Wpływ wybranych leków przeciwpadaczkowych na jakość życia dzieci i młodzieży z padaczką

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wpływ wybranych leków przeciwpadaczkowych na jakość życia dzieci i młodzieży z padaczką"

Transkrypt

1 Wpływ wybranych leków przeciwpadaczkowych na jakość życia dzieci i młodzieży z padaczką The impact of selected anti-epileptic drugs on the quality of life of children and adolescents with epilepsy Dorota Talarska 1,2, Barbara Steinborn 1 1 Katedra Neurologii Wieku Dziecięcego 2 Katedra Profilaktyki Zdrowotnej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu STRESZCZENIE Jakość życia dzieci i młodzieży chorych przewlekle zależy m.in. od przebiegu procesu chorobowego. W przypadku padaczki znaczący wpływ ma częstość napadów oraz objawy niepożądane przyjmowanych leków. Celem pracy było poznanie wpływu leków przeciwpadaczkowych na jakość życia dzieci i młodzieży z padaczką. Materiał i metoda. Badaniem objęto grupę 156 dzieci z padaczką w wieku 7 18 lat, leczonych w Klinice Neurologii Wieku Rozwojowego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu i w Przyklinicznej Poradni. Narzędziem badawczym był kwestionariusz Młodzi ludzie i padaczka oraz kwestionariusz do oceny jakości życia QOLCE. Wyniki. Uwzględniając wpływ leków przeciwpadaczkowych na jakość życia dzieci i młodzieży, dokonano podziału całej grupy na cztery 4 podgrupy: I dzieci leczone karbamazepiną (CBZ), II kwasem walproinowym (VPA), III pozostałymi lekami w monoterapii klonazepam (CZP) oraz nowymi lekami przeciwpadaczkowymi: okskarbazepina (OXC), topiramat (TPM), wigabatryna (VGB), lamotrygina (LTG), tiagabina (TGB), IV grupa politerapia. Określając wpływ leku na jakość życia młodych pacjentów uwzględniono siedem obszarów (16 dziedzin). W końcowym wyniku kwestionariusza dotyczącego ogólnej oceny jakości życia rodzice najlepiej ocenili dzieci leczone CBZ, a najgorzej politerapią. Ogólną jakość życia najlepiej ocenili rodzice u dzieci leczonych CBZ, a najgorzej politerapią. Różnice istotne statystycznie między grupą I (CBZ) i IV wykazano za pomocą testu Kruskala-Wallisa (p=0,0068). Wnioski. W badanej grupie wykazano negatywny wpływ leków przeciwpadaczkowych na analizowane obszary jakości życia: depresję, samopoczucie, stygmatyzację, ogólną jakość życia. Najwięcej objawów niepożądanych rodzice zaobserwowali u dzieci i młodzieży podczas stosowania politerapii oraz monoterapii kwasem walproinowym. Słowa kluczowe: dzieci, padaczka, farmakoterapia, jakość życia ABSTRACT The quality of life of children and adolescents with chronic diseases depends among others on the course of the disease process. In case of epilepsy the frequency of seizures and side effects of used drugs have a significant influence. The aim of the paper was to learn about the influence the anti-epileptic drugs have on the quality of life of children and adolescents with epilepsy. Material and method. The research was conducted on a group of 156 children with epilepsy ages 7-18 treated at the Clinic of Developmental Age Neurology of Karol Marcinkowski University of Medical Sciences in Poznan as well as in the outpatient clinic. The research tool was a questionnaire called Young people and epilepsy and a questionnaire evaluating the quality of life (QOLCE). Results. Considering the impact of anti-epileptic drugs on the quality of life of children and adolescents the whole group was divided into 4 sub-groups: I children treated with carbamazepine (CBZ), II with Valporic acid (VPA), III other monotherapy drugs clonazepam (CZP) and new anti-epileptic drugs: oxcarbazepine (OXC), topiramat (TPM), vigabatrin (VGB), lamotrygine (LTG), tiagabine (TGB), IV group polytherapy. 7 areas (16 domains) were taken into account while determining the influence of the drug on the quality of life of young patients. The general evaluation of the quality of life, was eveluated the best by the parents of children treated with CBZ and the worst of those treated with polytherapy. In the final result of the questionnaire regarding the general evaluation of the quality of life, parents evaluated the best the quality of life of children treated with CBZ and the worst of those treated with polytherapy. Statistically significant differences between the I (CBZ) and IV group were shown using the Kruskal-Wallis test (p=0.0068). Conclusions. In the studied group a negative influence of anti-epileptic drugs was shown on analyzed areas of life: depression, mood, stigmatization, general quality of life. The highest number of side effects was noticed by parents in children and adolescents during polytherapy and monotherapy with Valporic acid. Key words: children, epilepsy, pharmacotherapy, quality of life Vo l. 1 8 / , n r

