Karty płatnicze w Polsce. Remigiusz Kaszubski Łukasz Obzejta

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Karty płatnicze w Polsce. Remigiusz Kaszubski Łukasz Obzejta"

Transkrypt

1

2 Karty płatnicze w Polsce Remigiusz Kaszubski Łukasz Obzejta Warszawa 2012

3 Spis treści Spis treści Wykaz skrótów 13 Przedmowa 17 Wprowadzenie dlaczego analizujemy instytucję karty płatniczej 19 Rozdział 1 Historia karty płatniczej Wnioski 30 Rozdział 2 Praktyczne aspekty korzystania z kart płatniczych Techniczne aspekty karty płatniczej Kod PIN Podpis posiadacza karty płatniczej Kod do transakcji internetowych Jednorazowe kody i karty generujące jednorazowe kody Środowisko, w którym funkcjonuje karta płatnicza System kart płatniczych Działanie karty płatniczej Proces realizacji transakcji kartą płatniczą w punkcie handlowo-usługowym Płatności internetowe Płatności pocztowe i telefoniczne Transakcja kartą płatniczą zbliżeniową Bankomat Wpłatomat Urządzenie dualne i urządzenie z funkcją recyklingu wzmianka Usługa cash back Rodzaje kart płatniczych Podział ze względu na rodzaj wydawcy 60 5

4 Spis treści Podział ze względu na liczbę podmiotów zaangażowanych w system kart płatniczych Podział ze względu na sposób dokonywania płatności Karta debetowa Karta kredytowa Karta obciążeniowa Karta bankomatowa Karta przedpłacona Karta wirtualna Podział ze względu na zakres terytorialny użycia karty Podział ze względu na termin płatności Podział ze względu na technologię zapisu danych na karcie Karta tłoczona Karta magnetyczna Karta mikroprocesorowa Karta hybrydowa Podział ze względu na rodzaj posiadacza Zastosowanie i nowe trendy w używaniu kart płatniczych Transakcje bezgotówkowe Transakcje gotówkowe Wykorzystanie karty mikroprocesorowej wiadomości ogólne Pieniądz elektroniczny Programy lojalnościowe Zapłata należności publicznoprawnych Korzyści związane z kartami płatniczymi Korzyści perspektywa posiadacza karty Korzyści abstrakcyjne Korzyści związane z dokonywaniem płatności kartą Pozostałe korzyści wynikające z posiadania kart Korzyści perspektywa akceptanta Korzyści związane z zachowaniem klientów Korzyści wynikające z usług dodatkowych Pozostałe korzyści Wnioski 107 Rozdział 3 Wewnątrzkrajowa opłata interchange Definicja Rola Sposoby ustalania Porównanie kosztu obsługi gotówki i karty płatniczej Niedozwolone porozumienie cenowe zarys stanu prawnego Właściwość prawa polskiego i wspólnotowego 116 6

5 Spis treści Niedozwolone porozumienia cenowe Definicja Porozumienia skutkowe i celowe Adekwatny związek przyczynowo-skutkowy Określenie rynku właściwego Możliwe działania Prezesa UOKiK Decyzja Prezesa UOKiK Stan faktyczny Negatywne skutki wynikające z porozumienia Niezbędność istnienia jednolitych stawek opłaty interchange Konieczność współpracy banków Konieczność istnienia opłaty interchange Konieczność pokrycia kosztów działania systemu kart płatniczych Opłata interchange jako model odzyskiwania kosztów systemu kart płatniczych Opłata interchange jako źródło rentowności systemu kart płatniczych Niezbędność ustalania opłaty interchange w drodze porozumienia Interpretacja przesłanki niezbędności Wprowadzenie Interpretacja gramatyczna Interpretacja funkcjonalna Korzyści dla systemu i rynku kart płatniczych związane z OI Korzyści gospodarcze Korzyści konsumenckie Wnioski Wielostronna opłata interchange wzmianka Opłata interchange w koncepcji twórców SEPA 158 Rozdział 4 Historia prawa europejskiego i polskiego regulującego karty płatnicze Europejskie prawo kart płatniczych Polskie prawo kart płatniczych Wnioski 173 Rozdział 5 Karta płatnicza w prawie polskim Terminologia Karta płatnicza Posiadacz karty płatniczej Wydawca kart płatniczych Agent rozliczeniowy 188 7

6 Spis treści Akceptant System autoryzacji i rozliczeń Wydawanie kart płatniczych Karta debetowa Karta kredytowa Karta obciążeniowa Procedura ubiegania się o wydanie karty płatniczej Karta debetowa Karta kredytowa Obowiązki informacyjne wydawcy wobec posiadacza karty w ustawie o usługach płatniczych Obowiązki informacyjne przedkontraktowe Obowiązki informacyjne kontraktowe Umowa o kartę płatniczą Forma umowy o kartę płatniczą Przedawnienie roszczeń z umowy o kartę płatniczą Minimalna treść umowy o kartę płatniczą Obowiązki stron umowy o kartę płatniczą wynikające z ustawy o usługach płatniczych oraz ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych Prawa i obowiązki wydawcy karty płatniczej Prawa i obowiązki posiadacza karty płatniczej Zlecenia płatnicze i kwoty transakcji Autoryzacja transakcji płatniczych Zasady odpowiedzialności za transakcje dokonane z użyciem utraconej karty płatniczej Odpowiedzialność na gruncie ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych Odpowiedzialność na gruncie ustawy o usługach płatniczych Usługa cash back Tajemnica bankowa w kontekście karty płatniczej Odpowiedzialność wydawcy i posiadacza karty na podstawie prawa cywilnego Odpowiedzialność wydawcy za własne działania Odpowiedzialność wydawcy za działania agenta rozliczeniowego Odpowiedzialność wydawcy za działania akceptanta Odpowiedzialność posiadacza względem wydawcy za własne działania Odpowiedzialność za wykonanie transakcji płatniczych na gruncie ustawy o usługach płatniczych 313 8

7 Spis treści Karty płatnicze perspektywa akceptanta Umowa o wykonywanie transakcji płatniczych przyjmowania zapłaty przy użyciu karty płatniczej Wzajemne prawa i obowiązki agenta rozliczeniowego i akceptanta Prawa i obowiązki akceptanta Prawa i obowiązki agenta rozliczeniowego Regulaminy, wzorce umowne, tabele opłat i prowizji Regulamin Wzorzec umowny Tabela opłat i prowizji Moc wiążąca regulaminów, wzorców umownych oraz tabel opłat i prowizji Wzorce zwyczajowo przyjęte Forma elektroniczna wzorca Zmiana i wydanie wzorca w czasie trwania stosunku prawnego Sprzeczność wzorca z umową Niedozwolone postanowienia umowne Ustawa o kredycie konsumenckim w kontekście karty płatniczej Zakres regulacji ustawy Charakterystyka umowy o kredyt konsumencki Wyłączenia spod zakresu regulowania ustawy o kredycie konsumenckim Przykłady umów o kredyt konsumencki Forma umowy Obowiązek dostarczenia egzemplarza umowy Podstawowe elementy umowy Sankcja za niedochowanie warunków umowy Sankcja kredytu gratisowego Sankcja z kodeksu wykroczeń Rozwiązywanie sporów Sąd polubowny Rozwiązywanie sporów na gruncie ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych Rozwiązywanie sporów na gruncie ustawy o usługach płatniczych Bankowy Arbitraż Konsumencki Przepisy karne związane z wydawaniem kart płatniczych Przepisy karne na gruncie ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych Przepisy karne na gruncie ustawy o usługach płatniczych Windykacja w kontekście karty płatniczej Wnioski 374 9

8 Spis treści Rozdział 6 Przestępstwa na kartach płatniczych Istota przestępczości na kartach płatniczych Przyczyny przestępczości na kartach płatniczych Zabezpieczenia kart płatniczych Biometria Protokół SSL (ang. Secure Socket Layer) Tokeny Rodzaje przestępstw na kartach płatniczych i ich charakterystyka Skimming Skimming w bankomacie Skimming w punkcie handlowo-usługowym Niebezpieczeństwa wynikające ze skimmingu Metody zwalczania skimmingu Przestępczość internetowa (phishing) Niebezpieczeństwa wynikające z phishingu Sposoby obrony przed phishingiem Sposoby postępowania w przypadku ataku phishera Przechwycenie karty w trakcie transportu do posiadacza Kradzież karty płatniczej Wyłudzenie karty płatniczej Fałszowanie dowodów transakcji przez akceptantów Prawna kwalifikacja przestępstw na kartach płatniczych Zasady bezpiecznego posługiwania się kartą płatniczą Wnioski 422 Rozdział 7 Założenia dyrektywy o usługach płatniczych (PSD) Zakres zastosowania dyrektywy PSD i ustawy o usługach płatniczych Charakter prawny dyrektywy unijnej Znaczenie dyrektywy PSD dla polskiego rynku kart płatniczych Pierwsza polska regulacja rynku usług płatniczych Jednolity katalog dostawców usług płatniczych Jednolity katalog usług płatniczych Zrównanie instrumentów płatniczych Instytucja płatnicza Nowy rodzaj umowy nazwanej umowa ramowa Otwarcie dostępu do systemów płatności

9 Spis treści Ochrona konsumenta Wnioski 451 Rozdział 8 Projekt Single Euro Payments Area (SEPA) SEPA Cards Framework SEPA Cel realizacji SEPA SEPA Cards Framework Wpływ SEPA Cards Framework na polski rynek kart płatniczych Karta płatnicza zgodna z SEPA Transakcja zgodna z SEPA Zasady interoperacyjności (ang. principles for interoperability) Migracja na technologię EMV Zasada liability shift Rola konkurencji w implementacji SEPA Cards Framework Metoda regulacji samoregulacja (SCF) a regulacja odgórna (dyrektywa PSD) Polityka lepszej regulacji Warunki samoregulacji Znaczenie dyrektywy o usługach płatniczych dla SEPA Efekty samoregulacji Konieczne konsultacje Zagrożenia efektywności Wnioski 489 Podsumowanie 495 Bibliografia 503 Strony internetowe 511 Inne 513 Orzecznictwo 515 O autorach

