PRZYKŁADOWY PLAN WYNIKOWY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PRZYKŁADOWY PLAN WYNIKOWY"

Transkrypt

1 Poradnik PRZYKŁADOWY PLAN WYNIKOWY do Programu nauczania (DKOS /02) i Podręcznika do liceów i techników z Podstaw przedsiębiorczości autorstwa W. J. Jakubowskiego, T. Maja, P. Załęskiego Autor: Tadeusz Maj Drugie, zmienione wydanie poradnika zawiera istotne nowości. Poszczególne tematy zajęć zostały uzupełnione o plan wynikowy. Zgodnie z nowymi tendencjami w metodyce kształcenia, zastąpił on wcześniejsze szczegółowe cele kształcenia. Powinno to nauczycielom ułatwić pracę. Należy jednak pamiętać, że zarówno rozkład zajęć, ich tematyka i treści oraz plan wynikowy i metodyczny, to tylko propozycje. Można z nich skorzystać w całości lub w części, lub na ich podstawie opracować własne plany. PROPOZYCJE METODYCZNE Propozycja tematyczna i plan wynikowy każdych zajęć są uzupełnione wskazówkami metodycznymi. Propozycje te mają ułatwić nauczycielowi wybór koncepcji prowadzenia zajęć. Wybór koncepcji powinien uwzględniać nie tylko osiągnięcie celów planu wynikowego, ale też uwzględniać fakt preferowania przez zdecydowaną większość młodych ludzi wiedzy konkretnej. Uczeń w trakcie zajęć powinien zyskać wiedzę i przyswoić sobie umiejętności elementarnej orientacji w dziedzinie gospodarki, ze szczególnym uwzględnieniem dynamiki rynku pracy. Proponowane wskazówki metodyczne akcentują rozwiązania praktyczne tam, gdzie jest to tylko możliwe. Rolą nauczyciela jest przekazanie uczniom tylko takiego zakresu wiedzy, której przyswojenie jest niezbędne do samodzielnej pracy i do ćwiczeń praktycznych. Nauczyciel powinien tworzyć warunki i sytuacje umożliwiające uczniom samodzielne zdobywanie wiedzy i umiejętności poprzez rozwiązywanie problemów teoretycznych i praktycznych. Istotna jest przy tym praca 1

2 ukierunkowana na organizację działania uczniów, polegająca na pokazaniu wzorcowego wykonania zadania, kontroli i ćwiczeniach w sprawnym działaniu. Taka aktywizująca strategia metodyczna prowadzi do samodzielnego, krytycznego myślenia, rozwiązywania problemów, generowania postaw racjonalnego gospodarowania w oparciu o rachunek ekonomiczny oraz zachowań pragmatycznych, ale i prospołecznych. O PLANIE WYNIKOWYM Pojęcie planu wynikowego pojawiło się kilka lat temu w pracach profesora Bolesława Niemierki, m.in. w książce Między oceną szkolną a dydaktyką. jest dokumentem nauczycielskim, który powinien zastąpić dotychczasowe rozkłady materiału. Rozkład materiału był bowiem budowany przy założeniu przerobienia z uczniami określonego zakresu treści wynikającego z programu nauczania. Natomiast plan wynikowy wychodzi od opisu wyników uczenia się ucznia, zawiera ten opis i podporządkowany owym efektom dydaktycznym uporządkowany zakres materiału nauczania. Opisane w planie wynikowym wymagania edukacyjne - to katalog osiągnięć ucznia przewidzianych programem nauczania. Osiągnięcia te są opisane jako czynności za pomocą czasowników operacyjnych (np. wyjaśnia, rozumie, określa, charakteryzuje, definiuje itp.). Są też opisem pożądanych przez nauczyciela zmian w wiedzy, umiejętnościach i postawach uczniów. jest budowany w taki sposób, aby określał wymagania edukacyjne na różnych poziomach i jest ściśle związany z ocenianiem. W niniejszym poradniku są stosowane trzy poziomy (chociaż spotyka się w planach wynikowych cztery i pięć poziomów). Poziom pierwszy, to wymagania podstawowe, które uczeń powinien opanować, aby uzyskać maksymalną ocenę dostateczną ( z plusem ). Poziom drugi, to wymagania ponadpodstawowe, których opanowanie pozwala uczniowi uzyskać ocenę bardzo dobrą ( z plusem ). Natomiast poziom trzeci wymagania 2

3 wykraczające, których opanowanie pozwala na otrzymanie oceny celującej, nie występuje we wszystkich tematach zajęć. PROPONOWANY PODZIAŁ GODZIN LEKCYJNYCH Zakres podstawowy 2 godziny tygodniowo w cyklu nauczania (jeden rok) Dział Tytuł działu Liczba godzin I Przedsiębiorczość 6 II Podstawy organizacji pracy 4 III Podstawy gospodarki rynkowej 7 IV Gospodarstwo domowe 6 V Przedsiębiorcy w gospodarce rynkowej 7 VI Planowanie i podejmowanie działalności gospodarczej 8 VII Państwo w gospodarce rynkowej 5 VIII Wzrost gospodarczy i jego mierniki 3 IX Pieniądz i banki 3 X Elementy polityki monetarnej i fiskalnej 4 państwa XI Elementy finansów publicznych 3 XII Rynek pracy. Kwestia bezrobocia 9 XIII Zabezpieczenie społeczne w Polsce 2 XIV Międzynarodowe stosunki gospodarcze 3 Do dyspozycji nauczyciela 2 Razem: 2 godz. x 36 tygodni = 72 SZCZEGÓŁOWA TEMATYKA ZAJĘĆ WRAZ Z PROPOZYCJAMI PLANU WYNIKOWEGO I WSKAZÓWKAMI METODYCZNYMI DZIAŁ I. PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Lp. Temat zajęć 1. Pojęcie i istota przedsiębiorczości 2. Poznawanie siebie 3. Asertywność i twórcze myślenie 4. Potrzeby jako źródło aktywności człowieka 3

4 5. Dobra i usługi jako czynniki zaspokajania potrzeb 6. Pojęcie i istota komunikacji interpersonalnej TEMAT 1. Pojęcie i istota przedsiębiorczości. Treści: Przedsiębiorczość w ujęciu potocznym. Przedsiębiorczość jako cecha lub sposób zachowania się przedsiębiorcy. Przedsiębiorczość przejawiająca się w zakładaniu i prowadzeniu małych firm. Pojęcie przedsiębiorcy jako organizatora i prowadzącego działalność gospodarczą. Inne znaczenie przedsiębiorczości: w szkole, w pracy najemnej, w trudnej sytuacji życiowej. Uczeń: - rozumie pojęcie przedsiębiorczości jako rodzaj aktywności człowieka; - określa przejawy przedsiębiorczości w prowadzeniu działalności gospodarczej; - podaje przykłady zachowań przedsiębiorczych w swoim otoczeniu. Uczeń: - charakteryzuje cechy człowieka przedsiębiorczego; - uzasadnia związek między prowadzeniem małej firmy a przedsiębiorczością. Wskazówki metodyczne: Temat wprowadzający można przeprowadzić metodą pogadanki z elementami dyskusji na temat pojęcia przedsiębiorczości, ukierunkowanej na sformułowanie przez uczniów tego pojęcia i podanie przykładów przejawów przedsiębiorczości w ich otoczeniu. TEMAT 2. Poznawanie siebie. Treści: Człowiek istotą myślącą. Człowiek istotą społeczną. Definicja osobowości. Charakter człowieka. Temperament. Wiedza o samym sobie. Samoocena i autoprezentacja. Poczucie własnej wartości. Uczeń: - rozumie pojęcie człowiek istotą społeczną ; - wymienia składniki osobowości; - rozróżnia pojęcia: charakter i temperament; - określa cechy swojej osobowości. Uczeń: - charakteryzuje typy osobowości; - przygotowuje i dokonuje autoprezentacji; - uzasadnia konieczność odczuwania własnej wartości. 4

5 Wskazówki metodyczne: Wskazana jest dyskusja odwołująca się do doświadczeń uczniów, poprzedzona wprowadzającym wykładem. Pomocny może być pierwszy rozdział podręcznika 1. TEMAT 3. Asertywność i twórcze myślenie. Treści: Co to znaczy być asertywnym? Przejawy asertywności. Pięć praw asertywności. Asertywna odmowa, prośba, asertywne przyjmowanie sądów. Twórcze myślenie i twórcze rozwiązywanie problemów. Cechy intelektualne sprzyjające twórczemu myśleniu. Uczeń: - wymienia i określa rodzaje zachowań; - rozróżnia zachowania asertywne od innych; - rozumie na czym polega asertywne przyjmowanie sądów; - rozwiązuje w zespole przedstawione przez nauczyciela problemy. Uczeń: - formułuje pięć praw asertywności; - formułuje asertywną odmowę i asertywną prośbę; - wie, jaki jest racjonalny model podejmowania decyzji; - sporządza drzewko decyzyjne przy rozwiązywaniu problemu. Wskazówki metodyczne: Po wprowadzeniu i wskazaniu 2. rozdziału podręcznika (Asertywność i twórcze myślenie), należy przeprowadzić ćwiczenia. W pierwszym z nich uczniowie powinni dokonać oceny swojej osobowości i na tym tle wnioskować, czy są asertywni lub czy mogą tacy być. Ćwiczenie najlepiej przeprowadzić w zespołach dwuosobowych, wtedy uczniowie będą mogli oceniać się nawzajem. Wybrani uczniowie przedstawią swoje przemyślenia na forum klasy. Drugie ćwiczenie dotyczy dochodzenia do optymalnych decyzji. Należy je przeprowadzić w kilkuosobowych zespołach. Po wybraniu kierownika, zespół przystępuje do rozwiązania przedstawionej przez nauczyciela (lub zaproponowanej przez zespół) sytuacji problemowej. Wybrane rozwiązania są przedstawiane i oceniane przez klasę. TEMAT 4. Potrzeby jako źródło aktywności człowieka. Treści: Pojęcie motywacji. Potrzeby człowieka w ujęciu historycznym. Hierarchia potrzeb. Potrzeby podstawowe i wyższego rzędu. Ekonomiczne rozumienie potrzeb. 1 Podręcznika znaczyć będzie: W.J.Jakubowski, T.Maj, P.Załęski: Podstawy przedsiębiorczości, Oficyna Edukacyjna* Krzysztof Pazdro 5

