SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA Kolegium Zarządzania i Finansów Katedra Teorii Systemu Rynkowego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA Kolegium Zarządzania i Finansów Katedra Teorii Systemu Rynkowego"

Transkrypt

1 SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA Kolegium Zarządzania i Finansów Katedra Teorii Systemu Rynkowego Podyplomowe Studia Relacji inwestorskich i komunikacji finansowej II edycja Marek Andrzej Sieczkowski Numer albumu: Czy świat uwierzy ponownie w atom? Wpływ awarii elektrowni atomowej Fukushima na wycenę, rozwój i komunikację spółek wytwarzających energię jądrową na świecie Praca koocowa/dyplomowa napisana pod kierunkiem naukowym dra Ireneusza Dąbrowskiego Warszawa, czerwiec 2011

2 Spis treści 1. Wstęp Rynek energii elektrycznej na świecie Rynek energii elektrycznej w Japonii Japonia epicentrum kataklizmu Fukushima drugi Czarnobyl Wpływ środowisk opiniotwórczych Presja opinii społecznej Politycy wobec energii jądrowej Zachowania rynków Rynek walutowy Rynek złota Światowe giełdy Nuclear Energy Index Wycena spółek energetycznych na świecie Rola relacji inwestorskich i komunikacji finansowej w sytuacji kryzysu Wnioski Bibliografia.38 Ze względu na aktualność wydarzeń w niniejszej pracy przyjęto koniec analizy na dzień 11 czerwca 2011, a więc badano zjawiska ekonomiczne przez trzy miesiące od momentu trzęsienia ziemi w Japonii, które spowodowało awarię elektrowni atomowej Fukushima. 2 S t r o n a

3 1. Wstęp 1.1. Rynek energii elektrycznej na świecie Rozwój gospodarczy krajów, wzrost liczby mieszkańców, informatyzacja społeczeństw jak również coraz większe znaczenie urządzeń elektrycznych sprawia, że zapotrzebowanie na energię elektryczną na świecie dynamicznie rośnie. Energia elektryczna jest niezwykłym produktem. Nie można jej zobaczyć, widoczne jest tylko oddziaływanie. Nie można jej zmagazynować, a więc trzeba wytwarzać i cały czas. Zapotrzebowanie na nią rośnie, dlatego konieczna jest rozbudowa infrastruktury przesyłowej, wprowadzanie mniej energochłonnych rozwiązań jak i pozyskiwania efektywnych źródeł jej wytwarzania. Dziś najwięcej energii elektrycznej na świecie pozyskuje się z węgla (40,8%) i gazu (21,3%). Energia jądrowa jest czwartym źródłem pozyskiwania energii (13,4%) (Rys.1). Rys.1. Światowa produkcja energii elektrycznej w 2008 roku. Ograniczone i nieustanie eksploatowane zasoby dóbr naturalnych wymuszają poszukiwania efektywnych rozwiązań wpływających pozytywnie zarówno na bilans 3 S t r o n a

4 energetyczny poszczególnych krajów jak również na ich środowisko naturalne. Właśnie takim jest energia jądrowa, pozwalająca na wytworzenie dużego wolumenu energii elektrycznej przy stosunkowo niskich kosztach (zarówno finansowych jak również środowiskowych i społecznych). Wśród czynników przemawiających za inwestycjami w energetykę jądrową należy wymienić: Wzrastający popyt na energię elektryczną Niska i stabilna cena energii elektrycznej wytwarzanej w elektrowniach jądrowych Brak konkurencji ze strony odnawialnych źródeł energii, które nie mogą pracować w podstawie obciążenia sieci i/lub są zależne od warunków pogodowych Rosnące ceny ropy naftowej i gazu ziemnego Brak monopolizacji rynku dostaw paliwa jądrowego, usług jądrowego cyklu paliwowego oraz produkcji komponentów elektrowni jądrowych Opanowanie technologii jądrowej i zgromadzenie dużego doświadczenia w pracy bloków jądrowych Troska o środowisko naturalne (brak emisji zanieczyszczeń i CO2 przez elektrownie jądrowe) Stymulacja przez energetykę jądrową rozwoju wielu dziedzin nauki i gospodarki Barierami dla inwestycji w energetykę jądrową są: o Konieczność poniesienia relatywnie wysokich nakładów na budowę elektrowni jądrowych o Konieczność poniesienia dodatkowych kosztów związanych ze szkoleniem kadr, informacją społeczeństwa, budową infrastruktury i zaplecza naukowo-badawczego (dotyczy państw nie posiadających do tej pory elektrowni jądrowych) o W niektórych przypadkach konieczność dostosowania krajowego systemu elektroenergetycznego do możliwości wyprowadzenia mocy z dużych bloków energetycznych (powyżej 1000 MWe) Ze względu na rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną jak również niezaprzeczalne korzyści z uruchamiania elektrowni jądrowych od wielu lat na świecie obserwuje się wzrost znaczenia energii atomowej (Rys. 2). 4 S t r o n a

5 Rys. 2. Światowa produkcja energii atomowej na przestrzeni lat. Pomimo, że pierwsza elektrownia jądrowa powstała w 1950 roku, to energia atomowa na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci szybko zdobyła dużą popularność. Dziś w ten sposób pozyskuje się 15,7% energii w 440 elektrowniach atomowych pracujących w ponad 30 krajach na całym świecie (Rys. 3). Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (IAEA) szacuje, że na świecie w elektrowniach jądrowych jest zatrudnionych ok ludzi. W całym przemyśle atomowym a także w uczelniach wyższych, instytutach badawczych i organach państwowych związanych z energetyką jądrową pracuje ok. 1 milion osób. 5 S t r o n a

6 Rys.3. W 440 elektrowniach atomowych pracujących w ponad 30 krajach na całym świecie produkuje się 15,7% energii. Najwięcej energii elektrycznej z siłowni atomowych uzyskuje Francja (85%), Litwa (63%) oraz Słowacja (52%). Japonia wytwarza ponad 25% energii elektrycznej w elektrowniach jądrowych (Rys. 4). Rys.4. Wytwarzanie energii atomowej w poszczególnych państwach. Szesnaście państw wytwarza ponad 25% energii elektrycznej w elektrowniach atomowych. W 2007 roku wyprodukowały one 2608 miliarda kwh. 6 S t r o n a

7 Najwięcej pracujących reaktorów jądrowych znajduje się w USA (104), Francji (58), Japonii (50) oraz Rosji (32). Około 75% z nich ma już ponad 20 lat. Pozostałe 25% są jeszcze starsze. (Rys 5). Pomimo, że ich konstrukcje projektowane były na 40 lat pracy to przy obecnym poziomie zaawansowania technologicznego i poważnych modernizacjach w większości państw udziela się zezwoleń na przedłużenie okresu eksploatacji do 60 lat (lub 50 w przypadku reaktorów konstrukcji radzieckiej). Daje to czas na wycofanie z ruchu starych reaktorów i zastąpienie ich nowymi, o większej mocy, lepszych parametrach technicznych i zwiększonej wydajności ekonomicznej a także dłuższej projektowanej żywotności (60 lat), która w przyszłości będzie podstawą do dalszego przedłużania okresu eksploatacji. Rys.5. Ilość reaktorów w stosunku do ich wieku. Starzenie się reaktorów atomowych spowodowane jest spowolnieniem inwestycji w energetykę jądrową po awarii elektrowni w Three Mile Island (1979 r.) i Czarnobylu (1986 r.). Pomimo tych tragicznych wydarzeń 60 państw planuje budowę około 500 reaktorów jądrowych, z czego 80 z nich powstanie w 31 krajach nie posiadających jeszcze elektrowni atomowych. W 2009 roku rozpoczęto budowę 12 nowych obiektów, co stanowiło największą liczbę od 1985 roku. 7 S t r o n a

