Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu"

Transkrypt

1 Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Zarządzania, Informatyki i Finansów studia podyplomowe MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO Katarzyna Figura Jednolity rynek ubezpieczeniowy w Unii Europejskiej perspektywy integracji. praca końcowa Promotor dr hab. Marek Wróblewski Wrocław 2015

2 OŚWIADCZENIE Oświadczam, że pracę niniejszą przygotowałem(am) samodzielnie. Wszystkie dane, istotne myśli i sformułowania pochodzące z literatury (przytoczone dosłownie lub niedosłownie) są opatrzone odpowiednimi odsyłaczami. Praca ta nie była w całości ani w części, która zawierałaby znaczne fragmenty przedstawione w pracy jako oryginalne (wyniki badań empirycznych, obliczenia, spostrzeżenia, oceny, wnioski, propozycje itp.), przez nikogo przedłożona do żadnej oceny i nie była publikowana. Oświadczam, że tekst pracy dyplomowej na nośniku elektronicznym jest identyczny z tekstem wydrukowanym i nie zawiera znaków niewidocznych na wydruku...., dnia (miejscowość) (podpis) OŚWIADCZENIE Wyrażam zgodę / nie wyrażam zgody* na udostępnienie osobom zainteresowanym mojej pracy dyplomowej. Zgoda na udostępnienie pracy dyplomowej nie oznacza wyrażenia zgody na kopiowanie pracy dyplomowej w całości lub w części. Brak zgody nie wyklucza kontroli tekstu pracy dyplomowej w systemie antyplagiatowym, wyklucza natomiast dopisanie tekstu do bazy tego systemu. * niepotrzebne skreślić..., dnia (miejscowość) (podpis) 1

3 Spis treści Wstęp Zasady obowiązujące na jednolitym rynku finansowym Trzy fundamentalne zasady funkcjonowania Jednolitego Rynku Europejskiego Pozostałe zasady niezbędne do funkcjonowania jednolitego rynku finansowego Stopień harmonizacji rynku ubezpieczeniowego Dyrektywy pierwszej generacji Dyrektywy drugiej generacji Dyrektywy trzeciej generacji Omówienie barier procesu budowania jednolitego rynku ubezpieczeniowego w Unii Europejskiej oraz jego skuteczności Bariery jednolitego rynku ubezpieczeniowego Skuteczność procesu integracji Podsumowanie Bilbiografia Netografia Spis tabel

4 Wstęp Integracja rynków finansowych jest obecnie niezwykle aktualnym tematem. Na przestrzeni ostatnich lat zostało wprowadzonych wiele regulacji prawnych mających na celu unifikację rynków finansowych krajów Wspólnoty. Etap, w którym obecnie się znajdujemy pozwala już na ocenę skuteczności wprowadzonych zmian. Co więcej, taki osąd pozwala na znalezienie błędów oraz obszarów, w których konieczne mogą być ulepszenia. Niniejsza praca ma na celu odpowiedź na pytanie, czy można mówić o funkcjonowaniu jednolitego rynku ubezpieczeniowego w Unii Europejskiej. Praca składa się z trzech rozdziałów. W pierwszym rozdziale zostaną omówione zasady obowiązujące na Jednolitym Rynku Europejskim. Podrozdział pierwszy ma za zadanie omówienie trzech podstawowych swobód obowiązujących na Jednolitym Rynku Europejskim, a drugi trzech pozostałych zasad. Drugi rozdział prezentuje regulacje prawne wprowadzone na rynku ubezpieczeń w celu jego unifikacji. Są to omówione kolejno w podrozdziałach dyrektywy pierwszej, drugiej i trzeciej generacji. Ostatni rozdział ma na celu zaprezentowanie barier ujednolicania rynku ubezpieczeń oraz stopnia, w jakim wprowadzone regulacje doprowadziły do jego unifikacji. 3

5 1. Zasady obowiązujące na jednolitym rynku finansowym Jedynym sposobem na ujednolicenie jakiegokolwiek rynku, jest wprowadzenie zasad, których przestrzeganie umożliwia zainteresowanym krajom bycie częścią zunifikowanego rynku. Ich znajomość jest niezwykle istotna przy ocenie realności funkcjonowania jednolitego rynku. Z tego też powodu, rozdział ten ma na celu przedstawienie zasad obowiązujących na jednolitym rynku finansowym, którego jednym z sektorów jest jednolity rynek ubezpieczeń, na którym skupiony jest problem badawczy tej pracy Trzy fundamentalne zasady funkcjonowania Jednolitego Rynku Europejskiego Są to trzy zasady, które zostały przyjęte przez Traktat Rzymski z 1957 roku i stanowią podstawę budowy Jednolitego Rynku Europejskiego, a zatem również integracji rynku finansowego. Należą do nich: Swoboda osiedlania się Swoboda świadczenia usług Swoboda przepływu kapitału Pierwszą z zasad, która zostanie omówiona w tym rozdziale jest swoboda osiedlania się. Zasada ta została uregulowana w artykułach Traktatu Rzymskiego. Daje ona osobom fizycznym, osobom prawnym oraz instytucjom finansowym, takim jak banki, czy zakłady ubezpieczeniowe prawo do prowadzenia działalności gospodarczej na terenie wszystkich krajów członkowskich. Jeżeli którykolwiek z wyżej wymienionych podmiotów zdecyduje się na prowadzenie działalności zagranicznej, obowiązuje go prawo kraju, w którym prowadzona jest działalność. 1 Kolejną z zasad jest zasada świadczenia usług, uregulowana w artykułach Traktatu Rzymskiego. Umożliwia ona świadczenie usług przez podmiot mający swoją siedzibę na terenie jednego z państw członkowskich na rzecz podmiotów z innych krajów Unii, w których nie posiada on żadnego stałego przedstawicielstwa, 1 Red. J. Monkiewicz, Jednolity rynek ubezpieczeń w Unii Europejskiej, Warszawa 2005, s

6 jak na przykład filia, czy też oddział. 2 Dzięki tej zasadzie osoba fizyczna lub prawna, która nie chce korzystać ze swobody osiedlania się, może wykonywać swoje usługi poprzez działalność trans graniczną. Jest to możliwe z racji tego, iż rozwój technologii umożliwił sprzedaż usług finansowych, zwłaszcza bankowych i ubezpieczeniowych na odległość. 3 Ostatnią z trzech fundamentalnych zasad jest swoboda przepływu kapitału. Zasada za zakazuje stosowania ograniczeń przepływu kapitałów między krajami unijnymi, a także między nimi a państwami trzecimi. Wprowadzanie tej zasady trwało dość długo i był to stopniowy proces. Najpierw, w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku zliberalizowano tylko niektóre rodzaje płatności między państwami członkowskimi, wynikającymi z wymiany towarów i usług. Dopiero Jednolity Akt Europejski oraz jego program utworzenia jednolitego rynku wewnętrznego, a zwłaszcza postanowienia Traktatu z Maastricht doprowadziły do całkowitej liberalizacji przepływu kapitału. Jednakże Rada UE oraz poszczególne kraje unijne mają prawo ograniczenia przepływu kapitału z ważnych powodów politycznych lub z racji zagrożenia bezpieczeństwa Pozostałe zasady niezbędne do funkcjonowania jednolitego rynku finansowego Poza trzema fundamentalnymi zasadami, na jednolitym rynku finansowym obowiązują trzy kolejne, które zostaną omówione w tym podrozdziale: Zasada minimalnych standardów oraz zasada wzajemnego uznawania przepisów narodowych Zasada jednolitej licencji Zasada prymatu nadzoru macierzystego. Zasada minimalnych standardów oraz zasada wzajemnego uznawania przepisów narodowych są w pewien sposób nierozerwalne, dlatego też są one omawiane łącznie. Zasady te mają ogromne znaczenie przy tworzeniu jednolitego rynku. Zasada wzajemnego uznawania przepisów narodowych umożliwia 2 E. Kowalewski, T. Sangowski, Prawo ubezpieczeń gospodarczych. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s Red. J. Monkiewicz, Jednolity rynek..., op. cit., s Tamże, s

