W krainie sześciolatka

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "W krainie sześciolatka"

Transkrypt

1 Barbara Papierz, Barbara Lauba W krainie sześciolatka Program Wychowania Przedszkolnego dla dzieci sześcioletnich Program dopuszczony do użytku na podstawie opinii rzeczoznawców: mgr Ewy Brańskiej i mgr Doroty Boguckiej Numer dopuszczenia: DPN /08 Wydawnictwo REA 2008

2 Spis treści WSTĘP. 3 Zadania i cele 6 Zasady 7 Metody i formy. 8 TREŚCI PROGRAMOWE 13 I. WYCHOWANIE ZDROWOTNE.. 17 Dziecko i zdrowie. 19 Ruch Bezpieczeństwo. 23 II. WYCHOWANIE SPOŁECZNO-EMOCJONALNE 25 Dziecko i rodzina 26 Dziecko a grupa. 28 Dziecko i społeczeństwo. 32 III. WYCHOWANIE UMYSŁOWE 36 Dziecko i język ojczysty. 38 Dziecko i pojęcia matematyczne 45 Dziecko a środowisko przyrodnicze.. 52 IV. WYCHOWANIE ESTETYCZNE 58 Dziecko a sztuka 59 Arkusz obserwacji rozwoju dziecka sześcioletniego. 63 Bibliografia 71 2

3 WSTĘP Prezentowany przez autorki program jest efektem ich wieloletnich poszukiwań i przemyśleń dotyczących różnorodnych sposobów kształtowania umiejętności potrzebnych na progu szkolnym. Aby dziecko mogło zacząć świadomie funkcjonować w otaczającym je świecie, musi go najpierw dobrze poznać. W tym procesie niezwykle istotną rolę odgrywa nauczyciel, który w umiejętny sposób wprowadza dziecko w tajniki wielkiej machiny świata. Musi to jednak zrobić ciekawie i zajmująco, tak aby wyzwolić w młodym człowieku chęć aktywnego uczenia się. W tym miejscu warto przywołać metaforę obrazującą efektywne współdziałanie nauczyciela z uczniem, która została zawarta w książce B. Joyce, E. Calhousa, D. Hopkinsa pt.: Przykłady modeli uczenia się i nauczania: Starzy mistrzowie szermierki kazali swoim wychowankom trzymać miecze tak, jakby trzymali wróbla: ściśniesz za mocno udusisz, za lekko wymknie ci się z dłoni. W nowocześnie rozumianej edukacji, szczególnie na jej początkowych szczeblach, nauczyciel powinien pamiętać o różnego rodzaju zabawach, które pozwolą dziecku poznać otaczający świat wszystkimi zmysłami, a w szczególności wzrokiem, słuchem i dotykiem. Możliwość ćwiczenia zmysłów powinna być uwzględniona w metodyce prowadzonych zajęć. Posłuży to rozwojowi spostrzegawczości, umiejętności obserwacji, podzielności uwagi. 1 Prezentowany program w optymalnym stopniu ukazuje walory nauki przez zabawę, która jest podstawową formą aktywności dziecka. Właśnie przez takie metody dziecko ma największe szanse przyswojenia wiadomości i umiejętności potrzebnych w życiu. Ryszard Więckowski w jednym ze swoich artykułów podkreślał, że nadrzędnym celem edukacji wczesnoszkolnej jest szeroko rozumiany rozwój dziecka z uwzględnieniem jego potrzeb i możliwości edukacyjnych. Zewnętrznym wskaźnikiem tego rozwoju są umiejętności nazywane często kompetencjami. Podstawowym jednak warunkiem ich osiągania jest własna, twórcza aktywność dziecka. 2 Powinnością nauczyciela jest zatem organizowanie takich sytuacji dydaktyczno- -wychowawczych, które zainspirują dziecko do aktywnego poszukiwania wiedzy. 1 Ministerstwo Edukacji Narodowej [w:] Biblioteczka Reformy nr 7, s R. Więckowski, Pedagogiczna interpretacja współczesnej koncepcji integracji, Życie Szkoły, 2/

4 Ważny staje się tutaj sposób uczenia metoda, zwana inaczej drogą, jaką dziecko kroczy, aby osiągnąć zamierzone cele. Nauczyciel wychowawca staje się więc osobą, która prowokuje dziecko do poznania siebie, do odpowiedzi na pytania: kim jestem teraz, a kim mogę stać się w przyszłości. Dziecko powinno identyfikować się z własnym ja, czuć się bezpiecznie, utożsamiać się z grupą rówieśniczą, a jednocześnie odczuwać własną odrębność, indywidualność. Nauczyciel, planując proces wychowawczo-dydaktyczny, powinien najpierw udzielić sobie odpowiedzi na szereg istotnych pytań, np.: Jakie umiejętności, sprawności, zdolności rozwijać u dzieci? Jaką przekazać im wiedzę? Co jest najważniejsze dla dzieci teraz, a co w kolejnych latach edukacji? Jakie dobrać metody, aby osiągnąć zamierzony cel? Czego dzieci nauczą się w określonej sytuacji? Jakie będą skutki oddziaływań wychowawczych na dzieci? Jakie są potrzeby i możliwości dzieci? Nauczyciel powinien pamiętać, że plan jest jedynie szkicem, którego nie należy traktować w sposób nadrzędny i realizować wyznaczonych w nim zadań za wszelką cenę. Nauczyciel ma być bacznym obserwatorem dzieci, otwartym na ich potrzeby. Winien on ponadto konstruować plan w taki sposób, by w każdej sytuacji można go było modyfikować, aby tym samym podążać za dzieckiem. Planując pracę wychowawczo-dydaktyczną z dziećmi sześcioletnimi nauczyciel zobowiązany jest dodatkowo zadać sobie istotne pytanie: Co potrzebne jest dzieciom do osiągnięcia dojrzałości szkolnej? Zastanawiając się, czy dzieci są dojrzałe do podjęcia nauki szkolnej, należy wziąć pod uwagę następujące aspekty: Rozwój umysłowy, który dzieci osiągają, gdy posiadają umiejętność spostrzegania i różnicowania spostrzeżeń, a więc zdolność dostrzegania elementów obrazu; skupienia uwagi na zadaniu; zdolność przechodzenia od uwagi krótkotrwałej i mimowolnej do uwagi długotrwałej i dowolnej; umiejętność zapamiętywania i odtwarzania wymaganych treści programowych ze zrozumieniem; prawidłowy rozwój mowy, zarówno pod względem artykulacji dźwięków, jak i zasobu słów i pojęć; umiejętność porozumiewania się; zdolność do wnioskowania, klasyfikowania, przyporządkowania, szeregowania, którą dzieci osiągają w procesie uczenia się, co stanowi wg J. Piageta podstawę ludzkiej inteligencji. 4

5 Rozwój fizyczny, czyli zgodne z wiekiem prawidłowe ukształtowanie kości, mięśni, układu nerwowego, narządów zmysłów, które zapewnią dzieciom odpowiednią odporność na dłuższe siedzenie w ławce, na zmęczenie, wysiłek fizyczny, a także dobrą sprawność w zakresie motoryki dużej i małej (np. niezbędna przy nauce pisania sprawność manualna dzieci). Rozwój emocjonalny, czyli taki poziom rozwoju układu nerwowego, który zapewnia umiejętność panowania nad własnymi emocjami, dostateczną motywację do nauki, wrażliwość i stosowne reakcje na uwagi nauczyciela, a także wytrwałość i obowiązkowość; odpowiedzialność za działanie, wiara w siebie, samokontrola na bazie samowiedzy i samooceny; obniżenie pobudliwości i zmienności uczuciowej; większa stabilność emocjonalna i odporność na różne, często nowe i bardzo trudne sytuacje zewnętrzne. Rozwój społeczny, czyli moment, gdy dzieci nabywają umiejętność bycia w grupie klasowej; umiejętności podporządkowania własnych chęci celom ogólniejszym; umiejętność dostosowania się do wymagań grupy rówieśniczej, umiejętność negocjacji, pójścia na kompromis oraz zdolności ustępowania, akceptowania innych dzieci w społeczności klasowej i szkolnej. Stefan Szuman dojrzałością szkolną nazywa osiągnięcie przez dzieci takiego poziomu rozwoju fizycznego, społecznego i psychicznego, który czyni je wrażliwymi i podatnymi na systematyczne nauczanie i wychowanie w klasie pierwszej szkoły podstawowej. 3 Jest to więc nie tylko sprawność intelektualna, ale tak samo ważna sprawność fizyczna i dojrzałość emocjonalna dziecka. Dzieci, które ukończyły siódmy rok życia i są gotowe do nauki w szkole, powinny: BYĆ ODPORNE NA CHOROBY I ZMĘCZENIE BYĆ OGÓLNIE SPRAWNE RUCHOWO BYĆ OTWARTE NA KONTAKTY Z RÓWIEŚNIKAMI WSPÓŁDZIAŁAĆ I WSPÓŁPRACOWAĆ W ZESPOLE RÓWIEŚNIKÓW STOSOWAĆ SIĘ DO NORM I REGUŁ OGÓLNIE PANUJĄCYCH W SPOŁECZEŃSTWIE ORAZ UMÓW USTALONYCH W GRUPIE RACJONALNIE ZACHOWYWAĆ SIĘ W SYTUACJACH TRUDNYCH - PANOWAĆ NAD WŁASNYMI EMOCJAMI W SYTUACJACH NOWYCH, W SYTUACJACH, KTÓRE WYWOŁUJĄ SILNE NAPIĘCIE ITP. W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH NAWIĄZYWAĆ DIALOG, NEGOCJOWAĆ I UZNAWAĆ KOMPROMIS 3 Stefan Szuman Podstawy rozwoju i wychowania w ontogenezie, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa

6 POSIADAĆ ADEKWATNĄ SAMOOCENĘ ORAZ POCZUCIE WŁASNEJ WARTOŚCI ROZPOZNAWAĆ LITERY DRUKOWANE ORAZ PISANE (W CZTERECH WARIANTACH FONEMÓW: MAŁE I WIELKIE, PISANE, DRUKOWANE), ŁĄCZYĆ JE W SYLABY, SYLABY W KRÓTKIE WYRAZY (DWUSYLABOWE) PISAĆ ZNAKI LITEROPODOBNE (OD LEWEJ DO PRAWEJ STRONY KARTKI); PRAWIDŁOWO TRZYMAĆ OŁÓWEK, KREDKĘ I NOŻYCZKI SAMODZIELNIE WYKONAĆ RYSUNEK POSTACI (MAMY, TATY, SWOJEJ RODZINY) UKŁADAĆ WYRAZY Z ROZSYPANKI LITEROWEJ CZYTAĆ POJEDYNCZE WYRAZY ZWIĄZANE Z ŻYCIEM CODZIENNYM (MAMA, TATA, LAS, DOM, KOT, IMIONA WŁASNE I RODZICÓW...) ODCZYTYWAĆ KRÓTKIE ZDANIA DRUKOWANE (DWU-, TRZYWYRAZOWE) UKŁADAĆ PROSTE ZDANIA Z ROZSYPANKI WYRAZOWEJ ROZUMIEĆ SENS PRZECZYTANEGO ZDANIA LICZYĆ I PRZELICZAĆ (PRZYNAJMNIEJ DO DZIESIĘCIU) ODCZYTYWAĆ LICZBY (PRZYNAJMNIEJ DO DZIESIĘCIU) ROZPOZNAWAĆ I NAZYWAĆ KOLORY PORZĄDKOWAĆ PRZEDMIOTY WEDŁUG WSKAZANEJ CECHY PORÓWNYWAĆ PRZEDMIOTY I ZBIORY PRZEDMIOTÓW (KOLOR, KSZTAŁT, WIELKOŚĆ, GRUBOŚĆ, RODZAJ, PRZEZNACZENIE) PORÓWNYWAĆ LICZBĘ ELEMENTÓW W ZBIORACH (WIĘCEJ, MNIEJ, TYLE SAMO) ZNAĆ RELACJE PRZESTRZENNE I KIERUNKI W PRZESTRZENI (NAD, POD, OBOK, NIŻEJ, WYŻEJ, W LEWO, W PRAWO, DO PRZODU, DO TYŁU) SAMODZIELNIE ROZBIERAĆ SIĘ I UBIERAĆ (ZAPINAĆ GUZIKI, WIĄZAĆ SZNURÓWKI) Zadania i cele Autorki w przejrzystej formie prezentują założone zadania i cele. Nakreślone przesłanki w praktyce przyjmują konkretne odniesienia, dzięki temu rozwój dzieci dokonuje się przez kontakty z otaczającym je światem i w konkretnych sytuacjach. Dziecko powinno przyswajać wiedzę i umiejętności przez zdobywanie doświadczeń w trakcie własnej aktywności. Nadrzędnym celem edukacji jest rozwijanie w dziecku szeroko pojętej samodzielności w działaniu i myśleniu we wszystkich obszarach rozwojowych dziecka. Podstawa programowa wyznacza zadania do realizacji w każdej dziedzinie wychowania w zakresie edukacji przedszkolnej. 6

7 Obszar II podstawy nakreśla zadania, o których należy pamiętać, realizując treści z pozostałych obszarów wychowania przedszkolnego. Nabywanie umiejętności przez: wspieranie samodzielnych działań dziecka, umożliwianie dziecku dokonywania wyborów i przeżywania pozytywnych efektów własnych działań, pomaganie dziecku w dostrzeganiu problemów, planowaniu i realizowaniu zadań, umożliwianie poznawania i stosowania różnych sposobów rozwiązywania zadań, umożliwianie dziecku ekspresji spostrzeżeń, przeżyć, uczuć w różnych formach działalności z zastosowaniem werbalnych i niewerbalnych środków wyrazu, wspieranie działań twórczych w różnych dziedzinach aktywności. Zasady W pracy z dziećmi autorki nawiązują do następujących zasad 4 : logicznego ciągu tzn. od łatwego do trudnego; od znanego do nieznanego; od bliskiego do odległego itp.; zasada ta ma również aspekt fabularny, czyli kolejna sytuacja powinna nawiązywać do poprzedniej, a jedne zajęcia inspirować do następnych; tempa dostosowanie tempa zajęć do obecnie panującej w grupie sytuacji, tak aby uczestnicy nie nudzili się, a ich uwaga była skupiona na temacie zajęć; przemienności elementów dotyczącej zmiennej organizacji zajęć cisza po głośnych, hałaśliwych zabawach; relaks po intensywnym wysiłku intelektualnym; ruch po dłuższym siedzeniu; praca indywidualna po zespołowej; nowego na codziennych zajęciach nauczyciel, organizując zajęcia musi. odpowiedzieć sobie na pytanie, czego uczniowie mają się podczas zajęć nauczyć; samodzielności i inicjatywy dziecka organizowane zajęcia muszą stwarzać dzieciom okazję do własnej aktywności; dzieci będą zdobywały wiedzę i umiejętności oraz własne doświadczenia metodą prób i błędów; nauczyciel uczy się, pracuje i bawi razem z dziećmi udział nauczyciela we wszelkich formach aktywności dzieci daje możliwość wspólnego przeżywania zajęć oraz wzajemnego uczenia się od siebie przez podpatrywanie i naśladownictwo. 4 Maria Lorek, Mały elementariusz Program nauczania i wychowania grup różnowiekowych, Katowice

8 Proces edukacyjny, wspomagający rozwój dziecka powinien być dodatkowo warunkowany zasadami, które zostały określone przez autorki programu Świat przedszkolaka w następujący sposób 5 : - zasada harmonii należy pamiętać, aby stworzyć i utrzymać harmonię między dziecięcym chcę a wspólnotowym powinienem - zasada jedności integracji bardzo ważne jest, by umożliwiać dziecku zróżnicowane sytuacje edukacyjne, które pomogą mu wielozmysłowo odbierać świat i odnaleźć w nim swoje własne miejsce - zasada działania ekspresyjności należy pamiętać na kogo skierowany jest proces edukacyjny, czyli kto ma być aktywny. Pozwalamy dziecku na działanie i poprawę wyników. W ten sposób dajemy mu szanse na zrozumienie i polubienie siebie oraz poznanie wartości kompromisu - zasada dwupodmiotowości - dotyczy specyficznych relacji pomiędzy nauczycielem a wychowankiem. Należy starać się zrozumieć potrzeby dziecka i nie stawiać się w pozycji dominującej, należy brać pod uwagę pomysły i poglądy dziecka - zasada stymulacji rozwoju ważne jest aby dziecko miało stworzone odpowiednie warunki do rozwoju własnej aktywności, bez ograniczeń w doborze technik, metod, materiałów, czyli odpowiednio wyposażone, bogate i przyjazne otoczenie - zasada plastyczności ma przede wszystkim na celu rozwój dziecka, poprzez uwolnienie od schematów, rygorów, typu: stały rozkład dnia, niezmiennych metod należy pamiętać, że to nauczyciel kształtuje plan, a nie plan nauczyciela. Bezrefleksujna realizacja planu nie może przesłonić wartości, którą jest dziecko - zasada współdziałania nauczyciela z rodzicami należy pamiętać, że bez współpracy z rodzicami nauczyciel nie jest w stanie osiągnąć w pracy z dzieckiem oczekiwanego efektu. Prezentowane zasady stanowią podstawę przy realizacji programu, organizacji zajęć oraz przy doborze metod pracy z dzieckiem Metody i formy pracy wykorzystywane przy realizacji programu: Jednym z głównych zadań programu jest przygotowanie młodego człowieka do funkcjonowania w otaczającej go rzeczywistości np.: poruszanie się w środowisku społeczno kulturowym, przyrodniczym i technicznym, rozumienie prostych i niektórych skomplikowanych relacji między elementami tegoż środowiska oraz podejmowanie samodzielnych wyborów i efektywnych działań. Tak sprecyzowane zadania wymagają od nauczyciele wychowawcy czy opiekuna optymalnej organizacji procesu nauczania uczenia się. Najpierw należy określić i nazwać czynności, które będzie 5 H. Bednarczyk, M. Królica, M.A. Maciąg, Świat przedszkolaka, JUKA,

9 musiał wykonywać, aby miał pewność, że cel zostanie osiągnięty. Aby to nauczycielowi ułatwić wszystkie te czynności zostały przez nas nazwane i określone celem w rozdziale trzecim. Następnie należy określić w jaki sposób pomóc dziecku, a co za tym idzie jakie metody zastosować. Termin metoda oznacza zespół czynności oraz środków stosowanych w sposób powtarzalny do osiągnięcia zaplanowanego celu 6 Metoda nauczania to innymi słowy właściwy sposób porozumiewania się z uczniami w celu wywołania u nich odpowiednich doświadczeń. Każda metoda wykorzystuje inny typ zadań, inny sposób pracy, inny sposób myślenia. Mówiąc inaczej każdy problem edukacyjny ma swoją optymalną metodologię realizacji, a każda metoda niesie określone (różne) korzyści edukacyjne. Każda metoda może być aktywizująca bądź nie. Przede wszystkim zależy to od predyspozycji i umiejętności nauczyciela, który może określone reakcje dziecka wyzwolić lub zablokować. Reforma szkolnictwa spowodowała głębokie zmiany w procesie nauczania. Tradycyjne, stosowane dotąd najczęściej, metody nauczania opierały się na nauczycielu, jako wyłącznym źródle wiedzy, ewentualnie na pracy zespołowej. Przeważnie były to: wykład informacyjny, opis, opowiadanie, prelekcja i pogadanka. Aktualnie w wyniku szybkiego przyrostu wiedzy w różnych dziedzinach życia najistotniejsza stała się skuteczna komunikacja pomiędzy uczniem i nauczycielem. Z tego też powodu musiała nastąpić zmiana ról w procesie nauczania. Nauczyciel z pozycji wykładowcy staje się organizatorem i koordynatorem pracy uczniów, aktywizując ich do działań twórczych. Natomiast rola aktywności dziecka w uczeniu się jest oczywista, gdyż organizowanie aktywności na materiale dydaktycznym daje często lepsze efekty niż polecenie przyswojenia określonych treści. Wartość różnorodnych działań na materiale dydaktycznym nie jest też jednakowa. Szczególnie pożądane są takie działania, które angażują aktywność myślową ucznia, zmuszają go do obserwacji, porównań, przeprowadzania analiz, dokonywania syntez. W tym procesie tradycyjne metody już nie wystarczą. Należy zatem zadać sobie pytanie; jak uczyć, aby uczniowie przyswoili określone informacje i potrafili odnieść je do swoich doświadczeń. Wychodząc naprzeciw wyzwaniom czasów zachodzi potrzeba zaktywizowania całego procesu kształcenia, tzn nauczania (nauczyciela), uczenia się (ucznia). Im wcześniej stosuje się metody aktywizujące w pracy z dziećmi, tym lepsze osiąga się efekty, eliminuje się napięcia, powoduje się otwieranie uczniów na innych oraz nabywanie umiejętności wyrażania siebie. 6 M. Nawrot, A. Trela, Domino metod, Wydawnictwo zakonu pijarów ORDO, Kraków