8 1.2. Rynek energii elektrycznej w Japonii Japonia to jedna z największych gospodarek świata. Ze względu na stosunkowo niewielką powierzchnię, wysoką aktywność sejsmiczną oraz niski dostęp do surowców energetycznych kraj ten zmuszony jest inwestować w energię atomową i to pomimo bolesnych doświadczeń z II Wojny Światowej (atak na Hiroszimę i Nagasaki). 30% energii elektrycznej w Japonii pochodzi z elektrowni atomowych, a w 2017 roku wolumen ten wzrośnie o kolejne 10%. Dziś Japonia to trzecie państwo na świecie pod względem liczby elektrowni jądrowych ustępujące pierwszeństwa Stanom Zjednoczonym oraz Chinom. Działają tu 54 reaktory (6 nieczynnych, 2 w trakcie budowy, 12 planowanych), które wytwarzają moc 280 GW (Rys. 6). Rys. 6. Energetyka atomowa Japonii na tle innych krajów. Od początku powstawania elektrowni jądrowych większość z nich jest własnością prywatnych przedsiębiorstw energetycznych wydzielonych terytorialnie w roku Jednym z nich jest TEPCO (Tokyo Electric Power Company), największe w Azji, czwarte 8 S t r o n a

9 na świecie. Firma w 3 elektrowniach jądrowych (17 reaktorów), 26 cieplnych i 160 wodnych wytwarza tyle energii ile rocznie zużywają całe Włochy. TEPCO posiada ponad 30% udziałów w rynku energii elektrycznej Japonii i na tle konkurencji zajmuje wiodącą pozycję. Pierwszy poważny kryzys nastąpił w 2007 roku, kiedy to po trzęsieniu ziemi firma została zmuszona do wyłączenia największej siłowni jądrowej na świecie (Kashiwazaki-Kariwa), co spowodowało pierwsze straty od 28 lat działalności. Dziś firma zmaga się z kolejnym problemem awarią elektrowni Fukushima Japonia epicentrum kataklizmu 11 marca 2011 roku o godzinie 14:46 czasu japońskiego w Oceanie Spokojnym na głębokości około 30 km u wybrzeży Honsiu dochodzi do trzęsienia ziemi, którego siłę oszacowano na 9 w skali Richtera. Pomimo, że zdarzenie miało miejsce w odległości 130 km od wybrzeży Tohoku, na którym wybudowana jest elektrownia atomowa Fukushima (Rys. 7), to pędzące fale Tsunami dotarły tam bardzo szybko. Kataklizm w Japonii spowodował serię wypadków w obiektach Fukushima I (reaktory 1,2,3), w tym jedną awaria stopnia 7. w siedmiostopniowej skali INES oraz stopnia 3. w elektrowni Fukushima II. Do dziś zarówno japoński rząd jak i firma TEPCO zajmuje się usuwaniem skutków zdarzenia. Rys.7. Elektrownia atomowa Fukushima. 9 S t r o n a

10 Zgodnie z procedurami regulowanymi prawem japońskim zaraz po awarii w elektrowni Fukushima TEPCO powiadomiło władze oraz w komunikacie prasowym ogłosiło pierwszy stopień zagrożenia. Miesiąc później spółka przygotowała harmonogram prac naprawczych, które planuje się wykonać przez najbliższe 9 miesięcy Fukushima drugi Czarnobyl W historii światowej energetyki jądrowej tylko dwie awarie zostały zakwalifikowane do siódmego, najwyższego stopnia w skali INES (International Nuclear Event Scale). Drugą były wydarzenia w japońskiej Fukushimie, pierwszą natomiast katastrofa w Czarnobylu (26 kwietnia 1986 roku), a więc 25 lat wcześniej. Elektrownia atomowa w Czarnobylu (Ukraina) mając cztery reaktory z lat siedemdziesiątych wytwarzała 10% energii produkowanej na Ukrainie. Katastrofa wydarzyła się podczas przeprowadzania zaplanowanego testu, a w jej wyniku 9% obszaru kraju zostało skażone, setki tysięcy osób doznało uszczerbku na zdrowiu. Na fali strachu po katastrofie w Czarnobylu oraz w rezultacie protestów ekologów i mieszkańców na Pomorzu, w 1990 roku wstrzymano budowę elektrowni jądrowej w Polsce (Żarnowiec). W 1995 grupa G8, zobowiązała się przeznaczyć na likwidację elektrowni Czarnobyl i szkód tam powstałych do 2,3 mld dolarów amerykańskich (w tym 498 mln jako pomoc bezzwrotna). Unia Europejska zadeklarowała pod koniec lat 90. pomoc w wysokości ok. 430 mln euro, w tym środki na budowę 2 kolejnych elektrowni atomowych, mających rozwiązać problemy energetyczne Ukrainy. W 2011 roku Komisja Europejska zaapelowała do państw członkowskich Unii Europejskiej o pomoc finansową dla Ukrainy na budowę nowego "sarkofagu", ze względu na kończący się termin ważności obecnego (2016 r.) 10 S t r o n a

11 2. Wpływ środowisk opiniotwórczych Awaria elektrowni atomowej Fukushima spowodowała ożywienie dyskusji nad zagadnieniem wykorzystania energii jądrowej na całym świecie. Temat ten obecny jest do dzisiaj w najważniejszych mediach, będąc szeroko komentowany przez ekspertów, polityków, organizacje pozarządowe jak również przez opinię publiczną. Katastrofa w Japonii spowodowała liczne demonstracje na rzecz ochrony środowiska naturalnego i wszyscy są zgodni, że przyczyniła się do zwrotu w energetyce jądrowej na całym świecie. Kwestią otwartą pozostaje to co wydarzy się w najbliższej przyszłości czy świat ponownie uwierzy w atom? Czy energetyka jądrowa będzie dalej dynamicznie rozwijać się zdobywając coraz większe udziały w rynku? Czy nastąpi jej regres na rzecz innych sposobów wytwarzania energii? 2.1. Presja opinii społecznej Awaria elektrowni atomowej Fukushima, tak jak i 25. rocznica wybuchu w Czarnobylu, spowodowała gwałtowne protesty przeciwników energii jądrowej na całym świecie. We Francji, Belgii, Szwajcarii, Niemczech i innych krajach setki tysięcy ludzi demonstrowało przeciwko wykorzystywaniu energii atomowej. Choć największe protesty odbywały się w stolicach, to najskuteczniejsze były te zorganizowane przy poszczególnych elektrowniach, np. Fassenheim (najstarszy obiekt tego typu we Francji) czy Cattenom. Wspólnym mottem wszystkich akcji było hasło: "Fukushima ostrzega: wyłączyć wszystkie elektrownie atomowe". Liczne protesty odbyły się również w Japonii, np. w Tokio dwa tysiące osób wyrażało swój sprzeciw wobec wykorzystywania energii jądrowej. Przeprowadzone sondaże (dziennik Nikkei ) potwierdzały nastroje 70% mieszkańców sprzeciwia się ponownemu uruchomieniu reaktorów atomowych, 47% uważa, że liczba reaktorów atomowych w kraju powinna zostać zmniejszona, a 21 proc. jest zdania, że wszystkie powinny zostać zamknięte. Analogiczne wyniki osiągano w innych krajach. Na Litwie liczba osób popierających budowę nowej elektrowni atomowej zmniejszyła się czterokrotnie (sondaż tygodnika 11 S t r o n a

12 Veidas ). W badaniu instytutu Prime Consulting jedynie 10,6 proc. respondentów zadeklarowało, że potrzebna jest budowa nowej siłowni. W takiej samej ankiecie pod koniec stycznia br. uważało tak 44,2 proc. jej uczestników. Obecnie 88,2 proc. Litwinów nie popiera budowy siłowni. Pod koniec stycznia ten odsetek wynosił 47,4 proc. 41,2 proc. badanych twierdzi, że opinię w sprawie budowy siłowni zmienili po awarii w elektrowni atomowej w Fukushima. W Polsce badanie Centralnego Ośrodka Badania Opinii Publicznej (CBOS) (Rys.8) pokazało, że w 2011 roku nastąpił gwałtowny wzrost przeciwników budowy elektrowni atomowej (wzrost o 14% w stosunku do roku ubiegłego). Zaobserwowano również malejącą liczbę zwolenników takiej inwestycji, jeszcze w 2009 roku było ich 50%, obecnie jest o dziesięć punktów procentowych mniej. Należy podkreślić, że w 2011 roku jest najmniej niezdecydowanych osób w sprawie budowy energii atomowej (tylko 7%). Rys. 8. Polacy wobec budowy elektrowni atomowej w kraju. 12 S t r o n a

