PROGRAM PODNOSZENIA KOMPETENCJI SAMOOBSŁUGOWYCH DZIECI NIEPEŁNOSPRAWNYCH ZOSIA SAMOSIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PROGRAM PODNOSZENIA KOMPETENCJI SAMOOBSŁUGOWYCH DZIECI NIEPEŁNOSPRAWNYCH ZOSIA SAMOSIA"

Transkrypt

1 PROGRAM PODNOSZENIA KOMPETENCJI SAMOOBSŁUGOWYCH DZIECI NIEPEŁNOSPRAWNYCH ZOSIA SAMOSIA Spis treści: 1. Wstęp 2. Cele i zadania programu Cele ogólne programu Cele szczegółowe Procedury osiągania celów 3. Treść i struktura programu 4. Formy, metody i organizacja pracy Formy pracy Metody pracy z dziećmi z niepełnosprawnością intelektualną Podstawowe zasady pracy z dzieckiem Metody i formy wykorzystywane przy realizacji programu 5. Ewaluacja 6. Bibliografia 1

2 1. WSTĘP Idea napisania programu zrodziła się z potrzeby zebrania w jednym miejscu usystematyzowanych działań prowadzących do osiągnięcia samodzielności w samoobsłudze. Program przeznaczony jest do realizacji w przedszkolu specjalnym dla dzieci z niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym i znacznym. Program ukierunkowany jest na wspomaganie rozwoju dziecka z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i znacznym poprzez stworzenie mu optymalnych warunków i sytuacji pozwalających na zdobycie doświadczeń, wyzwalanie jego aktywności sprawczej i poznawczej, realizację jego potrzeb i potencjalnych zdolności, w celu wykształcenia u niego sprawności niezbędnych do przyszłego, w miarę możliwości samodzielnego życia w społeczeństwie. Organizowanie zajęć mających na celu usprawnianie bądź naukę funkcji samoobsługowych dzieci należy do jednych z głównych zadań przedszkola specjalnego. Celem naszego oddziaływania jest wyposażenie dziecka w takie umiejętności i sprawności, aby jak najlepiej było przygotowane do realizacji zadań życia codziennego. W szczególności należy dążyć do ukształtowania umiejętności samoobsługi w następujących dziedzinach: Opanowania czynności fizjologicznych z pomocą i bez pomocy, Pielęgnacji i higieny osobistej, Ubierania i rozbierania się, Spożywania posiłków, Dodatkowych umiejętności np.: używania chusteczek do nosa. Wymienione wyżej cele mogą być osiągnięte poprzez prowadzenie wczesnych i systematycznych oddziaływań uczących samoobsługi, dostosowanie ich do możliwości dzieci, przy ścisłej współpracy z domem rodzinnym. 2. CELE I ZADANIA PROGRAMU Celem wychowania przedszkolnego jest wspomaganie i ukierunkowywanie rozwoju dziecka zgodnie z jego wrodzonym potencjałem i możliwościami rozwojowymi w relacjach ze środowiskiem społeczno-kulturowym i przyrodniczym. Celem programu Zosia - Samosia jest wyposażenie dziecka z niepełnosprawnością intelektualną w takie sprawności i umiejętności, aby było ono przygotowane do realizacji zadań życia codziennego w miarę samodzielnie, niezależnie i godnie. Cele szczegółowe programu Toaleta opanowanie czynności fizjologicznych z pomocą i bez pomocy - Nabywanie umiejętności samodzielnego zaspokajania potrzeb fizjologicznych (oddawanie moczu wypróżnianie się) w miejscu do tego przeznaczonym (nocnik, sedes), - Wdrażanie do kontroli własnych potrzeb fizjologicznych oraz sygnalizowanie ich słownie lub za pomocą określonego sygnału, - Ćwiczenie umiejętności i nawyku zdejmowania odzieży przed skorzystaniem z toalety, - Kształtowanie umiejętności korzystania z nocnika, toalety (właściwe siadanie na sedesie, korzystanie z papieru toaletowego, spuszczanie wody), - Wyrabianie nawyku mycia rąk po wyjściu z toalety (ubikacji). Pielęgnacja i higiena osobista - Kształtowanie nawyku mycia rąk w konkretnych sytuacjach: po powrocie z zabaw na powietrzu, po zajęciach plastycznych i ruchowych, przed i po posiłkach, korzystaniu z toalety, - Wdrażanie samodzielnego mycia rąk, twarzy i zębów, - Ćwiczenia w odkręcaniu i zakręcaniu wody, 2

3 - Nauka korzystania z mydła namydlanie rąk, spłukiwanie rąk wodą, - Ćwiczenia w posługiwaniu się szczoteczką do rąk, - Nauka wycierania rąk ręcznikiem, - Wdrażanie do dbałości o higienę jamy ustnej ćwiczenia w samodzielnym myciu zębów (nakładanie pasty, szczotkowanie zębów, płukanie jamy ustnej wodą, opłukiwanie szczoteczki i kubka po myciu zębów, - Wdrażanie do dbania o estetykę własnego wyglądu czesanie włosów własną szczotką lub grzebieniem, Ubieranie i rozbieranie się - Naśladowanie czynności nakładania i zdejmowania poszczególnych elementów odzieży: swetra, bluzy, spodni, skarpet, butów, - Ćwiczenia w dobieraniu poszczególnych elementów garderoby do odpowiednich części ciała np.: buty na nogi, czapka na głowę, - Samodzielne nakładanie wybranych elementów garderoby, - Wdrażanie do stosowania odpowiedniej odzieży do warunków pogodowych (co zakładamy gdy jest gorąco, co gdy zimno), - Nauka przekładania guzików przez dziurki, zasuwania i rozsuwania suwaków, zapinania i rozpinania rzepów, wiązania kokardek, zawiązywania i rozwiązywania sznurowadeł, - Kształtowanie nawyku dbałości o estetykę wyglądu: prawidłowe zapinanie guzików, nakładanie butów na właściwą nogę, - Wieszanie odzieży wierzchniej na wieszakach w szatni, ustawianie butów obok siebie, składanie odzieży. Spożywanie posiłków - Doskonalenie umiejętności przełykania spożywania pokarmów płynnych i półpłynnych, - Kształtowanie umiejętności gryzienia i żucia spożywanie pokarmów stałych, - Nauka posługiwania się łyżką, widelcem i nożem. Prawidłowe trzymanie sztućców w dłoni, nabieranie pokarmu na łyżkę i widelec, podnoszenie łyżki do buzi, zbieranie pokarmu z łyżki, odkładanie łyżki, krojenie i smarowanie nożem., - Wdrażanie do zachowania zasad bezpieczeństwa podczas spożywania posiłków nie należy wymachiwać sztućcami, trzeba ostrożnie posługiwać się nożem, - Zachęcanie do estetycznego spożywania posiłków zachowanie właściwej postawy przy stole, - Wdrażanie do zachowania dobrych manier podczas spożywania posiłków: nie jedzenie palcami, nie zapychanie się kęsami jedzenia, likwidowanie nawyku siorbania, nie zabieranie jedzenia z cudzego talerza, nie rozrzucanie jedzenia, likwidowanie nawyku przeciągania jedzenia, - Wdrażanie do przygotowywania prostych posiłków, - Opanowanie umiejętności w zakresie picia płynów: picie z kubka, trzymanie kubka w dłoni, odstawianie kubka. Dodatkowe umiejętności - Właściwe korzystanie z serwetek, - Wdrażanie do posługiwania się chustką do nosa, - Nauka nakładania kremu na twarz. 3

4 Procedury osiągania celów. - podstawą planowania pracy terapeutycznej z każdym dzieckiem jest diagnoza funkcjonalna jego umiejętności, sporządzona na podstawie stosowanych w przedszkolu narzędzi diagnostycznych, - w realizacji treści programu będą brały udział nauczycielki, rodzice/opiekunowie dzieci oraz personel pomocniczy po uprzednim instruktażu, - program będzie realizowany na terenie przedszkola oraz w domach dzieci w porozumieniu z rodzicami, - w organizacji pracy nauczyciele będą uwzględniali indywidualizuję oczekiwań i wymagań, - w trakcie realizacji programu dopuszczalna jest modyfikacja realizowanych celów, - treści zawarte w programie będą realizowane w trakcie zajęć dydaktycznych (indywidualnych i grupowych), czynności higieniczno-pielęgnacyjnych, posiłków, - w trakcie realizowania treści programowych wskazane jest korzystanie ze specjalistycznego sprzętu: pionizatory, krzesełka, boczne sztućce, kubeczki itp., który ułatwi dzieciom opanowanie umiejętności, - program zakłada stosowanie wzmocnień pozytywnych i negatywnych, - wszystkie realizowane cele muszą uwzględniać poszanowanie godności dzieci, a szczególnie prawa do intymności. 3. TREŚĆ I STRUKTURA PROGRAMU Dzieci z upośledzeniem umysłowym muszą nauczyć się bycia niezależnym w wielu zadaniach życia codziennego. Istotna jest więc praca z tymi dziećmi w zakresie samodzielności i samoobsługi. Rozpocząć ją należy jak najwcześniej. Program Zosia Samosia zawiera ogólny układ treści. Na jego podstawie można tworzyć indywidualne programy dla każdego dziecka w zależności od jego możliwości psychofizycznych i indywidualnych potrzeb. Zadania należy dobrać w taki sposób, aby były one osiągalne przez dziecko i mieściły się w jego strefie najbliższego rozwoju. Ważne jest też wykorzystanie wszystkich możliwości jakie stwarza pobyt w przedszkolu oraz środowisko rodzinne dziecka. Proponowany przez nas program obejmuje następujące kierunki działania: Toaleta opanowanie czynności fizjologicznych z pomocą i bez pomocy Pielęgnacja i higiena osobista - Mycie rąk - Wycieranie rąk - Mycie twarzy - Wycieranie twarzy - Szczotkowanie włosów (używanie grzebienia, czesanie włosów) - Czyszczenie zębów Ubieranie i rozbieranie się - Zdejmowanie spodni - Zakładanie spodni - Zdejmowanie swetra (bluzki) - Nakładanie swetra (bluzki) - Zdejmowanie skarpet - Nakładanie skarpet - Wkładanie butów zdejmowanie butów - Zawiązywanie sznurowadeł 4