10

11 Wykaz skrótów Wykaz skrótów Commission Decision 2002/914/EC Akty prawne Commission Decision 2002/914/EC of 24 July 2002 relating to a proceeding under Article 81 of the EC Treaty and Article 53 of the EEA Agreement (Case No COMP/ Visa International Multilateral Interchange Fee) (Dz. Urz. WE L 318 z , s. 17) decyzja UOKiK decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 29 grudnia 2006 r., nr DAR 15/2006, DDF3 580/1/01/DL/EK (http://uokik.gov.pl) dyrektywa PSD Payment Services Directive dyrektywa 2007/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego zmieniająca dyrektywy 97/7/WE, 2002/65/WE, 2005/60/WE i 2006/48/WE i uchylająca dyrektywę 97/5/WE (Dz. Urz. UE L 319 z , s. 1 z późn. zm.) k.c. ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) k.k. ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.) k.p.a. ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz z późn. zm.) k.p.c. ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) k.p.k. ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.) k.w. ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 46, poz. 275 z późn. zm.) o.p. ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) pr. bank. ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 z późn. zm.) rozporządzenie rozporządzenie (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady 2560/2001 nr 2560/2001 z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie płatności transgranicznych w euro (Dz. Urz. UE L 344 z , s. 13; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 4, s. 283) 13

12 Wykaz skrótów uchylone z dniem 1 listopada 2011 r. przez art. 16 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 924/2009 z dnia 16 września 2009 r. w sprawie płatności transgranicznych we Wspólnocie oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 2560/2001 (Dz. Urz. UE L 266 z , s. 11) TFUE Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE C 83 z , s. 47) TWE Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE C 321E z , s. 37) u.e.i.p. ustawa z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz. U. Nr 169, poz z późn. zm.) u.k.k. ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. Nr 126, poz. 715 z późn. zm.) u.o.k.k. ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) u.u.p. ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. Nr 199, poz z późn. zm.) wyrok SA wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2010 r., VI ACa 607/09, niepubl., w sprawie z odwołania Banku Millennium SA w Warszawie, Banku Gospodarki Żywnościowej SA w Warszawie, Banku DnB Nord Polska SA w Warszawie, Banku Ochrony Środowiska SA w Warszawie, Banku Pocztowego SA w Bydgoszczy, Banku BPH SA w Krakowie, ING Banku Śląskiego SA w Katowicach, Deutsche Banku PBC SA w Warszawie, Banku Zachodniego WBK SA we Wrocławiu, BRE Banku SA w Warszawie, Fortis Banku Polska SA w Warszawie, GETIN Noble Banku SA w Katowicach, Banku Handlowego w Warszawie SA w Warszawie, Invest Banku SA w Warszawie, Kredyt Banku SA w Warszawie, Banku Polskiej Kasy Opieki SA w Warszawie, Nordea Banku Polska SA w Gdyni, Lukas Banku SA w Warszawie, Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego SA w Warszawie, HSBC Banku Polska SA w Warszawie i Mastercard Europe s.p.r.l. w Waterloo (Belgia) przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, z udziałem Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucjji w Warszawie, ZBP, Visa Europe Limited w Londynie (Wielka Brytania) i Visa International Service Association w Wilmington (USA) (sygnatura akt: VI ACa 607/09). wyrok SOKiK 14 wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 12 listopada 2008 r., XVII AmA 109/07, niepubl. wytyczne KE wytyczne Komisji w sprawie stosowania art. 81 ust. 3 TWE 2004 C 101/08; ang. Guidelines on the application of Article 81(3) of the Treaty; Dz. Urz. UE C 101 z , s ) wytyczne TWE zarządzenie 39/293 obwieszczenie Komisji wytyczne w sprawie stosowania art. 81 Traktatu WE do horyzontalnych porozumień kooperacyjnych (Dz. Urz. WE C 3 z , s. 2; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 8, t. 2, s. 25) Zarządzenie Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie form i trybu przeprowadzania rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem banków (M.P. Nr 39, poz. 293)

13 Wykaz skrótów Instytucje BAK BIK EBC KNF NBI NBP POHiD SA SN SOKiK UOKiK ZBP Bankowy Arbitraż Konsumencki Biuro Informacji Kredytowej Europejski Bank Centralny Komisja Nadzoru Finansowego National Bank Americard Inc. Narodowy Bank Polski Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji Sąd Apelacyjny Sąd Najwyższy Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Związek Banków Polskich Pozostałe ATM Automated Teller Machine BIC Bank Identifier Code BTE bankowy tytuł egzekucyjny CD Cash Dispenser CNP Card Not Present DCC Dynamic Currency Conversion EDCSS Europay Domestic Clearing and Settlement System EIP elektroniczny instrument płatniczy EMV Europay, MasterCard, Visa EOG Europejski Obszar Gospodarczy EPC European Payments Council IBAN International Bank Account Number IBANCO International Bancard Company ICA Interbank Cards Association IP instytucja płatnicza IPE Instytucja Pieniądza Elektronicznego IVR Interactive Voice Response JCB Japanese Credit Bureau KAR Komitet Agentów Rozliczeniowych KSR Krajowy System Rozliczeniowy MDF Merchant Discount Fee MIF Multilateral Interchange Fee (wielostronna opłata interchange) MO/TO/IO Mail Order/Telphon Order/Internet Order zamówienie pocztowe, zamówienie telefoniczne, zmówienie internetowe OI opłata interchange opłata ATM AF opłata za dostęp do bankomatu opłata ATM CDF opłata za wypłatę gotówki z bankomatu PE pieniądz elektroniczny PIN Personal Identification Number POS Point of Sale 15

14 Wykaz skrótów PPH SCF SEPA SRO SSL Przegląd Prawa Handlowego SEPA Cards Framework Single Euro Payments Area self-regulatory organizations Secure Socket Layer 16

15 Przedmowa Przedmowa Szanowny Czytelniku, okoliczności, które nastąpiły po zakończeniu prac nad przygotowaniem tej książki, sprawiły, że słowa, które właśnie czytasz, napisane zostały przeze mnie. Z oczywistych względów, honor ich napisania powinien był przypaść profesorowi Remigiuszowi Kaszubskiemu. Niestety, w dniu 24 lutego 2012 r. profesor Remigiusz Kaszubski odszedł nagle w następstwie wypadku samochodowego. Z pewnością nie tylko mi, ale również wielu innym osobom studentom, doktorantom czy współpracownikom do dziś trudno uwierzyć, że Pana Profesora nie ma już wśród nas. Trudno jest uwierzyć, że już nigdy nie będziemy mieli okazji osobiście doświadczyć tego, jak dobrym był człowiekiem. Profesor Kaszubski był niezwykle przyjazny, ciepły, inteligentny i mądry, szalenie kulturalny, a przy tym skromny. Był także wzorem wykładowcy akademickiego; potrafił nie tylko w sposób interesujący i pomysłowy przekazywać wiedzę, ale także inspirował i bardzo pomagał swoim studentom. Pan Profesor posiadał również niezwykłą umiejętność motywowania i inspirowania, dzięki czemu skupiał wokół siebie wiele osób. Z pełnym przekonaniem mogę stwierdzić, że kilkuletnia znajomość z profesorem Remigiuszem Kaszubskim była jednym z najbardziej wartościowych doświadczeń, jakie spotkały mnie w życiu. Cieszę się, że zdążyłem powiedzieć to Panu Profesorowi w trakcie ostatniej wspólnej kolacji wigilijnej Koła Naukowego Prawa Bankowego w grudniu 2011 roku. Dla opisania wszystkich zalet, które posiadał profesor Remigiusz Kaszubski, nie wystarczyłoby atramentu. Najbardziej będzie mi jednak brakowało dźwięku słów wypowiadanych ciepłym i przyjaznym głosem, którymi Pan Profesor zwykł się ze mną witać: Dzień dobry, Panie Łukaszu. Panie Profesorze, bardzo doceniam wszystko to, co Pan dla mnie zrobił, i dziękuję za to raz jeszcze. Zawsze będę o Panu pamiętał. Mój wkład w powstanie tej książki dedykuję Panu. Łukasz Obzejta Warszawa, dnia 15 maja 2012 roku 17