13 2.2. Politycy wobec energii jądrowej Nie tylko awaria elektrowni Fukushima, ale przede wszystkim fala protestów przeciwko energii jądrowej na świecie wymusiły szybkie reakcje polityków sprawujących władze jak i ich oponentów. Kolejnym czynnikiem skłaniającym decydentów do zajęcia stanowiska w sprawie była decyzja Komisji Europejskiej nakazująca krajom Unii partycypowanie w finansowaniu nowego sarkofagu elektrowni w Czarnobylu. Ponadto, nowa prezydencja Unii Europejskiej (rozpoczynająca się pierwszego lipca 2011 roku) ma dotyczyć polityki energetycznej. Najbardziej radykalne decyzje zostały podjęte w Niemczech, w których Kanclerz Angela Merkel zapowiedziała trzymiesięczne moratorium na wdrożenie ustawy przedłużającej okres eksploatacji elektrowni atomowych, a 15 marca 2011 zapowiedziano przejściowe wyłączenie siedmiu elektrowni atomowych zbudowanych przed 1980 rokiem. Wstrzymanie prac nad nowymi elektrowniami atomowymi zapowiedziały Włochy. Analogiczne decyzje zapadły w Szwajcarii, w której niższa izba parlamentu zaaprobowała rządową propozycję stopniowej rezygnacji z energetyki jądrowej. Także Francja wstrzymuje się z działaniami do momentu ogłoszenia raportu w sprawie bezpieczeństwa elektrowni atomowych. Premier Izraela, Baniamin Netanjahu powiedział, że realizacja cywilnego programu nuklearnego w jego kraju jest mało prawdopodobna. Kraje Unii Europejskiej postanowiły, że przeprowadzą tzw. stress testy sprawdzające wytrzymałość ich elektrowni jądrowych na kataklizmy i błędy ludzkie. Pierwsze wyniki testów mają być przedstawione na grudniowym szczycie w 2011 roku. Niewątpliwie zagadnienia związane z energetyką atomową staną się priorytetem polskiej prezydencji Unii Europejskiej, której kluczową sprawą będzie zewnętrzna polityka energetyczna. Wycofanie się z energetyki jądrowej może wpłynąć na wielkość wolumenu energii elektrycznej oraz na rynku i wzrost jej ceny. Priorytetem rządu japońskiego jest natomiast poradzenie sobie ze skutkami kataklizmu. Mimo ogromnych wydatków poniesionych przez gospodarkę próbuje się ratować TEPCO, który może otrzymać państwową pomoc w wyniku gwałtownego spadku wyceny (o 37 mld dolarów amerykańskich). Na początku czerwca japoński premier przetrwał 13 S t r o n a

14 głosowanie w parlamencie nad wotum nieufności. Ugrupowania opozycyjne krytykowały reakcję Kana na trzęsienie ziemi i tsunami, a następnie kryzys w Fukushimie, grożąc blokadą ustaw tak długo, jak premier pozostanie u władzy. Kan zapowiedział, że zrezygnuje z urzędu, jak tylko uda mu się przezwyciężyć kryzys nuklearny oraz odbudować kraj po trzęsieniu ziemi i tsunami. Okazało się, że katastrofa elektrowni Fukushima nie wpłynęła w znaczący sposób na rozwój energetyki jądrowej w Polsce. Pełnomocnik rządu ds. energetyki atomowej oświadczyła w Brukseli, że katastrofa w Fukushimie nie spowoduje opóźnień w harmonogramie prac nad budowa dwóch elektrowni atomowych. 14 S t r o n a

15 3. Zachowania rynków 3.1. Rynek walutowy Po japońskim kataklizmie oraz awarii elektrowni Fukushima natychmiast zareagowały rynki walutowe. Kurs jena gwałtownie rósł, czego przyczyną mogła być wyprzedaż zagranicznych aktywów aby pokryć straty wyrządzone przez kataklizm (Rys.9-12). Rys.9. Kurs w I półroczu 2011 roku dolar/jen. Kurs dolara do jena po wydarzeniach w Japonii gwałtownie wzrósł i za jena płacono rekordową wartość ponad 0,0126 dolara amerykańskiego (Rys. 9). W ostatnich dniach marca jen osłabił się do poziomu 0,117 dolara, po czym umocnił się i stabilnie ukształtował na poziomie 0,123 dolara. Podobna sytuacja miała miejsce wobec euro (Rys. 10). Spadający kurs jena został wyhamowany przez japoński kataklizm. 11 marca jen gwałtownie umocnił się osiągając rekordową wartość w ostatnim półroczu (ponad 0,09 euro). Na początku marca kurs już znacząco spadł, po czym przez kolejne miesiące systematycznie umacniał się. 15 S t r o n a

16 Rys.10. Kurs w I półroczu 2011 roku euro/jen. Analogiczna sytuacja wystąpiła wobec rosyjskiej waluty (Rys.11) sytuacja wyglądała identycznie jak w przypadku kursu euro/jen. Rys.11. Kurs w I półroczu 2011 roku rubel/jen. Najmniejsze wahania jena zaobserwowano wobec szwajcarskiego franka (Rys.12). 11 marca 2011 roku co prawda jen umocnił się, ale chwilę potem tracił systematycznie na wartości. Spowodowane jest to z nieustannie rosnącym kursem szwajcarskiego franka na wszystkich rynkach walutowych. 16 S t r o n a

17 RYS.11. Kurs w I półroczu 2011 roku frank/jen. Wyprzedaż zagranicznych aktywów spowodowała wzmocnienie jena. Droga narodowa waluta jest niekorzystna dla japońskiej gospodarki, która nastawiona jest na eksport, a jej rosnąca wartość mogła tylko pogłębić wewnętrzny kryzys. Rząd Japonii zareagował natychmiast, wraz z najważniejszymi bankami centralnymi na świecie (Rezerwa Federalna, Europejski Bank Centralny, Bank Anglii, Bank Kanady) podjął działania mające na celu osłabienie wartości jena. Efekty interwencji na rynku walutowym widoczne były do pierwszych dni kwietnia. Następnie jen zaczął znów się umacniać aby po trzech miesiącach osiągnąć poziom zbliżony do tego sprzed awarii elektrowni Fukushima. Jedynym wyjątkiem był szwajcarski frank, który umacniał się względem jena, co związane było z niestabilną sytuacją na rynkach finansowych; kryzys w Gracji, Hiszpanii i Portugalii, kataklizmy w Japonii, rewolucje na Bliskim Wschodzie jak i słabe dane USA powodowały ucieczkę inwestorów w kierunku najbardziej stabilnej waluty Rynek złota W sytuacji niepewności inwestorzy kupują złoto. Okazuje się, że kataklizm w Japonii również wpłynął na jego kurs powodując zwiększenie dynamiki wzrostowego kursu (Rys ). 17 S t r o n a

18 Rys.13. Wykres kursu złota w przeciągu ostatnich 12 miesięcy. Przed kataklizmem w Japonii kurs złota po nieustannych wzrostach z listopada 2008 roku zaczął spadać w styczniu i w marcu 2011 roku (Rys.13). Po awarii elektrowni atomowej Fukushima kurs złota wrócił na trend wzrostowy bijąc kolejne rekordy wartości (Rys. 14). Dopiero na początku czerwca kurs zatrzymał się na poziomie około 1500 dolarów amerykańskich (a więc o ponad 200 dolarów więcej niż wynosił tuż przed japońskim kataklizmem). RYS.13. Wykres kursu złota w przeciągu ostatnich 5 lat. 18 S t r o n a

19 3.3. Światowe giełdy Sytuacja w Japonii wpłynęła nie tylko na rynki walutowe ale również wpłynęła na giełdy papierów wartościowych na całym świecie, szczególnie w tych krajach, w których notowane są spółki zajmujące się wytwarzaniem energii z elektrowni jądrowych (Rys.15-26). Skutki awarii elektrowni w Fukushimie najbardziej odczuł rynek japoński (Rys ). Inwestorzy masowo zaczęli wyprzedawać akcje w obawie przed stratami poniesionymi przez poszczególne spółki. Rys.15. Wykres japońskiego indeksu NIKKEI w przeciągu ostatnich 12 miesięcy. Wartość indeksu NIKKEI w zaledwie kilku sesji spadła z poziomu punktów do 8600 (spadek o ponad 22%). Pod koniec marca indeks osiągnął 9750 punktów i utrzymuje się na tym poziomie (Rys. 15). 19 S t r o n a

