REGULACJA WYDZIELANIA HORMONÓW

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "REGULACJA WYDZIELANIA HORMONÓW"

Transkrypt

1

2

3

4

5 REGULACJA WYDZIELANIA HORMONÓW Regulacja nerwowa wpływ układu wegetatywnego na czynność endokrynną gruczołów wydzielania dokrewnego wytwarzanie i uwalnianie hormonów z zakończeń neuronów np.wazopresyny lub oxytocyny Regulacja metaboliczna bezpośredni wpływ substratów lub produktów metabolicznych Regulacja hormonalna układ samoregulujący oparty o sprzężenia zwrotne: ujemne i dodatnie działanie hormony pobudzające i hamujące / liberyny i statyny/

6 ROLA PODWZGÓRZA: Czynność układu krążenia Motoryka przewodu pokarmowego Emocje Temperatura ciała Głód Pragnienie Równowaga wodno-elektrolitowa Rytmy biologiczne Zachowania seksualne Czynność hormonalna

7 OŚRODKI PONADPODWZGÓRZOWE PODWZGÓRZE LIBERYNY A B C PRZYSADKA HORMONY TROPOWE GRUCZOŁY OBWODOWE HORMONY GRUCZOŁÓW OBWODOWYCH TKANKI DOCELOWE A - pętla długa sprzężenia zwrotnego ujemnego B - pętla krótka sprzężenia zwrotnego ujemnego C - sprzężenie zwrotne dodatnie Schemat sprzężeń zwrotnych

8 PRZYSADKA MÓZGOWA cz. gruczołowa ( z kieszonki Rathkego ) 70% gruczołu - płat przedni - cz. guzowa - cz. pośrednia cz. nerwowa ( z wypuklenia dna III komory)

9

10 Hormony gonadotropowe FSH - u kobiet pobudza dojrzewanie pęcherzyka Graffa i wzmaga wydzielanie estrogenów - u mężczyzn powiększenie cewek nasiennych i pobudzenie spermatogenezy LH - u kobiet pobudzenie owulacji i powstanie ciałka żółtego - u mężczyzn stymulacja kk. Leydiga do wydzielania testosteronu

11 DZIAŁANIE ESTROGENÓW W OBRĘBIE NARZĄDÓW PŁCIOWYCH: - KSZTAŁTOWANIE II I III-RZĘDOWYCH CECH PŁCIOWYCH - NASILENIE MITOZ W ENDOMETRIUM, PRZYROST MASY MACICY, - ZMIANY NABŁONKA POCHWY - NASILENIE WYDZIELANIA ŚLUZU SZYJKOWEGO - POBUDZENIE WZROSTU NABŁONKA JAJOWODÓW - ZMIANY PROLIFERACYJNE PĘCHERZYKÓW W OBRĘBIE SUTKA Efekty ogólnoustrojowe : - działanie kościotwórcze ( hamują działanie IL-6, nasilają wydzielanie kalcytoniny ) - nasilają biosyntezę białek wątrobowych - korzystny wpływ na profil lipidowy - wpływ na układ krążenia za pośrednictwem NO, endotelin, prostaglandyn

12 Działanie gestagenów W obrębie narządu rodnego Rozrost podścieliska, wydzielanie gruczołów Przekrwienie i rozpulchnienie mięśnia macicy Gęsty śluz, wzrost napięcia mięśni szyjki Zmiany nabłonka pochwy Jajowód :wzrost czynności wydzielniczej nabłonka, hamowanie działania prostaglandyn Sutek : wzrost pęcherzyków gruczołowych, ograniczenie wzrostu nabłonka przewodów Działanie ogólnoustrojowe Diuretyczne ( blokuje aldosteron w cewce dalszej) stężenia aminokwasów Wzrost poziomu glikogenu tkankowego Obniżenie napięcia mięśni gładkich ukł, moczowego i pokarmowego Wzrost wydalania Ca i P Wzrost temperatury ciała Skóra : działanie antyandrogenne

13 Regulacja wydzielania gonadotropin u mężczyzn Gn-RH PODWZGÓRZE - LH FSH PRZEDNI PŁAT PRZYSADKI MÓZGOWEJ TESTOSTERON - - INHIBINA KOMÓRKI LEYDIGA KOMÓRKI SERTOLIEGO JĄDRO

14

15

16

17

18 Tyrozyna Tyroksyna (T4) Trijodotyronina (T3) Odwrotna T3 (nieaktywna)

19

20 APARAT PRZYKŁĘBUSZKOWY ANGIOTENSYNOGEN ANGIOTENSYNA I ANGIOTENSYNA II KORA NADNERCZY renina enzym konwertujący ZMNIEJSZENIE OBJĘTO- ŚCI PŁYNU ZEWNĄTRZ- KOMÓRKOWEGO ALDOSTERON ZWIĘKSZENIE CIŚNIENIA W TĘTNICY NERKOWEJ ZWIĘKSZENIE OBJĘTO- ŚCI PŁYNU ZEWNĄTRZ- KOMÓRKOWEGO Efekty biologiczne i mechanizm regulacji wydzielania aldosteronu NERKA (zmniejszone wydzielanie sodu i wody)

21 URAZ EMOCJE HAMUJĄCY WPŁYW OUN PODWZGÓRZE GENERATOR RYTMU DOBOWEGO CRH PŁAT PRZEDNI PRZYSADKI ACTH KORA NADNERCZY GLUKOKORTYKOSTEROIDY TKANKI I NARZĄDY DOCELOWE Regulacja wydzielania glukokortykosteroidów

22 KATECHOLAMINY REGULACJA WYDZIELANIA : ACETYLOCHOLINA POBUDZENIE UKŁADU WSPÓŁCZULNEGO HIPOGLIKEMIA STRES, HIPOKSJA, BÓL, GŁÓD WSTRZĄS

23

24 REGULACJA BIOSYNTEZY I WYDZIELANIA INSULINY CZYNNIKI METABOLICZNE : GLUKOZA, AMINOKWASY, PRODUKTY GLIKOLIZY, CIAŁA KETONOWE, ELEKTROLITY Ca, K, Na CZYNNIKI HORMONALNE : POBUDZENIE : GLUKAGON, SEKRETYNA, CCK, OŚ ENTERO-INSULARNA HAMOWANIE : KATECHOLAMINY, INSULINA, SOMATOSTATYNA CZYNNIKI NERWOWE : UNERWIENIE ADRENERGICZNE ALFA - HAMUJE, BETA- POBUDZA