16

17 Wprowadzenie dlaczego analizujemy instytucję karty płatniczej Wprowadzenie dlaczego analizujemy instytucję karty płatniczej Karty płatnicze stały się powszechnie używanym instrumentem płatniczym. Nadal jest to dynamicznie rozwijający się produkt. Należy przypuszczać, że karty płatnicze razem z innymi usługami obrotu bezgotówkowego doprowadzą do wyeliminowania gotówki. Proces ten zaobserwować można już obecnie. Świadczy o tym ciągły rozwój rynku kart płatniczych, wzrost liczby posiadaczy kart oraz poszerzanie oferty kart. Z natury rzeczy procesom tym towarzyszyć musi spadek popularności wykorzystania gotówki. Dzisiaj właściwie trudno wyobrazić sobie codzienny obrót płatniczy bez kart. Właśnie ze względu na fakt rozpowszechniania wykorzystania kart, powinny one być przedmiotem analizy uwzględniającej najnowsze trendy i wskazującej najnowsze sposoby ich wykorzystywania. U podstaw stworzenia karty płatniczej leżały mankamenty, jakie w powszechnym obrocie płatniczym rodziło wykorzystanie gotówki. Jeden z nich związany jest z faktem, iż w kieszeni zmieścić się może jedynie ograniczona ilość gotówki. Z tego względu może jej nieraz zabraknąć w momencie, w którym będzie potrzebna. Na tym podłożu zrodził się pomysł opracowania antidotum na jej brak. Pomysłem tym była karta płatnicza, przedmiot, po okazaniu którego, nie trzeba było płacić gotówką, aby nabyć towar czy też usługę. Poza tym wykorzystanie kart eliminuje niewygodę, jaką stwarza posługiwanie się pieniądzem gotówkowym. Przy tym plastikowy pieniądz, jak potocznie nazywana jest karta płatnicza, jest bezpieczniejszy. Sam kawałek plastiku bez znajomości danych niezbędnych do dokonania transakcji i przy założeniu uczciwości akceptanta nie będzie mógł zostać wykorzystany przez osobę nieuprawnioną. Stąd posiadacz karty może czuć się bezpieczniej niż z gotówką w kieszeni. Twórcy kart płatniczych powołali do życia uniwersalne narzędzie umożliwiające dostęp do gotówki na odległość. Siła kart płatniczych polega więc na trwałości idei, która legła u ich podstaw. W związku z tym mylne jest wyobrażenie karty jedynie jako kawałka plastiku wyposażonego w pasek magnetyczny lub mikroprocesor oraz funkcjonującego w ściśle zdefiniowanym środowisku technologicznym i prawnym. Karta płatnicza nie powinna być zamykana w tak ciasnych ramach. Z tej perspektywy karta wcale nie musi wyglądać, tak jak wygląda obecnie. Równie dobrze mogłaby być wykonana z innego materiału, np. drewna lub szkła, i posiadać dowolny kształt, np. trapezu lub gwiazdy. Znaczenia nie ma z tego punktu widzenia również kształt ustawodawstwa rządzącego obrotem kartami. Liczy się jedynie istota karty, która wyraża się w możliwości dostępu do środków finansowych na odległość. Z tego względu karcie płatniczej przypisać należy wyjątkową rolę w rozwoju nowoczesnego społeczeństwa. 19

18 Wprowadzenie dlaczego analizujemy instytucję karty płatniczej Cechą charakterystyczną kart płatniczych, zarówno w aspekcie prawnym, jak i technologicznym, jest płynność. Karty płatnicze nie stoją w miejscu. Wręcz przeciwnie, zarówno prawo kart płatniczych, jak i technologia związana z ich funkcjonowaniem stale ewoluują. W związku z tym rozważania na temat kart płatniczych postrzegać należy w ujęciu dynamicznym. Stąd wywody przedstawione w niniejszej książce czerpią swe źródła również z przeszłości kart płatniczych. Do niedawna w Polsce nie istniało prawo kart płatniczych. Nie było aktu, który w sposób kompleksowy regulowałby stosunki prawne związane z obrotem kartami płatniczymi. Ten brak sprawiał, iż stosunki te były normowane w regulaminach wydawanych przez wydawców kart. Taki stan rzeczy stwarzał bałagan prawny, gdyż każdy wydawca mógł ustanowić własne reguły rządzące obrotem kartami. Brak było przepisów wyznaczających minimalny standard dobrego obrotu kartami płatniczymi, brakowało także zasad odpowiedzialności za nieuprawnione transakcje kartą. Niezadowalająca była również sytuacja konsumenta kart płatniczych, który nie był wystarczająco chroniony w stosunkach z wydawcą karty przedsiębiorcą. Za pierwszą kompleksową regulację uznać należy ustawę z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz. U. Nr 169, poz z późn. zm.). Przez lata był to jedyny akt prawny kompleksowo regulujący karty płatnicze w Polsce. W 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. Nr 199, poz z późn. zm.), implementująca do polskiego prawa europejskie przepisy regulujące rynek usług płatniczych 1. Stąd obecnie to ta druga ustawa ma przeważające znaczenie dla polskiego rynku kart płatniczych. W świetle przytoczonych faktów widać, iż kilka lat temu w Polsce zapoczątkowany został proces rozwoju prawa kart płatniczych. Proces ten zmierza do dostosowywania polskiego prawa kart płatniczych do europejskich standardów oraz do harmonizacji przedmiotowych praw w całej Unii Europejskiej, gdyż zasadniczym motorem rozwoju polskiego prawa kart płatniczych jest prawo europejskie, które w konsekwencji zobowiązań zaciągniętych przez Rzeczpospolitą Polską w związku z wstąpieniem do Unii Europejskiej musi zostać wdrożone do polskiego porządku prawnego. W związku z tym wartość poznawczą posiada zgłębienie regulacji kart płatniczych na obecnym poziomie rozwoju. Regulacja ta uchwycona zostanie niejako w ruchu. Powodem jest fakt, iż polskie prawo kart płatniczych wciąż się rozwija. Wydaje się przy tym, iż jest to początkowy etap ewolucji tego prawa. Ponadto analiza polskiego prawa kart płatniczych w obecnej fazie rozwoju pozwala zaobserwować proces rodzenia się nowoczesnej gałęzi prawa, nierozłącznie związanej z wysokimi technologiami. Sprawia to, iż prawo kart płatniczych godne jest uwagi właśnie ze względu na swoją świeżość i potencjał rozwojowy. W Unii Europejskiej realizowane są dwa ogólnoeuropejskie projekty w większym lub mniejszym stopniu związane z kartami płatniczymi. Pierwszym z nich jest dyrektywa 2007/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego zmieniająca dyrektywy 97/7/WE, 2002/65/WE, 2005/60/WE i 2006/48/WE i uchylająca dyrektywę 97/5/WE (Dz. Urz. UE L 319 z , s. 1, z późn. zm.), która zunifikowała aspekt prawny europejskiego rynku usług płatniczych, wśród których znajduje się również wydawanie kart płatniczych. Drugim jest budowa Jednolitego Obszaru Płatności w euro (SEPA The Single Euro Payments 1 Szerzej na ten temat zob. Ł. Obzejta, M. Wołk, Czas na zmiany, cz. 1, Bank. Miesięcznik Finansowy 2011, nr 4(221), s ; Ł. Obzejta, M. Wołk, Czas na zmiany, cz. 2, Bank. Miesięcznik Finansowy 2011, nr 6(223), s

19 Wprowadzenie dlaczego analizujemy instytucję karty płatniczej Area), który przyczynić ma się m.in. do technologicznej harmonizacji infrastruktury przeznaczonej do obsługi kart płatniczych. W tym zakresie szczególne znaczenie ma dokument programowy SEPA, tzw. ramy SEPA dla kart (SEPA Cards Framework). Zapoznanie się z założeniami wyżej wymienionych projektów oraz prześledzenie zasad ich wdrażania pozwoli poznać źródła i zrozumieć mechanizmy ewolucji polskiego prawa kart płatniczych. Karta płatnicza należy do nowoczesnych instrumentów płatniczych. Ma przy tym bogate zaplecze technologiczne. Funkcjonowanie karty płatniczej bez tego zaplecza nie byłoby możliwe. Dlatego też w celu zrozumienia, na czym polega zjawisko karty płatniczej, nie wystarczy zapoznać się z jego prawnym ujęciem. Niezbędne jest również prześledzenie kształtu i zasad działania technologii, wśród której funkcjonuje karta płatnicza. Tylko wtedy będzie można w pełni pojąć, na czym polega dobrodziejstwo karty płatniczej. Karta płatnicza jest instrumentem oryginalnym, wyróżniającym się na tle innych instrumentów płatniczych. Jest tak, gdyż karta płatnicza, jak żaden inny instrument płatniczy, może spełniać wiele różnych funkcji, oprócz podstawowej płatniczej. Zapisanie np. funkcji pieniądza elektronicznego czy rozbudowanych programów lojalnościowych i danych umożliwiających identyfikację (także na odległość) możliwe jest dzięki umieszczeniu na karcie nośnika pamięci, w szczególności mikroprocesora (wypierającego pasek magnetyczny). W rzeczywistości mikroprocesor jest odpowiednikiem pamięci komputera. Jego pamięć operacyjna pomieścić może aplikacje zawierające różnorodne funkcje. Uprzedzając konkluzję rozważań znajdujących się w dalszej części książki, można wnioskować, iż wykorzystanie mikroprocesora w karcie płatniczej ograniczone jest jedynie ludzką pomysłowością. Karty płatnicze nie są jednak wolne od kontrowersji. Od wielu lat na całym świecie urzędy antymonopolowe i organizacje przedsiębiorców kwestionowały istnienie lub sposób ustalania tzw. opłaty interchange (interchange fee). Głównym zarzutem wysuwanym pod adresem organizacji kart płatniczych i banków uczestniczących w ustalaniu tej opłaty był zarzut zmowy cenowej i będącego jej rezultatem ograniczenia konkurencji na rynku usług autoryzacyjno-rozliczeniowych. Wokół opłaty interchange nagromadziło się wiele innych problemów. Zostaną one omówione w niniejszej książce. Przedstawienie kwestii opłaty interchange jako immanentnie związanej z kartami płatniczymi pozwoli dogłębnie poznać istotę kart płatniczych i zaobserwować ich kontrowersyjne aspekty. Zabieg ten pomoże nakreślić pełny obraz kart płatniczych. Przy tym kontrowersyjność niektórych aspektów kart płatniczych sprawia, iż tym bardziej są one ciekawym tematem do analizowania. Rozwój rynku kart płatniczych pociąga za sobą rozwój nowego typu przestępczości. Celem przestępców są karty płatnicze, których zdobycie umożliwia podjęcie próby uzyskania dostępu do środków finansowych posiadacza karty. W efekcie rozwinięcia się polskiego rynku kart płatniczych pojawiły się nowe rodzaje przestępstw, które dokonywane są często w wyrafinowany sposób, z użyciem nowoczesnej technologii, przez doświadczonych i wyedukowanych przestępców. Analiza karty płatniczej jako celu działalności przestępców pozwoli poznać mechanizmy rozwoju przestępczości nowoczesnej, dokonywanej w białych rękawiczkach, nieraz w cyberprzestrzeni. Wydaje się, iż przestępczość tego rodzaju jest poważnym wyzwaniem dla uczestników obrotu kartami i organów ścigania. 21