20 Rys.16. Wykres japońskiego indeksu NIKKEI w przeciągu ostatnich 5 lat. Załamanie rynku spowodowane kataklizmem z 11 marca 2011 roku było jednym z najpoważniejszych spadków w pięcioletniej historii japońskiej giełdy papierów wartościowych (Rys. 16). Większym problemem okazał się tylko globalny kryzys finansowy (lata ), podczas którego indeks NIKKEI spadł o blisko 50%. To właśnie po tych wydarzeniach gospodarka Japonii nie zdołała się podnieść nawet do dziś. Wydarzenia w Japonii miały również duży wpływ na gospodarkę amerykańską (Rys ). Rys.17. Wykres amerykańskiego indeksu NASDAQ w przeciągu ostatnich 12 miesięcy. 20 S t r o n a

21 Indeks NASDAQ, który od września 2010 roku dynamicznie rósł, załamał się w marcu, pod wpływem wydarzeń w Japonii. W zaledwie kilka dni z poziomu 2800 punktów spadł poniżej 2600 punktów. Szybko odrobił jednak stratę aby w maju wrócić do swoich wcześniejszych rekordów (Rys. 17). W przeciągu ostatnich pięciu lat można powiedzieć, że była to jedynie korekta kursu (Rys. 18). RYS.18. Wykres amerykańskiego indeksu NASDAQ w przeciągu ostatnich 5 lat.. Francja, mające elektrownie atomowe jako podstawowe źródło wytwarzania energii elektrycznej, znacząco odczuło wydarzenia w Japonii (Rys ). Indeks CAC gwałtownie załamał się (strata 400 punktów), a inwestorzy z niecierpliwością wyczekiwali kolejnych informacji z Japonii oraz światowej energetyki atomowej (Rys. 19). 21 S t r o n a

22 Rys.19. Wykres francuskiego indeksu CAC w przeciągu ostatnich 12 miesięcy. Po gwałtownym załamaniu indeks CAC równie szybko odrobił stratę. Mając na uwadze pięcioletni okres zauważyć należy, że w pierwszej połowie marca indeks ten odnotował jedne z największych spadków kursu w ostatnim okresie, który został szybko pokonany i kurs do dziś utrzymuje się na stabilnym poziomie. W żaden sposób jednak nie można porównać tego do załamania rynku spowodowanego globalnym kryzysem finansowym (Rys. 20). Rys.20. Wykres francuskiego indeksu CAC w przeciągu ostatnich 5 lat. 22 S t r o n a

23 Podobnie jak we Francji tak i w Niemczech wydarzenia w Japonii spowodowały gwałtowne spadki na giełdzie papierów wartościowych (Rys ). Rys.21. Wykres niemieckiego indeksu DAX w przeciągu ostatnich 12 miesięcy. Indeks DAX, określający kondycję niemieckiego rynku, spadł z poziomu7400 punktów do 6500, po czym bardzo szybko odrobił straty przebijając barierę 7500 punktów. Było to najpoważniejsze załamanie kursu w zwyżkowym trendzie, najpoważniejsze od kryzysu finansowego Wszystko wskazuje na to, że wydarzenia w Japonii nie miały znaczącego wpływu na dalszy rozwój niemieckiej gospodarki i to pomimo zapowiedzi odejścia tego kraju od energetyki jądrowej (Rys. 22). 23 S t r o n a

24 Rys.22. Wykres niemieckiego indeksu DAX w przeciągu ostatnich 5 lat. Również brytyjski FTSE pod wpływem japońskich wydarzeń załamał się, jednak, tak jak francuskie i niemieckie wskaźniki, szybko nadrobił straty (Rys ). Rys.23. Wykres brytyjskiego indeksu FTSE w przeciągu ostatnich 12 miesięcy. 24 S t r o n a

25 Brytyjski indeks FTSE w pierwszej połowie marca stracił ponad 400 punktów, po czym z początkiem kwietnia odrobił stratę (Rys. 23). Analizując zachowania wskaźnika w dłuższym okresie zauważyć należy, że spadek ten nie wpłyną znacząco na brytyjską gospodarkę (Rys.24). Rys.24. Wykres brytyjskiego indeksu FTSE w przeciągu ostatnich 5 lat. W najmniejszym stopniu na wydarzenia w Japonii zareagowała warszawska giełda papierów wartościowych (Rys ). Rys.25. Wykres polskiego indeksu WIG w przeciągu ostatnich 12 miesięcy. 25 S t r o n a

26 Na załamania światowych giełd pod wpływem japońskich wydarzeń polski indeks WIG zareagował drobną korektą (Rys. 25). Indeks odnotował znacznie większy spadek na przełomie kwietnia i maja. W perspektywie długookresowej spadek ten nie miał znaczenia na zachowanie wskaźnika WIG (Rys. 26). Rys.26. Wykres polskiego indeksu WIG w przeciągu ostatnich 5 lat Nuclear Energy Index Nuclear Energty Index jest wskaźnikiem obrazującym kondycję światowego przemysłu atomowego (Rys.27). Swoim zasięgiem obejmuje firmy związane z przemysłem jądrowym na całym świecie; głównie zajmujących się konstrukcją reaktorów, budową elektrowni, dostawą paliw, usług jak i energii elektrycznej. 26 S t r o n a

27 Rys.27. Wykres wskaźnika Nuclear Energy Index w przeciągu ostatnich 12 miesięcy. Nuclear Energy Index, najwyższą wartość miał w momencie rozpoczęcia notowań na początku 2008 roku i wynosił wtedy prawie 4500 punktów. W wyniku globalnego kryzysu finansowego indeks stracił na wartości ponad 50%, po czym systematycznie odrabiał straty aż do 11 marca 2011 roku (awaria elektrowni atomowej Fukushima). W przeciągu zaledwie kilku dni Nuclear Energy Index spadł z poziomu ponad 3200 punktów do 2700, po czym powoli odrabiał straty (Rys. 27). Światowy sprzeciw wobec energii jądrowej jak i decyzje poszczególnych państw o zaprzestaniu inwestycji w tym sektorze spowodowały ponowne osłabienie kursu, który na końcu czerwca 2011 ukształtował się na poziomie 2800 punktów Wyceny spółek energetycznych na świecie Japonia W rozdziale 3.3. niniejszej pracy przedstawiono główne wskaźniki giełd papierów wartościowych na świecie. Z analizy wynika, że awaria elektrowni atomowej Fukushima miała największy wpływ na rynek japoński. Największe straty ponieśli akcjonariusze operatora elektrowni atomowej Fukushima japońskiej firmy Tokyo Electric Power 27 S t r o n a

28 (Tepco). W przeciągu ostatniego roku akcje tej firmy potaniały ponad 85% (Rys. 28), najwięcej w przeciągu pięciu dni od pierwszej awarii obiektu Fukushima. Rys.28. Wykres kursu akcji Tepco w przeciągu ostatnich 12 miesięcy. Załamanie rynku odczuł też inny operator japońskich elektrowni atomowych Kyushu Electric Power (Rys. 29). 11 marca 2011 roku akcje spadły o ponad 300 jenów, a po 10 dniach kurs wrócił do poprzedniej wartości. Potem do połowy czerwca akcje systematycznie traciły na wartości osiągając najniższą wycenę w historii 1075 jenów. Od tego momentu kurs systematycznie rośnie odrabiając straty. Rys.29. Wykres kursu akcji Kyushu Electric Power w przeciągu ostatnich 12 miesięcy. 28 S t r o n a

29 USA USA, posiadająca największą liczbę reaktorów atomowych na świecie jest niezwykle czuła na wszelakie informacje związane z energią jądrowa na świecie. Pod wpływem awarii elektrowni Fukushima akcje największej amerykańskiej firmy wytwarzającej energią atomową Exelon Corporation potaniały o ponad 5% do poziomu około 40 dolarów amerykańskich (Rys.30). Po drobnych wahaniach kurs wrócił do poziomu 43 dolarów amerykańskich. Rys.30. Wykres kursu akcji Exelon Corporation w przeciągu ostatnich 12 miesięcy. W analogiczny sposób zachowywały się akcje innej amerykańskiej spółki zajmującej się energią jądrową Entergy Corporatin. 11 marca 2011 akcje kosztowały jeszcze 72 dolary, po czym gwałtownie spadły do poziomu 65 dolarów (Rys. 31). Początek maja to wzrost kursu do prawie 70 dolarów. 29 S t r o n a

30 Rys.31. Wykres kursu akcji Entergy Corporation w przeciągu ostatnich 12 miesięcy. Niemcy W Niemczech po awarii japońskiej Fukushimy jak również po zapowiedziach kanclerz Angeli Merkel kursy akcji firm zajmujących się energią jądrową spadły (Rys. 32) Rys.32. Wykres kursu akcji EON w przeciągu ostatnich 12 miesięcy. 30 S t r o n a