7 łatwiejsze i szybsze harmonizowanie prawa niż tworzenie jednolitych przepisów dla wszystkich krajów członkowskich, natomiast zasada minimalnych standardów ma na celu zapobieganie arbitrażowi regulacyjnemu. Gdyby nie wspólne minimalne standardy, instytucje finansowe mogłyby wybierać jako państwo swej siedziby kraje o najmniejszych wymaganiach. Taki stan rzeczy stanowiłby bezpośrednie zagrożenie dla klientów, gdyż mniejsze wymagania regulacyjne zazwyczaj wiążą się z mniejszym bezpieczeństwem zaangażowanych środków pieniężnych. Co więcej, naruszona zostałaby również zasada równej konkurencji. 5 Kolejną z pozostałych zasad jest zasada jednolitej licencji. Gwarantuje ona możliwość prowadzenia działalności we wszystkich państwach członkowskich Unii na podstawie zezwolenia na prowadzenie działalności uzyskanego w jednym z nich. Działalność ta podlega nadzorowi narodowemu, który funkcjonuje w zgodzie z przepisami obowiązującymi w danym kraju w całej przestrzeni finansowej UE. Ostatnią już z zasad funkcjonujących na jednolitym rynku finansowym jest zasada prymatu nadzoru macierzystego, która jest ściśle związana z zasadą jednolitej licencji. Mówi ona o tym, że nadzór nad licencjonowanymi instytucjami finansowymi w całej przestrzeni finansowej UE jest prowadzony przez nadzór siedziby instytucji. 6 Wypracowane przez lata zasady umożliwiające funkcjonowanie jednolitego rynku finansowego są milowym krokiem w procesie unifikowania, także dla rynku ubezpieczeń. Gwarantują one przedsiębiorstwom ubezpieczeniowym wiele swobody w zakresie świadczenia usług, zwłaszcza poza terytorium kraju macierzystego, ale narzucają także pewne ograniczenia zapobiegające niezdrowej konkurencji oraz regulujące kwestie nadzoru nad legalnością prowadzonej działalności. Przyjęte normy są znacznym ułatwieniem oraz świadectwem ogromnego postępu w kwestii internacjonalizacji usług ubezpieczeniowych. 5 Tamże, s Tamże, s

8 2. Stopień harmonizacji rynku ubezpieczeniowego. Harmonizacja rynku ubezpieczeniowego była możliwa dzięki wprowadzeniu odpowiednich regulacji prawnych. Była ona przeprowadzania stopniowo i wiązała się z wielokrotnymi modyfikacjami podejścia. Początkowo panowało przekonanie, że sposobem na stworzenie jednolitego rynku ubezpieczeniowego jest uregulowanie różnorodnych standardów związanych z zakładami ubezpieczeń, takich jak na przykład: standardy ekonomiczne, prawne, ostrożnościowe, czy też organizacyjne. Dopiero jakiś czas później zorientowano się, że konieczne jest także uregulowanie wielu innych kwestii: współpracy nadzorów, pośrednictwa, prawa kontraktowego, reasekuracji, ochrony konsumentów Dyrektywy pierwszej generacji Dyrektywy pierwszej generacji miały niezwykle istotne znaczenie dla wyznaczenia dalszego kierunku rozwoju prawodawstwa unijnego rynku ubezpieczeń. Doprowadziły one do: Stworzenia jednolitych standardów prowadzenia działalności ubezpieczeniowej, Sprawowania nadzoru w krajach Wspólnoty. Regulacje te kładły duży nacisk na licencjonowanie działalności dotyczącej ubezpieczeń bezpośrednich. Licencjonowanie stało się konieczne przy tworzeniu zakładów ubezpieczeń oraz ich oddziałów na terenie innych państw członkowskich. Dodatkowo licencja była konieczna przy każdorazowym rozszerzeniu działalności na inne grupy ubezpieczeń lub na inną część terytorium państwowego. 8 Zgodnie z dyrektywami pierwszej generacji zakłady ubezpieczeń pochodzące z pozostałych państw członkowskich miały być traktowane, przy wnioskowaniu o zezwolenie na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej, w ten sam sposób co zakłady krajowe. 7 Tamże, s Tamże, s

9 Ustalono także wymagania, które musiały być spełnione przez firmy ubezpieczeniowe, które chciały świadczyć usługi ubezpieczeń bezpośrednich na terenie ówczesnej Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej. Przykładowe z nich to: przybranie przez przedsiębiorstwo wymaganego przez system prawny kraju członkowskiego (art. 8 dyr. 73/239/EEC), konieczność ograniczenia działalności firm ubezpieczeniowych wyłącznie do oferowania usług ubezpieczeń i usług bezpośrednio z nimi związanych (art. 8 dyr. 73/239/EEC), obowiązek posiadania minimalnego kapitału gwarancyjnego odpowiedniego dla określonego rodzaju ubezpieczeń (art. 17), obowiązek przedstawienia zaświadczenia kraju macierzystego określającego rodzaj działalności, jaką może prowadzić firma, wysokości posiadanego kapitału gwarancyjnego, środków własnych na pokrycie marginesu wypłacalności, chronionych ryzyk itp. Przepisy te dotyczyły także oddziałów lub agencji (przedstawicielstw), (art. 10), obowiązek współpracy krajów członkowskich przy nadzorowaniu sytuacji finansowej zakładów ubezpieczeń posiadających zezwolenie na działalność. Kontrola stanu wypłacalności firm w odniesieniu do jej całej działalności należała do kompetencji państwa, w którym mieściła się centrala owej firmy (art. 13 i 14). 9 Co więcej, dyrektywy pierwszej generacji nakładały określone obowiązki na państwa członkowskie. Jako najistotniejsze warto wymienić: wymaganie tworzenia przez firmy ubezpieczeniowe odpowiednich rezerw techniczno ubezpieczeniowych oraz odpowiednie pokrycie aktywami tych rezerw, nadzorowanie posiadania przez zakłady, których centrala znajduje się na obszarze danego państwa członkowskiego, odpowiedniego marginesu wypłacalności (art. 16) Red. J. Monkiewicz, Podstawy ubezpieczeń, t. I, Mechanizmy i funkcje, Warszawa 2000, s Red. K. Sobczak, Europejskie prawo gospodarcze w działalności przedsiębiorstw, Warszawa 2002, s

10 Niezwykle istotą regulacją był zakaz równoczesnego prowadzenia ubezpieczeń majątkowych i życiowych w ramach jednego przedsiębiorstwa. 11 Również dyrektywy koordynacyjne są zróżnicowane ze względu na poszczególne rodzaje ubezpieczeń. Najpierw wprowadzono w życie dyrektywę koordynacyjną dla ubezpieczeń nie na życie, natomiast dopiero po sześciu latach dla ubezpieczeń na życie, mimo że obie regulacje były do siebie bardzo podobne. Najwięcej różnic występowało w obszarze regulacji dotyczącym wypłacalności Dyrektywy drugiej generacji Regulacje te dotyczyły przede wszystkim realizacji w praktyce swobody świadczenia usług. Ogromne znaczenie dla dyrektyw drugiej generacji miało wejście w życie Jednolitego Aktu Europejskiego (pierwszej znaczącej modyfikacji Traktatu Rzymskiego), który określał sposób tworzenia jednolitego rynku wewnętrznego. Podobnie jak w przypadku dyrektyw pierwszej generacji, najpierw wprowadzono dyrektywę koordynacyjną dla sektora ubezpieczeń nie na życie, natomiast dopiero po dwóch latach właściwą dla sektora ubezpieczeń na życie. 12 Dyrektywa dokonała podziału ryzyk chronionych przez zakłady ubezpieczeń działu II na duże i masowe. 13 Rozróżnienie to ilustruje tabela 1. Tabela 1: Klasyfikacja ryzyk masowych i dużych. Ryzyka duże Według zakresu: - ubezpieczenia morskie, lotnicze i transportowe, - ubezpieczenia finansowe, - ubezpieczenia od ognia i innych żywiołów OC ogólnego. Według cech ubezpieczonego (spełnianie dwóch z trzech kryteriów): - średnioroczne zatrudnienie 250 osób, - sprzedaż roczna 12,8 mln ECU, - suma bilansowa 6,2 mln ECU, Ryzyka masowe Według zakresu, niezależnie od innych kryteriów: - NW, - ubezpieczenie zdrowotne i chorobowe, - ubezpieczenie ochrony prawnej, - ubezpieczenia turystyczne. Według cech ubezpieczonego: Wszyscy niespełniający warunków ryzyk dużych. Źródło: The Non-Life Single Insurance Market, CEA, 1977, s Red. J. Monkiewicz, Jednolity rynek..., op. cit., s Tamże, s Tamże, s