5 - Zapinanie i rozpinanie zapięć: guzików, suwaków - Wkładanie i zdejmowanie czapki i rękawiczek Spożywanie posiłków - Spożywanie pokarmów płynnych, mas papkowatych, pokarmów stałych - Dokładne gryzienie, żucie i przełykanie - posługiwanie się łyżką - jedzenie widelcem - krojenie i smarowanie nożem - picie z filiżanki, kubka lub szklanki Dodatkowe umiejętności - Używanie chustek do nosa ( wycieranie nosa w chusteczkę, zakrywanie nosa podczas kichania, wycieranie nosa w chusteczkę) - Używanie serwetek przy stole - Nakładanie kremu na twarz 4. FORMY, METODY I ORGANIZCJA PRACY Podstawowymi formami organizacyjnymi zajęć stosowanymi przedszkolu specjalnym są: - praca indywidualna - praca zespołowa - praca zbiorowa Metody prowadzenia zajęć odnoszą się do sposobów pracy nauczyciela z dziećmi i służą realizacji wyznaczonych celów zajęć. Wyróżnia się trzy grupy metod. Są to: - metody oparte na obserwacji - metody oparte na słowie - metody praktycznego działania Nauczyciel, chcąc zachęcić dziecko do podjęcia działań wykorzystuje w swej pracy metody, które poprzez różne formy aktywności dziecka sprowokują je do wspólnych doświadczeń. Podczas realizacji powyższego programu rozwoju umiejętności samoobsługowych u dzieci z deficytami i zaburzeniami rozwoju korzystamy z wielu metod psychologicznych i pedagogicznych, które wzbogacamy własnymi przemyśleniami i pomysłami. Są to miedzy innymi: Uczenie się przez naprowadzanie Uczenie się przez stopniowe dochodzenie do pożądanych reakcji Uczenie się przez podpowiadanie Dzielenie czynności na elementarne etapy Uczenie się przez odtwarzanie Nauczyciel prowadząc pracę dydaktyczno-wychowawczą ma prawo wyboru poszczególnych metod i form pracy z dzieckiem, kierując się ich przewidywaną skutecznością, własnym doświadczeniem. Na każdym etapie pracy począwszy od planowania, obowiązuje nauczyciela stosowanie podstawowych metod ortodydaktyki. Są to: 5

6 Gruntowna znajomość dziecka i przychodzenie mu z racjonalną, specjalistyczną pomocą, Dostosowanie poczynań pedagogicznych do możliwości i potrzeb uczniów oraz warunków środowiskowych: Indywidualizacja wymagań, metod, doboru środków dydaktycznych oraz organizacji i tempa pracy, Przystępność treści nauczania, Stopniowanie trudności. Aktywny świadomy udział dziecka w procesie nauczania uczenia się, Wszechstronna poglądowość i przykład, Zintegrowane oddziaływanie, Trwałość osiągnięć, umiejętność korzystania a nich i dalsze ich doskonalenie: Systematyczność (planowy i logiczny układ materiału nauczania), Trwałość wiedzy (stałe utrwalanie nabytych wiadomości, umiejętności), Wiązanie teorii z praktyką (zastosowanie w życiu codziennym). Ucząc dzieci samoobsługi warto stosować wzmocnienia i nagrody. UCZENIE SIĘ PRZEZ NAPROWADZANIE Stopniowe dochodzenie do pożądanych reakcji Jest to jedna z metod służąca uczeniu dziecka nowych czynności. Polega ona na nagradzaniu dziecka za zrobienie czegoś, co nie odpowiada dokładnie naszym zamiarom, ale staje się stopniowo coraz bliższe naszym wyjściowym założeniom. Metoda podpowiadania Polega ona na czynnym wspomaganiu dziecka w trakcie wykonywania polecenia, a następnie stosowaniu wzmocnień, aby nabrało ochoty na powtarzanie nagrodzonej czynności. Tu stosujemy wzmocnienia i nagrody. Nagradzamy po bezbłędnym wykonaniu przez dziecko zadania, czynności, natomiast wzmocnienia stosujemy, gdy może stanowić ono zachętę do jego wykonania. Istnieją trzy rodzaje podpowiadania: fizyczne, podpowiadanie przez gestykulację, podpowiadanie werbalne. Podpowiadanie fizyczne: w metodzie tej naprowadzamy dziecko na pożądaną działalność poruszając bezpośrednio jego kończynami, tak aby wykonało czynność, której chcemy ją nauczyć. Dzięki temu zaczyna ono samo odczuwać, poprzez ruchy swego ciała, jak powinno wykonywać daną czynność, a ponieważ wykonanie czynności podlega wzmacnianiu, dziecko chętniej wykonuje ją ponownie Podpowiadanie przez gestykulację: gestykulacja może pomóc dziecku zrozumieć, czego od niego chcemy. Gesty używamy aby podkreślić przekazywaną treść. Podpowiadanie werbalne: to powiedzenie dziecku, co ma zrobić. Mają one zastosowanie, u dzieci rozumiejących treści zawarte w słowach Dzielenie czynności na elementarne etapy. Gdy zaczynamy dziecko uczyć jakiejś czynności, która dla niego jest zbyt trudna, najlepiej jest rozbić ją na serię elementarnych etapów i nauczać oddzielnie każdego z nich. Gdy zadanie jest podzielone na poszczególne etapy, uczymy dziecko pierwszego, później drugiego, następnie 6

7 należy połączyć je razem. Łączenie od początku oznacza uczenie dziecka najpierw pierwszego etapu, później łączenie go z drugim i tak dalej. Możemy także stosować metodę łączenia od końca. Wtedy uczymy dziecko ostatniego etapu, następnie uczymy je etapu poprzedniego, po którym umie już wykonać ostatni, więc znów szybko osiąga wzmocnienie. Za każdym razem uzyskanie wzmocnienia leży w bezpośrednim zasięgu jego możliwości, co wydaje się szczególnie pomocne. NAŚLADOWANIE UCZENIE SIĘ PRZEZ ODTWARZANIE Małe dzieci uczą się wielu rzeczy, naśladując to co widzą u innych ludzi. Jest to użyteczna metoda nabywania skomplikowanych umiejętności. W nauce naśladowania stosujemy wszystkie omówione dotychczas metody, a dodatkowo jeszcze jedną modelowanie, czyli demonstrowanie. Tutaj my sami pełnimy rolę modela i wykonujemy czynność, którą dziecko ma odtworzyć, nakłaniamy je do naśladowania oraz nagradzamy wykonanie. Po pewnym czasie, gdy odtwarzanie demonstrowanej czynności idzie mu już lepiej, stopniowo zaczynamy ograniczać pouczenia, aż dziecko daje sobie radę bez ich pomocy. Gdy uczymy dziecko naśladowania: - Mówimy: zrób to, - Demonstrujemy czynność, - Podpowiadamy dziecku, - Stosujemy wzmocnienie za wykonanie podpowiedzianej czynności. Zaczynamy od nauki dużych prostych ruchów. Gdy nauczymy dziecko jednej czynności, przechodzimy do następnej, a potem ćwiczymy je na zmianę. Od prostych ruchów przechodzimy do bardziej skomplikowanych i delikatnych (rąk i palców), a potem do ruchów twarzy i ust. Praca idzie łatwiej, gdy jedna osoba pełni role modela i daje wzmocnienia, a druga podpowiada. Chętnie naśladujemy lubiane i podziwiane przez siebie osoby, tak samo jest z dziećmi. Rodzice, rodzeństwo, serdeczny kolega, spełniają warunki, aby być dobrymi modelami. Dużo korzyści może przynieść użycie w roli modela kogoś, kogo dziecko lubi najbardziej ze wszystkich. Naśladowanie jest jednym ze sposobów nauczenia dziecka czegoś nowego. Potem będzie ono potrzebowało nauczenia się dwóch łączących się z tym umiejętności: uogólniania i wyróżniania. Uogólnianie oznacza, że czynność wykonaną w jednej sytuacji, dziecko potrafi wykonać w innych sytuacjach. Dziecko musi się nauczyć, że dana umiejętność opanowana podczas określonej lekcji, w obecności określonej osoby i w określonej sytuacji może być równie dobrze zastosowana w zupełnie innym miejscu i czasie z różnymi osobami i przedmiotami Nauka uogólniania może być konieczna wraz ze wzmacnianiem za powtarzanie tego samego ćwiczenia w różnych okolicznościach. Rozróżnianie oznacza, że dziecko poznaje, iż pewne rzeczy wolno mu robić tylko w określonej sytuacji. Odróżnienia uczymy wzmacniając zachowanie dziecka tylko wówczas, gdy jest ono adekwatne do sytuacji, a nie robimy tego w innych przypadkach. STOSOWANIE WZMOCNIEŃ I NAGRÓD Wzmocnienie jest czymś, co następuje bezpośrednio po pewnym elemencie zachowania i zwiększa prawdopodobieństwo jego ponownego wystąpienia. Wyróżniamy wzmocnienia pozytywne i negatywne: pozytywne polega na tym, że po danym zachowaniu następuje rzecz przyjemna, natomiast w przypadku negatywnego usuwamy rzecz nieprzyjemną. Wzmocnienie negatywne potęguje dane zachowanie i nie jest tym samym co karanie. 7

8 Wyróżniamy cztery rodzaje wzmocnień: Wzmocnienia pierwotne- wzmocnienia konieczne do życia: jedzenie, picie, Wzmocnienia wtórne, które same w sobie nie są dla dziecka użyteczne, ale mają tę zaletę, że za nie może otrzymać to czego pragnie (pieniądze). Wzmocnienia społeczne- czyli to co jest określane jako okazywanie uwagi, pochwały, pocałunki, uściski, Wzmocnienia stymulujące- ich rola wzmacniająca polega na tym, że dostarczają dziecku nowych bodźców i interesujących wrażeń. Należy pamiętać o odpowiednim doborze wzmocnień dla każdego dziecka, poznać jego indywidualne predyspozycje. Ważne jest również właściwe stosowanie wzmocnień: Wzmocnienie powinno następować tylko po tych zachowaniach, które są pożądane, Powinno wystąpić bezpośrednio po wystąpieniu zachowania, Musi być stosowane w sposób wyraźny. Początkowo gdy dziecko uczy się czegoś nowego należy stosować wzmocnienia ciągle, za każde wykonane zadanie. Potem stosujemy wzmocnienia tylko od czasu do czasu. W sytuacji gdy dziecko opanuje daną umiejętność, to aby ją pamiętać dobrze jest zastosować schemat wzmocnień zmiennych. Wzmocnienie zmienne polega na tym, że dziecko otrzymuje tę samą całkowitą liczbę wzmocnień, ale liczba poprawnych reakcji lub przedział czasu, w którym wykonuje swoje zadanie są zmienne. Niemożność przewidywania nagrody w schematach zmiennych wpływa bardzo korzystnie na za zachęcenie dziecka do pamiętania wyuczonych uprzednio umiejętności. Ekwiwalenty są pewnym rodzajem wzmocnień, to wszystkie rodzaje wzmocnień wtórnych, takich jak: punkty, żetony itp., czyli to co potem dziecko może wymienić na ulubiony przedmiot. Układając program ekwiwalentów należy pamiętać o czterech ważnych elementach: Sposób zachowania, który chcemy zmienić: najpierw musimy jak najdokładniej zdefiniować dane zachowanie, a następnie każdorazowo nagradzać ekwiwalentem, możemy też je odbierać za złe zachowanie. Liczba ekwiwalentów, dawanych dziecku za wykonana czynność: początkowo premiujemy każdy przejaw dobrego zachowania lub każdy określony odstęp czasu, w którym dziecko jest grzeczne. Potem możemy postępować dwojako: zmienić schemat wzmacniania ekwiwalentami lub zmienić częstość wymiany ekwiwalentów: Jeśli okaże się, że nasze oczekiwania były zbyt wygórowane należy ułatwić zdobycie wzmocnienia: polega ono na dawaniu większej liczby ekwiwalentów lub stawianiu mniejszych wymagań. Jeśli dziecko robi zbyt szybkie postępy należy utrudnić zdobycie wzmocnienia, możemy wówczas zmniejszyć liczbę ekwiwalentów za dane zachowanie lub wymagać od dziecka więcej ekwiwalentów podczas wymiany. Wymiana ekwiwalentów na wzmocnienia (nagrody): tutaj wszystko zależy od naszej pomysłowości i znajomości dziecka. Liczba ekwiwalentów, jaka ma być oddana za jedno wzmocnienie: należy kierować się zdrowym rozsądkiem, musimy założyć racjonalną częstość wymian. Środek wzmocnienia zachowania powinien być możliwy do osiągnięcia przez dziecko i musi ono oczekiwać otrzymania go z radością. 8