2 D. Talarska, B. Steinborn Padaczka jest jedną z najczęstszych chorób społecznych. W zależności od jej przebiegu oraz efektów terapeutycznych w różnym stopniu może upośledzać takie dziedziny aktywności człowieka, jak: edukacja, praca zawodowa, życie rodzinne, czynności życia codziennego, kontakty towarzyskie i przyjaźnie oraz spędzanie wolnego czasu [1]. Czynnikami najczęściej ograniczającymi codzienne funkcjonowanie dzieci i młodzieży z padaczką są częste napady oraz objawy niepożądane leków. Najbardziej dotkliwie odczuwany jest jednak brak akceptacji ze strony rówieśników oraz utrzymujące się trudności w nauce [2,3]. Z myślą o poprawie jakości życia chorych z padaczką podejmowane są działania zmierzające do wyprodukowania leku przeciwpadaczkowego (LPP) o jak największej skuteczności terapeutycznej i małym ryzyku występowania objawów niepożądanych. Efekty leczenia padaczek wieku dziecięcego zależą od specyfiki zespołów padaczkowych, odrębności działania leków w różnych grupach wiekowych oraz wpływu choroby i stosowanych leków na jakość życia dzieci, zwłaszcza na procesy poznawcze [4]. Podstawą leczenia padaczki jest monoterapia lekiem dobranym do typu napadów i dobrze tolerowanym przez pacjenta. Monoterapia zapewnia u ok. 70% pacjentów kontrolę napadów oraz umożliwia zminimalizowanie działań niepożądanych i wykluczenie interakcji między lekami[5,6]. Skutki działania leków przeciwpadaczkowych u dzieci zależą od specyficznej dla wieku farmakokinetyki leków, wynikającej z różnic we wchłanianiu, wiązaniu z białkami, dystrybucji w tkankach, metabolizmie i wydalaniu leków [4,7]. Celem pracy było poznanie wpływu leków przeciwpadaczkowych na jakość życia dzieci i młodzieży z padaczką. MATERIAŁ I METODA Badaniem objęto grupę 164 dzieci z padaczką w wieku 7 18 lat, leczonych w Klinice Neurologii Wieku Rozwojowego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu i w Przyklinicznej Poradni. W badanej grupie 116 (70,7%) pacjentów leczonych było za pomocą jednego lpp, u 40 (24,4%) zastosowano politerapię dwoma lub trzema lpp. U 8 (4,9%), ze względu na ustąpienie napadów odstawiono leki. Dzieci te zostały wyłączone z dalszej analizy. Ostatecznie badana grupa dzieci i młodzieży wynosiła 156 respondentów. Narzędziem badawczym był kwestionariusz Młodzi ludzie i padaczka oraz kwestionariusz do oceny jakości życia QOLCE [8]. Kwestionariusz Quality of Life in Childhood Epilepsy (QOLCE) przeznaczony jest dla rodziców. Za pomocą tego kwestionariusza analizowano siedem obszarów (16 dziedzin): aktywność fizyczną dziecka, samopoczucie, procesy poznawcze, aktywność społeczną dziecka, zachowanie, ogólne zdrowie, ogólną ocenę jakości życia [8,9]. Kwestionariusz wypełniany przez dzieci: Młodzi ludzie i padaczka umożliwiał zebranie informacji klinicznych (np. kiedy wystąpił pierwszy napad, jak często występują napady, jakie są przyjmowane leki). Kwestionariusz QOLCE podlegał adaptacji kulturowej narzędzia. Rzetelność kwestionariusza (wersja polska) zweryfikowano za pomocą współczynnika Alfa Cronbacha, który dla całości wyniósł 0,93 a dla analizowanych obszarów: aktywność społeczna dziecka 0,79; zachowanie 0,71; procesy poznawcze 0,84; samopoczucie 0,71[3]. Analizę statystyczną wykonano za pomocą programu ANOVA i testu Kruskala-Wallisa oraz testu Fishera. WYNIKI BADAŃ Badaną grupę stanowiło 79 (50,6%) dziewcząt i 77 (49,4%) chłopców. Napady częściowe proste stwierdzono u 14 (9%) dzieci, częściowe złożone u 28 (17,9%), uogólnione u 77 (49,4%), wtórnie uogólnione u 37 (23,7%). W czasie przeprowadzanych badań codziennie napady występowały u 9 (9%) pacjentów, raz w miesiącu u 40 (25,6%), raz na sześć miesięcy u 30 (19,2%), raz w roku u 31 (19,9%). Czas od ostatniego napadu wynosił powyżej roku u 41 (26,3%) dzieci. Uwzględniając wpływ LPP na jakość życia dzieci dokonano podziału całej grupy na cztery podgrupy: I dzieci leczone karbamazepiną (CBZ), II kwasem walproinowym (VPA), III pozostałymi lekami w monoterapii klonazepam (CZP) oraz nowymi lekami przeciwpadaczkowymi : okskarbazepina (OXC), topiramat (TPM), wigabatryna (VGB), lamotrygina (LTG), tiagabina (TGB), IV grupa politerapia. Określając wpływ leku na jakość życia młodych pacjentów uwzględniono zgodnie z kluczem narzędzia siedem obszarów [8]. Wykazano wpływ stosowanej farmakoterapii na wszystkie wymiary poza aktywnością fizyczną i ogólnym zdrowiem. Różnicę istotną statystycznie stwierdzono m.in. w obszarze oceniającym koncentrację u dzieci (test Kruskala-Wallisa p= 0,0226). Rodzice najgorzej ocenili dzieci leczone za pomocą VPA, natomiast najlepiej za pomocą CBZ (test Kruskala-Wallisa p=0,0136). Dziedzina VII dotyczyła obniżonego nastroju depresji. Wykazano istotną statystycznie różnicę za pomocą testu Kruskala-Wallisa (p= 0,0008) między rodzajem przyjmowanego leku a depresją. Najlepiej funkcjonowanie respondentów ocenili rodzice dzieci leczonych CBZ, najgorzej z grupy IV (politerapia). Różnicę istotną statystycznie wykazano między grupą I (CBZ) a drugą (VPA) p= 0,0064 i IV (politerapia) p= 0,0007. W dziedzinie analizującej samopoczucie respondentów wykazano różnicę istotną statystycznie za pomocą testu Kruskala-Wallisa (p= 0,0128) między samopoczuciem dzieci i młodzieży a przyjmowanymi przez nie lekami. Rodzice najlepiej ocenili w tym obszarze funkcjonowanie podopiecznych leczonych CBZ, a najgorzej za pomocą politerapii (p= 0,0021). W dziedzinie odnoszącej się do stygmatyzacji chorych na padaczkę wykazano różnicę istotną statystycznie (p= 0,0200) za pomocą testu Kruskala-Wallisa między rodzajem przyjmowanego leku a negatywnym odbiorem społecznym. Najlepiej zostały ocenione dzieci leczone CBZ, a najgorzej z grupy III i IV. Biorąc pod uwagę wynik końcowy kwestionariusza, dotyczący ogólnej oceny jakości życia, rodzice najlepiej ocenili dzieci leczone CBZ, a najgorzej politerapią. Różnice istotne statystycznie między grupą I (CBZ) i IV wykazano za pomocą testu Kruskala-Wallisa (p= 0,0068). 2 6 N e u r o l o g i a D z i e c i ę c a

3 Wpływ wybranych leków przeciwpadaczkowych na jakość życia dzieci i młodzieży z padaczką Ryc. 1. Podział badanej grupy z uwzględnieniem stosowanych leków przeciwpadaczkowych Distribution of the studied group considering used anti-epileptic drugs Ryc. 2. Różnice w ocenie funkcjonowania dzieci i młodzieży w obszarze depresja, w zależności od stosowanej terapii Differences in the evaluation of functioning of children and adolescents in the area depression depending on the therapy used Ryc. 3. Różnice w ocenie funkcjonowania dzieci i młodzieży w obszarze stygmatyzacja, w zależności od stosowanej terapii Differences in the evaluation of functioning of children and adolescents in the area stigmatization depending on the therapy used Ryc. 4. Różnice w ocenie funkcjonowania dzieci i młodzieży w obszarze ogólna jakość życia, w zależności od stosowanej terapii Differences in the evaluation of functioning of children and adolescents in the area general quality of life depending on the therapy used Vo l. 1 8 / , n r

4 D. Talarska, B. Steinborn Ryc. 5. Objawy niepożądane leków przeciwpadaczkowych Side effects of anti-epileptic drugs Analizując objawy niepożądane leków (ryc. 5) najczęściej stwierdzano: obniżoną koncentrację uwagi (44,87%), zwłaszcza u dzieci leczonych nowymi LPP (53,3%) oraz VPA (55,6%). Zaburzenia pamięci występowały u 53 (30,1%) pacjentów. Najczęściej u dzieci leczonych VPA (41,3%), następnie CBZ (32,4%). Nadpobudliwość zgłaszało 51 (30,0%) respondentów, u których najczęściej stosowano politerapię (33,3%) oraz VPA (39,7%). Bóle głowy występowały u 50 (28,4%) pacjentów, najczęściej u dzieci leczonych nowymi LPP (40,0%) oraz VPA (38,1%). Uczucie senności zgłosiło 41(23%) respondentów, najczęściej leczonych nowymi LPP (33,3%) oraz politerapią (33,3%). Znaczny przyrost masy ciała stwierdzono u 28 (15,9%) dzieci, najczęściej ze stosowaną politerapią (28,2%). Spadek masy ciała odnotowano tylko u 10 (5,7%) dzieci, występował niezależnie od rodzaju przyjmowanego leku. Bóle mięśni zgłosiło tylko 3 (4,8%) respondentów leczonych VPA. Trudności w nauce sygnalizowało 44 (39,6%) respondentów, zwłaszcza leczonych politerapią (64,1%) oraz VPA (57,1%). Analizując zależność statystyczną między działaniem niepożądanym leków a rodzajem farmakoterapii, za pomocą testu Fishera wykazano zależność między przyrostem masy ciała a politerapią (p= 0,0054) oraz bólami głowy a lekami zastosowanymi w monoterapii (p=0,0434). OMÓWIENIE WYNIKÓW I DYSKUSJA Jakość życia najczęściej jest definiowana jako własna ocena życia jednostki w stosunku do jej osobistych oczekiwań. Mcewan i wsp. [10] analizując prace badawcze dotyczące jakości życia dzieci odnotowali najczęściej zamieszczane w nich spostrzeżenia autorów: padaczka opóźnia osiągnięcie samodzielności, utrudnia funkcjonowanie społeczne oraz relacje z rówieśnikami, pogarsza także samoocenę, nastrój oraz procesy poznawcze. Elementy te mają znaczący wpływ 2 8 na osobniczy rozwój dzieci i młodzieży, dlatego powinny podlegać systematycznej ocenie w trakcie terapii. Poprawa jakości życia chorych na padaczkę jest jednym z podstawowych celów leczenia [11]. Istotne jest ustalenie czynników wpływających na ocenę jakości życia. Do najczęściej wymienianych należą: częstość napadów, działania niepożądane leków, akceptacja przez rówieśników i trudności w nauce [2,12]. Montanaro i wsp. [13] stwierdzili, że osoby u których napady padaczkowe występowały rzadko, lepiej oceniały jakość życia w obszarach: relacje z innymi, aktywność społeczna oraz szkoła. Celem obiektywizacji oceny formułowanej przez dzieci lub rodziców zaleca się stosowanie narzędzi pomiaru wystandaryzowanych kwestionariuszy np. QOLCE, QOLIE AD-48, QOLIE 89 [8,10,14]. Umożliwiają one określenie najniżej ocenianego obszaru jakości życia oraz porównanie wyników po ponownym pomiarze. W badaniach własnych najgorzej zostało ocenione funkcjonowanie dzieci leczonych za pomocą jednego leku w obszarach stygmatyzacja i ogólna jakość życia, natomiast u dzieci leczonych politerapią obszary: stygmatyzacja, ogólny stan zdrowia i depresja. Sabaz [8] zaobserwował ujemną korelację między liczbą przyjmowanych leków a obszarem w QOLCE pamięć i mowa oraz między płcią, wiekiem, wiekiem wystąpienia choroby, ciężkością napadów a wszystkimi obszarami QOLCE z wyjątkiem obszarów: depresja, samopoczucie, uwaga, zachowanie. Mathiak i wsp. [9] wykazali ujemną korelację między ogólną oceną jakości życia a czasem trwania choroby, okresem leczenia, liczbą hospitalizacji. Rodzaj przyjmowanego leku w badaniach własnych miał wpływ przede wszystkim na obszary związane z funkcjonowaniem psychicznym dzieci, tj.: depresja, samopoczucie, uczucie stygmatyzacji i ogólna jakość życia. Rodzice najlepiej oceniali funkcjonowanie dzieci leczonych CBZ a najgorzej z grupy IV czyli leczonych za pomocą 2 3 N e u r o l o g i a D z i e c i ę c a