11 Ponadto dyrektywy drugiej generacji wprowadzały pełną swobodę świadczenia usług dla dużych ryzyk (ryzyka masowe nadal były objęte specjalnymi procedurami postępowania) oraz ograniczały rolę nadzoru kraju goszczącego zarówno w przypadku ubezpieczeń nie na życie, jak i ubezpieczeń na życie. Zestawienie tych zmian przedstawia tabela 2, która znajduje się na następnej stronie. Tabela 2: Zestawienie zmian wprowadzonych przez dyrektywę drugiej generacji UE. Ubezpieczenia nie na życie Ubezpieczenia na życie Ryzyka duże: - swobodne trans graniczne świadczenie usług w ramach dużych ryzyk, - nadzór ze strony kraju macierzystego ubezpieczyciela, - wymogi formalne niezbędne do realizacji swobody świadczenia usług ( środki własne pokrywające margines wypłacalności, zezwolenie na ubezpieczenia określonych grup ryzyk, informacje w sprawie ubezpieczanych ryzyk) - kraj goszczący nadzoruje jedynie zgodność przedstawianych dokumentów z prawem. Ryzyka masowe: - prymat nadzoru kraju goszczącego, - Konieczność każdorazowego uzyskiwania zgody na prowadzenie/ zmianę zakresu działalności od kraju goszczącego, - sześciomiesięczny okres udzielenia zezwolenia lub odmowy prowadzenia działalności przez zagranicznego ubezpieczyciela. Kryterium sposobu dojścia do skutku umowy ubezpieczenia: Jeśli ubezpieczony sam z siebie szuka ochrony ubezpieczeniowej za granicą i inicjuje zawarcie kontraktu to nadzór sprawuje kraj siedziby ubezpieczyciela, natomiast jeśli to ubezpieczyciel wychodzi z inicjatywą, nadzór sprawuje kraj zamieszkania ubezpieczonego. Żródło: Opracowanie własne, na podstawie red. J. Monkiewicz, Jednolity rynek ubezpieczeń w Unii Europejskiej, Warszawa Dodatkowo z przepisów dyrektywy dotyczących swobody świadczenia usług wyłączone zostały w całości: ubezpieczenia OC związane z ruchem pojazdów mechanicznych, 10

12 ubezpieczenia wypadków przy pracy, ubezpieczenia OC związane z energią jądrową, ubezpieczenia OC producentów za wyroby farmaceutyczne, ubezpieczenia OC robót budowlanych. Ostatnią z niezwykle istotnych kwestii regulowanych przez dyrektywę koordynacyjną drugiej generacji była zasada wzajemności pomiędzy państwami unijnymi a krajami trzecimi Dyrektywy trzeciej generacji Dyrektywy trzeciej generacji sfinalizowały proces tworzenia fundamentów jednolitego rynku ubezpieczeniowego wprowadzając zasadę jednolitej licencji ubezpieczeniowej. Konsekwencją tych regulacji było zniesienie konieczności uzyskiwania pozwolenia na prowadzenie określonego rodzaju działalności ubezpieczeniowej od kraju goszczącego. Instytucja, która uzyskała pozwolenie na prowadzenie działalności w jednym z krajów Unii, mogła prowadzić tą działalność także w pozostałych państwach. Co więcej, firmy ubezpieczeniowe zyskały prawo wyboru formy prowadzenia działalności, dzięki czemu mogły: założyć spółkę zależną, utworzyć oddział zagraniczny lub prowadzić działalność trans graniczną. 15 Decyzja ta znacznie poszerzyła możliwości firm ubezpieczeniowych w zakresie działalności międzynarodowej. Kolejną ważną zmianą, którą wprowadzała dyrektywa koordynacyjna trzeciej generacji było przekazanie znaczniej części nadzoru krajowi macierzystemu zakładu ubezpieczeń. Nadzór kraju goszczącego został ograniczony do kontroli przestrzegania przez zakład ubezpieczeń prawa wewnętrznego kraju, w którym prowadzona jest działalność, ze szczególnym naciskiem na obowiązkowe zapisy warunków ubezpieczenia. Jeżeli zaś chodzi o zakłady ubezpieczeń na życie przekazany został w całości nadzór ostrożnościowy, natomiast pozostałe obszary nadzoru nadal leżały po stronie państwa działalności. Zasada ta miała drobne wyjątki, w przypadku ubezpieczeń obowiązkowych oraz prywatnych ubezpieczeń na wypadek choroby organy nadzorcze państw działalności mogą żądać przedstawienia Ogólnych Warunków Ubezpieczeń jeszcze 14 Tamże, s Tamże, s

13 zanim zostaną one zastosowane do kontroli ich zgodności z prawem miejscowym. 16 Kolejnymi zmianami, wprowadzonymi przez regulacje trzeciej generacji było zaostrzenie wymogów ostrożnościowych oraz doprecyzowanie procedur administracyjnych związanych z zakładaniem oddziałów i świadczeniem usług w zakresie trans granicznej działalności ubezpieczeniowej. Doprecyzowaniu uległy także kwestie dotyczące rezerw, m.in. zostało dopowiedziane, jakimi aktywami można pokrywać rezerwy oraz jakimi zasadami należy się kierować przy tworzeniu lokat kapitałowych. Ostatnią nowością przyniesioną przez dyrektywy trzeciej generacji, na którą warto zwrócić szczególną uwagę jest upowszechnienie oferty usługowej zakładów ubezpieczeń, które zostało osiągnięte przez przyznanie krajom członkowskim prawa do wydawania zezwoleń na tworzenie zakładów, które mogły działać zarówno w ubezpieczeniach na życie, jak i wypadkowych oraz chorobowych, które należały do ubezpieczeń nie na życie. 17 Omówione w powyższym rozdziale regulacje prawne nie są jedynymi, które dotyczyły jednolitego rynku ubezpieczeń. Stworzonych zostało także wiele innych przepisów, lecz na potrzeby pracy prezentacja kwestii regulacyjnej integracji rynków ubezpieczeń została ograniczona do najbardziej podstawowego zakresu. Wśród dodatkowych przepisów warto wskazać wiele dyrektyw nie należących bezpośrednio do żadnej z omówionych w rozdziale generacji. Dotyczy to zarówno dyrektyw o charakterze ogólnym (np. Dyrektywa Rady z dnia 22 czerwca 1987 roku w sprawie koordynacji ustaw, rozporządzeń i przepisów administracyjnych dotyczących kosztów działalności ubezpieczeniowej), jak i dotyczących ubezpieczeń innych niż na życie oraz ubezpieczeń na życie. 16 Tamże, s Tamże, s

14 3. Omówienie barier procesu budowania jednolitego rynku ubezpieczeniowego w Unii Europejskiej oraz jego skuteczności Bariery jednolitego rynku ubezpieczeniowego. Pomimo wprowadzenia trzech generacji dyrektyw unifikujących, rynek ubezpieczeniowy jest pełen barier, które warunkują konieczność wprowadzenia dodatkowych mechanizmów lub regulacji integrujących. Do podstawowych barier ujednolicania rynku ubezpieczeniowa należą zróżnicowane rozwiązania stosowane w państwach członkowskich dotyczące: nadzoru ubezpieczeniowego (różnice w istocie nadzoru, celu i intensywności), ochrony praw konsumenta, opodatkowania firm ubezpieczeniowych (różne stawki akcyzy i podatku VAT), przepisów prawa handlowego. Niejednolite rozwiązania w zakresie regulacji poszczególnych segmentów rynku nie są jedynym ograniczeniem integracji rynku ubezpieczeniowego. Najpoważniejszą barierą jest naruszanie konkurencyjności poprzez stosowanie mechanizmów protekcjonistycznych, a zwłaszcza przez stosowanie obszernego i niezdefiniowanego do końca kryterium interesu publicznego przy otwieraniu rynku na konkurencję. W związku z naruszaniem przez państwa członkowskie przestrzegania zasad wspólnotowych Nadzór Komisji Europejskiej ustalił następującą procedurę postępowania, aby wymusić podporządkowanie państw Wspólnoty: I Etap - wysyłanie przez Komisję Europejską listu ostrzegawczego. II Etap - wydanie przez Komisję tzw. umotywowanej opinii, jeżeli list ostrzegawczy okazał się bezskuteczny i kraj nie skorygował sytuacji. III Etap - rozpoczęcie przez Komisję postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości, gdy II etap nie przyniesie pożądanych skutków. 13