9 W programie dopuszcza się, w przypadku złego zachowania odbieranie ekwiwalentów, pozwala nam to na stosowanie kar obok systemu wzmacniania zachowań. 5. EWALUCJA Założenia. - zlokalizować zmiany w umiejętnościach, zachowaniach i wiedzy dzieci; zmiany, które zachodzą w trakcie trwania programu ( arkusz diagnostyczny w załączeniu + stosowane narzędzia diagnozy), - określić kategorie tych zmian i obserwować je oddzielnie ( umiejętności, zachowania i wiedza), - określić aspekty programu, które warto zmienić ( procedury, treść, sposób mierzenia postępów dzieci, czy samą ewaluację), - zbierać dane i wprowadzać zmiany w czasie trwania programu, obserwując efekty ( poprzez diagnozę, obserwację, ankiety wśród rodziców i nauczycieli, zapis wideo), - określić rzeczywiste źródło zmian, (nastawienie nauczycieli, intensywność działań, zakup dodatkowego sprzętu, zmiana postawy rodziców). Będziemy stosować ewaluację dotyczącą EFEKTYWNOŚCI NAUCZANIA. W tym celu należy: - określić, które cele zostały zrealizowane w pełni, - wskazanie celów, które nie zostały zrealizowane, - procentowe oszacowanie realizacji celów częściowo zrealizowanych, - ocenienie czy uzyskane umiejętności, to skutek wprowadzenia programu, czy rezultat nauczania, jaki odbywał się w toku jego realizacji ( czy nakłada się na to działanie pozaszkolne, np. uczęszczanie dziecka do innych ośrodków, czy samodzielna, intensywna praca rodziców, wolontariuszy). STRUKTURA PROCESU EWALUACJI: 1. Ewaluację prowadzić będą wszyscy nauczyciele pracujący w danej grupie, 2. Ewaluację przeprowadzamy, aby dowiedzieć się, w jakich obszarach dzieci będą czynić postępy, w jakich obszarach postępy będą nikłe lub ich nie będzie. Wtedy należy poszukać przyczyn tego stanu rzeczy: co zmienić w programie, aby dzieci były bardziej samodzielne? Wyniki ewaluacji będą przedstawiane na Radzie Pedagogicznej i rodzicom. 3. W celu przeprowadzenia ewaluacji nauczyciel musi: - wypełnić dla każdego dziecka arkusz diagnostyczny i ankietę, - ułożyć indywidualny program terapeutyczny dotyczący nauki konkretnych umiejętności i zachowań samoobsługowych dziecka, - dokonywać zmian w tych programach z uwzględnieniem wyników ewaluacji, - zapoznać rodziców z indywidualnym programem dziecka, - zebrać za pomocą ankiety opracowanej dla rodziców dane nt. umiejętności samoobsługowych dziecka ( proponujemy arkusz wywiadu wstępnego opracowany przez p. M. Wiśniewską), - przekazać do wypełnienia ankietę rodzicom dziecka i zadbać o jej zwrot, - nawiązać ścisłą współpracę z rodzicami dziecka: ustalić, z rodzicami, co mogą i powinni robić w domu; przekazać te ustalenia na piśmie, - prowadzić ukierunkowaną obserwację dziecka i sporządzać notatki, - rejestrować na wideo postępy dziecka i przedstawiać je rodzicom ( w momencie zakupu odpowiedniego sprzętu), - opisać wdrożenie i realizację programu oraz wnioski. 4. Narzędzia zbierania danych: 9

10 - diagnozy stosowane w danych grupach i arkusz diagnostyczny ( w załączeniu), - Kwestionariusz wywiadu wstępnego dla rodziców, - Ankieta końcowa dla rodziców, - ankieta końcowa dla nauczycieli, - notatki z obserwacji, - zapis na kasecie wideo, - skala szacunkowa podsumowująca umiejętności, zachowania i wiedzę wszystkich dzieci. 5. Harmonogram działań. Miesiąc Działania Osoba odpowiedzialna Wrzesień Przeprowadzenie diagnozy dziecka. Nauczyciele z Wypełnienie arkuszy diagnozy. grupy dziecka. Ułożenie indywidualnego planu terapeutycznego. Zapoznanie rodziców z indywidualnym planem terapeutycznym. Przeprowadzenie ankiety wśród rodziców nt. umiejętności dziecka w zakresie samoobsługi. Ustalić z rodzicami działania, które powinni podjąć na terenie domu. Przekazać te ustalenia na piśmie. Luty Powtórna diagnoza kompetencji Nauczyciele z samoobsługowych dzieci. grupy dziecka. Dokonanie zmian w indywidualnych planach terapeutycznych. Sprawozdanie i wnioski w podsumowaniu pracy dydaktyczno-wychowawczej za I półrocze. Cały rok szkolny Dokonywanie obserwacji zachowań dziecka i Nauczyciele prowadzenie notatek z obserwacji. Nagrania wideo. Czerwiec Diagnoza kompetencji dziecka. Nauczyciele z Przeprowadzenie ankiety wśród rodziców. grupy dziecka. Sprawozdanie i zawarcie wniosków z Dyrektor. ewaluacji w sprawozdaniu z pracy dydaktyczno- wychowawczej za dany rok szkolny. Wypełnienie ankiety nt. programu. Czerwiec Podsumowanie wyników pomiaru. Propozycje zmian w programie. Dyrektor. 6. Opis realizacji programu powinien zawierać: - informacje, jakie ograniczenia i trudności nastąpiły w zbieraniu danych, - jakie trudności nastąpiły podczas realizacji programu, - określenie trudności interpretacyjnych, - propozycje, jak zmienić program i ewaluację, aby działania były skuteczniejsze, szybsze, prowadzone mniejszym nakładem. 7. W celu podsumowania wdrożenia i realizacji programu można przyjąć model socjologiczny, tj.: 10

11 - ustalić jakie są efekty wprowadzenia programu, - określić, co jest przyczyną uzyskiwania określonych efektów, - określić, jakie skutki powodują określone działania, - wyjaśnić zróżnicowanie uzyskanych efektów, podać przyczyny ich powstania. Bądź zbudować model SWOT: a. opis zjawisk i czynników uznawanych za mocne punkty programu (S), b. opis zjawisk i czynników uznanych za słabe punkty programu (W), c. opis zjawisk i czynników, które uznane zostaną za szanse na przyszłość (O), d. opis zjawisk i czynników, które uznamy za zagrożenia dla programu (T). 6. Bibliografia: 1. Wadsworth B.: Teoria Piageta. Poznawczy i emocjonalny rozwój człowieka. WSiP, Warszawa Frohlich A. : Stymulacja od podstaw. WSiP, Warszawa Affolter F.: Spostrzeganie, rzeczywistość, język. WSiP, Warszawa Piotrowicz R.: Rozwiązywanie codziennych problemów. Metoda F. Affolter w procesie uczenia się. Szkoła specjalna 2001, nr 3 5. Olechnowicz H.: Wyzwalanie aktywności dzieci głębiej upośledzonych umysłowo. WSiP, Warszawa Olechnowicz H.: U źródeł rozwoju dziecka. Nasza Ksiegarnia, Warszawa Franczyk A., Krajewska K.: Program psychostymulacji dzieci w wieku przedszkolnym z deficytami i zaburzeniami w rozwoju. Impuls, Kraków Pilecki J.: Usprawnianie, wychowanie i nauczanie osób z głębszym upośledzeniem umysłowym. Wydawnictwo Akademii Pedagogicznej, Kraków Kielin J. (red.): Rozwój daje radość. Terapia dzieci upośledzonych w stopniu głębokim. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk Lovaas O.I.: Nauczanie dzieci niepełnosprawnych umysłowo. WSiP, Warszawa Dansing M., Schopler E., Waters L.: Ćwiczenia edukacyjne dla dzieci autystycznych. 12. Carr J.: Pomoc dziecku upośledzonemu. PZWK, Warszawa Miksza M.: Zrozumieć Montessori. Impuls, Kraków Steenberg U.: Pedagogika Marii Montessori w przedszkolu. Jedność, Kielce Dominik K.: Zarys ortopedii szczękowej. T.1, Wyd. UJ, Kraków Florek A.: Gryzienia można się nauczyć. W: Tu jesteśmy nr 7, Florek A.: Trudna sztuka połykania. W: Tu jesteśmy nr 6,

12 1. TOALETA 1.1 Sygnalizuje gdy ma mokro. 1.2 Sygnalizuje gestem, ruchem lub głosem potrzebę skorzystania z toalety. 1.3 Opuszcza spodnie / spódnicę. 1.4 Siada na sedes. 1.5 Korzysta z nocnika / pisuaru. 1.6 Korzysta z papieru toaletowego. 1.7 Spuszcza wodę w toalecie. 1.8 Podciąga spodnie / spódnicę. 1.9 Zapina spodnie / spódnicę / pasek Myje ręce po wyjściu z toalety. 2. UMIEJĘTNOŚCI DODATKOWE 2.1 Wyciera nos w chusteczkę. 2.2 Dmucha nos w chusteczkę. 2.3 Zakrywa nos kiedy kicha. 2.4 Używa serwetki przy stole. 2.5 Używa grzebienia. 2.6 Czesze się. 2.7 Nakłada krem na twarz. 12

