mgr Grzegorz Witkowski Układ szkieletowy

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "mgr Grzegorz Witkowski Układ szkieletowy"

Transkrypt

1 mgr Grzegorz Witkowski

2 Układ ruchowy Kości Połączenia kości ścisłe (więzozrost, chrząstkozrost, kościozrost) wolne (stawy) Mięśnie

3 Kości Kości tworzy tkanka kostna tkanka łączna składająca się z: Substancji międzykomórkowej tworzącej blaszki kostne Komórek kostnych: Osteoblasty Osteocyty Osteoklasty

4 Czaszka Mózgoczaszka Twarzoczaszka Kości czaszki połączone są szwami

5 Mózgoczaszka Ogranicza ją: Od góry sklepienie zbudowane z płaskich części kostnych (łuski) Od dołu podstawa czaski W skład wchodzi: Kość czołowa Kość sitowa Kość klinowa Kość potyliczna Kości skroniowe Kości ciemieniowe

6 Sklepienie czaszki Tworzą: Łuska kości czołowej, ciemieniowej,skroniowej i potylicznej Szew wieńcowy kość czołowa kośćmi ciemieniowymi Szew strzałkowy kości ciemieniowe Szew węgłowy kośćmi ciemieniowymi kość potyliczna Szew łuskowy Kość skroniowa kość ciemieniowa

7 Podstawa czaszki Dół przedni ograniczony kością czołową i blaszką poziomą kości sitowej Dół środkowy ograniczony kością klinową i kośćmi skroniowymi Dół tylny ograniczony częścią skalistą kości skroniowej i kością potyliczną

8 Jama czaszki Wysłana jest oponą twardą Jej wypustki to namiot i sierp móżdżku oraz sierp mózgu Namiot mózgu zamka od góry tylny dół czaszki w przestrzeń podnamiotową Zawiera pień mózgu i móżdżek Powyżej leży przestrzeń nadnamiotowa zawiera półkule mózgu rozdzielone sierpem mózgu Przestrzenie te łączą się wcięciem namiotu zawierającym śródmózgowie i n. III i IV

9 Twarzoczaszka K. sitowej Kk. Jarzmowych Kk. Nosowych Kk. Łzowych Szczęka Kk. Podniebiennych Żuchwy K. gnykowej

10 Przestrzenie Oczodół: Otwarty ku przodowi W szczycie: kanał wzrokowy i szczelina oczodołowa górna Ściana górna: cz. Oczodołowa k czołowej Ściana boczna k jarzmowa i klinowa Ściana dolna szczęka Ściana przyśrodkowa wyrostek czołowy szczęki, k łzowa, błędnik k sitowej

11 Jama nosowa Przegroda dzieli ją na dwie symetryczne połowy Wejście > otwór gruszkowaty Ściana górna: blaszka sitowa Ściana boczna: błędnik, szczęka, k podniebienna Ściana dolna: podniebienie twarde Ze ściany bocznej wychodzą: małżowina dolna, środkowa i górna Wytwarzają przewody nosowe poniżej każdej

12 Dół skroniowy Ograniczony boczną powierzchnią czaski, k jarzmową i łukiem jarzmowym Zawiera m. skroniowy

13 Dół podskroniowy Ściana górna: k klinowa Ściana przednia: szczęka Ściana przyśrodkowa: wyrostek skrzydłowaty Ściana boczna: gałąź żuchwy

14 Jama ustna ściana górna: podniebienie twarde Ściana przednia i boczne: wyrostki zębodołowe, łuk zębowy żuchwy, trzon żuchwy

15 Kręgosłup Ruchoma część szyi i tułowia. Położony pośrodkowo po stronie grzbietowej ciała Biegnie od podstawy czaszki do dolnego końca tułowia i razem z żebrami i mostkiem tworzy kościec osiowy Czynności: ochrona rdzenia kręgowego narząd podpory ciała Narząd ruchu : ograniczona ruchomość poprzez aparat więzadłowy, wykonuje ruchy zgięcia i prostowania, boczne zgięcia, ruchy obrotowe i obwodzenia

16 Krzywizny Płaszczyzna pośrodkowa: Lordoza- skierowana do przodu część szyjna i lędźwiowa Kifoza- skierowana do tyłu część piersiowa i krzyżowa Płaszczyzna czołowa: Skolioza- skrzywienie boczne

17 Kręgi nieparzyste, symetrycznie zbudowane kręgi, leżą jeden na drugim: 7 szyjnych 12 piersiowych 5 lędźwiowych 5 krzyżowych 4-5 ogonowych (guzicznych) kość guziczna

18 Kręgi szyjne Trzon Prostokątny, mały Otwór kręgowy Duży trójkątny Wyrostki stawowe Ustawione dachówkowo i skośnie w kierunku grzbietowym Wyrostki poprzeczne Krótkie składają się z 2 listewek (przednia i tylna) na końcu nich są guzki ( przedni i tylny) Otwór wyrostka poprzecznego: przebiegają ważne naczynia i nerwy Bruzda nerwów rdzeniowych Wyrostki kolczyste Krótkie, guzkowatowo rozdwojone na końcach

19 I krąg szyjny atlas Trzon brak Złączył się z pow. górną trz. II kręgu Łuk przedni: krótszy, na pow przedniej guzek przedni, na pow tylnej dołek zębowy Łuk tylny: na pow tylnej guzek tylny, na pow górnej bruzda t. kręgowej Wyrostki stawowe brak Dołek stawowy górne połączenie pow stawowych k potylicznej (przytakiwanie) Dołki stawowe dolne Wyrostki poprzeczne Dłuższe, bardziej bocznie rozstawione niż inne Nie mają bruzdy n rdzeniowego, ani obu guzków Wyrostki kolczyste brak

20 II krąg szyjny axis Trzon Wydatnie przedłużony ku kurze Ząb wyrostek trzonu kręgu obr, wierzchołek zębu (tępe zakończenie), na pow przedniej (pow stawowa przednia) dla połączenia z łukiem przednim kr szczytowego, na pow tylnej (pow stawowa tylna) dla połączenia stawowego z więzadłem poprzecznym kręgu szczytowego Wyrostki stawowe Górne brak ( pow statywowe górne pozwalają na rozległe ruchy obrotowe kręgu szczytowego) Dolne wyrostki wraz z pow stawowymi typowe dla części szyjnej Wyrostki poprzeczne Brak guzka przedniego i tylnego, brak bruzdy n rdzeniowego Wyrostki kolczyste Stosunkowo długi, silny, na końcu rozdwojony

21 Kręgi piersiowe Trzon Górne: zbliżone do trójkąta Dolne: zaokrąglają się Posiadają dołki żebrowe do połączenia stawowego z głowami żeber 9 kręgów górnych ma po dwie pow stawowe bocznie po obu stronach trzonu Sąsiednie pow (dolna i górna) wraz z krążkami miedzykręgowymi tworzą jedną wspólna pow dla głowy żebra Otwór kręgowy Okrągły na przekroju poprzecznym Wyrostki stawowe Ustawione dachówkowato w płaszczyźnie czołowej Wyrostki poprzeczne Bardzo mocno zbudowane, kształt maczugi, Na pow przednich: dołki żebrowe wyrostka poprzecznego do połącznia z guzkami Wyrostki kolczyste Skierowane skośnie w dół pod różnym kątem

22 Kręgi lędźwiowe Trzon Duży, o kształcie nerkowatym Otwór kręgowy Mały, trójkątny na przekroju poprzecznym Wyrostki stawowe Cz. Boczne ustawione strzałkowo Cz. Przyśrodkowe czołowo Wyrostek suteczkowaty na stronie bocznej wyrostków stawowych górnych Wyrostki poprzeczne Masywne, ustawione poziom, po bokach spłaszczone

23 Kość krzyżowa Powstaje ze zrośnięcia 5 kręgów krzyżowych. Górna część nosi nazwę PODSTAWY Skrzydło kości krzyżowej Dolna część nosi nazwę WIERZCHOŁEK Pow przednia (miedniczna) Kresy poprzeczne ms zrośnięcia się trzonów kręgów Otwory krzyżowe miednicze przednie Cztery pary otworów ograniczają część środkową kości krzyżowej od części bocznych Otwór kręgowy: kanał krzyżowy na przekroju poprzecznym owalny. Wyrostki stawowe: Zrastają się > grzebień krzyżowy pośredni Od góry wyrostki stawowe górne Od dołu różki krzyżowe Wyrostki poprzeczne : Zrastają się > grzebień krzyżowy pośrodkowy Pow uchowata pow stawowa do połącznia z k biodrową Guzowatość krzyżowa ku tyłowi od pow uchowatej

24 Kość guziczna Powstaje z połączenia 4-5 szczątkowych kręgów ogonowych. Kształt zbliżony do trójkąta: Podstawa skierowana w kierunku kości krzyżowej Wierzchołek stanowi zakończenie kręgosłupa Różki guziczne szczątkowe wyrostki stawowe górne Górna pow postawy kości guzicznej jest połączona chrząstkozrostem z wierzchołkami kości krzyżowej.