15 Ukrycie niepodporządkowania przez państwa członkowskie wbrew pozorom, nie jest wcale łatwe. Komisja przy wsparciu ekspertów regularnie przeprowadza badania i ocenę wywiązywania się krajów członkowskich z obowiązków wynikających z postanowień traktatów, wydanych na jego mocy dyrektyw i innych przepisów Skuteczność procesu integracji W celu oceny skuteczności procesu integracji zasady obowiązujące na Jednolitym Rynku Europejskim zostały skonfrontowane z dyrektywami wprowadzonymi na rynku ubezpieczeń, aby osądzić, czy wprowadzone regulacje prawne zapewniają stosowanie podstawowych i pozostałych zasad omówionych w rozdziale pierwszym. Zestawienie jest zaprezentowane w tabeli 3. Tabela 3: Zestawienie wprowadzenia zasad obowiązujących na Jednolitym Rynku Europejskim na rynku ubezpieczeń za pomocą dyrektyw. Zasada Dyrektywa realizująca Swoboda osiedlania się I generacji Swoboda świadczenia usług II generacji Swoboda przepływu kapitału I generacji / II generacji Zasada minimalnych standardów Zasada wzajemnego uznawania przepisów narodowych I generacji/ III generacji III generacji Zasada jednolitej licencji III generacji Zasada prymatu nadzoru macierzystego II generacji/ III generacji Żródło: Opracowanie własne na podstawie Red. J. Monkiewicz, Jednolity rynek ubezpieczeń w Unii Europejskiej, Warszawa Jak można zaobserwować na podstawie przedstawionej powyżej tabeli, teoretycznie trzy generacje dyrektyw zapewniły wprowadzenie wszystkich 18 https://www.pzu.pl/rynek-ubezpieczeniowy-w-unii-europejskiej ( ) 14

16 obowiązujących zasad. Dyrektywy pierwszej generacji są często nazywane dyrektywami swobody osiedlania się, ponieważ wprowadzenie takiej możliwości było ich głównym zadaniem. Dyrektywy drugiej generacji określa się jako dyrektywy swobody świadczenia usług, natomiast dyrektywy trzeciej generacji są uznawane za dyrektywy finalizujące proces integracji. Odzwierciedleniem poprawności tych określeń można stwierdzić na podstawie zestawienia tabelarycznego. Rzeczywiście, każda z generacji spełniła swoje zadanie. Przepisy nie są jednakże wystarczająco doprecyzowane, co pozwoliło na nieścisłości we wprowadzonych w poszczególnych państwach rozwiązaniach, a tym samym doprowadziło do sytuacji, w której możemy mówić o zunifikowaniu rynku ubezpieczeń w pewnym stopniu, ale nie o zakończeniu tego procesu. Nie można zapomnieć o tym, że nie tylko przepisy prawne świadczą o prawidłowym funkcjonowaniu danego mechanizmu. Mamy także do czynienia z czynnikiem ludzkim, odpowiedzialnym za ich realizację. Na podstawie omówionych barier rynku ubezpieczeniowego widać, że czynnik ludzki znacznie utrudnia proces integracji poprzez dbałość o indywidualne interesy danego kraju a nie o interesy wspólnoty. Państwa członkowskie w obawie o konkurencyjność własnych firm utrudniają wejście na rynek krajowy zakładów zagranicznych wykorzystując w tym celu różne kruczki prawne. Jest to zrozumiały z ludzkiego punktu widzenia proceder, jednakże z punktu widzenia jednoczącej się Wspólnoty niedopuszczalny. W związku z tym należałoby zadbać o zmianę mentalności poprzez wytrwałe uświadamianie ogółu o korzyściach związanych z integracją rynku ubezpieczeniowego oraz istocie negatywnych skutków, jakie niesie jego ograniczanie. 15

17 Podsumowanie Podsumowując, teoretycznie możemy mówić o istnieniu jednolitego rynku ubezpieczeń w ramach UE, ale jego funkcjonowanie pozostawia wiele do życzenia i wymaga ulepszeń. Unifikacja znacznie ułatwiła trans graniczne świadczenie usług oraz umożliwiła prowadzenie działalności międzynarodowej, ale nie jest to robione z pełnym wprowadzeniem narzuconych regulacji. Dopóki nie zostaną one doprecyzowane, a ludność odpowiednio uświadomiona o konieczności stosowania zasad, nic się w tym względzie nie zmieni. Z jednej strony widać, że w sektorze ubezpieczeń Wspólnoty zostało wprowadzonych sześć zasad obowiązujących na Rynku Europejskim, z drugiej można zaobserwować, że ich realizacja odbiega od oczekiwanego efektu. Wymuszanie poprawności stosowania zasad przez Nadzór Europejski jest w pewnym stopniu rozwiązaniem, ale kwestią, której nie da się jednoznacznie określić jest, ile jeszcze środków przymusu Nadzór znajdzie, aby wszystko zaczęło funkcjonować tak, jak trzeba. Najwygodniejszym i najefektywniejszym wyjściem byłoby nakłonienie ludzi, aby dobrowolnie trzymali się ustalonego ładu, ale niestety jest to proces długotrwały i ciężko określić, na ile w tej chwili możliwy. 16

18 Bilbiografia 1. Red. J. Monkiewicz, Jednolity rynek ubezpieczeń w Unii Europejskiej, Warszawa E. Kowalewski, T. Sangowski, Prawo ubezpieczeń gospodarczych. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa Red. J. Monkiewicz, Podstawy ubezpieczeń, t. I, Mechanizmy i funkcje, Warszawa Red. K. Sobczak, Europejskie prawo gospodarcze w działalności przedsiębiorstw, Warszawa Netografia 1. https://www.pzu.pl/rynek-ubezpieczeniowy-w-unii-europejskiej, dostęp r. Spis tabel Tabela 1: Klasyfikacja ryzyk masowych i dużych... 9 Tabela 2: Zestawienie zmian wprowadzonych przez dyrektywę drugiej generacji UE Tabela 3: Zestawienie wprowadzenia zasad obowiązujących na Jednolitym Rynku Europejskim na rynku ubezpieczeń za pomocą dyrektyw

STUDIA PODYPLOMOWE Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Gdański PRAWO RYNKU FINANSOWEGO UNII EUROPEJSKIEJ

STUDIA PODYPLOMOWE Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Gdański PRAWO RYNKU FINANSOWEGO UNII EUROPEJSKIEJ STUDIA PODYPLOMOWE Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Gdański PRAWO RYNKU FINANSOWEGO UNII EUROPEJSKIEJ ZAGADNIENIA WPROWADZAJĄCE. 10h 1. System prawa UE. 2h Źródła prawa

Bardziej szczegółowo

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne

Jednostka. Przepis Proponowane zmiany i ich uzasadnienie Decyzja projektodawcy. Lp. zgłaszająca. ogólne Stanowisko projektodawcy do uwag resortów nieuwzględnionych w projekcie Założeń do projektu ustawy zmieniającej ustawę o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych w zakresie implementacji przepisów

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 ««««««««««««Komisja Prawna 2009 WERSJA TYMCZASOWA 2004/0097(COD) 22.02.2005 r. PROJEKT OPINII Komisji Prawnej dlakomisji Gospodarczej i Monetarnej w sprawie projektu dyrektywy

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 21.06.2013 r. Informacje bieżące WYNIKI WSTĘPNE Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I kwartale 2013 roku 1 W dniu

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w okresie trzech kwartałów 2014 roku 1

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w okresie trzech kwartałów 2014 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 grudnia 2014 r. Informacja sygnalna i finansowe zakładów ubezpieczeń w okresie trzech kwartałów 2014 roku 1 W dniu

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20.12.2013 r. Informacje bieżące WYNIKI WSTĘPNE Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w okresie trzech kwartałów 2013

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I kwartale 2014 roku 1

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I kwartale 2014 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Informacja sygnalna i finansowe zakładów ubezpieczeń w I kwartale 2014 roku 1 W dniu 31 marca 2014