13 3. ZACHOWANIE W CZASIE POSIŁKU. PICIE Z FILIŻANKI LUB SZKLANKI 3.1 Dziecko wcale nie potrafi utrzymać filiżanki. 3.2 Dziecko trzyma filiżankę i pije, jeśli mu pomagasz. 3.3 Dziecko stawia filiżankę na stole, jeśli mu pomogłeś przy piciu i opuszczaniu filiżanki. 3.4 Dziecko stawia filiżankę na stole, jeśli mu pomogłeś przy piciu. 3.5 Dziecko pije z filiżanki, jeśli pomogłeś mu, np.: przy uniesieniu filiżanki do ust i odstawieniu filiżanki na stół. 3.6 Dziecko pije z filiżanki, jeśli pomogłeś mu unieść nieznacznie, a później odstawić filiżankę na stół. 3.7 Dziecko pije z filiżanki zupełnie samodzielnie używając obu rąk. 3.8 Dziecko umie przelać wodę z jednej szklanki do innej rozlewając minimalną ilość. 4. ZACHOWANIE W CZASIE POSIŁKU. JEDZENIE ŁYŻKĄ 4.1 Dziecko nie potrafi wykonać żadnej czynności składającej się na jedzenie łyżką. 4.2 Dziecko potrafi podnieść łyżkę do ust z pomocą dorosłego jeśli on napełni ją pożywieniem. 4.3 Dziecko potrafi podnieść łyżkę do ust, jeśli napełniłeś ją jedzeniem i uniosłeś trochę. 4.4 Dziecko potrafi podnieść łyżkę do ust i umieścić ją z powrotem w pożywieniu, jeśli napełniłeś ja jedzeniem i uniosłeś trochę. 4.5 Dziecko potrafi podnieść łyżkę do ust samodzielnie, jeśli napełniłeś ją, a potem umieścić ją w jedzeniu. 4.6 Dziecko umie jeść samodzielnie, jeśli pomożesz mu nabrać jedzenie. 4.7 Dziecko umie jeść stałe pożywienie np.: pure z kartofli, owsiankę. 4.8 Dziecko umie jeść zupę samodzielnie. 4.9 Dziecko umie nabrać małe ilości pożywienia na łyżkę aby uniknąć rozlewania i rozrzucania pokarmu Dziecko potrafi używać łyżki zupełnie samodzielnie. 13

14 5. ZACHOWANIE W CZASIE POSIŁKU. JEDZENIE WIDELCEM 5.1 Dziecko nie umie zupełnie jeść widelcem. 5.2 Dziecko używa widelca podobnie jak łyżki, tj. czerpie pokarm widelcem. 5.3 Dziecko nakłuwa pożywienie widelcem z twoją pomocą. 5.4 Dziecko może nakłuwać pożywienie widelcem wg twoich instrukcji. 5.5 Dziecko może jeść widelcem zupełnie samodzielnie. 6. ZACHOWANIE W CZASIE POSIŁKU. SMAROWANIE NOŻEM 6.1 Dziecko nie umie wykonać czynności smarowania nożem. 6.2 Dziecko umie posmarować część kromkę chleba z twoją pomocą. 6.3 Dziecko umie posmarować całą kromkę chleba z twoja pomocą. 6.4 Dziecko może posmarować kromkę chleba, jeśli mówisz mu gdzie ma posmarować. 6.5 Dziecko potrafi posmarować cały kawałek chleba wg twoich instrukcji, jeśli nałożyłeś mu dżem na chleb. 6.6 Dziecko umie nałożyć dżem na chleb z twoja pomocą i umie rozsmarować dżem samodzielnie. 6.7 Dziecko potrafi położyć dżem na chleb i rozsmarować go zupełnie samodzielnie. 14

15 7. ZACHOWANIE W CZASIE POSIŁKU. KROJENIE 7.1 Dziecko nie umie wykonać czynności krojenia nożem. 7.2 Dziecko potrafi dokonać krojenie mięsa (które ty zacząłeś), jeśli pomagasz mu trzymać mięso widelcem. 7.3 Dziecko umie całkowicie przekroić mięso z twoją pomocą, o ile pomagasz mu mocno trzymać mięso. 7.4 Dziecko może samodzielnie dokończyć krojenie mięsa o ile pomagasz mu trzymać mięso widelcem. 7.5 Dziecko potrafi samodzielnie przekroić mięso, o ile pomagasz mu mocno trzymać mięso widelcem. 7.6 Jeśli umieścisz widelec w mięsie, dziecko potrafi trzymać go mocno i samodzielnie podczas krojenia. 7.7 Dziecko potrafi umieścić widelec w mięsie i kroić je samodzielnie. 8. PIELĘGNACJA I HIGIENA OSOBISTA. WYCIERANIE RĄK 8.1 Dziecko nie umie wykonać żadnej z czynności składającej się na wycieranie rąk 8.2 Dziecko potrafi wycierać spód dłoni, jeśli trzymasz mu ręcznik. 8.3 Dziecko umie wytrzeć wierzch dłoni jeśli trzymasz mu ręcznik. 8.4 Dziecko może trzymać ręcznik i wycierać spód dłoni. 8.5 Dziecko trzyma ręcznik samodzielnie i wyciera wierzch dłoni. 8.6 Dziecko umie wycierać wierzch i spód dłoni samodzielnie. 15

16 9. PIELĘGNACJA I HIGIENA OSOBISTA. MYCIE RĄK 9.1 Dziecko nie umie wykonać żadnej z czynności składającej się na mycie rąk 9.2 Dziecko umieszcza ręce pod wodą, jeśli odkręcisz mu kran. 9.3 Dziecko umie spłukiwać mydło z rąk. 9.4 Dziecko może namydlić ręce z twoja pomocą. 9.5 Dziecko potrafi namydlić ręce samodzielnie. 9.6 Dziecko potrafi odkręcić kran / wodę. 9.7 Dziecko potrafi zakręcić kran / wodę. 9.8 Dziecko potrafi myć ręce samodzielnie. 10.PIELĘGNACJA I HIGIENA OSOBISTA. MYCIE TWARZY 10.1 Dziecko nie wykonuje żadnej z czynności mycia twarzy Jeśli prowadzisz ręce dziecka, potrafi ono umyć wszystkie części twarzy Dziecko umie umyć twarz, jeśli powiesz lub wskażesz gdzie ma myć Dziecko potrafi samo myć wszystkie części twarzy. 11. PIELĘGNACJA I HIGIENA OSOBISTA. SZCZOTKOWANIE WŁOSÓW Dziecko nie potrafi wykonać żadnej czynności szczotkowania włosów Dziecko potrafi szczotkować włosy, gdy prowadzisz jego ręce swoimi rękami Dziecko umie szczotkować włosy częściowo, gdy mówisz mu gdzie szczotkować np.: z boku, z tyłu, itp. 16

17 12.PIELĘGNACJA I HIGIENA OSOBISTA. CZYSZCZENIE ZĘBÓW 12.1 Dziecko nie potrafi wykonać żadnej czynności związanej z czyszczeniem zębów Dziecko potrafi czyścić zęby, gdy prowadzisz jego ręce swoimi rękami Dziecko umie szczotkować przednie zęby samodzielnie Dziecko potrafi płukać usta 12.5 Dziecko potrafi szczotkować zęby, jeśli nałożysz mu pastę do zębów na szczotkę Dziecko potrafi nakładać pastę na szczotkę i szczotkować zęby całkowicie samodzielnie. 13.UBIERANIE SIĘ. ZDEJMOWANIE SPODNI (bez rozpinania) Dziecko nie umie zdjąć spodni Jeśli zdejmiesz spodnie dziecku z jednej nogi, to potrafi ono ściągnąć spodnie z drugiej nogi Dziecko umie ściągnąć obie nogawki z kostki u nogi (podczas siedzenia) Dziecko może ściągnąć spodnie spod kolan (podczas siedzenia) Dziecko może ściągnąć spodnie przez kolana, następnie siada i zdejmuje je całkowicie Dziecko umie ściągnąć spodnie od połowy uda, a potem zdejmuje je całkowicie Dziecko umie ściągnąć spodnie z bioder, a potem zdejmuje je całkowicie Dziecko umie zdjąć spodnie zupełnie samodzielnie. 17

18 14.UBIERANIE SIĘ. NAKŁADANIE SPODNI Dziecko nie umie nałożyć spodni Jeśli wciągniesz spodnie na biodra, to potrafi ono podciągnąć je do talii Jeśli wciągniesz spodnie do połowy ud, dziecko potrafi podciągnąć je do talii Jeśli wciągniesz spodnie do kolan, dziecko umie stanąć i podciągnąć je do talii Jeśli wciągniesz spodnie na obie stopy, dziecko potrafi stanąć i podciągnąć je do talii Jeśli wciągniesz spodnie na jedną stopę, dziecko potrafi włożyć je na drugą stopę i podciągnąć do talii Dziecko potrafi nałożyć spodnie na obie stopy i podciągnąć je do talii. 15.UBIERANIE SIĘ. NAKŁADANIE SWETERKA Dziecko nie umie nałożyć sweterka Jeśli umieścisz sweterek na głowie dziecka, potrafi ono wciągnąć go przez głowę Jeśli dziecko wciąga sweterek przez głowę, a ty włożysz mu ręce do swetra, to potrafi ono naciągnąć go do talii Dziecko umie wciągnąć sweter przez głowę i włożyć jedną rękę Dziecko potrafi wciągnąć sweter przez głowę i włożyć obie ręce do niego Dziecko potrafi włożyć sweter zupełnie samodzielnie. 18

19 16.UBIERANIE SIĘ. ZAKŁADANIE SKARPET Dziecko nie umie nałożyć skarpet Dziecko potrafi podciągnąć skarpety od kostek Dziecko potrafi podciągnąć skarpety od pięty Dziecko potrafi wciągnąć skarpety od placów u nóg Dziecko potrafi włożyć skarpetę na place u nóg i wsunąć ją dalej, o ile trzymasz dobrze ułożoną piętę skarpety Dziecko potrafi włożyć skarpety całkiem samodzielnie. 17.UBIERANIE SIĘ. NAKŁADANIE BLUZKI zapinanej z przodu, koszuli lub płaszcza (bez zapinania) Dziecko nie umie włożyć bluzki zapinanej z przodu Jeśli włożysz obie ręce dziecka w rękawy, to potrafi ono chwycić obie strony przodu koszuli i dociągnąć je razem Jeśli włożysz jedną rękę dziecka w rękaw, to potrafi ono włożyć drugą rękę w środek drugiego rękawa, o ile go trzymasz Jeśli trzymasz dziecku koszulę, potrafi ono włożyć obie ręce w rękawy Dziecko potrafi wziąć koszulę, jeśli jest rozłożona przed nim i włożyć rękę do jednego rękawa, a ty pomagasz mu przy drugim rękawie Dziecko potrafi wziąć koszulę, jeśli jest przed nim rozłożona i włożyć ręce w oba rękawy Dziecko potrafi włożyć koszulę całkowicie samodzielnie, o ile jest przed nim rozłożona. 19

20 18.UBIERANIE SIĘ. WKŁADANIE BUTÓW Dziecko nie umie włożyć butów Jeśli włożysz but na piętę dziecka, to potrafi ono wepchnąć stopę do buta Jeśli włożysz but na place u nóg dziecka, to potrafi ono wciągnąć but na swoją stopę Jeśli umieścisz but w dłoni dziecka, to potrafi ono wepchnąć stopę do buta Dziecko potrafi włożyć but całkowicie samodzielnie Dziecko potrafi włożyć buty na właściwe stopy. 19.UBIERANIE SIĘ. ZAWIĄZYWANIE BUTÓW Dziecko nie umie zawiązać butów Dziecko potrafi zacisnąć but przy pomocy obu sznurowadeł Dziecko potrafi przełożyć jedno sznurowadło przez drugie i zacisnąć je Dziecko potrafi zrobić pierwszą pętlę kokardy Dziecko potrafi zrobić drugą pętlę kokardy Dziecko potrafi wiązać buty na kokardę całkowicie samodzielnie. 20

Temat: Wykorzystanie piktogramów jako narzędzia alternatywnej komunikacji.