25 Połączenia trzonów kręgów Krążki międzykręgowe Budowa Pierścień włóknisty część obwodowa, bardziej zbita Jądro miażdżyste część środkowa Czynność: neutralizacja wstrząsów Więzadło podłużne przednie: na przedniej pow trzonów kręgów Więzadło podłużne tylne: na tylnej pow kręgów, wew kanału kręgowego

26 Połączenia wyrostków i łuków kręgów Połączenia międzykręgowe: torebki stawowe łączą wyrostki stawowe dolne z wyrostkami stawowymi górnymi niżej leżącego kręgu Więzadła żółte (międzyłukowe): sąsiadującymi ze sobą łukami kręgów Więzadła międzypoprzeczne: wyrostki poprzeczne sąsiednich kręgów Więzadła miedzykolcowe: wyrostkami kolcowymi sąsiednich kręgów Więzadło nadkolcowe: wyrostkami kolczystymi od C7 do grzebienia pośrodkowego kości krzyżowej Wiązadło karkowe: kość potyliczna a wyrostkami kolczystymi kręgów szyjnych

27 Połączenia wyrostków i łuków kręgów

28 Połączenia wyrostków i łuków kręgów Połączenia międzykręgowe: torebki stawowe łączą wyrostki stawowe dolne z wyrostkami stawowymi górnymi niżej leżącego kręgu Więzadła żółte (międzyłukowe): sąsiadującymi ze sobą łukami kręgów Więzadła międzypoprzeczne: wyrostki poprzeczne sąsiednich kręgów Więzadła miedzykolcowe: wyrostkami kolcowymi sąsiednich kręgów Więzadło nadkolcowe: wyrostkami kolczystymi od C7 do grzebienia pośrodkowego kości krzyżowej Wiązadło karkowe: kość potyliczna a wyrostkami kolczystymi kręgów szyjnych

29 Połączenie przedkrzyżowego odcina kręgosłupa z kością krzyżową Włóknisty krążek międzykręgowy : trzon ostatniego kręgu lędźwiowego a trzonem pierwszego kręgu kości krzyżowej Więzadło podłużne przednie i tylne Więzadło żółte Torebki stawowe Więzadło międzykolcowe i nadkolcowe Więzadło biodrowo-lędźwiowe (łączy obustronnie miednicę z kręgosłupem)

30 Połączenie kości krzyżowej z kością guziczną Krążek międzykręgowy Więzadło krzyżowo-guziczne brzuszne/przednie Więzadło krzyżowo-guziczne grzbietowe głębokie Więzadło krzyżowo-guziczne grzbietowe powierzchowne Więzadło krzyżowo-guziczne boczne

31 Połączenie kręgosłupa z czaszką Górny staw głowy (szczytowo-potyliczny) Dolny staw głowy (sczytowo-obrotowy)

32 Klatka piersiowa Ścianę klatki piersiowej tworzy: 12 par żeber Prawdziwe 1-7, łączą się bezpośrednio z mostkiem za pomocą swoich chrząstek żebrowych Rzekome 8-10, łączą się z chrząstkami żeber położonych bezpośrednio nad nimi i za pośrednictwem połączone są z mostkiem Wolne brak połączenia z mostkiem, ich końce są w mm ściany j brzusznej Mostek Rękojeść Trzon Wyrostek mieczykowaty 12 kręgów piersiowych Chrząstki żebrowe

33 Kończyna górna Kości obręczy kończyny górnej: tworzą obojczyk i łopatka, od przodu obręcz kończony górnej łączy się z mostkiem, stawem mostkowo obojczykowym. Obojczyk: Podłużna, esowata, leży pomiędzy mostkiem a wyrostkiem barkowym łopatki Koniec mostkowy: grubszy, pow stawowa mostkowa, służąca połączeniu z wcięciem obojczykowym mostka Koniec barkowy: spłaszczony, pow stawowa barkowa łącząc się z pow stawową na wyrostku barkowym łopatki, Pow dolna: bruzda mięśnia podobojczykowego i kresa czworoboczna, służące jako przyczepy mięśni o tych samych nazwach

34 Kończyna górna Łopatka: Płaska, trójkątna Pow przednia dół podłopatkowy Pow grzbietowa grzebień : dzieli ją na dół nad- i podgrzebieniowy, bocznie przedłuża się w wyrostek barkowy Trzy brzegi: górny, przyśrodkowy i boczny Trzy kąty: górny boczny i dolny Powyżej kąta bocznego: wyrostek kruczy. Kąt boczny tworzy wydrążenia stawowe, na którym znajduje się pow stawowa dla połączenia z głową kości ramiennej (staw ramienny) powyżej i poniżej wydrążenia stawowego znajdują się guzek nad i podpanewkowy dla przyczepów głów mm dwu- i trójgłowego ramienia.

35 Kończyna górna Kości części wolnej K ramienna: Łączy się proksymalnie z łopatką, dystalnie z kk przedramienia (łokciową i promieniową) Konic bliższy: głowa, pow stawowa ograniczona od dołu szyjką anatomiczną, l Trzon: na tylnej pow trzonu widoczna jest przebiegająca skośnie w kierunku dolnobocznym bruzda n promieniowego, od tyłu wokół podstawy nadkłykcia przyśrodkowego przechodzi ku przodowi nerw łokciowy tworząc w tym miejscu bruzdę nerwu łokciowego, pomiędzy nadkłykciami główka i bloczek k ramiennej, pokryte pow stawowymi

36 Kończyna górna Kości części wolnej K łokciowa: stabilizuje przedramię, leży przyśrodkowo od kości promieniowej. - Trzon 3 pow: przednia, tylna i przyśrodkowa - Koniec dalszy nieco szerszy tworzy głowę K promieniowa: koniec bliższy: cylindryczna głow, łącząca się z pow stawowymi z głową k ramiennej i wcięciem próżniowym k łokciowej (guzowatość promieniowa do której przyczepia się m 2głowy ramienia Koniec dalsza: pow stawowa nadgarstkowa dla połączenia z kośćmi nadgarstka (łódeczkowata, księżycowata ) Wyrostek rylcowaty

37 Kończyna górna Ręka - K nadgarstka - K śródręcza - K palców

38 Stawy 1 więzadło 2 torebka stawowa, warstwa włóknista błona, która zamyka od zewnątrz jamę stawową, zapewnia stabilność i odgranicza staw od otoczenia 3 torebka stawowa, warstwa maziowa produkuje maź, która nawilża chrząstki stawowe zmniejszając tarcie 4 powierzchnia stawowa kości 5 chrząstka stawowa pokrywa powierzchnie stykających się kości, zapobiega ich ścieraniu, ułatwia poślizg 6 jama stawowa przestrzeń wypełniona mazią

39 Stawy Ukształtowanie pow stawowych dzielą się na stawy: 1 staw kulisty np. staw barkowy 2 staw eliptyczny, np. staw promieniowo nadgarstkowy 3 staw siodełkowy, np. staw nadgarstkowo śródręczny kciuka 4 zawiasowy, np. staw łokciowy 5 obrotowy, np. staw między pierwszym a drugim kręgiem szyjnym

40 Stawy kończyny górnej Stawy obręczy kończyny górnej S mostkowo-obojczykowy: Nieregularny, kulisty Ruchy obrotowe w osi długiej i podłużnej Pow stawowe: wcięcie obojczykowe mostka i koniec mostkowy obojczyka (oddzielone krążkiem) Więzadła: mostkowo-obojczykowe P i T, żebrowo-obojczykowe, międzyobojczykowe. S barkowo-obojczykowy: Płaski, kulisty Występuje łąkotka (niepełny krążek) Ruchy obrotowe końca barkowego obojczyka względem wyrostka barkowego łopatki Więzadła: barkowo-obojczykowe, kruczo-obojczykowe (czworoboczne i stożkowe) Pow stawowe: owalna pow stawowa przyśrodkowej pow wyrostka barkowego i pow stawowa na końcu barkowym obojczyka

41 Stawy kończyny górnej Stawy obręczy kończyny górnej S ramienny Wieloosiowy, kulisty Pow stawowe: głowa kości ramiennej i wydrążenia stawowego łopatki, uzupełniane przez chrzęstnowłóknisty obrąbek stawowy Głowa dodatkowo stabilizowane jest przez pierścienie roratorów nad- podgrzebieniowych, obły mniejszy i podłopatkowy Przez jamę stawową przebiega ścięgno głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia Więzadła: obrąbkowo-ramienne, kruczo-ramienne, łuk kruczo-barkowy, kruczo-barkowe

42 Stawy kończyny górnej Stawy obręczy kończyny górnej S łokciowy: Złożony: S ramienno-łokciowy: zawiasowy, zginanie i prostowanie, pow stawowe bloczka k ramiennej i wcięcia bloczkowego k łokciowej S ramienno-promieniowy: kulisty wolny o ograniczonej ruchomości, pow stawowe główki kości ramiennej i głowy k promieniowej, ruchy zginania i prostowania oraz ruchy obrotowe S promioniowo-łokciowy bliższy: pow stawowe bocznej cz głowy k promieniowej i wcięcia promieniowego k łokciowej, z prom-łok dalszym ruchy nawracania i odwracania Stawy łokciowego: objęte są wspólna torebką stawową, więzadła poboczne: łok i prom, w pierściewniowate k prom, błona miedzy kostna przedramienia i struna skośna łączą brzegi międzykostne obu kości

43 Stawy kończyny górnej S promieniowo-łokciowy dalszy: Obrotowy, czynnościowe uzupełnienie s prom-łok biż Pow stawowe głowy kości łokciowej i wcięcie łokciowe k promieniowej Krążek stawowy przylegający dystalnie do głowy k łokciowej S promieniowo-nadgarstkowy: Panewka (pow staw nadgarstkowa k prom i krązek stawowy, główka (pow staw k łódeczkowatej, księżycowatej i trójgraniastej) Staw epileptyczny, zginanie i prostowanie, odwracanie i przywodzenie oraz obwodzenie) Więzadła: poboczne nadgarstka promieniowe i łokciowe, promieniowo-nadgarstkowe grzbietowe i dłoniowe oraz więzadło promieniowo-nadgarstkowe dłoniowe.