31 Kurs akcji zarówno EON jak i EnBW (Energie Baden-Wuerttemberg) pokazują (Rys. 33), że większe wahania kursu spółek energetycznych spowodowały zapowiedzi polityków o zmianie polityki energetycznej kraju (wycofanie się z energetyki jądrowej). Dopiero wtedy kurs zarówno EON jak i EnBW osiąga minima. Dalszy ich kierunek oraz kształt zależy niewątpliwie od podejmowanych decyzji. EnBW Rys.33. Wykres kursu akcji EnBW w przeciągu ostatnich 12 miesięcy. Francja Francja, która wytwarza najwięcej energii elektrycznej w elektrowniach jądrowych jest szczególnie narażona na negatywne doniesienia z tego rynku. Awaria elektrowni Fukushima spowodowała gwałtowne załamanie kursu EdF (Rys. 34), którego skutki odczuwane są do końca półrocza. Dopiero pierwsze dni lipca wydają się przełamywać trand. 31 S t r o n a

32 Rys.34. Wykres kursu akcji EdF w przeciągu ostatnich 12 miesięcy. Pod wpływem wydarzeń z Japonii pozostawał również kurs GDF Suez, który 11 marca 2011 roku odnotował jedne z największych spadków (Rys. 35). W niecały miesiąc straty zostały odrobione. Do końca czerwca kurs jednak spadał, dopiero na początku lipca odnotowano odwrócenie trendu. Rys.35. Wykres kursu akcji GDF Suez w przeciągu ostatnich 12 miesięcy. 32 S t r o n a

33 Polska Pomimo, że w Polsce nie wybudowano elektrowni jądrowej, warto przeanalizować jak japońskie wydarzenia wpłynęły na kurs akcji Polskiej Grupy Energetycznej, która będzie w największym stopniu zaangażowana w budowę reaktorów atomowych w kraju (Rys. 35). Okazuje się, że 11 marca 2011 roku PGE odnotowało spadek, który można interpretować jako korektę kursu w wzrastającym trendzie. Rys.36. Wykres kursu akcji PGE w przeciągu ostatnich 12 miesięcy Rola relacji inwestorskich i komunikacji finansowej w sytuacji kryzysu Sytuacje kryzysowe są prawdziwym sprawdzianem dla spółek. To właśnie wtedy kluczową rolę odgrywa zaufanie inwestorów, które przekłada się bezpośrednio na ich rynkowe zachowania. Zmieniający się trend, panika może doprowadzić do masowej wyprzedaży akcji, a więc do gwałtownej obniżki kursu. To z kolei przekłada się na mniejszą kapitalizację firmy, a więc mniejszą jej wycenę rynkową. 33 S t r o n a

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG 51 DO 2020 DO 2050 Obniżenie emisji CO2 (w stosunku do roku bazowego 1990) Obniżenie pierwotnego zużycia energii (w stosunku do roku bazowego 2008) Obniżenie zużycia energii elektrycznej (w stosunku do

Bardziej szczegółowo

Energetyka Jądrowa. Wykład 10 5 maja 2015. Zygmunt Szefliński Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów szef@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu.

Energetyka Jądrowa. Wykład 10 5 maja 2015. Zygmunt Szefliński Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów szef@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu. Energetyka Jądrowa Wykład 10 5 maja 2015 Zygmunt Szefliński Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów szef@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu.pl/~szef/ Reaktor ATMEA 1 Reaktor ten będzie oferowany przez spółkę

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na indeksy GPW pozostaje czwartym rynkiem w Europie

Kontrakty terminowe na indeksy GPW pozostaje czwartym rynkiem w Europie Rynek instrumentów pochodnych GPW w I półroczu 2012 roku na tle Europy GPW utrzymuje czwartą pozycję w Europie pod względem wolumenu obrotów indeksowymi kontraktami terminowymi Kontrakty terminowe na indeksy

Bardziej szczegółowo

Zachowania indeksów branżowych GPW czerwiec październik 2013, część 1

Zachowania indeksów branżowych GPW czerwiec październik 2013, część 1 Zachowania indeksów branżowych GPW czerwiec październik 2013, część 1 WIG Budownictwo oraz WIG Inaczej Warszawski Indeks Giełdowy. W jego skład wchodzą wszystkie spółki z Głównego Rynku Giełdy Papierów

Bardziej szczegółowo

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Rosja zwiększyła produkcje ropy naftowej w czerwcu bieżącego roku utrzymując pozycję czołowego producenta. Jednakże analitycy zwracają uwagę na problemy mogące

Bardziej szczegółowo

Przewrotny rynek zielonych certyfikatów

Przewrotny rynek zielonych certyfikatów Przewrotny rynek zielonych certyfikatów Autor: Maciej Flakowicz, Agencja Rynku Energii, Warszawa ( Czysta Energia nr 4/2013) Niestabilne ceny praw majątkowych do świadectw pochodzenia OZE dowodzą, że polski

Bardziej szczegółowo

Trzykrotna utrata wartości CER i utrzymanie trendu spadkowego cen EUA w grudniu

Trzykrotna utrata wartości CER i utrzymanie trendu spadkowego cen EUA w grudniu Toruń, 7 stycznia 2013 r. Trzykrotna utrata wartości CER i utrzymanie trendu spadkowego cen EUA w grudniu W grudniu 2012 r. wolumen handlowanych uprawnień do emisji dwutlenku węgla na rynku spotowym był

Bardziej szczegółowo

Test wskaźnika C/Z (P/E)

Test wskaźnika C/Z (P/E) % Test wskaźnika C/Z (P/E) W poprzednim materiale przedstawiliśmy Państwu teoretyczny zarys informacji dotyczący wskaźnika Cena/Zysk. W tym artykule zwrócimy uwagę na praktyczne zastosowania tego wskaźnika,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Luty miesiącem wyczekiwań i rozczarowań na rynku handlu uprawnieniami do emisji CO 2

Luty miesiącem wyczekiwań i rozczarowań na rynku handlu uprawnieniami do emisji CO 2 Toruń, 7 marca 2013 r. Luty miesiącem wyczekiwań i rozczarowań na rynku handlu uprawnieniami do emisji CO 2 W związku z nadziejami rynku na skuteczność lutowych rozmów Komisji ds. Środowiska na temat interwencji

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o spółce PKO BP

Podstawowe informacje o spółce PKO BP Podstawowe informacje o spółce PKO BP PKO BANK POLSKI S.A. jeden z najstarszych banków w Polsce. W opinii wielu pokoleń Polaków uważany jest za bezpieczną i silną instytucję finansową. Większościowym akcjonariuszem

Bardziej szczegółowo

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22.

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22. 09:00 Okazuje się, że wczorajsze dane o wykorzystanie deficytu budżetowego w Polsce nie były tragiczne i dodatkowo EURUSD znów zaczyna rosnąć więc występują naturalne czynniki sprzyjające umocnieniu PLN.

Bardziej szczegółowo

Skorzęcin 2014. Fukushima. Reminiscencje ze spotkania International Nuclear Workers' Unions' Network. Skorzęcin 2014 r. Grzegorz Jezierski

Skorzęcin 2014. Fukushima. Reminiscencje ze spotkania International Nuclear Workers' Unions' Network. Skorzęcin 2014 r. Grzegorz Jezierski Fukushima Reminiscencje ze spotkania International Nuclear Workers' Unions' Network Skorzęcin 2014 r. Grzegorz Jezierski 29-30 października 2013 r. w Tokio oraz Fukushimie miało miejsce spotkanie Międzynarodowej

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo

Warszawa, kwiecień 2013 BS/51/2013 POLACY O ENERGETYCE JĄDROWEJ I GAZIE ŁUPKOWYM

Warszawa, kwiecień 2013 BS/51/2013 POLACY O ENERGETYCE JĄDROWEJ I GAZIE ŁUPKOWYM Warszawa, kwiecień 2013 BS/51/2013 POLACY O ENERGETYCE JĄDROWEJ I GAZIE ŁUPKOWYM Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

Otoczenie rynkowe. Otoczenie międzynarodowe. Grupa LOTOS w 2008 roku Otoczenie rynkowe