10 Aby wychować ludzi aktywnych, samodzielnych i twórczych, nauczyciel powinien nie tylko nauczać, pouczać czy też przekazywać gotową wiedzę lecz przede wszystkim nauczyć uczenia się, wdrażać uczniów do zdobywania wiedzy, rozwijać samodzielność. Należy uwzględnić, że od zastosowanej metody zależy średnia zdolność zapamiętywania 7. Dobre rezultaty daje uatrakcyjnienie tradycyjnych metod nauczania elementami wymagającymi percepcji wzrokowej np. wykład urozmaicić prezentacją obrazków, plansz czy zdjęć. Na uwagę w realizacji proponowanego programu zasługują 8 ; dyskusja wywodząca się z kategorii metod problemowych 9 Niezwykle ważne jest przy dyskusji właściwe sformułowanie jej tematu. Ciekawe rezultaty przynoszą dyskusje prowadzone formułą za i przeciw. Wówczas dyskusja może przybrać formę rozprawy sądowej podczas której odgrywane są role obrońców, oskarżycieli i świadków. W czasie prowadzenia dyskusji należy precyzyjnie określić zasady jej przebiegu, aby uniknąć bałaganu z powodu dużego zaangażowania emocjonalnego uczniów. burza mózgów wywodząca się z dyskusji dydaktycznej Metoda polega na postawieniu przez prowadzącego pytania lub zagadnienia. Uczniowie podają pomysły rozwiązania tego problemu. Wszystkie pomysły są notowane. Należy zachować zasadę nie krytykowania nawet najbardziej nieprawdopodobnych pomysłów, po czym następuje dyskusja na temat każdego rozwiązania i jego ocena. Na końcu dokonuje się najlepszego rozwiązania, które zostaje wprowadzone w życie i sprawdzone pod względem efektywności. Tematem burzy mózgów mogą być również ulubione przez dzieci problemy otwarte np. Co by było gdyby pewnego dnia znikły wszystkie buty? - podobnie jak wywodząca się z tej samej grupy: metoda kuli śnieżnej, dywanika pomysłów czy akwarium metoda projektów wywodząca się z kategorii metod praktycznych Projekt to metoda nauczania, której istotą jest samodzielna praca uczniów, w trakcie której mają oni możliwość zastosowania swoich podstawowych umiejętności. Polega ona na zebraniu i usystematyzowaniu informacji o pewnych zagadnieniach. Ma różny wcześniej 7 Stożek Deal'a: wydajność zapamiętywania podczas stosowania określonych metod - 5% wykład, 10% czytanie, 20% metody audiowizualne, 30% demonstracje, 50% grupa dyskusyjna, 75% praktyka przez działanie, 90% nauczanie innych natychmiastowe wykorzystanie zdobytej wiedzy. 8 Taraszkiewicz Małgorzata Metody aktywizujące proces uczenia się Wydawnictwo Verlag Dashofer, Warszawa dzieląc na kategorie powołujemy się na klasyfikacje metod według Wincentego Okonia, w którym proces uczenia się zachodzi poprzez przyswajanie, odkrywanie, przeżywanie oraz przez działanie. Zatem naturalną koleją rzeczy będzie proponowanie w realizacji zadań edukacyjnych metod podających, problemowych, eksponujących (waloryzacyjnych) oraz praktycznych. 10

11 określony przez dzieci przebieg czasowy. Rezultaty projektu mogą przybrać formę różnego rodzaju opracowań: esejów, rysunków, albumów, gier, inscenizacji, modeli. Gotowe opracowania prezentowane są na forum klasy, szkoły, rodziców. Projekt może być przedsięwzięciem indywidualnym lub grupowym. W przypadku projektu indywidualnego u uczniów rozwija się poczucie indywidualnej odpowiedzialności za wyniki pracy, natomiast projekt grupowy uczy umiejętności współdziałania, wyrażania własnych opinii i słuchania innych oraz poszukiwania kompromisu. Zadaniem nauczyciela w pracy metodą projektu jest przygotowanie instrukcji do projektu. Powinna ona zawierać informacje ważne dla treści, formy i oceny końcowej projektu, zaś oceniając projekt należy brać pod uwagę to co istotne, a nie to co łatwe do oceny. metoda odgrywania ról, symulacja wywodząca się z kategorii metod problemowych Odgrywanie ról z własnego życia lub z życia innych ludzi powoduje, że uczestnicy zajęć lepiej poznają swoje emocje, reakcje, dystansują się do pewnych sytuacji, patrząc na nie oczami osób trzecich, poznają sposób myślenia i reagowania innych ludzi, zbliżają do odgrywanych postaci. Stymulacja jest naśladowaniem rzeczywistości na niby. Jej celem jest doskonalenie umiejętności, bezpieczne ćwiczenie sytuacji. Często stosowana jest jako trening przed właściwą prezentacją. metoda linii czasu wywodząca się z metod aktywizujących znajdujących się w kategorii metod problemowych To również jedna z możliwości wizualnego przedstawienia problemu, ukazująca linearne następstwo czasowe. Jest to dobra metoda do chronologicznego przedstawienia zdarzeń. Można ją stosować nie tylko w naukach humanistycznych ale i opowiadaniach. metoda drzewa decyzyjnego wywodząca się z symulacji decyzyjnej ta z gier dydaktycznych, które mają swoje źródło w metodach aktywizujących, które wywodzą się z kategorii metod problemowych Bardzo dobra metoda, która wdraża dzieci do podejmowania decyzji. Jest to wizualna prezentacja przebiegu procesu myślenia. Jeśli dziecko ma podjąć decyzję w jakiejś sprawie, to powinien w pień drzewa wpisać (określić), jaka sytuacja wymaga podjęcia decyzji. Następnie (na poziomie gałęzi) dziecko wpisuje możliwe rozwiązania określonego poniżej problemu. Każde z rozwiązań przynosi dobre i złe konsekwencje wyboru, które są umieszczane na trzecim poziomie. W samej koronie drzewa określane są cele i wartości, którymi się kieruje E. Brudnik, A. Moszczyńska, B.Owczarska dokonują jeszcze innego podziału metod nauczania- uczenia się przyjmując jako podstawę klasyfikacji zasadę Ja (nauczyciel) i 11

12 mój uczeń pracujemy aktywnie 10. Wszystkie podane przez nich metody i techniki aktywizujące uczniów zostały zastosowane i zweryfikowane w trakcie zajęć i lekcji szkolnych. Oto niektóre z nich: - karuzela (stosowana przy powtórkach poznanego materiału) - klimat uczenia się (wspólne rozwiązywanie problemów społecznych w grupie) - kosz i walizka (pozytywne i negatywne oceny i odczucia na zajęciach - mapa skojarzeń (graficzne przedstawienie myśli) - memory (jak się uczyć planowanie własnej pracy) - myślące kapelusze (przygotowanie do publicznych wystąpień) - obserwacja (poszukiwanie i wykorzystanie materiałów z różnych źródeł) - pytania do eksperta (weryfikacja wiedzy) Pełen zestaw metod aktywizujących oraz możliwości ich zastosowania można odnaleźć w przewodniku po metodach aktywizujących wcześniej wspomnianych autorów. Podsumowując, należy stwierdzić, że aktywizujące metody nauczania mieszczą się w grupie metod poszukujących, problemowych; wiążą się z wyzwalaniem ekspresji twórczej w zakresie języka mówionego, twórczości plastycznej, muzycznej, ruchowej, technicznej. Kształtują wiele umiejętności poznawczych i społecznych, takich jak: rozwiązywanie problemów, strukturyzacja wiadomości, kontakty interpersonalne, giętkość i płynność myślenia - są niezwykle przydatne w procesie nauczania. Zaletą tych metod jest niewątpliwie ograniczone stosowanie skomplikowanych środków dydaktycznych, przy czym wymagają one od nauczyciela gruntownego przemyślenia i przygotowania treści, ćwiczeń i form pracy; istotną sprawą w pracy tymi metodami jest postawa nauczyciela. Musi on bowiem czuwać nad przebiegiem lekcji skonstruowanej przy pomocy tych metod, gdyż budzą one wiele emocji i stwarzają napięcia psychiczne mogące przeniknąć do życia grupy. Nauczyciel powinien pamiętać o dzieciach, które inaczej funkcjonują w grupie i mają odmienne od swoich rówieśników potrzeby ze względu na np. : nadpobudliwość psychoruchową lub różnego rodzaju zaburzenia emocjonalne tj. nieśmiałość, agresywność, objawy zahamowań, lęki i niepokoje, zaburzone poczucie bezpieczeństwa. W takich wypadkach poprawnie dobrana metoda powinna dawać możliwość indywidualizacji oddziaływań na każde dziecko. 10 Brudnik E.,Moszczyńska A.,Owczarska B Ja i mój uczeń pracujemy aktywnie, Zakład Wydawniczy SFFS, Kielce 2000r 12

13 Do metod, które umożliwiają nauczycielowi indywidualną pracę z dzieckiem zaliczono 11 : - metodę Marii Montessori - techniki relaksacyjne wg Jacobsona - metodę Weroniki Sherborne - Przedszkolaki Krok Pierwszy - Przedszkolaki Krok Drugi - techniki parateatralne: zamiany ról, teatr kukiełkowy, teatr wyboru, teatr palcowy - metodę malowania dziesięcioma palcami TREŚCI PROGRAMOWE Układ treści programowych zaprezentowano w postaci piramidy, wzorując się na piramidzie potrzeb według Maslowa. Każdy człowiek ma swoje potrzeby psychologiczne, fizjologiczne i społeczne, a ich nasilenie jest zróżnicowane indywidualnie. Co to są potrzeby? Potrzeby definiujemy jako odczuwany brak i pragnienie ich zaspokojenia. Potrzeby mogą być motywacją lub też konsekwencją danego zachowania. Odgrywają one ważną rolę w prawidłowym rozwoju człowieka, dlatego Maslow, porządkując i zestawiając je w hierarchiczną piramidę, uzyskał przejrzysty wzór zachowań, których ciągłość jest warunkiem prawidłowego rozwoju fizycznego, psychicznego i społecznego człowieka. Treści programowe wynikają z potrzeb dzieci i tak jak potrzeby są współzależne oraz wzajemnie się przenikają. Wzorując się na piramidzie hierarchii potrzeb za podstawę piramidy przyjęto obszar wychowanie zdrowotne, ponieważ w świetle teorii Maslowa treści z tego obszaru mają fundamentalne znaczenie dla pozostałych obszarów. Wychowanie zdrowotne zawiera w sobie treści, których realizacja ma zapewnić dziecku naturalne, pierwotne i fizjologiczne potrzeby. Prawidłowe zaspokojenie każdej z tych potrzeb jest warunkiem zachowania zdrowia i dobrego samopoczucia. W tym obszarze umieszczono również bezpieczeństwo, ponieważ to ono staje się najpilniejszą potrzebą zaraz po zaspokojeniu potrzeb fizjologicznych. Dziecko, aby rozwijać swoje zdolności i umiejętności, musi mieć zapewnione poczucie bezpieczeństwa. Tylko dziecko, które czuje się bezpiecznie, może wszechstronnie się rozwijać. Kolejne miejsce w piramidzie zajmuje wychowanie społeczno-emocjonalne. Po zaspokojeniu potrzeb fizjologicznych i bezpieczeństwa pojawia się potrzeba przynależności, która wiąże się z potrzebą miłości. Potrzeba ta wywołuje u dzieci chęć przynależenia najpierw do rodziny, następnie do grupy rówieśniczej. Dziecko musi czuć się kochane i bezwarunkowo akceptowane, aby mogło prawidłowo rozwijać się społecznie i emocjonalnie. Dzieci 11 M. Nawrot, A. Trela, Domino metod, Wydawnictwo zakonu pijarów ORDO, Kraków