5 Wpływ wybranych leków przeciwpadaczkowych na jakość życia dzieci i młodzieży z padaczką leków. Podobne wyniki uzyskali Montanaro i wsp. [13]. Respondenci, u których zastosowano monoterapię, osiągali lepsze wyniki w obszarach relacje z innymi oraz szkoła. W badaniach przeprowadzonych przez Cramer i wsp. [15] wśród pacjentów w wieku lat wpływ na poprawę jakości życia miał levetiracetam [LEV]. Na ocenę funkcjonowania dzieci i młodzieży mogły mieć wpływ obserwowane przez rodziców i pacjentów objawy niepożądane leków. W grupie dzieci leczonych CBZ rodzice zgłaszali tylko wpływ leku na pogorszenie pamięci. W grupie I, czyli dzieci i młodzieży leczonych VPA, oprócz zaburzeń pamięci rodzice wymieniali także obniżoną koncentrację, nadpobudliwość, bóle głowy, trudności w nauce. U dzieci i młodzieży leczonych nowymi LPP najczęściej opiekunowie obserwowali obniżoną koncentrację, bóle głowy, senność. Fröscher i Trinka [16] uważają, że nowe LPP nie wykazują większej skuteczności, ale większą tolerancję, ponieważ w większości nie indukują enzymów wątrobowych. Dlatego powodują mniej interakcji lekowych oraz w mniejszym stopniu wywołują hormonalno-metaboliczne zaburzenia, a także wywierają mniejszy wpływ na procesy poznawcze. Marcenkowski i wsp. [17] dodają, że nowe LPP wykazują lepszy wpływ na funkcje poznawcze niż stosowane leki konwencjonalne, przy czym sole kwasu walproinowego mają przewagę nad CBZ. Spośród nowych LPP najmniejsze działanie negatywne wykazuje lamotrygina [LTG]. Najwięcej objawów niepożądanych w badaniach własnych rodzice zaobserwowali u dzieci i młodzieży z grupy IV (politerapia), sygnalizowali: nadpobudliwość, senność, przyrost masy ciała oraz trudności w nauce. Utrzymujące się objawy niepożądane miały wpływ również na ocenę jakości życia [3]. Johnson i wsp. [14] wykazali zależność istotną statystycznie między oceną jakości życia a depresją i niepokojem. Pacjenci, u których stwierdzono niepokój oraz depresję, uzyskiwali niższą punktację w kwestionariuszu QOLCE 89. Zaobserwowane przez rodziców objawy niepożądane u dzieci i młodzieży w badaniach własnych zgadzają się z najczęściej wymienianymi przez autorów prac naukowych [5,6,18 21]. Mula i Trimble [22] dodatkowo podkreślają, że politerapia oraz większe dawki LPP mają także negatywny wpływ na procesy poznawcze. Dlatego podczas planowania farmakoterapii powinniśmy zawsze dokładnie przeanalizować korzyści proponowanego leczenia [7]. Podział objawów niepożądanych w poszczególnych doniesieniach prowadzony jest w różny sposób. Najczęściej stosowany jest podział na cztery grupy. Do pierwszej z nich zalicza się objawy niepożądane bezpośrednio związane z efektem farmakologicznym leku. Zwykle objawy te są łatwe do przewidzenia, zależne od wielkości dawki, od stanu pacjenta i ustępują po zmniejszeniu dawki. Przykładem może być efekt nadmiernej sadacji przy stosowaniu benzodiazepin (BZP). Drugi typ objawów niepożądanych nie jest związany z farmakologicznym efektem działania leku, a zaliczane są tu objawy tzw. idiosynkratyczne, niezależne od wielkości dawki, które czasem mogą stanowić śmiertelne zagrożenie dla życia pacjenta (np. anemia aplastyczna przy stosowaniu felbamatu FBM). Objawy te nie występują w czasie obserwacji przedklinicznych, przeprowadzanych np. na zwierzętach. Kolejny typ objawów niepożądanych związany jest z długotrwałym podawaniem leku. Wśród tych objawów szczególnie często występują zaburzenia w ośrodkowym układzie nerwowym: bóle głowy, zaburzenia świadomości, zaburzenia funkcji poznawczych, objawy psychiatryczne lęk, objawy depresji, zmęczenie, psychozy, zaburzenia zachowania; zaburzenia funkcji ruchu drżenia, objawy parkinsonowskie, pląsawicze czy też dystoniczne; zaburzenia o charakterze przedsionkowo-móżdżkowym zawroty głowy, nudności, ataksja, podwójne widzenie i oczopląs [21]. Poza tym wyróżnia się też objawy niepożądane, które dotyczą odległych efektów, związanych z działaniem teratogennym czy karcynogennym. Przykładem są wady cewy nerwowej u noworodków przy podawaniu VPA w ciąży. Klasyfikacje objawów niepożądanych mają przede wszystkim ułatwić sposób postępowania lekarskiego i ewentualnego monitorowania klinicznego pacjentów. Oprócz znajomości klasyfikacji tych symptomów istotna jest znajomość objawów niepożądanych, które mogą wystąpić podczas leczenia poszczególnymi LPP [6]. Leki przeciwpadaczkowe powinny być indywidualnie dobierane do pacjenta po uwzględnieniu specyfiki napadów. Na podstawie przeglądu piśmiennictwa Majkowski [20] podkreśla, że wiele nowych LPP, jak np.: gabapentyna (GBP), LTG, TPM i OXC może być stosowanych w monoterapii, w nowo rozpoznanej padaczce częściowej. Lamotrygina jest także skuteczna w napadach nieświadomości u dzieci. We wszystkich chorobach przewlekłych, także w padaczce, istotą leczenia jest nie tylko eliminacja dokuczliwych objawów, ale także poprawa jakości życia pacjentów. W tym celu tworzone są narzędzia ułatwiające monitorowanie czynników wpływających na funkcjonowanie dzieci i młodzieży. Kwestionariusz QOLCE powstał z myślą o ocenie jakości życia pacjentów w wieku rozwojowym i powinien być okresowo stosowany dla określenia efektów terapii. Jedną z wad kwestionariusza jest obszerność pytań, natomiast podstawową zaletą jest możliwość szerokiego zakresu oceny funkcjonowania psychospołecznego dziecka [9]. WNIOSKI 1. W badanej grupie wykazano istotną różnicę w funkcjonowaniu dzieci i młodzieży w obszarach: depresja, samopoczucie, stygmatyzacja, ogólna jakość życia w zależności od przyjmowanych leków przeciwpadaczkowych. 2. Najwięcej objawów niepożądanych rodzice zaobserwowali u dzieci i młodzieży podczas stosowania politerapii oraz monoterapii kwasem walproinowym. Vo l. 1 8 / , n r