44 Stawy kończyny górnej S nadgarstka: Ss międzynadgarstkowe między kośćmi nadgarstka leżącymi w tym samym rzędzie S śródnadgarstkowy połączenie miedzy kośćmi nadgarstka szeregów bliższego i dalszego, esowato biegnąca j stawowa S k grochowatej miedzy k grochowatą, a trójgraniastą Więzadła: w stawu prom-nadgar, ww miedzynadgarstkowe. Ss nadgarstkowo-śródręczne: Pow staw dalsze szeregu dystalnego kk nadgarstka i pow staw bliższe k śródręcza Ss płaskie o niewielkiej ruchomości, objęte wspólną torebką, za wyjątkiem stawu palca I, który jest stawem siodełkowatym Ss międzyśródręczne: Miedzy podstawami kk śródręcza, wzmacniane przez więzadła śródręczne: grzbietowe, dłoniowe, międzykostne.

45 Stawy kończyny górnej Ss palców: Ss śródręczno-paliczkowe: Pow staw głow k śródręcza i pow dołków staw podstaw paliczków bliższych Kuliste Ss międzypaliczkowe bliższe i dalsze są stawami miedzy paliczkami typowe stawy zawiasowe, wzmacniane przez więzadła poboczne i dłoniowe.

46 Miednica Kość krzyżowa, guziczna oraz obie kości miednicze tworzą strukturę kostną miednicy. Kresa graniczna dzieli miednicę na cz górną (miednica większa ) i dolną (miednica mniejsza) Miednica większa szeroka i niska: Szeroko otwarta ku górze Utworzona przez odcinek lędźwiowy kręgosłupa i talerze k biodrowej Wymiary: największa szerokość miednicy cm (odl miedzy najbardziej bocznie położonymi pkt grzebieni biodrowych) Szerokość między kolcowa 25-26cm (odl miedzy kolcami biodrowymi górnymi przednimi) Szerokość międzykrętarzowa 31 cm ( odl między najbardziej bocznie położonymi pkt krętarzy) Sprzężna zew cm, (od przedniej krawędzi górnego brzegu spojenia łonowego do wyrostka kolczystego V kr lędź)

47 Miednica Miednica mniejsza: wąska i wysoka Utworzona przez k krzyżową, guziczną, kk kulszowe, kk biodrorowe, od przodu ogranicza spojenie łonowe Górna granica kresa graniczna Właściwy kanał miednicy Otwór górny wchód miednicy Otwór dolny wychód miednicy Płaszczyzny: Wchodu (kresa graniczna) sprzężna anatomiczna, sprzężna wejścia, sprzężna przekątna próżni (biegnie przez połowę wys spoj łonowego do przestrzeni między II i III kręgiem k krzyżowej) Cieśni ( od najniższego pkt spoj łonowego do wierzchołka k krzyżowej) Wejścia lub wychodu ( przednia i tylna przechodzi przez dolny brzeg spoj łonowego do wierzchołka k guzicznej

48 Kończyna dolna Kości obręczy 1. Kość biodrowa: trzon i talerz ( pow krzyżowo-miedniczadół biodrowy, pow pośladkowa kresy pośladkowe, pow uchowate, guzowatość biodrowa, grzebień biodrowy i kolce biodrowe przednie i tylne, górne i dolne, wcięcie kulszowe 2. Kość kulszowa: trzon (guzek zasłonowy tylny, kolec kulszowy, wcięcie kulszowe mniejsze) gałąź ( przyczep mm obręczy kończyny dolnej, dna miednicy) 3. Kość łonowa: trzon ( z trzonem k biodrowej tworzy wyniosłość biodrowo-łonową) gałąź górna ( grzebień, guzek łonowy, pow spojeniowa) gałąź dolna (kresa łonowa) 4. Otwór zasłonowy ( błona załonowa, kanał zasłonowy) 5. Panewka ( pow księżycowata, wcięcie panewki)

49 Kończyna dolna Kości części wolnej K udowa Koniec bliższy ( głowa ; pow stawowa, szyjka) krętarz większy i mniejszy (kresa międzykrętarzowa) guzowatość pośladkowa Trzon kresa chropowata Koniec dalszy: kłykieć i nadkłykieć boczny i przyśrodkowy, dół miedzykłykciowy, pow podkolanowa i rzepkowa. Rzepka: objęta ścięgnem m czworogłowego uda, pow przednia i tylna, podstawa, brzeg boczny, brzeg przyśrodkowy, i wierzchołek

50 Kończyna dolna Kości goleni K piszczelowa: koniec bliższy kłykcie boczny i przyśrodkowy, wyniosłość międzykłykciowa, trzon, koniec dalszy kostka przyśrodkowa i pow stawowa dolna (połącznie z k skokową) K strzałkowa: leży wzdłuż tylno-bocznego ob. piszczeli, głowa (wierzchołek), kostka boczna dopełnia pow stawową panewki stawu skokowego górnego, bruzda kostkowa.

51 Kończyna dolna Kości stopy Kości stępu: K skokowa głowa ( pow stawowe dla k łódkowatej od przodu i k pietowej od tyłu, trzon (bloczek połączenie z k goleni) K piętowa ( pow stawowa sześcienn od przodu, pow skokowe przednia środkowa tylna, guz pietowy, pow boczna bloczek strzałkowy bruzdy m strzałkowych K łódkowata leży miedzy k skokową i k klinowatymi K sześcienna tworzy boczną krawędź stępu Kk klinowate Kości śródstopia Pięć kości w każdej wyróżnia się podstawę trzon i głowę, łaczy się z kk klinowatymi i kością sześcienną, dystalnie z paliczkami bliższymi Kości palców paliczki Trzy paliczki bliższy środkowy i dalszy, poza I paluchem bliższy i dalszy.

52 Kończyna dolna Stawy Obręcz S krzyżowo-biodrowy Połączenie k miednicznych i krzyżowej (pow uchowate) Ww krzyżowo0biodrowe przednie i tylne, międzykostne, w biodrowo-lędźwiowe Spojenie łonowe: Pow spojeniowe kk łoniwcyh Krążek międzyłonowy Ww łonowe górne i dolne

53 Kończyna dolna Część wolna S biodrowy: kulisty panewkowy Pow panewki powiększona przez obrąbek panewkowy Ruchy: zginanie/prostowanie, odwodzenie/przywodzenie, rotacja wew/zew, obwodzenie Ww: biodrowo-udowe, kulszowoudowe, łonowo-udowe, warstwa okrężna

54 Kończyna dolna Część wolna S kolanowy: Złożony zawiasowy zmodyfikowany Ruchy: zginania/prstowania, obrotowe poza pozycją maksymalnego zgięcia i prostowania Panewka: kłykcie k piszczelowej i rzepka Główka: kłykcie k udowej Łąkotki uzupełniają pow stawowe kłykci piszczeli Ww: śródstawowe, krzyżowe przednie i tylne, zewnątrzstawowe: poboczne strzałkowe i piszczelowe, w rzepki, w podkolanowe skośne i łukowate

55 Kończyna dolna Stawy goleni Piszczelowo-strzałkowy: Płaski Pow stawowe głowy strzałki i pow stawowa piszceli Ww głowy strzałki przedni i tylne Więzozrost piszczelowo-strzałkowy : połączenie dalszych końców k goleni, w piszczelowo-strzałkowe przednie i tylne Stawy stopy Skokowo-goleniowy (skokowy górny) skokowo-pietowo-łódkowy (skokowy dolny) >> skokowo-piętowy (skokowy tylny) skokowo-piętowo-łódkowy (skokowy przedni), piętowo-sześcienny, klinowo-łódkowy, stępowo-śródstopne, międzyśródtopne, śródstopno-paliczkowe, miedzypaliczkowe.

56 Kończyna dolna Staw skokowo-goleniowy Połączenie bloczka k skokowej z pow stawową dolną k piszczelowej i pow stawowymi k bocznej i przyśrodkowej Więzadła poboczne- przyśrodkowe i boczne S skokowo-piętowy i piętowo-sześcienny tworzą s poprzeczny stępu

57 Dziękuję za uwagę! Grzegorz Witkowski

SZKIELET KOŃCZYNY DOLNEJ

SZKIELET KOŃCZYNY DOLNEJ Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 SZKIELET KOŃCZYNY DOLNEJ SZKIELET KOŃCZYNY DOLNEJ DZIELI SIĘ NA: kości obręczy kończyny dolnej, który stanowią kości miedniczne, kości części wolnej kończyny dolnej: - kość udowa

Bardziej szczegółowo

SZKIELET KOOCZYNY DOLNEJ

SZKIELET KOOCZYNY DOLNEJ SZKIELET KOOCZYNY DOLNEJ SZKIELET KOOCZYNY DOLNEJ DZIELI SIĘ NA: kości obręczy kooczyny dolnej, który stanowią kości miedniczne, kości części wolnej kooczyny dolnej: - kośd udowa, - kości goleni, - kości

Bardziej szczegółowo

SZKIELET KOŃCZYNY GÓRNEJ

SZKIELET KOŃCZYNY GÓRNEJ Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 SZKIELET KOŃCZYNY GÓRNEJ SZKIELET Szkielet kończyny górnej dzieli się na: 1. Kości obręczy kończyny górnej: - obojczyk, - łopatka 2. Kości części wolnej kończyny górnej: - kość

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 7

Spis treści. Wstęp... 7 Wstęp.............................................................. 7 I. Plan budowy ciała ludzkiego... 9 Okolice ciała ludzkiego........................................................................