6 Uczeń: - rozumie pojęcie motywacji; - definiuje pojęcie potrzeby; - klasyfikuje potrzeby i podaje przykłady; - charakteryzuje zależność między potrzebami a przedsiębiorczością. Uczeń: - charakteryzuje potrzeby i dokonuje ich podziału; - analizuje piramidę hierarchii potrzeb wg Maslowa. Wymagania wykraczające: Uczeń: - wyjaśnia modele motywacyjne; - analizuje czynniki kształtujące zadowolenie i niezadowolenie z pracy. Wskazówki metodyczne: Warto tu zastosować metodę dyskusji panelowej. Po krótkim wprowadzeniu nauczyciel prowadzi dyskusję wybranej grupy uczniów na temat rodzaju i hierarchii potrzeb oraz sposobów ich zaspokajania. Wyniki dyskusji warto zapisywać na tablicy. Na koniec należy wydzielić te potrzeby, które można zaspokoić przy pomocy dóbr ekonomicznych. Pomocny dla uczniów 3. rozdział podręcznika. TEMAT 5. Dobra i usługi jako czynniki zaspokajania potrzeb. Treści: Pojęcie dóbr ekonomicznych i usług. Rodzaje i przykłady dóbr konsumpcyjnych i produkcyjnych (kapitałowych). Rodzaje usług i ich przykłady. Nieograniczone potrzeby i ograniczone zasoby. Zasoby gospodarcze: ziemia, kapitał, praca oraz technologia i informacja. Ziemia jako czynnik produkcyjny. Środki pracy i przedmioty pracy. Zasoby siły roboczej (pracy ludzi). Przedsiębiorczość jako specyficzny rodzaj zasobów gospodarczych. Uczeń: - definiuje dobra i usługi; - rozróżnia dobra konsumpcyjne od dóbr produkcyjnych (kapitałowych) i podaje ich przykłady; - rozumie pojęcie nieograniczonych potrzeb i ograniczonych zasobów; - charakteryzuje zasoby gospodarcze; - rozróżnia sfery procesu gospodarowania: produkcję, wymianę i konsumpcję. Uczeń: - wyjaśnia istotę procesu gospodarowania; - rozumie konieczność wyborów ekonomicznych we wszystkich sferach gospodarowania. 6

7 Wskazówki metodyczne: Warto przygotować dyskusję panelową. Po krótkim wprowadzeniu nauczyciela, przygotowana grupa 5-6 uczniów dyskutuje na temat dóbr i usług zaspokajających potrzeby, ich rodzajów, dostępności, ich społecznej hierarchii. Następnie druga grupa (ewentualnie ta sama) podejmuje temat zasobów gospodarczych, czynników produkcyjnych, procesu gospodarowania. Wyniki dyskusji warto zapisać na tablicy. Można wykorzystać treści 7. rozdziału podręcznika. TEMAT 6. Pojęcie i istota komunikacji interpersonalnej. Treści: Czym jest komunikowanie. Komunikacja werbalna i niewerbalna. Komunikowanie jako narzędzie przekazywania informacji, perswadowania, przekonywania, zmieniania postaw. Bariery komunikacyjne. Style komunikowania. Komunikacja niewerbalna: gestykulacja, mimika, wyraz twarzy, pozycja ciała, kontakt wzrokowy, dotyk i kontakt fizyczny. Niewerbalne aspekty mowy. Uczeń: - definiuje proces komunikowania się; - rozróżnia komunikowanie werbalne i niewerbalne; - rozumie proces zmiany postawy i potrafi sformułować przykłady; - wie o istnieniu barier komunikacyjnych; - wymienia i opisuje formy zachowań komunikacji niewerbalnej. Uczeń: - posługuje się opisem charakterystycznych zachowań uczestników procesu komunikacyjnego do oceny zachowań kolegów; - wymienia style komunikowania się; - ilustruje wybrane stany psychiczne za pomocą znaków niewerbalnych. Wymagania wykraczające: Uczeń: - wyjaśnia bariery (błędy) pojawiające się w procesie komunikowania. Wskazówki metodyczne: Właściwą formą będzie wykład ilustrowany przykładami. Wskazane jest wcześniejsze zapoznanie się uczniów z rozdziałem 4. podręcznika (w ramach pracy domowej). Wykład warto uzupełnić ćwiczeniami w zachowaniach niewerbalnych i sposobach komunikowania się uczniów. 7

8 DZIAŁ II. PODSTAWY ORGANIZACJI PRACY Lp. Temat zajęć 7. Istota organizacji pracy 8. Praca indywidualna a zespołowa 9. Kierowanie zespołem 10. Konflikty i ich rozwiązywanie TEMAT 7. Istota organizacji pracy. Treści: Różne pojęcie organizacji. Atrybutowe pojęcie organizacji. Podstawowe właściwości organizacji. Pojęcie procesu pracy. Zasady organizacji pracy: ekonomii działania, optymalnego wyniku, podziału pracy, koncentracji pracy, ekonomii ruchów, pracy bezpiecznej. Zmęczenie pracą, wypoczynek. Uczeń: - wyjaśnia atrybutowe pojęcie organizacji; - analizuje przykładowe organizacje; - definiuje proces pracy; - wymienia zasady organizacji pracy; - określa przyczyny i skutki zmęczenia pracą. Uczeń: - wyjaśnia podstawowe właściwości organizacji; - wyjaśnia zasady organizacji pracy; - wyjaśnia związek między wydajnością pracy a zmęczeniem i wypoczynkiem. Wymagania wykraczające: Uczeń: - analizuje i ocenia swoje całodzienne czynności z punktu widzenia organizacji pracy i aspektu energetycznego (zmęczenie wypoczynek). Wskazówki metodyczne: Temat wprowadzający w zagadnienia organizacji i organizacji pracy. Najlepiej posłużyć się wykładem, odnosząc się do treści rozdziału 5. podręcznika. Należy wyeksponować pojęcia: organizacja, właściwości organizacji, organizacja pracy, proces pracy, zasady organizacji pracy. Można wywołać dyskusję na temat zasad organizacji pracy. Zwrócić należy uwagę na problemy zmęczenia pracą i racjonalnego wypoczynku. TEMAT 8. Praca indywidualna a zespołowa. 8

9 Treści: Cechy pracy indywidualnej. Cechy pracy zespołowej. Zjawisko synergii. Zasady pracy zespołowej: minimalnej liczby członków w zespole, kwalifikacji, perspektywy działania. Optymalne wielkości zespołów pracowniczych. Różnice między zespołem a grupą. Uczeń: - wyjaśnia pojęcie pracy indywidualnej; - określa pojęcie i korzyści pracy zespołowej; - charakteryzuje najważniejsze zasady pracy zespołowej. Uczeń: - wyjaśnia zjawisko synergii; - analizuje organizację pracy zespołu wykonującego zlecone przez nauczyciela zadanie. Wskazówki metodyczne: Pierwsza część zajęć powinna być poświęcona wprowadzeniu głównych pojęć z zakresu indywidualnej i zespołowej organizacji pracy oraz wyjaśnieniu zjawiska synergii. Następnie, po podzieleniu klasy na zespoły 5-6 osobowe (zespół wybiera kierownika), każdy zespół otrzymuje od nauczyciela problem do rozwiązania. Kierownik zespołu powinien dokonać takiego podziału pracy w zespole, aby każdy jego członek miał do wykonania określone czynności. Problemem może być na przykład organizacja dyskoteki, organizacja wycieczki, organizacja wyborów samorządu szkolnego itp. Po ustaleniu ról i zadań kierownicy zespołów prezentują na forum klasy sposób rozwiązania problemu. W podsumowaniu należy zwrócić szczególną uwagę na to, czy członkowie zespołu są równomiernie obciążeni obowiązkami i czy wykorzystano indywidualne uzdolnienia każdego z nich (np. rysunkowe do sporządzenia plakatu). Pytania do dyskusji: czy można było tę pracę zaplanować lepiej, czy można by równie skutecznie wykonać ją indywidualnie, a nie zespołowo? TEMAT 9. Kierowanie zespołem. Treści: Przywództwo a kierowanie. Autorytet. Cechy i umiejętności dobrego kierownika. Role kierownika. Władza kierownicza. Sprawność i skuteczność kierownika. Proces decyzyjny. Style kierowania. Uczeń: - wyjaśnia różnicę między przywódcą a kierownikiem; - rozumie na czym polega autorytet kierownika; - określa w jaki sposób przejawia się władza kierownicza; - wymienia etapy procesu decyzyjnego kierownika. 9