14 potrzebują również szacunku społecznego. Realizację tej potrzeby zapewnia dziecku wysoka pozycja społeczna oraz wysoka ocena jednostki przez innych. Osiąganie sukcesów pozwala dziecku na zaspokojenie tej potrzeby i na budowanie pozytywnego obrazu własnej osoby. Zaspokojenie, nawet częściowe, potrzeb niższych sprawia, że dziecko zaczyna odczuwać i zaspokajać potrzeby poznawcze, które dotyczą chęci zdobywania wiedzy i większego rozumienia mechanizmów i zjawisk obserwowalnych w świecie. Dlatego na kolejnym stopniu piramidy ujęto obszar wychowanie umysłowe. Następny stopień piramidy zajmuje dział wychowanie estetyczne i wynika z konieczności realizacji potrzeb estetycznych. Potrzeby te są związane z pragnieniem poszukiwania doznań estetycznych, doświadczania piękna i harmonii, a to wynika z twórczej natury każdego dziecka. Dążenie dziecka do wykorzystania własnych możliwości to potrzeba samorealizacji. Dlatego ostatni stopień piramidy treści programowych zajmuje kreatywność. Ostatnia pozycja tego obszaru wynika z tego, że potrzeba samorealizacji pojawia się po zaspokojeniu wcześniej wspomnianych potrzeb, czyli wysokiego poziomu samoświadomości, wrażliwości społecznej, twórczej osobowości, wysokiej samooceny, spontaniczności i otwartości na nowe wyzwania. Zaspokojenie potrzeby samorealizacji daje dziecku poczucie spełnienia. Nauczyciel jednak powinien mieć świadomość, że dziecko osiągnie poczucie spełnienia tylko wówczas, gdy nie zostaną pominięte inne obszary o znaczeniu fundamentalnym. KREATYWNOŚĆ WYCHOWANIE ESTETYCZNE PLASTYKA I TECHNIKA MUZYKA TEATR WYCHOWANIE UMYSŁOWE JĘZYK MATEMATYKA PRZYRODA WYCHOWANIE SPOŁECZNO-EMOCJONALNE RODZINA RÓWIEŚNICY WYCHOWANIE ZDROWOTNE SPOŁECZEŃSTWO HIGIENA RUCH BEZPIECZEŃSTWO W tworzeniu uporządkowanego, przejrzystego dla dzieci obrazu świata pomaga ciekawie zaprezentowana treść powiązana w bloki tematyczne. 14

15 W programie zaproponowano następujące bloki tematyczne: I. WYCHOWANIE ZDROWOTNE Dziecko i higiena: - higiena osobista - higiena otoczenia - higiena żywienia - higiena psychiczna - kontrolowanie własnego stanu zdrowia Ruch: - motoryka mała - motoryka duża Bezpieczeństwo: - bezpieczeństwo w przedszkolu - bezpieczeństwo na drodze - bezpieczeństwo w sytuacjach niosących zagrożenie II. WYCHOWANIE SPOŁECZNO-EMOCJONALNE Dziecko i rodzina: - struktura rodziny - obowiązki w domu - uczucia w rodzinie - tradycje rodzinne Dziecko a grupa: - adaptacja - integracja - komunikacja - budowanie systemu wartości Dziecko i społeczeństwo: - najbliższa okolica - miejscowość i region - ojczyzna - Unia Europejska - świat III. WYCHOWANIE UMYSŁOWE Dziecko i język ojczysty: 15

16 - słuchanie - zainteresowanie książką - mówienie - wymowa - sprawności poznawcze - twórcze myślenie - percepcja słuchowa - percepcja wzrokowa - czytanie - pisanie Dziecko i pojęcia matematyczne: - orientacja w przestrzeni - wymiary i kształty - klasyfikowanie - rytmy i przekształcenia - pojecie liczby - arytmetyka liczb - gry matematyczne - zadania z treścią Dziecko a środowisko przyrodnicze: - przyroda ożywiona - przyroda nieożywiona - przeżycia w kontakcie z przyrodą - ekologia IV. WYCHOWANIE ESTETYCZNE Dziecko i sztuka - plastyka - technika - muzyka - teatr 16

17 I. WYCHOWANIE ZDROWOTNE Wychowanie zdrowotne zajmuje istotną i ważną część w edukacji przedszkolnej. Prawidłowy przebieg procesu wychowania zdrowotnego polega na kształtowaniu odpowiednich postaw i nawyków służących zdrowiu, własnemu bezpieczeństwu oraz rozwijaniu ogólnej sprawności fizycznej. Główne cele wychowania zdrowotnego to: - wyrabianie nawyków higienicznych i kulturalnych, - wdrażanie do samodzielnego dbania o higienę i własne zdrowie, - zachęcanie do kontrolowania swojego stanu zdrowia, - poznanie i przestrzeganie zasad postępowania warunkujących bezpieczeństwo w różnych sytuacjach, - doskonalenie umiejętności radzenia sobie w sytuacjach bezpośredniego zagrożenie, - wdrażanie do spontanicznej i zorganizowanej aktywności ruchowej, - uświadamianie znaczenia aktywności ruchowej dla zdrowia. Podstawa programowa wychowania przedszkolnego wyznacza realizację zadań z zakresu edukacji zdrowotnej. Celem realizacji obszaru drugiego w ramach wychowania zdrowotnego jest nabywanie umiejętności przez: kształtowanie nawyków higienicznych i zachowań prozdrowotnych, uczenie zasad warunkujących bezpieczeństwo dziecka, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa ruchu drogowego, tworzenie warunków sprzyjających spontanicznej i zorganizowanej aktywności ruchowej dziecka, umożliwienie udziału w grach, zabawach ruchowych i gimnastyce. 17

18 Struktura układu treści programowych dotyczących obszaru wychowanie zdrowotne Dziecko i zdrowie Higiena osobista Higiena otoczenia Higiena żywienia Ruch Motoryka mała Motoryka duża Bezpieczeństwo Bezpieczeństwo w przedszkolu Bezpieczeństwo na drodze Higiena psychiczna Bezpieczeństwo w sytuacji bezpośredniego zagrożenia Kontrolowanie własnego stanu zdrowia 18

19 Dziecko i zdrowie Nawyki higieniczne i zachowania prozdrowotne. ZADANIA Wyrabianie nawyków: HIGIENA OSOBISTA UMIEJĘTNOŚCI mycia rąk mycia twarzy, zębów samodzielnego ubierania i rozbierania korzystania z toalety korzystania z przyborów osobistych zakrywania ust podczas kichania, ziewania, kaszlu kontrolowania estetyki własnego wyglądu - myje ręce po korzystaniu z toalety, przed i po posiłkach, po powrocie z ogrodu, po zajęciach plastycznych i w innych koniecznych sytuacjach - samodzielnie ubiera się i rozbiera - składa ubrania - korzysta z toalety, chusteczek do nosa - zakrywa usta, nos podczas kaszlu, ziewania, kichania - dba o estetykę własnego wyglądu: schludny ubiór, czyste twarz i ręce, uczesane włosy - nie korzysta z przyborów osobistych innej osoby: grzebienia, szczoteczki do zębów, chusteczki do nosa HIGIENA OTOCZENIA Wyrabianie nawyku utrzymywania porządku podczas pracy, zabawy i wypoczynku oraz wdrażanie do: porządkowania miejsc po skończonych zajęciach kulturalnego zachowania się podczas codziennych sytuacji aktywnego włączania się w prace porządkowe pomieszczeń przedszkolnych oraz własnych szafek i szuflad - porządkuje miejsce zabawy i pracy - kulturalnie spożywa posiłki - zostawia po sobie porządek w łazience - aktywnie uczestniczy w pracach na rzecz podnoszenia estetyki sali przedszkolnej: zamiata podłogę, ściera kurze, wyciera stoły - dba o porządek w szafkach i szufladach oraz miejscach zabawy i pracy - pełni dyżury na rzecz grupy - samodzielnie przygotowuje warsztat pracy i porządkuje go po skończonych działaniach HIGIENA ŻYWIENIA Wdrażanie do racjonalnego odżywiania przez: spożywanie urozmaiconych i bogatych w składniki odżywcze potraw spożywanie owoców, warzyw, produktów mlecznych umiejętny wybór co do ilości - spożywa urozmaicone posiłki - spożywa owoce, warzywa, produkty mleczne - nie przejada się - zjada taką ilość produktów, by nie być głodnym - nie spożywa szkodliwych dla zdrowia 19

20 spożywanych potraw unikanie produktów niewskazanych dla zdrowia dziecka (np. chipsy, coca- - cola itp.) Wyrabianie nawyku higienicznego i estetycznego spożywania posiłków HIGIENA PSYCHICZNA produktów - myje ręce przed jedzeniem - myje owoce i warzywa przed spożyciem - zachowuje porządek i estetykę podczas spożywania posiłków - samodzielnie przygotowuje potrawy, kanapki zgodnie z zasadami higieny Wdrażanie do zachowań wpływających na dobre samopoczucie psychiczne poprzez: zachowanie właściwych proporcji między nauką, zabawą, pracą i wypoczynkiem racjonalne korzystanie z telewizji, komputera, gier multimedialnych porozumiewanie umiarkowanym głosem, słuchanie muzyki o odpowiednim natężeniu korzystanie z różnorodnych form relaksacji i rozrywek kulturalnych kulturalne współżycie w grupie rówieśniczej, - bawi się, uczy i pracuje zgodnie z zainteresowaniami i potrzebami - zachowuje właściwe proporcje między nauka, zabawą, pracą i wypoczynkiem - korzysta z mediów w sposób selektywny zgodnie z zasadami higieny - rozmawia umiarkowanym głosem, - słucha muzyki o niedużym natężeniu dźwięku - aktywnie włącza się do proponowanych ćwiczeń relaksacyjnych oraz zabaw - stosuje się do zasad harmonijnego współżycia obowiązujących w grupie KONTROLOWANIE SWOJEGO STANU ZDROWIA Wdrażanie do zachowań prozdrowotnych przez: poznawanie własnego organizmu i zasad jego funkcjonowania ochronę przed nadmiernym nasłonecznieniem stosowanie profilaktyki zdrowotnej - dostosowuje ubiór do temperatury otoczenia - nie przebywa nadmiernie na słońcu - stosuje kremy ochronne i nakrycia głowy - zgłasza złe samopoczucie - nazywa lekarzy różnych specjalności - poddaje się badaniom lekarskim -wyjaśnia konieczność szczepień ochronnych 20

PROGRAM WYCHOWAWCZY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 14 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OŚWIĘCIMIU

PROGRAM WYCHOWAWCZY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 14 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OŚWIĘCIMIU PROGRAM WYCHOWAWCZY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 14 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OŚWIĘCIMIU UZASADNIENIE Ważnym zadaniem przedszkola jest kształtowanie cech i postaw dzieci, pozwalających im w przyszłości

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY Zespołu Placówek Oświatowych nr 3 Miejskiego Przedszkola Samorządowego im. J. Brzechwy w Mławie.