Temat: Wykorzystanie piktogramów jako narzędzia alternatywnej komunikacji. Scenariusz zajęć z dziećmi z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim. Rodzaj zaburzenia: Zaburzona komunikacja Temat: Wykorzystanie piktogramów jako narzędzia alternatywnej komunikacji. Cel główny:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY ŚWIETLICY SZKOLNEJ RACJONALNE ODŻYWIANIE I ZDROWY STYL ŻYCIA

PROGRAM WYCHOWAWCZY ŚWIETLICY SZKOLNEJ RACJONALNE ODŻYWIANIE I ZDROWY STYL ŻYCIA PROGRAM WYCHOWAWCZY ŚWIETLICY SZKOLNEJ ZESPOŁU SZKÓŁ SPECJALNYCH W OPOLU RACJONALNE ODŻYWIANIE I ZDROWY STYL ŻYCIA Opracowanie: mgr Małgorzata Bolicka kierownik świetlicy szkolnej OPOLE 2011 r. WSTĘP Życie

Bardziej szczegółowo

IPET Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego

IPET Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego IPET Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych Jolanta Rafał-Łuniewska Dziecko z niepełnosprawnością

Bardziej szczegółowo

1. PRAKTYCZNE UMIEJĘTNOŚCI W CZYNNOŚCIACH CODZIENNYCH

1. PRAKTYCZNE UMIEJĘTNOŚCI W CZYNNOŚCIACH CODZIENNYCH 1. PRAKTYCZNE UMIEJĘTNOŚCI W CZYNNOŚCIACH CODZIENNYCH 1. Wprowadzenie W tym module, zdobędziesz wiedzę i niezbędne umiejętności w celu pomocy i wsparcia osób niepełnosprawnych w codziennych czynnościach,

Bardziej szczegółowo

PRZEDSZKOLE MIEJSKIE NR 3 W OLSZTYNIE RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. Obszar ewaluacji:

PRZEDSZKOLE MIEJSKIE NR 3 W OLSZTYNIE RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. Obszar ewaluacji: PRZEDSZKOLE MIEJSKIE NR 3 W OLSZTYNIE RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ Obszar ewaluacji: Efekty pracy dydaktyczno-wychowawczej w grupie różnowiekowej, realizującej innowację pedagogiczną By dziecko mogło

Bardziej szczegółowo

KODEKS PRZEDSZKOLAKA

KODEKS PRZEDSZKOLAKA KODEKS PRZEDSZKOLAKA 1. ZACHOWANIA W SALI a. PODCZAS ZABAW SWOBODNYCH I ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH b. PODCZAS SPOŻYWANIA POSIŁKÓW 2. ZACHOWANIA W ŁAZIENCE 3. ZACHOWANIA W SZATNI 4. ZACHOWANIA PODCZAS POBYTU NA

Bardziej szczegółowo

SYSTEM WZMOCNIEŃ POZYTYWNYCH PROMUJĄCYCH DOBRE ZACHOWANIA UCZNIÓW

SYSTEM WZMOCNIEŃ POZYTYWNYCH PROMUJĄCYCH DOBRE ZACHOWANIA UCZNIÓW SYSTEM WZMOCNIEŃ POZYTYWNYCH PROMUJĄCYCH DOBRE ZACHOWANIA UCZNIÓW SPECJALNY OŚRODEK SZKOLNO-WYCHOWAWCZY W TARNOWIE WSTĘP Przedstawiony program powstał z myślą o osobach z niepełnosprawnością intelektualną

Bardziej szczegółowo

MAMO! TATO! CHCEMY BYĆ SAMODZIELNI!

MAMO! TATO! CHCEMY BYĆ SAMODZIELNI! MAMO! TATO! CHCEMY BYĆ SAMODZIELNI! PRZYGOTOWAŁY: KATARZYNA MICHALUK, KATARZYNA SZMULIK Międzyrzec Podlaski 2012 Szanowni Rodzice! Idea napisania broszury zrodziła się z potrzeby zebrania w jednym miejscu

Bardziej szczegółowo

Raport z ewaluacji wewnętrznej za rok 2014/2015

Raport z ewaluacji wewnętrznej za rok 2014/2015 Szkoła Podstawowa im. red. Jana Ciszewskiego w Waleńczowie ul. Szkolna 19-11 Waleńczów tel. 3 318 71 8 e-mail spwalenczow@vp.pl Raport z ewaluacji wewnętrznej za rok 1/1 Przedmiot ewaluacji: Uczniowie

Bardziej szczegółowo

PLAN NADZORU PEDAGOGICZNEGO DYREKTORA PRZEDSZKOLA NR 283 W WARSZAWIE W ROKU SZKOLNYM 2014/2015

PLAN NADZORU PEDAGOGICZNEGO DYREKTORA PRZEDSZKOLA NR 283 W WARSZAWIE W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 PRZEDSZKOLE NR 283 W WARSZAWIE Warszawa, dn.15 września 2014 r. PLAN NADZORU PEDAGOGICZNEGO DYREKTORA PRZEDSZKOLA NR 283 W WARSZAWIE W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ INTERNACKICH - CAŁODZIENNY

SCENARIUSZ ZAJĘĆ INTERNACKICH - CAŁODZIENNY SCENARIUSZ ZAJĘĆ INTERNACKICH - CAŁODZIENNY DATA: 27.05.2008r. GRUPA: I LICZBA WYCHOWANKÓW: 9 CZAS ZAJĘĆ: 7:00 8:00, 14:25 22:00 PROWADZĄCA: Jolanta Cichomska ŚCIEŻKA EDUKACYJNA: Prozdrowotna HASŁO DNIA:

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja dziecka objętego WWRD w Zespole Szkół Nr 12 w Białymstoku

Dokumentacja dziecka objętego WWRD w Zespole Szkół Nr 12 w Białymstoku Dokumentacja dziecka objętego WWRD w Zespole Szkół Nr 12 w Białymstoku 1. dokumentacja dotycząca dziecka: - opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju wydana przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną

Bardziej szczegółowo

PLAN WSPÓŁPRACY Z RODZICAMI

PLAN WSPÓŁPRACY Z RODZICAMI PRZEDSZKOLE MIEJSKIE IM. JANA PAWŁA II W STRONIU ŚL. PLAN WSPÓŁPRACY Z RODZICAMI NA LATA; 2012/2013 2013/2014 Zatwierdzony Uchwałą Rady Pedagogicznej z dnia 31. 08. 2012r. 2014/2015 PODSTAWA PRAWNA 1.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA SPECJALNEGO WE WŁODAWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA SPECJALNEGO WE WŁODAWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA SPECJALNEGO WE WŁODAWIE Pomóżmy dzieciom, by każdy z nich stał się tym, kim stać się może Janusz Korczak Opracował zespół w składzie: Katarzyna Skoczelas Zatwierdzono do

Bardziej szczegółowo

RAPORT PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO NR 3 IM. MARII KOWNACKIEJ W BIAŁEJ PODLASKIEJ. Wstęp

RAPORT PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO NR 3 IM. MARII KOWNACKIEJ W BIAŁEJ PODLASKIEJ. Wstęp RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO NR 3 IM. MARII KOWNACKIEJ W BIAŁEJ PODLASKIEJ Wstęp Prezentowany raport jest rezultatem ewaluacji wewnętrznej przeprowadzonej w przedszkolu przez

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU Każde dziecko ma prawo do pełnego dostępu do edukacji bez względu na to, jaki prezentuje potencjał rozwojowy. Przedszkole daje szansę rozwoju dzieciom uczy tolerancji,

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH Wszystkiego, co naprawdę trzeba wiedzieć, nauczyłem się w przedszkolu- o tym jak żyć co robić, jak postępować, współżyć z innymi patrzeć, odczuwać,

Bardziej szczegółowo

Zasady zachowań obowiązujące w przedszkolu

Zasady zachowań obowiązujące w przedszkolu Zasady zachowań obowiązujące w przedszkolu W przedszkolu obowiązuje Kodeks przedszkolaka, w którym zawarte są, jednakowe dla wszystkich dzieci uczęszczających do przedszkola, normy dotyczące: zachowania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY DLA PRZEDSZKOLA W NOWEJ WSI LĘBORSKIEJ oraz FILII w LUBOWIDZU Opracowany: przez Monikę Zarzycką

PROGRAM PROFILAKTYCZNY DLA PRZEDSZKOLA W NOWEJ WSI LĘBORSKIEJ oraz FILII w LUBOWIDZU Opracowany: przez Monikę Zarzycką PROGRAM PROFILAKTYCZNY DLA PRZEDSZKOLA W NOWEJ WSI LĘBORSKIEJ oraz FILII w LUBOWIDZU Opracowany: przez Monikę Zarzycką Program został przyjęty do realizacji na lata 2007-2011 I. cel główny : PROMOCJA ZDROWIA

Bardziej szczegółowo

PLAN WYCHOWAWCZY PUNKTU PRZEDSZKOLNEGO NR1 W SZKOLE PODSTAWOWEJ SPECJALNEJ NR 24 IM. MARII GRZEGORZEWSKIEJ W GDYNI ROK SZKOLNY 2015/2016

PLAN WYCHOWAWCZY PUNKTU PRZEDSZKOLNEGO NR1 W SZKOLE PODSTAWOWEJ SPECJALNEJ NR 24 IM. MARII GRZEGORZEWSKIEJ W GDYNI ROK SZKOLNY 2015/2016 PLAN WYCHOWAWCZY PUNKTU PRZEDSZKOLNEGO NR1 W SZKOLE PODSTAWOWEJ SPECJALNEJ NR 24 IM. MARII GRZEGORZEWSKIEJ W GDYNI ROK SZKOLNY 2015/2016 MISJA PUNKTU PRZEDSZKOLNEGO Punkt Przedszkolny jest placówką bezpieczną,

Bardziej szczegółowo

WDN Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli rok szkolny 2015/2016

WDN Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli rok szkolny 2015/2016 WDN Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli rok szkolny 2015/2016 Przyjęty 27 sierpnia na posiedzeniu Rady Pedagogicznej wdrożony do realizacji w roku szkolnym 2015/2016 Poznań 2015 Wewnątrzszkolne Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 1 /z oddziałami integracyjnymi/ w GORLICACH

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 1 /z oddziałami integracyjnymi/ w GORLICACH KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 1 /z oddziałami integracyjnymi/ w GORLICACH Każde dziecko ma prawo do pełnego dostępu do edukacji bez względu na to, jaki prezentuje potencjał rozwojowy. Przedszkole

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu

Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu Każde dziecko ma prawo do pełnego dostępu do edukacji bez względu na to, jaki prezentuje potencjał rozwojowy. Przedszkole daje szansę rozwoju

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE OCENIANIE Z RELIGII W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 W GORZOWIE WLKP.