10 Uczeń: - wymienia role kierownika; - charakteryzuje style kierowania. Wskazówki metodyczne: Wykład w połączeniu z dyskusją będzie tu zapewne najlepszą formą przeprowadzenia zajęć. W dyskusji można wykorzystać prace zespołów z poprzednich zajęć, poddając ocenie uczniów sposoby kierowania zespołami przez wybranych przez nich kierowników. Pomocny może być 6. rozdział podręcznika. TEMAT 10. Konflikty i ich rozwiązywanie. Treści: Pojęcie sytuacji konfliktowej. Konflikt i sposoby ich rozwiązywania. Negocjacje. Sztuka negocjowania w biznesie. Uczeń: - rozumie pojęcia: sytuacja konfliktowa, konflikt, negocjacje; - wymienia znane przykłady konfliktów i związanych z nimi negocjacji. Uczeń: - wyjaśnia, w jaki sposób rozwiązuje się konflikty przez negocjacje; - analizuje przykładowe sytuacje konfliktowe w biznesie. Wymagania wykraczające: Uczeń: - rozwiązuje za pomocą negocjacji przykładowy konflikt zainspirowany przez nauczyciela w ramach ćwiczenia. Wskazówki metodyczne: Po wprowadzającym wykładzie można przeprowadzić ćwiczenie ilustrujące sytuację konfliktową i konflikt. Może to być np. problem ustalenia celu i organizacji wycieczki przy ograniczonych zasobach finansowych i w założonym czasie. Dwie grupy uczniów przygotowują swoje warianty propozycji rozwiązania problemu. Wybrany uczeń prowadzi negocjacje w celu uzyskania kompromisowego rozwiązania. Pomocna może być część rozdziału 6. podręcznika. DZIAŁ III. PODSTAWY GOSPODARKI RYNKOWEJ Lp. Temat zajęć 11. Gospodarka rynkowa, rynek 12. Prawo popytu i prawo podaży 13. Równowaga rynkowa. Cena rynkowa. Funkcje ceny 10

11 14. Elastyczność popytu i podaży 15. Papiery wartościowe 16. Giełdy kapitałowe na świecie i w Polsce 17. Rynek papierów wartościowych TEMAT 11. Gospodarka rynkowa, rynek. Treści: Kształtowanie się gospodarki rynkowej: proces wymiany i jego rozwój, towar, rzemieślnicy i kupcy, produkcja towarowa, handel i zysk. Historyczne i ekonomiczne określenie rynku. Gospodarka rynkowa. Gospodarka mieszana. Warunki konieczne do funkcjonowania gospodarki rynkowej: konkurencja, brak monopoli, wolność gospodarowania, system polityczny itd. Rodzaje rynków. Podział rynków pod względem przedmiotu wymiany oraz według terytorium. Rynki środków produkcji. Uczeń: - rozumie pojęcia: wymiana, gospodarka naturalna, towar, gospodarka towarowa; - określa pojęcie rynku; - określa warunki funkcjonowania gospodarki rynkowej; - rozróżnia rodzaje rynków. Uczeń: - wyjaśnia przyczyny przekształcenia się gospodarki naturalnej w towarową; - wyjaśnia, dlaczego istnienie konkurencji jest warunkiem koniecznym do istnienia gospodarki rynkowej; - identyfikuje rodzaje rynków funkcjonujących w jego środowisku lokalnym. Wskazówki metodyczne: Stosując metodę pogadanki należy zapoznać uczniów z historycznym procesem kształtowania się gospodarki rynkowej oraz z głównymi określeniami. Należy też omówić czynniki, które warunkują funkcjonowanie gospodarki rynkowej, szczególnie na konieczność istnienia konkurencji. Warto zwrócić uwagę na gospodarkę mieszaną, jako podstawowy typ gospodarki na świecie. W drugiej części zajęć warto wywołać dyskusję na temat: gdzie w środowisku lokalnym widzimy instytucje rynkowe, czy np. sklep osiedlowy jest rynkiem, czy tylko poddaje się prawom rynkowym? Można wykorzystać rozdział 8. podręcznika. TEMAT 12. Prawo popytu i prawo podaży. 11

12 Treści: Mechanizm rynkowy. Pojęcie popytu. Prawo popytu. Wykres zależności popytu od ceny. Czynniki wpływające na zmiany popytu. Dobra substytutowe i komplementarne. Pojęcie podaży. Prawo podaży. Wykres zależności podaży od ceny. Czynniki wpływające na zmiany podaży. Uczeń: - definiuje pojęcie popytu i formułuje prawo popytu; - rozumie czynniki wpływające na zmiany popytu; - sporządza krzywą popytu na podstawie danych z tabeli popytu; - definiuje pojęcie podaży i formułuje prawo podaży; - rozumie czynniki wpływające na zmiany podaży; - sporządza krzywą podaży na podstawie danych z tabeli podaży. Uczeń: - wyjaśnia czynniki powodujące zmiany popytu; - wyjaśnia pojęcia dóbr substytutowych i komplementarnych i podaje ich przykłady; - analizuje wykres popytu; - wyjaśnia czynniki powodujące zmiany podaży; - analizuje wykres podaży. Wskazówki metodyczne: Pierwszą część zajęć należy przeprowadzić w formie wykładu ilustrowanego wykresami zależności popytu, a następnie podaży od ceny. Ważne jest sprecyzowanie warunków zmian w popycie i podaży powodujących równoległe przesuwanie się krzywych (w prawo i w lewo). Następnie warto przeprowadzić przygotowane wcześniej ćwiczenie w sporządzaniu krzywych popytu i podaży na podstawie danych z tabeli (jedno lub lepiej kilka dla klasy). Wskazane jest utrwalenie pojęć i przebiegu krzywych. Można wykorzystać część rozdziału 9. podręcznika. TEMAT 13. Równowaga rynkowa. Cena rynkowa. Funkcje ceny. Treści: Popyt i podaż tego samego dobra. Łączny wykres popytu i podaży danego dobra. Równowaga rynkowa. Cena i wielkość równowagi rynkowej. Nadwyżka jako przewaga podaży nad popytem. Skutki nadwyżki. Recesja gospodarcza. Niedobór na rynku jako przewaga popytu nad podażą. Sposoby wpływania na wzrost popytu. Sposoby zwiększania podaży. Funkcje ceny. Rola państwa w kreowaniu zmian w popycie i podaży. Uczeń: - charakteryzuje stan równowagi rynkowej; - sporządza wykres popytu i podaży i odczytuje cenę oraz wielkość 12

13 równowagi; - rozumie stan niedoboru i nadwyżki na rynku; - wymienia formy interwencji państwa na rynku. Uczeń: - interpretuje wykres popytu i podaży i wyjaśnia stan nadwyżki i niedoboru na rynku; - określa skutki długotrwałej nadwyżki wielu dóbr na rynku; - uzasadnia konieczność interwencji państwa na rynku. Wskazówki metodyczne: Wykorzystując wykresy z poprzednich zajęć (najlepiej gdyby to były foliogramy) należy nazwać i wyjaśnić pojęcia: równowagi rynkowej, nadwyżki i niedoboru oraz omówić konsekwencje nierównowagi na rynku. Wskazać uczniom sposób odczytywania tych informacji z wykresu. Kontynuując ćwiczenie z poprzednich zajęć, uczniowie sporządzają wspólny wykres popytu i podaży i odczytują z nich wskazane informacje. W drugiej części zajęć należy omówić rolę państwa we wpływaniu na popyt i podaż, przypomnieć definicję ceny (z gimnazjum) oraz wyjaśnić funkcje ceny w gospodarce rynkowej. Do wykorzystania pozostała część rozdziału 9. podręcznika wraz z ćwiczeniami. TEMAT 14. Elastyczność popytu i podaży. Treści: Pojęcie elastyczności popytu. Elastyczność cenowa popytu. Sposób określania elastyczności cenowej popytu. Popyt doskonale nieelastyczny i doskonale elastyczny. Pojęcie elastyczności podaży. Elastyczność cenowa podaży. Czynniki wpływające na elastyczność podaży. Uczeń - rozumie pojęcie elastyczności popytu; - określa czynniki wpływające na elastyczność popytu; - rozróżnia popyt elastyczny od nieelastycznego i podaje przykłady; - rozumie pojęcie elastyczności podaży. Uczeń: - wyjaśnia pojęcia popytu doskonale nieelastycznego i doskonale elastycznego; - rozumie potrzebę badania elastyczności popytu; - wyróżnia czynniki wpływające na elastyczność podaży. Wskazówki metodyczne: Wykład na ten temat warto uzupełnić ćwiczeniem. Uczniowie na podstawie podanych przez nauczyciela danych określają, czy popyt lub podaż jest elastyczna, czy też nie. W końcowej dyskusji wskazane 13