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE POŚWIĘCONE ZASADOM DOBRA OGÓLNEGO W ZAKRESIE PROWADZENIA POŚREDNICTWA UBEZPIECZENIOWEGO NA TERENIE RP

INFORMACJE POŚWIĘCONE ZASADOM DOBRA OGÓLNEGO W ZAKRESIE PROWADZENIA POŚREDNICTWA UBEZPIECZENIOWEGO NA TERENIE RP Wstęp INFORMACJE POŚWIĘCONE ZASADOM DOBRA OGÓLNEGO W ZAKRESIE PROWADZENIA POŚREDNICTWA UBEZPIECZENIOWEGO NA TERENIE RP Niniejsze informacje przeznaczone są dla zainteresowanych prowadzeniem działalności

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I. UBEZPIECZENIA GOSPODARCZE

Spis treści CZĘŚĆ I. UBEZPIECZENIA GOSPODARCZE Spis treści Wykaz skrótów......................................................... 8 Wstęp................................................................. 9 CZĘŚĆ I. UBEZPIECZENIA GOSPODARCZE 1. RYZYKO

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I półroczu 2014 roku 1

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I półroczu 2014 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 22 września 2014 r. Informacja sygnalna i finansowe zakładów ubezpieczeń w I półroczu 2014 roku 1 W dniu 30 czerwca

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Analiza zmian i tendencje rozwoju rynku ubezpieczeń komunikacyjnych

Spis treści. 1. Analiza zmian i tendencje rozwoju rynku ubezpieczeń komunikacyjnych Spis treści Wstęp... 9 1. Analiza zmian i tendencje rozwoju rynku ubezpieczeń komunikacyjnych w Polsce... 11 1.1. Charakterystyka i regulacje prawne rynku ubezpieczeń komunikacyjnych w Europie... 11 1.2.

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w 2013 roku 1

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w 2013 roku 1 Warszawa, 01.04.2014 r. Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w 2013 roku 1 W dniu 31 grudnia 2013 r. zezwolenie na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej w Polsce miało pięćdziesiąt osiem zakładów

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Petycji 27.05.2014 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Przedmiot: Petycja 0436/2012, którą złożył Mark Walker (Wielka Brytania) w sprawie transgranicznego doradztwa prawnego 1.

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających.

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 2009 Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów 15.02.2008 DOKUMENT ROBOCZY w sprawie sprawozdania z własnej inicjatywy dotyczącego niektórych aspektów ubezpieczeń komunikacyjnych

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE. Informacje organizacyjne 3 marca 2015 r.

UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE. Informacje organizacyjne 3 marca 2015 r. UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE Informacje organizacyjne 3 marca 2015 r. Plan spotkania Tematyka zajęć Rekomendowana literatura Organizacja spotkań Warunki zaliczenia Przydatne informacje Zarys tematyki spotkań

Bardziej szczegółowo

Instrukcja udziału w postępowaniu

Instrukcja udziału w postępowaniu Instrukcja udziału w postępowaniu Wrocław: Ubezpieczenie mienia, OC i D&O ZOO Wrocław Sp. z o.o. Numer ogłoszenia: 135760; data zamieszczenia: 22.04.2014 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie

Bardziej szczegółowo

Raport o usługach cloud computing w działalności ubezpieczeniowej Regulacje prawne dotyczące ubezpieczeo związane z outsourcingiem usług IT

Raport o usługach cloud computing w działalności ubezpieczeniowej Regulacje prawne dotyczące ubezpieczeo związane z outsourcingiem usług IT Raport o usługach cloud computing w działalności ubezpieczeniowej Regulacje prawne dotyczące ubezpieczeo związane z outsourcingiem usług IT Julita Zimoch-Tuchołka, radca prawny, Partner Monika Malinowska-Hyla,

Bardziej szczegółowo

Zasada wzajemności w ubezpieczeniach uczelni wyższych. Spotkanie KRASP Warszawa, 3 czerwca 2016 r.

Zasada wzajemności w ubezpieczeniach uczelni wyższych. Spotkanie KRASP Warszawa, 3 czerwca 2016 r. Zasada wzajemności w ubezpieczeniach uczelni wyższych Spotkanie KRASP Warszawa, 3 czerwca 2016 r. Ubezpieczenia majątkowe Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych Polski Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych 2 Czym

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści

Spis treści. Spis treści Spis treści Spis treści Wprowadzenie... Wykaz skrótów... XI XIX Literatura... XXIII Rozdział I. Ewolucja podstaw prawnych działalności gospodarczej podmiotów zagranicznych w Polsce... 1 1. Zmiany w systemie

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Europejskie prawo podatkowe w systemie prawa Unii Europejskiej

Rozdział 1. Europejskie prawo podatkowe w systemie prawa Unii Europejskiej Europejskie prawo podatkowe. Rafał Lipniewicz Głównym celem książki jest przedstawienie podstawowych mechanizmów oddziałujących obecnie na proces tworzenia prawa podatkowego w państwach poprzez prezentację

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.pcz.org.pl/

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.pcz.org.pl/ Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.pcz.org.pl/ Kamienna Góra: USŁUGA ubezpieczenia grupowego na życie DLA PRACOWNIKÓW Powiatowego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 8 maja 2014 r. Poz. 586

Warszawa, dnia 8 maja 2014 r. Poz. 586 Warszawa, dnia 8 maja 2014 r. Poz. 586 USTAWA z dnia 24 kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ OFERTY NA USŁUGĘ KOMPLEKSOWEGO UBEZPIECZENIA SAMODZIELNEGO PUBLICZNEGO ZAKŁĄDU OPIEKI ZDROWOTNEJ NR 1 W RZESZOWIE

FORMULARZ OFERTY NA USŁUGĘ KOMPLEKSOWEGO UBEZPIECZENIA SAMODZIELNEGO PUBLICZNEGO ZAKŁĄDU OPIEKI ZDROWOTNEJ NR 1 W RZESZOWIE Załącznik Nr 1 FORMULARZ OFERTY NA USŁUGĘ KOMPLEKSOWEGO UBEZPIECZENIA SAMODZIELNEGO PUBLICZNEGO ZAKŁĄDU OPIEKI ZDROWOTNEJ NR 1 W RZESZOWIE 1. Nazwa i adres wykonawcy (ubezpieczyciela):... 2. Cena ostateczna

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa usługowa- jakie zmiany czekają usługobiorców?

Dyrektywa usługowa- jakie zmiany czekają usługobiorców? Dyrektywa usługowa 13.05.10 1 Dyrektywa usługowa- jakie zmiany czekają usługobiorców? Gdynia, 13 maja 2010' European Commission Enterprise and Industry Dyrektywa usługowa 13.05.10 2 Dyrektywa a ustawa-

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.np.com.pl/przetargi

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.np.com.pl/przetargi Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.np.com.pl/przetargi Toruń: Ubezpieczenie mienia, odpowiedzialności cywilnej oraz ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mpolodz.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mpolodz.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mpolodz.pl Łódź: KOMPLEKSOWE UBEZPIECZENIE MIENIA i ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ oraz UBEZPIECZEŃ

Bardziej szczegółowo

Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii 29.11.2011 2011/0156(COD) PROJEKT OPINII Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego,

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.pcz.org.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.pcz.org.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.pcz.org.pl Kamienna Góra: Ubezpieczenie mienia oraz odpowiedzialności cywilnej z tytułu udzielania

Bardziej szczegółowo

ASPEKTY PRAWNE FUNKCJONOWANIA RYNKU FINANSOWEGO UNII EUROPEJSKIEJ B 365304

ASPEKTY PRAWNE FUNKCJONOWANIA RYNKU FINANSOWEGO UNII EUROPEJSKIEJ B 365304 ASPEKTY PRAWNE FUNKCJONOWANIA RYNKU FINANSOWEGO UNII EUROPEJSKIEJ B 365304 Spis treści Podziękowania. 9 Wstęp 11 Rozdział pierwszy Teoria regulacji a regulacja rynku finansowego n Wprowadzenie 17 1. Regulacja

Bardziej szczegółowo

ECB-PUBLIC OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO. z dnia 5 lipca 2011 r.