20

21 Rozdział 1. Historia karty płatniczej Rozdział 1 Historia karty płatniczej Poznanie historii danego zjawiska powinno polegać na zrozumieniu mechanizmów rządzących jego rozwojem. Przedstawienie jedynie następujących po sobie faktów, bez jednoczesnego komentarza wyjaśniającego związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy nimi, jest z gruntu niewystarczające. Dlatego też w niniejszym rozdziale oprócz zdarzeń, które następowały w historii kart płatniczych, przedstawiony zostanie także opis mechanizmów, które na przestrzeni lat rządziły rozwojem kart płatniczych. Ewolucja kart płatniczych opierała się na zasadach funkcjonalności, a mechanizm płatności i rozliczeń rozwijał się przez: rozszerzenie zasięgu akceptowalności karty, poprzez wzajemne akceptowanie kart wydawanych przez różne banki i organizacje w ich placówkach, bankomatach i punktach handlowo-usługowych; rozszerzenia funkcji oferowanych przez karty; usprawnienia procesu rozliczania kart; zwiększenia bezpieczeństwa obiegu kart; rozszerzenie możliwości wykorzystania kart (już nie tylko bankomaty i punkty handlowo-usługowe, a np. płatności w Internecie, płatności z wykorzystaniem telefonii bezprzewodowej) 2. Rozwój instytucji karty płatniczej motywowany był przede wszystkim ciągłym zwiększaniem możliwości wykorzystania karty. Przy tym wzrost funkcjonalności karty odbywał się na wielu płaszczyznach. Pierwszym z nich jest zwiększanie terytorialnego zasięgu akceptowania karty. Aspekt ten realizowany był przez zwiększanie liczby punktów handlowo-usługowych akceptujących płatności kartami oraz zaawansowaną współpracę wydawców kart pomiędzy sobą i z agentami rozliczeniowymi. Uzgodniono, że karty będą używane w należących do nich oddziałach, bankomatach oraz akceptowane w punktach handlowo-usługowych, z którymi podpisali umowy o akceptowanie kart płatniczych. Kolejnym aspektem było wzbogacanie funkcji oferowanych przez kartę. Początkowo karty płatnicze służyły jedynie do dokonywania płatności z wykorzystaniem tzw. kredytu kupieckiego. Z czasem dodawano nowe funkcje, takie jak możliwość wypłaty gotówki z bankomatu, możliwość zapisania w pamięci karty pieniądza elektronicznego i inne. Proces wzbogacania funkcji karty był wypadkową dwóch czynników: ludzkiej pomysłowości oraz adoptowania na potrzeby kart płatniczych rozwijającej się nowej 2 A. Bury, Karty płatnicze w Polsce, Warszawa 2002, s

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt XVII AmA 109/07 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący: SSO Bogdan Gierzyński SSO Andrzej Turliński

Bardziej szczegółowo

Ustawa o elektronicznych instrumentach płatniczych

Ustawa o elektronicznych instrumentach płatniczych Ustawa o elektronicznych instrumentach płatniczych Komentarz Mateusz Pacak Wydanie 1 Stan prawny na 1 grudnia 2012 roku Warszawa 2013 Redaktor prowadzący: Katarzyna Gierłowska Opracowanie redakcyjne: Anna

Bardziej szczegółowo

ELEKTRONICZNE INSTRUMENTY PŁATNICZE

ELEKTRONICZNE INSTRUMENTY PŁATNICZE POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I INŻYNIERII PRODUKCJI ELEKTRONICZNE INSTRUMENTY PŁATNICZE ARKADIUSZ SKOWRON OPOLE 2006 Arkadiusz Skowron (c) 2006 Elektroniczne instrumenty płatnicze 1 ELEKTRONICZNE

Bardziej szczegółowo

Historia inna niż wszystkie. Przyszedł czas na banki

Historia inna niż wszystkie. Przyszedł czas na banki Historia inna niż wszystkie Jest rok 1949, Nowy Jork, USA. Frank McNamara wybrał się do restauracji. Przy płaceniu rachunku okazało się, że zapomniał portfela, wziął więc kawałek kartoniku i napisał na

Bardziej szczegółowo

Jaką kartę chcesz mieć w portfelu?

Jaką kartę chcesz mieć w portfelu? Jaką kartę chcesz mieć w portfelu? Anna Cichy Ewa Kęsik Departament Ochrony Klientów Urząd Komisji Nadzoru Finansowego 24.09.2015 r. 1 Jak wygląda zawartość dzisiejszego portfela? źródło: http://blog.szefler.cba.pl/?attachment_id=124

Bardziej szczegółowo

Europejski rynek płatności detalicznych

Europejski rynek płatności detalicznych Europejski rynek płatności detalicznych Janina Harasim, Bożena Frączek, Grażyna Szustak, Monika Klimontowicz Streszczenie/ Abstract Książka prezentuje współczesny rynek płatności, które postrzegane są

Bardziej szczegółowo

Szanse i wyzwania nowych regulacji w Polsce i Unii Europejskiej dotyczących płatności bezgotówkowych dr Jan Byrski Adwokat, Partner

Szanse i wyzwania nowych regulacji w Polsce i Unii Europejskiej dotyczących płatności bezgotówkowych dr Jan Byrski Adwokat, Partner Szanse i wyzwania nowych regulacji w Polsce i Unii Europejskiej dotyczących płatności bezgotówkowych dr Jan Byrski Adwokat, Partner III Międzynarodowy Kongres Płatności Bezgotówkowych Warszawa, dnia 18-19

Bardziej szczegółowo

GIROCARD. Jako narodowa karta płatnicza. Wojciech-Beniamin Wolski

GIROCARD. Jako narodowa karta płatnicza. Wojciech-Beniamin Wolski GIROCARD Jako narodowa karta płatnicza Wojciech-Beniamin Wolski Politechnika Poznańska 28 Styczeń - 13 Luty 2015 WPROWADZENIE Plan prezentacji Podstawowe informacje Rodzaje kart, Standard e-portmonetki,

Bardziej szczegółowo

w sieci transakcji płatniczej

w sieci transakcji płatniczej Konsument w sieci transakcji płatniczej Jako konsumenci coraz chętniej płacimy kartą płatniczą. Czy kiedykolwiek zastanawialiśmy się, jak to się dzieje, że gdy płacimy kartą, gotówka znika z naszego konta

Bardziej szczegółowo

Obniżenie interchange szansą na wzrost ilości transakcji bezgotówkowych. Konferencja Klubu Parlamentarnego Ruch Palikota 24 lipca 2012 r.

Obniżenie interchange szansą na wzrost ilości transakcji bezgotówkowych. Konferencja Klubu Parlamentarnego Ruch Palikota 24 lipca 2012 r. Obniżenie interchange szansą na wzrost ilości transakcji bezgotówkowych w Polsce Konferencja Klubu Parlamentarnego Ruch Palikota 24 lipca 2012 r. 1. Systemy i opłaty Systemy VISA i MasterCard Systemy kart

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO FORMULARZY Z ZAŁĄCZNIKÓW 1-2 DO ROZPORZĄDZENIA MINISTRA FINANSÓW Z DN. 15 PAŹDZIERNIKA 2014 R.

INSTRUKCJA DO FORMULARZY Z ZAŁĄCZNIKÓW 1-2 DO ROZPORZĄDZENIA MINISTRA FINANSÓW Z DN. 15 PAŹDZIERNIKA 2014 R. INSTRUKCJA DO FORMULARZY Z ZAŁĄCZNIKÓW 1-2 DO ROZPORZĄDZENIA MINISTRA FINANSÓW Z DN. 15 PAŹDZIERNIKA 2014 R. Słownik pojęć i definicji agent rozliczeniowy - dostawca prowadzący działalność polegającą na

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o usługach płatniczych. (druk nr 437)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o usługach płatniczych. (druk nr 437) Warszawa, 10 września 2013 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o usługach płatniczych (druk nr 437) I. Cel i przedmiot ustawy Opiniowana ustawa dodaje do ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO FORMULARZY Z ZAŁĄCZNIKÓW 1-2 DO ROZPORZĄDZENIA MINISTRA FINANSÓW Z DN. 15 PAŹDZIERNIKA 2014 R.

INSTRUKCJA DO FORMULARZY Z ZAŁĄCZNIKÓW 1-2 DO ROZPORZĄDZENIA MINISTRA FINANSÓW Z DN. 15 PAŹDZIERNIKA 2014 R. INSTRUKCJA DO FORMULARZY Z ZAŁĄCZNIKÓW 1-2 DO ROZPORZĄDZENIA MINISTRA FINANSÓW Z DN. 15 PAŹDZIERNIKA 2014 R. Słownik pojęć i definicji agent rozliczeniowy - dostawca prowadzący działalność polegającą na

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wdrażania SEPA w Polsce w roku 2012

Sprawozdanie z wdrażania SEPA w Polsce w roku 2012 Sprawozdanie z wdrażania SEPA w Polsce w roku 2012 Sporządziła: Zatwierdził: SEPA Polska Ewelina Stępnik Sekretarz SEPA Polska Paweł Widawski Koordynator Krajowy Programu SEPA Spis treści Wprowadzenie...

Bardziej szczegółowo

Przegląd najważniejszych wniosków kierowanych do Rzecznika Finansowego w obszarze działalności sektora bankowego

Przegląd najważniejszych wniosków kierowanych do Rzecznika Finansowego w obszarze działalności sektora bankowego Przegląd najważniejszych wniosków kierowanych do Rzecznika Finansowego w obszarze działalności sektora bankowego Bartosz Wyżykowski Radca Prawny Zastępca Dyrektora Wydziału Rynku Klienta Bankowo-Kapitałowego

Bardziej szczegółowo

Cash back. niedoceniony instrument. Marek Firkowicz. Polskie Karty i Systemy, Sesja XXVI, 12 marca 2015r.

