGOPEDIA OGÓLNA PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH LOGOPEDIA OGÓLNA Cel studiów: Celem studiów jest przygotowanie słuchaczy do zawodu logopedy terapeuty z zakresu diagnozy, terapii mowy i wymowy pracującego z dziećmi, młodzieżą

Bardziej szczegółowo

Pomoc, jaką zespół wczesnego wspomagania świadczy dziecku i jego rodzinie, jest bezpłatna.

Pomoc, jaką zespół wczesnego wspomagania świadczy dziecku i jego rodzinie, jest bezpłatna. Czym jest wczesne wspomaganie rozwoju dziecka? Wczesne wspomaganie rozwoju obejmuje wszelkie formy wspomagania rozwoju dziecka niepełnosprawnego oraz udzielania psychopedagogicznego wsparcia jego rodzinie.

Bardziej szczegółowo

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w oświacie w świetle nowego rozporządzenia 17 listopada 2010r.

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w oświacie w świetle nowego rozporządzenia 17 listopada 2010r. Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w oświacie w świetle nowego rozporządzenia - materiał prezentowany na spotkaniach szkoleniowych dyrektora poradni z radami pedagogicznymi szkół. Podpisane przez Ministra

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLENIOWA Propozycje tematów szkoleń dla nauczycieli

OFERTA SZKOLENIOWA Propozycje tematów szkoleń dla nauczycieli POLSKIE TOWARZYSTWO DYSLEKSJI Oddział w Łodzi www.ptd-lodz.com, ptd.lodz@gmail.com OFERTA SZKOLENIOWA Propozycje tematów szkoleń dla nauczycieli Tytuł szkolenia Adresaci Tematyka Autorstwo i prowadzenie

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA TERAPII RĘKI DIAGNOZA I TERAPIA RĘKI, SPRAWNOŚCI MANUALNYCH ORAZ GRAFOMOTORYCZNYCH ORGANIZATORZY KURSU:

SZKOŁA TERAPII RĘKI DIAGNOZA I TERAPIA RĘKI, SPRAWNOŚCI MANUALNYCH ORAZ GRAFOMOTORYCZNYCH ORGANIZATORZY KURSU: ORGANIZATORZY KURSU: SZKOŁA TERAPII RĘKI DIAGNOZA I TERAPIA RĘKI, SPRAWNOŚCI MANUALNYCH ORAZ GRAFOMOTORYCZNYCH Program autorski Copyright 2013 Agnieszka Rosa Dzień/ godziny zajęć Osoba prowadząca Program:

Bardziej szczegółowo