PRZEDMIOTOWE OCENIANIE Z RELIGII W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 W GORZOWIE WLKP. PRZEDMIOTOWE OCENIANIE Z RELIGII W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 1 W GORZOWIE WLKP. Przedmiotowe ocenianie z religii jest zgodne z Wewnątrzszkolnym Ocenianiem w Szkole Podstawowej nr 1 w Gorzowie Wlkp. Założenia

Bardziej szczegółowo

Plan Nadzoru Pedagogicznego Tęczowego Przedszkola w Dzierzgoniu na rok szkolny 2013/2014

Plan Nadzoru Pedagogicznego Tęczowego Przedszkola w Dzierzgoniu na rok szkolny 2013/2014 Plan Nadzoru Pedagogicznego Tęczowego Przedszkola w Dzierzgoniu na rok szkolny 2013/2014 Plan nadzoru pedagogicznego zawiera tematykę zadań i zakres działań dyrektora przedszkola w roku szkolnym 2013-2014.

Bardziej szczegółowo

Ramowy rozkład dnia w Publicznym Przedszkolu w Kobiernicach

Ramowy rozkład dnia w Publicznym Przedszkolu w Kobiernicach Ramowy rozkład dnia w Publicznym Przedszkolu w Kobiernicach (podstawa programowa realizowana jest w godz. 8:00 13:00) Dzieci młodsze 6:00-8:15 Schodzenie się dzieci 8:15-8:30 Przygotowanie do śniadania

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć ruchowych z gimnastyki korekcyjno-kompensacyjnej

Scenariusz zajęć ruchowych z gimnastyki korekcyjno-kompensacyjnej Scenariusz zajęć ruchowych z gimnastyki korekcyjno-kompensacyjnej Temat: Wyrabianie nawyku prawidłowej postawy ciała i zapobieganie płaskostopiu. Miejsce ćwiczeń: sala przedszkolna w Miejskim Przedszkolu

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW KLAS 0. Akademicka Szkoła Podstawowa w Kielcach, ul. L. Staffa 7

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW KLAS 0. Akademicka Szkoła Podstawowa w Kielcach, ul. L. Staffa 7 WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW KLAS 0 Akademicka Szkoła Podstawowa w Kielcach, ul. L. Staffa 7 ZAŁOŻENIA WEWNĄTRZSZKOLNEGO SYSTEMU OCENIANIA 1. Ocenianie w klasie zero - roczne przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Zasady funkcjonowania klasy integracyjnej w Szkole Podstawowej im. Integracji Europejskiej w Przybynowie

Zasady funkcjonowania klasy integracyjnej w Szkole Podstawowej im. Integracji Europejskiej w Przybynowie Zasady funkcjonowania klasy integracyjnej w Szkole Podstawowej im. Integracji Europejskiej w Przybynowie 1 W szkole utworzona jest klasa integracyjna. Klasa integracyjna są cząstką nowoczesnej, twórczej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRACY OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZEJ ŚWIETLICY SZKOLNEJ GIMNAZJUM IM. JANA KOCHANOWSKIEGO W ŁAZISKACH

PROGRAM PRACY OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZEJ ŚWIETLICY SZKOLNEJ GIMNAZJUM IM. JANA KOCHANOWSKIEGO W ŁAZISKACH PROGRAM PRACY OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZEJ ŚWIETLICY SZKOLNEJ GIMNAZJUM IM. JANA KOCHANOWSKIEGO W ŁAZISKACH Rok szkolny 2013/2014 WPROWADZENIE Świetlica szkolna jest czynna codziennie od godziny 7.00 do 16.00.

Bardziej szczegółowo

Pierwsze dni w Przedszkolu nr 417

Pierwsze dni w Przedszkolu nr 417 Pierwsze dni w Przedszkolu nr 417 c z y l i o t y m c o z r o b i ć, a b y a d a p t a c j a p r z e b i e g ł a b e z b o l e ś n i e NASZE PRZEDSZKOLE 5 grup Praca 6 30 17 30 Przedszkole 417 Własna kuchnia

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ 2014/2015 W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO WYCHOWAWCZYM IM. JANUSZA KORCZAKA W SZYMBARKU

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ 2014/2015 W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO WYCHOWAWCZYM IM. JANUSZA KORCZAKA W SZYMBARKU RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ 2014/2015 W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO WYCHOWAWCZYM IM. JANUSZA KORCZAKA W SZYMBARKU ZAKRES WYMAGANIA: 3. Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie

Bardziej szczegółowo

1 Organizacja procesu adaptacji

1 Organizacja procesu adaptacji ROCZNY PLAN PRACY DYDAKTYCZNO - WYCHOWAWCZEJ SPECJALISTYCZNEGO NIEPUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA EDUKACYJNO - REHABILITACYJNEGO NA ROK SZKOLNY 0/0 LP Zadanie do realizacji Środki i sposoby realizacji Osoby odpowiedzialne

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZDROWY ZĄBEK PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO NR 14 W WAŁBRZYCHU ROK SZKOLNY 2014/2015

PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZDROWY ZĄBEK PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO NR 14 W WAŁBRZYCHU ROK SZKOLNY 2014/2015 PROGRAM PROFILAKTYCZNY ZDROWY ZĄBEK PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO NR 14 W WAŁBRZYCHU ROK SZKOLNY 2014/2015 Założenia programu: Wiek przedszkolny to czas w życiu dziecka, w którym kształtują się przyzwyczajenia

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego nr 1 we Wrocławiu na lata 2015/2018

Szkolny Program Profilaktyki Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego nr 1 we Wrocławiu na lata 2015/2018 Szkolny Program Profilaktyki Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego nr 1 we Wrocławiu na lata 2015/2018 zatwierdzony przez Radę Pedagogiczną w dniu: opiniowany przez Radę Rodziców w dniu: przedstawiony

Bardziej szczegółowo

G I M N A Z J U M I M. A R M I I K R A J O W E J RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ W PIASKU 2013/2014. Piasek, czerwiec 2014 r.

G I M N A Z J U M I M. A R M I I K R A J O W E J RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ W PIASKU 2013/2014. Piasek, czerwiec 2014 r. G I M N A Z J U M I M. A R M I I K R A J O W E J W PIASKU RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ 2013/2014 Piasek, czerwiec 2014 r. Przedmiot ewaluacji: Uczniowie nabywają wiadomości określone w podstawie programowej.

Bardziej szczegółowo

PLAN NADZORU PEDAGOGICZNEGO

PLAN NADZORU PEDAGOGICZNEGO PLAN NADZORU PEDAGOGICZNEGO na rok szkolny 2015-2016 PRZEDSZKOLE SIÓSTR NAZARETANEK IM.DZ.JEZUS W OSTRZESZOWIE Plan nadzoru pedagogicznego zawiera tematykę zadań i zakres działań dyrektora przedszkola

Bardziej szczegółowo

W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM NR 10 W BIAŁEJ PODLASKIEJ W ROKU SZKOLNYM 2011/ Sprawowany jest wewnętrzny nadzór pedagogiczny

W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM NR 10 W BIAŁEJ PODLASKIEJ W ROKU SZKOLNYM 2011/ Sprawowany jest wewnętrzny nadzór pedagogiczny RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ PRZEPROWADZONEJ W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM NR 10 W BIAŁEJ PODLASKIEJ W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 Ewaluację przeprowadził zespół powołany przez dyrektora przedszkola w składzie:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY PRZEDSZKOLE LOGICUS W ROKIETNICY

PROGRAM PROFILAKTYCZNY PRZEDSZKOLE LOGICUS W ROKIETNICY PROGRAM PROFILAKTYCZNY PRZEDSZKOLE LOGICUS W ROKIETNICY 1 PODSTAWA PRAWNA: Art. 54 ust. 2 pkt. 1 lit.b. ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. ( Dz. U. z 2004 Nr 256, poz. 2572) ZAŁOŻENIA

Bardziej szczegółowo

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D

S Y L A B U S. Druk DNiSS nr 11D S Y L A B U S Druk DNiSS nr 11D NAZWA PRZEDMIOTU: Teoretyczne i metodyczne podstawy pedagogiki wczesnoszkolnej Kod przedmiotu: Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Wydział: Wydział Humanistyczno - Społeczny

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVIII/143/2013 RADY GMINY PAPOWO BISKUPIE. z dnia 5 czerwca 2013 r.

UCHWAŁA NR XXVIII/143/2013 RADY GMINY PAPOWO BISKUPIE. z dnia 5 czerwca 2013 r. UCHWAŁA NR XXVIII/143/2013 RADY GMINY PAPOWO BISKUPIE z dnia 5 czerwca 2013 r. w sprawie utworzenia Punktów Przedszkolnych na terenie Gminy Papowo Biskupie w miejscowościach Zegartowice i Dubielno Na podstawie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM EDUKACJI PROZDROWOTNEJ "MOJE ZDROWIE JEST MOIM SKARBEM"

PROGRAM EDUKACJI PROZDROWOTNEJ MOJE ZDROWIE JEST MOIM SKARBEM Literka.pl PROGRAM EDUKACJI PROZDROWOTNEJ "MOJE ZDROWIE JEST MOIM SKARBEM" Data dodania: 2010-02-21 16:05:48 Autor: Elżbieta Rólska Program adresowany jest do uczniów Zespołu Placówek Specjalnych z niepełnosprawnością

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z zajęć komputerowych w Szkole Podstawowej nr 6 w Szczytnie (klasy czwarte, piąte i szóste)

Przedmiotowy System Oceniania z zajęć komputerowych w Szkole Podstawowej nr 6 w Szczytnie (klasy czwarte, piąte i szóste) Przedmiotowy System Oceniania z zajęć komputerowych w Szkole Podstawowej nr 6 w Szczytnie (klasy czwarte, piąte i szóste) Przedmiotowy system oceniania został skonstruowany w oparciu o następujące dokumenty:

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: mgr Krystyna Wołosz mgr Anna Gawryluk

Opracowanie: mgr Krystyna Wołosz mgr Anna Gawryluk Ogólne zasady pisania programów nauczania w aspekcie pracy z uczniami z niepełnosprawnościami sprzężonymi (autyzm i niepełnosprawność umysłowa w stopniu umiarkowanym i znacznym) Opracowanie: mgr Krystyna

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny Przedszkola Nr 186 w Warszawie

Program profilaktyczny Przedszkola Nr 186 w Warszawie Program profilaktyczny Przedszkola Nr 186 w Warszawie Program profilaktyczny został opracowany na podstawie: 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej 2. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka 3. Konwencja

Bardziej szczegółowo

PROMOCJA ZDROWIA W ŚWIETLICY SZKOLNEJ

PROMOCJA ZDROWIA W ŚWIETLICY SZKOLNEJ PROGRAM: PROMOCJA ZDROWIA W ŚWIETLICY SZKOLNEJ 1. Informacja o programie. Program powstał z myślą o uatrakcyjnieniu zajęć świetlicowych. Jest on propozycją podjęcia systematycznych działań w celu promowania

Bardziej szczegółowo

Regulamin funkcjonowania oddziału przedszkolnego. Załącznik nr 1. Statut Zespołu Szkół w Krzynowłodze Wielkiej

Regulamin funkcjonowania oddziału przedszkolnego. Załącznik nr 1. Statut Zespołu Szkół w Krzynowłodze Wielkiej Regulamin funkcjonowania oddziału przedszkolnego Załącznik nr 1 Statut Zespołu Szkół w Krzynowłodze Wielkiej ORGANIZACJA I ZASADY DZIAŁALNOŚCI ODDZIAŁU PRZEDSZKOLNEGO W ZESPOLE SZKÓŁ W KRZYNOWŁODZE WIELKIEJ