Otoczenie rynkowe. Otoczenie międzynarodowe. Grupa LOTOS w 2008 roku Otoczenie rynkowe Otoczenie międzynarodowe Globalne wskaźniki ekonomiczne pokazują, że rok 2008 był kolejnym okresem wzrostu gospodarczego. Jednak charakter tego wzrostu nie był jednolity - już na początku roku wystąpiły

Bardziej szczegółowo

Fundusze ETF w Polsce październik 2012 r. (Exchange-traded funds in Poland October 2012)

Fundusze ETF w Polsce październik 2012 r. (Exchange-traded funds in Poland October 2012) 1.1.12 2.1.12.1.12 4.1.12 5.1.12 8.1.12 9.1.12 1.1.12 11.1.12 12.1.12 15.1.12 16.1.12 17.1.12 18.1.12 19.1.12 22.1.12 2.1.12 24.1.12 25.1.12 26.1.12 29.1.12.1.12 1.1.12 listopada 212 r. Fundusze ETF w

Bardziej szczegółowo

Inwestorzy w obrotach giełdowych

Inwestorzy w obrotach giełdowych Inwestorzy w obrotach giełdowych (II połowa roku) Giełda Papierów Wartościowych Warszawa, 28 lutego 2007 www.gpw.pl 1 Agenda: Udział inwestorów w obrotach giełdowych w II półroczu r. Udział inwestorów

Bardziej szczegółowo

5 lat funduszu Lyxor WIG20 UCITS ETF na GPW w Warszawie rynek wtórny

5 lat funduszu Lyxor WIG20 UCITS ETF na GPW w Warszawie rynek wtórny 25 wrzesień 215 r. 5 lat funduszu Lyxor WIG2 UCITS ETF rynek wtórny 22 września 215 r. minęło dokładnie pięć lat od momentu wprowadzenia do obrotu giełdowego tytułów uczestnictwa subfunduszu Lyxor WIG2

Bardziej szczegółowo

FOREX DESK: Komentarz walutowy (11-06-2007r.)

FOREX DESK: Komentarz walutowy (11-06-2007r.) FOEX DESK: Komentarz walutowy (11-06-2007r.) Końcówka tygodnia na rynku walutowym przyniosła dosyć ciekawe zmiany. Na większości głównych par wyraźnie zyskiwał dolar. Impulsów do takiego ruchu dostarczyły

Bardziej szczegółowo

PROJEKT MALY WIELKI ATOM

PROJEKT MALY WIELKI ATOM PROJEKT MALY WIELKI ATOM MISZKIEL PRZEMYSŁAW SEMESTR 1LO2B ELEKTROWNIA W CZARNOBYLU Katastrofa w Czarnobylu - jedna z największych katastrof przemysłowych XX wieku, oceniana jako największa katastrofa

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Komentarz dzienny (09.09.2004r.)

FOREX - DESK: Komentarz dzienny (09.09.2004r.) FOREX - DESK: Komentarz dzienny (09.09.2004r.) Wczorajsze przemówienie Alana Greenspana było punktem kulminacyjnym tego tygodnia, jeśli chodzi o wpływ na rynek walutowy. Szef FED sugerując, że odżywająca

Bardziej szczegółowo

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Branża motoryzacyjna to jeden z największych i najszybciej rozwijających się sektorów polskiej gospodarki.

Bardziej szczegółowo

Największe katastrofy jądrowe w historii

Największe katastrofy jądrowe w historii Największe katastrofy jądrowe w historii W 1990 roku Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej opracowała siedmiostopniowy system stopniowania rodzajów awarii, gdzie poziom 0 oznacza brak albo zakłócenie

Bardziej szczegółowo

KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA

KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA Do tej pory skupialiśmy się na technicznej stronie procesu inwestycyjnego. Wiedza ta to jednak za mało, aby podejmować trafne decyzje inwestycyjne. Musimy zatem zmierzyć się

Bardziej szczegółowo

INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 2008 ROKU

INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 2008 ROKU GPW 27 NOWA JAKOŚĆ INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 28 ROKU - podsumowanie 1 RYNEK AKCJI W 28 ROKU ŚREDNIA WARTOŚĆ TRANSAKCJI (PLN) 2 UDZIAŁ TRANSAKCJI W OBROTACH 1 18 8 16 6 14 4 2 12 24 25 26 27 28 24

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

Na rynku alternatywnym NewConnect notowanych jest już ponad 400 spółek. Historia sukcesu NewConnect i perspektywy jego dalszego rozwoju

Na rynku alternatywnym NewConnect notowanych jest już ponad 400 spółek. Historia sukcesu NewConnect i perspektywy jego dalszego rozwoju Na rynku alternatywnym NewConnect notowanych jest już ponad 400 spółek. Historia sukcesu NewConnect i perspektywy jego dalszego rozwoju NewConnect to rynek akcji Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Gospodarki DEPARTAMENT ANALIZ I PROGNOZ. Informacja

Ministerstwo Gospodarki DEPARTAMENT ANALIZ I PROGNOZ. Informacja Ministerstwo Gospodarki DEPARTAMENT ANALIZ I PROGNOZ Warszawa, 11 stycznia 28 r. Informacja Sytuacja na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie w 27 roku i perspektywy na rok 28 Rok 27 na Giełdzie

Bardziej szczegółowo

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Warszawa, 27 lipca 2005 r. Informacja prasowa BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Skonsolidowane wyniki finansowe Banku BPH po II kwartałach 2005 roku według MSSF osiągnięcie w I półroczu 578 mln zł

Bardziej szczegółowo

Rynek energii: Ukraina

Rynek energii: Ukraina Rynek energii: Ukraina Autor: Wojciech Kwinta ( Polska Energia nr 9/2010) Mimo znacznych nadwyżek mocy, elektroenergetyka ukraińska boryka się jednak z problemami, przede wszystkim wiekową infrastrukturą.

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w IPO ile można zarobić?

Inwestowanie w IPO ile można zarobić? Inwestowanie w IPO ile można zarobić? W poprzednich artykułach opisano w jaki sposób spółka przeprowadza ofertę publiczną oraz jakie może osiągnąć z tego korzyści. Teraz należy przyjąć punkt widzenia Inwestora

Bardziej szczegółowo

Program polskiej energetyki jądrowej

Program polskiej energetyki jądrowej 2 Podstawa prawna do przygotowania Programu PEJ Ustawa z dnia 29 lipca 2000 r. Prawo atomowe art. 108a pkt 1 Minister właściwy do spraw gospodarki opracowuje projekty planów i strategii w zakresie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

Czy polskie dane makro wpływają na notowania akcji?

Czy polskie dane makro wpływają na notowania akcji? Czy polskie dane makro wpływają na notowania akcji? Problem makroekonomicznych uwarunkowań koniunktury na rynku kapitałowym, czyli odpowiedź na pytanie w jakim stopniu dane makro wpływają na indeksy giełdowe,

Bardziej szczegółowo

Opracowanie dotyczące zmian populacji w Japonii. 2013-09-09 05:24:21

Opracowanie dotyczące zmian populacji w Japonii. 2013-09-09 05:24:21 Opracowanie dotyczące zmian populacji w Japonii. 2013-09-09 05:24:21 2 Populacja Japonii zmniejszyła się o rekordowe 0,2% do 127,8 mln w 2011 roku PRZEWIDYWANIA JAPOŃSKICH INSTYTUTÓW BADAWCZYCH DOT. POPULACJI

Bardziej szczegółowo

Waluty to nie wszystko Wykres 1. Korelacja między S&P500 i dolarem w latach 2001-2011 (6 miesięcy krocząco). Źródło:Bespoke Investment Group

Waluty to nie wszystko Wykres 1. Korelacja między S&P500 i dolarem w latach 2001-2011 (6 miesięcy krocząco). Źródło:Bespoke Investment Group ANALIZA NOBLE SECURITIES, 01.04.2011 r. Banki centralne popsuły rynki W ostatnim czasie zupełnie zaniknęła korelacja między kursem dolara a zachowaniem rynków akcji. Jednocześnie korelacja obligacje akcje

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

OFERT PRZYBYWA, ALE NIE DLA WSZYSTKICH

OFERT PRZYBYWA, ALE NIE DLA WSZYSTKICH Warszawa, 18 kwietnia 2011 r. OFERT PRZYBYWA, ALE NIE DLA WSZYSTKICH Raport Pracuj.pl Rynek Pracy Specjalistów w I kwartale 2011 roku Przybywa ofert pracy. W I kwartale 2011 ogłoszeń w serwisie Pracuj.pl