14 byłoby, aby uczniowie doszli do konkluzji, czemu służy badanie elastyczności popytu i podaży. Podstawowe informacje w 10. rozdziale podręcznika. TEMAT 15. Papiery wartościowe. Treści: Papiery wartościowe o dochodzie zmiennym (np. akcje) i stałym (np. obligacje). Pojęcie i cechy akcji. Rynek pierwotny i wtórny akcji. Ceny akcji: nominalna, emisyjna i bieżąca. Pojęcie i cechy obligacji. Emitenci obligacji. Inne papiery wartościowe: weksle, czeki, listy zastawne. Istota i rodzaje weksli. Uczeń: - rozróżnia papiery wartościowe o dochodzie zmiennym i stałym; - definiuje pojęcie akcji i akcjonariusza; - rozróżnia rynek pierwotny od wtórnego; - wyjaśnia ceny akcji: nominalna, emisyjna, bieżąca; - określa charakterystyczne cechy obligacji, weksli, listów zastawnych, czeków. Uczeń - wymienia charakterystyczne cechy papierów wartościowych o dochodzie zmiennym i stałym i podaje ich przykłady; - klasyfikuje obligacje; - wyjaśnia obrót wekslami trasowanymi i własnymi. Wskazówki metodyczne: Wykład należy zilustrować (foliogramy) wzorami papierów wartościowych oraz schematami ich obiegu z 11. rozdziału podręcznika. Ze względu na następny temat warto szczegółowo omówić rynek pierwotny i wtórny akcji i związane z tym nazewnictwo cen akcji. TEMAT 16. Giełdy kapitałowe na świecie i w Polsce. Treści: Rodzaje giełd. Największe giełdy kapitałowe na świecie: Londyn, Nowy Jork, Tokio, Hongkong, Paryż, Amsterdam, Frankfurt nad Menem. Znaczenie giełd kapitałowych dla światowej gospodarki. Giełda jako barometr koniunktury gospodarczej. Organizacja Warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych. Uczeń: - wie, gdzie znajdują się największe giełdy kapitałowe na świecie; - rozumie znaczenie giełd kapitałowych dla gospodarki światowej; - zna organizację Warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych. Uczeń: - wyjaśnia różnicę między giełdą kapitałową a innymi giełdami; 14

15 - wyjaśnia pojęcie: giełda barometrem gospodarki. Wskazówki metodyczne: Zajęcie można przeprowadzić metodą wykładu ilustrowanego filmem (dysponuje nim TVP). Można też przeprowadzić przygotowaną przez uczniów dyskusję panelową na temat: Rola giełd kapitałowych w gospodarce rynkowej na świecie i w Polsce. TEMAT 17. Rynek papierów wartościowych w Polsce. Treści: Obrót giełdowy i pozagiełdowy papierami wartościowymi. Giełda papierów wartościowych. Zasady funkcjonowania Warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych. Giełdowe rynki akcji: podstawowy, równoległy, wolny. Notowania ciągłe i notowania dnia. Notowania innych papierów wartościowych. Popyt i podaż papierów wartościowych. Ustalanie cen papierów wartościowych. Indeksy giełdowe. Biura maklerskie. Uczeń: - rozróżnia obrót giełdowy i pozagiełdowy papierów wartościowych; - wyjaśnia czym jest giełda papierów wartościowych; - zna podstawowe zasady funkcjonowania Warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych; - wie o istnieniu różnych rynków papierów wartościowych na WGPW; - rozumie zasady powstawania cen papierów wartościowych na giełdzie; - wie, jaką rolę pełnią biura maklerskie. Uczeń: - wyjaśnia różnice między różnymi rynkami akcji; - wyjaśnia sposoby notowania różnych akcji; - nazywa i charakteryzuje indeksy giełdowe WGPW. Wskazówki metodyczne: W zależności od stopnia znajomości zagadnień związanym z obrotem giełdowym, może to być wykład (gdy wiedza jest nikła) lub rozmowa nauczająca, a właściwie porządkująca wiedzę. Dla zilustrowania wykładu warto przygotować tabele giełdowe (z prasy lub internetu), przynajmniej po jednej na ławkę. Można wykorzystać niektóre treści 11. rozdziału podręcznika. Na zakończenie zajęć należy zadać długoterminowe ćwiczenie domowe. Każdy z uczniów wybiera dwie spółki akcyjne notowane na giełdzie. Następnie, przynajmniej przez 30 kolejnych dni notowań, zapisuje codziennie wyniki notowań, określając procentowe wzrosty i spadki ich ceny w stosunku do stanu z początku swoich zapisów. Co 10 dni sporządza wykres notowań. Swoje obserwacje przedstawia na kolejnych lekcjach. 15

16 DZIAŁ IV. GOSPODARSTWO DOMOWE Lp. Temat zajęć 18. Dochody i wydatki gospodarstwa domowego 19. Budżet gospodarstwa domowego 20. Zarządzanie własnymi pieniędzmi 21. Pierwsza prezentacja ćwiczeń giełdowych 22. Prawa konsumenta 23. Instytucje i organizacje chroniące prawa konsumentów TEMAT 18. Dochody i wydatki gospodarstwa domowego. Treści: Definicja gospodarstwa domowego. Gospodarstwo domowe w strukturze instytucji państwa. Gospodarstwo domowe jako konsument, ale i właściciel zasobów (pracy). Źródła dochodów gospodarstwa domowego: ze sprzedaży pracy, z posiadania (ziemi, nieruchomości, kapitału), z własnej przedsiębiorczości, ze świadczeń społecznych. Czynniki kształtujące wydatki: dochody, wiek, płeć, wykształcenie, zawód, miejsce zamieszkania, gust, moda. Zależność rodzajów wydatków od rodzaju potrzeb. Uczeń: - definiuje gospodarstwo domowe; - rozumie powiązania gospodarstwa domowego z instytucjami państwa; - wymienia źródła dochodów gospodarstw domowych; - zna czynniki wpływające na strukturę wydatków gospodarstwa domowego. Uczeń: - charakteryzuje źródła dochodów gospodarstw domowych; - wyjaśnia czynniki wpływające na strukturę wydatków gospodarstw domowych; - charakteryzuje podział wydatków na grupy w zależności od potrzeb. Wymagania wykraczające: Uczeń: - wyjaśnia schemat instytucjonalnych powiązań gospodarstw domowych. Wskazówki metodyczne: Warto przeprowadzić rozmowę nauczającą. Znane uczniom zagadnienia należy uporządkować i uzupełnić. Można wykorzystać część treści 12. rozdziału podręcznika. 16

17 TEMAT 19. Budżet gospodarstwa domowego. Treści: Pojęcie budżetu i budżetu gospodarstwa domowego. Budżet zrównoważony lub nie. Możliwości równoważenia budżetu za pomocą kredytów lub pożyczek albo przez zmniejszenie wydatków. Pojęcia minimum socjalnego i ubóstwa. Uczeń: - wyjaśnia pojęcie budżetu gospodarstwa domowego; - rozróżnia budżet zrównoważony od niezrównoważonego; - określa sposoby równoważenia budżetu; - definiuje pojęcia minimum socjalnego i ubóstwa; - zna formy pomocy społecznej najuboższym. Uczeń: - wyjaśnia zagrożenia wynikające z niezrównoważenia budżetu gospodarstwa domowego; - wymienia instytucje pomocy społecznej i podaje przykłady organizacji charytatywnych. Wskazówki metodyczne: Ponieważ temat jest bliski uczniom, warto przygotować dyskusję na ten temat. W razie potrzeby nauczyciel uzupełnia dyskusję potrzebnymi określeniami. Można wykorzystać treści rozdziału 12. podręcznika. TEMAT 20. Zarządzanie własnymi pieniędzmi. Treści: Zależność struktury spożycia od wielkości dochodów. Oszczędności jako różnica między dochodami a wydatkami. Lokowanie oszczędności. Oferty banków i innych podmiotów finansowych. Fundusze emerytalne. Uczeń: - wyjaśnia zależność struktury spożycia od wielkości dochodów; - rozumie sens oszczędzania w gospodarstwie domowym; - wymienia kilka wybranych form lokowania oszczędności; - rozumie sens oszczędzania w funduszach emerytalnych; - analizuje przykładowy budżet gospodarstwa domowego. Uczeń: - wyjaśnia zasady funkcjonowania funduszy powierniczych; - analizuje oferty różnych banków dla oszczędzających; - sporządza na podstawie zebranych informacji (wg wzoru w podręczniku) i analizuje budżet swojego gospodarstwa domowego. 17

18 Wskazówki metodyczne: Warto zainteresować uczniów tematem wcześniej, w celu zebrania informacji z różnych banków i innych instytucji finansowych. Warto też, aby niektórzy uczniowie zebrali wcześniej informacje na temat swojego budżetu domowego wg wzoru w podręczniku. Dzięki temu zajęcia będzie można przeprowadzić metodą ćwiczeniową z wykorzystaniem metody obserwacji i pomiaru. Wyjaśnienie pojęcia gry na giełdzie. TEMAT 21. Pierwsza prezentacja ćwiczeń giełdowych. Treści: Zajęcia wykorzystane zostaną do prezentacji przez uczniów analiz swoich spółek giełdowych po dwutygodniowych notowaniach. Uczeń: - ilustruje sporządzonym przez siebie wykresem zmiany notowań spółek giełdowych; - charakteryzuje zmiany w notowaniach spółek giełdowych. Uczeń: - analizuje zmiany w notowaniach spółek i określa ich przyczyny. Wymagania wykraczające: Uczeń: - wyjaśnia, na czym polega gra na giełdzie ; - podejmuje się (na okres do drugiej prezentacji ćwiczeń) roli inwestora giełdowego. Wskazówki metodyczne: Uczniowie prezentują opracowane przez siebie wyniki notowań giełdowych wybranych spółek. Wybrani uczniowie mogą podjąć się roli inwestora giełdowego wg ustalonych przez nauczyciela zasad. Uczeń dysponując określoną sumą stara się osiągnąć zysk w ciągu dwóch tygodni kupując i sprzedając akcje. TEMAT 22. Prawa konsumenta. Treści: Pojęcie praw konsumenckich. Charakterystyka praktyk monopolistycznych na rynku. Odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu zgodności towaru z umową. Istota gwarancji. Uczeń: - rozumie pojęcie praw konsumenckich i uzasadnia konieczność ich istnienia; - posługuje się przykładami praktyk monopolistycznych; - wyjaśnia istotę umowy kupna-sprzedaży i wynikającą stąd odpowiedzialność sprzedawcy; 18