Cash back. niedoceniony instrument. Marek Firkowicz. Polskie Karty i Systemy, Sesja XXVI, 12 marca 2015r. Cash back niedoceniony instrument obrotu bezgotówkowego? Marek Firkowicz Polskie Karty i Systemy, Sesja XXVI, 12 marca 2015r. Cash back niedoceniony instrument obrotu bezgotówkowego? Marek Firkowicz Polskie

Bardziej szczegółowo

Program rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce na lata 2009-2013

Program rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce na lata 2009-2013 Forum Liderów Banków Spółdzielczych Warszawa, 15 września 2009 r. Program rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce na lata 2009-2013 Adam Tochmański Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego Narodowy Bank

Bardziej szczegółowo

Płatności w e-biznesie. Regulacje prawne e-biznesu prof. Wiesław Czyżowicz & dr Aleksander Werner

Płatności w e-biznesie. Regulacje prawne e-biznesu prof. Wiesław Czyżowicz & dr Aleksander Werner Płatności w e-biznesie Pieniądz elektroniczny dyrektywa 2000/46/EC Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje pieniądza elektronicznego oraz nadzoru

Bardziej szczegółowo

KARTY PŁATNICZE JAKO INSTRUMENT ROZLICZEŃ FINANSOWYCH PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH Część II Karty kredytowe i z odroczonym terminem płatności

KARTY PŁATNICZE JAKO INSTRUMENT ROZLICZEŃ FINANSOWYCH PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH Część II Karty kredytowe i z odroczonym terminem płatności KARTY PŁATNICZE JAKO INSTRUMENT ROZLICZEŃ FINANSOWYCH PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH Karty płatnicze to fenomen rozwijającego się sektora bankowego w Polsce. Wystarczyła jedna tylko dekada by z przedmiotu dostępnego

Bardziej szczegółowo

ANALIZA FUNKCJONOWANIA OPŁATY INTERCHANGEW TRANSAKCJACH BEZGOTÓWKOWYCH

ANALIZA FUNKCJONOWANIA OPŁATY INTERCHANGEW TRANSAKCJACH BEZGOTÓWKOWYCH ANALIZA FUNKCJONOWANIA OPŁATY INTERCHANGEW TRANSAKCJACH BEZGOTÓWKOWYCH Magdalena Duluk Anna Ziółkowska PLAN PREZENTACJI 1) Opłata interchange 2) Rozwój rynku kart płatniczych w Polsce 3) Polityka UE odnośnie

Bardziej szczegółowo

Karta szkolna PKO Banku Polskiego. Biuro Innowacji i Doświadczeń Klienta Warszawa, 2014 r.

Karta szkolna PKO Banku Polskiego. Biuro Innowacji i Doświadczeń Klienta Warszawa, 2014 r. Karta szkolna PKO Banku Polskiego Biuro Innowacji i Doświadczeń Klienta Warszawa, 2014 r. Karta Szkolna Karta dostępu do szkoły. Przedpłacona karta płatnicza PKO Banku Polskiego. Cel projektu 1 2 Podniesienie

Bardziej szczegółowo

BS-62 / 456 /2014 Łasin, dnia 15.09.2014 r. Szanowni Państwo,

BS-62 / 456 /2014 Łasin, dnia 15.09.2014 r. Szanowni Państwo, BS-62 / 456 /2014 Łasin, dnia 15.09.2014 r. Szanowni Państwo, Uprzejmie informujemy, iż z dniem 18.11.2014 roku zmianie ulega Regulamin świadczenia usług w zakresie prowadzenia rachunków bankowych, wydawania

Bardziej szczegółowo

Aktualny stan prac nad nowymi regulacjami rynku płatności w Unii Europejskiej ze szczególnym uwzględnieniem usług typu TPP i TPA

Aktualny stan prac nad nowymi regulacjami rynku płatności w Unii Europejskiej ze szczególnym uwzględnieniem usług typu TPP i TPA Aktualny stan prac nad nowymi regulacjami rynku płatności w Unii Europejskiej ze szczególnym uwzględnieniem usług typu TPP i TPA Agnieszka Wachnicka Ministerstwo Finansów Warszawa, 17 czerwca 2014 r. Forum

Bardziej szczegółowo

Obraz całego systemu płatniczego:

Obraz całego systemu płatniczego: Agenci rozliczeniowi działający w Polsce i obsługujący płatności kartami płatniczymi z niepokojem obserwują systematycznie pojawiające się żądania ustawowego uregulowania cen za usługi świadczone przez

Bardziej szczegółowo

Migracja EMV czas na decyzje biznesowe

Migracja EMV czas na decyzje biznesowe Migracja EMV czas na decyzje biznesowe Forum Liderów Banków Spółdzielczych 14-15 września 2009 Copyright 2009, First Data Corporation. All Rights Reserved. Agenda EMV Geneza standardu i jego rozwój Nowe

Bardziej szczegółowo

Płatności mobilne versus cash back

Płatności mobilne versus cash back Płatności mobilne versus cash back Dawid Kulbicki Ekspert rynku płatności elektronicznych Konferencja: Cash back niedoceniony instrument obrotu bezgotówkowego w Polsce? Warszawa, 12 marca 2015 Wypłata

Bardziej szczegółowo

Ale po co mi pieniądze?

Ale po co mi pieniądze? Ale po co mi pieniądze? Celem prezentacji jest zachęcenie do wykorzystywania kart kredytowych lub płatności mobilnych zamiast starych, tradycyjnych banknotów oraz monet. Opis: Co to jest karta płatnicza?...

Bardziej szczegółowo

WARTO BYĆ RAZEM. Bank Zachodni WBK liderem. Maciej Biniek, czerwiec 2008

WARTO BYĆ RAZEM. Bank Zachodni WBK liderem. Maciej Biniek, czerwiec 2008 WARTO BYĆ RAZEM Bank Zachodni WBK liderem wśród d emitentów w kart płatniczych p Maciej Biniek, czerwiec 2008 1 ZAWSZE JESTEŚMY BLISKO Ponad 430 oddziałów na terenie całej Polski, pracujących w jednolitym

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Uwagi wstępne Rozdział I Konkurencja a regulacja na rynku consumer finance

Spis treści Wykaz skrótów Uwagi wstępne Rozdział I Konkurencja a regulacja na rynku consumer finance Wykaz skrótów... 11 Uwagi wstępne... 15 Rozdział I Konkurencja a regulacja na rynku consumer finance... 23 1.1. Wspólny rynek usług finansowych Unii Europejskiej... 23 1.2. Zasada kraju pochodzenia dostawcy

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH

INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH I KWARTAŁ 2013 r. Warszawa, czerwiec 2013 r. SPIS TREŚCI Streszczenie strona 3 Liczba kart płatniczych strona 5 Ogólna

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM PRAWA BANKOWEGO

SEMINARIUM PRAWA BANKOWEGO SEMINARIUM PRAWA BANKOWEGO Implementacja dyrektywy PSD do prawa polskiego Warszawa, 15-16 czerwca 2011 r. Hotel Holiday Inn, ul. Złota 48/54, Sala Ballada. Udział w niniejszym seminarium pozwala na wypełnienie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 31 października 2012 r. Polska Organizacja Niebankowych Instytucji Płatności Związek Pracodawców Al. Jerozolimskie 92 Warszawa

Warszawa, 31 października 2012 r. Polska Organizacja Niebankowych Instytucji Płatności Związek Pracodawców Al. Jerozolimskie 92 Warszawa Warszawa, 31 października 2012 r. Polska Organizacja Niebankowych Instytucji Płatności Związek Pracodawców Al. Jerozolimskie 92 Warszawa zarejestrowany pod numerem KRS 384136 przez Sąd Rejonowy dla m.st.

Bardziej szczegółowo

do ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o usługach płatniczych (druk nr 777)

do ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o usługach płatniczych (druk nr 777) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy M A T E R I A Ł P O R Ó W N AW C Z Y do ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o usługach płatniczych (druk nr 777) USTAWA z dnia 19 sierpnia 2011

Bardziej szczegółowo

Płatności mobilne i pieniądz elektroniczny - wyzwania prawne. Konferencja "Innowacyjne usługi płatnicze - prawo i technologia" Paweł Widawski

Płatności mobilne i pieniądz elektroniczny - wyzwania prawne. Konferencja Innowacyjne usługi płatnicze - prawo i technologia Paweł Widawski Płatności mobilne i pieniądz elektroniczny - wyzwania prawne Konferencja "Innowacyjne usługi płatnicze - prawo i technologia" Paweł Widawski Mobilne płatności? Dostawcy źródła pieniądza Dostawcy systemu

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo Karty płatnicze w Systemach Komputerowych Karty płatnicze Karty płatnicze Skimming

Bezpieczeństwo Karty płatnicze w Systemach Komputerowych Karty płatnicze Karty płatnicze Skimming Karty paypass Ataki Bezpieczeństwo w Systemach Komputerowych Skimming Utrata karty Przechwycenie danych karty kredytowej Błędy działania Chargeback 1 2 wprowadzenie wprowadzenie Budowa karty magnetycznej

Bardziej szczegółowo

Projekt X-CARD, a karta międzynarodowa

Projekt X-CARD, a karta międzynarodowa 9/12/2008 Projekt X-CARD, a karta międzynarodowa Filip Wyszomirski Agenda 1. Kim jesteśmy i co robimy 2. Referencje 3. Projekt X-Card, a funkcjonalność karty międzynarodowej 4. Co to jest SEPA? 5. EMV