PROGRAM PROFILAKTYCZNY Zespołu Placówek Oświatowych nr 3 Miejskiego Przedszkola Samorządowego im. J. Brzechwy w Mławie. PROGRAM PROFILAKTYCZNY Zespołu Placówek Oświatowych nr 3 Miejskiego Przedszkola Samorządowego im. J. Brzechwy w Mławie. Program profilaktyczny ma za zadanie wspomagać edukację dzieci w wieku przedszkolnym

Bardziej szczegółowo

,,Pomóżmy dzieciom, by każdy z nich stał się tym, kim stać się może J. Korczak

,,Pomóżmy dzieciom, by każdy z nich stał się tym, kim stać się może J. Korczak ,,Pomóżmy dzieciom, by każdy z nich stał się tym, kim stać się może J. Korczak GŁÓWNE KIERUNKI PRACY REWALIDACYJNEJ W ZESPOLE PRZEDSZKOLI SPECJALNYCH DLA DZIECI PRZEWLEKLE CHORYCH OD ROKU SZKOLNEGO 2013/14

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki

Program Profilaktyki Program Profilaktyki Przedszkola Publicznego Mali Odkrywcy w Dąbrówce Zatwierdzony Uchwałą Rady Pedagogicznej i Rady Rodziców nr 2/2015 z dnia 15.01.2015 r. Założenia programu Praca wychowawczo-profilaktyczna

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO NR 1 CALINECZKA w Policach

PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO NR 1 CALINECZKA w Policach PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO NR 1 CALINECZKA w Policach Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U> nr 256, poz. 2572 z późn. zm) 2. Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki Przedszkola w Dłutowie

Program Profilaktyki Przedszkola w Dłutowie Program Profilaktyki Przedszkola w Dłutowie CEL GŁÓWNY PROGRAMU: Troska o zdrowie i bezpieczeństwo dzieci poprzez wyposażenie ich w wiedzę i umiejętności służące prawidłowemu rozwojowi. CELE SZCZEGÓŁOWE:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie

PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie Pozytywnie zaopiniowany i wdrożony do stosowania Uchwałą Rady Pedagogicznej Samorządowego Przedszkola Nr 55 nr 04/27/08/13 z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY BEZPIECZNY I ZDROWY PRZEDSZKOLAK

PROGRAM PROFILAKTYCZNY BEZPIECZNY I ZDROWY PRZEDSZKOLAK PUBLICZNE PRZEDSZKOLE W GOSZCZANOWIE PROGRAM PROFILAKTYCZNY BEZPIECZNY I ZDROWY PRZEDSZKOLAK Przyjęty Uchwałą Rady Rodziców Nr 1/2011 z dnia 12.09.2011r. CELE: 1.Tworzenie warunków sprzyjających bezpieczeństwu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI NA LATA 2015-2020

PROGRAM PROFILAKTYKI NA LATA 2015-2020 PROGRAM PROFILAKTYKI NA LATA 2015-2020 Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie 1 Wstęp Profilaktyka, to proces wspierania dziecka w radzeniu sobie z trudnościami zagrażającymi rozwojowi oraz eliminowanie

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWA I PIERWSZEJ POMOCY

BEZPIECZEŃSTWA I PIERWSZEJ POMOCY PLAN PRACY Z DZIEĆMI W REALIZOWANIU ZAGADNIEŃ Z ZAKRESU BEZPIECZEŃSTWA I PIERWSZEJ POMOCY 1. Dostarczanie dziecku informacji o jego akceptacji w grupie, zarówno przez rówieśników jak i osoby dorosłe, a

Bardziej szczegółowo

Celem wychowania przedszkolnego jest:

Celem wychowania przedszkolnego jest: Podstawa programowa Podstawa programowa wychowania przedszkolnego opisuje proces wspomagania rozwoju i edukacji dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym. Przedszkola, oddziały przedszkolne w szkołach

Bardziej szczegółowo

Dojrzałość szkolna dziecka

Dojrzałość szkolna dziecka Dojrzałość szkolna dziecka Dojrzałość szkolna Według B. Wilgockiej-Okoń dojrzałość szkolna to osiągnięcie przez dziecko takiego stopnia rozwoju intelektualnego, społecznego i fizycznego, jaki umożliwi

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ Podstawa prawna: Rozporządzenie MEN z dnia 7 października 2009r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. Nr 168, poz. 1324 z późn. zm.) Ustawa z dn.

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka podaje swoje dane osobowe swobodnie wypowiada się na temat swojej rodziny

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie Samorządowe Przedszkole Nr 55

PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie Samorządowe Przedszkole Nr 55 PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie Pozytywnie zaopiniowany i wdrożony do stosowania Uchwałą Rady Pedagogicznej Samorządowego Przedszkola Nr 55 nr 04/27/08/13 z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE

PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE PROGRAM PROFILAKTYKI DLA DZIECI ODDZIAŁU PRZEDSZKOLNEGO SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. POWSTAŃCÓW 1863 ROKU W ZABOROWIE

Bardziej szczegółowo

Program adaptacyjny. dla klasy I. Jestem pierwszakiem. w Szkole Podstawowej nr 28

Program adaptacyjny. dla klasy I. Jestem pierwszakiem. w Szkole Podstawowej nr 28 Szkoła Podstawowa nr 28 im. K. I. Gałczyńskiego w Białymstoku Program adaptacyjny dla klasy I Jestem pierwszakiem w Szkole Podstawowej nr 28 im. K. I. Gałczyńskiego w Białymstoku ,,Dzieci różnią się od

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWANY DLA DZIECI Z KLASY 0 I Z KLASY I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KAMIENICY

PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWANY DLA DZIECI Z KLASY 0 I Z KLASY I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KAMIENICY PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWANY DLA DZIECI Z KLASY 0 I Z KLASY I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KAMIENICY Rozpoczęcie nauki szkolnej przez dziecko to wkroczenie w nowy etap życia. Spotyka się ono z sytuacją

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 21 WYCHOWAWCZO-DYDAKTYCZNEJ PODSTAWA PRAWNA. Program wychowawczy został opracowany w oparciu o:

ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 21 WYCHOWAWCZO-DYDAKTYCZNEJ PODSTAWA PRAWNA. Program wychowawczy został opracowany w oparciu o: ROCZNY PLAN PRACY WYCHOWAWCZO-DYDAKTYCZNEJ PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 21 PODSTAWA PRAWNA Program wychowawczy został opracowany w oparciu o: Konstytucje Rzeczypospolitej Polskiej, Powszechną Deklarację Praw

Bardziej szczegółowo

8-7 obrazków - 3 punkty 6 5 obrazków 2 punkty 4 i mniej 1 punkt

8-7 obrazków - 3 punkty 6 5 obrazków 2 punkty 4 i mniej 1 punkt Diagnoza wstępna ucznia klasy pierwszej Imię i nazwisko ucznia. Klasa Dojrzałość społeczno- emocjonalna Zachowania dzieci Liczba punktów otocz łatwo nawiązuje kontakty z rówieśnikami 0 1 chętnie uczestniczy

Bardziej szczegółowo

PRZEDSZKOLNEGO W PRZEDSZKOLU AKADEMIA MŁODEGO GENIUSZA W RADOMIU

PRZEDSZKOLNEGO W PRZEDSZKOLU AKADEMIA MŁODEGO GENIUSZA W RADOMIU GŁÓWNE CELE WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO W PRZEDSZKOLU AKADEMIA MŁODEGO GENIUSZA W RADOMIU Podstawa prawna: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Powszechna Deklaracja Praw Człowieka Ustawa z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny Społecznej Szkoły Podstawowej Społecznego Towarzystwa Szkoły Gimnazjalnej w klasach I-III w roku szkolnym 2014-2015.

Program profilaktyczny Społecznej Szkoły Podstawowej Społecznego Towarzystwa Szkoły Gimnazjalnej w klasach I-III w roku szkolnym 2014-2015. Program profilaktyczny Społecznej Szkoły Podstawowej Społecznego Towarzystwa Szkoły Gimnazjalnej w klasach I-III w roku szkolnym 2014-2015. Program jest integralną częścią programu wychowawczego szkoły.

Bardziej szczegółowo

Opracował zespół nauczycieli przedszkola: mgr Halina Klisz mgr Czesława Tylka mgr Agata Śmietana

Opracował zespół nauczycieli przedszkola: mgr Halina Klisz mgr Czesława Tylka mgr Agata Śmietana Opracował zespół nauczycieli przedszkola: mgr Halina Klisz mgr Czesława Tylka mgr Agata Śmietana PLAN PRACY REWALIDACYJNEJ DLA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM PROMOCJA ZDROWIA WŁASNEGO W ASPEKCIE KOMPETENCJI

Bardziej szczegółowo

Jestem sprawny, wesoły i zdrowy

Jestem sprawny, wesoły i zdrowy Jestem sprawny, wesoły i zdrowy Program z zakresu wychowania fizycznego dla dzieci w wieku przedszkolnym w Publicznym Przedszkolu nr 21 im Ekoludek w Kaliszu Dorosłym się zdaje, że dzieci nie dbają o zdrowie

Bardziej szczegółowo

Takie jest Rzeczpospolitą władanie, jakie młodzieży chowanie Stanisław Staszic

Takie jest Rzeczpospolitą władanie, jakie młodzieży chowanie Stanisław Staszic PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 65 W ŁODZI Takie jest Rzeczpospolitą władanie, jakie młodzieży chowanie Stanisław Staszic Priorytet w wychowaniu młodego człowieka powinien mieć dom rodzinny.