19 - wymienia główne uregulowania ustawy O szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej. Uczeń: - wyjaśnia zasady składania reklamacji; - zna zasady udzielania gwarancji; - analizuje przykładowe gwarancje udzielane przez producentów na sprzęt gospodarstwa domowego. Wskazówki metodyczne: Zajęcia te najlepiej przeprowadzić w formie dyskusji po analizie dokumentów, poprzedzone wprowadzającym wykładem. Uczniowie powinni poddać analizie przyniesione przez siebie lub nauczyciela dokumenty gwarancji na różne dobra, np. sprzęt gospodarstwa domowego. Analiza powinna dotyczyć punktów wspólnych i różniących gwarancje poszczególnych producentów lub sprzedawców. Warto też wyjaśnić pojęcie sprzedaży konsumenckiej i wynikające stąd uprawnienia. TEMAT 23. Instytucje i organizacje chroniące prawa konsumenckie. Treści: Konkurencja jako warunek funkcjonowania gospodarki rynkowej (przypomnienie). Działania przedsiębiorstw w celu ograniczenia konkurencji. Instytucje rządowe powołane do ochrony konsumentów i przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym (głównie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów). Organizacje społeczne zajmujące się ochroną konsumentów (np. Federacja Konsumentów). Znaczenie organizacji konsumenckich w kraju i na świecie. Uczeń: - wyjaśnia, dlaczego konkurencja jest warunkiem funkcjonowania rynku; - posługuje się przykładami praktyk przedsiębiorstw, których celem jest ograniczenie konkurencji; - wymienia przykłady instytucji i organizacji zajmujących się ochroną konsumentów. Uczeń: - wyjaśnia, na czym mogą polegać praktyki przedsiębiorstw, których celem jest ograniczenie konkurencji; - wyjaśnia zasady działania Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w zwalczaniu praktyk ograniczających konkurencję. Wskazówki metodyczne: Najlepszą formą realizacji tematu będzie pogadanka. Po przypomnieniu, że konkurencja jest nieodzownym czynnikiem funkcjonowania rynku, należy zapoznać uczniów z przyczynami i rodzajami 19

20 praktyk przedsiębiorstw mających na celu ograniczenie konkurencji. Pomocny może być 13. rozdział podręcznika. DZIAŁ V. PRZEDSIĘBIORCY W GOSPODARCE RYNKOWEJ Lp. Temat zajęć 24. Zasady prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce 25. Charakterystyka przedsiębiorstw 26. Spółka jako typowa forma organizacyjno-prawna w gospodarce rynkowej 27. Druga prezentacja ćwiczeń giełdowych 28. Majątek przedsiębiorstwa 29. Źródła finansowania działalności przedsiębiorstw 30. Koszty w przedsiębiorstwie. Wynik, rentowność, zysk. TEMAT 24. Zasady prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Treści: Pojęcie działalności gospodarczej i przedsiębiorcy. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej z 2 lipca 2004 r. Cele prowadzenia działalności gospodarczej (zysk, ale i inne). Społeczna gospodarka rynkowa. Wolność gospodarowania. Rodzaje działalności gospodarczej. Uczeń: - definiuje działalność gospodarczą i przedsiębiorcę; - posługuje się aktem prawnym Ustawą o swobodzie działalności gospodarczej; - rozumie cele prowadzenia działalności gospodarczej; - wyróżnia rodzaje działalności gospodarczej i podaje przykłady. Uczeń: - charakteryzuje istotę konstytucyjnej zasady społecznej gospodarki rynkowej; - wyjaśnia, na czym polega wolność gospodarowania. Wskazówki metodyczne: Najlepszą formą jest tu wykład połączony z elementami dyskusji i pracy z tekstem normatywnym Ustawą o swobodzie działalności gospodarczej z 2 lipca 2004 r. Warto przygotować odpowiednią liczbę egzemplarzy ustawy. Pomocny może też być rozdział 14. podręcznika. TEMAT 25. Charakterystyka przedsiębiorstw. 20

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych według nowej podstawy programowej Przedmiot: PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

Bardziej szczegółowo

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, (str. 102 105) Załącznik nr 4 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron Rozkład materiału Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa, kierownik zespołu dr Jarosław Neneman, Ekonomia Stosowana", wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Treści nauczania wymagania

Bardziej szczegółowo

Wymienia cechy potrzeb ludzkich

Wymienia cechy potrzeb ludzkich NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu podstawy działalności w gastronomii na podstawie programu nr ZSK/PZS1/PG/2014 klasy 2ZSK l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej Osiągnięcia ucznia

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z Podstaw Przedsiębiorczości ZSZ

Przedmiotowy System Oceniania z Podstaw Przedsiębiorczości ZSZ Przedmiotowy System Oceniania z Podstaw Przedsiębiorczości ZSZ Ocena dopuszczająca wymagania konieczne Ocena dostateczna wymagania konieczne + podstawowe Ocena dobra wymagania konieczne + podstawowe +

Bardziej szczegółowo

1 Lekcja organizacyjna

1 Lekcja organizacyjna NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu ekonomika rolnictwa na podstawie programu nr TA/PZS1/PG/2012 klasa 2TA l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej Osiągnięcia ucznia Zakres podstawowy

Bardziej szczegółowo

Wymienia cechy potrzeb ludzkich

Wymienia cechy potrzeb ludzkich NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu podstawy działalności w gastronomii na podstawie programu nr TŻ/PZS1/PG/2012 klasy 2TŻ1, 2TŻ2. l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej Osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

- Potrzeby, dobra, usługi - Zasoby ekonomiczne

- Potrzeby, dobra, usługi - Zasoby ekonomiczne Wykaz tematów z podstaw przedsiębiorczości na rok szkolny 2012 2013 dla Liceum Ogólnokształcącego, Liceum Profilowanego i Technikum Rozkład materiału według programu 44/PZS1/2012/2 dla klas: II TRA; III

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia

Wymagania podstawowe (ocena dostateczne) Wymagania rozszerzające (ocena dobra) Dział 1. Metoda projektu zasady pracy Uczeń: określa założenia Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce dla klas szkół ponadgimnazjalnych autor mgr inż. Jolanta Kijakowska ROK SZKOLNY 2014/15 (klasa II d) Temat (rozumiany

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce

Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Wymagania edukacyjne przedmiotu uzupełniającego: Ekonomia w praktyce Temat (rozumiany jako lekcja) 1. Etapy projektu 2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Wymagania konieczne (ocena dopuszczająca) wie na

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Zagadnienia 1.1. Etapy projektu 1.2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Konieczny (2) wie na czym polega metoda projektu?

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

P ds d taw a w prze z d e s d ięb ę iorcz c o z ści

P ds d taw a w prze z d e s d ięb ę iorcz c o z ści Reforma programowa kształcenia ogólnego Projekt zmian podstawy programowej z Podstaw przedsiębiorczości. MoŜliwości nauczania ekonomii w praktyce. (wrzesień 2008) Kielce listopad 2008 Nowy układ podstawy

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA I WYMAGANIA DLA UCZNIÓW KL.I LO PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SEMESTR I /II

ZAGADNIENIA I WYMAGANIA DLA UCZNIÓW KL.I LO PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SEMESTR I /II ZAGADNIENIA I WYMAGANIA DLA UCZNIÓW KL.I LO PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ SEMESTR I /II SEMESTR I l.p Zagadnienia. 1. Kim jest osoba przedsiębiorcza? Typy osobowości Wymagania dla ucznia wyjaśnia, czym jest przedsiębiorczość

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI. Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy

TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI. Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy TREŚCI PROGRAMOWE MODUŁU INNOWACYJNEGO PROGRAM SZKOLENIA NAUCZYCIELI Lp. Treści programowe Temat i zarys treści wykładów Liczba godzin Wykładowcy 1 Wykład metodyczny Platforma internetowa osią projektu

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Omówienie programu nauczania Przedmiotowy system oceniania. Pojęcie finansów. Definiowanie pojęcia finansów publicznych i prywatnych

Omówienie programu nauczania Przedmiotowy system oceniania. Pojęcie finansów. Definiowanie pojęcia finansów publicznych i prywatnych Zakres treści z przedmiotu Finanse Klasa 2TE1, 2TE2 LP Temat Zakres treści 1 Lekcja organizacyjna Omówienie programu nauczania Przedmiotowy system oceniania 1 Pojęcie finansów Definiowanie pojęcia finansów

Bardziej szczegółowo

Poziom wymagań / Stopnie szkolne I. KOMUNIKACJA PERSONALNA

Poziom wymagań / Stopnie szkolne I. KOMUNIKACJA PERSONALNA Wymagania edukacyjne z podstaw przedsiębiorczości w klasie pierwszej Technikum Nr 4: Krok w przedsiębiorczość; mgr inż. Lucyna Szlechta, mgr Renata Michalska Nr lekcji Temat lekcji konieczny [1] podstawowy

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORCZOŚCI CZĘSTOTLIWOŚĆ I ILOŚC SPOTKAŃ:

PRZEDSIĘBIORCZOŚCI CZĘSTOTLIWOŚĆ I ILOŚC SPOTKAŃ: SZKOLNY KLUB PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Spotkania w ramach SKP mają na celu przygotować ucznia do aktywnego i świadomego uczestnictwa w życiu gospodarczym, pobudzić w nim ducha przedsiębiorczości, kształcić postawy

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z EKONOMII W PRAKTYCE W KLASIE II. Kontrakt z uczniami