Bardziej szczegółowo

PŁATNOŚCI ELEKTRONICZNE I NIE TYLKO

PŁATNOŚCI ELEKTRONICZNE I NIE TYLKO PŁATNOŚCI ELEKTRONICZNE I NIE TYLKO KARTY PŁATNICZE PODZIAŁ ZE WZGLĘDU NA SPOSÓB ROZLICZANIA TRANSAKCJI Debetowe wydawane do rachunku bankowego obciążają konto w momencie transakcji kwota transakcji nie

Bardziej szczegółowo

Z A Ł Ą C Z N I K D O R A P O R T U Warszawa, maj 2008

Z A Ł Ą C Z N I K D O R A P O R T U Warszawa, maj 2008 ZAŁĄCZNIK DO RAPORTU Warszawa, maj 2008 Lp. Nazwa i adres przedsiębiorcy 1. Bank BPH S.A. z siedzibą w Krakowie 2. Bank Pocztowy S.A. Bydgoszczy Liczba zakwestionowanych postanowień Przykłady kwestionowanych

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo Karty płatnicze w Systemach Komputerowych Karty płatnicze Karty płatnicze Skimming

Bezpieczeństwo Karty płatnicze w Systemach Komputerowych Karty płatnicze Karty płatnicze Skimming Karty paypass Ataki Bezpieczeństwo w Systemach Komputerowych Skimming Utrata karty Przechwycenie danych karty kredytowej Błędy działania Chargeback 1 2 Historia Historia Początek XX w. pierwsze karty w

Bardziej szczegółowo

ISBN 978-83-7383-528-3

ISBN 978-83-7383-528-3 Recenzent Prof. dr hab. Andrzej Bierć Redaktor prowadząca Anna Raciborska Redakcja Katarzyna Tynkiewicz Korekta Katarzyna Tynkiewicz, Joanna Barska Projekt graficzny okładki Katarzyna Juras Copyright 2011

Bardziej szczegółowo

Czerwiec 2014 r. Informacja o kartach płatniczych I kwartał 2014 r.

Czerwiec 2014 r. Informacja o kartach płatniczych I kwartał 2014 r. Czerwiec 214 r. Informacja o kartach płatniczych I kwartał 214 r. Czerwiec 214 r. Informacja o kartach płatniczych I kwartał 214 r. Departament Systemu Płatniczego Warszawa, 214 r. Spis treści 1. Streszczenie

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH

INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH Narodowy Bank Polski Departament Systemu Płatniczego INFORMACJA O KARTACH PŁATNICZYCH II KWARTAŁ 21 r. Warszawa, wrzesień 21 r. SPIS TREŚCI Streszczenie strona 3 Liczba kart płatniczych strona 5 Ogólna

Bardziej szczegółowo

Plan-de-CAMpagne kompatybilny z SEPA!

Plan-de-CAMpagne kompatybilny z SEPA! Plan-de-CAMpagne kompatybilny z SEPA! Coraz wyższe koszty płatności dokonywanych na poziomie międzynarodowym powodowały częste narzekania konsumentów i przedsiębiorców, którzy takie płatności wykonują

Bardziej szczegółowo

Stan transpozycji do prawa polskiego dyrektywy EMD II

Stan transpozycji do prawa polskiego dyrektywy EMD II Stan transpozycji do prawa polskiego dyrektywy EMD II Patrycja Słoma Naczelnik Wydziału Systemów i Usług Płatniczych Departament Rozwoju Rynku Finansowego Ministerstwo Finansów Koncepcja transpozycji dyrektywy

Bardziej szczegółowo

W DNIACH 18 20 KWIETNIA 2013 R. W HOLU GŁÓWNYM UCZELNI W GODZ. 10.00 16

W DNIACH 18 20 KWIETNIA 2013 R. W HOLU GŁÓWNYM UCZELNI W GODZ. 10.00 16 W DNIACH 18 20 KWIETNIA 2013 R. W HOLU GŁÓWNYM UCZELNI W GODZ. 10.00 16.00 NASI PRACOWNICY BĘDĄ SŁUŻYĆ PAŃSTWU PORADĄ W ZAKRESIE PRODUKTÓW I USŁUG BANKOWYCH SERDECZNIE ZAPRASZAMY DO SKORZYSTANIA Z NASZEJ

Bardziej szczegółowo

UMOWA KONTA WZÓR UMOWY KONTA WZÓR UMOWY KARTY DEBETOWEJ. Poniższe umowy zawarte zostały w dniu «DATA» pomiędzy:

UMOWA KONTA WZÓR UMOWY KONTA WZÓR UMOWY KARTY DEBETOWEJ. Poniższe umowy zawarte zostały w dniu «DATA» pomiędzy: WZÓR UMOWY KONTA WZÓR UMOWY KARTY DEBETOWEJ Poniższe umowy zawarte zostały w dniu «DATA» pomiędzy: Toyota Bank Polska S.A. z siedzibą w Warszawie przy ulicy Postępu 18b, 02-676 Warszawa, wpisaną do rejestru

Bardziej szczegółowo

TARYFA PROWIZJI I OPŁAT ZWIĄZANYCH Z FUNKCJONOWANIEM KART PŁATNICZYCH I KREDYTOWYCH W WALUCIE KRAJOWEJ - KLIENCI INSTYTUCJONALNI

TARYFA PROWIZJI I OPŁAT ZWIĄZANYCH Z FUNKCJONOWANIEM KART PŁATNICZYCH I KREDYTOWYCH W WALUCIE KRAJOWEJ - KLIENCI INSTYTUCJONALNI Załącznik do Uchwały nr 149 /2014 Zarządu Banku Spółdzielczego w Czarnkowie z dnia 31.10. 2014 r. BANK SPÓŁDZIELCZY W CZARNKOWIE TARYFA PROWIZJI I OPŁAT ZWIĄZANYCH Z FUNKCJONOWANIEM KART PŁATNICZYCH I

Bardziej szczegółowo

Jakie mamy rodzaje kart i do czego może służyć bankomat.

Jakie mamy rodzaje kart i do czego może służyć bankomat. Jakie mamy rodzaje kart i do czego może służyć bankomat. Zgodnie z ustawą - Prawo bankowe - kartą płatniczą jest karta identyfikująca wydawcę i upoważnionego posiadacza do wypłaty gotówki lub dokonywania

Bardziej szczegółowo

Część IV. Pieniądz elektroniczny

Część IV. Pieniądz elektroniczny s. 51, tabela elektroniczne instrumenty płatnicze karty płatnicze instrumenty pieniądza elektronicznego s. 71 Część IV. Pieniądz elektroniczny utrata aktualności Nowa treść: Część IV. Pieniądz elektroniczny

Bardziej szczegółowo

URZÑD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW. Przed zawarciem umowy z bankiem. Publikacja przygotowana dzi ki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej

URZÑD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW. Przed zawarciem umowy z bankiem. Publikacja przygotowana dzi ki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej URZÑD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Przed zawarciem umowy z bankiem Publikacja przygotowana dzi ki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej Przed zawarciem umowy z bankiem RACHUNEK OSZCZ DNOÂCIOWY Wybierając

Bardziej szczegółowo

UPOMINIENIA, MONITY I WEZWANIA DO ZAPŁATY

UPOMINIENIA, MONITY I WEZWANIA DO ZAPŁATY Treść pisma aktualna na dzień 1.12.2015 Kolejna weryfikacja aktualności 1.02.2016 UPOMINIENIA, MONITY I WEZWANIA DO ZAPŁATY 1. O opłatach za monity i wezwania 2. Podstawy prawne 2. Rejestr Klauzul Niedozwolonych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 31.10.2012. Do Komisji Ustawodawczej

Warszawa, 31.10.2012. Do Komisji Ustawodawczej Warszawa, 31.10.2012 Do Komisji Ustawodawczej First Data Polska, właściciel marki POLCARD i największy polski agent rozliczeniowy, w załączeniu przekazuje swoje uwagi do projektu Ustawy w sprawie zmian

Bardziej szczegółowo

Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ. Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej

Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ. Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej Spis treści Wstęp Część I. WPROWADZENIE DO BANKOWOŚCI KORPORACYJNEJ Rozdział 1. Wprowadzenie do bankowości korporacyjnej 1.1. Bank jako pośrednik finansowy i dostawca płynności 1.2. Segmentacja działalności

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY KORPORACYJNEJ BANKOWOŚCI INTERNETOWEJ W POLSCE

SYSTEMY KORPORACYJNEJ BANKOWOŚCI INTERNETOWEJ W POLSCE ADAM GOLICKI SYSTEMY KORPORACYJNEJ BANKOWOŚCI INTERNETOWEJ W POLSCE Praca magisterska napisana w Katedrze Bankowości Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie pod kierunkiem naukowym dr. Emila Ślązaka Copyright

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN DO 25.12.14r. I. Postanowienia Ogólne

REGULAMIN DO 25.12.14r. I. Postanowienia Ogólne REGULAMIN DO 25.12.14r. I. Postanowienia Ogólne 1. Regulamin określa zasady dokonywania transakcji w Sklepie Internetowym FOR MEN działającym pod adresem www.formen.com.pl, który prowadzony jest przez

Bardziej szczegółowo

Ustawa o prawach konsumenta. Katowice, 3 listopada 2014 r.

Ustawa o prawach konsumenta. Katowice, 3 listopada 2014 r. Ustawa o prawach konsumenta Katowice, 3 listopada 2014 r. Akty prawne 1. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów, zmieniająca dyrektywę

Bardziej szczegółowo

Pieniądz elektroniczny aktualne wyzwania prawne. Paweł Widawski Konferencja Bankowość Przyszłości Prawo i Technologia Warszawa, dnia 23.04.