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 21 WYCHOWAWCZO-DYDAKTYCZNEJ PODSTAWA PRAWNA. Program wychowawczy został opracowany w oparciu o:

ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 21 WYCHOWAWCZO-DYDAKTYCZNEJ PODSTAWA PRAWNA. Program wychowawczy został opracowany w oparciu o: ROCZNY PLAN PRACY WYCHOWAWCZO-DYDAKTYCZNEJ PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 21 PODSTAWA PRAWNA Program wychowawczy został opracowany w oparciu o: Konstytucje Rzeczypospolitej Polskiej, Powszechną Deklarację Praw

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI

PROGRAM PROFILAKTYKI PROGRAM PROFILAKTYKI PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W KONARZEWIE Program profilaktyczny przeznaczony jest dla dzieci w wieku przedszkolnym. Ma on na celu tworzyć warunki do kształtowania postaw i wartości, ułatwiać

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH Wszystkiego, co naprawdę trzeba wiedzieć, nauczyłem się w przedszkolu- o tym jak żyć co robić, jak postępować, współżyć z innymi patrzeć, odczuwać,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE Załącznik nr 1 do Uchwały Rady Pedagogicznej Nr 6/2013 z dnia 10.09.2013r. PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE Wrzesień 2013 r. PODSTAWA PRAWNA Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY W KRAKOWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY W KRAKOWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA MALUTKOWO W KRAKOWIE Podstawa prawna: Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej Powszechna Deklaracja Praw Człowieka Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

GOTOWOŚĆ SZEŚCIOLATKA DO PODJĘCIA NAUKI SZKOLNEJ

GOTOWOŚĆ SZEŚCIOLATKA DO PODJĘCIA NAUKI SZKOLNEJ GOTOWOŚĆ SZEŚCIOLATKA DO PODJĘCIA NAUKI SZKOLNEJ Zagadnienia 1. Co to jest gotowość szkolna i od czego zależy. 2. Obszary gotowości szkolnej. 3. Na co zwrócić uwagę. 4. Refleksja. GOTOWOŚĆ SZKOLNA oznacza

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWANY DLA DZIECI Z KLASY I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KAMIENICY

PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWANY DLA DZIECI Z KLASY I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KAMIENICY PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWANY DLA DZIECI Z KLASY I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KAMIENICY Rozpoczęcie nauki szkolnej przez dziecko to wkroczenie w nowy etap życia. Spotyka się ono z sytuacją wymagającą zmian

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W KĄTACH WROCŁAWSKICH

PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W KĄTACH WROCŁAWSKICH PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W KĄTACH WROCŁAWSKICH Podstawa prawna: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Powszechna Deklaracja Praw Człowieka Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY. "Moje bezpieczeństwo i zdrowie"

PROGRAM PROFILAKTYCZNY. Moje bezpieczeństwo i zdrowie PROGRAM PROFILAKTYCZNY "Moje bezpieczeństwo i zdrowie" Wstęp Rozwój cywilizacji, oprócz dobrodziejstw, niesie ze sobą także wiele zagrożeń. I tak na przykład rozwój motoryzacji powoduje, że coraz bardziej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej nr 2 SZKOŁA PRZYJAZNA DZIECKU

PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej nr 2 SZKOŁA PRZYJAZNA DZIECKU PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej nr 2 im. Marii Konopnickiej SZKOŁA PRZYJAZNA DZIECKU Nasze cele: osiągnięcie przez wszystkich uczniów pełni ich rozwoju intelektualnego i osobowościowego, przygotowanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA IM. JANUSZA KORCZAKA W TUMLINIE. na rok szkolny: 2015/2016. Program opracowały:

PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA IM. JANUSZA KORCZAKA W TUMLINIE. na rok szkolny: 2015/2016. Program opracowały: PROGRAM WYCHOWAWCZY PUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA IM. JANUSZA KORCZAKA W TUMLINIE na rok szkolny: 2015/2016 Program opracowały: mgr Marta Wychowaniec mgr Agnieszka Kaszuba mgr Małgorzata Bekier-Bochenek Podstawa

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Publicznego Przedszkola w Brąszewicach

Program wychowawczy Publicznego Przedszkola w Brąszewicach Program wychowawczy Publicznego Przedszkola w Brąszewicach Podstawy prawne programu wychowawczego: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.), Ustawa

Bardziej szczegółowo

Program Promocji Zdrowia

Program Promocji Zdrowia Zespół Szkolno Przedszkolny im. Jana Pawła II w Rząśni Program Promocji Zdrowia przeznaczony dla uczniów klas IV-VI śyjmy Zdrowo Opracowanie : mgr Marzena Otocka -Bednarek I. ZAŁOŻENIA OGÓLNE: Zdrowie

Bardziej szczegółowo

I. WSTĘP PROGRAM EDUKACJI PROZDROWOTNEJ

I. WSTĘP PROGRAM EDUKACJI PROZDROWOTNEJ PROGRAM EDUKACJI PROZDROWOTNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 7 SPECJALNEGO OŚRODKA SZKOLNO WYCHOWAWCZEGO DLA DZIECI SŁABO WIDZĄCYCH I NIEWIDOMYCH W DĄBROWIE GÓRNICZEJ Program realizowany jest w latach 2007 2010

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 13 W GLIWICACH

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 13 W GLIWICACH SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 13 W GLIWICACH Naczelny cel wychowania: Wszechstronny rozwój osobowy dziecka w wymiarze intelektualnym, psychicznym, społecznym, zdrowotnym, moralnym i

Bardziej szczegółowo

Psycholog szkolny Kamila Budzyńska

Psycholog szkolny Kamila Budzyńska Psycholog szkolny Kamila Budzyńska Podjęcie przez dziecko obowiązku szkolnego wiąże się z początkiem nowego, bardzo ważnego etapu w jego życiu. Przechodząc z wieku przedszkolnego w wiek wczesnoszkolny

Bardziej szczegółowo

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ Rok szkolny 2013/2014 Pracownia SENSOS przeprowadza ambitne i bezpieczne programy szkoleniowe dla dziec i i młodzieży. Program każdego warsztatu jest dostosowany

Bardziej szczegółowo

PRACA Z GRUPĄ. Opracowały: Renata Pietras, Barbara Sałacka - doradcy metodyczni wychowania przedszkolnego

PRACA Z GRUPĄ. Opracowały: Renata Pietras, Barbara Sałacka - doradcy metodyczni wychowania przedszkolnego PRACA Z GRUPĄ Opracowały: Renata Pietras, Barbara Sałacka - doradcy metodyczni wychowania przedszkolnego Cele pracy grupowej: - zaspokajanie potrzeb rozwojowych związanych z różnymi rodzajami aktywności,

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M.

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. Montessori MISJA PRZEDSZKOLA Nasze przedszkole jest drogowskazem

Bardziej szczegółowo

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców Przedszkolak u progu szkoły Informacja dla rodziców Dobry start w szkole jest niezwykle ważny dla rozwoju dziecka. Jeśli jest ono psychicznie i fizycznie gotowe do podjęcia nauki, bez trudu i z radością

Bardziej szczegółowo

MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna

MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna 1. Osoby wdrażające innowacje: mgr Justyna Witas, mgr Adriana Jachnicka, mgr Marta Jafernik 2. Termin wprowadzenia i czas trwania innowacji: Innowacja

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 59 KATOWICE

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 59 KATOWICE KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 59 KATOWICE Priorytetem naszej działalności jest zapewnienie naszym wychowankom wszechstronnego rozwoju, bezpieczeństwa, akceptacji, i poszanowania ich praw. Poprzez

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 12 W GORZOWIE WLKP. NA LATA 2013-2016

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 12 W GORZOWIE WLKP. NA LATA 2013-2016 Przedszkole Miejskie nr 12 ul. Sportowa 2 66-400 Gorzów Wlkp. KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 12 W GORZOWIE WLKP. NA LATA 2013-2016 Data obowiązywania: od 01.09.2013r. Zatwierdzono przez Radę

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny Przedszkola Nr 186 w Warszawie

Program profilaktyczny Przedszkola Nr 186 w Warszawie Program profilaktyczny Przedszkola Nr 186 w Warszawie Program profilaktyczny został opracowany na podstawie: 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej 2. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka 3. Konwencja

Bardziej szczegółowo

PLAN WYCHOWAWCZY DLA KLASY PIERWSZEJ A 2014/2015

PLAN WYCHOWAWCZY DLA KLASY PIERWSZEJ A 2014/2015 PLAN WYCHOWAWCZY DLA KLASY PIERWSZEJ A 2014/2015 LP. ZADANIA OGÓLNE 1. POZNAJEMY KOLEGÓW (IMIONA I MIEJSCE ZAMIESZKANIA) ZADANIA SZCZEGÓŁOWE SPOSÓB REALIZACJI OSIĄGNIĘCIA EWALUACJA Integracja uczniów w

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki. Niepublicznego Przedszkola Fundacji Familijny Poznań. Leonardo. Dbam o moje zdrowie i bezpieczeństwo

Program profilaktyki. Niepublicznego Przedszkola Fundacji Familijny Poznań. Leonardo. Dbam o moje zdrowie i bezpieczeństwo Program profilaktyki Niepublicznego Przedszkola Fundacji Familijny Poznań Leonardo Dbam o moje zdrowie i bezpieczeństwo zatwierdzony Uchwałą rady pedagogicznej Nr 2/2014/2015 z dn. 29.08.2014 r. opracowała:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY ŚWIETLICY SZKOLNEJ RACJONALNE ODŻYWIANIE I ZDROWY STYL ŻYCIA

PROGRAM WYCHOWAWCZY ŚWIETLICY SZKOLNEJ RACJONALNE ODŻYWIANIE I ZDROWY STYL ŻYCIA PROGRAM WYCHOWAWCZY ŚWIETLICY SZKOLNEJ ZESPOŁU SZKÓŁ SPECJALNYCH W OPOLU RACJONALNE ODŻYWIANIE I ZDROWY STYL ŻYCIA Opracowanie: mgr Małgorzata Bolicka kierownik świetlicy szkolnej OPOLE 2011 r. WSTĘP Życie

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA DZIECI 5 LETNICH- JESIEŃ GRUPA,,MISIE