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z EKONOMII W PRAKTYCE W KLASIE II. Kontrakt z uczniami NAUCZYCIEL BARBARA PAPUSZKA KONTRAKT NAUCZYCIEL UCZEŃ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z EKONOMII W PRAKTYCE W KLASIE II Kontrakt z uczniami Nauczyciel na bieżąco stosuje ocenę, której celem jest uwidocznienie

Bardziej szczegółowo

Ponadpodstawowy. Charakteryzuje poszczególne rodzaje rachunków bankowych

Ponadpodstawowy. Charakteryzuje poszczególne rodzaje rachunków bankowych EKONOMIKA PRZEDSIĘBIORSTW PROGRAM: 23 02/T-5, SP/MEN/1998.02.24 KLASA 4 TE1, 4 TE2 ROK SZKOLNY 2011/2012 ALEKSANDRA WOŁOSZYK L.p. Nazwa jednostki dydaktycznej Podstawowy Poziom wymagań Ponadpodstawowy

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z PRZEDMIOTU EKONOMIA W PRAKTYCE Beata Biedrzycka Przedmiotowe zasady oceniania z przedmiotu został opracowany zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z 30.IV.2007

Bardziej szczegółowo

Zakres treści 1 Moduł dział - temat Program nauczania dla przedmiotu. Przedmiotowy system oceniania. 2 Organizacja pracy w roku szkolnym

Zakres treści 1 Moduł dział - temat Program nauczania dla przedmiotu. Przedmiotowy system oceniania. 2 Organizacja pracy w roku szkolnym ZAKRES TREŚCI Z PRZEDMIOTU PODSTAWY ORGAMIZACJI PRZEDSIĘBIORSTWA TRANSPORTOWO- SPEDYCYJNEGO KL 1 TLS ROK SZKOLNY 2015/2016 L.p. Zakres treści 1 Moduł dział - temat Program nauczania dla przedmiotu. Przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

Program nauczania a podstawa programowa

Program nauczania a podstawa programowa Program nauczania a podstawa programowa Program nauczania Młodzieżowe miniprzedsiębiorstwo a podstawa programowa przedmiotu uzupełniającego ekonomia w praktyce Temat lekcji Treści z programu nauczania

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA podstawy przedsiębiorczości, klasy pierwsze, poziom podstawowy, nowa podstawa programowa. bardzo dobry. dopuszczający.

KRYTERIA OCENIANIA podstawy przedsiębiorczości, klasy pierwsze, poziom podstawowy, nowa podstawa programowa. bardzo dobry. dopuszczający. KRYTERIA OCENIANIA podstawy przedsiębiorczości, klasy pierwsze, poziom podstawowy, nowa podstawa programowa. dopuszczający bardzo Dział I Osoba przedsiębiorcza Określać motywy aktywności człowieka Wyjaśnić

Bardziej szczegółowo

Zna miejsce zgłoszenia do systemu statystyki państwowej

Zna miejsce zgłoszenia do systemu statystyki państwowej L.p. NAUCZYCIELSKI PLAN DYDAKTYCZNY z planem wynikowym z przedmiotu prowadzenie na podstawie programu nr 321[07]/T-4, SP-2, SP-1/MEiN/2006.03.23 klasy 3 TRA Nazwa jednostki Osiągnięcia ucznia dydaktycznej

Bardziej szczegółowo

K-20. Konspekt projektu. Temat: Pieniądze lubią mnożenie. Cel główny projektu: Cele projektu:

K-20. Konspekt projektu. Temat: Pieniądze lubią mnożenie. Cel główny projektu: Cele projektu: Konspekt projektu K-20 Temat: Pieniądze lubią mnożenie Cel główny projektu: Pobudzenie świadomości uczniów na temat możliwości pomnażania posiadanych dóbr finansowych. Cele projektu: Wiedza: - dostarczenie

Bardziej szczegółowo

Podstawa programowa a program nauczania

Podstawa programowa a program nauczania Podstawa programowa a program nauczania Podstawa programowa przedmiotu uzupełniającego ekonomia w praktyce a program nauczania Młodzieżowe miniprzedsiębiorstwo Treści z podstawy programowej przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Marketing w działalności reklamowej

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Marketing w działalności reklamowej Wymagania edukacyjne z przedmiotu Marketing w działalności reklamowej klasa 1 TLR Technik organizacji reklamy Na ocenę dopuszczającą uczeń powinien umieć: definiować pojęcia: rynek, popyt, podaż, konkurencja,

Bardziej szczegółowo

1 Organizacja pracy w roku szkolnym Program nauczania dla przedmiotu. Przedmiotowy system oceniania.

1 Organizacja pracy w roku szkolnym Program nauczania dla przedmiotu. Przedmiotowy system oceniania. 1 Organizacja pracy w roku szkolnym Program nauczania dla przedmiotu. Przedmiotowy system oceniania. 2 Charakterystyka konsumenta XXI wieku. 3-5 Podstawowe pojęcia ekonomiczne związane z rynkiem i mechanizmami

Bardziej szczegółowo

Tematy i zakres treści z przedmiotu organizowanie działalności gospodarczej na rok szkolny 2014 2015 dla klasy 1 TE1

Tematy i zakres treści z przedmiotu organizowanie działalności gospodarczej na rok szkolny 2014 2015 dla klasy 1 TE1 Tematy i zakres treści z przedmiotu organizowanie na rok szkolny 2014 2015 dla klasy 1 TE1 Moduł dział - temat Organizacja pracy w roku szkolnym L.p. Zakres treści 1 Program nauczania dla przedmiotu. Przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

Wymienia podmioty tworzące gospodarkę rynkową Charakteryzuje cechy gospodarki rynkowej

Wymienia podmioty tworzące gospodarkę rynkową Charakteryzuje cechy gospodarki rynkowej l.p. Nazwa jednostki organizacyjnej 1 Lekcja organizacyjna 2 Konsument XXI wieku Osiągnięcia ucznia Zakres podstawowy Zakres rozszerzony Zna zakres materiału nauczania w bieżącym roku szkolnym Zna formy

Bardziej szczegółowo

Finanse i Rachunkowość

Finanse i Rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Finanse i Rachunkowość 1 Zestaw pytań

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z Finansów

Przedmiotowy System Oceniania z Finansów Przedmiotowy System Oceniania z Finansów Ocena dopuszczająca wymagania konieczne Ocena dostateczna wymagania konieczne + podstawowe Ocena dobra wymagania konieczne + podstawowe + rozszerzające Ocena bardzo

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Ekonomika handlu KLASA: IV TH

WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Ekonomika handlu KLASA: IV TH WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Ekonomika handlu KLASA: IV TH DZIAŁ PROGRAMU NAUCZANIA Zarządzanie w przedsiębiorstwie Struktura organizacyjna przedsiębiorstwa handlowego Proces kierowania (zarządzania)

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA. Plan dydaktyczny. Klasa II nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20 Rok szkolny... Przewidywane osiągnięcia ucznia. Uwagi.

EKONOMIKA. Plan dydaktyczny. Klasa II nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20 Rok szkolny... Przewidywane osiągnięcia ucznia. Uwagi. Plan dydaktyczny EKONOMIKA Klasa II nr programu 341[02]/MEN/2008.05.20 Rok szkolny... Lp. Temat zajęć Przewidywane osiągnięcia ucznia Uczeń zna, wie, rozumie Uczeń potrafi Uwagi 1 DZIAŁALNOŚĆ PRODUKCYJNA,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne podstaw przedsiębiorczości

Wymagania edukacyjne podstaw przedsiębiorczości Wymagania edukacyjne podstaw przedsiębiorczości Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa pod kierunkiem dr. Jarosława Nenemana, wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Osoba przedsiębiorcza,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

Podstawy działalności przedsiębiorstwa hotelarskiego dla klas drugich i trzecich Technikum Menedżersko Usługowego w zawodzie: technik hotelarstwa

Podstawy działalności przedsiębiorstwa hotelarskiego dla klas drugich i trzecich Technikum Menedżersko Usługowego w zawodzie: technik hotelarstwa Podstawy działalności przedsiębiorstwa hotelarskiego dla klas drugich i trzecich Technikum Menedżersko Usługowego w zawodzie: technik hotelarstwa Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny: Ocena dopuszczająca

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania edukacyjne. Przedmiot: Ekonomia w praktyce

Szczegółowe wymagania edukacyjne. Przedmiot: Ekonomia w praktyce Szczegółowe wymagania edukacyjne Przedmiot: Ekonomia w praktyce ocena dopuszczająca uczeń ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra wyszukuje informacje niezbędne i dodatkowe dotyczące działalności

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy nauczania podstaw przedsiębiorczości

Plan wynikowy nauczania podstaw przedsiębiorczości Plan wynikowy nauczania podstaw przedsiębiorczości Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa pod kierunkiem dr. Jarosława Nenemana, wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Osoba przedsiębiorcza,

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Opisowe kryteria oceniania w ramach podstaw przedsiębiorczości

Opisowe kryteria oceniania w ramach podstaw przedsiębiorczości Opisowe kryteria oceniania w ramach podstaw przedsiębiorczości Ocena 1 (niedostateczna) 2 (dopuszczająca) 3 (dostateczna) 4 (dobra) 5 (bardzo dobra) 6 (celująca) Kryteria nie rozumie poleceń nauczyciela;

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z podstaw przedsiębiorczości

Przedmiotowy System Oceniania z podstaw przedsiębiorczości Przedmiotowy System Oceniania z podstaw przedsiębiorczości Nr programu nauczania DKOS-4015-177/02; podręcznik pod red. M. Belki Ekonomia Stosowana Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości I. Cele Przedmiotowego