6 D. Talarska, B. Steinborn Piśmiennictwo: [1] Wolańczyk T.: Problemy dorastających chorych na padaczkę. Psych Psychol Klin Dziec Młodz 2001; 3: [2] Artemowicz B., Otapowicz D., Sobaniec W. et al.: Wyniki badania jakości życia dzieci z padaczką. Neur Dziec 2003; 12: [3] Talarska D.: Funkcjonowanie psychospołeczne dzieci i młodzieży z napadami kontrolowanymi i padaczką oporną na leki analiza porównawcza. Epileptologia 2006;14: [4] Artemowicz B., Sobaniec W.: Optymalizacja farmakologicznego leczenia padaczki u dzieci. Epileptologia 2008; 16: [5] Marszał E.: Nowe standardy leczenia wybranych zespołów padaczkowych wieku dziecięcego. Neur Dziec 2005; 28: [6] Steinborn B.: Prowadzenie leczenia przeciwpadaczkowego z punktu widzenia objawów niepożądanych leków. [w] Postępy w diagnostyce i leczeniu chorób układu nerwowego u dzieci. Jóźwiak S.[red.], Wyd. Biofolium, Lublin 2004; [7] Steinborn B.: Znaczenie badań farmakokinetycznych leków przeciwpadaczkowych w leczeniu padaczki u dzieci i młodzieży. Neur Dziec 2006; 29: [8] Sabaz M., Cairns D.R, Lawson J.A. et al.: Validation of a New Quality of Life Measure for Children with Epilepsy. Epilepsia 2000; 41: [9] Mathiak K.A., Karzel K., Mathiak K. et al.: Kwestionariusz jakości życia w Padaczce Dziecięcej polska adaptacja kwestionariusza. Neur Neurochir Pol 2007; 3: [10] Mcewan M.J, Espie C.A, Metcalfe J.: Quality of life and psychosocial development in adolescents with epilepsy: a qualitative investigation using focus group methods. Seizure 2004; 13: [11] Kanner A.M.: Kompleksowa opieka nad pacjentem z padaczką. Neurologia dla Praktyka 2004; 3: [12] Talarska D.: Jakość życia dzieci z padaczką w oparciu o kwestionariusz Quality of Life in Childhood Epilepsy. Pol Med Rodz 2004; 6: [13] Montanaro M., Battistella P.A., Boniver C. et al.: Quality of life in young Italian patients with epilepsy. Neurol Sci 2004; 25: [14] Johnson E.K., Jones J.E, Seidenberg M. et al.: The Relative Impact of Anxiety, Depression, and Clinical Seizure Features on Health related Quality of Life in Epilepsy. Epilepsia 2004; 45: [15] Cramer J.A., Arrigo C., Van Hammee G. et al.: Effect of Levetiracetam on Epilepsy- Related Quality of Life. Epilepsia 2000; 41: [16] Fröscher W., Trinka E.: Current role of new antiepileptic drugs in the scenario of medical treatment in juvenile and adult patients with epilepsy. Epileptologia 2006; 14: [17] Marcenkowski I., Błażewicz J., Bikszajewa J. et al.; Wpływ terapii przeciwpadaczkowej na poziom zdolności poznawczych i funkcjonowanie chorych na padaczkę. Epileptologia 2003; 11: [18] Halczuk I.: Wpływ nowych leków przeciwpadaczkowych na funkcje poznawcze. FarmPsych Neurol 2005; 4: [19] Mazurkiewicz- Bełdzińska M., Olszewska A.: Wpływ karbamazepiny, fenytoiny i okskarbazepiny na funkcje poznawcze u dzieci chorych na padaczkę. Epileptologia2000; 8: 1. [20] Majkowski J.: Monoterapia nowymi lekami przeciwpadaczkowymi w nowo diagnozowanej padaczce. Praca przeglądowa. Epileptologia 2004; 12: [21] Zaccara G., Gangemi P.F., Cincotta M.: Central nervous system adverse effects of new aniepileptic drugs. A meta- analysis of placebo- controlled studies. Seizure 2008; 17: [22] Mula M., Trimble M.R.: Antiepileptic drug- induced cognitive adverse effects: potential mechanisms and contributing factors. Drugs 2009; 23: Adres do korespondencji: Dorota Talarska, Katedra Profilaktyki Zdrowotnej, ul. Smoluchowskiego 11, Poznań, N e u r o l o g i a D z i e c i ę c a

Leczenie padaczki lekoopornej podstawy racjonalnej politerapii

Leczenie padaczki lekoopornej podstawy racjonalnej politerapii Leczenie padaczki lekoopornej podstawy racjonalnej politerapii Ewa Nagańska Klinika Neurologii i Epileptologii CMKP Przyczyny niepowodzenia stosowania monoterapii LPP Niewłaściwe rozpoznanie padaczki (rodzaju

Bardziej szczegółowo

Zasady leczenia nowo rozpoznanej padaczki

Zasady leczenia nowo rozpoznanej padaczki Zasady leczenia nowo rozpoznanej padaczki Ewa Nagańska Klinika Neurologii i Epileptologii CMKP Zasady ogólne jeden incydent napadowy wait and see diagnostyka: wywiad!!!! EEG, TK + kontrast, MRI, wideo-eeg

Bardziej szczegółowo

Leczenie nowo zdiagnozowanej padaczki

Leczenie nowo zdiagnozowanej padaczki Copyright 2005 Via Medica ISSN 1734 5251 Leczenie nowo zdiagnozowanej padaczki Joanna Jędrzejczak Klinika Neurologii i Epileptologii Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie STRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

Padaczka lekooporna - postępowanie. Joanna Jędrzejczak Klinika Neurologii i Epileptologii, CMKP Warszawa

Padaczka lekooporna - postępowanie. Joanna Jędrzejczak Klinika Neurologii i Epileptologii, CMKP Warszawa Padaczka lekooporna - postępowanie Joanna Jędrzejczak Klinika Neurologii i Epileptologii, CMKP Warszawa Definicja padaczki lekoopornej Nie ma padaczki lekoopornej, są lekarze oporni na wiedzę Boenigh,

Bardziej szczegółowo

Leczenie padaczki - specyficzne grupy pacjentów. Joanna Jędrzejczak Klinika Neurologii i Epileptologii CMKP

Leczenie padaczki - specyficzne grupy pacjentów. Joanna Jędrzejczak Klinika Neurologii i Epileptologii CMKP Leczenie padaczki - specyficzne grupy pacjentów Joanna Jędrzejczak Klinika Neurologii i Epileptologii CMKP Specyficzne grupy pacjentów Wybór leku zależy od: wieku płci typu napadu indywidualnych potrzeb

Bardziej szczegółowo

RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA dotyczącego profilu klinicznego i terapeutycznego pacjentów leczonych levetiracetamem

RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA dotyczącego profilu klinicznego i terapeutycznego pacjentów leczonych levetiracetamem RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA dotyczącego profilu klinicznego i terapeutycznego pacjentów leczonych Opis badania Przebieg badania Analiza wyników Podsumowanie Cele badania Głównym celem badania była ocena profilu

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 179/2013 z dnia 26 sierpnia 2013 r. w sprawie zasadności wydawania zgody na refundację produktu leczniczego Taloxa

Bardziej szczegółowo

FARMAKOKINETYKA KLINICZNA

FARMAKOKINETYKA KLINICZNA FARMAKOKINETYKA KLINICZNA FARMAKOKINETYKA wpływ organizmu na lek nauka o szybkości procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania leków z organizmu Procesy farmakokinetyczne LADME UWALNIANIE

Bardziej szczegółowo

Aktualne rekomendacje w leczeniu padaczki i zespołów padaczkowych u dzieci i młodzieży

Aktualne rekomendacje w leczeniu padaczki i zespołów padaczkowych u dzieci i młodzieży Aktualne rekomendacje w leczeniu padaczki i zespołów padaczkowych u dzieci i młodzieży Current recommendations in the treatment of epilepsy and epileptic syndromes in children and adolescents Sergiusz

Bardziej szczegółowo

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński Wybrane zaburzenia lękowe Tomasz Tafliński Cel prezentacji Przedstawienie najważniejszych objawów oraz rekomendacji klinicznych dotyczących rozpoznawania i leczenia: Uogólnionego zaburzenia lękowego (GAD)

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Nazwa przedmiotu/modułu. Farmakologia Kliniczna. Wydział Lekarski I. Nazwa kierunku studiów. Lekarski. Język przedmiotu

SYLABUS. Nazwa przedmiotu/modułu. Farmakologia Kliniczna. Wydział Lekarski I. Nazwa kierunku studiów. Lekarski. Język przedmiotu Nazwa przedmiotu/modułu Wydział Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Forma studiów Język przedmiotu Wydział Lekarski I Lekarski Jednolite magisterskie stacjonarne polski SYLABUS Farmakologia Kliniczna

Bardziej szczegółowo

Farmakologia nauka o interakcjach pomiędzy substancjami chemicznymi a żywymi organizmami.

Farmakologia nauka o interakcjach pomiędzy substancjami chemicznymi a żywymi organizmami. Farmakologia nauka o interakcjach pomiędzy substancjami chemicznymi a żywymi organizmami. Każda substancja chemiczna oddziałująca na organizmy żywe może być zdefiniowana jako środek farmakologiczny (ang.

Bardziej szczegółowo

Padaczka u osób w podeszłym wieku

Padaczka u osób w podeszłym wieku Padaczka u osób w podeszłym wieku W ostatnich latach obserwuje się wzrost przypadków padaczki u osób starszych zarówno w krajach Europy, jak i Ameryki Północnej co wynika ze starzenia się społeczeństwa

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Instytut Zdrowia Karta przedmiotu obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Profil: Praktyczny Forma studiów: Stacjonarne Kod

Bardziej szczegółowo

Powikłania w trakcie farmakoterapii propranololem naczyniaków wczesnodziecięcych

Powikłania w trakcie farmakoterapii propranololem naczyniaków wczesnodziecięcych Powikłania w trakcie farmakoterapii propranololem naczyniaków wczesnodziecięcych S.Szymik-Kantorowicz, A.Taczanowska-Niemczuk, P.Łabuz, I.Honkisz, K.Górniak, A.Prokurat Klinika Chirurgii Dziecięcej CM

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 571 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 571 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 571 SECTIO D 2005 Klinika Psychiatrii Akademii Medycznej w Białymstoku Kierownik dr hab. med. Andrzej Czernikiewicz Department

Bardziej szczegółowo

Nowe leki przeciwpadaczkowe w monoterapii

Nowe leki przeciwpadaczkowe w monoterapii FARMAKOTERAPIA W PSYCHIATRII I NEUROLOGII, 2002, 2, 97-108 Maria Barańska-Gieruszczak, Iwona Kurkowska-Jastrzębska, Krystyna Niedzielska, Anna Członkowska Nowe leki przeciwpadaczkowe w monoterapii II Klinika

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Sabril, 500 mg, tabletki powlekane (Vigabatrinum)

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Sabril, 500 mg, tabletki powlekane (Vigabatrinum) ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Sabril, 500 mg, tabletki powlekane (Vigabatrinum) Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie

Bardziej szczegółowo

Claritine. Informacje o stosowaniu: Schering-Plough/USA. Claritine' ... Q) '., ::: N

Claritine. Informacje o stosowaniu: Schering-Plough/USA. Claritine' ... Q) '., ::: N Informacje o stosowaniu: Claritine@ - tabletki i syrop Loratadyna - lek przeciwhistaminowy o przedłużonym działaniu, nie wywołujący objawów uspokojenia. Opis: każda tabletka preparatu Claritine'" zawiera

Bardziej szczegółowo

Risperidon w leczeniu epizodu manii oraz profilaktyce nawrotu.

Risperidon w leczeniu epizodu manii oraz profilaktyce nawrotu. Risperidon w leczeniu epizodu manii oraz profilaktyce nawrotu. Omówienie artykułu: "Risperidon in acute and continuation treatment of mania." Yatham L. N. i wsp. RIS-CAN Study Group. International Clinical

Bardziej szczegółowo

Skuteczność i tolerancja nowych leków przeciwpadaczkowych. Część II. Leczenie padaczki lekoopornej

Skuteczność i tolerancja nowych leków przeciwpadaczkowych. Część II. Leczenie padaczki lekoopornej Artykuł specjalny Skuteczność i tolerancja nowych leków przeciwpadaczkowych. Część II. Leczenie padaczki lekoopornej Raport Therapeutics and Technology Assessment Subcommittee i Quality Standards Subcommittee

Bardziej szczegółowo

Nowe leki przeciwpadaczkowe w terapii padaczki u dzieci czy spełniły pokładane w nich oczekiwania?

Nowe leki przeciwpadaczkowe w terapii padaczki u dzieci czy spełniły pokładane w nich oczekiwania? Nowe leki przeciwpadaczkowe w terapii padaczki u dzieci czy spełniły pokładane w nich oczekiwania? New antiepileptic drugs in pediatric epilepsy did they fulfill the expectation? Maria Mazurkiewicz-Bełdzińska

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

Nowe standardy leczenia wybranych zespołów padaczkowych wieku dziecięcego

Nowe standardy leczenia wybranych zespołów padaczkowych wieku dziecięcego CHILD NEUROLOGY NEUROLOGIA DZIECIĘCA Vol. 14/2005 Nr 28 INFORMACJE I DONIESIENIA/ INFORMATION AND COMMUNICATIONS Nowe standardy leczenia wybranych zespołów padaczkowych wieku dziecięcego New treatment

Bardziej szczegółowo

Etyka finansowania leczenia chorób rzadkich onkologicznych

Etyka finansowania leczenia chorób rzadkich onkologicznych Etyka finansowania leczenia chorób rzadkich onkologicznych Piotr Fiedor VI Letnia Akademia Onkologiczna dla Dziennikarzy Opracowano na podstawie źródeł udostępnionych w systemie informacji publicznej 11.08.2016

Bardziej szczegółowo

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Depresja a uzależnienia Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Alkoholizm w chorobach afektywnych Badania NIMH* (1990) (uzależnienie + nadużywanie) Badania II Kliniki

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski SYLABUS Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Farmakologia kliniczna Kod modułu LK.3.E.012 II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia rozsianego oparte na kryteriach

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Sabril, 500 mg, granulat do sporządzania roztworu doustnego (Vigabatrinum)

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Sabril, 500 mg, granulat do sporządzania roztworu doustnego (Vigabatrinum) ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Sabril, 500 mg, granulat do sporządzania roztworu doustnego (Vigabatrinum) Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ

Bardziej szczegółowo

Neurologia Organizacja i wycena świadczeń. Danuta Ryglewicz Instytut Psychiatrii i Neurologii Warszawa

Neurologia Organizacja i wycena świadczeń. Danuta Ryglewicz Instytut Psychiatrii i Neurologii Warszawa Neurologia Organizacja i wycena świadczeń Danuta Ryglewicz Instytut Psychiatrii i Neurologii Warszawa Choroby neurologiczne wg. WHO Bardzo wysokie wskażniki rozpowszechnienia aktualnie na świecie u miliarda

Bardziej szczegółowo

Pierwszy napad w życiu czy i kiedy leczyć?