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH. dla klas IV-VI. 2. Systematyczne dokumentowanie postępów uczenia się. 3. Motywowanie do rozwoju;

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH. dla klas IV-VI. 2. Systematyczne dokumentowanie postępów uczenia się. 3. Motywowanie do rozwoju; PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH 1. Cele oceniania: dla klas IV-VI 1. Bieżące, okresowe, roczne rozpoznanie i określenie poziomu opanowania kompetencji przewidzianych programem nauczania;

Bardziej szczegółowo

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka i wychowanie przedszkolne

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka i wychowanie przedszkolne Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej Kierunek: PEDAGOGIKA SPECJALNA Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka i wychowanie przedszkolne Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka - wczesne, kompleksowe

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS)

OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) OPIS PRZEDMIOTU / MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) 1. Nazwa przedmiotu / modułu w języku polski Podstawy terapii pedagogicznej 2. Nazwa przedmiotu / modułu w języku angielskim 3. Jednostka prowadząca przedmiot

Bardziej szczegółowo

Podstawowym celem oddziaływań rewalidacyjnych jest rozwój i aktywizowanie

Podstawowym celem oddziaływań rewalidacyjnych jest rozwój i aktywizowanie Rewalidacja - to termin pochodzenia łacińskiego (re znów, validus mocny, silny) oznacza oddziaływanie zmierzające do przywrócenia pełni sił osobom osłabionym poważną chorobą lub urazem. Pojęcia rewalidacja

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY BEZPIECZNY I ZDROWY PRZEDSZKOLAK

PROGRAM PROFILAKTYCZNY BEZPIECZNY I ZDROWY PRZEDSZKOLAK PUBLICZNE PRZEDSZKOLE W GOSZCZANOWIE PROGRAM PROFILAKTYCZNY BEZPIECZNY I ZDROWY PRZEDSZKOLAK Przyjęty Uchwałą Rady Rodziców Nr 1/2011 z dnia 12.09.2011r. CELE: 1.Tworzenie warunków sprzyjających bezpieczeństwu

Bardziej szczegółowo

-Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 256 poz. 2572z późn.zm.)

-Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 256 poz. 2572z późn.zm.) PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA NR 1 BAJKOWY ŚWIAT PODSTAWA PRAWNA: -Konstytucja Rzeczpospolitej Polski -Powszechna Deklaracja Praw Człowieka -Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (tekst

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA REWALIDACYJNE I REWALIDACYJNO WYCHOWAWCZE W PRZEPISACH PRAWA. Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku Anna Florczak

ZAJĘCIA REWALIDACYJNE I REWALIDACYJNO WYCHOWAWCZE W PRZEPISACH PRAWA. Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku Anna Florczak ZAJĘCIA REWALIDACYJNE I REWALIDACYJNO WYCHOWAWCZE W PRZEPISACH PRAWA Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku Anna Florczak Podstawa prawna Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8

WEWNĄTRZSZKOLNY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA KLAS I-III SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 W ZIELONEJ GÓRZE ZAŁOŻENIA OGÓLNE: 1. Ocenianiu podlegają: a) Osiągnięcia edukacyjne. b) Zachowanie ucznia. KLASYFIKACJA: 1. Rok szkolny

Bardziej szczegółowo

Raport z ewaluacji przeprowadzonej w Przedszkolu nr 283 w Warszawie w roku szkolnym 2013/2014

Raport z ewaluacji przeprowadzonej w Przedszkolu nr 283 w Warszawie w roku szkolnym 2013/2014 Raport z ewaluacji przeprowadzonej w Przedszkolu nr 283 w Warszawie w roku szkolnym 2013/2014 Cel ewaluacji: 1. Zebranie informacji, czy procesy wspomagania i rozwoju dzieci w przedszkolu mają charakter

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ

SZKOLNY PROGRAM EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ SZKOLNY PROGRAM EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Kowalach Oleckich opracował zespół w składzie: Jadwiga Lizanowicz Mirosław Mularczyk Teresa Truchan Urszula Kołodzińska Kluczem

Bardziej szczegółowo

SYSTEM MOTYWACYJNY W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM W PIOTRKOWIE KUJAWSKIM.

SYSTEM MOTYWACYJNY W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM W PIOTRKOWIE KUJAWSKIM. SYSTEM MOTYWACYJNY W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM W PIOTRKOWIE KUJAWSKIM. Spis treści: 1. Co to jest motywacja? 2. Cele motywacji. 3. Zasady budowania systemu motywacji. 4. Warunki dokonania wyboru potencjalnych

Bardziej szczegółowo

Standardy. Mariola Kiełboń- St. wizytator Kuratorium Oświaty w Rzeszowie

Standardy. Mariola Kiełboń- St. wizytator Kuratorium Oświaty w Rzeszowie Standardy Mariola Kiełboń- St. wizytator Kuratorium Oświaty w Rzeszowie 1 września 2009 r. rozpoczął się proces wdrażania w przedszkolach i szkołach nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego. Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Plan nadzoru pedagogicznego Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Lipinach w roku szkolnym 2014/2015

Plan nadzoru pedagogicznego Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Lipinach w roku szkolnym 2014/2015 Plan nadzoru pedagogicznego Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Lipinach w roku szkolnym 2014/2015 Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 października 2009 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Metoda modyfikacji zachowania:

Metoda modyfikacji zachowania: Iwona Polak Metoda modyfikacji zachowania: - składa się z wielu sposobów pozwalających zmieniać zachowanie dziecka - teoria ta opiera się na idei, że to, co robimy, jest kształtowane przez to, co się dzieje

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI KSZTAŁCENIA

SZKOLNY PROGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI KSZTAŁCENIA SZKOLNY PROGRAM POPRAWY EFEKTYWNOŚCI KSZTAŁCENIA W ZSZ NR 1 IM. WŁADYSŁAWA KORŻYKA W RYKACH W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Wstęp Po dokonaniu analizy wyników egzaminu maturalnego z polskiego,matematyki,języka

Bardziej szczegółowo

Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak

Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak Instytut Pedagogiki Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Uczelnie dla szkół Główne myśli Etap edukacji wczesnoszkolnej

Bardziej szczegółowo

ZADANIA NAUCZYCIELI PRZEDMIOTÓW

ZADANIA NAUCZYCIELI PRZEDMIOTÓW ZADANIA NAUCZYCIELI PRZEDMIOTÓW 1. Prowadzą obserwację w celu zdiagnozowania trudności lub uzdolnień uczniów. 2. Udzielają pomocy psychologiczno-pedagogicznej w trakcie bieżącej pracy z uczniem. 3. Zgłaszają

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI W SZKOLE PODSTAWOWEJ W RUśU W KLASACH IV-VI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI W SZKOLE PODSTAWOWEJ W RUśU W KLASACH IV-VI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI W SZKOLE PODSTAWOWEJ W RUśU W KLASACH IV-VI 1. Cele oceniania: 1. BieŜące, okresowe, roczne rozpoznanie i określenie poziomu opanowania kompetencji przewidzianych

Bardziej szczegółowo

Danuta Sterna: Strategie dobrego nauczania

Danuta Sterna: Strategie dobrego nauczania : Strategie dobrego nauczania Strategie dobrego nauczania Strategie oceniania kształtującego I. Określanie i wyjaśnianie uczniom celów uczenia się i kryteriów sukcesu. II. Organizowanie w klasie dyskusji,

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ OBSERWACJI ZAJĘĆ cz. I

ARKUSZ OBSERWACJI ZAJĘĆ cz. I 1. Informacje ogólne: ARKUSZ OBSERWACJI ZAJĘĆ cz. I Imie i nazwisko nauczyciela Data. Przedmiot/rodzaj zajęć. Problematyka 2. Rozmowa wstępna: Temat obserwowanych zajęć Ogólna charakterystyka klasy/grupy

Bardziej szczegółowo

TRUDNA SZTUKA EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ I ZEWNĘTRZNEJ. Przedszkole nr 1 w Suwałkach

TRUDNA SZTUKA EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ I ZEWNĘTRZNEJ. Przedszkole nr 1 w Suwałkach TRUDNA SZTUKA EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ I ZEWNĘTRZNEJ Przedszkole nr 1 w Suwałkach EWALUACJA TO: Oszacowanie, ocena, określenie wartości. Proces gromadzenia, analizy i wartościowania informacji. Praktyczne

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE WYNIKÓW BADAŃ PRZEPROWADZONYCH WSRÓD RODZICÓW

OPRACOWANIE WYNIKÓW BADAŃ PRZEPROWADZONYCH WSRÓD RODZICÓW OPRACOWANIE WYNIKÓW BADAŃ PRZEPROWADZONYCH WSRÓD RODZICÓW Kwestionariusz ankiety został przygotowany przez zespół nauczycieli do spraw ewaluacji. Celem badań było zebranie informacji na temat wspomagania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO NR 1 CALINECZKA w Policach

PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO NR 1 CALINECZKA w Policach PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO NR 1 CALINECZKA w Policach Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U> nr 256, poz. 2572 z późn. zm) 2. Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Program logopedyczny przedszkola Przyjaciół Książki dla dzieci 4,5 i 6 letnich Mówimy ładnie

Program logopedyczny przedszkola Przyjaciół Książki dla dzieci 4,5 i 6 letnich Mówimy ładnie Program logopedyczny przedszkola Przyjaciół Książki dla dzieci 4,5 i 6 letnich Mówimy ładnie Opracowała: mgr Agnieszka Sokółka Wstęp Umiejętność poprawnego mówienia jest w naszych czasach szczególnie ważna.

Bardziej szczegółowo

Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Nowe przepisy prawa kładą duży nacisk na wzmocnienie współpracy przedszkola, szkoły i rodziców oraz zapewniają rodzicom możliwość większego wpływu na edukację

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ PRZEPROWADZONEJ W ZESPOLE SZKOLNO PRZEDSZKOLNYM W NOWEJ WSI EŁCKIEJ W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ PRZEPROWADZONEJ W ZESPOLE SZKOLNO PRZEDSZKOLNYM W NOWEJ WSI EŁCKIEJ W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ PRZEPROWADZONEJ W ZESPOLE SZKOLNO PRZEDSZKOLNYM W NOWEJ WSI EŁCKIEJ W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 Obszar: 1. EFEKTY DZIAŁALNOŚCI DYDAKTYCZNEJ, WYCHOWAWCZEJ I OPIEKUŃCZEJ ORAZ

Bardziej szczegółowo

Program autorski zajęć pozalekcyjnych z piłki koszykowej

Program autorski zajęć pozalekcyjnych z piłki koszykowej Program autorski zajęć pozalekcyjnych z piłki koszykowej I. Autor programu mgr Anna Sobczak II. Zadania programu Program przeznaczony jest dla uczniów klas IV VI mających predyspozycje do uprawiania tej

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ SZKOŁA PODSTAWOWA OSIECZNA

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ SZKOŁA PODSTAWOWA OSIECZNA PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ SZKOŁA PODSTAWOWA OSIECZNA Osieczna 2015/2016 1 Postanowienia ogólne Mówiąc o ocenianiu w klasach I-III mamy na myśli proces gromadzenia informacji

Bardziej szczegółowo

Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka

Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W GŁOJSCACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016 W RAMACH POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Przedszkola z Oddziałami dla Dzieci z Autyzmem,,Pinokio

Koncepcja pracy. Przedszkola z Oddziałami dla Dzieci z Autyzmem,,Pinokio Koncepcja pracy Przedszkola z Oddziałami dla Dzieci z Autyzmem,,Pinokio KONIN, CZERWIEC 2014 I.Podstawa prawna: 1) Rozporządzenia MEN z dnia 7 października 2009r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz.