25 REGULACJA WYDZIELANIA GLUKAGONU CZYNNIKI METABOLICZNE : POBUDZAJĄ AMINOKWASY CUKROTWÓRCZE HAMUJĄ GLUKOZA, KWASY TŁUSZCZOWE, CIAŁA KETONOWE CZYNNIKI HORMONALNE : - POBUDZAJĄ CCK, KATECHOLAMINY, GLIKOKORTYKOSTEROIDY, STH HAMUJĄ INSULINA, SEKRETYNA, SOMATOSTATYNA CZYNNIKI NERWOWE: POBUDZAJĄ RECEPTORY BETA-ADRENERGICZNE HAMUJĄ RECEPTORY ALFA-ADRENERGICZNE

26 WCHŁANIANIE Z JELIT 1,25-(OH) 2 D 3 WYDALANIE Z MOCZEM PARATHORMON 1,25-(OH) 2 D 3 KALCYTONINA PULA WAPNIA OSOCZOWEGO Ca Ca Ca Ca Ca Ca Ca KALCYTONINA - TWORZENIE KOŚCI PARATHORMON 1,25-(OH) 2 D 3 KALCYTONINA Ca Ca UWALNIANIE WAPNIA Z KOŚCI Hormonalna kontrola stężenia wapnia w osoczu Ca

Układ wewnątrzwydzielniczy

Układ wewnątrzwydzielniczy Układ wewnątrzwydzielniczy 1. Gruczoły dokrewne właściwe: przysadka mózgowa, szyszynka, gruczoł tarczowy, gruczoły przytarczyczne, nadnercza 2. Gruczoły dokrewne mieszane: trzustka, jajniki, jądra 3. Inne

Bardziej szczegółowo

Gruczoły wydzielania wewnętrznego - oddają swoją wydzielinę bezpośrednio do krwi - wydzielają hormony. anatomia i fizjologia człowieka

Gruczoły wydzielania wewnętrznego - oddają swoją wydzielinę bezpośrednio do krwi - wydzielają hormony. anatomia i fizjologia człowieka Gruczoły wydzielania wewnętrznego - oddają swoją wydzielinę bezpośrednio do krwi - wydzielają hormony Gruczoły dokrewne człowieka PRZYSADKA mózgowa Przysadka mózgowa jest gruczołem wielkości ziarna grochu

Bardziej szczegółowo

BIOLOGICZNE MECHANIZMY ZACHOWANIA II

BIOLOGICZNE MECHANIZMY ZACHOWANIA II BIOLOGICZNE MECHANIZMY ZACHOWANIA II MÓZGOWE MECHANIZMY FUNKCJI PSYCHICZNYCH 1.1. ZMYSŁY CHEMICZNE (R.7.3) 1.2. REGULACJA WEWNĘTRZNA (R.10) Zakład Psychofizjologii UJ ZMYSŁY CHEMICZNE Chemorecepcja: smak,

Bardziej szczegółowo

V REGULACJA NERWOWA I ZMYSŁY

V REGULACJA NERWOWA I ZMYSŁY V REGULACJA NERWOWA I ZMYSŁY Zadanie 1. Na rysunku przedstawiającym budowę neuronu zaznacz elementy wymienione poniżej, wpisując odpowiednie symbole literowe. Następnie wskaż za pomocą strzałek kierunek

Bardziej szczegółowo

Układ dokrewny. dr Magdalena Markowska Zakład Fizjologii Zwierząt, UW

Układ dokrewny. dr Magdalena Markowska Zakład Fizjologii Zwierząt, UW dr Magdalena Markowska Zakład Fizjologii Zwierząt, UW Układ wydzielania wewnętrznego wraz z układem nerwowym wpływa na koordynację i optymalizację przebiegu procesów fizjologicznych przez co umożliwia

Bardziej szczegółowo

Autonomiczny układ nerwowy - AUN

Autonomiczny układ nerwowy - AUN Autonomiczny układ nerwowy - AUN AUN - różnice anatomiczne część współczulna część przywspółczulna włókna nerwowe tworzą odrębne nerwy (nerw trzewny większy) wchodzą w skład nerwów czaszkowych lub rdzeniowych

Bardziej szczegółowo

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Uwaga: tkanka tłuszczowa (adipose tissue) NIE wykorzystuje glicerolu do biosyntezy triacylogliceroli Endo-, para-, i autokrynna droga przekazu informacji biologicznej.

Bardziej szczegółowo

Fizjologia człowieka

Fizjologia człowieka Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra: Promocji Zdrowia Zakład: Biomedycznych Podstaw Zdrowia Fizjologia człowieka Osoby prowadzące przedmiot: Prof. nadzw. dr hab. Zbigniew Jastrzębski

Bardziej szczegółowo

Regulacja hormonalna

Regulacja hormonalna Regulacja hormonalna Rodzaje gruczołów wydzielania zewnętrznego egzokrynowe wydzielania wewnętrznego endokrynowe różnice üposiadają przewody wyprowadzające üz reguły nie są silnie ukrwione ünie posiadają

Bardziej szczegółowo

Układ wydalniczy (moczowy) Osmoregulacja to aktywne regulowanie ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych w celu utrzymania homeostazy.

Układ wydalniczy (moczowy) Osmoregulacja to aktywne regulowanie ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych w celu utrzymania homeostazy. Układ wydalniczy (moczowy) Osmoregulacja to aktywne regulowanie ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych w celu utrzymania homeostazy. Wydalanie pozbywanie się z organizmu zbędnych produktów przemiany

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty) Fizjologia ogólna i fizjologia wysiłku

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty) Fizjologia ogólna i fizjologia wysiłku SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016-2019 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej kierunek)

Bardziej szczegółowo

FIZJOLOGIA CZŁOWIEKA

FIZJOLOGIA CZŁOWIEKA FIZJOLOGIA CZŁOWIEKA Daniel McLaughlin, Jonathan Stamford, David White FIZJOLOGIA CZŁOWIEKA Daniel McLaughlin Jonathan Stamford David White Przekład zbiorowy pod redakcją Joanny Gromadzkiej-Ostrowskiej