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

MINOX S.A. RAPORT MIESIĘCZNY GRUDZIEŃ

MINOX S.A. RAPORT MIESIĘCZNY GRUDZIEŃ MINOX S.A. RAPORT MIESIĘCZNY GRUDZIEŃ 2012 r. Zarząd Spółki z siedzibą w Warszawie, działając w oparciu o pkt. 16 Załącznika Nr 1 do Uchwały Nr 293/2010 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Czy to już kryzys roku 2013? Stan i kierunki rozwoju elektroenergetyki w Brazylii

Czy to już kryzys roku 2013? Stan i kierunki rozwoju elektroenergetyki w Brazylii MACIEJ M. SOKOŁOWSKI WPIA UW K a t o w i c e 2 6. 0 3. 2 0 1 3 r. Czy to już kryzys roku 2013? Stan i kierunki rozwoju elektroenergetyki w Brazylii MIX ENERGETYCZNY W produkcji energii elektrycznej dominują

Bardziej szczegółowo

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 r., w których został zaangażowany kapitał zagraniczny

Bardziej szczegółowo

Niemiecka ekologia. w pigułce

Niemiecka ekologia. w pigułce Niemiecka ekologia w pigułce Plakietka ''Umweltzone''- plakietka wjazdu do wyznaczonej strefy ekologicznej w Niemczech, dla pojazdów spełniających określone standardy w zakresie emisji gazów spalinowych

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa / Badanie koniunktury AHK Polska, edycja 2012

Informacja prasowa / Badanie koniunktury AHK Polska, edycja 2012 Warszawa / 29 / 03 / 2012 Informacja prasowa / Badanie koniunktury AHK Polska, edycja 2012 Inwestorzy zadowoleni z Polski 95% inwestorów zagranicznych w Polsce ponownie wybrałoby nasz kraj na lokalizację

Bardziej szczegółowo

Raport Tygodniowy. o sytuacji na rynkach finansowych. Rynek walutowy. Rynek akcji

Raport Tygodniowy. o sytuacji na rynkach finansowych. Rynek walutowy. Rynek akcji Raport Tygodniowy o sytuacji na rynkach finansowych Rynek walutowy Rynek akcji Poniedziałek, 21 września 2015 roku Kurs USD/PLN perspektywa długoterminowa, kurs z 18 września 2015 roku = 3,7269 Kurs spadł

Bardziej szczegółowo

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie.

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Potrzeby rozwojowe światowego przemysłu powodują, że globalny popyt na roboty przemysłowe odznacza się tendencją wzrostową. W związku z tym, dynamiczny

Bardziej szczegółowo

Analiza BBN nt. nowej strategii energetycznej Republiki Federalnej Niemiec

Analiza BBN nt. nowej strategii energetycznej Republiki Federalnej Niemiec Analiza BBN nt. nowej strategii energetycznej Republiki Federalnej Niemiec Sławomir Kamiński Departament Analiz Strategicznych Warszawa, 4 listopada 2010 r. Nowa strategia energetyczna Niemiec 28 września

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie zagranicznej turystyki przyjazdowej i wyjazdowej oraz krajowej prowadzone były przez Urząd Statystyczny

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

styczeń 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna

styczeń 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna styczeń 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW dr Piotr Białowolski styczeń

Bardziej szczegółowo

Przyszłość polskiej energetyki. Raport badawczy

Przyszłość polskiej energetyki. Raport badawczy Przyszłość polskiej energetyki Raport badawczy Warszawa, 1 grudnia 2011 Nota metodologiczna Głównym celem badania było poznanie wiedzy i opinii młodych Polaków na temat planów rozwoju energetyki jądrowej

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SPÓŁEK 21.08.2006. Witam.

ANALIZA SPÓŁEK 21.08.2006. Witam. ANALIZA SPÓŁEK 21.08.2006 Witam. DWORY Spółka zadebiutowała na GPW w grudniu 2004 roku. Przez pierwszych dziesięć miesięcy notowania przebiegały w bardzo wąskiej stabilizacji. Cena akcji wahała się pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Komentarz poranny z 15 lipca 2009r.

Komentarz poranny z 15 lipca 2009r. Michał Wojciechowski Analityk Rynków Finansowych tel. 071 79 59 026 e-mail: mwojciechowski@ambconsulting.pl Komentarz poranny z 15 lipca 2009r. WYDARZENIA NA ŚWIECIE Rynek zagraniczny. W pierwszej części

Bardziej szczegółowo

Inwestorzy w obrotach giełdowych (I połowa 2006 roku)

Inwestorzy w obrotach giełdowych (I połowa 2006 roku) Inwestorzy w obrotach giełdowych (I połowa 2006 roku) Zespół Rozwoju i Eksploatacji Dział Produktów Informacyjnych GPW Warszawa, 24 sierpnia 2006 www.gpw.pl 1 Agenda: Udział inwestorów w obrotach giełdowych

Bardziej szczegółowo

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

Rynek surowców korekta czy załamanie?

Rynek surowców korekta czy załamanie? Rynek surowców korekta czy załamanie? Paweł Kordala, X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. 1 Agenda I. Rynek ropy II. Rynek miedzi III. Rynek złota IV. Rynek srebra V. Rynki rolne (kukurydza, pszenica, soja)

Bardziej szczegółowo

Fundusze ETF w Polsce grudzień 2012 r. (Exchange-traded funds in Poland December 2012)

Fundusze ETF w Polsce grudzień 2012 r. (Exchange-traded funds in Poland December 2012) stycznia r. Fundusze ETF w Polsce grudzień r. (Exchange-traded funds in Poland December ) Rynek wtórny Po fatalnym listopadzie, w grudniu wartość obrotów sesyjnych tytułami uczestnictwa trzech funduszy

Bardziej szczegółowo

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii

Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii Rynek energii elektrycznej w lutym 2013 r. kolejne rekordy na Towarowej Giełdzie Energii Informacja prasowa Łączny obrót energią elektryczną: 13,789 TWh wzrost o 257 proc. r/r Warszawa, 11 marca 2013 r.

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Elektrownie Atomowe. Łukasz Osiński i Aleksandra Prażuch

Elektrownie Atomowe. Łukasz Osiński i Aleksandra Prażuch Elektrownie Atomowe Łukasz Osiński i Aleksandra Prażuch Budowa atomu Czym jest elektrownia atomowa? Historia elektrowni atomowych Schemat elektrowni atomowych Zasada działania elektrowni atomowych Argentyna

Bardziej szczegółowo

VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku

VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku VII.1. Rachunek zysków i strat t Grupy BRE Banku Grupa BRE Banku zakończyła rok 2012 zyskiem brutto w wysokości 1 472,1 mln zł, wobec 1 467,1 mln zł zysku wypracowanego w 2011 roku (+5,0 mln zł, tj. 0,3%).

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Autor: Paweł Pastusiak

Autor: Paweł Pastusiak Autor: Paweł Pastusiak Czarny czwartek 24 października 1929 roku, dzień, w którym ceny akcji na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (ang. New York Stock Exchange) gwałtownie spadły, co obecnie

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii a bezpieczeństwo Europy - Polski - Regionu - Gminy

Odnawialne źródła energii a bezpieczeństwo Europy - Polski - Regionu - Gminy Konwent Burmistrzów i Wójtów Śląskiego Związku Gmin i Powiatów Odnawialne źródła energii a bezpieczeństwo Europy - Polski - Regionu - Gminy Prof. Jerzy Buzek, Parlament Europejski Członek Komisji Przemysłu,

Bardziej szczegółowo

Wpływ energetyki wiatrowej na gospodarkę piec powodów dla których warto inwestować w energetykę wiatrową

Wpływ energetyki wiatrowej na gospodarkę piec powodów dla których warto inwestować w energetykę wiatrową Wpływ energetyki wiatrowej na gospodarkę piec powodów dla których warto inwestować w energetykę wiatrową Prezentacja Ernst & Young oraz Tundra Advisory Wstęp Zapomnijmy na chwile o efekcie ekologicznym,

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r.