Pierwszy napad w życiu czy i kiedy leczyć? Kliknij, aby dodać tekst Pierwszy napad w życiu czy i kiedy leczyć? Magdalena Konopko I Klinika Neurologiczna Instytut Psychiatrii i Neurologii Punkty zainteresowania.. Pierwsze w życiu napady drgawkowe:

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 5/2012 z dnia 27 lutego 2012 r. w zakresie zakwalifikowania/niezasadności zakwalifikowania leku Valdoxan (agomelatinum)

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA KIERUNKU LEKARSKIM ROK AKADEMICKI 2016/2017

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA KIERUNKU LEKARSKIM ROK AKADEMICKI 2016/2017 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY I PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA KIERUNKU LEKARSKIM ROK AKADEMICKI 2016/2017 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Problemy psychiatryczne w pytaniach i odpowiedziach 2. NAZWA JEDNOSTKI

Bardziej szczegółowo

Testy wysiłkowe w wadach serca

Testy wysiłkowe w wadach serca XX Konferencja Szkoleniowa i XVI Międzynarodowa Konferencja Wspólna SENiT oraz ISHNE 5-8 marca 2014 roku, Kościelisko Testy wysiłkowe w wadach serca Sławomira Borowicz-Bieńkowska Katedra Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 5 1 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Białej Podlaskiej Instytut Pielęgniarstwa Higher State Vocational School

Bardziej szczegółowo

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Władimir Bożiłow 1, Małgorzata Roślak 2, Henryk Stolarczyk 2 1 Akademia Medyczna, Bydgoszcz 2 Uniwersytet Łódzki, Łódź ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

ANEKS II WNIOSKI NAUKOWE I PODSTAWY DO ZMIANY CHARAKTERYSTYK PRODUKTU LECZNICZEGO I ULOTEK DLA PACJENTA PRZEDSTAWIONE PRZEZ EUROPEJSKĄ AGENCJĘ LEKÓW

ANEKS II WNIOSKI NAUKOWE I PODSTAWY DO ZMIANY CHARAKTERYSTYK PRODUKTU LECZNICZEGO I ULOTEK DLA PACJENTA PRZEDSTAWIONE PRZEZ EUROPEJSKĄ AGENCJĘ LEKÓW ANEKS II WNIOSKI NAUKOWE I PODSTAWY DO ZMIANY CHARAKTERYSTYK PRODUKTU LECZNICZEGO I ULOTEK DLA PACJENTA PRZEDSTAWIONE PRZEZ EUROPEJSKĄ AGENCJĘ LEKÓW 108 WNIOSKI NAUKOWE OGÓLNE PODSUMOWANIE OCENY NAUKOWEJ

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 144 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 144 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 144 SECTIO D 2004 Zakład Pielęgniarstwa Psychiatrycznego Wydział Opieki i Oświaty Zdrowotnej Śląskiej Akademii Medycznej*

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych www.aotm.gov.pl Rekomendacja nr 7/2013 z dnia 21 stycznia 2013 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych w sprawie objęcia refundacją produktu leczniczego Levetiracetam

Bardziej szczegółowo

Pułapki farmakoterapii nadciśnienia tętniczego. Piotr Rozentryt III Katedra i Kliniczny Oddział Kardiologii Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze

Pułapki farmakoterapii nadciśnienia tętniczego. Piotr Rozentryt III Katedra i Kliniczny Oddział Kardiologii Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze Pułapki farmakoterapii nadciśnienia tętniczego Piotr Rozentryt III Katedra i Kliniczny Oddział Kardiologii Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze Leczenie nadciśnienia tętniczego versus leczenie chorego

Bardziej szczegółowo

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007 W Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej ABC medic Praktyka Grupowa Lekarzy Rodzinnych w Zielonej Górze w okresie od 04.05.2007-15.11.2007 została przeprowadzona ocena efektów klinicznych u pacjentów

Bardziej szczegółowo

dr n. med. Magdalena Trzcińska

dr n. med. Magdalena Trzcińska DZIECKO Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 (CHOROBĄ RECKLINGHAUSENA): NAJWAŻNIEJSZE PROBLEMY Z PERSPEKTYWY PSYCHOLOGICZNEJ dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 96/2013 z dnia 24 czerwca 2013 r. w sprawie zasadności wydawania zgody na refundację produktu leczniczego Ospolot

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Lamilept, 25 mg, tabletki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Każda tabletka zawiera 25 mg lamotryginy (Lamotriginum). Substancje pomocnicze:

Bardziej szczegółowo

SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI

SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI PACJENT NA RYNKU PRACY 43 lata, stan wolny, wykształcenie średnie Pierwsze objawy w wieku 29 lat. Średnio 1 rok mija od momentu pierwszych

Bardziej szczegółowo

Wstęp ARTYKUŁ REDAKCYJNY / LEADING ARTICLE

Wstęp ARTYKUŁ REDAKCYJNY / LEADING ARTICLE Dzieciństwo w cieniu schizofrenii przegląd literatury na temat możliwych form pomocy i wsparcia dzieci z rodzin, gdzie jeden z rodziców dotknięty jest schizofrenią Childhood in the shadow of schizophrenia

Bardziej szczegółowo

Skale i wskaźniki jakości leczenia w OIT

Skale i wskaźniki jakości leczenia w OIT Skale i wskaźniki jakości leczenia w OIT Katarzyna Rutkowska Szpital Kliniczny Nr 1 w Zabrzu Wyniki leczenia (clinical outcome) śmiertelność (survival) sprawność funkcjonowania (functional outcome) jakość

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychiatria w pytaniach i odpowiedziach. 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 45/2014 z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie oceny leku Botox (toksyna botulinowa typu A 100 jednostek) we wskazaniu

Bardziej szczegółowo

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Bardziej szczegółowo

Lek. Joanna Marciniak

Lek. Joanna Marciniak Lek. Joanna Marciniak Katedra i Klinika Dermatologii, Wenerologii i Alergologii Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we lekarz rezydent Wpływ atopowego zapalenia skóry na jakość życia chorych dzieci

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI BADANIA LEKARSKIEGO W ZAKRESIE UKŁADU

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI BADANIA LEKARSKIEGO W ZAKRESIE UKŁADU Załącznik nr 5 Załącznik nr 5 SZCZEGÓŁOWE WARUNKI BADANIA LEKARSKIEGO W ZAKRESIE UKŁADU NERWOWEGO, SZCZEGÓŁOWE W WARUNKI TYM PADACZKI BADANIA LEKARSKIEGO W ZAKRESIE UKŁADU NERWOWEGO, W TYM PADACZKI 1.