Bardziej szczegółowo

HORMONY REGULACJA METABOLIZMU

HORMONY REGULACJA METABOLIZMU HORMONY REGULACJA METABOLIZMU Kryteria podziału hormonów budowa: białkowe (peptydowe), pochodne aminokwasów, sterydowe, pochodne kwasów tłuszczowych miejsce wytwarzania: gruczoły dokrewne, tkankowe mechanizm

Bardziej szczegółowo

Układ hormonalny. ESPZiWP

Układ hormonalny. ESPZiWP Układ hormonalny ESPZiWP W organizmie zwierzęcia znajdują się liczne gruczoły, których zadaniem jest produkcja substancji chemicznych, zwanych hormonami. Są to tzw. gruczoły wydzielania wewnętrznego, zwane

Bardziej szczegółowo

Czynność wątroby. Fizjologia człowieka

Czynność wątroby. Fizjologia człowieka Czynność wątroby Fizjologia człowieka Wątroba (hepar) Jest największym gruczołem, Zbudowana jest w 80% z komórek miąższowych hepatocytów, w 16% z komórek siateczkowo-śródbłonkowych gwieździstych Browicza-Kupffera

Bardziej szczegółowo

TEST - BIOLOGIA WERONIKA GMURCZYK

TEST - BIOLOGIA WERONIKA GMURCZYK TEST - BIOLOGIA WERONIKA GMURCZYK Temat: Układ nerwowy i hormonalny Zadanie 1. Zaznacz poprawną odpowiedź. Co to są hormony? a) związki chemiczne wytwarzane w gruczołach łojowych, które regulują pracę

Bardziej szczegółowo

OSMOREGULACJA I WYDALANIE

OSMOREGULACJA I WYDALANIE OSMOREGULACJA I WYDALANIE Nerki są parzystym narządem, pełniącym funkcje wydalnicze (usuwanie zbędnych końcowych produktów metabolizmu) oraz osmoregulacyjne, związane z utrzymaniem w organizmie właściwej

Bardziej szczegółowo

HORMONY REGULACJA METABOLIZMU

HORMONY REGULACJA METABOLIZMU HORMONY REGULACJA METABOLIZMU Schematy w regulacji metabolizmu interakcje allosteryczne fosfofruktokinaza, karboksylaza acetylo-coa trwają krótko modyfikacje kowalencyjne fosforylaza glikogenowa i fosforylacja-

Bardziej szczegółowo

UKŁAD HORMONALNY. opracowanie: Robert Duszyński

UKŁAD HORMONALNY. opracowanie: Robert Duszyński UKŁAD HORMONALNY opracowanie: Robert Duszyński 1 CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Hormony w organizmach żywych pełnią rolę regulacyjną, będąc ważnym mechanizmem homeostazy. Wraz z układem nerwowym i regulacją na

Bardziej szczegółowo

Kompartmenty wodne ustroju

Kompartmenty wodne ustroju Kompartmenty wodne ustroju Tomasz Irzyniec Oddział Nefrologii, Szpital MSWiA Katowice Zawartość wody w ustroju jest funkcją wieku, masy ciała i zawartości tłuszczu u dzieci zawartość wody wynosi około

Bardziej szczegółowo

2. Plan wynikowy klasa druga

2. Plan wynikowy klasa druga Plan wynikowy klasa druga budowa i funkcjonowanie ciała człowieka ział programu Materiał kształcenia L.g. Wymagania podstawowe Uczeń: Kat. Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Kat. Pozycja systematyczna 3

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Fizjologia ogólna i fizjologia wysiłku

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Fizjologia ogólna i fizjologia wysiłku SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Fizjologia ogólna i fizjologia wysiłku Kod przedmiotu/ modułu* Wydział

Bardziej szczegółowo

Budowa anatomiczna: macica pochwa jajniki

Budowa anatomiczna: macica pochwa jajniki Budowa anatoiczna: acica pochwa jajniki Jajniki: okres płodowy forowanie pęcherzyków pierwotnych zatrzyanie podziału ejotycznego koórki jajowej okres dojrzałości płciowej rekrutacja selekcja dojrzewanie

Bardziej szczegółowo

Homeostaza. Homeostaza - szum pojęciowy - przykład z EM PWN Kontrola stanu

Homeostaza. Homeostaza - szum pojęciowy - przykład z EM PWN Kontrola stanu Homeostaza Kontrola stanu Homeostaza - szum pojęciowy - przykład z EM PWN 2000 HOMEOSTAZA [gr. homoios ~ jednakowy, stasis - stałość]: 1) fizjol. Pojęcie (wprowadzone przez C. Bernarda i W.B. Cannona)

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA zbiór zadań

BIOLOGIA zbiór zadań 1 BIOLOGIA zbiór zadań matura 2018 tom II Zacznij od robienia tego, co konieczne; potem zrób to, co możliwe; nagle odkryjesz, że dokonałeś niemożliwego. Św. Franciszek z Asyżu. 2 Tom 2 zbioru zadań zawiera

Bardziej szczegółowo

Molekuły Miłości. Borys Palka Katarzyna Pyzik. www.agh.edu.pl

Molekuły Miłości. Borys Palka Katarzyna Pyzik. www.agh.edu.pl Molekuły Miłości Borys Palka Katarzyna Pyzik www.agh.edu.pl Zakochanie Przyczyną Hormonalnych Zmian Grupa zakochanych, 24 osoby (12 mężczyzn, 12 kobiet ) Grupa kontrolna, 24 osoby (12 mężczyzn, 12 kobiet)

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. CZĘŚĆ PIERWSZA Podstawy histologii. CZĘŚĆ DRUGA Podstawy anatomii i fizjologii człowieka. Przedmowa 11 Wykaz skrótów 13

SPIS TREŚCI. CZĘŚĆ PIERWSZA Podstawy histologii. CZĘŚĆ DRUGA Podstawy anatomii i fizjologii człowieka. Przedmowa 11 Wykaz skrótów 13 SPIS TREŚCI Przedmowa 11 Wykaz skrótów 13 CZĘŚĆ PIERWSZA Podstawy histologii I. TKANKI CZŁOWIEKA (dr Joanna Kaźmierczak) 17 1. Tkanka nabłonkowa 17 1.1. Nabłonek pokrywający 18 1.2. Nabłonek gruczołowy