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Warszawa, dnia 14 września 2015 r. Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z miesięcznych i kwartalnych sprawozdań polskich podmiotów

Bardziej szczegółowo

Podstawowe dane statystyczne dotyczące roku 2005

Podstawowe dane statystyczne dotyczące roku 2005 Podstawowe dane statystyczne dotyczące roku 2005 1 WIG20 na koniec roku 2654,95 1960,57 35,4% 2 WIG na koniec roku 35600,79 26636,19 33,7% 3 MIDWIG na koniec roku 2207,74 1730,1 27,6% 4 TechWIG na koniec

Bardziej szczegółowo

październik 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna

październik 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna październik 2014 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW dr Piotr Białowolski

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej. Grzegorz Onichimowski TGE SA

Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej. Grzegorz Onichimowski TGE SA Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej Grzegorz Onichimowski TGE SA Inwestycje w energetyce Power RING 2009, Dec 2009 2 Ostatnia lekcja z prywatyzacji. 1. Wejście PGE SA na Giełdę

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Szczecin, 16 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Szczecin, 16 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Szczecin, 16 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910

Bardziej szczegółowo

lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna

lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW dr Piotr Białowolski lipiec

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Beata Wiszniewska Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej Warszawa, 15 października 2015r. Polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej Pakiet

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

PRODUKCJA I ZUŻYCIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ W KRAJACH AMERYKI. Kasia Potrykus Klasa II Gdynia 2014r.

PRODUKCJA I ZUŻYCIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ W KRAJACH AMERYKI. Kasia Potrykus Klasa II Gdynia 2014r. PRODUKCJA I ZUŻYCIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ W KRAJACH AMERYKI. Kasia Potrykus Klasa II Gdynia 2014r. Ameryka Północna http://www.travelplanet.pl/przewodnik/ameryka-polnocna-i-srodkowa/ Ameryka Południowa

Bardziej szczegółowo

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI Międzyrynkowa analiza kursów walutowych Ashraf Laidi SPIS TREŚCI Przedmowa Podziękowania Wprowadzenie Rozdział 1. Dolar i złoto Koniec systemu z Bretton Woods złoto rozpoczyna hossę Restrykcyjna polityka

Bardziej szczegółowo

POMPY CIEPŁA Analiza rynku Wykres 1

POMPY CIEPŁA Analiza rynku Wykres 1 POMPY CIEPŁA Analiza rynku W Polsce dominującą rolę w produkcji energii elektrycznej odgrywa węgiel ( jego udział w globalnej wielkości mocy zainstalowanej w naszym kraju w 2005 roku wynosił 95%). Struktura

Bardziej szczegółowo

Tygodnik Inwestycyjny

Tygodnik Inwestycyjny Tygodnik Inwestycyjny 08 czerwca 2010 1 Zmiany procentowe indeksów i cen surowców w okresie 28.05 04.06. 2010 Indeksy-Polska Indeksy-Europa Indeksy-Świat WIG -2,31 % DJ STOX600 0,21 % DJIA -2,02 % WIG20-2,98

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Kondycja ekonomiczna drzewnych spółek giełdowych na tle innych branż

Kondycja ekonomiczna drzewnych spółek giełdowych na tle innych branż Annals of Warsaw Agricultural University SGGW Forestry and Wood Technology No 56, 25: Kondycja ekonomiczna drzewnych spółek giełdowych na tle innych branż SEBASTIAN SZYMAŃSKI Abstract: Kondycja ekonomiczna

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie I półrocza na GPW na tle innych giełd regionu i świata.

Podsumowanie I półrocza na GPW na tle innych giełd regionu i świata. Data publikacji : 27.07.2012 Podsumowanie I półrocza na GPW na tle innych giełd regionu i świata. Indeks WIG wzrósł o 8,5 proc., a GPW utrzymała pozycję europejskiego lidera pod względem liczby IPO. I

Bardziej szczegółowo

Fortum koncern wspierający realizację lokalnej, zrównowaŝonej polityki energetycznej.

Fortum koncern wspierający realizację lokalnej, zrównowaŝonej polityki energetycznej. Fortum koncern wspierający realizację lokalnej, zrównowaŝonej polityki energetycznej. Fortum wiodący partner energetyczny działa w 12 krajach, głównie na obszarze krajów skandynawskich, nadbałtyckich,

Bardziej szczegółowo

Raport Tygodniowy. o sytuacji na rynkach finansowych. Rynek walutowy. Rynek akcji

Raport Tygodniowy. o sytuacji na rynkach finansowych. Rynek walutowy. Rynek akcji Raport Tygodniowy o sytuacji na rynkach finansowych Rynek walutowy Rynek akcji Poniedziałek, 24 sierpnia 2015 roku Kurs USD/PLN perspektywa długoterminowa, kurs z 21 sierpnia 2015 roku = 3,7173 Kurs spadł

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

Ryszard Petru Przewodniczący Towarzystwa Ekonomistów Polskich

Ryszard Petru Przewodniczący Towarzystwa Ekonomistów Polskich Ryszard Petru Przewodniczący Towarzystwa Ekonomistów Polskich PERSPEKTYWY GOSPODARCZE DLA POLSKI Coface Country Risk Conference Warszawa, 27 marca 2014 r. Plan Sytuacja w gospodarce światowej Poprawa koniunktury

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Rynek krajowy (24-08-2006r.)

FOREX - DESK: Rynek krajowy (24-08-2006r.) FOREX - DESK: Rynek krajowy (24-08-2006r.) Końcówka wczorajszej sesji nie była zbyt udana dla krajowej waluty, która dosyć wyraźnie straciła na wartości. Dzisiejszy dzień co prawda stoi pod znakiem niewielkiej

Bardziej szczegółowo

RAPORT MIESIĘCZNY CZERWIEC 2014 r.

RAPORT MIESIĘCZNY CZERWIEC 2014 r. RAPORT MIESIĘCZNY CZERWIEC 2014 r. Zarząd Spółki Presto S.A. z siedzibą w Warszawie, działając w oparciu o pkt. 16 Załącznika Nr 1 do Uchwały Nr 293/2010 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Nośniki energii w 2014 roku. Węgiel w fazie schyłkowej, atom trzyma się dobrze

Nośniki energii w 2014 roku. Węgiel w fazie schyłkowej, atom trzyma się dobrze Nośniki energii w 2014 roku. Węgiel w fazie schyłkowej, atom trzyma się dobrze ("Energia Gigawat" - 9/2015) Wydawany od 64 lat Raport BP Statistical Review of World Energy jest najbardziej wyczekiwanym

Bardziej szczegółowo

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować?

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Autor: Frank Shostak Źródło: mises.org Tłumaczenie: Katarzyna Buczkowska Według Bena Bernankego zbyt wczesne wycofanie się z agresywnej polityki walki

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa rola euro na rynku pożyczkowym

Międzynarodowa rola euro na rynku pożyczkowym Międzynarodowa rola euro na rynku pożyczkowym Rola euro jako waluty służącej do zaciągania zobowiązań Euro jest popularną walutą zaciągania zobowiązań. Świadczy o tym wysoki udział dłużnych papierów wartościowych

Bardziej szczegółowo

CZYSTE ENERGIE na NewConnect Co to są Czyste Energie? 2 Co to są Czyste Energie? Co to są Czyste Energie? Co to są Czyste Energie? Co to są Czyste Energie? Co to są Czyste Energie? Światowe Inwestycje

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia siedemdziesiąty dziewiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2013 r.) oraz prognozy na lata 2013 2014

Bardziej szczegółowo

lipiec 2014 r. PROJEKT BADAWCZY: KONFERENCJI PRZEDSIĘBIORSTW FINANSOWYCH W POLSCE ORAZ KRAJOWEGO REJESTRU DŁUGÓW Informacja sygnalna

lipiec 2014 r. PROJEKT BADAWCZY: KONFERENCJI PRZEDSIĘBIORSTW FINANSOWYCH W POLSCE ORAZ KRAJOWEGO REJESTRU DŁUGÓW Informacja sygnalna lipiec 2014 r. PROJEKT BADAWCZY: KONFERENCJI PRZEDSIĘBIORSTW FINANSOWYCH W POLSCE ORAZ KRAJOWEGO REJESTRU DŁUGÓW Informacja sygnalna PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW dr Piotr Białowolski lipiec

Bardziej szczegółowo

Francuski sektor łodzi rekreacyjnych 2015-09-07 14:17:04

Francuski sektor łodzi rekreacyjnych 2015-09-07 14:17:04 Francuski sektor łodzi rekreacyjnych 2015-09-07 14:17:04 2 Branża łodzi rekreacyjnych stanowi mocną stronę francuskiego handlu zagranicznego. Od roku 2011 sektor ten osiąga regularne nadwyżki, zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo