Podstawy wiedzy o turystyce

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Podstawy wiedzy o turystyce"

Transkrypt

1 Dr Piotr Gryszel Podstawy wiedzy o turystyce Literatura przedmiotu Alejziak W. (2000), Turystyka w obliczu wyzwań XXI wieku, Wyd. ALBIS, Kraków. Gaworecki W.W. (2007), Turystyka, PWE, Warszawa. Niezgoda A., Zmyślony P. (2003), Popyt turystyczny: uwarunkowania i perspektywy rozwoju, Wyd. AE, Poznań. Panasiuk A. (red.) (2006), Ekonomika turystyki, WN PWN, Warszawa. Wodejko S. (1997), Ekonomiczne zagadnienia turystyki, Wyd. WSH, Warszawa. Jedlińska M., Szubert-Zarzeczny U. (1992), Gospodarka turystyczna, Wyd. AE, rocław. Kurek W. (red.) (2007), Turystyka, WN PWN, Warszawa. Łazarek R. (2001), Ekonomika turystyki, Wyd. WSE, Warszawa. Etymologia pojęcia turystyki Słowo turystyka" pochodzi od francuskiego wyrazu tour, przyjętego także przez język angielski, który oznacza wycieczkę lub podróż kończącą się powrotem do punktu wyjścia. Jest to jedna z cech zjawiska turystyki. Współczesna turystyka: - jest elementem współczesnego stylu życia, - jest sposobem poznawania świata, przyrody, ludzi, kultury, - daje możliwość odpoczynku, relaksu, regeneracji sił, poprawy stanu zdrowia, - powoduje rozwój gospodarczy i społeczny regionów turystycznych. Interdyscyplinarność problematyki turystyki - Podejście geograficzne; - Podejście ekonomiczne; - Podejście społeczne; - Podejście socjologiczne; - Podejście rekreacyjno zdrowotne. Turystyka jako zjawisko psychologiczne Udział w ruchu turystycznym jest skutkiem realizacji potrzeb współczesnego człowieka, które kształtują motyw podjęcia podróży oraz jej cel wiążący się z jakąś wartością. Podmiotem podróżowania jest człowiek - jako jednostka myśląca, poznająca, czująca, twórcza i stale dokonująca nowych wyborów.

2 Turystyka jako zjawisko społeczne Turystyka jest zjawiskiem społecznym, ponieważ w czasie wyjazdu turystycznego człowiek zmienia środowisko społeczne, nawiązuje nowe kontakty z innymi uczestnikami podróży i ludnością miejscową. Powstają nowe więzi społeczne. Są one zależne od cech demograficzno - społecznych (wiek, płeć, wykształcenie, zawód, status materialny), jak również od cech osobowościowych osób wyjeżdżających i mieszkańców odwiedzanych terenów. Turystyka jako zjawisko kulturowe Turystyka jest zjawiskiem kulturowym - w bardzo różnych aspektach, ponieważ stanowi element kultury współczesnego życia. Poziom kultury społecznej determinuje zarówno cele wyjazdów, jak i sposób uczestnictwa. Turystyka jest nośnikiem i daje możliwość przekazu określonych wartości kulturowych, a w kontaktach z odwiedzanym środowiskiem jest spotkaniem kultur - często bardzo odmiennych. Przy wyjazdach zagranicznych może wpływać na przemiany kulturowe zarówno osób przyjeżdżających, jak i środowiska odwiedzanego. W czasie wyjazdów turystycznych wytwarza się - determinująca zachowania uczestników wyjazdów turystycznych - kultura turystyczna. Turystyka jako zjawisko przestrzenne Na terenach, gdzie rozwija się ruch turystyczny, dla jego potrzeb przekształcane jest środowisko przyrodnicze, powstaje infrastruktura komunikacyjna, noclegowa, żywieniowa, umożliwiająca korzystanie z walorów turystycznych - wszystko to powoduje zmianę krajobrazu. W efekcie dokonywanych przemian turystyka może być pozytywnym i cennym czynnikiem ładu przestrzennego, ale również może przyczynić się do degradacji środowiska przyrodniczego i kulturowego. Turystyka jako zjawisko ekonomiczne Ekonomiczna treść zjawiska turystyki przejawia się w gospodarczej działalności mającej na celu przygotowanie regionu recepcji ruchu turystycznego do przyjęcia turystów oraz w tworzeniu źródeł dochodów sfery obsługi. Turystyka powoduje powstanie nowych dziedzin usługowych i wytwarzanie nowych produktów, tak więc aktywizuje działalność gospodarczą. Wpływa też na kształtowanie wielkości i struktury popytu oraz społecznego modelu konsumpcji. Turystyka zmienia - w określonych przedziałach czasowych - wielkość i strukturę wydatków ludności, powoduje - w skali kraju i w skali międzynarodowej - transfer osób i transfer środków płatniczych, których realizacja następuje nie w miejscu ich zarobkowania, lecz w miejscu pobytu turystycznego. Dzięki procesom gospodarczym możliwe jest zaspokojenie potrzeb turystów, osiągnięcie satysfakcji z pobytu turystycznego. Definicje turystyki Pierwsza definicja W. Hunzikera Turystyka to zespół stosunków i zjawisk, które wynikają z podróży i pobytu osób przyjezdnych, jeśli nie występuje w związku z tym osiedlenie i podjęcie pracy zarobkowej.

3 Brak tu społecznych aspektów rozwoju turystyki! Definicja Aleksandra S. Kornaka Turystyka to zespół stosunków i zjawisk społeczno gospodarczych, które wynikają z podróży i pobytu osób przyjezdnych, jeśli nie występuje w związku z tym osiedlenie i podjęcie pracy zarobkowej Cechy zjawiska turystyki - podróż, przemieszczenie - integralnym elementem podróży jest przemieszczenie, które w konsekwencji prowadzi do pobytu poza stałym miejscem zamieszkania; - pobyt w nowej miejscowości - nie dłuższy niż roczny. Warunkiem ograniczającym jest aby pobyt nie przekształcił się w stałe zamieszkanie; - tymczasowość podróży i pobytu - podróż i pobyt mają zawsze charakter okresowy, co wyróżnia wyjazdy turys-tyczne od innych rodzajów podróży; - element subiektywny - czyli człowiek i przyczyny powodujące jego podróż i pobyt w określonym miejscu; - element obiektywny - korzystanie z infrastruktury turystycznej warunkuje w większości przypadków realizację celu wyjazdu turystycznego. a) Turystyka jest związana z czasem wolnym oraz z dobrowolnym zachowaniem człowieka. Przyrost czasu wolnego był istotnym warunkiem popularyzacji turystyki. b) Turystyka jest nierozerwalnie związana z podróżowaniem, a więc z rozwojem środków transportu (w tym także dróg). c) Jedną z ważnych potrzeb człowieka jest potrzeba poznania. Turystyka w dużym stopniu może pomóc w jej zaspokojeniu. d) Peregrynacje, wojaże, podróże to historyczne sformułowania zachowań, które dziś nazwalibyśmy turystyką. Ruch turystyczny Zjawisko społeczne polegające na przestrzennym przemieszczaniu się ludzi na obszary i do miejscowości turystycznych. Obejmuje on podróżnych motywowanych różnymi celami natury społeczno kulturowej i zawodowej, które zamierzają oni osiągnąć po czasowym i dobrowolnym opuszczeniu stałego miejsca zamieszkania w kraju lub za granicą. Różne definicje turystyki - wnioski - Nie ogranicza się ruchu turystycznego jedynie do pobytów z noclegiem. Są to też odwiedziny jednodniowe, - Nie ogranicza się ruchu turystycznego tylko do podróży w celach wypoczynkowych. Są to także podróże w celach: służbowych, naukowych, religijnych, towarzyskich,

4 sportowych i innych pod warunkiem, że miejsce docelowe znajduje się poza miejscem zamieszkania lub pracy, - Turystyka jest rodzajem podróży. Nie każda jednak podróż jest turystyką. Definicje te wyłączają podróże w celach dojazdu do pracy i podróże lokalne np. do szkoły, zakupy itp., - Turystyka zajmuje znaczną część czasu wolnego i zajęć rekreacyjnych człowieka, ale nie jest ich synonimem, ponieważ większość czynności rekreacyjnych odbywa się w domu i wokół niego. Turyzm Ogół zjawisk społeczno-kulturalnych, gospodarczych, przyrodniczych i organizacyjno-prawnych związanych z turystyką. (St. Leszczycki, 1937) Złożone zjawisko obejmujące społeczno-kulturowe, gospodarcze, prawno-polityczne, przyrodnicze i przestrzenne uwarunkowania oraz przebieg i następstwa turystyki. (A. Kowalczyk, 2000) Odwiedzający turysta - wycieczkowicz Komisja Statystyki ONZ w Rzymie 1963 r. Zgodnie z definicją rzymską przez pojęcie odwiedzający rozumie się każdą osobę, która przebywa w odwiedzanym kraju niezależnie od powodów odwiedzin, z wyjątkiem dotyczących zatrudnienia w tym kraju. Według tej definicji odwiedzających podzielono na dwie kategorie: turystów i wycieczkowiczów, czyli odwiedzających jednodniowych. Turyści to osoby, które w kraju czasowego pobytu spędziły przynajmniej 24 godziny w celach: wypoczynkowych, leczniczych, krajoznawczych, służbowych, sportowych, religijnych, rodzinnych, społecznych, politycznych itp.. Wycieczkowicze (odwiedzający) to osoby, które odwiedzając dany kraj, spędziły w nim mniej niż 24 godziny. Odwiedzający cel statystyczny Jako odwiedzającego określa się każdą osobę podróżującą do miejsca znajdującego się poza jej codziennym otoczeniem na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy, jeśli podstawowym celem podróży nie jest podjęcie działalności zarobkowej wynagradzanej w odwiedzanej miejscowości. Klasyfikacja odwiedzających międzynarodowych (cudzoziemców)

5 Trzy kryteria odróżniające odwiedzających od innych podróżnych 1. Podróż powinna się odbywać do miejsca znajdującego się poza codziennym środowiskiem. Stąd eliminuje się podróże pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem pracy lub nauki; 2. Pobyt w odwiedzanej miejscowości nie powinien przekraczać 12 kolejnych miesięcy, powyżej tego czasu odwiedzający zyskałby status mieszkańca tej miejscowości (z punktu widzenia prawa lub statystyki); 3. Główny cel wizyty powinien być inny niż zarobkowanie w odwiedzanym miejscu. W ten sposób eliminowana jest migracja ludności związana z pracą. Podział odwiedzających według UNWTO Podróżni Odwiedzający Inni podróżni Turyści Odwiedzający jednodniowi - wycieczkowicze

6 A. Odwiedzający międzynarodowi, obejmują: turystów, tj. osoby, które zatrzymują się co najmniej na jedną noc, odwiedzających jednodniowych, tj. osoby nie korzystające z zakwaterowania w odwiedzanej miejscowości, B. odwiedzający krajowi, obejmujący: turystów, tj. odwiedzających, którzy zatrzymują się co najmniej na jedną noc, odwiedzających jednodniowych, którzy nie korzystają z zakwaterowania w odwiedzanej miejscowości. Sześć głównych celów wyjazdów turystycznych według UNWTO 1) wypoczynek, rekreacja, wakacje, 2) odwiedziny u krewnych i znajomych, 3) sprawy zawodowe, interesy, 4) cele zdrowotne, 5) cele religijne, 6) inne cele (w tym tranzyt). Turysta Przez pojęcie turysta można rozumieć również osobę wyjeżdżającą z miejsca stałego zamieszkania na pewien ograniczony czas, przy założeniu dobrowolności decyzji wyjazdu i swobody wyboru celu podróży, realizującą w czasie wyjazdu cele rekreacyjne, poznawcze, zdrowotne, rozrywkowe, reprezentującą popyt, którego pokrycie następuje funduszy pochodzących z innych miejsc. Funkcje turystyki Pytania: 1) Czy turystyka integruje, czy dzieli? 2) Czy turystyka chroni przyrodę, czy ją niszczy? 3) Czy turystyka przyczynia się do rozwoju regionów, czy prowadzi do ich degradacji? 4) Czy turystyka właściwie kształtuje osobowość (zwłaszcza ludzi młodych), czy też demoralizuje? Ogólnie rozwój turystyki jest zjawiskiem zdecydowanie korzystnym. Pod warunkiem, że ma charakter zaplanowany, dobrze zorganizowany i kontrolowany. Pozytywne funkcje turystyki (eufunkcje)

7 Negatywne funkcje turystyki (dysfunkcje) Funkcja wypoczynkowa Turystyka zaspokaja potrzeby związane z odnową sił fizycznych i psychicznych człowiek wypoczęty lepiej funkcjonuje w życiu. - gdy preferujemy wypoczynek bierny ograniczenie rozwoju (brak elementów poznawczych) - - z kolei przeładowanie programu powoduje zmęczenie Funkcja zdrowotna Ograniczenie negatywnych skutków rozwoju cywilizacji, oddalenia od natury (choroba cywilizacyjna), stresów - szczególnie istotne znaczenie mają wyjazdy do uzdrowisk. - choroba pourlopowa (gdy wyjazd jest źle zorganizowany: zły wybór miejscowości, środka transportu, zły hotel, wyżywienie, uciążliwi gospodarze lub sąsiedzi); - brak przygotowania do aktywnego wypoczynku zbytni wysiłek (brak przygotowania kondycyjnego - formy aktywne): nadmierne zmęczenie i szkodliwe skutki dla organizmu; - wypadki: w górach, utonięcia, w podróży (na drodze, wypadki lotnicze); - słońce (dziura ozonowa) nadmierne opalanie; - zakażenia chorobami (AIDS, choroby zakaźne). Funkcja wychowawcza Kształtowanie osobowości poprzez: aktywność, wspólnotę przeżyć, odpowiedzialność, więzy koleżeństwa, kontakt z ludźmi, integrację (np. w grupie, zwłaszcza w rodzinie). - lekceważenie norm społecznych ( wolność na wycieczce ) i zachowania patologiczne (alkohol, narkotyki) - szok kulturowy związany z turystyką : lęk u turysty (bo nowe otoczenie, zwyczaje), zmiany w moralności i obyczajowości ludności miejscowej Funkcja kształceniowa (poznawcza) Turystyka uczy (poszerza wiedzę) podróże kształcą rośnie doświadczenie człowieka, nauka. - poznanie powierzchowne przeładowany program, pośpiech, zaliczanie atrakcji bo wycieczka jedzie dalej ; - moda: zwiedza się to co wypada zwiedzić i gdzie trzeba być, a nie to na co się ma ochotę.

8 Funkcja miastotwórcza: Współzależność między turystyką a urbanizacją: - turystyka przyspiesza procesy urbanizacyjne, - urbanizacja wpływa na tempo i kierunki rozwoju turystyki. - gorsze warunki życia ludności miejscowej; - gorsze warunki wypoczynku turystów (miejscowości turystyczne przekształcają się i tracą swoje walory turystyczne). Funkcja edukacji kulturowej: Współzależność między turystyką a kulturą: - turystyka: promuje, wzbogaca, chroni wartości kulturowe; - kultura: inspiruje i promuje rozwój turystyki. - regionalna kultura staje się kulturą na sprzedaż (kultura sztuczna, skomercjalizowana); - wandalizm łowców pamiątek. Funkcja ekonomiczna Turystyka ze swej natury jest formą konsumpcji (konsumpcja turystyczna) są tu 4 etapy: 1) Przygotowanie 2) Podróż tam 3) Pobyt 4) Podróż powrotna Etap I. Przygotowanie (skutki ekonomiczne w miejscu zamieszkania): - zmiana konsumpcji (oszczędzanie na wakacje, dodatkowa praca); - zapotrzebowanie na sprzęt turystyczny; - odpływ pieniędzy do miejscowości turystycznych; - inwestycje związane z obsługą: biura podróży, punkty informacji turystycznej. Etap II. Podróż (tam) i Etap IV. Podróż (z powrotem) - (skutki zarówno w miejscu zamieszkania, jak i w miejscach docelowych): - inwestycje transportowe (budowa, zatrudnienie); - zatrudnienie w bezpośredniej obsłudze podróżnych; - wpływy z usług transportowych przewoźników. Etap III. Pobyt(skutki ekonomiczne w miejscu docelowym): - aktywizacja zawodowa ludności miejscowej; - wzrost produkcji na potrzeby turystów; - wpływy z podatków od świadczonych usług;

9 - rozwój inwestycji i wzrost zatrudnienia związany z rozwojem i funkcjonowaniem bazy turystycznej. - wzrost inflacji i wyższe ceny w obszarach recepcyjnych, co pośrednio obniża standard życia miejscowej ludności; - wzrost cen ziemi i spekulacja gruntami; - niekorzystne zjawisko gospodarcze monokultura turystyczna ; - znaczny odpływ zysków z turystyki (import towarów i urządzeń związanych z obsługą turystyki); Funkcja etniczna: 1) poszukiwanie korzeni ; 2) związki z krajem (lub regionem): emocjonalne i ekonomiczne (inwestycje). - obawy ze strony mieszkańców niektórych części Polski (dotyczy np. turystyki z Niemiec); - emocje związane z konfliktami narodowościowymi (np. turystyka z Izraela do Polski). Funkcja kształtowania świadomości ekologicznej: 1) Turystyka przyczynia się do rozwoju całego ruchu związanego z ochroną środowiska parki narodowe i rezerwaty przyrody ochrona + udostępnienie dla turystów ; 2) Coraz szersza edukacja ekologiczna np. szkolenia dla pracowników w branży turystycznej. - zmniejszanie się powierzchni terenów naturalnych w wyniku rozwoju turystyki (turystyka jako pożeracz krajobrazu ); - degradacja środowiska przyrodniczego (brak oczyszczalni ścieków, wycinka lasów, zanieczyszczenie powietrza przez samochody, śmieci). Funkcja polityczna - Polityka państwa przepisy paszportowe, wizowe, celne, dewizowe; - Turystyka międzynarodowa i jej pozytywny wkład do polityki pokojowej na świecie. Deklaracja Haska: turystyka jest pozytywnym czynnikiem promocji wzajemnego zrozumienia i pokoju na świecie. - turystyka jako narzędzie ideologiczne (treści ideologiczne w programach turystycznych); - restrykcje paszportowe.

10 Determinanty rozwoju współczesnej turystyki 1) Walory turystyczne; 2) Rozwój środków transportu i infrastruktury turystycznej; 3) Wzrastający udział czasu wolnego w puli czasu każdego człowieka; 4) Powstanie zorganizowanych, profesjonalnych form obsługi ruchu turystycznego; 5) Polityka państw; 6) Korzyści ekonomiczne generowane przez turystykę; 7) Postępujący wzrost liczby ludności miejskiej; 8) Ułatwienia w dostępie do informacji; 9) Globalizacja i ułatwienia w obrocie pieniężnym. Indywidualne determinanty wyjazdów turystycznych Czynniki ekonomiczne: a) Dochody indywidualne; b) Dochody w skali kraju; c) Poziom cen produktów i usług turystycznych; Czynniki demograficzne: a) Wiek turystów; b) Aktywność i pozycja zawodowa członków gospodarstwa domowego; c) Poziom wykształcenia Czynniki geograficzne: a) Miejsce zamieszkania; b) Wielkość ośrodka, z którego pochodzi potencjalny turysta; c) Odległość: miejsce zamieszkania region turystyczny; Czynniki prawno - polityczne: a) Regulacje ruchu turystycznego (np.. wizy, granice); b) Ochrona konsumenta, zapewnienie konkurencji rynkowej; c) Ochrona środowiska; d) Regulacje prawne. Profil społeczny konsumenta: a) Rodzina; b) Grupy odniesienia i liderzy opinii; c) Status i pełnione funkcje społeczne; d) Klasy i warstwy społeczne; e) Kultura i subkultura; f) Wzorce wydatkowania. Profil psychologiczny konsumenta: a) Osobowość, procesy poznawcze i aktywizujące.

11 Gospodarcze znaczenie turystyki Gospodarka turystyczna: Gospodarka turystyczna to kompleks różnorodnych funkcji gospodarczych i społecznych bezpośrednio lub pośrednio rozwijanych w celu zaspokojenia wzrastającego zapotrzebowania człowieka na dobra i usługi turystyczne. (W. Gaworecki) Zespół różnorodnych funkcji bezpośrednio lub pośrednio rozwijanych w celu zaspokojenia potrzeb ludności związanych i wynikających z chęci jej udziału w określonych formach i rodzajach turystyki i wypoczynku. (A.S. Kornak, A. Rapacz). Ujęcie systemowe: wyodrębniony z całości gospodarki zespół działań, mających na celu zaspokojenie potrzeb turystów, podejmowanych przez powołane do tego instytucje i organizacje. (A. Nowakowska) Termin gospodarka turystyczna (Travel and Tourism Economy) wprowadzony przez Światową Radę Turystyki i Podróży (WTTC) oznacza popyt turystyczny obejmujący nie tylko dobra i usługi służące bezpośrednio konsumpcji turystycznej, ale także takie rodzaje aktywności gospodarczej, które są ściśle, bądź częściowo uzależnione od ruchu podróżnych i których rozwój nie byłby możliwy (lub byłby znacznie ograniczony), gdyby nie turystyka. Gospodarka turystyczna podział Gospodarka turystyczna Bezpośrednia Pośrednia Typowa m.in. hotelarstwo, gastronomia, transport Uzupełniająca m.in. produkcja map, pamiątek, ubezpieczenia turystyczne m.in. produkcja art. sportowych, odzieżowych, fotograficznych, telekomunikacja, poczta

12 Ze względu na złożoność i niejednorodność zjawisk turystycznych Światowa Organizacja Turystyki (UNWTO) zaleca, aby w zakres gospodarki turystycznej włączać 10 spośród 17 standardowo wyróżnianych w gospodarce sektorów. Jest to Międzynarodowa Klasyfikacja Turystyczna (SICTA Standard International Classification of Tourism Activities): 1) Budownictwo, 2) Handel hurtowy i detaliczny, 3) Hotele i restauracje, 4) Transport, gospodarka magazynowa i łączność, 5) Pośrednictwo finansowe, 6) Organizacje i instytucje międzynarodowe, 7) Obsługa nieruchomości, wynajem i inna działalność, związaną z prowadzeniem interesów, 8) Administracja publiczna, 9) Edukacja, 10) Pozostała działalność usługowa: komunalna, socjalna i indywidualna. Gospodarka turystyczna EKD, PKD, PKWiU SEKCJA H Hotele i restauracje wynajem pomieszczeń krótkotrwałego zamieszkania, prowadzony bez lub łącznie z wyżywieniem oraz działalność gastronomiczna 1. Hotele, 2. Pozostałe obiekty noclegowe turystyki (w tym schroniska turystyczne, pola kempingowe), 3. Restauracje i inne placówki gastronomiczne, 4. Bary, 5. Działalność stołówek i catering. SEKCJA I Transport, gospodarka magazynowa i łączność działalność związaną z przewozem osób środkami transportu lądowego, wodnego i powietrznego, obsługę pasażerów i bagażu, organizowanie i obsługa ruchu turystycznego 1. Transport kolejowy 2. Transport lądowy pozostały (w tym transport pasażerski) 3. Transport wodny 4. Transport lotniczy 5. Działalność wspomagająca transport Działalność związana z turystyką i w tej grupie wyodrębniono podklasy:

13 1. Działalność biur podróży (organizacja imprez turystycznych), 2. Działalność agencji podróży (usługi pośrednictwa sprzedaży), 3. Działalność biur turystycznych (usługi informacji turystycznej, doradztwa turystycznego, rezerwacji miejsc noclegowych, rezerwacji i sprzedaży biletów i miejscowych wycieczek), 4. Pozostała działalność turystyczna (usługi świadczone przez pilotów wycieczek, usługi przewodników turystycznych). Gospodarka turystyczna a inne działy gospodarki: 1. Rolnictwo agroturystyka, 2. Handel spożywczy, sprzedaż artykułów trwałych w tym upominków i pamiątek dla turystów, 3. Budownictwo tworzenie infrastruktury turystycznej, 4. Pośrednictwo finansowe usługi bankowe, ubezpieczenia, 5. Nauka badania naukowe, 6. Administracja publiczna jednostki nadzorujące funkcjonowanie sektora turystycznego, wydawanie dokumentów podróży (paszporty, wizy), 7. Edukacja szkolnictwo turystyczne, 8. Ochrona zdrowia turystyka uzdrowiskowa, 9. Działalność komunalna gospodarka odpadami, 10. Działalność społeczna kultura, rekreacja i sport. Przemysł turystyczny Węższym terminem wprowadzonym przez WTTC jest przemysł turystyczny (Travel and Tourism Industry) obejmujący tylko produkcję dóbr i usług stricte turystycznych: związanych z zakwaterowaniem, wyżywieniem, usługami rekreacyjnymi, transportem itp. Przez przemysł turystyczny rozumiemy najczęściej produkcję dóbr i usług stricte turystycznych, takich jak zakwaterowanie, wyżywienie, usługi rekreacyjne i transport turystów.w pewnym uproszczeniu można przyjąć, że pojęcie przemysłu turystycznego jest równoważne z częściej stosowanym pojęciem sektora turystyki. W roku 2007, według szacunków WTTC, łączny popyt turystyczny na świecie wyniósł około 7 bln USD. Sam przemysł związany z turystyką i podróżami przyczynił się do wytworzenia 3,6% PKB - (1851 mld USD), zatrudniając 76 mln osób (2,7% ogółu miejsc pracy). Szacuje się, że do 2017 r. popyt wzrośnie do ok. 13,2 bln USD, a zatrudnienie do 86,6 mln osób (2,8%). Wpływ szeroko rozumianej gospodarki turystycznej jest znacznie większy.w 2007 r. jej udział w PKB wyniósł 12,2%, a liczba zatrudnionych stanowiła 231,2 mln osób (8,3% ogółu miejsc pracy). Dynamika tego zjawiska będzie rosnąca, gdyż obserwuje się progres w peregrynacjach turystycznych. Eksperci UNWTO szacują, że liczba podróży na świecie w 2020 r. wyniesie 1561 mln.

14 W krajach Unii Europejskiej gospodarka turystyczna w 2006 r. wytworzyła 11,5% PKB i dawała zatrudnienie ponad 24 mln osób (12,1% ogółu zatrudnionych). Co ósme miejsce pracy istniało dzięki turystyce. Szacuje się, że w ciągu kolejnych dziesięciu lat popyt turystyczny w krajach unijnych powinien rosnąć o ponad 4% rocznie. Udział gospodarki turystycznej w PKB zwiększy się w 2015 r. do 12,6%. Wzrośnie także zatrudnienie, które w 2015 r. powinno osiągnąć poziom blisko 29 mln osób, co stanowić będzie 13,7% ogółu zatrudnionych.europa pozostanie najczęściej odwiedzanym regionem świata w 2020 r. przewiduje się 717 mln podróży i 46% udział w światowym rynku. Polska osiąga również wysokie wskaźniki rozwoju sektora turystycznego.wttc szacuje, że w 2005 r. przemysł turystyczny w Polsce wytworzył 1,63% PKB (w 2007 r. już 1,9%) oraz 1,6% zatrudnienia ogółem (w 2007 r. 1,9%), podczas gdy cała gospodarka turystyczna dała 7,63% PKB oraz 7,1% zatrudnienia ogółem. Rynek turystyczny Rynek to wg S. Mynarskiego ogół stosunków wymiennych (towarowo pieniężnych) między sprzedającymi, którzy oferują do sprzedaży towary i usługi po określonej cenie (czyli zgłaszającymi podaż), a kupującymi, którzy wyrażają chęć zakupu tych towarów i usług popartą odpowiednimi środkami płatniczymi (czyli zgłaszającymi popyt). Elementy rynku: - podmioty rynkowe, którymi są sprzedający i kupujący, - przedmioty rynkowe, którymi są dobra i usługi oraz środki płatnicze, - stosunki rynkowe występujące pomiędzy podmiotami rynku. W ujęciu podmiotowym rynek turystyczny to określony zbiór nabywców usług turystycznych i wytwórców turystycznych dokonujących transakcji rynkowych, których przedmiotem są usługi turystyczne. W ujęciu przedmiotowym rynek turystyczny to proces, w którym usługobiorcy (nabywcy usług turystycznych) i usługodawcy (wytwórcy usług turystycznych) określają, co chcą kupić i sprzedać, i na jakich warunkach.

15 Popyt turystyczny W ekonomii przez popyt rozumie się taką ilość dobra, jaką nabywcy gotowi są kupić w określonym czasie przy danym poziomie cen. Według definicji W. Hunzikera i K. Krapfa, popyt turystyczny jest sumą dóbr turystycznych, usług i towarów, które turyści skłonni są nabyć przy określonym poziomie cen. C. Kaspar określa popyt turystyczny jako gotowość turysty do nabycia określonych ilości dóbr turystycznych za określoną sumę pieniędzy. Cechy popytu turystycznego - Substytucyjność (zewnętrzna i wewnętrzna); - Komplementarność (łączny charakter); - Restytucja (odnawialność) ponowny zakup tego samego produktu lub produktu o wyższej jakości; - Mobilność podążanie za podażą; - Sezonowość; - Konieczność pojawienia się funduszu swobodnej decyzji; - Elastyczność dochodowa;

16 - Elastyczność cenowa. Zmiany w zakresie popytu turystycznego HARD TOURISM głównie podróże grupowe, model jednego głównego wyjazdu w okresie urlopowym, wygoda i bierność, efekt demonstracji, zakupy, pamiątki masowe, nieznajomość kraju, języka, kultury, komfort SOFT TOURISM przewaga podróży indywidualnych, dwa lub więcej krótkich wyjazdów w roku, wysiłek i aktywność, szacunek i partnerstwo w kontaktach z gospodarzami pamiątki osobiste, nauka języka (zwrotów), przewodniki pogoń za naturą Zmiany w zakresie popytu turystycznego NOWY TURYSTA Bardziej doświadczony O innym systemie wartości O innym stylu życia O innych cechach demograficznych Bardziej elastyczny Bardziej niezależny -Bardziej doświadczony w podróżach, -Nie odkrywa świata na nowo, -Ma większe możliwości, -Lepiej wykształcony, -Szybko uczy się, -Posiada specyficzne potrzeby -Wymaga więcej zabawy i przygody -Wyznaje zasadę nie mieć, ale być, -Wrażliwy na środowisko, -Przewiduje skutki swego zachowania, -Szuka naturalności i realności -Akceptuje różnice, -Szanuje lokalne zwyczaje, religię, -Gotowy nawiązać nowe znajomości, -Może ograniczyć swe potrzeby -Zamożniejszy, -Ma więcej wolnego czasu, -Prowadzi zdrowy tryb życia, -Aktywny, -Więcej krótkich urlopów, -Elastyczny czas pracy, -Podróże - sposób na życie, -Wyjazd okazja do nauki -Pochodzi z niżu demograficznego, -Członek starzejącej się społeczności, -Rodzinę zakłada później, -Model rodziny 2+1 -Często osoba samotna lub bezdzietna, -Często kobieta pracująca -Bardziej spontaniczny, -Konsument hybryda, -Nieprzewidywa lny do końca, -Często nie planuje wakacji, -Ma różne potrzeby w krótkim czasie -Pragnie być kimś podczas urlopu, -Podejmuje ryzyko, -Pragnie być zauważonym w tłumie

17 Podaż turystyczna Wolumen dóbr i usług turystycznych oferowanych na sprzedaż przy danej cenie i w danym okresie. Ilość dóbr i usług turystycznych, którą przy określonej cenie wewnętrznej (turystyka krajowa) lub kursie wymiany waluty danego kraju (turystyka zagraniczna) producenci są skłonni odstąpić nabywcom krajowym lub zagranicznym. Ilość produktu turystycznego oferowanego na sprzedaż przy danej cenie i w danym okresie. Cechy podaży turystycznej: 1. Charakter paraturystyczny części elementów podaży; 2. Uzależnienie od sytuacji gospodarczej państwa podaż tworzy także infrastruktura ogólna; 3. Charakter łączny - komponenty produktu turystycznego są komplementarne; 4. Kapitałochłonne inwestycje; 5. Duży udział kosztów stałych i stosunkowo niskie koszty zmienne; 6. Sztywna w układzie przestrzennym tam gdzie walory; 7. Miejsca występowania podaży turystycznej mają na ogół niskie walory z punktu widzenia produkcji materialnej; 8. Uzależniona od chłonności miejsc występowania walorów turystycznych; 9. Sezonowe wykorzystanie podaży; 10. Importochłonność; 11. Uzależniona od działalności praktycznie wszystkich sektorów gospodarki; 12. Cenowo nieelastyczna co wynika z jej sezonowości, układu kosztów stałych; 13. W długim okresie podaż może się zmieniać, co związane jest z działalnością inwestycyjną ryzyko jest tu większe niż w innych działach gospodarki. Podaż turystyczna Podaż turystyczna Podaż pierwotna Podaż wtórna Elemanty przyrodnicze Atrakcje turystyczne Kultura Infrastruktura ogólna Hotelarstwo Gastronomia Urządzenia wypoczynkowe Organizacja podróży

18 Stara turystyka TURYSTA Szukający 3S, nowobogacki niedoświadczony, dorobkiewicz konsument masowy TECHNOLOGIA Ograniczone systemy rezerwacji, samoloty odrzutowe, smochody, komputery, telefony, faksy "STARA TURYSTYKA" masowa, sztywna, standardowa ZARZĄDZANIE unifikacja hoteli, marketing masowy promocja podróży lotniczych, karty kredytowe PRODUKT Przestarzałe konstrukcje hotelowe, loty czarterowe, pakiety turystyczne, kompanie lotnicze, międzynarodowe konsorcja hotelowe WARUNKI ZEWNĘTRZNE Powojenny pokój i koniunktura gospodarcza, płatne urlopy, tanie paliwo, regulacja transportu lotniczego, rządowa promocja turystyki, duże znaczenie sieci hotelowych w rozwoju gospodarczym państw. Nowa turystyka TURYSTA Bardziej doświadczony, elastyczny, niezależny, o innym systemie wartości i innym stylu życia o innych cechach demograficznych. TECHNOLOGIA Systemy informacji technologicznej, szybkie przenikanie technologii i informacji, technologie przemawaijące do każdego. "NOWA TURYSTYKA" elastyczna, ekologiczna, zintegrowana, różnorodna ZARZĄDZANIE Zarządzanie efektywne, masowe przyzwyczajenia, segmentacja rynku, markwting indywidualny, innowacje cenowe. PRODUKT Zintegrowany diagonalnie, elastyczny, nowoczesny (innowacje), przeznaczony do szybkiej konsumpcji. WARUNKI ZEWNĘTRZNE Deregulacja linii lotniczych (czartery), presja środowiska naturalnego, ochrona konsumentów, aktywizacja krajów recepcyjnych, urlop o dowolnej porze roku, rozczarowanie w krajach recepcyjnych bilansem korzyści i kosztów związanych z turystyką masową, zagrożenia terroryzmem.

Przemiana jako przekształcenie, zmiana, stanie się innym niż poprzednio itp. pod wpływem oddziały- wania określonych czynników.

Przemiana jako przekształcenie, zmiana, stanie się innym niż poprzednio itp. pod wpływem oddziały- wania określonych czynników. Wykład 8. TURYSTYKA JAKO CZYNNIK PRZEMIAN 1 1. Istota i zakres przemian: Przemiana jako przekształcenie, zmiana, stanie się innym niż poprzednio itp. pod wpływem oddziały- wania określonych czynników.

Bardziej szczegółowo

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach WPROWADZENIE DO PROBLEMATYKI FUNKCJONOWANIA RYNKU USŁUG TURYSTYCZNYCH (W TYM PRAWNE ASPEKTY OBSŁUGI RUCHU TURYSTYCZNEGO,

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 5 Podstawowe i komplementarne dobra turystyczne dr inż. Jerzy Koszałka MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Dobro turystyczne Dobro lub zespół dóbr

Bardziej szczegółowo

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA KATEDRA EKONOMII 1. Agroturystyka jako forma aktywizacji obszarów wiejskich na przykładzie.. 2. Działalność agroturystyczna jako dodatkowe źródło dochodu na przykładzie 3. Wykorzystanie potencjału turystycznego

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Sztuka zarabiania na wypoczynku Aleksandra Ruta Uniwersytet w Białymstoku 8 października 2015 r. Sztuka. zarabiania Sztuka (łac.ars, grec. techne) w starożytności i średniowieczu

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 6 Kształtowanie produktu turystycznego dr Edyta Gołąb-Andrzejak MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Najważniejsze składniki produktu turystycznego

Bardziej szczegółowo

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy ZAGADNIENIA Z PRZEDMIOTÓW KIERUNKOWYCH 1. Podstawowe typy i rodzaje przedsiębiorstw turystycznych w Polsce. Zakres ich funkcjonowania. Struktury organizacyjne

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

OTOCZENIE MARKETINGOWE

OTOCZENIE MARKETINGOWE OTOCZENIE MARKETINGOWE OTOCZENIE PRZEDSIĘBIORSTWA......to zespół warunków i czynników zewnętrznych, które decydują o powodzeniu lub niepowodzeniu w osiąganiu celów przedsiębiorstwa STRUKTURA UKŁADU RYNKOWEGO

Bardziej szczegółowo

Sukces w turystyce. Marek W. Kozak. Seminarium EUROREG 23 października 2008

Sukces w turystyce. Marek W. Kozak. Seminarium EUROREG 23 października 2008 Sukces w turystyce Marek W. Kozak Seminarium EUROREG 23 października 2008 Rozwój turystyki: świat Źródło: Tourism Highlights 2008 edition,unwto 2008 Przychody z turystyki, Polska Źródło: Inst. Turystyki

Bardziej szczegółowo

Tematyka prac licencjackich proponowana przez promotorów Katedry Turystyki i Promocji Zdrowia

Tematyka prac licencjackich proponowana przez promotorów Katedry Turystyki i Promocji Zdrowia Katedra Turystyki i Promocji Zdrowia Główne tematy naukowo-badawcze podejmowane w katedrze: Turystyka kulturowa w Polsce i na świecie. Wpływ walorów turystycznych, historycznych i kulturowych miast na

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Grzegorz Gołembski Katedra Turystyki Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu ZARZĄDZANIA PODAŻĄ USŁUG TURYSTYCZNYCH

Prof. dr hab. Grzegorz Gołembski Katedra Turystyki Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu ZARZĄDZANIA PODAŻĄ USŁUG TURYSTYCZNYCH Prof. dr hab. Grzegorz Gołembski Katedra Turystyki Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu DOSKONALENIE ZARZĄDZANIA PODAŻĄ USŁUG TURYSTYCZNYCH WREGIONIE TURYSTYKA Zespół stosunków i zjawisk wynikających

Bardziej szczegółowo

1 Lekcja organizacyjna

1 Lekcja organizacyjna NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu ekonomika rolnictwa na podstawie programu nr TA/PZS1/PG/2012 klasa 2TA l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej Osiągnięcia ucznia Zakres podstawowy

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ POPYT to zależność pomiędzy ilością dobra, którą chcą i mogą kupić konsumenci, a ceną tego dobra. Popyt jest przedstawiany za pomocą

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Infrastruktura turystyczna Rok akademicki: 2012/2013 Kod: ZZP-2-201-ZT-n Punkty ECTS: 2 Wydział: Zarządzania Kierunek: Zarządzanie Specjalność: Zarządzanie w Turystyce Poziom studiów: Studia

Bardziej szczegółowo

Turystyka jako czynnik rozwoju usług na obszarach wiejskich

Turystyka jako czynnik rozwoju usług na obszarach wiejskich Turystyka jako czynnik rozwoju usług na obszarach wiejskich dr Katarzyna Mysiak Akademia Morska w Gdyni Katedra Organizacji Usług Turystyczno-Hotelarskich k.mysiak@wpit.am.gdynia.pl będę mówić o. turystyce

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne i społeczne uwarunkowania czasu pracy w Polsce. Marek Bednarski

Ekonomiczne i społeczne uwarunkowania czasu pracy w Polsce. Marek Bednarski Ekonomiczne i społeczne uwarunkowania czasu pracy w Polsce Marek Bednarski Fordowski model gospodarki Dominują duże przedsiębiorstwa o oligopolistycznej pozycji rynkowej, z silnymi związkami zawodowymi,

Bardziej szczegółowo

BAZA NOCLEGOWA. Bazę noclegową według informacji statystycznych, w tym między innymi Światowej

BAZA NOCLEGOWA. Bazę noclegową według informacji statystycznych, w tym między innymi Światowej BAZA NOCLEGOWA czyli co? Baza noclegowa Bazę noclegową według informacji statystycznych, w tym między innymi Światowej Organizacji Turystyki i Eurostatu możemy podzielić na prywatne bazy noclegowe, jak

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Obsługa ruchu turystycznego. 2. KIERUNEK: Turystyka i Rekreacja. 3. POZIOM STUDIÓW: I stopień

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Obsługa ruchu turystycznego. 2. KIERUNEK: Turystyka i Rekreacja. 3. POZIOM STUDIÓW: I stopień KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Obsługa ruchu turystycznego 2. KIERUNEK: Turystyka i Rekreacja 3. POZIOM STUDIÓW: I stopień 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I rok/ii semestr 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 4 6.

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ

PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ EUROPEJSKA GOSPODARKA TURYSTYCZNA Największy turystyczny rynek świata 2013-560 milionów zagranicznych turystów w Europie (52 % udziału w światowej

Bardziej szczegółowo

Procesy Zachodzące w Agroturystyce

Procesy Zachodzące w Agroturystyce Procesy Zachodzące w Agroturystyce Agroturystyka jest to forma wypoczynku na obszarach wiejskich o charakterze rolniczym, oparta o bazę noclegową i aktywność rekreacyjną związaną z gospodarstwem rolnym

Bardziej szczegółowo

Dotychczasowa treść 6 ust. 1 Statutu Spółki o treści:

Dotychczasowa treść 6 ust. 1 Statutu Spółki o treści: Dotychczasowa treść 6 ust. 1 Statutu Spółki o treści: 1. Przedmiotem działalności Spółki jest: 1) działalność w zakresie turystyki, wypoczynku i rekreacji, 2) świadczenie usług sanatoryjno-leczniczych,

Bardziej szczegółowo

Turystyczne produkty sieciowe - w kierunku konkurencyjności firmy i regionu. Magdalena.Kachniewska@sgh.waw.pl

Turystyczne produkty sieciowe - w kierunku konkurencyjności firmy i regionu. Magdalena.Kachniewska@sgh.waw.pl Turystyczne produkty sieciowe - w kierunku konkurencyjności firmy i regionu Magdalena.Kachniewska@sgh.waw.pl Produkt turystyczny jego zdefiniowanie możliwe jest tylko w ujęciu popytowym jest odpowiedzią

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE Anna Grontkowska, Bogdan Klepacki SPIS TREŚCI Wstęp Rozdział 1. Miejsce rolnictwa w systemie agrobiznesu Pojęcie i funkcje agrobiznesu Ogniwa agrobiznesu

Bardziej szczegółowo

Wymienia cechy potrzeb ludzkich

Wymienia cechy potrzeb ludzkich NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu podstawy działalności w gastronomii na podstawie programu nr ZSK/PZS1/PG/2014 klasy 2ZSK l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej Osiągnięcia ucznia

Bardziej szczegółowo

Dziekanat. Zawody po naszych kierunkach: www.ekonomia.zut.edu.pl. Wydział Ekonomiczny

Dziekanat. Zawody po naszych kierunkach: www.ekonomia.zut.edu.pl. Wydział Ekonomiczny www.ekonomia.zut.edu.pl Dziekanat Wydział Ekonomiczny ul. Żołnierska 47 71-210 Szczecin +48 91 91 449 69 00 : +48 91 449 69 51, 52, 56 nie: +48 91 449 69 53 dziekanat.wekon@zut.edu.pl Zawody po naszych

Bardziej szczegółowo

Pytania do egzaminu dyplomowego: 6. Jak należy rozumieć wymagania i status instruktora rekreacji fizycznej

Pytania do egzaminu dyplomowego: 6. Jak należy rozumieć wymagania i status instruktora rekreacji fizycznej Pytania do egzaminu dyplomowego: Zestaw kierunkowy 1. Czym jest turystyka, co stanowi jej istotę 2. Przedstaw i opisz motywy udziału w turystyce 3. Przedstaw i opisz mocne strony polskiej turystyki 4.

Bardziej szczegółowo

Technik eksploatacji portów i terminali 333106

Technik eksploatacji portów i terminali 333106 Technik eksploatacji portów i terminali 333106 Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie uczących się do życia w warunkach współczesnego świata, wykonywania pracy zawodowej i aktywnego funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do umowy. Wzory ankiet: IT-TZ, IT-OZ, IT-POL. oraz zestawień zbiorczych: ZAG i POL

Załącznik nr 3 do umowy. Wzory ankiet: IT-TZ, IT-OZ, IT-POL. oraz zestawień zbiorczych: ZAG i POL Załącznik nr 3 do umowy Wzory ankiet: IT-TZ, IT-OZ, IT-POL oraz zestawień zbiorczych: ZAG i POL A. Nazwa przejścia granicznego... B. Rodzaj transportu: 1. Samolot 2. Samochód osobowy 3. Samochód cięŝarowy,

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA

KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA Osoba kontaktowa: dr Ewa Markiewicz e.markiewicz@ue.poznan.pl Gospodarka Turystyczna to międzynarodowy biznes turystyczny Branża turystyczna w Polsce i na świecie Wpływy

Bardziej szczegółowo

RYNEK USŁUG TURYSTYCZNYCH

RYNEK USŁUG TURYSTYCZNYCH czyli co? RYNEK USŁUG TURYSTYCZNYCH Rynek usług turystycznych Pojęcie rynku oraz marketingu ściśle idą ze sobą w parze. Można nawet powiedzieć, że gdy pojawiła się wymiana towarowa, jednocześnie zaczęto

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Tworzenie produktu turystycznego dr Agnieszka Pobłocka Uniwersytet Gdański 17 listopada 2015 roku Organizatorzy EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r.

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r. MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne Podegrodzie, 22.02.2011 r. Cele ogólne LSR - przedsięwzięcia CEL OGÓLNY 1 Rozwój turystyki w oparciu o bogactwo przyrodnicze i kulturowe obszaru CELE

Bardziej szczegółowo

Wymienia cechy potrzeb ludzkich

Wymienia cechy potrzeb ludzkich NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu podstawy działalności w gastronomii na podstawie programu nr TŻ/PZS1/PG/2012 klasy 2TŻ1, 2TŻ2. l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej Osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

PROFIL RYNKU BIAŁORUS

PROFIL RYNKU BIAŁORUS PROFIL RYNKU BIAŁORUS Opracowanie: Witold Bartoszewicz dla POT, Listopad 2015 Białoruś Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej 220034 Mińsk, ul Z. Biaduli 11 tel. (+375 17) 388-52-00 faks (+375 17) 388-52-22

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM W 2011 R.

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM W 2011 R. URZĄD STATYSTYCZNY W OPOLU Informacja sygnalna Data opracowania maj 2012 tel. 77 423 01 10 11 77 423 01 20 21 e-mail: sekretariatusopl@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA Aktywność Polski na rynku międzynarodowym realizowana jest w trzech głównych obszarach: 1. Udziału w tworzeniu wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej uwzględniającej interesy

Bardziej szczegółowo

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy licencjacki, studia stacjonarne, obowiązujące w roku akad. 2013/2014

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy licencjacki, studia stacjonarne, obowiązujące w roku akad. 2013/2014 Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy licencjacki, studia stacjonarne, obowiązujące w roku akad. 2013/2014 1. Czynniki i uwarunkowania rozwoju turystyki. 2. Rodzaje turystyki i kryteria ich

Bardziej szczegółowo

Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu

Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu Uchwała nr 16/2013 Rady Wydziału Hodowli i Biologii Zwierząt Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 24 maja 2013 roku w sprawie: zakresu egzaminu dyplomowego (licencjackiego) na studiach pierwszego

Bardziej szczegółowo

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA Pole C Gospodarstwo, kapitał, kreatywność, technologie LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA przygotowana przez Warszawa, 25 lipca 2005 r. Wstęp Niniejszy dokument prezentuje listę wskaźników ogólnych

Bardziej szczegółowo

Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska

Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska Załącznik nr 1 do Regulaminu Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska Kryteria podstawowe (podstawa dopuszczenia): aplikująca destynacja stanowi obszar, który spełnia

Bardziej szczegółowo

Turystyka na obszarach Natura 2000 Plusy i minusy

Turystyka na obszarach Natura 2000 Plusy i minusy NATURA 2000 MOTOREM ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU http://natura2000.org.pl Turystyka na obszarach Natura 2000 Plusy i minusy Zbigniew Witkowski przy współpracy Krystyny Krauz i Adama Mroczka Szkolenie regionalne

Bardziej szczegółowo

Obsługa Ruchu Turystycznego

Obsługa Ruchu Turystycznego Obsługa Ruchu Turystycznego Teoria i praktyka Podręcznik do nauki zawodu technik obsługi turystycznej Redaktor naukowy: Zygmunt Kruczek Wydanie IV zaktualizowane PROKSENIA Kraków 2014 Podręcznik dopuszczony

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 7 Polityka cenowa w turystyce dr Edyta Gołąb-Andrzejak MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Szczególne rodzaje cen w turystyce TARYFA cena bezwzględnie

Bardziej szczegółowo

POLSKA IZBA TURYSTYKI POLISH CHAMBER OF TOURISM

POLSKA IZBA TURYSTYKI POLISH CHAMBER OF TOURISM ZAŁĄCZNIK NR 4 do Regulaminu powoływania i pracy Egzaminatorów biorących udział w certyfikacji kandydatów na pilotów wycieczek PROFIL KOMPETENCYJNY PILOTA WYCIECZEK Kompetencje zawodowe to: wiedza, umiejętności

Bardziej szczegółowo

KURS PILOTA WYCIECZEK. OFERTA DLA OSÓB, KTÓRE PRAGNĄ ZDOBYĆ NOWY ZAWÓD i POZNAĆ ŚWIAT. lub 900 zl przy min. 15 osobach

KURS PILOTA WYCIECZEK. OFERTA DLA OSÓB, KTÓRE PRAGNĄ ZDOBYĆ NOWY ZAWÓD i POZNAĆ ŚWIAT. lub 900 zl przy min. 15 osobach KURS PILOTA WYCIECZEK OFERTA DLA OSÓB, KTÓRE PRAGNĄ ZDOBYĆ NOWY ZAWÓD i POZNAĆ ŚWIAT Zasady przyjęcia: min. średnie wykształcenie, zainteresowanie podróżami, miła aparycja, dobra kondycja fizyczna i psychiczna,

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA NA ŚWIECIE

TURYSTYKA NA ŚWIECIE TURYSTYKA NA ŚWIECIE TURYSTYKA Słowo turystyka" pochodzi od francuskiego wyrazu tour, przyjętego także przez język angielski, który oznacza wycieczkę lub podróż kończącą się powrotem do punktu wyjścia.

Bardziej szczegółowo

DYPLOMOWY EGZAMIN USTNY W ROKU AKADEMICKIM 2011/2012

DYPLOMOWY EGZAMIN USTNY W ROKU AKADEMICKIM 2011/2012 DYPLOMOWY EGZAMIN USTNY W ROKU AKADEMICKIM 2011/2012 I. Zagadnienia kierunkowe (obowiązują wszystkich dyplomantów niezależnie od specjalności i trybu studiów) 1. Wymień i scharakteryzuj społeczne cele

Bardziej szczegółowo

Formularz Rekrutacyjny do projektu,,dolnośląscy sportowcy na rynek pracy

Formularz Rekrutacyjny do projektu,,dolnośląscy sportowcy na rynek pracy Formularz Rekrutacyjny do projektu,,dolnośląscy sportowcy na rynek pracy 1 Tytuł projektu Dolnośląscy sportowcy na rynek pracy 2 Nr projektu WND-POKL.07.02.01-02-019/12 3 Priorytet, w ramach którego VII

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. w języku polskim. w języku angielskim USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW. Włodzimierz Kędziorek

KARTA PRZEDMIOTU. w języku polskim. w języku angielskim USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW. Włodzimierz Kędziorek Kod przedmiotu Nazwa przedmiotu KARTA PRZEDMIOTU w języku polskim w języku angielskim USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW Marketing usług turystycznych i rekreacyjnych Marketing of services in tourism

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA GEOGRAFIA Z OCHRONĄ I KSZTAŁTOWANIEM ŚRODOWISKA. Dla Zasadniczej Szkoły Zawodowej

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA GEOGRAFIA Z OCHRONĄ I KSZTAŁTOWANIEM ŚRODOWISKA. Dla Zasadniczej Szkoły Zawodowej PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA GEOGRAFIA Z OCHRONĄ I KSZTAŁTOWANIEM ŚRODOWISKA Dla Zasadniczej Szkoły Zawodowej I. Źródła informacji geograficznej i sposoby ich wykorzystania. II. Funkcjonowanie światowego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH organizowanego przez Zachodniopomorską Agencję Rozwoju Turystyki ZART Sp. z o.o.

PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH organizowanego przez Zachodniopomorską Agencję Rozwoju Turystyki ZART Sp. z o.o. PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH organizowanego przez Zachodniopomorską Agencję Rozwoju Turystyki ZART Sp. z o.o. CZĘŚĆ OGÓLNA SZKOLENIA Lp. Przedmiot Zakres tematyczny przedmiotu

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU 1. POPYT Popyt (zapotrzebowanie) - ilość towaru, jaką jest skłonny kupić nabywca po ustalonej cenie rynkowej, dysponując do tego celu odpowiednim dochodem

Bardziej szczegółowo

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Obszar I Infrastruktura społeczna. 1. Wspieranie aktywności oraz integracji społeczności lokalnej. 2. Wspieranie i aktywizacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Otoczenie organizacji

Otoczenie organizacji Otoczenie organizacji Rodzaje otoczenia przedsiębiorstwa: makrootoczenie mezootoczenie otoczenie konkurencyjne Makrootoczenie jest to zespół warunków funkcjonowania przedsiębiorstwa wynikający z tego,

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA POLSKA W 2008 ROKU WIELKIE MIASTA

TURYSTYKA POLSKA W 2008 ROKU WIELKIE MIASTA Instytut Turystyki sp. z o.o. TURYSTYKA POLSKA W 2008 ROKU WIELKIE MIASTA BoŜena Radkowska Warszawa, 2009 Szczecin W 2008 roku do Szczecina przyjechało około 0,6 mln turystów krajowych i tyle samo zagranicznych.

Bardziej szczegółowo

Funkcje, motywy i potrzeby w turystyce

Funkcje, motywy i potrzeby w turystyce Ogólnopolska Konferencja Naukowa z udziałem gości zagranicznych pt. Współczesne trendy w hotelarstwie, gastronomii i turystyce międzynarodowej 28 lutego - 1 marca 2013 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć

Matryca efektów kształcenia w odniesieniu do form zajęć Nazwa modułu: Ekonomia Rok akademicki: 2015/2016 Kod: ZIP-3-803-s Punkty ECTS: 4 Wydział: Zarządzania Kierunek: Inżynieria Produkcji Specjalność: - Poziom studiów: Studia III stopnia Forma i tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Zagadnienia Rynki elastyczne i zmonopolizowane. Funkcje popytu i podaży (położenie, przesunięcie). Równowaga rynkowa. Prawo popytu

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w I półroczu 2015 roku

Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w I półroczu 2015 roku Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w I półroczu 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie turystyki krajowej i zagranicznej turystyki wyjazdowej mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Geografia - KLASA III. Dział I

Geografia - KLASA III. Dział I Geografia - KLASA III Dział I Dział II 1. Rodzaje i rozwój usług w Polsce - klasyfikuję usługi - określam rolę usług jako III sektora gospodarki - opisuję znaczenie usług we współczesnej gospodarce - wykazuję

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU Źródłem danych o stanie i wykorzystaniu bazy noclegowej województwa świętokrzyskiego w 2011 roku jest stałe badanie Głównego Urzędu Statystycznego, prowadzone

Bardziej szczegółowo

Dr Justyna Kościelnik. Turystyka kwalifikowana geneza, definicje, funkcje.

Dr Justyna Kościelnik. Turystyka kwalifikowana geneza, definicje, funkcje. Dr Justyna Kościelnik Turystyka kwalifikowana geneza, definicje, funkcje. Turystyka kwalifikowana jest rodzajem turystyki, który rozwija się obecnie bardzo intensywnie. Aktywny wypoczynek staje się nie

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011 Instytut Ekonomiczny Kierunek studiów: Ekonomia Kod kierunku: 04.9 Specjalność: Turystyka 1. PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 26.09.2012 godz. 13:34:09 Numer KRS: 0000433335

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 26.09.2012 godz. 13:34:09 Numer KRS: 0000433335 Strona 1 z 7 CENTRALNA INFORMACJA KRAJOWEGO REJESTRU SĄDOWEGO KRAJOWY REJESTR SĄDOWY Stan na dzień 26.09.2012 godz. 13:34:09 Numer KRS: 0000433335 Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu Z REJESTRU

Bardziej szczegółowo

Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i politycznym.

Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i politycznym. BEZROBOCIE rodzaje, skutki i przeciwdziałanie 1 2 3 Bezrobocie problemem XXI wieku Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOT: Specjalizacja - pilotaŝ wycieczek KOD TiR/II/st/28

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOT: Specjalizacja - pilotaŝ wycieczek KOD TiR/II/st/28 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOT: Specjalizacja - pilotaŝ wycieczek KOD TiR/II/st/28 2. KIERUNEK: Turystyka i rekreacja 3. POZIOM STUDIÓW 1 : II stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA I REKREACJA

TURYSTYKA I REKREACJA PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W SULECHOWIE INSTYTUT ADMINISTRACJI I TURYSTYKI Zaprasza do studiowania kierunku TURYSTYKA I REKREACJA www.pwsz.sulechow.pl e-mail: sek-ipia@pwsz.sulechow.pl Koncepcja

Bardziej szczegółowo

Spis treści P 5. Od redaktorów... 11

Spis treści P 5. Od redaktorów... 11 P 5 Od redaktorów.......................................... 11 Rozdział 1. Usługi w teorii ekonomii (Stanisław Flejterski, Rafał Klóska, Magdalena Majchrzak). 13 1.1. Rola i funkcje sektora usług w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Ekonomia jako nauka ukształtowała się dopiero w drugiej połowie XVIII w. Od czasów starożytnych (np. Biblia) przejawiały się różne poglądy

Ekonomia jako nauka ukształtowała się dopiero w drugiej połowie XVIII w. Od czasów starożytnych (np. Biblia) przejawiały się różne poglądy Ekonomia jako nauka ukształtowała się dopiero w drugiej połowie XVIII w. Od czasów starożytnych (np. Biblia) przejawiały się różne poglądy ekonomiczne (np. podatki). Z kolei zarządzanie (a dokładniej nauki

Bardziej szczegółowo

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali:

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali: Na www.lca.pl napisali: Gminy łączą siły 2008-05-09 12:05:47 Podlegnickie gminy chcą wspólnie sięgnąć po unijne pieniądze. Wójtowie czterech gmin podpisali w piątek deklarację współpracy. Deklaracje współpracy

Bardziej szczegółowo

Systematyka pojęć oraz działań niezbędnych przy tworzeniu strategii rozwoju turystyki w NASZYM MIEŚCIE Zagadnienia na potrzeby użytku kameralnego

Systematyka pojęć oraz działań niezbędnych przy tworzeniu strategii rozwoju turystyki w NASZYM MIEŚCIE Zagadnienia na potrzeby użytku kameralnego Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wielkopolskim Systematyka pojęć oraz działań niezbędnych przy tworzeniu strategii rozwoju turystyki w NASZYM MIEŚCIE Zagadnienia na potrzeby użytku kameralnego

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA

TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA Instytut Turystyki sp. z o.o. TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA BoŜena Radkowska Warszawa, 2008 Szczecin W 2007 roku do Szczecina przyjechało około 0,6 mln turystów krajowych i 0,5 mln zagranicznych.

Bardziej szczegółowo

Działania marketingowe

Działania marketingowe Działania marketingowe Czyli jak sprzedać produkt Urszula Kazalska 1 Marketing Nazwa- od słowa market- rynek. Czyli marketing związany jest z wszelkiego rodzaju interakcjami jakie zachodzą pomiędzy kupującymi

Bardziej szczegółowo

Podklasa ta nie obejmuje:

Podklasa ta nie obejmuje: Załącznik nr 1 Lista PKD 2007 zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24.12.2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. nr 251, poz. 1885 oraz z 2009 r. nr 59,

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 12 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 4 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie zagranicznej turystyki przyjazdowej i wyjazdowej oraz krajowej prowadzone były przez Urząd Statystyczny

Bardziej szczegółowo

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU SEGMENTACJA SEGMENTACJA...... to proces podziału rynku na podstawie określonych kryteriów na względnie homogeniczne rynki cząstkowe (względnie jednorodne grupy konsumentów) nazywane SEGMENTAMI, które wyznaczają

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju turystyki na lata 2007-2013

Strategia rozwoju turystyki na lata 2007-2013 Strategia rozwoju turystyki na lata 2007-2013 Cele, zadania, analizy Misja polskiej turystyki zakłada, że turystyka będzie narzędziem społecznogospodarczego rozwoju regionów poprzez uczynienie z Polski

Bardziej szczegółowo

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Najbardziej ogólna klasyfikacja kategorii ryzyka EFEKT Całkowite ryzyko dzieli się ze względu na kształtujące je czynniki na: Ryzyko systematyczne Ryzyko

Bardziej szczegółowo

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne Podstawy Marketingu Marketing zagadnienia wstępne Definicje marketingu: Marketing to zyskowne zaspokajanie potrzeb konsumentów /Kotler 1994/. Marketing to kombinacja czynników, które należy brać pod uwagę

Bardziej szczegółowo

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena Temat i funkcje rynku 1. Rynkowa a administracyjna koordynacja działań gospodarczych 2. opyt, podaż, cena równowagi 3. Czynniki wpływające na rozmiary popytu 4. Czynniki wpływające na rozmiary podaży 5.

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE

STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE STRATEGIE ROZWOJU GOSPODARCZEGO MIAST W POLSCE Janusz Szewczuk Katowice, Grudzień 2008 ROZWÓJ GOSPODARCZY MIAST Czym jest rozwój gospodarczy? Jak mierzyć rozwój gospodarczy? Stan gospodarki polskich miast

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE

URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE Opracowania sygnalne Szczecin, czerwiec 2010 r. TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W 2009 R. Na terenie województwa zachodniopomorskiego, według stanu na dzień

Bardziej szczegółowo

METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA

METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA Autor: red. Piotr Jeżowski, Wstęp Jedną z najważniejszych kwestii współczesności jest zagrożenie środowiska przyrodniczego i

Bardziej szczegółowo

Zapraszamy na bezpłatne szkolenia:

Zapraszamy na bezpłatne szkolenia: "KADRY DLA MAZOWSZA" Zapraszamy na bezpłatne szkolenia: 1. PRACOWNIK BIURA PODRÓŻY / AGENCJI TURYSTYCZNEJ 2. OBSŁUGA RECEPCJI I MARKETING USŁUG HOTELARSKO- GASTRONOMICZNYCH 3. OBSŁUGA KELNERSKA Akademickie

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Zarządzanie małą firmą

Przedmiot: Zarządzanie małą firmą Prof. dr hab. Andrzej Piotr Wiatrak Zakład Jakości Zarządzania Pokój 322B, dyżur w piątki godz. 14-16. 16. Przedmiot: Zarządzanie małą firmą Literatura: 1. Borowiecki Ryszard, Siuta-Tokarska Barbara: Problemy

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk Wprowadzenie do marketingu mgr Jolanta Tkaczyk Czym marketing nie jest...czyli dwa błędne spojrzenia na marketing marketing to sprzedaż marketing to dział firmy Czym jest rynek? Rynek (ang. market) - ogół

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA Wariant C 6 godzin w cyklu kształcenia Dział Tematy Cele kształcenia I. Procesy demograficzne na świecie. 1. Rozwój ludnościowy świata eksplozja demograficzna. 2. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej

Kierunki rozwoju turystyki do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem turystyki wiejskiej Kierunki rozwoju do 2015 roku, ze szczególnym uwzględnieniem wiejskiej Katarzyna Sobierajska Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki Międzynarodowa Konferencja Perspektywy rozwoju i promocji

Bardziej szczegółowo

RapoRt o stanie miasta 2010. Suwałki

RapoRt o stanie miasta 2010. Suwałki RapoRt o stanie miasta 2010 Suwałki Sierpień 2011 RAPORT O STANIE MIASTA 2 3 SUWAŁKI 2010 RAPORT O STANIE MIASTA 4 SUWAŁKI 2010 Szanowni Państwo, Mam przyjemność przekazać Państwu drugi Raport o stanie

Bardziej szczegółowo