Bardziej szczegółowo

Gruczoły zewnątrzi wewnątrzwydzielnicze

Gruczoły zewnątrzi wewnątrzwydzielnicze Gruczoły - zespoły komórek nabłonkowych o specjalizacji wydzielniczej Gruczoły zewnątrzi wewnątrzwydzielnicze Gruczoły zewnątrzwydzielnicze kierują wydzielinę do określonego miejsca przez przewody wyprowadzające

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Technologia Żywności i Żywienie Człowieka studia stacjonarne I stopnia

Kierunek: Technologia Żywności i Żywienie Człowieka studia stacjonarne I stopnia Wydział Nauk o Żywności i Biotechnologii Kierunek: Technologia Żywności i Żywienie Człowieka studia stacjonarne I stopnia Prowadzący przedmiot: dr n. wet. Sylwester Kowalik Szczegółowy program wykładów

Bardziej szczegółowo

UKŁAD DOKREWNY. Typy sygnalizacji międzykomórkowej wykorzystującej hormony. parakrynowa. autokrynowa. endokrynowa (dokrewna) dalekiego zasięgu

UKŁAD DOKREWNY. Typy sygnalizacji międzykomórkowej wykorzystującej hormony. parakrynowa. autokrynowa. endokrynowa (dokrewna) dalekiego zasięgu Typy sygnalizacji międzykomórkowej wykorzystującej hormony komórki posiadające hormon naczynie receptory dla hormonu UKŁAD DOKREWNY endokrynowa (dokrewna) dalekiego zasięgu parakrynowa lokalna autokrynowa

Bardziej szczegółowo

UKŁAD DOKREWNY (Cz. I)

UKŁAD DOKREWNY (Cz. I) Typy sygnalizacji międzykomórkowej wykorzystującej hormony komórki posiadające hormon naczynie receptory dla hormonu UKŁAD DOKREWNY (Cz. I) endokrynowa (dokrewna) dalekiego zasięgu parakrynowa lokalna

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE UKŁADU NERWOWEGO I HORMONALNEGO

PORÓWNANIE UKŁADU NERWOWEGO I HORMONALNEGO UKŁAD HORMONALNY materiały do sprawdzianu PORÓWNANIE UKŁADU NERWOWEGO I HORMONALNEGO Układ nerwowy Układ hormonalny Cząsteczki sygnałowe funkcjonują w układach regulujących podstawowe czynności życiowe

Bardziej szczegółowo

UKŁAD DOKREWNY (Cz. I)

UKŁAD DOKREWNY (Cz. I) Typy sygnalizacji międzykomórkowej wykorzystującej hormony komórki posiadające hormon naczynie receptory dla hormonu UKŁAD DOKREWNY (Cz. I) endokrynowa (dokrewna) dalekiego zasięgu parakrynowa lokalna

Bardziej szczegółowo

grupa a Klasa 7. Zaznacz prawidłowe zakończenie zdania. (0 1)

grupa a Klasa 7. Zaznacz prawidłowe zakończenie zdania. (0 1) grupa a Regulacja nerwowo-hormonalna 37 pkt max... Imię i nazwisko Poniższy test składa się z 20 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź.... Za rozwiązanie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE BIOLOGIA DLA KLASY VII

WYMAGANIA PROGRAMOWE BIOLOGIA DLA KLASY VII WYMAGANIA PROGRAMOWE BIOLOGIA DLA KLASY VII I. Organizm człowieka. 1. Hierarchiczna budowa organizmu człowieka. przedstawia hierarchizację budowy organizmu człowieka (komórki, tkanki, narządy, układy narządów,

Bardziej szczegółowo

Układ pokarmowy. Ryc. 1. Sterowane spożywania pokarmu przez ośrodki sytości i głodu zlokalizowane w międzymózgowiu: Jedzenie.

Układ pokarmowy. Ryc. 1. Sterowane spożywania pokarmu przez ośrodki sytości i głodu zlokalizowane w międzymózgowiu: Jedzenie. Układ pokarmowy Ryc. 1. Sterowane spożywania pokarmu przez ośrodki sytości i głodu zlokalizowane w międzymózgowiu: Jedzenie Szukanie i zdobywanie jedzenia WPG OS OG NPG Nie szukanie jedzenia Nie jedzenie

Bardziej szczegółowo

Temat: Przegląd i budowa tkanek zwierzęcych.

Temat: Przegląd i budowa tkanek zwierzęcych. Temat: Przegląd i budowa tkanek zwierzęcych. 1. Czym jest tkanka? To zespół komórek o podobnej budowie, które wypełniają w organizmie określone funkcje. Tkanki tworzą różne narządy, a te układy narządów.

Bardziej szczegółowo

ETAP I imię i nazwisko, klasa

ETAP I imię i nazwisko, klasa MIĘDZYKLASOWY KONKURS BIOLOGICZNY DLA LICEALISTÓW PLO SIÓSTR PREZENTEK CIAŁO CZŁOWIEKA ETAP I.. imię i nazwisko, klasa 1. Wydzieliny i płyny ustrojowe człowieka mogą mieć różny odczyn. a) Wpisz dla każdej

Bardziej szczegółowo

2. Hemofilia może być wynikiem: A. Braku czynnika X B. Braku czynnika IX C. Braku czynnika VIII D. B i C prawdziwe

2. Hemofilia może być wynikiem: A. Braku czynnika X B. Braku czynnika IX C. Braku czynnika VIII D. B i C prawdziwe 1. Dwutlenek węgla jest transportowany z tkanek do płuc w postaci: A. Karbaminohemoglobiny B. Jako rozpuszczone w osoczu cząsteczki CO2 C. Jako aniony wodorowęglanowe 2. Hemofilia może być wynikiem: A.

Bardziej szczegółowo

Fizjologia cyklu miesiączkowego. Klinika Endokrynologii Ginekologicznej Warszawski Uniwersytet Medyczny

Fizjologia cyklu miesiączkowego. Klinika Endokrynologii Ginekologicznej Warszawski Uniwersytet Medyczny Fizjologia cyklu miesiączkowego Klinika Endokrynologii Ginekologicznej Warszawski Uniwersytet Medyczny Cykl miesiączkowy Hormony chemiczne nośniki informacji przekazywanej między komórkami organizmu poprzez

Bardziej szczegółowo

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników?

Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników? 3 Jakie są objawy zespołu policystycznych jajników? Najważniejsze punkty zu kobiet występuje różne nasilenie objawów; u niektórych objawy mogą być ciężkie, u innych nieznaczne. zobjawami zespołu PCOS mogą

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 24. Fizjologia i patofizjologia układu pokarmowego.

Ćwiczenie 24. Fizjologia i patofizjologia układu pokarmowego. Zawartość Ćwiczenie 24. Fizjologia i patofizjologia układu pokarmowego.... 1 Ćwiczenie 25. Układ dokrewny I. Czynność endokrynna trzustki. Hormonalna regulacja wzrostu i metabolizmu - podstawy fizjologiczne

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu WydziałLekarski i Nauk o Zdrowiu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/201 Kierunek studiów: Dietetyka

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ I. Zalecane źródła informacji Fizjologia człowieka. Podręcznik dla studentów medycyny. Red. Stanisław J. Konturek, Elservier Urban&Partner 2007

DZIAŁ I. Zalecane źródła informacji Fizjologia człowieka. Podręcznik dla studentów medycyny. Red. Stanisław J. Konturek, Elservier Urban&Partner 2007 DZIAŁ I. PODSTAWY REGULACJI I KONTROLI CZYNNOŚCI ORGANIZMU. TKANKI POBUDLIWE. Ćw. 1. Fizjologia jako nauka o homeostazie. (1-2 X 2012) 1. Wprowadzenie do przedmiotu. 2. Fizjologia i jej znaczenie w naukach

Bardziej szczegółowo

HORMONY STERYDOWE I PODOBNIE DZIAŁAJĄCE

HORMONY STERYDOWE I PODOBNIE DZIAŁAJĄCE HORMONY STERYDOWE I PODOBNIE DZIAŁAJĄCE Są to związki należące do grupy steroidów, które charakteryzują się wykazywaniem istotnych aktywności biologicznych typu hormonalnego. Docierając do komórki docelowej,

Bardziej szczegółowo

3. Wymagania edukacyjne

3. Wymagania edukacyjne 3. Wymagania edukacyjne DZIAŁ PROGRAMU TEMAT LEKCJI KONIECZNY POZIOM PODSTAWOWY ROZSZERZAJĄCY DOPEŁNIAJĄCY ORGANIZM CZŁOWIEKA 1. Pochodzenie człowieka i jego miejsce w systemie organizmów. 2. Budowa i

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA klasa VII

BIOLOGIA klasa VII 2017-09-01 BIOLOGIA klasa VII Treści nauczania z podstawy programowej przedmiotu SZKOŁY BENEDYKTA TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII DLA KLASY VII I. Organizacja i chemizm życia. Uczeń: 1) przedstawia hierarchiczną

Bardziej szczegółowo

Budowa i funkcja nerki: angioarchitektonika nerki, budowa nefronu.

Budowa i funkcja nerki: angioarchitektonika nerki, budowa nefronu. Materiał obowiązujący na ćwiczenia: 1. Nerka Budowa i funkcja nerki: angioarchitektonika nerki, budowa nefronu. Filtracja kłębkowa - siły napędowe filtracji, czynniki wpływające, pomiar GFR, klirens. Przepływ

Bardziej szczegółowo

Oś podwzgórze przysadka gonada

Oś podwzgórze przysadka gonada Oś podwzgórze przysadka gonada podwzgórze gonadoliberyna (GnRH) dekapeptyd wydzielany pulsacyjnie co 90-120 min przysadka gonadotropiny: FSH, LH glikoproteiny zbudowane z dwóch podjednostek: i FSH h. folikulotropowy

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne biologia,klasa 7

Wymagania edukacyjne biologia,klasa 7 Wymagania edukacyjne biologia,klasa 7 Półrocze I Półrocze II Wymagania ogólne. Uczeń I. Znajomość różnorodności biologicznej oraz podstawowych zjawisk i procesów biologicznych. 1) opisuje, porządkuje i

Bardziej szczegółowo

Tkanka kostna. Kość jest tkanką w której zachodzą stale dwa procesy pozostające ze sobą w stanie dynamicznej równowagi:

Tkanka kostna. Kość jest tkanką w której zachodzą stale dwa procesy pozostające ze sobą w stanie dynamicznej równowagi: Tkanka kostna Kość jest tkanką w której zachodzą stale dwa procesy pozostające ze sobą w stanie dynamicznej równowagi: Osteogeneza (kościotworzenie) - przeważa do 25-30 lat tzn. do osiągnięcia szczytowej

Bardziej szczegółowo

Układ rozrodczy samicy

Układ rozrodczy samicy Układ rozrodczy samicy ESPZiWP układ rozrodczy samicy jajniki, jajowody, macica, pochwa, srom 1 Jajniki Jajniki pełnią funkcje wewnątrzwydzielniczą (hormonalną) i rozrodczą, które są ze sobą ściśle powiązane.

Bardziej szczegółowo

Trzustka budowa i funkcje. Techniczne rozwiązania sztucznej trzustki. Dr inż. Marta Kamińska. Leczenie cukrzycy metodą transplantacji komórek.

Trzustka budowa i funkcje. Techniczne rozwiązania sztucznej trzustki. Dr inż. Marta Kamińska. Leczenie cukrzycy metodą transplantacji komórek. Nowe techniki i technologie dla medycyny Trzustka budowa i funkcje. Techniczne rozwiązania sztucznej trzustki. Dr inż. Marta Kamińska 1 Budowa trzustki Położenie trzustki i dwunastnicy 2 Budowa trzustki

Bardziej szczegółowo

Część gruczołowa przysadki: część obwodowa (dalsza, płat przedni) część pośrednia. część guzowa. Część nerwowa przysadki: szypuła

Część gruczołowa przysadki: część obwodowa (dalsza, płat przedni) część pośrednia. część guzowa. Część nerwowa przysadki: szypuła Gruczoły dokrewne Typy sygnalizacji międzykomórkowej wykorzystującej hormony komórki posiadające hormon naczynie receptory dla hormonu endokrynowa (dokrewna) dalekiego zasięgu parakrynowa lokalna autokrynowa

Bardziej szczegółowo

Choroby związane z wygasaniem czynności jajników.