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Rachunkowość

Wymagania edukacyjne z przedmiotu Rachunkowość Wymagania edukacyjne z przedmiotu Rachunkowość Technikum Ekonomiczne Na ocenę dopuszczającą uczeń powinien umieć: definiować pojęcia: rachunkowość, dokument księgowy, majątek, kapitał, operacja gospodarcza,

Bardziej szczegółowo

Opis: Te i wiele innych pytań oraz odpowiedzi odnajdą Państwo w oferowanym przedwodniku. Życzymy udanego korzystania. Spis treści:

Opis: Te i wiele innych pytań oraz odpowiedzi odnajdą Państwo w oferowanym przedwodniku. Życzymy udanego korzystania. Spis treści: Tytuł: Jak założyć i prowadzić działalność gospodarczą w Polsce i wybranych krajach europejskich. Vademecum małego i średniego przedsiębiorcy (wyd. V poprawione) Autorzy: Przemysław Mućko, Aneta Sokół

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Wstęp 1. do zarządzania finansami firmy 1.1. Zarządzanie firmą a budowanie jej wartości Obszary zarządzania przedsiębiorstwem Proces

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości w zakresie podstawowym dla szkół ponadgimnazjalnych

Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości w zakresie podstawowym dla szkół ponadgimnazjalnych Plan wynikowy z mi edukacyjnymi przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości w zakresie podstawowym dla szkół ponadgimnazjalnych W planie ujęte są treści, których realizacja nie jest zawarta w podstawie programowej

Bardziej szczegółowo

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI INNOWACYJNY MODUŁ PROGRAMOWY DLA PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Nazwa innowacji: Ekonomia i finanse - innowacyjny moduł programowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości Rodzaj innowacji: programowa

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE Anna Grontkowska, Bogdan Klepacki SPIS TREŚCI Wstęp Rozdział 1. Miejsce rolnictwa w systemie agrobiznesu Pojęcie i funkcje agrobiznesu Ogniwa agrobiznesu

Bardziej szczegółowo

SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L

SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L POZIOM A I. Bilans i inne sprawozdania finansowe jako źródło informacji o firmie Sporządzania i czytania bilansu, wyjaśnienie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz Spis treści Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych 1. Standaryzacja i harmonizacja sprawozdań finansowych 2. Cele sprawozdań finansowych 3. Użytkownicy

Bardziej szczegółowo

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Kod kursu Ekonomia stacjonarne ID1106 niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 0 0 0 0 0 Studia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L

ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L SYLLABUS ZAWIERAJĄCY WYKAZ PODSTAWOWYCH ZAGADNIEŃ WYMAGANYCH DO EGZAMINU EBC*L POZIOM A wersja 2004-1 (A/D) 1. Bilans i inne sprawozdania finansowe jako źródła informacji o firmie Celem tej części jest

Bardziej szczegółowo

Bilans przedsiębiorstwa co to takiego? Autor: mgr Gabriela Jagsz

Bilans przedsiębiorstwa co to takiego? Autor: mgr Gabriela Jagsz Bilans przedsiębiorstwa co to takiego? Autor: mgr Gabriela Jagsz Cele lekcji W trakcie zajęć uczeń powinien: ćwiczyć umiejętności pracy w grupie, ćwiczyć umiejętności autoprezentacji, prezentować efekty

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Piotr L. Wilczyński Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 5.10 Temat zajęć: Rachunkowość w przedsiębiorstwie 1. Cele lekcji: Uczeń: definiuje pojęcie rachunkowość przedsiębiorstwa, wymienia i charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

Podręcznik: Z. Makieła, T. Rachwał, Podstawy Przedsiębiorczości. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym, Nowa Era, Warszawa 2005.

Podręcznik: Z. Makieła, T. Rachwał, Podstawy Przedsiębiorczości. Kształcenie ogólne w zakresie podstawowym, Nowa Era, Warszawa 2005. 1.. 2. Giełda Papierów Wartościowych Uczeń zna a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości pojęcie giełdy, papieru wartościowego, rodzaje rynków, rodzaje papierów wartościowych. Uczeń potrafi: wyjaśnić rolę giełdy,

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć:

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć: KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: zapoznanie z treściami planu finansowego. Cele szczegółowe zajęć: 1) uzasadnić znaczenie planu finansowego, 2)

Bardziej szczegółowo

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Celem opracowania jest przedstawienie istoty i formy sprawozdań finansowych na tle standaryzacji i

Bardziej szczegółowo

Wymagania ponadpodst. ( 4, 5) ISTOTA FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI RYNKOWEJ. postaw dla

Wymagania ponadpodst. ( 4, 5) ISTOTA FUNKCJONOWANIA GOSPODARKI RYNKOWEJ. postaw dla PLAN WYNIKOWY Z PODSTAW PRZEDSIĘBIORCZOŚCI DLA KL I L0 Opracowany i realizowany na podstawie programu DKOS 4015 76/02 wydanego przez wydawnictwo,,nowa Era Lp. Jednostka tematyczna Wymagania podstawowe

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorstwo- samodzielna, samofinansująca się jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą.

Przedsiębiorstwo- samodzielna, samofinansująca się jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą. Przedsiębiorstwo- samodzielna, samofinansująca się jednostka organizacyjna prowadząca działalność gospodarczą. Przedsiębiorca- osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną,

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY Z WYMAGANIAMI EDUKACYJNYMI Z PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W ZAKRESIE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ KLASA I LA, CIEKAWI ŚWIATA

PLAN WYNIKOWY Z WYMAGANIAMI EDUKACYJNYMI Z PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W ZAKRESIE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ KLASA I LA, CIEKAWI ŚWIATA PLAN WYNIKOWY Z WYMAGANIAMI EDUKACYJNYMI Z PRZEDMIOTU PODSTAWY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W ZAKRESIE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ KLASA I LA, CIEKAWI ŚWIATA WYD.OPERON Temat Ocena dopuszczająca. Uczeń: Ocena dostateczna.

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Bankiem

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z podstaw przedsiębiorczości

Przedmiotowy system oceniania z podstaw przedsiębiorczości Przedmiotowy system oceniania z podstaw przedsiębiorczości 1. Przewidywane osiągnięcia ucznia Uczeń potrafi: Dokonać trafnej samooceny oraz autoprezentacji. Zastosować w praktyce podstawowe zasady pracy

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Od Wydawcy. Zasady przeprowadzania egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie... 8 Podstawa programowa kształcenia w zawodzie...

Od Wydawcy. Zasady przeprowadzania egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie... 8 Podstawa programowa kształcenia w zawodzie... SPIS TREŚCI 3 SPIS TREŚCI Od Wydawcy. Zasady przeprowadzania egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie... 8 Podstawa programowa kształcenia w zawodzie.... 15 I. Repetytorium. Kwalifikacja A.35.

Bardziej szczegółowo

Program Młodzieżowe miniprzedsiębiorstwo a podstawa programowa kształcenia w zawodach

Program Młodzieżowe miniprzedsiębiorstwo a podstawa programowa kształcenia w zawodach Program Młodzieżowe miniprzedsiębiorstwo a podstawa programowa kształcenia w zawodach Program nauczania Młodzieżowe miniprzedsiębiorstwo do przedmiotu uzupełniającego ekonomia w praktyce może, po odpowiedniej

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dodatkowych

Scenariusz zajęć dodatkowych Małgorzata Grzanka Scenariusz zajęć dodatkowych Opracowany scenariusz dotyczy lekcji wprowadzającej do cyklu spotkań poświęconych funkcjonowaniu Giełdy Papierów Wartościowych oraz inwestowaniu. Kolejne

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ W HOTELARSTWIE

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTU PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ W HOTELARSTWIE WYMAGANIA EUKAYJNE Z RZEMIOTU OSTAWY ZIAŁALNOŚI GOSOARZEJ W HOTELARSTWIE Wymagania edukacyjne Uczeń po zrealizowaniu zajęć potrafi Rozróżnić składniki majątku przedsiębiorstwa Wskazać źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

Grażyna Borowska, Irena Frymark Inwentaryzacja

Grażyna Borowska, Irena Frymark Inwentaryzacja Grażyna Borowska, Irena Frymark Inwentaryzacja SPIS TREŚCI Wstęp 1. Pojęcie, metody i rodzaje inwentaryzacji 2. Organizacja, przebieg i dokumentacja inwentaryzacji 3. Różnice inwentaryzacyjne i ich ewidencja

Bardziej szczegółowo

Do nowej podstawy programowej. Uczniów klas pierwszych Technikum obowiązują wymagania edukacyjne z rozdziałów: 1 i 2 oraz 7 i 8

Do nowej podstawy programowej. Uczniów klas pierwszych Technikum obowiązują wymagania edukacyjne z rozdziałów: 1 i 2 oraz 7 i 8 1 Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania Przedsiębiorczość na czasie Program nauczania przedmiotu podstawy przedsiębiorczości (nr dopuszczenia: 427/2012) Uczniów klas pierwszych Technikum obowiązują

Bardziej szczegółowo

Ocenę dopuszczająca otrzyma uczeń, który zna pojęcia

Ocenę dopuszczająca otrzyma uczeń, który zna pojęcia WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDSIĘBIORCZOŚCI klasa5 Kolorem czerwonym oznaczono wymagania za pierwszy okres, kolorem czarnym, za drugi. Ocenę dopuszczająca otrzyma uczeń, który zna pojęcia wymienia kolejne

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORSTWO GASTRONOMICZNE. Anna Grontkowska SPIS TREŚCI WSTĘP ROZDZIAŁ I. PODSTAWY EKONOMII. 1.1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne

PRZEDSIĘBIORSTWO GASTRONOMICZNE. Anna Grontkowska SPIS TREŚCI WSTĘP ROZDZIAŁ I. PODSTAWY EKONOMII. 1.1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne PRZEDSIĘBIORSTWO GASTRONOMICZNE Anna Grontkowska SPIS TREŚCI WSTĘP ROZDZIAŁ I. PODSTAWY EKONOMII 1.1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne 1.2. Rynek i mechanizmy rynkowe 1.3. Funkcje cen i ich rodzaje 1.4.