ECB-PUBLIC OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO. z dnia 5 lipca 2011 r. PL ECB-PUBLIC OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO z dnia 5 lipca 2011 r. w sprawie przepisów umożliwiających przekształcanie oddziałów instytucji kredytowych w banki krajowe (CON/2011/57) Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY

Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY Świadczenie usług ubezpieczenia majątku, ubezpieczeń komunikacyjnych OC, AC, NW, ASS i ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzonej działalności Gminy Miasto Suwałki - Zarządu Budynków

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 7 do SIWZ - wzór umowy

Załącznik nr 7 do SIWZ - wzór umowy zawarta w dniu... pomiędzy: UMOWA Nr... Państwową Wyższą Szkołą Informatyki i Przedsiębiorczości w Łomży z siedzibą w Łomży, ul. Akademicka 14 18-400 Łomża, NIP: 718-19-47-148, REGON: 451202740 reprezentowaną

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA PODATKOWA UNII EUROPEJSKIEJ

KONKURENCJA PODATKOWA UNII EUROPEJSKIEJ Leokadia Oręziak KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW w ramach UNII EUROPEJSKIEJ Implikacje dla Polski Warszawa 2007 SPIS TREŚCI Wstęp...........................................................

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA. Co to jest ubezpieczenie??? Warunki zaliczenia 2014-12-03. Literatura: Literatura: Słownik języka polskiego

UBEZPIECZENIA. Co to jest ubezpieczenie??? Warunki zaliczenia 2014-12-03. Literatura: Literatura: Słownik języka polskiego Warunki zaliczenia Egzamin pisemny: 22 stycznia 2012 r. Godz. 11.05-12.40 w Sali RA3. UBEZPIECZENIA Prowadzący: dr Jacek Rodzinka Katedra Makroekonomii pokój A 109, tel. (17) 866 11 34 1 jrodzinka@wsiz.rzeszow.pl

Bardziej szczegółowo

Raport o wypłacalności zakładów ubezpieczeń według stanu na dzień 30 czerwca 2008 r.

Raport o wypłacalności zakładów ubezpieczeń według stanu na dzień 30 czerwca 2008 r. Raport o wypłacalności zakładów ubezpieczeń według stanu na dzień 30 czerwca 2008 r. Komisja Nadzoru Finansowego 2008 Celem analizy było sprawdzenie spełniania przez zakłady ubezpieczeń wymogów kapitałowych

Bardziej szczegółowo

2. Metoda kosztorysowa ustalenia odszkodowania w ubezpieczeniach OC posiadaczy pojazdów mechanicznych a podatek VAT.

2. Metoda kosztorysowa ustalenia odszkodowania w ubezpieczeniach OC posiadaczy pojazdów mechanicznych a podatek VAT. Warszawa, dnia 30 kwietnia 2007r. Zakres zmian regulacji prawnych proponowanych przez Polską Izbę Ubezpieczeń na posiedzenia Grupy Roboczej ds. przeglądu regulacji prawa ubezpieczeń gospodarczych 1. Dokumentowanie

Bardziej szczegółowo

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego.

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. 1 z 6 2015-07-01 09:16 Olecko: Usługa kompleksowego ubezpieczenia Olmedica w Olecku Sp. z o.o. Numer ogłoszenia: 161134-2015; data zamieszczenia: 01.07.2015 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Spis treści. Przedmowa... 13. Część I. Uwarunkowania unijne

SPIS TREŚCI. Spis treści. Przedmowa... 13. Część I. Uwarunkowania unijne SPIS TREŚCI Przedmowa... 13 Część I. Uwarunkowania unijne Jan Monkiewicz Regulacje i nadzór ubezpieczeniowy. W poszukiwaniu nowego paradygmatu... 17 1. Uwagi wprowadzające... 17 2. Model biznesowy ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

Znaczenie porozumienia transatlantyckiego dla konkurencyjności UE

Znaczenie porozumienia transatlantyckiego dla konkurencyjności UE Znaczenie porozumienia transatlantyckiego dla konkurencyjności UE Dr Bernadeta Baran Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Plan wystąpienia Podstawy prawne gospodarczej współpracy transatlantyckiej Skala

Bardziej szczegółowo

specjalnościowy obowiązkowy polski letni wykład ćwiczenia laboratorium projekt inne C.EFEKTY KSZTAŁCENIA I METODY SPRAWDZANIA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

specjalnościowy obowiązkowy polski letni wykład ćwiczenia laboratorium projekt inne C.EFEKTY KSZTAŁCENIA I METODY SPRAWDZANIA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Z-EKO2-689 Nazwa modułu Ubezpieczenia i ryzyko w działalności gospodarczej Nazwa modułu w języku angielskim Insurance and Risk in Business Obowiązuje od roku

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Nord Partner Sp. z o.o., ul. Fałata 94, 87-100 Toruń, woj. kujawskopomorskie, tel. +48 56 651 43 00, faks +48 56 651 43 01.

I. 1) NAZWA I ADRES: Nord Partner Sp. z o.o., ul. Fałata 94, 87-100 Toruń, woj. kujawskopomorskie, tel. +48 56 651 43 00, faks +48 56 651 43 01. Toruń: Ubezpieczenie mienia oraz odpowiedzialności cywilnej Szpitala Międzyrzeckiego sp. z o.o. Numer ogłoszenia: 123338-2014; data zamieszczenia: 10.04.2014 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW. w ramach UNII EUROPEJSKIEJ. Implikacje dla Polski B 365094

KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW. w ramach UNII EUROPEJSKIEJ. Implikacje dla Polski B 365094 KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW w ramach UNII EUROPEJSKIEJ Implikacje dla Polski B 365094 SPIS TREŚCI Wstęp 9 ROZDZIAŁ I. PODATKI JAKO CZYNNIK WPŁYWAJĄCY NA MIĘDZY- NARODOWĄ POZYCJĘ GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 7a do SIWZ wzór umowy dotyczącej II części zamówienia

Załącznik Nr 7a do SIWZ wzór umowy dotyczącej II części zamówienia Załącznik Nr 7a do SIWZ wzór umowy dotyczącej II części zamówienia UMOWA Nr... zawarta w Chełmie, w dniu... pomiędzy: Miejskim Przedsiębiorstwem Energetyki Cieplnej Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr... WZÓR. Postanowienia ogólne

UMOWA Nr... WZÓR. Postanowienia ogólne UMOWA Nr... WZÓR zawarta w Łomży, w dniu... pomiędzy: Państwową Wyższą Szkołą Informatyki i Przedsiębiorczości w Łomży z siedzibą w Łomży, ul. Akademicka 14 18-400 Łomża, Regon:..., NIP:..., reprezentowaną

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 24-09-2014 RU/231/AD/14

Warszawa, 24-09-2014 RU/231/AD/14 Warszawa, 24-09-2014 RU/231/AD/14 Pani Dorota Karczewska Wiceprezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Plac Powstańców Warszawy 1 00-950 Warszawa W odpowiedzi na pismo z dnia 5.09.2014 r. (znak:

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ EKONOMII KARTA OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA

WYDZIAŁ EKONOMII KARTA OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA WYDZIAŁ EKONOMII KARTA OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA Nazwa modułu Ubezpieczenia Nazwa modułu w języku angielskim Insurance Kod modułu Kody nie zostały jeszcze przypisane Kierunek studiów Kierunek prawno-ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Kościanie, ul. Szpitalna 7, 64-

I. 1) NAZWA I ADRES: Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Kościanie, ul. Szpitalna 7, 64- Strona 1 z 5 Kościan: Usługa kompleksowego ubezpieczenia Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w Kościanie. Numer ogłoszenia: 379208-2014; data zamieszczenia: 19.11.2014 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU

Bardziej szczegółowo

K A R T A P R Z E D M I O T U ( S Y L L A B U S )

K A R T A P R Z E D M I O T U ( S Y L L A B U S ) K A R T A P R Z E D M I O T U ( S Y L L A B U S ) Kod Nazwa w języku polskim: Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w języku angielskim: Motor Third Party Liability

Bardziej szczegółowo

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy:

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: 1 z 6 2015-10-30 14:24 Wołów: Usługa kompleksowego ubezpieczenia Powiatowego Centrum Medycznego Sp. z o.o. w Wołowie Numer ogłoszenia: 158749-2015; data zamieszczenia: 30.10.2015 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU

Bardziej szczegółowo

Co to jest ubezpieczenie???

Co to jest ubezpieczenie??? SYSTEM UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Prowadzący: dr Jacek Rodzinka Co to jest ubezpieczenie??? INSTYTUT BADAŃ i ANALIZ FINANSOWYCH pokój RA 50, tel. (17) 866 15 29 1 jrodzinka@wsiz.rzeszow.pl 2 Słownik języka

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mpolodz..pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mpolodz..pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mpolodz..pl Łódź: Dobrowolne Grupowe Ubezpieczenie na życie pracowników Miejskiego Przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr... WZÓR. Załącznik Nr 6b do SIWZ, dotyczący części II zamówienia

UMOWA Nr... WZÓR. Załącznik Nr 6b do SIWZ, dotyczący części II zamówienia Załącznik Nr 6b do SIWZ, dotyczący części II zamówienia UMOWA Nr... WZÓR Zawarta w dniu... w Radzyniu Podlaskim pomiędzy: Powiatem Radzyńskim mającym siedzibę w Radzyniu Podlaskim przy Plac I. Potockiego

Bardziej szczegółowo

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DAR-411/25/03/DL Warszawa, 21.01.2004 r. DECYZJA Nr DAR - 3/2004 Na podstawie art. 17 w związku z art. 12 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000

Bardziej szczegółowo

elektronicznego w systemie wszystkich ryzyk PAKIET II 1. Ubezpieczenia komunikacyjne.

elektronicznego w systemie wszystkich ryzyk PAKIET II 1. Ubezpieczenia komunikacyjne. 1 z 5 2014-02-10 09:37 Sulechów: Usługa kompleksowego ubezpieczenia Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Sulechowie Numer ogłoszenia: 45718-2014; data zamieszczenia: 10.02.2014 OGŁOSZENIE

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mpolodz.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mpolodz.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mpolodz.pl Łódź: Kompleksowe ubezpieczenie MPO - Łódź Sp. z o.o. Numer ogłoszenia: 306686-2015;

Bardziej szczegółowo

WZROST ŚWIADOMOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ A PERSPEKTYWY ROZWOJU UBEZPIECZEŃ ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ

WZROST ŚWIADOMOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ A PERSPEKTYWY ROZWOJU UBEZPIECZEŃ ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ WZROST ŚWIADOMOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ A PERSPEKTYWY ROZWOJU UBEZPIECZEŃ ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ Bożena Wolińska Warszawa, wrzesień 2003 Rzecznik Ubezpieczonych Aleje Jerozolimskie 44, 00 024 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.umjanowlubelski.bip.lubelskie.

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.umjanowlubelski.bip.lubelskie. Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.umjanowlubelski.bip.lubelskie.pl Janów Lubelski: Przedmiotem zamówienia jest ubezpieczenie majątku

Bardziej szczegółowo

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego.

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. Poznań: Dobrowolne ubezpieczenie grupowe na życie pracowników, współmałżonków oraz pełnoletnich dzieci pracowników Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Poznaniu. Numer ogłoszenia: 59778-2014; data

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Finanse i Rachunkowość pytania podstawowe 1. Miernik dobrobytu alternatywne

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr... Miastem Zamość, z siedzibą w Zamościu, przy ul. Rynek Wielki 13, 22-400 Zamość,

UMOWA Nr... Miastem Zamość, z siedzibą w Zamościu, przy ul. Rynek Wielki 13, 22-400 Zamość, Załącznik nr 6b do SIWZ projekt umowy dotyczącej Części II zamówienia UMOWA Nr... zawarta w Zamościu, w dniu... pomiędzy: Miastem Zamość, z siedzibą w Zamościu, przy ul. Rynek Wielki 13, 22-400 Zamość,

Bardziej szczegółowo

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DDF2-411/34/02/AI/DL Warszawa, 2003.03.21 DECYZJA Nr DDF-15/2003 Na podstawie art. 17 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o

Bardziej szczegółowo

Rynek wewnętrzny Unii Europejskiej

Rynek wewnętrzny Unii Europejskiej Rynek wewnętrzny Unii Europejskiej Rynek wewnętrzny, jednolity rynek, wspólny rynek Definicja rynku wewnętrznego zapisana jest w art. 26 TFUE (Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, czyli Traktat

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zuk.zgk-karkonosze.pl/przetargi.

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zuk.zgk-karkonosze.pl/przetargi. Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zuk.zgk-karkonosze.pl/przetargi.html Mysłakowice: Ubezpieczenie majątku i innych interesów Związku

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo ubezpieczeń gospodarczych na kierunku prawno-ekonomicznym

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo ubezpieczeń gospodarczych na kierunku prawno-ekonomicznym Poznań, dnia 15 września 2014 r. Katedra Prawa Cywilnego, Handlowego i Ubezpieczeniowego OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Prawo ubezpieczeń gospodarczych na kierunku prawno-ekonomicznym

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr... Zawarta w Mińsku Mazowieckim, dnia... 2013 r., pomiędzy Powiatem Mińskim reprezentowanym przez Zarząd Powiatu w imieniu którego działają:

UMOWA Nr... Zawarta w Mińsku Mazowieckim, dnia... 2013 r., pomiędzy Powiatem Mińskim reprezentowanym przez Zarząd Powiatu w imieniu którego działają: Załącznik nr 6b wzór umowy dotyczący części II zamówienia WZÓR UMOWY UMOWA Nr... Zawarta w Mińsku Mazowieckim, dnia... 2013 r., pomiędzy Powiatem Mińskim reprezentowanym przez Zarząd Powiatu w imieniu

Bardziej szczegółowo

JAK ZAŁOŻYĆ FIRMĘ? Zakładanie i prowadzenie działalności gospodarczej w krajach EU

JAK ZAŁOŻYĆ FIRMĘ? Zakładanie i prowadzenie działalności gospodarczej w krajach EU JAK ZAŁOŻYĆ FIRMĘ? Zakładanie i prowadzenie działalności gospodarczej w krajach EU WPROWADZENIE DO PRZEDSIĘBIORCZOŚCI PODSTAWOWE POJĘCIA PRAWNE POJĘCIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA

Bardziej szczegółowo

Stan prac legislacyjnych w zakresie ubezpieczeń

Stan prac legislacyjnych w zakresie ubezpieczeń Stan prac legislacyjnych w zakresie ubezpieczeń ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa tel.: +48 22 694 58 28 fax :+48 22 694 39 50 Warszawa, 23 października 2014 r. www.mf.gov.pl Deregulacja Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr... 1... 2...

UMOWA Nr... 1... 2... Załącznik nr 6a do SIWZ - projekt umowy dotyczącej Części I zamówienia UMOWA Nr... zawarta w Zamościu, w dniu... pomiędzy: Miastem Zamość, z siedzibą w Zamościu, przy ul. Rynek Wielki 13, 22-400 Zamość,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA nr 124/2009 Rady Wydziału Gospodarki Regionalnej i Turystyki UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO WE WROCŁAWIU z dnia 27 marca 2009 r.

UCHWAŁA nr 124/2009 Rady Wydziału Gospodarki Regionalnej i Turystyki UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO WE WROCŁAWIU z dnia 27 marca 2009 r. UCHWAŁA nr 124/2009 Rady Wydziału Gospodarki Regionalnej i Turystyki UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO WE WROCŁAWIU z dnia 27 marca 2009 r. w sprawie zatwierdzenia standardów pracy dyplomowej magisterskiej i

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr... zawarta w Skarżysku- Kamiennym, w dniu... pomiędzy:

UMOWA Nr... zawarta w Skarżysku- Kamiennym, w dniu... pomiędzy: Załącznik Nr 6a do SIWZ wzór umowy dotyczącej części II zamówienia UMOWA Nr... zawarta w Skarżysku- Kamiennym, w dniu... pomiędzy: Gminą Skarżysko Kamienna, z siedzibą przy ul. Sikorskiego 18, 26-110 Skarżysko

Bardziej szczegółowo

O G Ł O S Z E N I E O P R Z E T A R G U

O G Ł O S Z E N I E O P R Z E T A R G U O G Ł O S Z E N I E O P R Z E T A R G U Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Suwałkach Spółka z o.o., ul. Sejneńska 82, 16-400 Suwałki Tel. 087 565-32-86, fax. 087 565-32-85 www.pgk.suwalki.pl, e-mail:

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.teatrroma.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.teatrroma.pl 1 z 5 2013-12-13 17:29 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.teatrroma.pl Warszawa: KOMPLEKSOWE UBEZPIECZENIE TEATRU MUZYCZNEGO ROMA

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja istotnych warunków zamówienia. Nr sprawy: BPM.ZZP.271.196.2012 Załącznik nr 9 do specyfikacji dla Zadania III Wersja: 1.

Specyfikacja istotnych warunków zamówienia. Nr sprawy: BPM.ZZP.271.196.2012 Załącznik nr 9 do specyfikacji dla Zadania III Wersja: 1. UMOWA Nr... WZÓR zawarta w Nowym Sączu, w dniu... pomiędzy: Miastem Nowy Sącz Urząd Miasta Nowego Sącza, z siedzibą ul. Rynek 1, 33-300 Nowy Sącz, Nr ewidencyjny NIP: 734-350-70-21, REGON: 491893167, reprezentowanym

Bardziej szczegółowo

WZÓR UMOWY UMOWA Nr...

WZÓR UMOWY UMOWA Nr... Załącznik nr 6a wzór umowy dotyczący części I zamówienia WZÓR UMOWY UMOWA Nr... Zawarta w Mińsku Mazowieckim, dnia... 2013 r., pomiędzy Powiatem Mińskim reprezentowanym przez Zarząd Powiatu w imieniu którego

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Ubezpieczenia życiowe Kierunek: Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy dla specjalności matematyka finansowa i ubezpieczeniowa Rodzaj zajęć: Wykład i seminarium Matematyka Poziom kwalifikacji:

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące granic umów

Wytyczne dotyczące granic umów EIOPA-BoS-14/165 PL Wytyczne dotyczące granic umów EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19; email: info@eiopa.europa.eu site: https://eiopa.europa.eu/

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr... WZÓR. Gminą Nidzica, z siedzibą Plac Wolności 1, 13-100 Nidzica, Nr ewidencyjny NIP: 9840161572, Regon: 510743640, reprezentowaną przez:

UMOWA Nr... WZÓR. Gminą Nidzica, z siedzibą Plac Wolności 1, 13-100 Nidzica, Nr ewidencyjny NIP: 9840161572, Regon: 510743640, reprezentowaną przez: Załącznik Nr 7 do SIWZ, dotyczący części I zamówienia UMOWA Nr... WZÓR zawarta w dniu... pomiędzy: Gminą Nidzica, z siedzibą Plac Wolności 1, 13-100 Nidzica, Nr ewidencyjny NIP: 9840161572, Regon: 510743640,

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU: Usługi ubezpieczeniowe dla Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie

OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU: Usługi ubezpieczeniowe dla Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie Środa, 19 sierpnia 2015 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU: Usługi ubezpieczeniowe dla Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Samodzielny Publiczny Zespół OPieki Zdrowotnej w Pajęcznie, ul. 1 Maja 13/15,

I. 1) NAZWA I ADRES: Samodzielny Publiczny Zespół OPieki Zdrowotnej w Pajęcznie, ul. 1 Maja 13/15, Strona 1 z 5 Pajęczno: Usługa kompleksowego ubezpieczenia Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Pajęcznie. Numer ogłoszenia: 469028-2013; data zamieszczenia: 18.11.2013 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2012 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2012 r. Projekt z dnia 14 września 2012 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej oraz zasad lokowania

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.interbroker.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.interbroker.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.interbroker.pl Chełm: Ubezpieczenie majątku i innych interesów Miejskiego Przedsiębiorstwa Robót

Bardziej szczegółowo

Gminą Kluczewsko NIP 6090003613, REGON 59064805, ul. Spółdzielcza 12, 29-120 Kluczewsko, reprezentowaną przez Wójta Gminy Kluczewsko

Gminą Kluczewsko NIP 6090003613, REGON 59064805, ul. Spółdzielcza 12, 29-120 Kluczewsko, reprezentowaną przez Wójta Gminy Kluczewsko Załącznik Nr 6a do SIWZ wzór umowy dotyczącej części II zamówienia UMOWA Nr... zawarta w Kluczewsku w dniu... pomiędzy: Gminą Kluczewsko NIP 6090003613, REGON 59064805, ul. Spółdzielcza 12, 29-120 Kluczewsko,

Bardziej szczegółowo

Numer ogłoszenia: 449628-2013; data zamieszczenia: 05.11.2013 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Numer ogłoszenia: 449628-2013; data zamieszczenia: 05.11.2013 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi 1 z 5 2013-11-05 11:32 Skarżysko-Kamienna: Usługa kompleksowego ubezpieczenia Zespołu Opieki Zdrowotnej w Skarżysku - Kamiennej Numer ogłoszenia: 449628-2013; data zamieszczenia: 05.11.2013 OGŁOSZENIE

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 14 lutego 2011 r.

Projekt z dnia 14 lutego 2011 r. Projekt z dnia 14 lutego 2011 r. Stanowisko Rady Ministrów do poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów,

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI

MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Wspólne Stanowisko Ministra Sportu i Turystyki, Ministra Administracji i Cyfryzacji, Ministra Finansów oraz Ministra Spraw Zagranicznych Stanowisko na posiedzenie Rady Ministrów,

Bardziej szczegółowo

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego.

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. Zielona Góra: Usługa kompleksowego ubezpieczenia Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Zielonej Górze. Numer ogłoszenia: 336416-2014; data zamieszczenia: 10.10.2014 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr... WZÓR. Załącznik Nr 6a do SIWZ, dotyczący części I zamówienia

UMOWA Nr... WZÓR. Załącznik Nr 6a do SIWZ, dotyczący części I zamówienia Załącznik Nr 6a do SIWZ, dotyczący części I zamówienia UMOWA Nr... WZÓR W dniu..... r. w Policach, pomiędzy Zarządem Powiatu w Policach z siedzibą w Policach, przy ul. Tanowskiej 8, 72-010 Police, zwanym

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi. data zamieszczenia: 27.10.2011r.

OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi. data zamieszczenia: 27.10.2011r. Znak sprawy 11/2011 Radecznica: KOMPLEKSOWE UBEZPIECZENIE MIENIA I ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ SAMODZIELNEGO PUBLICZNEGO WOJEWÓDZKIEGO SZPITALA PSYCHIATRYCZNEGO W RADECZNICY W OKRESIE OD 01/01/2012 ROKU

Bardziej szczegółowo

Miasto Zamość, z siedzibą w Zamościu, przy ul. Rynek Wielki 13, 22-400 Zamość, NIP: 922-269-74-72., REGON: 950368747, reprezentowaną przez:

Miasto Zamość, z siedzibą w Zamościu, przy ul. Rynek Wielki 13, 22-400 Zamość, NIP: 922-269-74-72., REGON: 950368747, reprezentowaną przez: Załącznik Nr 8a do SIWZ - wzór umowy dotyczącej części I zamówienia UMOWA Nr... zawarta w Zamościu, w dniu... pomiędzy: Miasto Zamość, z siedzibą w Zamościu, przy ul. Rynek Wielki 13, 22-400 Zamość, NIP:

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Komisja Petycji 2009 20.03.2009 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Dotyczy: Petycji 0858/2007, którą złożył Paul Stierum (Holandia), w sprawie problemów związanych z przywozem pojazdów z Niemiec

Bardziej szczegółowo

SAT.272.01.2012 SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA

SAT.272.01.2012 SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY SEKCJA II: PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA SAT.272.01.2012 Kraków: Ubezpieczenie mienia oraz floty pojazdów Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w Krakowie Numer ogłoszenia: 441370-2012; data zamieszczenia: 09.11.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: bip.nisko.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: bip.nisko.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: bip.nisko.pl Nisko: Ubezpieczenie majątku i innych interesów Gminy Nisko wraz z jednostkami organizacyjnymi

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 013/014 Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

UMOWA NR DZ/223/../2013

UMOWA NR DZ/223/../2013 Załącznik nr 6 do SIWZ PROJEKT UMOWY UMOWA NR DZ/223/../2013 na usługę kompleksowego ubezpieczenia mienia oraz odpowiedzialności cywilnej Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Świadczenie usług ubezpieczenia majątku, ubezpieczeń komunikacyjnych OC, AC, NW, ASS i ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzonej działalności Gminy

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.umsieradz.finn.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.umsieradz.finn.pl 1 z 6 2013-11-18 14:54 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.umsieradz.finn.pl Sieradz: Ubezpieczenie majątku i innych interesów gminy

Bardziej szczegółowo