Choroby związane z wygasaniem czynności jajników. Choroby związane z wygasaniem czynności jajników. Sytuacja hormonalna przed i po menopauzie Względny hyperestrogenizm - zmiany przerostowe (polipy, mięśniaki, przerost śluzówki macicy, mastopatia) Hypoestrogenizm

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ Z WYCHOWANIADO ŻYCIAW RODZINIE UCZNIÓW SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ. Temat: FIZJOLOGIA PŁODNOŚCI

SCENARIUSZ ZAJĘĆ Z WYCHOWANIADO ŻYCIAW RODZINIE UCZNIÓW SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ. Temat: FIZJOLOGIA PŁODNOŚCI SCENARIUSZ ZAJĘĆ Z WYCHOWANIADO ŻYCIAW RODZINIE DLA UCZNIÓW SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Treści: fizjologia układu płciowego człowieka, fazy cyklu miesiączkowego kobiety, owulacja, fazy płodności i niepłodności

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEDWCZESNEGO DOJRZEWANIA PŁCIOWEGO U DZIECI

LECZENIE PRZEDWCZESNEGO DOJRZEWANIA PŁCIOWEGO U DZIECI Załącznik nr 11 do zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 r. Nazwa programu: LECZENIE PRZEDWCZESNEGO DOJRZEWANIA PŁCIOWEGO U DZIECI ICD-10 E 22.8 Przedwczesne dojrzewanie płciowe

Bardziej szczegółowo

Zadania egzaminacyjne obejmujące materiał z klasy II gimnazjum

Zadania egzaminacyjne obejmujące materiał z klasy II gimnazjum Zadania egzaminacyjne obejmujące materiał z klasy II gimnazjum Informacje do zadań 1. i 2. A C D B Schemat przedstawia szkielet kończyny górnej. Zadanie 1. (0 2) Podaj nazwy kości oznaczonych literami

Bardziej szczegółowo

Przysadka mózgowa. Przysadka mózgowa

Przysadka mózgowa. Przysadka mózgowa Przysadka mózgowa Przysadka mózgowa 1 Przysadka mózgowa Przysadka mózgowa 2 Przysadka mózgowa Przysadka mózgowa 3 Przysadka mózgowa K. kwasochłonne GH i PRL K. zasadochłonne TSH, FSH, LH, ACTH K. chromofobne

Bardziej szczegółowo

Hormony tropowe - TSH, FSH, LH i ACTH Czynność części pośredniej przysadki Szyszynka (M. Karasek)

Hormony tropowe - TSH, FSH, LH i ACTH Czynność części pośredniej przysadki Szyszynka (M. Karasek) Spis treści 1. W prowadzenie do anatomii, fizjologii i nauk pokrewnych 11 1.1. Elementy embriologii*ogólnej 13 1. 1. 1. Rozród i jego rodzaje 13 1. 1. 1. 1. Komórki płciowe męskie 13 L 1. 1.2. Komórki

Bardziej szczegółowo

TRZODA CHLEWNA 12/2016. Organizacja stada podstawowego, cz. 2. Marek Gasiński Wytwórnia Pasz LIRA w Krzywiniu

TRZODA CHLEWNA 12/2016. Organizacja stada podstawowego, cz. 2. Marek Gasiński Wytwórnia Pasz LIRA w Krzywiniu TRZODA CHLEWNA 12/2016 Marek Gasiński Wytwórnia Pasz LIRA w Krzywiniu Organizacja stada podstawowego, cz. 2 Kontynuując zamysł, poprzedniego artykułu przypomnienia sobie stałych i tym samym niezmiennych

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Fizjologia

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Fizjologia S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod AF modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Fizjologia Obowiązkowy Nauk

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA OBOWIĄZUJĄCE Z FIZJOLOGII KIERUNEK: RATOWNICTWO MEDYCZNE

ZAGADNIENIA OBOWIĄZUJĄCE Z FIZJOLOGII KIERUNEK: RATOWNICTWO MEDYCZNE ZAGADNIENIA OBOWIĄZUJĄCE Z FIZJOLOGII KIERUNEK: RATOWNICTWO MEDYCZNE Fizjologia ogólna i mięśnie 1. Homeostaza, układ homeostatyczny, współczynnik homeostazy. 2. Skład płynu wewnątrz i zewnątrzkomórkowego

Bardziej szczegółowo

ZARYS FIZJOLOGII WYSIŁKU FIZYCZNEGO Podręcznik dla studentów

ZARYS FIZJOLOGII WYSIŁKU FIZYCZNEGO Podręcznik dla studentów ZARYS FIZJOLOGII WYSIŁKU FIZYCZNEGO Podręcznik dla studentów ZARYS FIZJOLOGII WYSIŁKU FIZYCIKIES Podręcznik dla studentów Pod redakcją dr n. med. Bożeny Czarkowskiej-Pączek prof. dr. hab. n. med. Jacka

Bardziej szczegółowo

V REGULACJA NERWOWA I ZMYSŁY

V REGULACJA NERWOWA I ZMYSŁY V REGULACJA NERWOWA I ZMYSŁY Zadanie 1. Na rysunku przedstawiającym budowę neuronu zaznacz elementy wymienione poniżej, wpisując odpowiednie symbole literowe. Następnie wskaż za pomocą strzałek kierunek

Bardziej szczegółowo

Układ nerwowy. /Systema nervosum/

Układ nerwowy. /Systema nervosum/ Układ nerwowy /Systema nervosum/ Autonomiczny układ nerwowy Autonomiczny układ nerwowy = = wegetatywny -jest częścią UN kontrolującą i wpływającą na czynności narządów wewnętrznych, w tym mięśni gładkich,

Bardziej szczegółowo

DLA PLACÓWKI EDUKACJI USTAWICZNEJ EFIB mgr Weronika Szaj, wszelkie prawa zastrzeżone

DLA PLACÓWKI EDUKACJI USTAWICZNEJ EFIB mgr Weronika Szaj, wszelkie prawa zastrzeżone Układ pokarmowy przewód pokarmowy wątroba trzustka DLA PLACÓWKI EDUKACJI USTAWICZNEJ EFIB Przewód pokarmowy: ściany: błona śluzowa nabłonek wielowarstwowy płaski jama ustna, gardło, przełyk nabłonek jednowarstwowy

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA - 1 -

ULOTKA DLA PACJENTA - 1 - ULOTKA DLA PACJENTA - 1 - Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta MENOGON; 75 IU FSH + 75 IU LH, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań Menotropinum Należy uważnie