Bardziej szczegółowo

Ocena dostateczna. Uczeń: Dział 1. Podstawy gospodarki rynkowej. Wymienia przykłady przemian systemowych w gospodarce.

Ocena dostateczna. Uczeń: Dział 1. Podstawy gospodarki rynkowej. Wymienia przykłady przemian systemowych w gospodarce. Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości w zakresie szkoły ponadgimnazjalnej Klasa I LA, Ciekawi świata wyd.operon Temat Ocena dopuszczająca. Uczeń: Ocena dostateczna.

Bardziej szczegółowo

Sylabus gry terenowej Skarbiec

Sylabus gry terenowej Skarbiec Sylabus gry terenowej Skarbiec realizowanej w ramach konferencji upowszechniającej projekt Przedsiębiorcze szkoły 17 listopada 2010 W ramach gry terenowej Skarbiec zespoły uczniowskie będą rozwiązywać

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania podstaw przedsiębiorczości na rok szkolny- 2014/2015

Rozkład materiału nauczania podstaw przedsiębiorczości na rok szkolny- 2014/2015 Rozkład materiału nauczania podstaw przedsiębiorczości na rok szkolny- 2014/2015 Nazwa jednostki dydaktycznej 1. Psychologicz ne podstawy przedsiębior czości 2. Typy osobowości według Hipokratesa 3. Potrzeby

Bardziej szczegółowo

Rozwinięcie zdolności samodzielnego definiowania i klasyfikowania rodzajów ewidencji finansowej dla poszczególnych rodzajów przedsiębiorców.

Rozwinięcie zdolności samodzielnego definiowania i klasyfikowania rodzajów ewidencji finansowej dla poszczególnych rodzajów przedsiębiorców. Kod przedmiotu: PLPILA0-IEEKO-L-4s9-01ZMISPNS Pozycja planu: D9 C1 C C3 INFORMACJE O PRZEDMIOCIE A. Podstawowe dane 1 Nazwa przedmiotu Rachunkowość MSP Rodzaj przedmiotu Specjalizacyjny/Obowiązkowy 3 Kierunek

Bardziej szczegółowo

Propozycja nr 1 Rachunkowość i podatki od podstaw lub Podstawy rachunkowości i podatków

Propozycja nr 1 Rachunkowość i podatki od podstaw lub Podstawy rachunkowości i podatków Propozycja studiów podyplomowych z zakresu rachunkowości w Bytowie rientacyjny koszt to: 3200-3600 zł za 2 semestry. Poniżej przedstawione zostały 3 warianty studiów, niemniej organizatorzy są otwarci

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Technik ekonomista 331403

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Technik ekonomista 331403 1 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Technik ekonomista 331403 Opracowano na podstawie dokumentu z dnia 7 lutego 2012 r. 1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA I PRAWO W HOTELARSTWIE

EKONOMIA I PRAWO W HOTELARSTWIE Maria Wajgner Renata Tylińska EKONOMIA I PRAWO W HOTELARSTWIE Plan wynikowy 1 2 Propozycja nauczycielskiego planu wynikowego do przedmiotu EKONOMIA I PRAWO W HOTELARSTWIE (Podstawy ekonomiczne i prawne

Bardziej szczegółowo

ABC rynku kapitałowego

ABC rynku kapitałowego Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Ministerstwo Skarbu Państwa ABC rynku kapitałowego wiedza o społeczeństwie podstawy przedsiębiorczości lekcje do dyspozycji wychowawcy przedmioty ekonomiczne 25

Bardziej szczegółowo

PORADNICTWO ZAWODOWE W RAMACH PRZEDMIOTU WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

PORADNICTWO ZAWODOWE W RAMACH PRZEDMIOTU WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE PORADNICTWO ZAWODOWE W RAMACH PRZEDMIOTU WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2001 roku 1 wprowadziło na III etapie edukacyjnym - gimnazjum- przedmiot wiedza

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE Biuro rachunkowe Klasa: III TE Tematyka Dokumentacja księgowa WYMAGANIA EDUKACYJNE Poziom wymagań uczeń potrafi zna: Konieczny Podstawowy Rozszerzony Dopełniający -potrafi scharakteryzować podstawowe rodzaje

Bardziej szczegółowo

Uczeń zna, rozumie, umie, potrafi. 2. Wymagania podstawowe (ocena dostateczny) -dokonać charakterystyki typów osobowości -znać zasady rozwoju

Uczeń zna, rozumie, umie, potrafi. 2. Wymagania podstawowe (ocena dostateczny) -dokonać charakterystyki typów osobowości -znać zasady rozwoju I. Obserwuję gospodarkę rynkową Załącznik nr 1 TREŚCI PROGRAMOWE Osobowość typy osobowości 1. Wymagania konieczne (ocena dopuszczający) -zdefiniować pojęcie osobowości -znać typy osobowości Uczeń zna,

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości w zakresie szkoły ponadgimnazjalnej ROK SZKOLNY 2012/2013

Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości w zakresie szkoły ponadgimnazjalnej ROK SZKOLNY 2012/2013 Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi z przedmiotu podstawy przedsiębiorczości w zakresie szkoły ponadgimnazjalnej ROK SZKOLNY 2012/2013 Temat Ocena dopuszczająca. Uczeń: Ocena dostateczna. Uczeń: Ocena

Bardziej szczegółowo

Badanie wielkości kapitału własnego w zależności od rodzaju prowadzonej działalności

Badanie wielkości kapitału własnego w zależności od rodzaju prowadzonej działalności Badanie wielkości kapitału własnego w zależności od rodzaju prowadzonej działalności L.p. Rodzaj prowadzonej Rodzaj dokumentu (i z jakich przepisów to działalności wynika) 1. Spółka cywilna Jeżeli spółka

Bardziej szczegółowo

Forma własności. własność mieszana

Forma własności. własność mieszana Lekcja 39. Temat: Klasyfikowanie przedsiębiorstw Temat w podręczniku: Klasyfikacja przedsiębiorstw Podmiotem gospodarczym jest każdy, niezależnie od jego formy organizacyjnej, aktywny uczestnik procesów

Bardziej szczegółowo

produkcyjnych produkcyjnych

produkcyjnych produkcyjnych Kryteria oceniania na poszczególne stopnie szkolne przedmiot: podstawy przedsiębiorczości program: Ekonomia Stosowana (nr dopuszczenia: DKOS-4015-177/02) 1. Człowiek istota ekonomiczna Określać motywy

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1 Warszawa,16 października 2009 r. Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1 Dane te prezentują wyniki finansowe 42 domów i 7 biur maklerskich (przed rokiem 39 domów i 6 biur maklerskich)

Bardziej szczegółowo

Barbara Gierusz ODDK Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. Gdańsk 2013

Barbara Gierusz ODDK Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. Gdańsk 2013 Barbara Gierusz ODDK Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. Gdańsk 2013 Spis treści Wstęp............................................. 7 Część I Podstawy rachunkowości 1. Rachunkowość jako część

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ BIZNESPLAN MAŁEGO PRZEDSIĘBIORSTWA 1

PLANOWANIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ BIZNESPLAN MAŁEGO PRZEDSIĘBIORSTWA 1 Agnieszka Mikina Ośrodek Doradztwa Zawodowego ŁCDNiKP PLANOWANIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ BIZNESPLAN MAŁEGO PRZEDSIĘBIORSTWA 1 IV etap edukacji Cele kształcenia Cel ogólny: przygotowanie uczniów/uczennic

Bardziej szczegółowo

Ekonomia i finanse innowacyjny moduł programowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości

Ekonomia i finanse innowacyjny moduł programowy dla przedmiotu Podstawy przedsiębiorczości INFORMACJA DOTYCZĄCA MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA PRODUKTU FINALNEGO Wstęp Możliwości wykorzystania produktu finalnego w szkołach ponadgimnazjalnych są szerokie. Produkt finalny zawiera bowiem uzupełniające

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z wiedzy o społeczeństwie dla klasy III gimnazjum

Kryteria ocen z wiedzy o społeczeństwie dla klasy III gimnazjum Kryteria ocen z wiedzy o społeczeństwie dla klasy III gimnazjum Ocenę niedostateczną może otrzymać uczeń, który: nie opanował wiadomości i umiejętności przewidzianych programem nauczania; nie potrafi,

Bardziej szczegółowo

spółki komandytowo-akcyjnej... 102 72. Wskaż zalety i wady organizacji i funkcjonowania

spółki komandytowo-akcyjnej... 102 72. Wskaż zalety i wady organizacji i funkcjonowania SPIS TREŚCI 1. Czym jest prawo gospodarcze i jakie jest jego miejsce w systemie prawa polskiego?... 15 2. Wyjaśnij istotę źródeł prawa gospodarczego.... 16 3. Wskaż i omów podstawowe zasady prawa gospodarczego....

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 1 CO TO SĄ FINANSE? Definicja Finanse 1. Dziedzina nauki zajmująca się analizą, jak ludzie lokują dostępne zasoby w danym okresie. 2. Ogół

Bardziej szczegółowo