Pieniądz elektroniczny aktualne wyzwania prawne. Paweł Widawski Konferencja Bankowość Przyszłości Prawo i Technologia Warszawa, dnia 23.04. Pieniądz elektroniczny aktualne wyzwania prawne Paweł Widawski Konferencja Bankowość Przyszłości Prawo i Technologia Warszawa, dnia 23.04.2012 Agenda Ewolucja pojęcia pieniądz elektroniczny Czy pieniądz

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

OCENA SKUTKÓW REGULACJI Nazwa projektu Projekt ustawy o zmianie ustawy o usługach płatniczych oraz niektórych innych ustaw Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Ministerstwo Finansów Osoba odpowiedzialna za projekt

Bardziej szczegółowo

Czy jest możliwość zabezpieczenia limitu karty blokadą na rachunku papierów wartościowych lub na lokacie

Czy jest możliwość zabezpieczenia limitu karty blokadą na rachunku papierów wartościowych lub na lokacie Nazwa banku Nazwa karty Maksymalny limit dostępny na karcie kredytowej to: Dostępne waluty, w jakich można rozliczyć transakcje to: Czy bank oferuje przeniesienie karty z innego banku? Jeśli tak, na jakich

Bardziej szczegółowo

Internetowa sprzedaż pomiędzy przedsiębiorcami bierzesz fakturę nie jesteś już konsumentem MARTA KOPEĆ

Internetowa sprzedaż pomiędzy przedsiębiorcami bierzesz fakturę nie jesteś już konsumentem MARTA KOPEĆ Internetowa sprzedaż pomiędzy przedsiębiorcami bierzesz fakturę nie jesteś już konsumentem MARTA KOPEĆ Plan Wykładu I. Charakterystyka przedsiębiorcy II. Podstawowe zasady obowiązujące w obrocie profesjonalnym:

Bardziej szczegółowo

Ustawa o usługach płatniczych 1

Ustawa o usługach płatniczych 1 A. Komentarz Ustawa o usługach płatniczych 1 z dnia 19 sierpnia 2011 r. (Dz.U. Nr 199, poz. 1175) (zm.: Dz.U. z 2011 r. Nr 291, poz. 1707) Spis treści Dział I. Przepisy ogólne.......................................

Bardziej szczegółowo

Regulamin Przelewy24. http://www.przelewy24.pl/pop_print.php?i=240. 1 of 5 21.12.2014 22:27. Definicje

Regulamin Przelewy24. http://www.przelewy24.pl/pop_print.php?i=240. 1 of 5 21.12.2014 22:27. Definicje Regulamin Przelewy24 Definicje Akceptant - ilekroć w Regulaminie jest mowa o Akceptancie rozumie się przez to Sprzedawcę oraz Odbiorcę Płatności; ilekroć w Regulaminie jest mowa o Sprzedawcy lub Odbiorcy

Bardziej szczegółowo

Tabela prowizji za czynności bankowe oraz opłat za inne czynności w zakresie odnoszącym się do kart kredytowych Getin Banku

Tabela prowizji za czynności bankowe oraz opłat za inne czynności w zakresie odnoszącym się do kart kredytowych Getin Banku Tabela prowizji za czynności bankowe oraz opłat za inne czynności w zakresie odnoszącym się do kart kredytowych Getin Banku Obowiązująca od dnia września 0 roku. Karty kredytowe MasterCard Czynność MasterCard

Bardziej szczegółowo

OFERTA Płatności internetowe. ul. Wielicka 72 30-552 Kraków tel.: +48 12 688 26 00 faks: +48 12 688 26 99 email: handlowy@dotpay.

OFERTA Płatności internetowe. ul. Wielicka 72 30-552 Kraków tel.: +48 12 688 26 00 faks: +48 12 688 26 99 email: handlowy@dotpay. OFERTA Płatności internetowe ul. Wielicka 72 30-552 Kraków tel.: +48 12 688 26 00 faks: +48 12 688 26 99 email: handlowy@dotpay.pl 1. KARTY PŁATNICZE Płatności przy użyciu karty to bardzo popularny, łatwy

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI BANK CENTRALNY

EUROPEJSKI BANK CENTRALNY 22.2.2014 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 51/3 III (Akty przygotowawcze) EUROPEJSKI BANK CENTRALNY OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO z dnia 19 listopada 2013 r. w sprawie wniosku dotyczącego

Bardziej szczegółowo

Regulamin promocji dla pracowników zatrudnionych w instytucjach finansowych Obowiązuje od dnia 5 stycznia 2013 r. 1. Wprowadzenie. 2.

Regulamin promocji dla pracowników zatrudnionych w instytucjach finansowych Obowiązuje od dnia 5 stycznia 2013 r. 1. Wprowadzenie. 2. 1. Wprowadzenie 1. Niniejszy regulamin ( Regulamin ) określa warunki i zasady Promocji dla pracowników zatrudnionych w instytucjach finansowych. 2. Organizatorem Promocji jest Bank Zachodni WBK Spółka

Bardziej szczegółowo

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, 29 grudnia 2006 r. DDF3-580/1/01/DL/EK D E C Y Z J A nr DAR 15/2006 Po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego, wszczętego na wniosek Polskiej

Bardziej szczegółowo

Rozdział III Tabela opłat i prowizji dotycząca osób fizycznych

Rozdział III Tabela opłat i prowizji dotycząca osób fizycznych Rozdział III Tabela opłat i prowizji dotycząca osób fizycznych obowiązująca w Banku Spółdzielczym w Barcinie od dnia 01.01.2015r. po Aneksie nr 1 z dnia 29.01.2014r. obowiązującym od dnia 01.02.2015r.

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Tabela opłat i prowizji dotycząca rachunków bieżących i pomocniczych

Rozdział I Tabela opłat i prowizji dotycząca rachunków bieżących i pomocniczych Rozdział I Tabela opłat i prowizji dotycząca rachunków bieżących i pomocniczych obowiązująca w Banku Spółdzielczym w Barcinie od dnia 01.01.2015r. po Aneksie nr 1 z dnia 29.01.2014r. obowiązującym od dnia

Bardziej szczegółowo

Bankowość Zajęcia nr 2

Bankowość Zajęcia nr 2 Motto zajęć: "za złoty dukat co w słońcu błyszczy" Bankowość Zajęcia nr 2 Klasyfikacja banków w Polsce, operacje bankowe, system płatniczy Podział banków wg prawa polskiego Ustawa Prawo bankowe z dnia

Bardziej szczegółowo

Art. 32a 1. Art. 32a 2

Art. 32a 1. Art. 32a 2 Po art. 32a dodaje się art. 32a 1 w następującym brzmieniu: Art. 32a 1 1. Wszelkie opłaty pobierane przez agenta rozliczeniowego od akceptanta, bądź też za jego pośrednictwem, w związku z akceptacją transakcji

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO Przewodniczący AndrLej Jakubiak L. dz. DOKIWPR/L'I'J:/.3 /1 /2014/PM Warszawa, dnia,,{ IIID.( /2014 r. Sz. P. Krzysztof Pietraszkicwicz Pre'"Lcs Związku Banków Polskich Ul.

Bardziej szczegółowo

WZÓR UMOWY KONTA UMOWA KONTA JEDYNEGO

WZÓR UMOWY KONTA UMOWA KONTA JEDYNEGO WZÓR UMOWY KONTA Poniższe umowy zawarte zostały w dniu...pomiędzy: Toyota Bank Polska S.A. z siedzibą w Warszawie przy ulicy Postępu 18b, 02-676 Warszawa, wpisaną do rejestru przedsiębiorców prowadzonego

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PŁATNOŚCI W SERWISIE DOTPAY REGULAMIN PŁATNOŚCI W SERWISIE DOTP AY REGULAMIN PŁATNOŚCI W SERWISIE DOTPAY

REGULAMIN PŁATNOŚCI W SERWISIE DOTPAY REGULAMIN PŁATNOŚCI W SERWISIE DOTP AY REGULAMIN PŁATNOŚCI W SERWISIE DOTPAY REGULAMIN PŁATNOŚCI W SERWISIE DOTPAY REGULAMIN PŁATNOŚCI W SERWISIE DOTP AY REGULAMIN PŁATNOŚCI W SERWISIE DOTPAY Biuro Obsługi Klienta Dotpay ul. Wielicka 72 30-552 Kraków, Polska Tel.: + 48126882600

Bardziej szczegółowo

TARYFA OPŁAT I PROWIZJI MAZOVIA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO DLA KLIENTÓW INDYWIDUALNYCH

TARYFA OPŁAT I PROWIZJI MAZOVIA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO DLA KLIENTÓW INDYWIDUALNYCH Przyjęto Uchwałą nr 97/2015 Zarządu Mazovia Banku Spółdzielczego z dnia 12 sierpnia 2015 roku TARYFA OPŁAT I PROWIZJI TEKST JEDNOLITY Obowiązuje od dnia 17 sierpnia 2015 roku Mazovia Bank Spółdzielczy

Bardziej szczegółowo

Karty dobrym narzędziem na czas kryzysu

Karty dobrym narzędziem na czas kryzysu Karty dobrym narzędziem na czas kryzysu Małgorzata O Shaughnessy Dyrektor Generalna Visa Europe Polska, Czechy, Słowacja Paweł Mikutowicz Senior Relationship Manager Visa Europe w Polsce Forum Liderów

Bardziej szczegółowo

Płatności CashBill - SOTE

Płatności CashBill - SOTE 23 listopada 2015 Uruchomienie Płatności CashBill na platformie SOTE CashBill Spółka Akcyjna ul. Rejtana 20, 41-300 Dąbrowa Górnicza Tel.: +48 032 764-18-42 Fax: +48 032 764-18-40 Infolinia: 0 801 011

Bardziej szczegółowo

Obowiązuje od 01.06.2015r.