Bardziej szczegółowo

SZKIELET OSIOWY. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3

SZKIELET OSIOWY. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 SZKIELET OSIOWY Szkielet osiowy zbudowany jest z czaszki, kręgosłupa, żeber i mostka. CZASZKA (cranium) Czaszka składa się z dwóch części: tylno górnej, która stanowi czaszkę mózgową

Bardziej szczegółowo

SZKIELET KOOCZYNY GÓRNEJ

SZKIELET KOOCZYNY GÓRNEJ SZKIELET KOOCZYNY GÓRNEJ SZKIELET Szkielet kooczyny górnej dzieli się na: 1. Kości obręczy kooczyny górnej: - obojczyk, - łopatka 2. Kości części wolnej kooczyny górnej: - kośd ramienna, - kości przedramienia,

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie:

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzie: ASYSTENT OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNEJ przygotowany w ramach projektu Praktyczne kształcenie nauczycieli zawodów branży hotelarsko-turystycznej Priorytet

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp. I. Plan budowy ciała ludzkiego 9 Okolice ciata ludzkiego Układy narządów *P. Określenie orientacyjne w przestrzeni

Spis treści. Wstęp. I. Plan budowy ciała ludzkiego 9 Okolice ciata ludzkiego Układy narządów *P. Określenie orientacyjne w przestrzeni Wstęp 7 I. Plan budowy ciała ludzkiego 9 Okolice ciata ludzkiego Układy narządów *P Określenie orientacyjne w przestrzeni Płaszczyzny ciała Osie ciała II. Układ bierny i czynny ruchu (osteologia, syndesmołogia,

Bardziej szczegółowo

POŁĄCZENIA KOŃCZYNY GÓRNEJ

POŁĄCZENIA KOŃCZYNY GÓRNEJ Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 POŁĄCZENIA KOŃCZYNY GÓRNEJ POŁĄCZENIE Z TUŁOWIEM Kończyna górna jest połączona z kośćcem tułowia za pomocą obręczy złożonej z obojczyka i łopatki. W tym połączeniu znajdują się

Bardziej szczegółowo

szkielet tułowia widok od przodu klatka piersiowa żebra mostek kręgi piersiowe kręgosłup (33-34 kręgi)

szkielet tułowia widok od przodu klatka piersiowa żebra mostek kręgi piersiowe kręgosłup (33-34 kręgi) Kości tułowia szkielet tułowia kręgosłup (33-34 kręgi) klatka piersiowa żebra mostek kręgi piersiowe widok od przodu kręgosłup czaszka odcinek szyjny C 1-7 (1-7) - (lordoza szyjna) klatka piersiowa odcinek

Bardziej szczegółowo

Szkielet osiowy zbudowany jest z czaszki, kręgosłupa, żeber i mostka.

Szkielet osiowy zbudowany jest z czaszki, kręgosłupa, żeber i mostka. SZKIELET OSIOWY Szkielet osiowy zbudowany jest z czaszki, kręgosłupa, żeber i mostka. CZASZKA (cranium) Czaszka składa się z dwóch części: tylno górnej, która stanowi czaszkę mózgową i przednio dolnej,

Bardziej szczegółowo

Połączenia kości tułowia

Połączenia kości tułowia Połączenia kości tułowia Połączenia kręgosłupa z czaszką Staw szczytowo-potyliczny prawy lewy Staw szczytowo-obrotowy staw szczytowo-obrotowy pośrodkowy przedni tylny staw szczytowo-obrotowy boczny prawy

Bardziej szczegółowo

Spis Tabel i rycin. Spis tabel

Spis Tabel i rycin. Spis tabel Spis Tabel i rycin Spis tabel 1. Podział stawów ze względu na ilość osi ruchów i ukształtowanie powierzchni stawowych. 20 2. Nazwy ruchów w stawach człowieka w pozycji anatomicznej..... 21 3. Zestawienie

Bardziej szczegółowo

UKŁADY NARZĄDÓW U CZŁOWIEKA

UKŁADY NARZĄDÓW U CZŁOWIEKA UKŁADY NARZĄDÓW U CZŁOWIEKA 1. Układy narządów: szkieletowy stawowy mięśniowy pokarmowy oddechowy moczowy płciowy dokrewny (gruczoły wydzielania wewnętrznego) sercowo naczyniowy chłonny nerwowy narządów

Bardziej szczegółowo

POŁĄCZENIA KOOCZYNY GÓRNEJ

POŁĄCZENIA KOOCZYNY GÓRNEJ POŁĄCZENIA KOOCZYNY GÓRNEJ POŁĄCZENIE Z TUŁOWIEM Kooczyna górna jest połączona z kośdcem tułowia za pomocą obręczy złożonej z obojczyka i łopatki. W tym połączeniu znajdują się 3 stawy: 1. mostkowo obojczykowy,

Bardziej szczegółowo

POŁĄCZENIA KOŚCI KOŃCZYNY DOLNEJ

POŁĄCZENIA KOŚCI KOŃCZYNY DOLNEJ Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 POŁĄCZENIA KOŚCI KOŃCZYNY DOLNEJ Połączenia kości kończyny dolnej dzielą się na: - połączenia obręczy, - połączenia kończyny wolnej. POŁĄCZENIA OBRĘCZY KOŃCZYNY DOLNEJ Trzy kości

Bardziej szczegółowo

ZOFIA IGNASIAK WYDANIE II ELSEYIER URBAN&PARTNER

ZOFIA IGNASIAK WYDANIE II ELSEYIER URBAN&PARTNER ZOFIA IGNASIAK ELSEYIER URBAN&PARTNER WYDANIE II Zofia Ignasiak Anatomia układu ruchu Wydanie II Elsevier Urban & Partner Wrocław \ Spis treści J Wstęp... I. Plan budowy ciała ludzkiego... Okolice ciała

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie narządu ruchu. Kinga Matczak

Funkcjonowanie narządu ruchu. Kinga Matczak Funkcjonowanie narządu ruchu Kinga Matczak Narząd ruchu zapewnia człowiekowi utrzymanie prawidłowej postawy ciała, dowolne zmiany pozycji i przemieszczanie się w przestrzeni. Ze względu na budowę i właściwości

Bardziej szczegółowo

Z ANATOMII PRAWIDŁOWEJ

Z ANATOMII PRAWIDŁOWEJ KOMPENDIUM Z ANATOMII PRAWIDŁOWEJ CZŁOWIEKA ć i ; 4 T m»4 TOM I Redakcja wydania II MedPharm T O M I KOMPENDIUM Z ANATOMII PRAWIDŁOWEJ CZŁOWIEKA Redakcja wydania II autorzy: Elżbieta Błaszczyk Danuta Biegańska-Dembowska

Bardziej szczegółowo

POŁĄCZENIA KRĘGOSŁUPA

POŁĄCZENIA KRĘGOSŁUPA POŁĄCZENIA KRĘGOSŁUPA KRĘGOSŁUP (columna vertebralis) Kręgosłup nie jest sztywnym słupem kostnym składa się z kręgów zrośniętych ze sobą w odcinkach krzyżowym i guzicznym oraz ruchomych połączeo w części

Bardziej szczegółowo

OSTEOLOGIA. Małżowina nosowa dolna Kość łzowa Kość nosowa

OSTEOLOGIA. Małżowina nosowa dolna Kość łzowa Kość nosowa 1 OSTEOLOGIA Kość potyliczna Otwór wielki Część podstawna Stok Guzek gardłowy Część boczna Łuska potyliczna Kłykieć potyliczny Kanał kłykciowy Kanał nerwu podjęzykowego Dół kłykciowy Guzowatość potyliczna

Bardziej szczegółowo

Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 PODZIAŁ MIĘŚNI GRZBIETU MIĘŚNIE GRZBIETU POWIERZCHOWNE

Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 PODZIAŁ MIĘŚNI GRZBIETU MIĘŚNIE GRZBIETU POWIERZCHOWNE Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 PODZIAŁ MIĘŚNI GRZBIETU Mięśnie grzbietu dzieli się na dwie grupy: - warstwę bardziej powierzchowną stanowią mięśnie związane ze szkieletem kończyny górnej - do warstwy głębokiej

Bardziej szczegółowo

Termin narząd ruchu obejmuje trzy działy anatomii:

Termin narząd ruchu obejmuje trzy działy anatomii: UKŁAD BIERNY RUCHU Termin narząd ruchu obejmuje trzy działy anatomii: Osteologię naukę o kościach Artrologię naukę o stawach Miologię naukę o mięśniach Tkanka kostna jest zespołem komórek kostnych i substancji

Bardziej szczegółowo

Wykaz mian anatomicznych obowiązujących na zaliczeniu praktycznym z Anatomii dla Kierunku Ratownictwo Medyczne i Pielęgniarstwo 2014/15

Wykaz mian anatomicznych obowiązujących na zaliczeniu praktycznym z Anatomii dla Kierunku Ratownictwo Medyczne i Pielęgniarstwo 2014/15 Wykaz mian anatomicznych obowiązujących na zaliczeniu praktycznym z Anatomii dla Kierunku Ratownictwo Medyczne i Pielęgniarstwo 2014/15 Kolokwium I: Klatka piersiowa, grzbiet i kończyna górna Typowy kręg

Bardziej szczegółowo

UKŁAD SZKIELETOWY CZŁOWIEKA

UKŁAD SZKIELETOWY CZŁOWIEKA 1. PODZIAŁ I BUDOWA KOŚCI UKŁAD SZKIELETOWY CZŁOWIEKA Szkielet dorosłego człowieka składa się z 206 kości. Ze względu na kształt dzielimy je na cztery rodzaje: - długie kość ramieniowa albo udowa - krótkie

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia. ANATOMIA CZYNNOŚCIOWA UKŁADU RUCHU CZŁOWIEKA Autor; dr Ida Wiszomirska

Wybrane zagadnienia. ANATOMIA CZYNNOŚCIOWA UKŁADU RUCHU CZŁOWIEKA Autor; dr Ida Wiszomirska Wybrane zagadnienia ANATOMIA CZYNNOŚCIOWA UKŁADU RUCHU CZŁOWIEKA Autor; dr Ida Wiszomirska 1. Nazwy kości oraz powierzchnie stawowe tych kości. 2. Podział połączeń: połączenia ścisłe (stałe) i wolne (ruchome).