DIAGNOZA DZIECI 5 LETNICH- JESIEŃ GRUPA,,MISIE DIAGNOZA DZIECI 5 LETNICH- JESIEŃ GRUPA,,MISIE Przedmiotem pomiaru są umiejętności zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z grudnia 008r w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego

Bardziej szczegółowo

rozwija się emocjonalnie i społecznie, współpracuje z dziećmi i nauczycielem, rozwija pamięć, myślenie, spostrzegawczość,

rozwija się emocjonalnie i społecznie, współpracuje z dziećmi i nauczycielem, rozwija pamięć, myślenie, spostrzegawczość, Nasze przedszkole! Pięciolatek w grupie rówieśniczej ma szansę wcześniej wykorzystać swój naturalny zapał do poznawania świata. Szybciej stanie się samodzielny i odpowiedzialny. Bezstresowo zaakceptuje

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny Przedszkola Publicznego w Suchożebrach Rok szkolny 2015/2016

Program profilaktyczny Przedszkola Publicznego w Suchożebrach Rok szkolny 2015/2016 Program profilaktyczny Przedszkola Publicznego w Suchożebrach Rok szkolny 2015/2016 Podstawa prawna: Art. 54 ust. 2 pkt 1) lit. B) ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. Podstawa Programowa

Bardziej szczegółowo

Organizacja Punktu Przedszkolnego w Szkole Podstawowej w Karpicku

Organizacja Punktu Przedszkolnego w Szkole Podstawowej w Karpicku Organizacja Punktu Przedszkolnego w Szkole Podstawowej w Karpicku 1. 1. Punkt przedszkolny nosi nazwę: Punkt Przedszkolny w Szkole Podstawowej w Karpicku, zwany dalej Punktem Przedszkolnym. 2. Punkt Przedszkolny

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA DZIECKA 6 LETNIEGO W SZKOLE

EDUKACJA DZIECKA 6 LETNIEGO W SZKOLE EDUKACJA DZIECKA 6 LETNIEGO W SZKOLE Edukacja 6 latka w szkole Każde dziecko rozwija się inaczej, ma swoją dynamikę, tempo i rytm rozwoju. Dzieci różnią się między sobą zdolnościami do nauki, sprawnością

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY Przedszkole w Szczawniku rok szkolny 2013/2014 "BEZPIECZNY PRZEDSZKOLAK W DOMU, PRZEDSZKOLU I NA DRODZE "

PROGRAM PROFILAKTYCZNY Przedszkole w Szczawniku rok szkolny 2013/2014 BEZPIECZNY PRZEDSZKOLAK W DOMU, PRZEDSZKOLU I NA DRODZE PROGRAM PROFILAKTYCZNY Przedszkole w Szczawniku rok szkolny 2013/2014 "BEZPIECZNY PRZEDSZKOLAK W DOMU, PRZEDSZKOLU I NA DRODZE " Program zawiera cele i treści dydaktyczne odpowiadające potrzebie tworzenia

Bardziej szczegółowo

Program adaptacyjny Witaj w szkole

Program adaptacyjny Witaj w szkole Program adaptacyjny Witaj w szkole dla uczniów klasy pierwszej szkoły podstawowej w Zespole Szkół Podstawowo-Gimnazjalnych im. Jana Pawła II w Łososinie Dolnej. Łososina Dolna, luty 2014 rok CELE OGÓLNE

Bardziej szczegółowo

Plan pracy profilaktycznej Publicznego Przedszkola w Klęce. na rok 2015/2016. W bezpiecznym świecie zdrowy ja!

Plan pracy profilaktycznej Publicznego Przedszkola w Klęce. na rok 2015/2016. W bezpiecznym świecie zdrowy ja! Plan pracy profilaktycznej Publicznego Przedszkola w Klęce na rok 2015/2016 W bezpiecznym świecie zdrowy ja! Profilaktyka ma na celu eliminację lub redukcję czynników ryzyka oraz wzmacnianie czynników

Bardziej szczegółowo

Rola zabawy ruchowej w życiu dziecka w okresie przedszkolnym

Rola zabawy ruchowej w życiu dziecka w okresie przedszkolnym Rola zabawy ruchowej w życiu dziecka w okresie przedszkolnym Realizując projekt Akademii Zdrowego Przedszkolaka pod hasłem Odporność wzmacniamy bo o zdrowe żywienie i higienę dbamy, jeden z tematów tygodniowych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 65 IM. JULIUSZA SŁOWACKIEGO W ŁODZI

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 65 IM. JULIUSZA SŁOWACKIEGO W ŁODZI Lecz zaklinam niech żywi nie tracą nadziei I przed narodem niosą oświaty kaganiec J. Słowacki Testament mój PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 65 IM. JULIUSZA SŁOWACKIEGO W ŁODZI Program uchwalony

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski Program wychowawczy SPIS TREŚCI: 1. Podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy. Przedszkola nr 2 U Jasia i Małgosi w Inowrocławiu

Program wychowawczy. Przedszkola nr 2 U Jasia i Małgosi w Inowrocławiu Program wychowawczy Przedszkola nr 2 U Jasia i Małgosi w Inowrocławiu Podstawa prawna: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Powszechna Deklaracja Praw Człowieka Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

Aby zapobiec niepowodzeniom szkolnym już na starcie, musimy zadbać o to, aby dziecko przekraczając próg szkoły osiągnęło dojrzałość szkolną.

Aby zapobiec niepowodzeniom szkolnym już na starcie, musimy zadbać o to, aby dziecko przekraczając próg szkoły osiągnęło dojrzałość szkolną. Gdy dziecko idzie po raz pierwszy do szkoły, zarówno ono, jak i rodzice bardzo przeżywają ten moment. Wszyscy są pełni nadziei, ale także obaw. Aby nieco ostudzić emocje, dowiedz się czy Twoje dziecko

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO nr 43 W KIELCACH

PROGRAM PROFILAKTYKI PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO nr 43 W KIELCACH PROGRAM PROFILAKTYKI PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO nr 43 W KIELCACH Program opracowano w oparciu o: 1. Podstawę programową wychowania przedszkolnego dla przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PROGRAM WYCHOWAWCZY I PROFILAKTYKI ZESPOŁU PLACÓWEK SPECJALNYCH W LEGNICY OŚRODEK REWALIDACYJNO WYCHOWAWCZY ROK SZKOLNY 2015/2016

ROCZNY PROGRAM WYCHOWAWCZY I PROFILAKTYKI ZESPOŁU PLACÓWEK SPECJALNYCH W LEGNICY OŚRODEK REWALIDACYJNO WYCHOWAWCZY ROK SZKOLNY 2015/2016 ROCZNY WYCHOWAWCZY I PROFILAKTYKI ZESPOŁU PLACÓWEK SPECJALNYCH W LEGNICY OŚRODEK REWALIDACYJNO WYCHOWAWCZY ROK SZKOLNY 2015/2016 1 I. Prawa człowieka Koordynator: Gabriela Bożek, Anna Popławska, Elżbieta

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Pracy Niepublicznego Przedszkola Calineczka w Kaliszu

Koncepcja Pracy Niepublicznego Przedszkola Calineczka w Kaliszu Koncepcja Pracy Niepublicznego Przedszkola Calineczka w Kaliszu W przedszkolu funkcjonuje koncepcja pracy ukierunkowana na zapewnienie wszechstronnego rozwoju dziecka, a zwłaszcza rozwoju twórczej i fizycznej

Bardziej szczegółowo

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ 1. Wspieranie dziecka w poznawaniu oraz wykorzystywaniu własnego potencjału rozwojowego i budowaniu pozytywnego obrazu własnego ja. 2. Tworzenie warunków umożliwiających dziecku

Bardziej szczegółowo

kl. Samorząd klasowy podstawą życia klasy

kl. Samorząd klasowy podstawą życia klasy kl. IV Tworzenie i integracja klasy 1. Zintegrowanie klasy poprzez zainicjowanie tworzenia właściwych stosunków koleżeńskich 2. Wyrobienie odpowiedzialności uczniów za losy własne i grupy 3. Stworzenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 140 W ŁODZI. na rok szkolny 2013/2014

PROGRAM PROFILAKTYKI PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 140 W ŁODZI. na rok szkolny 2013/2014 PROGRAM PROFILAKTYKI PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 140 W ŁODZI na rok szkolny 2013/2014 1 OGÓLNE ZAŁOŻENIA WYCHOWAWCZO-PROFILAKTYCZNE 1. Wychowanie przedszkolne ma na celu wszechstronny rozwój osobowy dziecka

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 MISJA SZKOŁY Jesteśmy szkołą bezpieczną i przyjazną. Szanujemy się wzajemnie i wspieramy. Celem naszej szkoły jest dobre przygotowanie uczniów

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny Przedszkola Publicznego w Suchożebrach Rok szkolny 2014/2015

Program profilaktyczny Przedszkola Publicznego w Suchożebrach Rok szkolny 2014/2015 Program profilaktyczny Przedszkola Publicznego w Suchożebrach Rok szkolny 2014/2015 Podstawa prawna: Art. 54 ust. 2 pkt 1) lit. B) ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. Podstawa Programowa

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRACY OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZEJ ŚWIETLICY SZKOLNEJ GIMNAZJUM IM. JANA KOCHANOWSKIEGO W ŁAZISKACH

PROGRAM PRACY OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZEJ ŚWIETLICY SZKOLNEJ GIMNAZJUM IM. JANA KOCHANOWSKIEGO W ŁAZISKACH PROGRAM PRACY OPIEKUŃCZO - WYCHOWAWCZEJ ŚWIETLICY SZKOLNEJ GIMNAZJUM IM. JANA KOCHANOWSKIEGO W ŁAZISKACH Rok szkolny 2013/2014 WPROWADZENIE Świetlica szkolna jest czynna codziennie od godziny 7.00 do 16.00.

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Przedszkola nr 3 w Szamotułach

Program wychowawczy Przedszkola nr 3 w Szamotułach Program wychowawczy Przedszkola nr 3 w Szamotułach Szamotuły 2014 Zaktualizowany Program Wychowawczy Przedszkola Nr 3 w Szamotułach został uchwalony przez Radę Rodziców uchwałą nr 1 w dniu 21.08.2014r.

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA ZAJĘĆ PROFILAKTYCZNYCH REALIZOWANYCH W RAMACH PROGRAMU WYCHOWAWCZEGO I PROFILAKTYCZNEGO SZKOŁY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014

TEMATYKA ZAJĘĆ PROFILAKTYCZNYCH REALIZOWANYCH W RAMACH PROGRAMU WYCHOWAWCZEGO I PROFILAKTYCZNEGO SZKOŁY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 TEMATYKA ZAJĘĆ PROFILAKTYCZNYCH REALIZOWANYCH W RAMACH PROGRAMU WYCHOWAWCZEGO I PROFILAKTYCZNEGO SZKOŁY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 Lp Klasa Tematyka Realizujący 1. Oddział Bezpieczeństwo w drodze do i ze

Bardziej szczegółowo

Gotowość dziecka do podjęcia nauki w szkole (diagnoza przedszkolna).

Gotowość dziecka do podjęcia nauki w szkole (diagnoza przedszkolna). GOTOWOŚĆ DZIECI 5-6 LETNICH DO PODJĘCIA NAUKI W SZKOLE Opracowała mgr Sylwia Wojnarowska Gotowość dziecka do podjęcia nauki w szkole (diagnoza przedszkolna). Zgodnie z rozporządzeniem MEN w sprawie podstawy

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 2 W ŻAGANIU NA LATA 2012-2017

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 2 W ŻAGANIU NA LATA 2012-2017 Miejskie Przedszkole nr 2 w Żaganiu KONCEPCJA PRACY MEJSKEGO PRZEDSZKOLA NR 2 W ŻAGANU NA LATA 2012-2017 STRATEGA ROZWOJU PLACÓWK 1. Zapewnienie ciągłego rozwoju i doskonalenia jakości pracy placówki.

Bardziej szczegółowo

WSTĘP Profilaktyka jest procesem

WSTĘP Profilaktyka jest procesem WSTĘP Wiek przedszkolny jest specyficznym okresem w życiu dziecka, mającym istotny wpływ na zmiany zachodzące w jego indywidualnym rozwoju. Profilaktyka skierowana do dzieci w tym wieku powinna łączyć

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ADAPTACYJNY DLA KLASY I " JUŻ JESTEM UCZNIEM"

PROGRAM ADAPTACYJNY DLA KLASY I  JUŻ JESTEM UCZNIEM PROGRAM ADAPTACYJNY DLA KLASY I " JUŻ JESTEM UCZNIEM" OPRACOWANY DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ W CIESZKOWIE rok szkolny 2014/2015 I. CEL OGÓLNY PROGRAMU I JEGO ZAŁOŻENIA Celem ogólnym programu jest włączenie

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W CZAPLINKU NA LATA 2013 2018. Strategia rozwoju placówki

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W CZAPLINKU NA LATA 2013 2018. Strategia rozwoju placówki KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W CZAPLINKU NA LATA 2013 2018 Świat bez dzieci byłby jak niebo bez gwiazd Św. J. Vianney Strategia rozwoju placówki Zapewnienie ciągłego rozwoju i doskonalenia jakości

Bardziej szczegółowo

Dzieci są wiosną rodziny I społeczeństwa nadzieją, która ciągle kwitnie przyszłością, która bez przerwy się otwiera. Jan Paweł II

Dzieci są wiosną rodziny I społeczeństwa nadzieją, która ciągle kwitnie przyszłością, która bez przerwy się otwiera. Jan Paweł II KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO NR 3 w WIEPRZU Dzieci są wiosną rodziny I społeczeństwa nadzieją, która ciągle kwitnie przyszłością, która bez przerwy się otwiera. Jan Paweł II Podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁA MUZYCZNA I STOPNIA W CZERNIKOWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁA MUZYCZNA I STOPNIA W CZERNIKOWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁA MUZYCZNA I STOPNIA W CZERNIKOWIE 2015/2016 Podstawa prawna: 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483, późn. zm.)

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Koncepcja pracy Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Misja W naszym przedszkolu dziecko: - znajduje możliwość indywidualnego rozwoju możliwości twórczych i intelektualnych, - zdobywa wiedzę i umiejętności

Bardziej szczegółowo

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu)

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu) Iwona Jończyk (imię i nazwisko nauczyciela) Wybrane zagadnienia z psychologii społecznej (przedmiot) 2407MR i GŻ 1997.08.18 (numer programu) Klasa IV TŻa, IV TŻb Lp. Cele kształcenia i wychowania Treści

Bardziej szczegółowo

PROZDROWOTNA W GIMNAZJUM NR 1 IM. GEN BRONI ST. MACZKA W JAWORZU

PROZDROWOTNA W GIMNAZJUM NR 1 IM. GEN BRONI ST. MACZKA W JAWORZU Gimnazjum nr 1 im. gen broni St. Maczka w Jaworzu Innowacja pedagogiczna EDUKACJA PROZDROWOTNA W GIMNAZJUM NR 1 IM. GEN BRONI ST. MACZKA W JAWORZU 1. Wstęp Inspiracją do opracowania innowacji stało się

Bardziej szczegółowo

"Przedszkolak bezpieczny i zdrowy w swoim środowisku"

Przedszkolak bezpieczny i zdrowy w swoim środowisku Program profilaktyczno - wychowawczy Przedszkola im. Przyjaciół Kubusia Puchatka w Gołkowicach "Przedszkolak bezpieczny i zdrowy w swoim środowisku" Gołkowice 2014r. I. Wstęp Idea wychowania przedszkolnego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ADAPTACYJNY. Wskazówki dla rodziców. jak ułatwić dziecku start w przedszkolu.

PROGRAM ADAPTACYJNY. Wskazówki dla rodziców. jak ułatwić dziecku start w przedszkolu. PROGRAM ADAPTACYJNY Wskazówki dla rodziców jak ułatwić dziecku start w przedszkolu. Prawie dla każdego dziecka pierwsze dni pobytu w przedszkolu są okresem bardzo trudnym. Rozłąka z rodzicami powoduje

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY NIEPUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA PROMYCZEK

PROGRAM WYCHOWAWCZY NIEPUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA PROMYCZEK PROGRAM WYCHOWAWCZY NIEPUBLICZNEGO PRZEDSZKOLA PROMYCZEK w BOJANIE ROK SZKOLNY 2012/2013 Podstawa prawna: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Powszechna Deklaracja Praw Człowieka Ustawa z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Przedszkola przy Zespole Szkół Publicznych im. Noblistów Polskich w Lesznowoli w roku szkolnym 2012/2013

Koncepcja pracy Przedszkola przy Zespole Szkół Publicznych im. Noblistów Polskich w Lesznowoli w roku szkolnym 2012/2013 Koncepcja pracy Przedszkola przy Zespole Szkół Publicznych im. Noblistów Polskich w Lesznowoli w roku szkolnym 2012/2013 WIZJA Jesteśmy po to, aby stworzyć warunki wychowawcze i edukacyjne, zapewniające

Bardziej szczegółowo

Poziom gotowości szkolnej dziecka, Nowa postawa programowa, Przygotowanie szkoły, Demografia.

Poziom gotowości szkolnej dziecka, Nowa postawa programowa, Przygotowanie szkoły, Demografia. 6-LATEK W SZKOLE Poziom gotowości szkolnej dziecka, Nowa postawa programowa, Przygotowanie szkoły, Demografia. Umysłowa Emocjonalnospołeczna GOTOWOŚĆ SZKOLNA Fizyczna Percepcyjno - motoryczna 1. Diagnozą

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY

REGULAMIN ORGANIZACYJNY REGULAMIN ORGANIZACYJNY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 23 PROMYCZEK W SŁUPSKU UL.WAZÓW 1A Słupsk, 03.10.2011 roku REGULAMIN ORGANIZACYJNY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 23 PROMYCZEK W SŁUPSKU ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY POWIATOWEGO MŁODZIEŻOWEGO DOMU KULTURY W OTWOCKU NA LATA 2013 2015. Otwock, wrzesień 2013 r.

PROGRAM WYCHOWAWCZY POWIATOWEGO MŁODZIEŻOWEGO DOMU KULTURY W OTWOCKU NA LATA 2013 2015. Otwock, wrzesień 2013 r. POWIATOWY MŁODZIEŻOWY DOM KULTURY im. Michała Elwiro Andriollego w Otwocku ul. Poniatowskiego 10, 05-400 Otwock tel./fax. +48 / 22 779-33 57; tel. kom. +48 / 695-195-697 e-mail: mdk@pmdk-otwock.pl www:

Bardziej szczegółowo

Konstruowanie programów wspomagania rozwoju dzieci w świetle przeprowadzonej diagnozy przedszkolnej

Konstruowanie programów wspomagania rozwoju dzieci w świetle przeprowadzonej diagnozy przedszkolnej Konstruowanie programów wspomagania rozwoju dzieci w świetle przeprowadzonej diagnozy przedszkolnej Danuta Mroczyk Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Zielonej Górze I co dalej z diagnozą przedszkolną?

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY Przedszkola Prywatnego URWIS W Olsztynie

KONCEPCJA PRACY Przedszkola Prywatnego URWIS W Olsztynie KONCEPCJA PRACY Przedszkola Prywatnego URWIS W Olsztynie Koncepcja pracy przedszkola oparta jest na celach i zadaniach zawartych w aktach prawnych: 1. Ustawa o systemie oświaty oraz aktach wykonawczych

Bardziej szczegółowo

Sześciolatek i siedmiolatek idą do szkoły

Sześciolatek i siedmiolatek idą do szkoły Sześciolatek i siedmiolatek idą do szkoły Dzieci 6-letnie obowiązkowo pójdą do szkoły 1 września 2012 roku W latach 2009-2011 o wcześniejszym pójściu dziecka do szkoły zdecydują RODZICE i Dyrektor Szkoły

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP.

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP. KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP. CEL NADRZĘDNY: Wspomaganie wszechstronnego i harmonijnego rozwoju ucznia, wspieranie go w procesie nabywania wiedzy i umiejętności,

Bardziej szczegółowo

MÓJ BEZPIECZNY ŚWIAT

MÓJ BEZPIECZNY ŚWIAT PRZEDSZKOLE PUBLICZNE NR 62 W SZCZECINIE PROGRAM PROFILAKTYCZNY MÓJ BEZPIECZNY ŚWIAT OPRACOWAŁA MGR RENATA SZURGOT SZCZECIN 2013 1 SPIS TREŚCI Wstęp I. Warunki realizacji programu II. Cele i założenia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYCZNY PRYWATNEGO PRZEDSZKOLA MAGDALENA JAKUBIAK

PROGRAM PROFILAKTYCZNY PRYWATNEGO PRZEDSZKOLA MAGDALENA JAKUBIAK PROGRAM PROFILAKTYCZNY PRYWATNEGO PRZEDSZKOLA MAGDALENA JAKUBIAK Przedszkole to instytucja w równym stopniu wychowująca i ucząca. Przekazuje dzieciom treści wychowawcze wplecione w rytm życia codziennego,

Bardziej szczegółowo