Obowiązuje od 01.06.2015r. DZIAŁ II DEPOZYTY OSÓB FIZYCZNYCH Obowiązuje od 01062015r Lp Rozdział 1 Obsługa rachunków oszczędnościowych, oszczędnościowo-rozliczeniowych (ROR) Wyszczególnienie czynności 1 Otwarcie, i prowadzenie i

Bardziej szczegółowo

Bank centralny w SEPA

Bank centralny w SEPA Konferencja 2008 - ROK SEPA Warszawa, 31.03.2008 r. Bank centralny w SEPA Adam Tochmański Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego Narodowy Bank Polski Agenda SEPA z pozycji Eurosystemu SEPA z pozycji

Bardziej szczegółowo

Dział VIII. Rachunki bankowe dla klientów instytucjonalnych

Dział VIII. Rachunki bankowe dla klientów instytucjonalnych Dział VIII. Rachunki bankowe dla klientów instytucjonalnych WYSZCZEGÓLNIENIE CZYNNOŚCI dla firm dla osób 1. Otwarcie rachunku 1) głównego jednorazowo w dniu 0,00 zł 0,00 zł 0,00 zł 0,00 zł 0,00 zł 2) pomocniczego

Bardziej szczegółowo

GWARANCJE. w Banku BGŻ S.A.

GWARANCJE. w Banku BGŻ S.A. GWARANCJE w Banku BGŻ S.A. Informacje ogólne Bank BGŻ jest jednym z 10 największych banków w Polsce. Od ponad 30-lat aktywnie działamy na rynku. Jesteśmy bankiem uniwersalnym. Oferujemy produkty i usługi

Bardziej szczegółowo

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, 29 grudnia 2006 r. DDF3-580/1/01/DL/EK D E C Y Z J A nr DAR 15/2006 Po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego, wszczętego na wniosek Polskiej

Bardziej szczegółowo

Obowiązuje od dnia 1 listopada 2014 r.

Obowiązuje od dnia 1 listopada 2014 r. Załącznik do Uchwały nr 148/2014 Zarządu Banku Spółdzielczego w Czarnkowie z dnia 31.10. 2014 r. BANK SPÓŁDZIELCZY W CZARNKOWIE TARYFA PROWIZJI I OPŁAT ZWIĄZANYCH Z FUNKCJONOWANIEM KART PŁATNICZYCH I KREDYTOWYCH

Bardziej szczegółowo

I. RACHUNKI BANKOWE I ROZLICZENIA PIENIĘŻNE

I. RACHUNKI BANKOWE I ROZLICZENIA PIENIĘŻNE Lp. Tytuł opłaty/prowizji Obowiązująca stawka/% I. RACHUNKI BANKOWE I ROZLICZENIA PIENIĘŻNE 1. Otwieranie rachunku bankowego dla klientów instytucjonalnych (jednorazowo), z wyłączeniem rolników bieżącego

Bardziej szczegółowo

Usługi dla klientów Konta Inteligo

Usługi dla klientów Konta Inteligo Usługi dla klientów Konta Inteligo Część I. Tabela opłat i prowizji dla kont inteligo prywatnych (indywidualnych i wspólnych) obowiązuje od 1 października 2014 r. Prowizje i opłaty pobierane są zgodnie

Bardziej szczegółowo

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA SPRAWOZDANIE KOMISJI BUDŻETU I FINANSÓW PUBLICZNYCH

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA SPRAWOZDANIE KOMISJI BUDŻETU I FINANSÓW PUBLICZNYCH SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 26 czerwca 2013 r. Druk nr 380 A SPRAWOZDANIE KOMISJI BUDŻETU I FINANSÓW PUBLICZNYCH o uchwalonej przez Sejm w dniu 13 czerwca 2013 r. ustawie

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o usługach płatniczych

- o zmianie ustawy o usługach płatniczych Warszawa, dnia 26 czerwca 2012 r. Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz na podstawie

Bardziej szczegółowo

1. Promocja trwa od dnia 2 grudnia 2011 roku do dnia 15 kwietnia 2012 roku

1. Promocja trwa od dnia 2 grudnia 2011 roku do dnia 15 kwietnia 2012 roku Regulamin promocji Nowe ekonto z Internetem za 0 zł I Organizator promocji 1. Promocja Nowe ekonto z Internetem za 0 zł zwana dalej Promocją organizowana jest przez mbank - BRE Bank SA z siedzibą w Warszawie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO FORMULARZY Z ZAŁĄCZNIKÓW 3-4 DO ROZPORZĄDZENIA MINISTRA FINANSÓW Z DN. 15 PAŹDZIERNIKA 2014 R.

INSTRUKCJA DO FORMULARZY Z ZAŁĄCZNIKÓW 3-4 DO ROZPORZĄDZENIA MINISTRA FINANSÓW Z DN. 15 PAŹDZIERNIKA 2014 R. INSTRUKCJA DO FORMULARZY Z ZAŁĄCZNIKÓW 3-4 DO ROZPORZĄDZENIA MINISTRA FINANSÓW Z DN. 15 PAŹDZIERNIKA 2014 R. Informacje ogólne pieniądz elektroniczny wartość pieniężna przechowywana elektronicznie, w tym

Bardziej szczegółowo

Październik 2014 r. Informacja o kartach płatniczych II kwartał 2014 r.

Październik 2014 r. Informacja o kartach płatniczych II kwartał 2014 r. Październik 2014 r. Informacja o kartach płatniczych II kwartał 2014 r. Październik 2014 r. Informacja o kartach płatniczych II kwartał 2014 r. Departament Systemu Płatniczego Warszawa, 2014 r. Spis treści

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Polacy wolą gotówkę od elektronicznych pieniędzy?

Dlaczego Polacy wolą gotówkę od elektronicznych pieniędzy? Kwiecień 2013 Zofia Bednarowska, Wioleta Pułkośnik Dlaczego Polacy wolą gotówkę od elektronicznych pieniędzy? Jak wynika z badania PMR, 74% Polaków najczęściej płaci za zakupy gotówką. Deklaracje dotyczące

Bardziej szczegółowo

Regulamin Promocji. Rachunek mbiznes z mobilnym terminalem_dla obecnych klientów Obowiązuje od 01.11.2015 r. do 31.03.2016 r.

Regulamin Promocji. Rachunek mbiznes z mobilnym terminalem_dla obecnych klientów Obowiązuje od 01.11.2015 r. do 31.03.2016 r. Regulamin Promocji Rachunek mbiznes z mobilnym terminalem_dla obecnych klientów Obowiązuje od 01.11.2015 r. do 31.03.2016 r. 1. Organizator Promocji 1. Promocja Rachunek mbiznes z mobilnym terminalem_dla

Bardziej szczegółowo

I. Rachunki bankowe klientów instytucjonalnych

I. Rachunki bankowe klientów instytucjonalnych I. Rachunki bankowe klientów instytucjonalnych załącznik Nr 2 do Umowy produktów i usług bankowych Lp korzyści Rodzaj usługi (czynności) warunek korzystania z pakietu Otwarcie pierwszego rachunku pomocniczego

Bardziej szczegółowo

Czy warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych?

Czy warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych? Szczecin, 21 maja 2012 r. Wstęp bezpłatny! Czy warto korzystać z rachunków bankowych i płatności bezgotówkowych? Adam Tochmański Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego Narodowy Bank Polski Agenda 1.

Bardziej szczegółowo

Pakiet Wygodny Plus. Pakiet Komfortowy. Pakiet Wygodny. 0 zł 0 zł 0 zł 0 zł 0 zł 0 zł 0 zł 0 zł 0 zł

Pakiet Wygodny Plus. Pakiet Komfortowy. Pakiet Wygodny. 0 zł 0 zł 0 zł 0 zł 0 zł 0 zł 0 zł 0 zł 0 zł RACHUNKI BANKOWE TAB. 1 y Lp. Agro 1. Opłata za 1) 0 zł 2) 15 zł/0 zł 3) 50 zł/0 zł 3) 30 zł 100 zł 10 zł/0 zł 3) 30 zł/0 zł 3) 20 zł 60 zł 2. Otwarcie rachunku bieżącego/pomocniczego jednorazowo 3. Prowadzenie

Bardziej szczegółowo

WYKAZ NAJWAŻNIEJSZYCH ZMIAN (wprowadzanych z dniem połączenia działalności operacyjnej Alior Banku i Meritum Banku)

WYKAZ NAJWAŻNIEJSZYCH ZMIAN (wprowadzanych z dniem połączenia działalności operacyjnej Alior Banku i Meritum Banku) WYKAZ NAJWAŻNIEJSZYCH ZMIAN (wprowadzanych z dniem połączenia działalności operacyjnej Alior Banku i Banku) Rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe Wprowadzana Nazwy produktów Dokumenty regulujące wysokość

Bardziej szczegółowo

Grudzień 2014 r. Informacja o kartach płatniczych III kwartał 2014 r.

Grudzień 2014 r. Informacja o kartach płatniczych III kwartał 2014 r. Grudzień r. Informacja o kartach płatniczych III kwartał r. Grudzień r. Informacja o kartach płatniczych III kwartał r. Departament Systemu Płatniczego Warszawa, r. Spis treści 1. Streszczenie 1 2. Liczba

Bardziej szczegółowo

Tabela prowizji za czynności bankowe oraz opłat za inne czynności w obszarze Getin Banku dla Klientów indywidualnych byłego Get Banku S.A.

Tabela prowizji za czynności bankowe oraz opłat za inne czynności w obszarze Getin Banku dla Klientów indywidualnych byłego Get Banku S.A. Tabela prowizji za czynności bankowe oraz opłat za inne czynności w obszarze Getin Banku dla Klientów indywidualnych byłego Get Banku S.A. Rachunki bankowe konto osobiste Na WWW Walutowe konto osobiste

Bardziej szczegółowo

Karty kredytowe. Przewodnik o kartach NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE W JEDNYM MIEJSCU

Karty kredytowe. Przewodnik o kartach NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE W JEDNYM MIEJSCU Karty kredytowe Przewodnik o kartach NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE W JEDNYM MIEJSCU W Banku BPH udostępniamy karty, dzięki którym możesz płacić mniej za paliwo (Autokarta, KArta GOLD AutoPlus), zakupy w sklepach

Bardziej szczegółowo