Bardziej szczegółowo

ANATOMIA. mgr Małgorzata Wiśniewska Łowigus

ANATOMIA. mgr Małgorzata Wiśniewska Łowigus ANATOMIA mgr Małgorzata Wiśniewska Łowigus Wśród nauk biologicznych, zajmujących się wszelkimi formami życia, wyróżnia się dwa podstawowe działy: morfologię, fizjologię. MORFOLOGIA - zajmuje się poznaniem

Bardziej szczegółowo

Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 OGÓLNA BUDOWA I MECHANIKA KLATKI PIERSIOWEJ ŻEBRO

Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 OGÓLNA BUDOWA I MECHANIKA KLATKI PIERSIOWEJ ŻEBRO Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 OGÓLNA BUDOWA I MECHANIKA KLATKI PIERSIOWEJ W skład szkieletu klatki piersiowej wchodzi: 12 kręgów piersiowych, 12 par żeber i mostek. trzon mostka ŻEBRO Jest kością długą w kształcie

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA KOŃCZYNY GÓRNEJ OBRĘCZ I STAW ŁOKCIOWY

MECHANIKA KOŃCZYNY GÓRNEJ OBRĘCZ I STAW ŁOKCIOWY MECHANIKA KOŃCZYNY GÓRNEJ OBRĘCZ I STAW ŁOKCIOWY POŁĄCZENIA KOŃCZYNY GÓRNEJ OBRĘCZ KOŃCZYNY GÓRNEJ Kończyna górna jest połączona ze szkieletem tułowia za pomocą obręczy. W tym połączeniu znajdują się trzy

Bardziej szczegółowo

ŚCIANY KLATKI PIERSIOWEJ 2.3.1.2 ŻEBRA

ŚCIANY KLATKI PIERSIOWEJ 2.3.1.2 ŻEBRA 133 2.3.1.2 ŻEBRA U człowieka występuje 12 par żeber. Są to długie, płaskie i wygięte listwy kostne, zwane też kośćmi żebrowymi. Z przodu ich przedłużeniami są chrząstki żebrowe. Tylny koniec żebra (costa)

Bardziej szczegółowo

Slajd 1 KOŃCZYNA DOLNA: MIĘŚNIE OBRĘCZY. Slajd 2. Slajd 3 MM WEWNĘTRZNE

Slajd 1 KOŃCZYNA DOLNA: MIĘŚNIE OBRĘCZY. Slajd 2. Slajd 3 MM WEWNĘTRZNE Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 KOŃCZYNA DOLNA: MIĘŚNIE OBRĘCZY Do tej grupy należą mięśnie działające na staw biodrowy jako: zginacze, prostowniki, odwodziciele, przywodziciele oraz rotatory uda. Otaczają one

Bardziej szczegółowo

POŁĄCZENIA KOŚCI połączenia ścisłe połączenia wolne/ruchome (stawy)

POŁĄCZENIA KOŚCI połączenia ścisłe połączenia wolne/ruchome (stawy) POŁĄCZENIA KOŚCI połączenia ścisłe połączenia wolne/ruchome (stawy) POŁĄCZENIA ŚCISŁE więzozrosty chrząstkozrosty kościozrosty WIĘZOZROSTY więzozrost włóknisty więzozrost sprężysty szew szew gładki/prosty

Bardziej szczegółowo

OGÓLNA BUDOWA I MECHANIKA KLATKI PIERSIOWEJ

OGÓLNA BUDOWA I MECHANIKA KLATKI PIERSIOWEJ OGÓLNA BUDOWA I MECHANIKA KLATKI PIERSIOWEJ SZKIELET KLATKI PIERSIOWEJ W skład szkieletu klatki piersiowej wchodzi: 12 kręgów piersiowych, 12 par żeber i mostek. trzon mostka ŻEBRO Jest kością długą w

Bardziej szczegółowo

Układ szkieletowy Iza Falęcka

Układ szkieletowy Iza Falęcka Układ szkieletowy Iza alęcka Zaznacz podpunkt, w którym nie wymieniono kości krótkich. a) kość łokciowa, kość miednicza, rzepka b) kość krzyżowa, paliczki, łopatka c) kość nadgarstka, kręgosłup, kość śródręcza

Bardziej szczegółowo

Tablica 18. Głowa szyja tułów. 18 Mięśnie właściwe (głębokie) grzbietu ( ryc , , 2.96) I Pasmo boczne

Tablica 18. Głowa szyja tułów. 18 Mięśnie właściwe (głębokie) grzbietu ( ryc , , 2.96) I Pasmo boczne Tablica 18 Głowa szyja tułów 18 Mięśnie właściwe (głębokie) grzbietu ( ryc. 2.76 2.79, 2.81 2.84, 2.96) I Pasmo Pasmo mięśni właściwych grzbietu pokrywa w odcinku szyjnym i lędźwiowym pasmo przyśrodkowe,

Bardziej szczegółowo

Pozycja sondy Pozycja kończyny Widoczne struktury Test czynnościowy. Oporowany wyprost Równoległa do długiej

Pozycja sondy Pozycja kończyny Widoczne struktury Test czynnościowy. Oporowany wyprost Równoległa do długiej Nadgarstek Pozycja sondy Pozycja kończyny Widoczne struktury Test czynnościowy Staw promieniowo- Oporowany wyprost Równoległa do długiej nadgarstkowy, wysięk, test ścięgien osi k. promieniowej, prostopadle

Bardziej szczegółowo

KOŃCZYNA GÓRNA. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Położenie mm przedramienia

KOŃCZYNA GÓRNA. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Położenie mm przedramienia Slajd Slajd Slajd KOŃCZYNA GÓRNA MIĘŚNIE PRZEDRAMIENIA Położenie mm przedramienia Mięśnie przedramienia rozpoczynają się na nadkłykciach kości ramiennej oraz na kościach przedramienia. Należą do nich m.in.

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA KOŃCZYNY DOLNEJ - OBRĘCZ MIEDNICZNA I STAW BIODROWY

MECHANIKA KOŃCZYNY DOLNEJ - OBRĘCZ MIEDNICZNA I STAW BIODROWY MECHANIKA KOŃCZYNY DOLNEJ - OBRĘCZ MIEDNICZNA I STAW BIODROWY POŁĄCZENIA OBRĘCZY KOŃCZYNY DOLNEJ Kończyna dolna wolna łączy się z tułowiem za pośrednictwem obręczy kończyny dolnej. Trzy kości obręczy kończyny:

Bardziej szczegółowo

Podręcznik zakupiony przez D. Słupika - nr zamówienia Konstanty Ślusarczyk PODSTAWY ANATOMII. dla ratowników medycznych

Podręcznik zakupiony przez D. Słupika - nr zamówienia Konstanty Ślusarczyk PODSTAWY ANATOMII. dla ratowników medycznych Konstanty Ślusarczyk PODSTAWY ANATOMII dla ratowników medycznych Recenzent Prof. dr hab. n. med. Marek Grzybiak Projekt okładki i opracowanie graficzne Jacek Kosiewicz Redakcja Teresa Pawlok Copyright

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA KRĘGOSŁUPA

MECHANIKA KRĘGOSŁUPA MECHANIKA KRĘGOSŁUPA KRZYWIZNY FIZJOLOGICZNE KRĘGOSŁUPA Prawidłowo zbudowany kręgosłup dorosłego człowieka tworzy w płaszczyźnie strzałkowej linię łamaną przypominającą sinusoidę. Odcinek krzyżowy i piersiowy

Bardziej szczegółowo

Budowa i rola części biernej układu ruchu

Budowa i rola części biernej układu ruchu Budowa i rola części biernej układu ruchu Układ ruchu Ze względu na budowę i właściwości układ ruchu można podzielić na: część czynną układ mięśniowy część bierną układ szkieletowy Dzięki współdziałaniu

Bardziej szczegółowo

PZWL. Spis treści. 1. Wprowadzenie Damian Kusz... 11

PZWL. Spis treści. 1. Wprowadzenie Damian Kusz... 11 Spis treści 1. Wprowadzenie Damian Kusz... 11 2. Uraz, zaburzenia metaboliczne po urazie, fizjologia zrostu kostnego Henryk Guzik, Damian Kusz... 15 Uraz... 15 Zamknięte obrażenia tkanek miękkich... 15

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział 1 Bark 1. Rozdział 2 Kość ramienna 73. Rozdział 3 Staw łokciowy 111. Słowo wstępne XXV

Spis treści. Rozdział 1 Bark 1. Rozdział 2 Kość ramienna 73. Rozdział 3 Staw łokciowy 111. Słowo wstępne XXV Spis treści Słowo wstępne XXV Rozdział 1 Bark 1 Dostęp przedni do obojczyka 2 Dostęp przedni do stawu ramiennego 4 Anatomia praktyczna dostępu przedniego do stawu ramiennego 17 Dostęp przednio-boczny do

Bardziej szczegółowo

MIĘŚNIE PODPOTYLICZNE

MIĘŚNIE PODPOTYLICZNE MIĘŚNIE PODPOTYLICZNE M. PROSTY BOCZNY GŁOWY M. SKOŚNY GÓRNY GŁOWY M. PROSTY TYLNY WIĘKSZY M. SKOŚNY DOLNY GŁOWY mm. międzypoprzeczne szyi wyrostek kolczysty kręgu obrotowego M. PROSTY TYLNY MNIEJSZY wyrostek

Bardziej szczegółowo

Osteologia. Określanie płci

Osteologia. Określanie płci Osteologia Określanie płci 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Cecha Wielkość ogólna Jama oczodołu Powierzchnia otworu wielkiego Wyrostki sutkowate Kresy skroniowe Łuki nadoczodołowe Wysokość czaszki Spłaszczenie okolicy

Bardziej szczegółowo

MIĘŚNIE GRZBIETU MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ MIĘŚNIE BRZUCHA MIĘŚNIE SZYI MIĘŚNIE GŁOWY MIĘŚNIE KOŃCZYNY GÓRNEJ: -mięśnie obręczy kończyny górnej

MIĘŚNIE GRZBIETU MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ MIĘŚNIE BRZUCHA MIĘŚNIE SZYI MIĘŚNIE GŁOWY MIĘŚNIE KOŃCZYNY GÓRNEJ: -mięśnie obręczy kończyny górnej MIĘŚNIE GRZBIETU MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ MIĘŚNIE BRZUCHA MIĘŚNIE SZYI MIĘŚNIE GŁOWY MIĘŚNIE KOŃCZYNY GÓRNEJ: -mięśnie obręczy kończyny górnej -mięśnie ramienia -mięśnie przedramienia -mięśnie ręki MIĘŚNIE

Bardziej szczegółowo

zgięcie odwiedzenie rotacja zewnętrzna (ręka za głowę górą) rotacja wewnętrzna (ręka za plecami do łopatki)

zgięcie odwiedzenie rotacja zewnętrzna (ręka za głowę górą) rotacja wewnętrzna (ręka za plecami do łopatki) Diagnostyka wizualna barku 1. Norma ustawienia łopatki: łopatka w odległości ok 8 cm od kręgosłupa, umiejscowiona między TH2 i TH7, płasko przylegająca do klatki, zrotowana 30 st. 2. Norma ustawienia głowy

Bardziej szczegółowo

4. Poród. 4.1. Anatomia położnicza. 4.1.1. Miednica kostna. Wiesław Markwitz, Mariola Ropacka

4. Poród. 4.1. Anatomia położnicza. 4.1.1. Miednica kostna. Wiesław Markwitz, Mariola Ropacka 4. Poród 4.1. Anatomia położnicza Wiesław Markwitz, Mariola Ropacka Dla pełnego zrozumienia mechanizmu porodowego potrzebna jest znajomość budowy i topografii narządów ciężarnej związanych z porodem oraz

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY ANATOMICZNE. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Piśmiennictwo Podstawowe: 1. Ignasiak Z., Janusz A., Jarosińska A.

PODSTAWY ANATOMICZNE. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Piśmiennictwo Podstawowe: 1. Ignasiak Z., Janusz A., Jarosińska A. Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 PODSTAWY ANATOMICZNE Piśmiennictwo Podstawowe: 1. Ignasiak Z., Janusz A., Jarosińska A., [2003]: Anatomia człowieka, cz. I i II. AWF Wrocław. 2. Bochenek A., Reicher M., [najnowsze

Bardziej szczegółowo

CENNIK BADAŃ RTG. Głowa

CENNIK BADAŃ RTG. Głowa CENNIK BADAŃ RTG Cennik obowiązuje od 01.01.2015 r. RTG czaszki: tylny dół RTG czaszki: AP / boczne (1 projekcja) RTG czaszki: AP + bok i tylny dół RTG czaszki: PA + boczne RTG podstawy czaszki RTG siodełka

Bardziej szczegółowo

Program zajęć z Anatomii kierunek: Pielęgniarstwo, studia stacjonarne

Program zajęć z Anatomii kierunek: Pielęgniarstwo, studia stacjonarne Program zajęć z Anatomii kierunek: Pielęgniarstwo, studia stacjonarne DATA Ćwiczenie 1 04.10.2017 SZCZEGÓŁY Regulamin zajęć. Obowiązuje nomenkatura pojęć anatomicznych w języku polskim. Podstawy anatomii.

Bardziej szczegółowo

mgr Grzegorz Witkowski Układ mięśniowy

mgr Grzegorz Witkowski Układ mięśniowy mgr Grzegorz Witkowski Mięsień kurczliwy narząd, jeden ze strukturalnych i funkcjonalnych elementów narządu ruchu, stanowiący jego element czynny. Jego kształt i budowa zależy od roli pełnionej w organizmie.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1 Anatomia ogólna 1. 2 Głowa i szyja Czaszka i mięśnie głowy Nerwy czaszkowe 64

Spis treści. 1 Anatomia ogólna 1. 2 Głowa i szyja Czaszka i mięśnie głowy Nerwy czaszkowe 64 1 Anatomia ogólna 1 Ogólne zasady budowy ciała ludzkiego 1 Położenie narządów wewnętrznych, punkty palpacyjne i linie topograficzne 2 Płaszczyzny i kierunki ciała 4 Osteologia 6 Kościec ciała ludzkiego

Bardziej szczegółowo

WYPROST staw biodrowy

WYPROST staw biodrowy www.pandm.org ZGIĘCIE staw biodrowy Suplinacyjna Stabilizacja miednicy Krętarz większy kości udowej Głowa strzałki Wzdłuż tułowia, równolegle do podłoża, skierowane do dołu pachowego Zgięcie Norma Między

Bardziej szczegółowo

MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ

MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ Slajd Slajd 2 Slajd 3 MIĘŚNIE KLATKI PIERSIOWEJ Podział mięśni klatki piersiowej Wyróżnia się trzy grupy mm klatki piersiowej: mięśnie powierzchowne, mięśnie głębokie, przepona Mięśnie powierzchowne Związane

Bardziej szczegółowo

Program zajęć z Anatomii kierunek: Położnictwo, studia stacjonarne

Program zajęć z Anatomii kierunek: Położnictwo, studia stacjonarne Program zajęć z Anatomii kierunek: Położnictwo, studia stacjonarne DATA Ćwiczenie 1 06.10.2016 Ćwiczenie 2 13.10.2016 Ćwiczenie 3 20.10.2016 SZCZEGÓŁY Regulamin zajęć. Podstawy anatomii. Mianownictwo anatomiczne.

Bardziej szczegółowo

1. Zaznacz w poniższych zdaniach określenia charakteryzujące układ ruchu. (0 1)

1. Zaznacz w poniższych zdaniach określenia charakteryzujące układ ruchu. (0 1) Sprawdzian a Imię i nazwisko Klasa Liczba punktów Ocena Test podsumowujący dział X Ruch Masz przed sobą test składający się z 15 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwych do uzyskania.

Bardziej szczegółowo

STABILIZATORY CZYNNE POSTAWY

STABILIZATORY CZYNNE POSTAWY Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 STABILIZATORY CZYNNE POSTAWY PODZIAŁ MIĘŚNI GRZBIETU Mięśnie grzbietu dzieli się na dwie grupy: - warstwę bardziej powierzchowną stanowią mięśnie związane ze szkieletem kończyny

Bardziej szczegółowo

OSTEOPATIA GINEKOLOGICZNA OSTEOPATA EWELINA TYSZKO-BURY

OSTEOPATIA GINEKOLOGICZNA OSTEOPATA EWELINA TYSZKO-BURY OSTEOPATIA GINEKOLOGICZNA OSTEOPATA EWELINA TYSZKO-BURY MIEDNICA- budowa Żródło: grafika google MIEDNICA- kość biodrowa TRZON KOŚCI BIODROWEJ- stanowi część panewki stawu biodrowego (ok 2/5 panewki) TALERZ

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie 13

Spis treści. Wprowadzenie 13 Spis treści Wprowadzenie 13 Badanie klatki piersiowej 21 Klatka piersiowa - projekcja boczna (pionowa wiązka promieni 24 Klatka piersiowa - projekcja grzbietowo-brzuszna 26 Klatka piersiowa - projekcja

Bardziej szczegółowo

Kolokwium II: Brzuch, miednica i kończyna dolna

Kolokwium II: Brzuch, miednica i kończyna dolna Wykaz mian anatomicznych obowiązujących na zaliczeniu praktycznym z Anatomii dla Kierunku Ratownictwo Medyczne i Pielęgniarstwo 2014/15 Mięśnie brzucha m. prosty brzucha * smugi ścięgniste * pochewka m.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYKŁADÓW I ĆWICZEŃ ODDZIAŁ FIZJOTERAPII

PROGRAM WYKŁADÓW I ĆWICZEŃ ODDZIAŁ FIZJOTERAPII 07.10.2015 PROGRAM WYKŁADÓW I ĆWICZEŃ OSTEOLOGIA, ANATOMIA JAM CIAŁA Wykład Inauguracyjny. Anatomia budowa ciała ludzkiego. Reguły opisu anatomicznego. Ogólna budowa kości i ich połączeń. 14.10.2015 Biomechanika

Bardziej szczegółowo

(musculus) poprzecznie prążkowane. mięsień sercowy. mięśnie szkieletowe. gładkie. przyczep do kości

(musculus) poprzecznie prążkowane. mięsień sercowy. mięśnie szkieletowe. gładkie. przyczep do kości (musculus) poprzecznie prążkowane mięsień sercowy budową zbliżony do m. poprzecznie prążkowanych, a pod względem czynności i unerwienia do m. gładkich mięśnie szkieletowe przyczep do kości przyczep do

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ANTROPOLOGICZNA CMENTARZYSKA CIAŁOPALNEGO Z TARGOWISKA, STANOWISKA 10 I 11 II. KATALOG SZCZĄTKÓW KOSTNYCH

ANALIZA ANTROPOLOGICZNA CMENTARZYSKA CIAŁOPALNEGO Z TARGOWISKA, STANOWISKA 10 I 11 II. KATALOG SZCZĄTKÓW KOSTNYCH Jarosław Wróbel Analiza antropologiczna cmentarzyska ciałopalnego z Targowiska, stanowiska 10 i 11 II. Katalog szczątków kostnych Analiza antropologiczna cmentarzyska ciałopalnego z Targowiska, stanowiska

Bardziej szczegółowo

MIĘŚNIE GOLENI. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Powięzie goleni. Na goleni wyróżnia się trzy grupy mięśni działających głównie na staw skokowogoleniowy.

MIĘŚNIE GOLENI. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Powięzie goleni. Na goleni wyróżnia się trzy grupy mięśni działających głównie na staw skokowogoleniowy. Slajd Slajd Slajd MIĘŚNIE GOLENI Na goleni wyróżnia się trzy grupy mięśni działających głównie na staw skokowogoleniowy. Część z nich bierze udział w ruchach stawu kolanowego, ponieważ ich przyczepy położone

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Część ogólna I. ROZWÓJ POŁĄCZEŃ KOŚCI 9

SPIS TREŚCI. Część ogólna I. ROZWÓJ POŁĄCZEŃ KOŚCI 9 Przedmowa PRZEDMOWA Nauka o budowie połączeń kości i więzadłach zwana arthrologiąi syndesmologią" stanowi dział anatomii stosunkowo mało akcentowany w ramach nauczania tego przedmiotu. Sama nazwa łacińska

Bardziej szczegółowo

Układ szkieletowy i mięśniowy człowieka

Układ szkieletowy i mięśniowy człowieka Układ szkieletowy i mięśniowy człowieka WskaŜ strzałką element zbudowany z tkanki kostnej zbitej i napisz jego nazwę a następnie podpisz wskazane strzałkami części kości Uzupełnij tabelę. Rodzaj związku

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYKŁADÓW I ĆWICZEŃ ODDZIAŁ FIZJOTERAPII

PROGRAM WYKŁADÓW I ĆWICZEŃ ODDZIAŁ FIZJOTERAPII 12.10.2016 PROGRAM WYKŁADÓW I ĆWICZEŃ OSTEOLOGIA, ANATOMIA JAM CIAŁA Wykład Inauguracyjny. Anatomia budowa ciała ludzkiego. Reguły opisu anatomicznego. Ogólna budowa kości i ich połączeń. 19.10.2016 Biomechanika

Bardziej szczegółowo

Adam Zborowski. ATLAS anatomii człowieka

Adam Zborowski. ATLAS anatomii człowieka Adam Zborowski ATLAS anatomii człowieka Kraków 2007 SPIS TREŚCI schemat komórki ludzkiej...12 rodzaje komórek...13 składniki komórkowe krw i... 14 rodzaje komórek...15 rodzaje nabłonków jednowarstwowych...

Bardziej szczegółowo

SPECJALISTYCZNA OPIEKA LEKARSKA

SPECJALISTYCZNA OPIEKA LEKARSKA WIZYTA Alergolog Chirurg klatki piersiowej Chirurg naczyniowy Chirurg onkologiczny Choroby zakaźne Dermatolog Diabetolog Endokrynolog Gastroenterolog Hematolog Nefrolog Neurochirurg Neurolog Onkolog Ortopeda

Bardziej szczegółowo

SPECJALISTYCZNE ZABIEGI LEKARSKIE I PIELĘGNIARSKIE. Dobieranie szkieł kontaktowych. Wstrzyknięcie podspojówkowe. Zabiegi na przewodach łzowych

SPECJALISTYCZNE ZABIEGI LEKARSKIE I PIELĘGNIARSKIE. Dobieranie szkieł kontaktowych. Wstrzyknięcie podspojówkowe. Zabiegi na przewodach łzowych Badanie pola widzenia Badanie refrakcji okulistyczny Gonioskopia Tonografia Dobieranie szkieł kontaktowych Elektroretinografia Badanie GDx Wstrzyknięcie podspojówkowe i na przewodach łzowych Usunięcie

Bardziej szczegółowo

Wykłady i ćwiczenia w dużych grupach

Wykłady i ćwiczenia w dużych grupach Fizjoterapia w dysfunkcjach narządu ruchu plan przedmiotu Dr n. med. Małgorzata Chochowska UWAGA OGÓLNA: Studenci na zajęciach muszą posiadać wygodny zmienny strój, zmienne obuwie oraz ręcznik. Jest to

Bardziej szczegółowo

WYBRANE RUCHY W STAWACH KOŃCZYNY GÓRNEJ - ZARYS CZYNNOŚCI MIĘŚNI

WYBRANE RUCHY W STAWACH KOŃCZYNY GÓRNEJ - ZARYS CZYNNOŚCI MIĘŚNI WYBRANE RUCHY W STAWACH KOŃCZYNY GÓRNEJ - ZARYS CZYNNOŚCI MIĘŚNI Uwagi: 1. W prezentowanym zestawieniu czynność mięśni opisana jest w ujęciu klasycznym rozpatrywane są jedynie mięśnie bezpośrednio działające

Bardziej szczegółowo

CENNIK BADAŃ DIAGNOSTYCZNYCH wykonywanych w II Zakładzie Radiologii Lekarskiej SPSK Nr 1

CENNIK BADAŃ DIAGNOSTYCZNYCH wykonywanych w II Zakładzie Radiologii Lekarskiej SPSK Nr 1 Załącznik Nr 4 do Zarządzenia Nr 15/2018 Dyrektora SPSK Nr 1 w Lublinie z dnia 16 kwietnia 2018r. Załącznik Nr 31 do Regulaminu Organizacyjnego SPSK Nr 1 w Lublinie CENNIK BADAŃ DIAGNOSTYCZNYCH wykonywanych

Bardziej szczegółowo

SPECJALISTYCZNA OPIEKA LEKARSKA

SPECJALISTYCZNA OPIEKA LEKARSKA ŚWIADCZENIE MEDYCZNE SPECJALISTYCZNA OPIEKA LEKARSKA Wizyta Zabieg alergologiczny Zabieg dermatologiczny Zabieg ginekologiczny Alergolog Chirurg klatki piersiowej Chirurg naczyniowy Chirurg onkologiczny

Bardziej szczegółowo

Obowiązuje mianownictwo w języku łacińskim.

Obowiązuje mianownictwo w języku łacińskim. PROGRAM ĆWICZEŃ WYDZIAŁ LEKARSKI 2011/2012 Ćwiczenie 1 03 05.10.2011 Wprowadzenie do zajęć prosektoryjnych. Obowiązuje mianownictwo w języku łacińskim. Ogólne miana anatomiczne. Płaszczyzny, osie i kierunki

Bardziej szczegółowo

MODUŁ II Kolano, stopa. Neurologia kliniczna cz. 1.

MODUŁ II Kolano, stopa. Neurologia kliniczna cz. 1. MODUŁ II Kolano, stopa. Neurologia kliniczna cz. 1. 1. Anatomia palpacyjna 1.1 Anatomia palpacyjna kolana, podudzia, stopy Elementy kostne: Rzepka Kość piszczelowa Guzowatość przednia piszczeli Śródlinia

Bardziej szczegółowo

MIĘŚNIE UDA. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3

MIĘŚNIE UDA. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3 Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 MIĘŚNIE UDA Podział mięśni uda Mięśnie położone na udzie stanowią najsilniejszy i największy objętościowo zespół w organizmie ludzkim. Trzy grupy mięśni oddzielone są od siebie

Bardziej szczegółowo

Anatomia wprowadzenie

Anatomia wprowadzenie Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 Anatomia wprowadzenie Piśmiennictwo Podstawowe: 1. Ignasiak Z., Janusz A., Jarosińska A., [2003]: Anatomia człowieka, cz. I i II. AWF Wrocław. 2. Bochenek A., Reicher M., [najnowsze

Bardziej szczegółowo

TABELA NORM USZCZERBKU NA ZDROWIU EDU PLUS

TABELA NORM USZCZERBKU NA ZDROWIU EDU PLUS Załącznik nr do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Edu Plus zatwierdzonych uchwałą 0/04/03/204 Zarządu InterRisk TU S.A. Vienna Insurance Group z dnia 04.03.204 r. I. USZKODZENIA GŁOWY. ZŁAMANIE KOŚCI POKRYWY

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA RENTGENODIAGNOSTYKI OGÓLNEJ

PRACOWNIA RENTGENODIAGNOSTYKI OGÓLNEJ Załącznik nr 3 do Zarządzenia Wewnętrznego Nr 20/2016 Prezesa Szpitala Powiatowego w Gryfinie Sp. z o.o. z dnia 19 lipca 2016 r. Komercyjny cennik usług medycznych świadczonych przez Szpital Powiatowy

Bardziej szczegółowo

MIĘŚNIE RĘKI. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Ręka (manus) Palce (digiti)

MIĘŚNIE RĘKI. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Ręka (manus) Palce (digiti) Slajd Slajd Slajd MIĘŚNIE RĘKI Ręka (manus) Częścią dystalną kończyny górnej jest ręka zakończona palcami. Na ręce znajdują się małe mięśnie, które mają znaczenie dla precyzyjnych ruchów palców, natomiast

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU. Terapia Manualna Holistyczna Tkanek Miękkich

PROGRAM KURSU. Terapia Manualna Holistyczna Tkanek Miękkich PROGRAM KURSU Terapia Manualna Holistyczna Tkanek Miękkich MODUŁ I Koncepcja Terapii Manualnej Holistycznej. Miednica, stawy biodrowe, segmenty ruchowe kręgosłupa lędźwiowego i przejścia piersiowo-lędźwiowego.

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy cennik badań

Szczegółowy cennik badań NZ0Z PANORAMIK CENTRUM DIAGNOSTYCZNE SC Szczegółowy cennik badań Zdjęcia stomatologiczne: Pantomogram 75,- Cefalometria /Tele/. 75,- Pantomogram + CD..... 80,- Cefalometria /Tele/ + CD... 80,- Pantomogram

Bardziej szczegółowo

Trening personalny część I

Trening personalny część I Poradnia Zdrowego Odżywiania Trening personalny część I SPIS TREŚCI ANATOMIA... 3 BIERNY UKŁAD RUCHU... 3 CZYNNY UKŁAD RUCHU... 34 UKŁAD KRĄŻENIA... 72 UKŁAD POKARMOWY... 81 UKŁAD ODDECHOWY... 90 HORMONY...

Bardziej szczegółowo

CENNIK. Świętokrzyska 18 00-052 Warszawa. tel.: (22) 418 24 09 tel.: 665 164 411 www.panoramikcd.com.pl kontakt@panoramikcd.com.pl

CENNIK. Świętokrzyska 18 00-052 Warszawa. tel.: (22) 418 24 09 tel.: 665 164 411 www.panoramikcd.com.pl kontakt@panoramikcd.com.pl Świętokrzyska 18 00-052 Warszawa tel.: (22) 418 24 09 tel.: 665 164 411 www.panoramikcd.com.pl kontakt@panoramikcd.com.pl Godziny otwarcia poniedziałek - piątek: 8.00-20.00 sobota: 9.00-15.00 CENNIK ZDJĘCIA

Bardziej szczegółowo

MIĘŚNIE KOŃCZYNY GÓRNEJ

MIĘŚNIE KOŃCZYNY GÓRNEJ Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 MIĘŚNIE KOŃCZYNY GÓRNEJ MM OBRĘCZY MM RAMIENIA PODZIAŁ CZYNNOŚCIOWY MIĘŚNI Do szkieletu obręczy kończyny górnej, łopatki i obojczyka, a także nawet do kości ramiennej dochodzą mięśnie

Bardziej szczegółowo

TABELA NORM USZCZERBKU NA ZDROWIU EDU PLUS

TABELA NORM USZCZERBKU NA ZDROWIU EDU PLUS Załącznik nr I. USZKODZENIA GŁOWY. ZŁAMANIE KOŚCI POKRYWY CZASZKI. ZŁAMANIE KOŚCI PODSTAWY CZASZKI 0 3. USZKODZENIA POWŁOK CZASZKI (BEZ USZKODZEŃ KOSTNYCH) RANY SKÓRY OWŁOSIONEJ GŁOWY 4. USZKODZENIA POWŁOK

Bardziej szczegółowo

2 Taping Rehabilitacyjny - taping w rehabilitacji i sporcie

2 Taping Rehabilitacyjny - taping w rehabilitacji i sporcie Spis treści! Spis treści... l Od Autorów...5 Wstęp... 6 Taping Rehabilitacyjny...8 Filozofia plastra... 13 Ogólne zasady plastrowania...14 Wskazania... 15 Cele i możliwości tapingu... 16 Przeciwwskazania...17

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU. I. Wykłady (10h) II. Ćwiczenia w grupach dziekańskich (14h) III. Ćwiczenia w grupach klinicznych (46h)

PROGRAM KURSU. I. Wykłady (10h) II. Ćwiczenia w grupach dziekańskich (14h) III. Ćwiczenia w grupach klinicznych (46h) Autorski program kursu TERAPIA MANUALNA TKANEK MIĘKKICH W DYSFUNKCJACH NARZĄDU RUCHU Kurs będzie realizowany na WZKF w Gorzowie Wielkopolskim, w ramach przedmiotu: Fizjoterapia w dysfunkcjach narządu ruchu

Bardziej szczegółowo

Kości, stawy i więzadła

Kości, stawy i więzadła ANATOMIA Kości, stawy i więzadła Polskie mianownictwo anatomiczne Flashcards Wydanie 7 Redakcja naukowa wydania polskiego Grzegorz Żurek Układ kart i tekst zostały przygotowane przez Larsa Bräuera 125

Bardziej szczegółowo

MIĘŚNIE STOPY. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Stopa (pes) Różnice i podobieństwa w budowie stopy i ręki

MIĘŚNIE STOPY. Slajd 1. Slajd 2. Slajd 3. Stopa (pes) Różnice i podobieństwa w budowie stopy i ręki Slajd Slajd Slajd 3 MIĘŚNIE STOPY Stopa (pes) Stanowi aparat podpierający całe ciało w pozycji stojącej i podczas chodu. W związku z czynnościami stopy jej budowa znacznie różni się od budowy ręki, choć

Bardziej szczegółowo

ANATOMIA. Flashcards. Kości, stawy i więzadła. Łacińskie mianownictwo anatomiczne. Wydanie kart

ANATOMIA. Flashcards. Kości, stawy i więzadła. Łacińskie mianownictwo anatomiczne. Wydanie kart ANATOMIA Kości, stawy i więzadła Flashcards Łacińskie mianownictwo anatomiczne Wydanie 7 Redakcja naukowa wydania polskiego Grzegorz Żurek Układ kart i tekst zostały przygotowane przez Larsa Bräuera 125

Bardziej szczegółowo

PORÓD FIZJOLOGICZNY MIROSŁAW WIELGOŚ. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawski Uniwersytet Medyczny

PORÓD FIZJOLOGICZNY MIROSŁAW WIELGOŚ. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawski Uniwersytet Medyczny PORÓD FIZJOLOGICZNY MIROSŁAW WIELGOŚ I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawski Uniwersytet Medyczny Definicja - - Ciąża o prawidłowym przebiegu - Ciąża pojedyncza - Ciąża donoszona - Prawidłowe

Bardziej szczegółowo

Osteologia SZKIELET OSIOWY

Osteologia SZKIELET OSIOWY Osteologia SZKIELET OSIOWY SZKIELET LUDZKI szkielet osiowy skeleton axiale szkielet kończyn skeleton appendiculare SZKIELET OSIOWY szkielet klatki piersiowej ossa thoracis kręgosłup columna vertebralis

Bardziej szczegółowo

C E N N I K Z A K Ł A D O W Y. na 2014 rok

C E N N I K Z A K Ł A D O W Y. na 2014 rok C E N N I K Z A K Ł A D O W Y na 2014 rok Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Wadowicach Wadowice, dnia 02.12.2013r. Strona 1 z 8 3. DIAGNOSTYCZNE BADANIA RADIOLOGICZNE Lp. ID procedury Nazwa Nazwa długa

Bardziej szczegółowo

CENNIK PODSTAWOWY PROCEDUR KOMERCYJNYCH REALIZOWANYCH W ZAKŁADZIE RADIOLOGII

CENNIK PODSTAWOWY PROCEDUR KOMERCYJNYCH REALIZOWANYCH W ZAKŁADZIE RADIOLOGII CENNIK PODSTAWOWY PROCEDUR KOMERCYJNYCH REALIZOWANYCH W ZAKŁADZIE RADIOLOGII Lp. Rodzaj badania Cena (PLN) A RTG 1 Badanie lekarskie: RTG przewodu pokarmowego - przełyk 100,00 zł 2 Badanie lekarskie: Seriogram

Bardziej szczegółowo

Wskaziciel środkowy obrączkowy mały kłębikiem

Wskaziciel środkowy obrączkowy mały kłębikiem MIĘŚNIE RĘKI Ręka (manus) Częścią dystalną kooczyny górnej jest ręka zakooczona palcami. Na ręce znajdują się małe mięśnie, które mają znaczenie dla precyzyjnych ruchów palców, natomiast najsilniejsze

Bardziej szczegółowo