Bardziej szczegółowo

Dr Jarosław Woroń. BEZPIECZEŃSTWO STOSOWANIA LEKÓW PRZECIWBÓLOWYCH Krynica 11.XII.2009

Dr Jarosław Woroń. BEZPIECZEŃSTWO STOSOWANIA LEKÓW PRZECIWBÓLOWYCH Krynica 11.XII.2009 Dr Jarosław Woroń BEZPIECZEŃSTWO STOSOWANIA LEKÓW PRZECIWBÓLOWYCH Krynica 11.XII.2009 Zakład Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii CM UJ Kraków Uniwersytecki Ośrodek Monitorowania i Badania Niepożądanych

Bardziej szczegółowo

30. DWULETNIA OBSERWACJI WYNIKÓW PROFILAKTYKI I LECZENIA OSTEOPOROZY. PROGRAM POMOST

30. DWULETNIA OBSERWACJI WYNIKÓW PROFILAKTYKI I LECZENIA OSTEOPOROZY. PROGRAM POMOST 30. DWULETNIA OBSERWACJI WYNIKÓW PROFILAKTYKI I LECZENIA OSTEOPOROZY. PROGRAM POMOST Przedlacki J, Księżopolska-Orłowska K, Grodzki A, Sikorska-Siudek K, Bartuszek T, Bartuszek D, Świrski A, Musiał J,

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka kliniczna chorych na raka jelita grubego

Charakterystyka kliniczna chorych na raka jelita grubego Lek. Łukasz Głogowski Charakterystyka kliniczna chorych na raka jelita grubego Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych Opiekun naukowy: Dr hab. n. med. Ewa Nowakowska-Zajdel Zakład Profilaktyki Chorób

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 14/2012 Kod PNS modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Nazwa modułu I nforma cje ogólne Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

Bardziej szczegółowo

NCBR: POIG /12

NCBR: POIG /12 Rezultaty polskiego rocznego wieloośrodkowego randomizowanego badania klinicznego telepsychiatrycznej metody terapii pacjentów ze schizofrenią paranoidalną czy jesteśmy gotowi do leczenia? Krzysztof Krysta

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

Przedmowa do wydania polskiego. Przedmowa. 1.1 Fizjologia bólu i. 1.2 Miejsca działania środków przeciwbólowych w bólach głowy 4. 1.

Przedmowa do wydania polskiego. Przedmowa. 1.1 Fizjologia bólu i. 1.2 Miejsca działania środków przeciwbólowych w bólach głowy 4. 1. Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa V VI 1 Anatomia i fizjologia 1.1 Fizjologia bólu i 1.2 Miejsca działania środków przeciwbólowych w bólach głowy 4 1.3 Patogeneza 6 1.4 Klasyfikacja International

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 12 grudnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 12 grudnia 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 269 15687 Poz. 1597 1597 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 12 grudnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych Na

Bardziej szczegółowo

Marzena Woźniak Temat rozprawy: Ocena, monitorowanie i leczenie zakrzepicy żylnej w okresie ciąży i połogu Streszczenie

Marzena Woźniak Temat rozprawy: Ocena, monitorowanie i leczenie zakrzepicy żylnej w okresie ciąży i połogu Streszczenie Marzena Woźniak Rozprawa doktorska na stopień doktora nauk medycznych Temat rozprawy: Ocena, monitorowanie i leczenie zakrzepicy żylnej w okresie ciąży i połogu Streszczenie Okresy ciąży i połogu są wymieniane

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 5 Zakład Pielęgniarstwa Chirurgicznego WP i NoZ AM w Lublinie, p.o. kierownika Zakładu: Prof. dr hab. n.

Bardziej szczegółowo

Kamil Barański 1, Ewelina Szuba 2, Magdalena Olszanecka-Glinianowicz 3, Jerzy Chudek 1 STRESZCZENIE WPROWADZENIE

Kamil Barański 1, Ewelina Szuba 2, Magdalena Olszanecka-Glinianowicz 3, Jerzy Chudek 1 STRESZCZENIE WPROWADZENIE Czynniki socjodemograficzne wpływające na poziom wiedzy dotyczącej dróg szerzenia się zakażenia w kontaktach niezwiązanych z procedurami medycznymi wśród pacjentów z WZW typu C Kamil Barański 1, Ewelina

Bardziej szczegółowo

Znaczenie badań farmakokinetycznych leków przeciwpadaczkowych w leczeniu padaczki u dzieci i młodzieży

Znaczenie badań farmakokinetycznych leków przeciwpadaczkowych w leczeniu padaczki u dzieci i młodzieży Child Neurology Neurologia Dziecięca Vol. 15/006 Nr 9 ARTYKUŁ REDAKCYJNY/EDITORIAL Znaczenie badań farmakokinetycznych leków przeciwpadaczkowych w leczeniu padaczki u dzieci i młodzieży The importance

Bardziej szczegółowo

w sprawie sposobu prowadzenia badań klinicznych z udziałem małoletnich

w sprawie sposobu prowadzenia badań klinicznych z udziałem małoletnich ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobu prowadzenia badań klinicznych z udziałem małoletnich (Dz. U. z dnia 1 maja 2004 r.) Na podstawie art. 37h ust. 2 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 207 SECTIO D 2003

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 207 SECTIO D 2003 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 207 SECTIO D 2003 Studenckie Koło Naukowe Katedry Pielęgniarstwa Klinicznego WPiNoZ AM w Lublinie Opiekun: prof. dr

Bardziej szczegółowo

Wyłączenia świadomości u dziecka w wieku 11 lat. Katarzyna Kotulska IPCZD Klinika Neurologii i Epileptologii

Wyłączenia świadomości u dziecka w wieku 11 lat. Katarzyna Kotulska IPCZD Klinika Neurologii i Epileptologii Wyłączenia świadomości u dziecka w wieku 11 lat Katarzyna Kotulska IPCZD Klinika Neurologii i Epileptologii W przychodni 1 Dziewczynka 11-letnia Bardzo dobrze się uczy, ale dysgrafia Ostatnio nauczyciele

Bardziej szczegółowo

Padaczka u osób starszych

Padaczka u osób starszych ISSN 1734 5251 www.neuroedu.pl OFICJALNE PORTALE INTERNETOWE PTN www.ptneuro.pl Padaczka u osób starszych Danuta Ryglewicz Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie STRESZCZENIE Częstość występowania

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) wiek od 12 roku życia; 2) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia

Bardziej szczegółowo

Nowe standardy AP A leczenia w schizofrenii

Nowe standardy AP A leczenia w schizofrenii FARMAKOTERAPIA W PSYCHIATRII I NEUROLOGII, 99, 3, 5~ Małgorzata Rzewuska Nowe standardy AP A leczenia w schizofrenii Samodzielna Pracownia Farmakoterapii Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie

Bardziej szczegółowo

End-of-life treatment

End-of-life treatment Karolina Skóra End-of-life treatment Technologie stosowane w schyłkowej fazie życia (tzw. end-of-life treatment). End-of-life treatment (EoL) to terapia aktywna, która wydłuża życie, a nie tylko łagodzi

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

STAN PADACZKOWY. postępowanie

STAN PADACZKOWY. postępowanie STAN PADACZKOWY postępowanie O Wytyczne EFNS dotyczące leczenia stanu padaczkowego u dorosłych 2010; Meierkord H., Boon P., Engelsen B., Shorvon S., Tinuper P., Holtkamp M. O Stany nagłe wydanie 2, red.:

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Jedna tabletka do sporządzania zawiesiny doustnej zawiera 100 mg lamotryginy (Lamotriginum).

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Jedna tabletka do sporządzania zawiesiny doustnej zawiera 100 mg lamotryginy (Lamotriginum). CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO LAMEPTIL S, 100 mg, tabletki do sporządzania zawiesiny doustnej 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Jedna tabletka do sporządzania zawiesiny

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Medyczny w Łodzi. Wydział Lekarski. Jarosław Woźniak. Rozprawa doktorska

Uniwersytet Medyczny w Łodzi. Wydział Lekarski. Jarosław Woźniak. Rozprawa doktorska Uniwersytet Medyczny w Łodzi Wydział Lekarski Jarosław Woźniak Rozprawa doktorska Ocena funkcji stawu skokowego po leczeniu operacyjnym złamań kostek goleni z uszkodzeniem więzozrostu piszczelowo-strzałkowego

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Lamotrix, 100 mg, tabletki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Każda tabletka zawiera 100 mg lamotryginy. Pełny wykaz substancji pomocniczych,

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy Wydział Nauk o Zdrowiu CM UMK Katedra Pielęgniarstwa Zabiegowego Zakład Pielęgniarstwa Chirurgicznego i Leczenia

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Wnioski naukowe i podstawy zawieszenia pozwoleń na dopuszczenie do obrotu przedstawione przez EMA

Aneks II. Wnioski naukowe i podstawy zawieszenia pozwoleń na dopuszczenie do obrotu przedstawione przez EMA Aneks II Wnioski naukowe i podstawy zawieszenia pozwoleń na dopuszczenie do obrotu przedstawione przez EMA 5 Wnioski naukowe Ogólne podsumowanie oceny naukowej produktów leczniczych zawierających meprobamat

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko Hipoglikemia przyczyny, objawy, leczenie Beata Telejko Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Definicja hipoglikemii w cukrzycy Zespół objawów

Bardziej szczegółowo

OCENA SATYSFAKCJI ŻYCIOWEJ I SAMOPOCZUCIA PSYCHICZNEGO PACJENTÓW PRZED OPERACJĄ TĘTNIAKA AORTY

OCENA SATYSFAKCJI ŻYCIOWEJ I SAMOPOCZUCIA PSYCHICZNEGO PACJENTÓW PRZED OPERACJĄ TĘTNIAKA AORTY OCENA SATYSFAKCJI ŻYCIOWEJ I SAMOPOCZUCIA PSYCHICZNEGO PACJENTÓW PRZED OPERACJĄ TĘTNIAKA AORTY EVALUATION OF LIFE SATISFACTION AND PSYCHOLOGICAL WELL-BEING OF PATIENTS BEFORE SURGERY AORTIC ANEURYSM Emilia

Bardziej szczegółowo

LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB

LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB REUMATYCZNYCH U PACJENTÓW 65+ Włodzimierz Samborski Katedra Reumatologii i Rehabilitacji Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB REUMATYCZNYCH

Bardziej szczegółowo

Astma trudna w leczeniu czy możemy bardziej pomóc choremu? Maciej Kupczyk Klinika Chorób Wewnętrznych, Astmy i Alergii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Astma trudna w leczeniu czy możemy bardziej pomóc choremu? Maciej Kupczyk Klinika Chorób Wewnętrznych, Astmy i Alergii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi Astma trudna w leczeniu czy możemy bardziej pomóc choremu? Maciej Kupczyk Klinika Chorób Wewnętrznych, Astmy i Alergii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi Astma trudna do leczenia CIĘŻKA UMIARKO WANA ŁAGODNA

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM 2 LICZBA LUDNOŚCI W 2010 ROKU 2010 województwo łódzkie miasto Łódź liczba ludności ogółem 2552000 737098 0 19 r.ż. 504576 (19,7) 117839 (15,9)

Bardziej szczegółowo

Harmonogram zajęć dla kierunku: Dietetyka, studia stacjonarne, II rok, semestr IV

Harmonogram zajęć dla kierunku: Dietetyka, studia stacjonarne, II rok, semestr IV Harmonogram zajęć dla kierunku: Dietetyka, studia stacjonarne, II rok, semestr IV Przedmiot: Podstawy farmakologii i farmakoterapii żywieniowej oraz interakcji leków z żywnością Wykłady (5 wykładów, każdy

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Substancja pomocnicza o znanym działaniu: 36 mg laktozy jednowodnej w 1 tabletce.

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Substancja pomocnicza o znanym działaniu: 36 mg laktozy jednowodnej w 1 tabletce. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Lamilept, 50 mg, tabletki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Każda tabletka zawiera 50 mg lamotryginy (Lamotriginum). Substancja pomocnicza

Bardziej szczegółowo

Lek. Marcin Polok. Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu. Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci

Lek. Marcin Polok. Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu. Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci Lek. Marcin Polok Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych w zakresie medycyny

Bardziej szczegółowo

Aneks I. Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwolenia (pozwoleń) na dopuszczenie do obrotu

Aneks I. Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwolenia (pozwoleń) na dopuszczenie do obrotu Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwolenia (pozwoleń) na dopuszczenie do obrotu 1 Wnioski naukowe Uwzględniając raport oceniający komitetu PRAC w sprawie okresowych raportów o bezpieczeństwie

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 589 Poz. 86 Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 3 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 3 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 3 SECTIO D 2004 Katedra Pielęgniarstwa Klinicznego Wydziału Zdrowia Publicznego AM we Wrocławiu MARTA ARENDARCZYK, EWA

Bardziej szczegółowo

ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta

ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta ANEKS III Zmiany w odpowiednich punktach charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta Uwaga: Konieczna może być późniejsza aktualizacja charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta

Bardziej szczegółowo

M1_W04 M1_W10 K_W 01 M1_W01 M1_W02 M1_W10 K_W 02 M1_W05 M1_W03 K_W 03 M1_W08 M1_W11, M1_W12 M1_W01 M1_W02 M1_W03 M1_W07 M1_W10 M1_W01 M1_W07 M1_W10

M1_W04 M1_W10 K_W 01 M1_W01 M1_W02 M1_W10 K_W 02 M1_W05 M1_W03 K_W 03 M1_W08 M1_W11, M1_W12 M1_W01 M1_W02 M1_W03 M1_W07 M1_W10 M1_W01 M1_W07 M1_W10 TABELA ODNIESIENIA EFEKTÓW KIERUNKOWYCH DO EFEKTÓW OBSZAROWYCH KIERUNEK FIZJOTERAPIA POZIOM KSZTAŁCENIA - studia i stopnia PROFIL KSZTAŁCENIA - praktyczny OBSZAR KSZTAŁCENIA - obszar nauk medycznych, nauk

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) ŚWIADCZENIOBIORCY ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO SCHEMAT DAWKOWANIA LEKÓW W PROGRAMIE BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W RAMACH PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

Choroby wewnętrzne - diabetologia Kod przedmiotu

Choroby wewnętrzne - diabetologia Kod przedmiotu Choroby wewnętrzne - diabetologia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Choroby wewnętrzne - diabetologia Kod przedmiotu 12.0-WL-Lek-ChW-D Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych www.aotm.gov.pl Rekomendacja nr 6/2013 z dnia 21 stycznia 2013 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych w sprawie objęcia refundacją produktu leczniczego Lamitrin

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Jedna tabletka zawiera 5 mg flunaryzyny (Flunarizinum) w postaci flunaryzyny dichlorowodorku.

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Jedna tabletka zawiera 5 mg flunaryzyny (Flunarizinum) w postaci flunaryzyny dichlorowodorku. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO FLUNARIZINUM WZF, 5 mg, tabletki 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Jedna tabletka zawiera 5 mg flunaryzyny (Flunarizinum) w postaci flunaryzyny

Bardziej szczegółowo

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości

VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2 Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu Zanacodar Combi przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Szacuje się, że wysokie ciśnienie krwi jest przyczyną

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Levetiracetam Apotex, 250 mg, tabletki powlekane Levetiracetam Apotex, 500 mg, tabletki powlekane Levetiracetam Apotex, 750 mg, tabletki powlekane

Bardziej szczegółowo

Nie ma czegoś takiego, jak medyczna marihuana

Nie ma czegoś takiego, jak medyczna marihuana Mariusz Kielar, 2015-11-26 07:00 Nie ma czegoś takiego, jak medyczna marihuana W świecie współczesnej medycyny napędzanej różnicami stanowisk autorytetów naukowych niewiele jest tematów budzących tyle

Bardziej szczegółowo

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report Czy istnieje zależność pomiędzy wiekiem i stroną, po której umiejscawia się ciąża ektopowa jajowodowa?

Bardziej szczegółowo