Bardziej szczegółowo

Rok akad. 2013/2014 Semestr zimowy, czwartek,

Rok akad. 2013/2014 Semestr zimowy, czwartek, PROWADZĄCY: Prof. Nadzieja Drela - koordynator Dr Magdalena Markowska - koordynator Dr Paweł Majewski Prof. Krystyna Skwarło-Sońta Rok akad. 2013/2014 Semestr zimowy, czwartek, 8.30-10 Wpływ stresu na

Bardziej szczegółowo

Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza

Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza lek. Jacek Bujko 17 października 2014 Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza W diagnostyce laboratoryjnej uszkodzenia podwzgórza można stwierdzić cechy niedoczynności

Bardziej szczegółowo

Układ wewnątrzwydzielniczy

Układ wewnątrzwydzielniczy 1 WK Układ wewnątrzwydzielniczy Klasyfikuj prace ogólne dotyczące układu wewnątrzwydzielniczego i chorób układu wewnątrzwydzielniczego u dzieci w WS 330. Opieka pielęgniarska nad pacjentami z chorobami

Bardziej szczegółowo

Regulacja nerwowo-hormonalna. 1. WskaŜ strzałkami na rysunku gruczoły i napisz ich nazwy: przysadka mózgowa, tarczyca, jajniki, nadnercza.

Regulacja nerwowo-hormonalna. 1. WskaŜ strzałkami na rysunku gruczoły i napisz ich nazwy: przysadka mózgowa, tarczyca, jajniki, nadnercza. Regulacja nerwowo-hormonalna 1. WskaŜ strzałkami na rysunku gruczoły i napisz ich nazwy: przysadka mózgowa, tarczyca, jajniki, nadnercza. 2. Zaznacz nazwę struktury, która koordynuje działalność wszystkich

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dział II. Fizjologia komórek nerwowych i mięśniowych. Dział III. Czynność układu nerwowego

Spis treści. Dział II. Fizjologia komórek nerwowych i mięśniowych. Dział III. Czynność układu nerwowego Gangong-00.fm Page IX Friday, December 7, 2007 2:03 PM Spis treści Dział I. Wprowadzenie do fizjologii 1. Ogólne i komórkowe podstawy fizjologii... 3 Wprowadzenie................. 3 Zasady ogólne..................

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO w Gdańsku ĆWICZENIE V BILANS ENERGETYCZNY

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO w Gdańsku ĆWICZENIE V BILANS ENERGETYCZNY Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu WYDZIAŁ WYCHOWANIA FIZYCZNEGO w Gdańsku ĆWICZENIE V BILANS ENERGETYCZNY Zagadnienia : 1.Bilans energetyczny - pojęcie 2.Komponenty masy ciała, 3.Regulacja metabolizmu

Bardziej szczegółowo

RozmnaŜanie się i rozwój człowieka

RozmnaŜanie się i rozwój człowieka RozmnaŜanie się i rozwój człowieka 1. Zaznacz definicję rozwoju osobniczego. A. Proces prowadzący do uzyskania przez organizm energii. B. Usuwanie z organizmu zbędnych produktów przemiany materii. C. Zmiany

Bardziej szczegółowo

Fizjologia CZŁOWIEKA W ZARYSIE PZWL. Wydawnictwo Lekarskie

Fizjologia CZŁOWIEKA W ZARYSIE PZWL. Wydawnictwo Lekarskie W ł a d y s ł a w Z. T r a c z y k Fizjologia CZŁOWIEKA W ZARYSIE Wydawnictwo Lekarskie PZWL prof. dr hab. med. WŁADYSŁAW Z. TRACZYK Fizjologia CZŁOWIEKA W ZARYSIE W ydanie VIII - uaktualnione M Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

Fizjologia II - opis przedmiotu

Fizjologia II - opis przedmiotu Fizjologia II - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Fizjologia II Kod przedmiotu 12.9-WL-Lek-FII Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Lekarski Profil praktyczny Rodzaj studiów

Bardziej szczegółowo

Homeostaza 1. Biologiczne podstawy zachowania dla studentów psychologii. PŁ, KFZiE, UŚ 2008/2009. Homeostaza

Homeostaza 1. Biologiczne podstawy zachowania dla studentów psychologii. PŁ, KFZiE, UŚ 2008/2009. Homeostaza Homeostaza 1 Biologiczne podstawy zachowania dla studentów psychologii PŁ, KFZiE, UŚ 2008/2009 Homeostaza Proces i stan zachowania przez układ względnie stabilnych własności wskutek rownowaŝenia się przepływów

Bardziej szczegółowo

UKŁAD DOKREWNY. Typy sygnalizacji międzykomórkowej wykorzystującej hormony. parakrynowa. autokrynowa. endokrynowa (dokrewna) dalekiego zasięgu

UKŁAD DOKREWNY. Typy sygnalizacji międzykomórkowej wykorzystującej hormony. parakrynowa. autokrynowa. endokrynowa (dokrewna) dalekiego zasięgu Typy sygnalizacji międzykomórkowej wykorzystującej hormony komórki posiadające hormon naczynie receptory dla hormonu UKŁAD DOKREWNY endokrynowa (dokrewna) dalekiego zasięgu parakrynowa lokalna autokrynowa

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Fizjologia Wydział Lekarski I Lekarski magisterski stacjonarne polski. obowiązkowy. 155, w tym: 35 - wykłady, 48 seminaria, 72 ćwiczenia

SYLABUS. Fizjologia Wydział Lekarski I Lekarski magisterski stacjonarne polski. obowiązkowy. 155, w tym: 35 - wykłady, 48 seminaria, 72 ćwiczenia SYLABUS Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Rodzaj przedmiotu Fizjologia Wydział Lekarski I Lekarski magisterski stacjonarne polski

Bardziej szczegółowo

Trzustka jako gruczoł dokrewny

Trzustka jako gruczoł dokrewny Trzustka jako gruczoł dokrewny I. Rodzaje i lokalizacja komórek wewnętrznego wydzielania trzustki: 1. wyspy trzustkowe (Langerhansa) reprezentują część wewnątrzwydzielniczą trzustki. Rozsiane są w miąŝszu

Bardziej szczegółowo

Wymagania przedmiotowe do podstawy programowej - biologia klasa 7

Wymagania przedmiotowe do podstawy programowej - biologia klasa 7 Wymagania przedmiotowe do podstawy programowej - biologia klasa 7 I. Organizacja i chemizm życia II.7,1) Różnorodność życia. Różnorodność i jedność świata zwierząt., tkanki zwierzęce. Uczeń: przedstawia

Bardziej szczegółowo

Created by Neevia Document Converter trial version http://www.neevia.com Created by Neevia Document Converter trial version

Created by Neevia Document Converter trial version http://www.neevia.com Created by Neevia Document Converter trial version TEST 3 1. Kanały typu L: a) występują w większości naczyń krwionośnych i ich blokada (np. nifedypiną) jest stosowana w leczeniu nadciśnienia tętniczego (+) b) nie są zaleŝne od potencjału elektrycznego

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA NA LEKCJACH BIOLOGII W KLASIE VII W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 8 W ZIELONEJ GÓRZE

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA NA LEKCJACH BIOLOGII W KLASIE VII W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 8 W ZIELONEJ GÓRZE PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA NA LEKCJACH BIOLOGII W KLASIE VII W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 8 W ZIELONEJ GÓRZE Przedmiotowe zasady oceniania z biologii są zgodne z obowiązującym WZO w Szkole Podstawowej nr

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część II. Fizjologia mięśni...31. Część I. Fizjologia ogólna...13. Wstęp...11

Spis treści. Część II. Fizjologia mięśni...31. Część I. Fizjologia ogólna...13. Wstęp...11 Spis treści Wstęp...11 Część I. Fizjologia ogólna...13 Żywa komórka, jej struktura i funkcje... 15 Budowa i funkcje komórki....15 Struktura błony komórkowej...16 Kanały błony komórkowej...17 Transport

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Fizjologia Rok akademicki: 2014/2015 Kod: JFM-1-203-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Fizyki i Informatyki Stosowanej Kierunek: Fizyka Medyczna Specjalność: - Poziom studiów: Studia I stopnia Forma

Bardziej szczegółowo

ANATOMIA FUNKCJONALNA

ANATOMIA FUNKCJONALNA BOGUSŁAW MARECKI ANATOMIA FUNKCJONALNA TOM II UKŁADY: naczyniowy, oddechowy, trawienny, moczowy, płciowy, nerwowy, wewnątrzwydzielniczy, narządów zmysłów, powłoka wspólna Akademia Wychowania Fizycznego

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Luteina, 50 mg, tabletki dopochwowe. Progesteronum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Luteina, 50 mg, tabletki dopochwowe. Progesteronum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Luteina, 50 mg, tabletki dopochwowe Progesteronum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje

Bardziej szczegółowo

Created by Neevia Document Converter trial version http://www.neevia.com Created by Neevia Document Converter trial version

Created by Neevia Document Converter trial version http://www.neevia.com Created by Neevia Document Converter trial version TEST 1 1. Głównymi składnikami białkowymi osocza są: a) albuminy, globuliny b) albuminy, globuliny, fibrynogen c) glikoproteiny, lipoproteiny, metalproteiny d) prawidłowa b i c (+) e) Ŝadna odpowiedź nie

Bardziej szczegółowo

ZESTAW ZADAŃ Z BIOLOGII

ZESTAW ZADAŃ Z BIOLOGII (Wpisuje zdający przed rozpoczęciem pracy) KOD ZDAJĄCEGO ZESTAW ZADAŃ Z BIOLOGII POZIOM PODSTAWOWY GRUDZIEŃ ROK 2004 Czas pracy 120 minut Instrukcja dla zdającego 1. Proszę sprawdzić, czy zestaw zadań

Bardziej szczegółowo

Gruczoły wydzielania wewnętrznego

Gruczoły wydzielania wewnętrznego Gruczoły wydzielania wewnętrznego Przysadka mózgowa Wyspy trzustkowe Jądro Tarczyca przytarczyce n Jajnik Nadmercza Komórki gruczołowe pochodzenie nabłonkowe. Kształt wieloboczny, przynajmniej jedna powierzchnia

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy homeostazy

Mechanizmy homeostazy 80 Mechanizmy homeostazy W organizmie nieustannie zachodzi ogromna ilość procesów biologicznych, wymagających względnie stałych warunków. Oznacza to, że parametry określające stan środowiska wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: EIB-1-370-s Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: EIB-1-370-s Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Zarys anatomii Rok akademicki: 2012/2013 Kod: EIB-1-370-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Specjalność:

Bardziej szczegółowo

Harmonogram zajęć z Farmakologii w semestrze VIII dla studentów Wydz. Farmacji 2016/17

Harmonogram zajęć z Farmakologii w semestrze VIII dla studentów Wydz. Farmacji 2016/17 Harmonogram zajęć z Farmakologii w semestrze VIII dla studentów Wydz. Farmacji 2016/17 WYKŁADY 02. 03. 2017 (gr. AE) Chemioterapia cz. III: pochodne nitrofuranu, sulfonamidy, nitroimidazole, chinolony,

Bardziej szczegółowo

Układ hormonalny, hormony

Układ hormonalny, hormony Układ hormonalny, hormony Ziemowit Ciepielewski Hormony to wytwarzane przez organizm, niezbędne dla procesów przemiany materii związki, których zadaniem jest koordynowanie procesów chemicznych zachodzących

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI

FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI Dodatkowe informacje: FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI DANE OSOBOWE lek. med. Laura Grześkowiak Data wypełnienia: Imiona (męża i żony):.. Nazwisko(a):. Adres:... Tel. kontaktowy: PESEL: CZĘŚD

Bardziej szczegółowo

T: Zaburzenia układu wewnątrzwydzielniczego 12.12.2007

T: Zaburzenia układu wewnątrzwydzielniczego 12.12.2007 1 PATOFIZJOLOGIA T: Zaburzenia układu wewnątrzwydzielniczego 12.12.2007 1. Hormon substancja aktywna biologicznie, w organizmie spełnia rolę pewnego przekaźnika informacji a) podział ze względu na rodzaj

Bardziej szczegółowo

Co może zniszczyć nerki? Jak żyć, aby je chronić?

Co może zniszczyć nerki? Jak żyć, aby je chronić? Co może zniszczyć nerki? Jak żyć, aby je chronić? Co zawdzięczamy nerkom? Działanie nerki można sprowadzić do działania jej podstawowego elementu funkcjonalnego, czyli nefronu. Pod wpływem ciśnienia hydrostatycznego

Bardziej szczegółowo