Ćwiczenia kształcące zmysły *

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ćwiczenia kształcące zmysły *"

Transkrypt

1 Maria Piszczek Ćwiczenia kształcące zmysły * Od momentu narodzin zdobywamy krok po kroku przy pomocy czucia, wzroku, słuchu, smaku i węchu wiedzę o najbliższym otoczeniu. Poprzez zmysły poznajemy świat i znajdujemy swoje miejsce w kosmosie. Na istotne znaczenie wczesnego, systematycznego kształcenia zmysłów dla późniejszego rozwoju psychicznego człowieka wskazują nie tylko badania skutków deprywacji sensorycznej, ale również prace, w których oceniano wpływ wczesnej stymulacji polisensorycznej na późniejsze funkcjonowanie dzieci z różnymi defektami rozwojowymi i uszkodzeniami centralnego układu nerwowego. Współczesne badania psychologiczne w znacznym stopniu potwierdzają intuicyjne założenia, na których Maria Montessori ** oparła swój system pedagoggiczny. Montessori pisała: Przy użyciu materiałów ćwiczeniowych kształcących zmysły naprowadzamy dziecko na sposób podziału wrażeń, które mogą być odbierane przez każdy organ zmysłów: kolory, dźwięki, szmery, formy i wymiary, ciężar, dotyk, zapach i smak. Niewątpliwie chodzi też tu o pewną formę wychowania, która ukierunkowuje zainteresowanie dziecka na siebie i otoczenie. każda forma wychowania, która prowadzi do doskonalenia osobowości, podobnie jak mowa i pismo, wzbogaca jego naturalne potencjały (Montessori 1972). Poniższy cytat najlepiej ujmuje istotę jej metody: Obserwatora nie da się wychować przez to, że powie się obserwuj... Pomoce naukowe wychowują zmysły dziecka. Jeśli udało nam się pobudzić jego zmysły, wtedy zapewnione jest samowychowanie: zaostrzone, w pełni wyćwiczone zmysły same doprowadzają się do najdokładniejszej obserwacji otoczenia; z drugiej strony przyciąga to uwagę dziecka na nieograniczona różnorodność i tym samym przyczynia się do jego psychiczno-zmysłowego rozwoju (cyt. Za Steibel 1995). Dzięki ćwiczeniom dziecko dowiaduje się, że przedmioty mogą być takie same lub różne albo, że łączą je rozmaite zależności. Stosowany w pedagogice Montessori materiał ćwiczeniowy może być wykorzystany w edukacji przedszkolnej dzieci z normalnymi i specjalnymi potrzebami rozwojowymi (zwłaszcza w wychowaniu integracyjnym). Specyficzne, odpowiednie dla dzie- * Materiał opracowany na podstawie podręcznika Rity Steibel: Die Sinneserzichung nach Maria Montessori. Eine didaktisch-pädagogische Einführung. ** Maria Montessori urodziła się w Rzymie w 1870, zmarła w roku 1952 w Holandii. Była lekarzem-psychiatrą i pedagogiem. Na podstawie doświadczeń, które zdobyła pracując z dziećmi upośledzonymi umysłowo, a później prowadząc Domy Dziecięce, stworzyła system wychowania przedszkolnego, zwany obecnie metodą (lub pedagogiką) Montessori. Głównym celem pedagogiki Montessori jest udzielanie dziecku, juz od urodzenia, pomocy w osiąganiu niezależności i wolności wewnętrznej. Wspomaganie rozwoju psychicznego dziecka nie polega na wyręczaniu w działaniach, lecz na pomaganiu w samodzielnym osiąganiu zamierzonego celu oraz na daniu mu szansy wielozmysłowego poznania otaczającej rzeczywistości poprzez wszechstronne kształcenie zmysłów.

2 58 ci upośledzonych umysłowo metody nauczania i uczenia się znajdują w omawianej koncepcji swój wyraz w nastawionym na jedno dziecko sposobie pracy. Do tego dostosowane jest tempo nauczania, poziom abstrakcji i wymagań. Ćwiczenia kształcące zmysły dzielą się na grupy, które adresowane są do zmysłów: wzroku, słuchu, powonienia i smaku, a także zmysłu stereognostycznego oraz zmysłu ogólnej wrażliwości (dotyku, ciepła, równowagi). Materiał ćwiczeniowy jest tak dobrany, że początkowo wywołuje u dziecka ciekawość i zainteresowanie, a następnie umożliwia pobudzenie jego aktywności i rozwój intelektu. Podczas ćwiczeń dziecko uczy się krytycznie kontrolować swoją pracę i stopniowo uwalnia się od kontroli dorosłych. W uzyskiwaniu samogontroli pomagają mu zawarte w materiale wskazówki (np. znaczki zrobione pod spodem pracy) i posiadana wiedza. Pedagogika Montessori zakłada wstępne zademonstrowanie dziecku odpowiedniego sposobu postępowania z materiałem. Montessori nazywa to wprowadzenie Lekcją. Następuje ona wówczas, gdy dziecko wykazuje specyficzne zainteresowanie określonym materiałem albo kiedy dorosły stwierdzi, że występuje u dziecka okres szczególnej wrażliwości na ten rodzaj materiału. Każda lekcja rozpoczyna się od prezentacji. Podczas niej należy ograniczyć liczbę ćwiczonych zmysłów (np. wyeliminować bodźce wzrokowe w celu lepszego poznania różnic w dotyku). powinna być prosta i niezwykle wyraźna. ważne jest, aby podczas jej trwania zaznaczyć cechy charakterystyczne materiału. Montessori pisze: Czynność musi mówić sama za siebie. Nie chcemy, aby dziecko wyuczyło się tej czynności, ponieważ to myśmy ja wymyślili (Montessori 1984). Właściwej prezentacji sprzyja: wcześniejsze przygotowanie pomieszczenia i pomocy do ćwiczeń, dobre przygotowanie dorosłego (znajomość materiału i dokładne, precyzyjne posługiwanie się nim), znajomość dziecka (jego potrzeb rozwojowych i zainteresowań), przyjęcie przez dorosłego roli pośrednika pomiędzy dzieckiem a materiałem, wybranie stosownej chwili, wprowadzenie dobrej, przyjacielskiej, skoncentrowanej na dziecku atmosfery. Zajęcia rozpoczynamy od wybrania miejsca pracy i przyniesienia razem z dzieckiem materiału. Miejsce pracy powinno gwarantować dziecku dobrą, niczym nie zakłócona obserwację materiału ćwiczeniowego. Podczas jego prezentacji należy jak najmniej mówić, za to zwracać uwagę na dokładność i ekonomię ruchów. Należy również koncentrować się na detalach i podkreślać wszystkie ważne momenty. W czasie prezentacji nie korygujemy błędów dziecka. Po uzyskaniu przez dziecko odpowiednich doświadczeń zmysłowych przeprowadzamy trzystopniową lekcję. Jej celem jest wywołanie skojarzenia

3 59 pomiędzy prezentacją a odpowiednim słowem. Lekcja obejmuje następujące etapy: nadawanie nazwy, pasywne użycie słowa i aktywne użycie słowa. Oto opis takiej lekcji. P r z y g o t o w a n i e : wkładamy do koszyka trzy kontrastujące przedmioty np. kostkę, kulkę i walec. 1 S t o p i e ń : n a d a w a n i e n a z w y wyjmujemy z koszyka kostkę i bardzo dokładnie badamy ją dotykiem, dziecko bada kostkę dotykiem, mówimy to jest kostka. Następnie w ten sam sposób badane są kulka i walec (walec możemy nazwać wałkiem). Uwaga: poza nazwą ( to jest... ) nie powinno być wypowiedziane żadne inne słowo. 2 S t o p i e ń : p a s y w n e u ż y c i e s ł o w a ( r o z u m i e n i e ) Dziecko poznało już trzy bryły geometryczne. należy mu polecić: pokaż mi kulkę, dotknij kostki, schowaj wałek itd. Dziecko rozpoznaje przedmioty i wykonuje polecenia. Uwaga: dziecko poprzez aktywność i ruch pogłębia rozumienie słów. 3 S t o p i e ń : a k t y w n e u ż y c i e s ł o w a Stawiamy różne pytania np: Co biorę do ręki? Co ci daję? Co trzymasz w ręce? Co chowam? Dziecko odpowiada na nie, nazywając przedmioty. Z myślą o nauczycielach i rodzicach przedstawię kilka ćwiczeń kształcących zmysły, zaczerpniętych z podręcznika R. Steibel: Ćwiczenie te można wykorzystać do wspomagania rozwoju dzieci z defektami sensorycznymi oraz w pracy z dziećmi upośledzonymi umysłowo. Ć w i c z e n i e 1 c z e r w o n e l i s t w y Wiek, odpowiedni okres: około 2,5 do 3 lat Kontrola błędów, samokontrola: ocena wzrokowa (harmonia dysharmonia), mechaniczna kontrola za pomocą najkrótszej listwy

4 60 Dziesięć czerwonych listw o zróżnicowanej długości os 1 do 10 decymetrów (listw może być mniej i mogą mieć inne wymiary). Cel bezpośredni: budowanie serii, wzrokowa ocena różnic długości. Cel pośredni: ćwiczenia mikro- i makromotoryki, kontrola mięśni i koordynacja ruchów. Oczekiwania dotyczące słownictwa: rozumienie pojęć długi i krótki. Przygotowanie: listwy kładziemy na podłożu kontrastującym z kolorem czerwonym (papier lub dywan). 1. Razem z dzieckiem kładziemy pojedyncze nie uporządkowane listwy na dywanie. Pozostawiamy miejsce na budowlę. Najpierw kładziemy najkrótszą listwę. Pokazujemy sposób wykonania ćwiczenia: chwytamy listwę z dwóch końców albo obydwiema rękami za środek. 2. Budowę rozpoczynamy od najdłuższej listwy. Porównujemy ją z następną w kolejności ( o jeden stopień krótszą), następnie kładziemy ją poziomo przy górnej krawędzi dywanu. Przez cały czas utrzymujemy kontakt wzrokowy z dzieckiem. Przeciągamy palcem wskazującym wzdłuż całej długości listwy od lewej do prawej strony. Dokładamy następną listwę. 3. Zwracamy uwagę na lewą krawędź. 4. Gdy wszystkie listwy są już ułożone, należy wyczuć ręką różnice długości. Pracę kontynuujemy za pomocą najkrótszej listwy. 5. Mieszamy listwy i zapraszamy dziecko do powtórzenia ćwiczenia. Ć w i c z e n i e 2 t a b l i c z k i d o t y k o w e Wiek, odpowiedni okres: około 2,5 do 3,5 lat Kontrola błędów, samokontrola: dotykowa i porównywanie wzrokowe. Tabliczka A: drewniana tabliczka do połowy polakierowana, druga połowa pokryta jest papierem ściernym. Tabliczka B: drewniana tabliczka pokryta dziesięcioma paskami, na przemian gładkimi i chropowatymi.

5 61 Cel bezpośredni: kształcenie i rozwój zmysłu dotyku, wspieranie mikromotoryki. Cel pośredni: dozowanie nacisku na opuszki palców, rozluźnienie i trening nadgarstka. Oczekiwania dotyczące słownictwa: rozumienie pojęć gładki i chropowaty. Przygotowanie: uwrażliwiamy opuszki palców dziecka zanurzamy jego palce w ciepłej wodzie, poruszamy nimi, otrząsamy z wody i pojedynczo wycieramy. Montessori pisze: Pozwalam dziecku umyć mydłem ręce, a następnie zanurzyć je w stojącej obok misce z letnią wodą, potem osuszyć je. Następnie uczę dziecko obmacywania, tzn. sposobu, w jaki należy dotykać powierzchni. Chwytam jego palce i bardzo lekko przesuwam je po powierzchni. Dalszym szczegółem technicznym jest nauczenie dziecka tego, aby podczas wykonywania ćwiczenia zamykało oczy. Należy mu wytłumaczyć, że bez patrzenia będzie lepiej odczuwało zmiany doświadczeń dotykowych (Montessori 1989 str. 129). 1. Tabliczka A. Rozluźniamy nadgarstek i opuszkami czterech palców prawej ręki przesuwamy od góry do dołu po gładkiej, a następnie chropowatej powierzchni. Potem następuje trzystopniowa lekcja. 2. Tabliczka B. Dotykamy pasków tylko palcami wskazującymi i środkowymi, mówimy równocześnie gładki, chropowaty itd. Potem następuje trzystopniowa lekcja. Ć w i c z e n i e 3 c i e p ł e b u t e l e c z k i Wiek, odpowiedni okres: około 3 lat Kontrola błędów, samokontrola: znaki kontrolne pod spodem (np. czerwony gorący, niebieski zimny, jasnoniebieski ciepły, różowy temperatura ciała). 2 buteleczki o temperaturze ciała, 2 buteleczki o 10 stopni cieplejsze, 2 buteleczki o 10 stopni chłodniejsze, 2 buteleczki o 20 stopni chłodniejsze.

6 62 Jedna z buteleczek o temperaturze ciała jest wyraźnie oznaczona np. różową kropką na pokrywce. Dla wysubtelnienie zmysłu można zredukować różnicę temperatur do 5 stopni. Cel bezpośredni: rozwój i doskonalenie zmysłu temperatury. Cel pośredni: wstęp do wychowania kosmicznego: pogoda, pory roku, uranie itp. Oczekiwania dotyczące słownictwa: rozumienie pojęć zimny, gorący, letni i ciepły. Przygotowanie: pomiar temperatury, wymieszanie i napełnienie buteleczek wodą o różnej temperaturze, może być przeprowadzone w innym pomieszczeniu. 1. Demonstracja jakości Chwytamy buteleczkę jedną ręką i wyczuwamy temperaturę. Pozostałe buteleczki obmacujemy drugą ręką. Zaczynamy od kontrastów, dziecko współpracuje. 2. Łączenie w pary Zaczynamy od trzech kontrastujących ze sobą temperatur. Najpierw bierzemy oznaczoną buteleczkę o temperaturze ciała, obmacujemy i szukamy buteleczki do niej pasującej. Równocześnie obydwiema rękami dotykamy obu buteleczek. Parę odstawiamy razem. Pary buteleczek sprawdzamy dotykiem i za pomocą punktów kontrolnych. Uwaga: czasami należy przykładać ręce do buteleczek o temperaturze ciała. Ć w i c z e n i e 4 p ł y t k i c e r a m i c z n e Wiek, odpowiedni okres: około 3,5 lat Kontrola błędów, samokontrola: wzrokowa (para ma taki sam kolor), zmysł ciepła (powtarzające się porównania). Drewniana skrzynka zawierająca 4 pary płytek. Płytki mają takie same wymiary, różnią się wywołanymi wrażeniami termicznymi. Materiał: filc, drewno, marmur, metal. Możliwe są także inne rodzaje materiałów, np. styropian, korek, kamień. Cel bezpośredni: różnicowanie zmysłu ciepła (podczas dotykania różnych materiałów odczuwa się różną temperaturę).

7 63 Cel pośredni: przygotowanie do wychowania kosmicznego (znajomość właściwości różnych materiałów), ćwiczenie zmysłu dotyku i mikromotoryki Oczekiwania dotyczące słownictwa: rozmowa o różnych materiałach i ich specyficznych funkcjach. Nazwy materiałów, określenie temperatury (ciepły, zimny). Przygotowanie: skrzynkę stawiamy na stole, zdejmujemy pokrywkę i wymieszane płytki układamy w półkolu na stole. 1. Prezentujemy dziecku wszystkie płytki, zaczynamy od kontrastów. Po kolei układamy płytki przed sobą i pokazujemy sposób wykonania ćwiczenia obmacujemy opuszkami palców, wewnętrzną stroną dłoni i dotykamy nadgarstkiem. dziecko powtarza. 2. Łączenie w pary Układamy wymieszane płytki w półkolu, zamykamy oczy i wyjmujemy jedną płytkę, dotykamy jej nadgarstkiem i odnajdujemy odpowiadającą jej drugą płytkę. 3. Kontrola Otwieramy oczy, sprawdzamy zgodność płytek w parze. 4. Dziecko pracuje dalej samodzielnie. Ć w i c z e n i e 5 b u t e l e c z k i z z a p a c h a m i Wiek, odpowiedni okres: około 3 lat Kontrola błędów, samokontrola: zmysł powonienia (powtarzane porównania), wzrokowa (znaki kontrolne na spodzie zakrętek). Trzy tacki z butelkami albo skrzynka z puszkami zapachowymi. 1 taca, skrzynka: zapachy różnego rodzaju (np. perfumy, przyprawy, lekarstwa), 2 taca, skrzynka: zapachy jednego rodzaju (np. perfumy), 3 taca, skrzynka: zapachy jednego rodzaju (np. przyprawy). W buteleczkach lub puszkach znajdują się nasączone różnymi esencjami zapachowymi tamponiki waty. Pokrywki powinny być przywiązane w taki sposób, żeby nie można było ich zamienić.

8 64 Cel bezpośredni: kształcenie i doskonalenie zmysłu powonienia. Cel pośredni: rozwój umiejętności odczuwania, rozpoznawania, rozróżniania i porządkowania zapachów w otoczeniu. Oczekiwania dotyczące słownictwa: rozmowy o różnych zapachach (pochodzenie, użycie), nadawanie nazw (np. cytryna, ocet). Przygotowanie: czyścimy nos w celu lepszego odczuwana zapachów. Butelki (puszki) z zapachami przenosimy na stół. 1. jakości Sposób wykonania ćwiczenia: Wyjmujemy puszkę ze skrzynki i otwieramy. Trzymając ją w jednej ręce przybliżamy do nosa, drugą ręką wachlujemy (albo przesuwamy puszkę od jednej dziurki w nosie do drugiej), przy tym głęboko oddychamy. Zakręcamy puszkę. Dziecko powtarza ćwiczenie i pracuje w ten sposób z różnymi zapachami. 2. Mieszamy wszystkie puszki w skrzynce. 3. Łączenie w pary. Bibliografia Bierzemy puszkę, wąchamy w opisany powyżej sposób. Szukamy pasującej do niej puszki. Pasujące do siebie puszki z zapachami stawiamy obok siebie. Jeśli zapach nie jest identyczny, należy odstawić puszkę na pokrywkę leżącą obok skrzynki. Należy szukać dopóty, dopóki nie znajdzie się identycznego zapachu. dziecko pracuje dalej samodzielnie. Montessori M. (1972), Das kreative Kind. Der absorbierende Geist. Oswald P., Schulz-Benesch G., Freiburg. Montessori M. (1984), Die Entdeckung des Kindes. Oswald P., Schulz-Benesch G., Freiburg. Steibel R. (1995), Die Sinneserziehung nach Maria Montessori. Eine didaktisch-pädagogische Einführung. BPB GmbH, Eichstätt.

Sala Doświadczania Świata

Sala Doświadczania Świata Sala Doświadczania Świata Sala Doświadczania Świata to pomieszczenie wyposażone w odpowiednio skomponowane urządzenia stymulujące rozwój zmysłów. Celem prowadzonej terapii jest: doświadczanie świata zmysłami:

Bardziej szczegółowo

Pomóż mi zrobić to samodzielnie

Pomóż mi zrobić to samodzielnie Pomóż mi zrobić to samodzielnie System wychowawczy Marii Montessori zwany też metodą Montessori został opracowany przez włoską lekarkę i pedagoga w pierwszej połowie XIX wieku Sylwetka Marii Montessori

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ REWALIDACYJNO - WYCOWAWCZYCH

PROGRAM ZAJĘĆ REWALIDACYJNO - WYCOWAWCZYCH PROGRAM ZAJĘĆ REWALIDACYJNO - WYCOWAWCZYCH Program rewalidacyjno wychowawczy wzór opracowała pedagog PPP w Rabce Zdroju i wykorzystywała do CELÓW SZKOLENIOWYCH - zajęć warsztatowych z nauczycielami - przy

Bardziej szczegółowo

INNOWACJA PEDAGOGICZNA PT. ZABAWA W CZYTANIE - mgr Romana Błahuta

INNOWACJA PEDAGOGICZNA PT. ZABAWA W CZYTANIE - mgr Romana Błahuta INNOWACJA PEDAGOGICZNA PT. ZABAWA W CZYTANIE - mgr Romana Błahuta Staramy się dostrzegać poznawczy zapał dziecka i stworzyć mu warunki, w których będzie mogło krok po kroku poznawać świat wszystkimi zmysłami.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 11 CZĘŚĆ I SYSTEM EDUKACYJNY MARII MONTESSORI PODSTAWY PEDAGOGICZNE

Spis treści. Wstęp... 11 CZĘŚĆ I SYSTEM EDUKACYJNY MARII MONTESSORI PODSTAWY PEDAGOGICZNE Spis treści TOM PIERWSZY Wstęp... 11 CZĘŚĆ I SYSTEM EDUKACYJNY MARII MONTESSORI PODSTAWY PEDAGOGICZNE 1. Znaczenie aktywności dziecka w procesie jego rozwoju i uczenia się... 17 2. Pedagogicznie przygotowane

Bardziej szczegółowo

Podstawy koszykówki dla szkół podstawowych TECHNIKA RZUTU. Bartłomiej Perzanowski

Podstawy koszykówki dla szkół podstawowych TECHNIKA RZUTU. Bartłomiej Perzanowski Podstawy koszykówki dla szkół podstawowych TECHNIKA RZUTU Bartłomiej Perzanowski 0 1 TECHNIKA RZUTU Bartłomiej Perzanowski Grając w koszykówkę skupiamy się głównie na zdobywaniu punktów. Mecz wygrywa ten

Bardziej szczegółowo

Nauka pisania z użyciem nakładki na ołówek/długopis.

Nauka pisania z użyciem nakładki na ołówek/długopis. Nauka pisania z użyciem nakładki na ołówek/długopis. Na początek ogólnie: Coraz częściej dzieci rozpoczynając przygodę z rysowaniem czy pisaniem mają problem z prawidłowym trzymaniem przyboru do pisania.

Bardziej szczegółowo

Techniki stosowane w zajęciach plastycznych. w przedszkolu

Techniki stosowane w zajęciach plastycznych. w przedszkolu Techniki stosowane w zajęciach plastycznych w przedszkolu Techniki plastyczne, czyli całokształt środków i czynności związanych z twórczością plastyczną, oraz wiedza o nich decydują o prawidłowym przebiegu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM TERAPEUTYCZNY Z MATEMATYKI

PROGRAM TERAPEUTYCZNY Z MATEMATYKI PROGRAM TERAPEUTYCZNY Z MATEMATYKI Prowadząc z dziećmi zajęcia usprawniania technik szkolnych odczuwałam niedosyt pomocy i materiałów niezbędnych do prowadzenie tych zajęć. Szczególnie uciążliwe było to

Bardziej szczegółowo

PROGRAM TERAPEUTYCZNY Z MATEMATYKI

PROGRAM TERAPEUTYCZNY Z MATEMATYKI PROGRAM TERAPEUTYCZNY Z MATEMATYKI Prowadząc z dziećmi zajęcia usprawniania technik szkolnych odczuwałam niedosyt pomocy i materiałów niezbędnych do prowadzenie tych zajęć. Szczególnie uciążliwe było to

Bardziej szczegółowo

Pomoc, jaką zespół wczesnego wspomagania świadczy dziecku i jego rodzinie, jest bezpłatna.

Pomoc, jaką zespół wczesnego wspomagania świadczy dziecku i jego rodzinie, jest bezpłatna. Czym jest wczesne wspomaganie rozwoju dziecka? Wczesne wspomaganie rozwoju obejmuje wszelkie formy wspomagania rozwoju dziecka niepełnosprawnego oraz udzielania psychopedagogicznego wsparcia jego rodzinie.

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie programu Paint na lekcjach matematyki w nauczaniu zintegrowanym

Wykorzystanie programu Paint na lekcjach matematyki w nauczaniu zintegrowanym Hanna Łukasiewicz HaniaLukasiewicz@interia.pl. Wykorzystanie programu Paint na lekcjach matematyki w nauczaniu zintegrowanym "Technologia informacyjna może wspomagać i wzbogacać wszechstronny rozwój uczniów,

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DLA NAUCZYCIELI

PRZEWODNIK DLA NAUCZYCIELI 11 PRZEWODNIK DLA NAUCZYCIELI Zabawki jako pomoce dydaktyczne Proponowane ćwiczenia Cyfry MATEMATYKA: cyfry ĆWICZENIA PSYCHOMOTORYCZNE: znajomość cyfr we wczesnym wieku ŚRODEK WYRAZU: muzyka koordynacja

Bardziej szczegółowo

Część pierwsza. Wprowadzenie do intensywnego wspomagania rozwoju umysłowego oraz edukacji matematycznej dzieci

Część pierwsza. Wprowadzenie do intensywnego wspomagania rozwoju umysłowego oraz edukacji matematycznej dzieci Spis treści WSTĘP Przyczyny, dla których należało napisać tę książkę. Jak wpisuje się ona w nową rzeczywistość edukacyjną w wychowaniu przedszkolnym i w nauczaniu początkowym dzieci. Dlaczego książka ta

Bardziej szczegółowo

& / &!!!& ODOWS&A-»ZD\ChJCJC. Metoda integracji. sensorycznej. we wspomaganiu rozwoju mi. \dzieci z uszkodzeniami ^ lu nerwowego m

& / &!!!& ODOWS&A-»ZD\ChJCJC. Metoda integracji. sensorycznej. we wspomaganiu rozwoju mi. \dzieci z uszkodzeniami ^ lu nerwowego m & / &!!!& ODOWS&A-»ZD\ChJCJC Metoda integracji sensorycznej we wspomaganiu rozwoju mi \dzieci z uszkodzeniami ^ lu nerwowego m i - i \ \ 'Ą \ A H/?fi U Metoda integracji sensoryczniej we wspomaganiu

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 6

Scenariusz zajęć nr 6 Autor: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Zimowe zabawy. Scenariusz zajęć nr 6 Temat dnia: Spotkanie z liczbą 8. I. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. II. Czynności przed lekcyjne: Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Cenne informacje dla rodziców

Cenne informacje dla rodziców Cenne informacje dla rodziców Rok szkolny 2014/2015 Co trzylatek umieć powinien -Posługuje się określeniami odnoszącymi się do kierunków w przestrzeni (na, pod, za, przed). -Klasyfikuje przedmioty ze względu

Bardziej szczegółowo

Uwaga: Nie przesuwaj ani nie pochylaj stołu, na którym wykonujesz doświadczenie.

Uwaga: Nie przesuwaj ani nie pochylaj stołu, na którym wykonujesz doświadczenie. Mając do dyspozycji 20 kartek papieru o gramaturze 80 g/m 2 i wymiarach 297mm na 210mm (format A4), 2 spinacze biurowe o masie 0,36 g każdy, nitkę, probówkę, taśmę klejącą, nożyczki, zbadaj, czy maksymalna

Bardziej szczegółowo

Fragment darmowy udostępniony przez Wydawnictwo w celach promocyjnych. EGZEMPLARZ NIE DO SPRZEDAŻY!

Fragment darmowy udostępniony przez Wydawnictwo w celach promocyjnych. EGZEMPLARZ NIE DO SPRZEDAŻY! Fragment darmowy udostępniony przez Wydawnictwo w celach promocyjnych. EGZEMPLARZ NIE DO SPRZEDAŻY! Wszelkie prawa należą do: Wydawnictwo Zielona Sowa Sp. z o.o. Warszawa 2015 www.zielonasowa.pl Zobacz:

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY

ĆWICZENIA W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY ĆWICZENIA W ZAPOBIEGANIU OSTEOPOROZY Ćwiczenie 1. - Stajemy w rozkroku na szerokości bioder. Stopy skierowane lekko na zewnątrz, mocno przywierają do podłoża. - Unosimy prawą rękę ciągnąc ją jak najdalej

Bardziej szczegółowo

Zabawy grafomotoryczne 2

Zabawy grafomotoryczne 2 Dla rodziców Zabawy grafomotoryczne 2 Zabawy grafomotoryczne pozwalają korygować nieprawidłową technikę rysowania i stymulują polisensorycznie, tzn. oddziałują na wszystkie zmysły dziecka. Usprawniają

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia grafomotoryczne 2

Ćwiczenia grafomotoryczne 2 Dla Rodziców Ćwiczenia grafomotoryczne 2 Ćwiczenia grafomotoryczne pozwalają korygować nieprawidłową technikę rysowania i stymulują polisensorycznie, tzn. oddziałują na wszystkie zmysły dziecka. Usprawniają

Bardziej szczegółowo

Physiotherapy & Medicine www.pandm.org Zestaw ćwiczeń po mastektomii

Physiotherapy & Medicine www.pandm.org Zestaw ćwiczeń po mastektomii Zestaw ćwiczeń po mastektomii Ćwiczenie 1 Pozycja wyjściowa: siedzenie na krześle z oparciem, łopatki wraz z tułowiem przylegają do oparcia, ręce oparte na kolanach, trzymają laskę nachwytem (ryc. 4).

Bardziej szczegółowo

Metoda opracowana przez prof. Jagodę Cieszyńską opiera się na wieloletnich doświadczeniach w pracy z dziećmi z zaburzona komunikacją językową.

Metoda opracowana przez prof. Jagodę Cieszyńską opiera się na wieloletnich doświadczeniach w pracy z dziećmi z zaburzona komunikacją językową. Metoda Krakowska Metoda opracowana przez prof. Jagodę Cieszyńską opiera się na wieloletnich doświadczeniach w pracy z dziećmi z zaburzona komunikacją językową. Jest to metoda sylabowa oparta na wspomaganiu

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie integracji sensorycznej w usprawnianiu zaburzeń rozwojowych.

Wykorzystanie integracji sensorycznej w usprawnianiu zaburzeń rozwojowych. Wykorzystanie integracji sensorycznej w usprawnianiu zaburzeń rozwojowych. Termin integracja sensoryczna po raz pierwszy został użyty przez Ch. Sherringtona w 1902 roku w Anglii. Nowe znaczenie temu terminowi

Bardziej szczegółowo

Pomoce dydaktyczne SENSORYKA. Czego nie ma w zmysłach, tego nie ma w umyśle. Maria Montessori

Pomoce dydaktyczne SENSORYKA. Czego nie ma w zmysłach, tego nie ma w umyśle. Maria Montessori Pomoce dydaktyczne SENSORYKA Czego nie ma w zmysłach, tego nie ma w umyśle Maria Montessori Maria Montessori przywiązywała ogromną rolę do kształcenia zmysłów. Twierdziła, że materiał sensoryczny jest

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja i zasady pracy z uczniami upośledzonymi umysłowo w stopniu lekkim.

Specyfikacja i zasady pracy z uczniami upośledzonymi umysłowo w stopniu lekkim. ANNA BARACZ Specyfikacja i zasady pracy z uczniami upośledzonymi umysłowo w stopniu lekkim. Dzieci upośledzone umysłowo w stopniu lekkim stanowią najliczniejszą grupę wśród wszystkich odchylonych od normy

Bardziej szczegółowo

KINEZJOLOGIA NA CO DZIEŃ!

KINEZJOLOGIA NA CO DZIEŃ! KINEZJOLOGIA NA CO DZIEŃ! 1. RUCHY NAPRZEMIENNE Polepszają koordynację lewa-prawa strona. Wzmacniają zmysł wzroku i słuchu. Ułatwiają opanowywanie materiału i jego późniejsze odtwarzanie. Ćwiczenie wykonujemy

Bardziej szczegółowo

Nie narzucaj dziecku ograniczeń wynikających z twojej edukacji, bo urodziło się w innych czasach

Nie narzucaj dziecku ograniczeń wynikających z twojej edukacji, bo urodziło się w innych czasach Nie narzucaj dziecku ograniczeń wynikających z twojej edukacji, bo urodziło się w innych czasach Rabin dran ath Tagore KLASA SZKOLNA KRÓTKA POWTÓKA Z HISTORII EDUKACJI - Kiedy powstała szkoła podstawowa?

Bardziej szczegółowo

Jak dziecko z autyzmem odbiera świat

Jak dziecko z autyzmem odbiera świat Jak dziecko z autyzmem odbiera świat mgr Jadwiga Laliczyńska KONFERENCJA SZKOLENIOWO- NAUKOWA -na rzecz pomocy dzieciom i młodziem odzieży y z autyzmem POMÓŻ MI Węgrów w 15.11.2010 r. Uszkodzenia centralnego

Bardziej szczegółowo

Kostka gimnastyczna...22 potrafię...23 Dziecięce pojazdy...24. To jest moja lewa stopa...5 Zanim zrobię to ja ...6. Budujemy tunele...

Kostka gimnastyczna...22 potrafię...23 Dziecięce pojazdy...24. To jest moja lewa stopa...5 Zanim zrobię to ja ...6. Budujemy tunele... Opanowanie przez dziecko niektórych umiejętności zależne jest od wsparcia osoby dorosłej. Na rozwijanie zdolności językowych, plastycznych oraz ruchowych małego dziecka bardzo duży wpływ ma pomoc kogoś,

Bardziej szczegółowo

Dzieci lubią książki! Czytanie wrażeniowe w ruchu, w tańcu i w zabawie

Dzieci lubią książki! Czytanie wrażeniowe w ruchu, w tańcu i w zabawie Dzieci lubią książki! Czytanie wrażeniowe w ruchu, w tańcu i w zabawie Seminarium dla nauczycieli wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej ZCDN, 4 października 2014 r. Maria Twardowska Czy

Bardziej szczegółowo

Umiejętności szkolne i ich wykorzystanie w podstawie funkcjonowania sensomotorycznego. Opracowała mgr Dorota Rudzińska-Friedel

Umiejętności szkolne i ich wykorzystanie w podstawie funkcjonowania sensomotorycznego. Opracowała mgr Dorota Rudzińska-Friedel Umiejętności szkolne i ich wykorzystanie w podstawie funkcjonowania sensomotorycznego Opracowała mgr Dorota Rudzińska-Friedel OGÓLNE Umiejętność, które wykorzystujemy we wszelkiego typu działaniach SAMOREGULACJI

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA. Copyright 1999-2010, VHI www.technomex.pl. Ćwiczenie 1. Ćwiczenie 2

ĆWICZENIA. Copyright 1999-2010, VHI www.technomex.pl. Ćwiczenie 1. Ćwiczenie 2 ĆWICZENIA Ćwiczenie 1 Ćwiczenie 2 Wybierz tryb treningowy. Terapeuta odwodzi zajętą nogę podczas trwania stymulacji; wraca do środka kiedy stymulacja jest wyłączona. Trzymaj palce skierowane ku górze.

Bardziej szczegółowo

Kto jeszcze gra w domino?

Kto jeszcze gra w domino? Mirosław Dąbrowski Kto jeszcze gra w domino? Domino, choć wciąż jeszcze można jego zestawy kupić w sklepach z zabawkami, nie należy już chyba do bardzo popularnych dziecięcych rozrywek. Szkoda, bo gra

Bardziej szczegółowo

Projekt Dobry start przedszkolaka jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Dobry start przedszkolaka jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt Dobry start przedszkolaka jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Od sierpnia 2012 r. Przedszkole Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie realizuje

Bardziej szczegółowo

Podstawowym celem oddziaływań rewalidacyjnych jest rozwój i aktywizowanie

Podstawowym celem oddziaływań rewalidacyjnych jest rozwój i aktywizowanie Rewalidacja - to termin pochodzenia łacińskiego (re znów, validus mocny, silny) oznacza oddziaływanie zmierzające do przywrócenia pełni sił osobom osłabionym poważną chorobą lub urazem. Pojęcia rewalidacja

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Autor: Małgorzata Urbańska Klasa I Edukacja: społeczna, polonistyczna, plastyczna, matematyczna, techniczna, Cel zajęć: -zapoznanie

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH Wszystkiego, co naprawdę trzeba wiedzieć, nauczyłem się w przedszkolu- o tym jak żyć co robić, jak postępować, współżyć z innymi patrzeć, odczuwać,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia na mięśnie brzucha, płaski brzuch

Ćwiczenia na mięśnie brzucha, płaski brzuch Ćwiczenia na mięśnie brzucha, płaski brzuch Odpowiednio zbudowany brzuch wspomaga nasz bieg. Silne mięśnie brzucha informują wszystkich o naszej wysokiej formie. Trening brzucha powinniśmy wykonywać co

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA WCZESNOSZKOLNA W JĘZYKU ANGIELSKIM- Założenia programowe w klasach dwujęzycznych

EDUKACJA WCZESNOSZKOLNA W JĘZYKU ANGIELSKIM- Założenia programowe w klasach dwujęzycznych EDUKACJA WCZESNOSZKOLNA W JĘZYKU ANGIELSKIM- Założenia programowe w klasach dwujęzycznych Wstęp Program nauczania edukacji wczesnoszkolnej w języku angielskim dotyczy uczniów klas 1-3 szkoły podstawowej

Bardziej szczegółowo

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców Przedszkolak u progu szkoły Informacja dla rodziców Dobry start w szkole jest niezwykle ważny dla rozwoju dziecka. Jeśli jest ono psychicznie i fizycznie gotowe do podjęcia nauki, bez trudu i z radością

Bardziej szczegółowo

Lekcja 3 Nauka zakładania kagańca lub obroży uzdowej

Lekcja 3 Nauka zakładania kagańca lub obroży uzdowej Lekcja 3 Nauka zakładania kagańca lub obroży uzdowej Bierzemy do prawej ręki kaganiec i kliker, z lewej ręki będziemy wydawać smakołyki. Uczymy psa targetowania kagańca. Za każde spojrzenie, potem za dotknięcie

Bardziej szczegółowo

Obszar wsparcia: Zabawy edukacyjne wzmacniające motywację dziecka do poznawania i rozwiązywania problemów. Scenariusz zajęć

Obszar wsparcia: Zabawy edukacyjne wzmacniające motywację dziecka do poznawania i rozwiązywania problemów. Scenariusz zajęć Obszar wsparcia: Zabawy edukacyjne wzmacniające motywację dziecka do poznawania i rozwiązywania problemów. Autor: Karina Jedynak Grupa wiekowa: 5 - latki Temat: Zwierzęta na wsi. Byczek. Scenariusz zajęć

Bardziej szczegółowo

+ umiejętności/wiadomości opanowane, / umiejętność wymaga ćwiczeń/ wiadomości wymagają uzupełnienia - brak umiejętności /wiadomości.

+ umiejętności/wiadomości opanowane, / umiejętność wymaga ćwiczeń/ wiadomości wymagają uzupełnienia - brak umiejętności /wiadomości. KRYTERIA OCENY WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I - III W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 1. Na lekcje uczniowie zobowiązani są przynosić: podręcznik oraz ćwiczenia. 2.W ramach

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH. dla klas IV-VI. 2. Systematyczne dokumentowanie postępów uczenia się. 3. Motywowanie do rozwoju;

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH. dla klas IV-VI. 2. Systematyczne dokumentowanie postępów uczenia się. 3. Motywowanie do rozwoju; PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH 1. Cele oceniania: dla klas IV-VI 1. Bieżące, okresowe, roczne rozpoznanie i określenie poziomu opanowania kompetencji przewidzianych programem nauczania;

Bardziej szczegółowo

5 kroko w do poprawy szybkos ci uderzeń i wytrzymałos ci rąk

5 kroko w do poprawy szybkos ci uderzeń i wytrzymałos ci rąk 5 kroko w do poprawy szybkos ci uderzeń i wytrzymałos ci rąk 5 kroków do poprawy szybkości uderzeń i wytrzymałości rąk 1 krok - Kołowrotek Zauważyłem jak niektóre osoby ćwicząc sztuki walki mają problem

Bardziej szczegółowo

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM OPÓŹNIONY ROZWÓJ MOWY zjawisko dotyczące wolniejszego wykształcenia się zdolności percepcyjnych lub/i ekspresyjnych

Bardziej szczegółowo

Nr art. 25516 XXL Papillon

Nr art. 25516 XXL Papillon Nr art. 25516 XXL Papillon Gra wspomaga: Naukę rozpoznawania kolorów: podstawowych i pochodnych Ruch w czasie gry / poznawanie liczb i kształtów, pojmowanie ilości: połączenie ruchu i rozwijanie umiejętności

Bardziej szczegółowo

Wymagania Uczeń zna zasady bezpiecznej pracy z komputerem. Uczeń stosuje się do regulaminu szkolnej pracowni komputerowej.

Wymagania Uczeń zna zasady bezpiecznej pracy z komputerem. Uczeń stosuje się do regulaminu szkolnej pracowni komputerowej. I. EDUKACJA WCZESNOSZKOLNA 6 Uczeń samodzielnie wykonuje wszystkie zadania na lekcji, zadania dodatkowe. Jego wiadomości i umiejętności wykraczają poza te, które zawarte są w programie nauczania zajęć

Bardziej szczegółowo

METODA INTEGRACJI SENSORYCZNEJ

METODA INTEGRACJI SENSORYCZNEJ METODA INTEGRACJI SENSORYCZNEJ DEFINICJA INTEGRACJI SENSORYCZNEJ (SI) Dr Ayres (twórczyni metody SI) definiuje integrację sensoryczną jako proces, w którym następuje organizacja dostarczanych do naszego

Bardziej szczegółowo

Program. W świecie zmysłów- patrzę, czuję, słyszę, smakuję.

Program. W świecie zmysłów- patrzę, czuję, słyszę, smakuję. ZPSWR NR 1 W WARSZAWIE Program W świecie zmysłów- patrzę, czuję, słyszę, smakuję. Opracowała: Agnieszka Łukasik Wstęp Dla prawidłowego rozwoju i funkcjonowania człowieka konieczny jest stały dopływ bodźców

Bardziej szczegółowo

Szkoła Główna Służby Pożarniczej Zakład Ratownictwa Technicznego i Medycznego. Laboratorium Bezpieczeństwa Ratownictwa.

Szkoła Główna Służby Pożarniczej Zakład Ratownictwa Technicznego i Medycznego. Laboratorium Bezpieczeństwa Ratownictwa. Szkoła Główna Służby Pożarniczej Zakład Ratownictwa Technicznego i Medycznego Laboratorium Bezpieczeństwa Ratownictwa Ćwiczenie nr 3 Temat: Badanie indywidualnego pola widzenia w różnych typach masek Warszawa

Bardziej szczegółowo

Sześciolatek. w przedszkolu. w klasie I. przygotowuje się do nauki czytania, pisania i matematyki. uczy się czytania, pisania i matematyki

Sześciolatek. w przedszkolu. w klasie I. przygotowuje się do nauki czytania, pisania i matematyki. uczy się czytania, pisania i matematyki Nie zmuszaj dzieci do aktywności, lecz wyzwalaj ich aktywność. Nie każ myśleć, lecz twórz warunki do myślenia. Nie żądaj, lecz przekonuj. Pozwól dziecku pytać i powoli rozwijaj jego umysł tak, aby samo

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

Metody neurofizjologiczne w pediatrii. Mgr Marzena Mańdziuk

Metody neurofizjologiczne w pediatrii. Mgr Marzena Mańdziuk Metody neurofizjologiczne w pediatrii Mgr Marzena Mańdziuk REHABILITACJA REHABILITACJA LECZNICZA REHABILITACJA PEDAGOGICZNO- -ZAWODOWA REHABILITACJA SPOŁECZNA Stosowane metody terapii: 1. NDT-Bobath 2.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH KLASY I III

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH KLASY I III PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH KLASY I III Zgodnie z wytycznymi nowej podstawy programowej zajęcia komputerowe należy prowadzić w korelacji z pozostałymi obszarami edukacji. W klasach

Bardziej szczegółowo

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki Zespół Szkół w Rycerce Górnej CO TO JEST MOTYWACJA? Na słowo MOTYWACJA składają się dwa słówka: Motyw i Akcja. Czyli aby podjąć jakieś określone działanie

Bardziej szczegółowo

Dysleksje Metoda 18 struktur wyrazowych

Dysleksje Metoda 18 struktur wyrazowych Dysleksje Metoda 18 struktur wyrazowych Metoda 18 struktur wyrazowych przedstawia pracę korekcyjnokompensacyjną stosowaną i sprawdzoną przez autorki w ciągu ostatnich siedmiu lat. Jest to metoda przeznaczona

Bardziej szczegółowo

Anna Drężek nauczycielka przyrody Prywatna Szkoła Podstawowa im. Zofii i Jędrzeja Moraczewskich w Sulejówku

Anna Drężek nauczycielka przyrody Prywatna Szkoła Podstawowa im. Zofii i Jędrzeja Moraczewskich w Sulejówku Anna Drężek nauczycielka przyrody Prywatna Szkoła Podstawowa im. Zofii i Jędrzeja Moraczewskich w Sulejówku Opinia o Programie nauczania przyrody w szkole podstawowej autorstwa: Barbary Klimuszko, Janiny

Bardziej szczegółowo

ZAMIERZENIA OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZE NA. PAŹDZIERNIK 2015r. DLA DZIECI Z GRUPY BIEDRONKI CELE GŁÓWNE:

ZAMIERZENIA OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZE NA. PAŹDZIERNIK 2015r. DLA DZIECI Z GRUPY BIEDRONKI CELE GŁÓWNE: ZAMIERZENIA OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZE NA PAŹDZIERNIK 2015r. DLA DZIECI Z GRUPY BIEDRONKI TEMATY TYGODNIA: 1. JESIEŃ W SADZIE 2. JESIEŃ NA DZIAŁCE 3. O SOBIE SAMYM 4. NASZE ZMYSŁY CELE GŁÓWNE: ROZWIJANIE UMIEJĘTNOŚCI

Bardziej szczegółowo

TABklasa. Otwarta przestrzeń - otwarty umysł Edukacja nieograniczona mobilny multibook, mobilny uczeń, mobilna edukacja

TABklasa. Otwarta przestrzeń - otwarty umysł Edukacja nieograniczona mobilny multibook, mobilny uczeń, mobilna edukacja Tytuł wykładu: TABklasa. Otwarta przestrzeń - otwarty umysł Edukacja nieograniczona mobilny multibook, mobilny uczeń, mobilna edukacja Wykładowcy: Magdalena Maćkowiak, Jan Mierzejewski Agenda Idea TABklasy

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 1. Kliknij myszką w trójkąt, aby otrzymać dostęp do uchwytów obrotów:

Ćwiczenie nr 1. Kliknij myszką w trójkąt, aby otrzymać dostęp do uchwytów obrotów: Ćwiczenie nr 1 Wybierz narzędzie wielokąt, ustaw na pasku własności liczbę boków równą 3 i z pomocą klawisza Ctrl narysuj trójkąt równoboczny, po czym naciśnij spację, aby przełączyć się na wskaźnik: Kliknij

Bardziej szczegółowo

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców wzrokowych a także do ich interpretowania przez odniesienie do poprzednich doświadczeń. Nie jest wyłącznie zdolnością do dokładnego

Bardziej szczegółowo

Analiza wody Oznaczanie liczby progowej zapachu (TON) i liczby progowej smaku (TFN) PN-EN 1622. Karolina Sipa Łódź, 26.03.2014

Analiza wody Oznaczanie liczby progowej zapachu (TON) i liczby progowej smaku (TFN) PN-EN 1622. Karolina Sipa Łódź, 26.03.2014 Analiza wody Oznaczanie liczby progowej zapachu (TON) i liczby progowej smaku (TFN) PN-EN 1622 Karolina Sipa Łódź, 26.03.2014 Zakres normy Opisano następujące dwie metody: - metoda uproszczona stosowana

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania język angielski klasy I III

Przedmiotowy system oceniania język angielski klasy I III Przedmiotowy system oceniania język angielski klasy I III Szkoła Podstawowa nr 12 im. Mariana Batki w Łodzi 1. Kryteria oceniania z języka angielskiego zostały opracowane zgodnie ze Statutem Szkoły oraz

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 3

Scenariusz zajęć nr 3 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: W świątecznym nastroju Scenariusz zajęć nr 3 Temat dnia: W świecie zmysłów I. Czas realizacji: dwie jednostki lekcyjne II. Czynności przedlekcyjne:

Bardziej szczegółowo

Stymulator polisensoryczny

Stymulator polisensoryczny Stymulator polisensoryczny Politechnika Gdańska ul. Narutowicza 11/12 80-233 Gdańsk www.pg.gda.pl 1. Wprowadzenie Rozwiązanie jest przeznaczone do stymulowania rozwoju funkcji percepcyjnomotorycznych.

Bardziej szczegółowo

Narysowanie postaci ludzkiej nie należy

Narysowanie postaci ludzkiej nie należy WSTĘP 3 Narysowanie postaci ludzkiej nie należy do prostych zadań. Opanowanie tej sztuki wymaga wielu ćwiczeń i dużej cierpliwości, jednak jest to możliwe dla każdego, kto wykaże się zapałem oraz ambicją,

Bardziej szczegółowo

Eksperta porady: jak pracować z pomocą. Naśladuj albo zgaduj. Ćwicznia praksji oralnej (kod: 199096)

Eksperta porady: jak pracować z pomocą. Naśladuj albo zgaduj. Ćwicznia praksji oralnej (kod: 199096) Eksperta porady: jak pracować z pomocą Naśladuj albo zgaduj. Ćwicznia praksji oralnej (kod: 199096) Pomoc przeznaczona jest dla dzieci z obniżoną sprawnością w zakresie motoryki i czucia ułożenia narządów

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2006 Copyright by Ewa Gaweł, Kraków 2006 Opracowanie grafi czne i projekt okładki: Robert Gaweł ISBN 978-83-7308-679-1 ISBN 978-83-7587-946-9 Ofi cyna Wydawnicza

Bardziej szczegółowo

MUZYKA NAUKA PRZYGODA RADOŚĆ. Dźwiękoludki. Elementarne wychowanie muzyczne. Bawmy się muzyką

MUZYKA NAUKA PRZYGODA RADOŚĆ. Dźwiękoludki. Elementarne wychowanie muzyczne. Bawmy się muzyką MUZYKA NAUKA PRZYGODA RADOŚĆ Dźwiękoludki Elementarne wychowanie muzyczne Bawmy się muzyką Szukaj ludzi źli ludzie pieśni Inteligentny dzięki muzyce Badania naukowe wykazują, że dzieci, które bardzo wcześnie

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI Z WYKORZYSTANIEM ELEMENTÓW ZUMBY:KL I

SCENARIUSZ LEKCJI Z WYKORZYSTANIEM ELEMENTÓW ZUMBY:KL I Katarzyna Bronowska SCENARIUSZ LEKCJI Z WYKORZYSTANIEM ELEMENTÓW ZUMBY:KL I 1. Zbiórka, sprawdzenie obecności 2. Rozgrzanie poszczególnych części ciała 3. Zapoznanie z podstawowymi krokami używanymi w

Bardziej szczegółowo

QUIZ O ŚWIECIE INSTRUKCJA WARIANT I

QUIZ O ŚWIECIE INSTRUKCJA WARIANT I INSTRUKCJA QUIZ O ŚWIECIE WARIANT I rekwizyty: 1) karty pytań i odpowiedzi - 97 szt. 2) karty liter a, b, c - 4 x 3 szt. 3) karta z nazwami działów - 1 szt. 4) pionki do gry - 4 szt. 5) kostka do gry 6)

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla. Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego. Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku

Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla. Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego. Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku Przedmiotowy System Oceniania z informatyki dla Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Specjalnego Przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Lubsku Na rok szkolny 2008/2009 (4-6 szkoły podstawowej, oraz

Bardziej szczegółowo

Gimnastyka mózgu P. Dennisona w naszym przedszkolu

Gimnastyka mózgu P. Dennisona w naszym przedszkolu Gimnastyka mózgu P. Dennisona w naszym przedszkolu Siedź spokojnie, nie kręć się, przestań się wiercić tak my dorośli często zwracamy się do dzieci, próbując je uspokoić. Wymagamy, żeby patrzyły, słuchały

Bardziej szczegółowo

Kim była MARIA MONTESSORI? Urodziła się w Chiaravelle (Włochy) w 1870 r., zmarła w 1952 r. w Holandii.

Kim była MARIA MONTESSORI? Urodziła się w Chiaravelle (Włochy) w 1870 r., zmarła w 1952 r. w Holandii. Pedagogika Marii Montessori w Przedszkolu Leśne Skrzaty Od września 2013 roku w Samorządowym Publicznym Przedszkolu w Poraju Leśne Skrzaty realizowana jest innowacja pedagogiczna Wesoły Ślimaczek, z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Trening orientacji przestrzennej

Trening orientacji przestrzennej Dla rodziców Trening orientacji przestrzennej W procesie zdobywania i przetwarzania wiadomości oraz nabywania różnych umiejętności szkolnych niezwykle ważne miejsce zajmują prawidłowe funkcjonowanie na

Bardziej szczegółowo

ZESTAW ĆWICZEŃ POPRAWIAJĄCY SPRAWNOŚĆ MANUALNĄ DZIECKA 6-LETNIEGO

ZESTAW ĆWICZEŃ POPRAWIAJĄCY SPRAWNOŚĆ MANUALNĄ DZIECKA 6-LETNIEGO ZESTAW ĆWICZEŃ POPRAWIAJĄCY SPRAWNOŚĆ MANUALNĄ DZIECKA 6-LETNIEGO I. Malowanie Do malowania używamy długiego, grubego pędzla, ręka nie może opierać się o stół.. 1. Malowanie pędzlem powierzchni całego

Bardziej szczegółowo

III. ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE

III. ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE III. ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE Ocena bieżąca postępów ucznia uwzględnia wszystkie cztery sprawności językowe, tj.:, rozumienie ze słuchu, pisanie, czytanie, mówienie oraz

Bardziej szczegółowo

Trening zmysłów. zadanie wymagające więcej czasu. zadanie, które można wykonać szybko. zadanie do wykonania na dworze. zadanie do wykonania w domu

Trening zmysłów. zadanie wymagające więcej czasu. zadanie, które można wykonać szybko. zadanie do wykonania na dworze. zadanie do wykonania w domu Dla rodziców Trening zmysłów Rola poznania wielozmysłowego w harmonijnym rozwoju dziecka jest bardzo ważna. Przez działanie i bezpośrednie poznawanie dziecko rozwija nie tylko swoje zmysły, lecz także

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji programu poprawy efektywności kształcenia i wychowania w klasach I-III

Sprawozdanie z realizacji programu poprawy efektywności kształcenia i wychowania w klasach I-III Sprawozdanie z realizacji programu poprawy efektywności kształcenia i wychowania w klasach I-III W roku szkolnym 2014/15 został wprowadzony do realizacji program poprawy efektywności kształcenia i wychowania.

Bardziej szczegółowo

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ NA LEKCJACH TECHNIKI I INFORMATYKI

DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ NA LEKCJACH TECHNIKI I INFORMATYKI DOSTOSOWANIE WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ NA LEKCJACH TECHNIKI I INFORMATYKI Możliwe objawy dysleksji CZYTANIE Trudności w opanowaniu techniki czytania tj.: głoskowanie, sylabizowanie,

Bardziej szczegółowo

Wymagania Uczeń zna zasady bezpiecznej pracy z komputerem. Uczeń stosuje się do regulaminu szkolnej pracowni komputerowej.

Wymagania Uczeń zna zasady bezpiecznej pracy z komputerem. Uczeń stosuje się do regulaminu szkolnej pracowni komputerowej. I. Kryteria oceniania zajęć komputerowych w klasach edukacji wczesnoszkolnej. 6 Uczeń samodzielnie wykonuje wszystkie zadania na lekcji, zadania dodatkowe. Jego wiadomości i umiejętności wykraczają poza

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne zajęcia terapeutyczne w Samorządowym Przedszkolu nr121 z Oddziałami Integracyjnymi.

Innowacyjne zajęcia terapeutyczne w Samorządowym Przedszkolu nr121 z Oddziałami Integracyjnymi. Innowacyjne zajęcia terapeutyczne w Samorządowym Przedszkolu nr121 z Oddziałami Integracyjnymi. Przedszkole Samorządowe nr 121 jest od 14 lat placówką z oddziałami integracyjnymi. Obecnie funkcjonuje w

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy istnieje termin integracja sensoryczna i kto jest twórcą teorii integracji sensorycznej?

1. Od kiedy istnieje termin integracja sensoryczna i kto jest twórcą teorii integracji sensorycznej? I. POCZĄTKI BADAŃ NAD INTEGRACJĄ SENSORYCZNĄ 1. Od kiedy istnieje termin integracja sensoryczna i kto jest twórcą teorii integracji sensorycznej? Termin integracja sensoryczna został po raz pierwszy wprowadzony

Bardziej szczegółowo

Tajemnice powietrza : projekt doświadczeń

Tajemnice powietrza : projekt doświadczeń Tajemnice powietrza : projekt doświadczeń Osoby realizujące projekt: Katarzyna Rutecka Milena Rasztemborska Powietrze otacza całą kulę ziemską. Konieczne jest do życia ludziom, zwierzętom i roślinom Przed

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY. Odnajduję siebie w świecie dźwięków. Muzyka mi pomaga. - zajęcia realizowane w ramach art. 42 KN

PROJEKT EDUKACYJNY. Odnajduję siebie w świecie dźwięków. Muzyka mi pomaga. - zajęcia realizowane w ramach art. 42 KN Agnieszka Janielak 1 PROJEKT EDUKACYJNY Odnajduję siebie w świecie dźwięków. Muzyka mi pomaga. - zajęcia realizowane w ramach art. 42 KN CELE OGÓLNE: 1. Rozwijanie wrażliwości muzycznej. 2. Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja, czyli świadome reagowanie na bodziec zewnętrzny, umożliwia dziecku zdobywanie informacji

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA DLA DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU ( MARZEC / KWIECIEŃ )

ZAJĘCIA DLA DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU ( MARZEC / KWIECIEŃ ) ZAJĘCIA DLA DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W CZYTANIU I PISANIU ( MARZEC / KWIECIEŃ ) Zajęcia prowadzone w tym okresie obejmowały ćwiczenia i zabawy powiązane treściowo z materiałem nauczania dla klasy trzeciej

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dorosłych

Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dorosłych 1 Podstawowe zabiegi resuscytacyjne u dorosłych Algorytm BLS zaleca: 1. Upewnij się czy poszkodowany i wszyscy świadkowie zdarzenia są bezpieczni. 2. Sprawdź reakcję poszkodowanego (rys. 1): delikatnie

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW KLAS 0. Akademicka Szkoła Podstawowa w Kielcach, ul. L. Staffa 7

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW KLAS 0. Akademicka Szkoła Podstawowa w Kielcach, ul. L. Staffa 7 WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW KLAS 0 Akademicka Szkoła Podstawowa w Kielcach, ul. L. Staffa 7 ZAŁOŻENIA WEWNĄTRZSZKOLNEGO SYSTEMU OCENIANIA 1. Ocenianie w klasie zero - roczne przygotowanie

Bardziej szczegółowo

C.L.A.W. Dostępna w trzech rozmiarach:

C.L.A.W. Dostępna w trzech rozmiarach: Dopasowanie nakładki W naszej ofercie znajdą Państwo różne nakładki. Postaram się je opisać tak, aby wybór właściwej nakładki stał się dla Państwa łatwiejszy. Informacje ogólne: Wszystkie nakładki są dla

Bardziej szczegółowo

Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne. Celem tych zajęć było usprawnianie pamięci słuchowej i koordynacji słuchowowzrokowej. Na zdjęciu uczeń układa

Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne. Celem tych zajęć było usprawnianie pamięci słuchowej i koordynacji słuchowowzrokowej. Na zdjęciu uczeń układa Podsumowanie realizacji projektu pn. Wiedzą zdobędę świat współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego realizowanego w Szkole Podstawowej w Antoniowie Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne

Bardziej szczegółowo

Zajęcia ruchowo - taneczne Roztańczone stópki

Zajęcia ruchowo - taneczne Roztańczone stópki Przedszkole nr 3 Promyczek bierze udział w Ogólnopolskiej Akcji Ministra Edukacji Narodowej Ćwiczyć każdy może, organizowanej w ramach Roku Szkoły w Ruchu Realizacja obszaru nr 7 Zajęcia ruchowo - taneczne

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia ogólnorozwojowe- parszywa trzynastka!

Ćwiczenia ogólnorozwojowe- parszywa trzynastka! Ćwiczenia ogólnorozwojowe- parszywa trzynastka! Data publikacji: 12/08/2014 Wiadome jest, że aby przygotować się do pokonywania długich dystansów, trzeba ćwiczyć nie tylko stosując trening stricte biegowy.

Bardziej szczegółowo

PRACA DOMOWA JAKO JEDNA Z FORM KSZTAŁCENIA

PRACA DOMOWA JAKO JEDNA Z FORM KSZTAŁCENIA PRACA DOMOWA JAKO JEDNA Z FORM KSZTAŁCENIA mgr Agata Pajkert-Skadłubowicz 1. Praca domowa uczniów. Praca domowa - jest nieodłącznym elementem procesu kształcenia w systemie klasowo-lekcyjnym, jest ważną

Bardziej szczegółowo

Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki,

Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki, Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki, śpiewania, a nawet tworzenia łatwych melodii oraz w jakim

Bardziej szczegółowo