Bardziej szczegółowo

Raport ewaluacyjny. 1. Wstęp

Raport ewaluacyjny. 1. Wstęp Raport ewaluacyjny Wymagania wobec przedszkoli. Wymaganie 3. Dzieci nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej. Cel ewaluacji: Określenie zakresu wykorzystania zalecanych warunków

Bardziej szczegółowo

RAPORT ZE WSTĘPNEJ EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 I. CELE I ZAKRES EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ: Przedmiot ewaluacji:

RAPORT ZE WSTĘPNEJ EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 I. CELE I ZAKRES EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ: Przedmiot ewaluacji: RAPORT ZE WSTĘPNEJ EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 I. CELE I ZAKRES EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ: Przedmiot ewaluacji: WYMAGANIE 3. PRZEDMIOT EWALUACJI: Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności

Bardziej szczegółowo

PLAN ADAPTACYJNY DZIECKA 3-4- LETNIEGO

PLAN ADAPTACYJNY DZIECKA 3-4- LETNIEGO PLAN ADAPTACYJNY DZIECKA 3-4- LETNIEGO Założenia: Wspomaganie dziecka w procesie przystosowania do życia w warunkach przedszkolnych, poprzez umożliwienie mu poznania nowego otoczenia w poczuciu bezpieczeństwa,

Bardziej szczegółowo

MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna

MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna 1. Osoby wdrażające innowacje: mgr Justyna Witas, mgr Adriana Jachnicka, mgr Marta Jafernik 2. Termin wprowadzenia i czas trwania innowacji: Innowacja

Bardziej szczegółowo

Program Samodzielny Uczeń skierowany do uczniów klas I- III SP

Program Samodzielny Uczeń skierowany do uczniów klas I- III SP Program Samodzielny Uczeń skierowany do uczniów klas I- III SP Zespołu Szkół Samorządowych w Łagiewnikach Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II i Gimnazjum im. Piastów Śląskich w Łagiewnikach WSTĘP Samodzielność

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 37 IM. GEN. MARIUSZA ZARUSKIEGO W BIELSKU BIAŁEJ w roku szkolnym 2016/2017

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 37 IM. GEN. MARIUSZA ZARUSKIEGO W BIELSKU BIAŁEJ w roku szkolnym 2016/2017 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 37 IM. GEN. MARIUSZA ZARUSKIEGO W BIELSKU BIAŁEJ w roku szkolnym 2016/2017 WIZJA SZKOŁY Działamy po to, aby: nasi wychowankowie umieli poszukiwać wiedzy w zmieniającym

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXIII/140/2008 Rady Miejskiej w Rudniku nad Sanem z dnia 18 listopada 2008 r. w sprawie utworzenia Punktu Przedszkolnego w Kopkach.

Uchwała Nr XXIII/140/2008 Rady Miejskiej w Rudniku nad Sanem z dnia 18 listopada 2008 r. w sprawie utworzenia Punktu Przedszkolnego w Kopkach. Uchwała Nr XXIII/140/2008 Rady Miejskiej w Rudniku nad Sanem z dnia 18 listopada 2008 r. w sprawie utworzenia Punktu Przedszkolnego w Kopkach. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Gdańsku

Kuratorium Oświaty w Gdańsku Kuratorium Oświaty w Gdańsku Konferencja dla dyrektorów szkół i placówek wrzesień 2015 Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2015/16 1.Wzmocnienie bezpieczeństwa dzieci

Bardziej szczegółowo

Plan nadzoru pedagogicznego Gminne Przedszkole w Zbuczynie w roku szkolnym 2015/2016

Plan nadzoru pedagogicznego Gminne Przedszkole w Zbuczynie w roku szkolnym 2015/2016 Plan nadzoru pedagogicznego Gminne Przedszkole w Zbuczynie w roku szkolnym 2015/2016 Plan nadzoru pedagogicznego zawiera tematykę zadań i zakres działań dyrektora przedszkola w roku szkolnym 2015/2016.

Bardziej szczegółowo

0cena efektywności pomocy udzielanej uczniowi. Opracowała mgr Jadwiga Bargieł

0cena efektywności pomocy udzielanej uczniowi. Opracowała mgr Jadwiga Bargieł 0cena efektywności pomocy udzielanej uczniowi Opracowała mgr Jadwiga Bargieł Celem udzielanej przez nas uczniowi pomocy psychologiczno pedagogicznej jest rozpoznawanie jego możliwości psychofizycznych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W KANIOWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W KANIOWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W KANIOWIE Podstawa prawna: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Powszechna Deklaracja Praw Człowieka Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA W SIECIECHOWIE OBSZAR I WYMAGANIE 1.3. RESPEKTOWANE SĄ NORMY SPOŁECZNE

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA W SIECIECHOWIE OBSZAR I WYMAGANIE 1.3. RESPEKTOWANE SĄ NORMY SPOŁECZNE RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA W SIECIECHOWIE OBSZAR I EFEKTY DZIAŁALNOŚCI DYDAKTYCZNEJ, WYCHOWAWCZEJ I OPIEKUŃCZEJ ORAZ INNEJ DZIAŁALNOŚCI STATUTOWEJ PRZEDSZKOLA. WYMAGANIE 1.3.

Bardziej szczegółowo

Respektowane są normy społeczne

Respektowane są normy społeczne EWALUACJA WEWNĘTRZNA ROK SZKOLNY 2014/2015 WYMAGANIE 5 Respektowane są normy społeczne Charakterystyka wymagania - Poziom D: Relacje między wszystkimi członkami przedszkolnej społeczności są oparte na

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNO WYCHOWAWCZYCH EDUKACJA ZDROWOTNA PRZEZNACZONY DLA UCZNIÓW EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ AUTOR: JANINA PIETRZYK

PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNO WYCHOWAWCZYCH EDUKACJA ZDROWOTNA PRZEZNACZONY DLA UCZNIÓW EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ AUTOR: JANINA PIETRZYK PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNO WYCHOWAWCZYCH EDUKACJA ZDROWOTNA PRZEZNACZONY DLA UCZNIÓW EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ AUTOR: JANINA PIETRZYK Założenia działań wychowawcy klasy Edukacja zdrowotna to jedno z podstawowych

Bardziej szczegółowo

S T A T U T SPECJALISTYCZNEGO NIEPUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA EDUKACYJNO - REHABILITACYJNEGO. K A T O W I C E UL. UŁAŃSKA 5 a

S T A T U T SPECJALISTYCZNEGO NIEPUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA EDUKACYJNO - REHABILITACYJNEGO. K A T O W I C E UL. UŁAŃSKA 5 a S T A T U T SPECJALISTYCZNEGO NIEPUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA EDUKACYJNO - REHABILITACYJNEGO K A T O W I C E UL. UŁAŃSKA 5 a Załącznik do Uchwały nr 1/2010 Zarządu Katowickiej Fundacji Pomocy Dzieciom Kalekim

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ADAPTACYJNY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 80 W KATOWICACH

PROGRAM ADAPTACYJNY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 80 W KATOWICACH PROGRAM ADAPTACYJNY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 80 W KATOWICACH Spis treści: 1. Wstęp 3 2. Założenia programu adaptacyjnego 4 3. Cele programu 4 4. Harmonogram działań 5 5. Ewaluacja spodziewane efekty wdrażania

Bardziej szczegółowo

Program Promocji Zdrowia

Program Promocji Zdrowia Zespół Szkolno Przedszkolny im. Jana Pawła II w Rząśni Program Promocji Zdrowia przeznaczony dla uczniów klas IV-VI śyjmy Zdrowo Opracowanie : mgr Marzena Otocka -Bednarek I. ZAŁOŻENIA OGÓLNE: Zdrowie

Bardziej szczegółowo

Opracowała: Monika Haligowska

Opracowała: Monika Haligowska Kwalifikacja i orzekanie odnośnie dzieci niezdolnych do nauki w szkołach masowych. Podstawy prawne, rola psychologa, rola poradni w kwalifikowaniu do szkół specjalnych. Opracowała: Monika Haligowska Podstawy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ REWALIDACYJNO - WYCOWAWCZYCH

PROGRAM ZAJĘĆ REWALIDACYJNO - WYCOWAWCZYCH PROGRAM ZAJĘĆ REWALIDACYJNO - WYCOWAWCZYCH Program rewalidacyjno wychowawczy wzór opracowała pedagog PPP w Rabce Zdroju i wykorzystywała do CELÓW SZKOLENIOWYCH - zajęć warsztatowych z nauczycielami - przy

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie programu Paint na lekcjach matematyki w nauczaniu zintegrowanym

Wykorzystanie programu Paint na lekcjach matematyki w nauczaniu zintegrowanym Hanna Łukasiewicz HaniaLukasiewicz@interia.pl. Wykorzystanie programu Paint na lekcjach matematyki w nauczaniu zintegrowanym "Technologia informacyjna może wspomagać i wzbogacać wszechstronny rozwój uczniów,

Bardziej szczegółowo

JAK ROZWIJAĆ SAMODZIELNOŚCI DZIECKA W PRZEDSZKOLU.

JAK ROZWIJAĆ SAMODZIELNOŚCI DZIECKA W PRZEDSZKOLU. Przedszkole z Oddziałami Integracyjnymi nr 7 Warszawa, ul. Sowia 4 JAK ROZWIJAĆ SAMODZIELNOŚCI DZIECKA W PRZEDSZKOLU. Opracowanie: Agnieszka Gola-Marianowska, psycholog Samodzielność dziecka w wieku przedszkolnym

Bardziej szczegółowo

PLAN EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ

PLAN EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ Szkoła Podstawowa im. Antoniego Sewiołka w Czułowie PLAN EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ Wymaganie: Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej Opracował zespół do spraw : Elżbieta

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ DAJE RADOŚĆ PRACA Z MAŁYM DZIECKIEM Z AUTYZMEM NAD KOMUNIKACJĄ, ZABAWĄ I SAMODZIELNOŚCIĄ

ROZWÓJ DAJE RADOŚĆ PRACA Z MAŁYM DZIECKIEM Z AUTYZMEM NAD KOMUNIKACJĄ, ZABAWĄ I SAMODZIELNOŚCIĄ ROZWÓJ DAJE RADOŚĆ PRACA Z MAŁYM DZIECKIEM Z AUTYZMEM NAD KOMUNIKACJĄ, ZABAWĄ I SAMODZIELNOŚCIĄ Dzień 1: 10h dydaktycznych Stosowana Analiza Zachowania, czyli jak uczyć I. Czym jest Stosowana Analiza Zachowania

Bardziej szczegółowo