Przewodnik dla potencjalnych emitentów. Obligacje spółdzielcze na Catalyst

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przewodnik dla potencjalnych emitentów. Obligacje spółdzielcze na Catalyst"

Transkrypt

1 Przewodnik dla potencjalnych emitentów Obligacje spółdzielcze na Catalyst

2 Emitenci obligacji spółdzielczych notowanych na Catalyst (lipiec 2011)

3 Przewodnik dla potencjalnych emitentów Obligacje spółdzielcze na Catalyst

4 Wydawca: Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA ul. Książęca 4, Warszawa tel. (22) , fax (22) Autorzy: Izabela Gontarek, Andrzej Dorosz Oficjalne wydawnictwo Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie SA Copyright by Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA Warszawa, lipiec 2011 ISBN Opracowanie graficzne, skład i druk: Wydawnictwo ART

5 Spis treści SŁOWNIK Wstęp 1. Catalyst możliwości pozyskania kapitału i inwestowania 1.1. Organizacja Catalyst 1.2. Obrót na GPW 1.3. Obrót na BondSpot 1.4. Uczestnicy Catalyst 2. Krótka powtórka z obligacji 3. Obligacja jako instrument rozwoju polskiej spółdzielczości 3.1. Obligacje banków spółdzielczych 3.2. Organizacja i przebieg emisji 3.3. Rekomendowany przez GPW standard obligacji na Catalyst 3.4. Dokument informacyjny 3.5. Rejestracja w KDPW 3.6. Wprowadzenie do obrotu 3.7. Obowiązki informacyjne emitentów 3.8. Obowiązki informacyjne w praktyce 4. Plasowanie obligacji inwestorzy 5. Emitent spółdzielczy na Catalyst studium przypadku 5.1. Przygotowanie emisji 5.2. Przebieg emisji i jej warunki 6. Korzyści z Catalyst dla polskiej spółdzielczości 7. Sektor spółdzielczy w polskiej gospodarce 7.1. Ogólna charakterystyka 7.2. Pozycja bankowości spółdzielczej 7.3. Pozycja niebankowej spółdzielczości finansowej 7.4. Poprawa pozycji kapitałowej warunkiem rozwoju Lista emisji obligacji spółdzielczych na Catalyst

6 SŁOWNIK Agent emisji dom maklerski lub biuro maklerskie, którego zadaniem jest uplasowanie emisji papierów wartościowych na rynku finansowym i wprowadzenie jej na odpowiedni rynek obrotu wtórnego. Animator rynku (ang. maket maker) dom maklerski lub biuro maklerskie, które w oparciu o umowę z GPW, działając na własny rachunek, przeprowadza transakcje kupna-sprzedaży papieru wartościowego. Jego wynagrodzeniem jest różnica między kursem kupna sprzedaży i sprzedaży papieru wartościowego. Animator emitenta dom maklerski lub biuro maklerskie zajmujące się podtrzymaniem obrotów danym papierem wartościowym na rynku zorganizowanym, działający na zlecenie emitenta i w oparciu o umowę z nim podpisaną. Jego wynagrodzeniem jest prowizja wypłacana przez emitenta. ASO Alternatywny System Obrotu platforma transakcyjna prowadzona przez GPW lub Bond- Spot dla wtórnego obrotu nieskarbowymi dłużnymi papierami wartościowymi. Bank zrzeszający bank zorganizowany w formie spółki akcyjnej, którego założycielami oraz głównymi akcjonariuszami są banki spółdzielcze. Bank zrzeszający prowadzi rachunki banków zrzeszonych, na których utrzymywane są ich rezerwy obowiązkowe, poprzez które przeprowadzane są ich rozliczenia pieniężne. Wykonuje także różnego typu operacje finansowe na rzecz banków zrzeszonych oraz prowadzi działalność bankową na własny rachunek. BFG Bankowy Fundusz Gwarancyjny BGK Bank Gospodarstwa Krajowego jedyny w Polsce bank posiadający status banku państwowego, działający od 1924 r. BondSpot spółka akcyjna Bond Spot S.A. należąca do grupy kapitałowej GPW, dawniej MTS CeTO, prowadząca dwie platformy sprzedaży niepublicznych, dłużnych papierów wartościowych. Catalyst system obrotu nieskarbowymi instrumentami dłużnymi prowadzony przez GPW oraz BondSpot. Cena emisyjna obligacji cena, po jakiej emitent sprzedaje obligacje pierwszym nabywcom (inwestorom). Cena emisyjna może być równa, wyższa lub niższa od ceny nominalnej. Cena rynkowa cena, po jakiej przeprowadzane są transakcje kupna-sprzedaży papierów wartościowych w obrocie wtórnym. Cena wykupu obligacji wartość, po jakiej emitent dokonuje wykupu obligacji od inwestorów. Data wykupu termin, w jakim należność główna z tytułu wykupu obligacji jest wymagalna i płatna. Data wypłaty odsetek termin, w jakim nastąpi wypłata odsetek za dany okres odsetkowy. Dokument informacyjny dokument opracowywany przez emitenta według określonego standardu i w określonej formie, zawierający informacje o emisji papierów wartościowych oraz o ich emitencie. Informacje zawarte w dokumencie informacyjnym powinny umożliwić inwestorom ocenę ryzyk związanych z nabyciem oferowanych papierów wartościowych. 6

7 EBI Elektroniczna Baza Informacji system informatyczny prowadzony przez GPW, przez który emitenci instrumentów dłużnych realizują swoje obowiązki informacyjne. EBI Europejski Bank Inwestycyjny międzynarodowa instytucja finansowa z siedzibą w Luksemburgu, której udziałowcem jest m.in. Polska. Emitent osoba prawna (np. spółka kapitałowa, gmina, bank spółdzielczy) wystawiająca papiery wartościowe (dokonująca emisji papierów wartościowych) i sprzedająca je we własnym imieniu i na własny rachunek. GPW spółka akcyjna Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie. Giełda prowadząca wyspecjalizowany rynek obrotu papierami wartościowymi i instrumentami pochodnymi. IPO Initial Public Offering (ang.) pierwotna, publiczna oferta papierów wartościowych (obligacji, listu zastawnego, akcji). KDPW spółka akcyjna Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych instytucja prowadząca depozyt papierów wartościowych i innych instrumentów finansowych, wprowadzonych do obrotu na rynek zorganizowany oraz dokonujących rozliczenia transakcji dokonywanych na tym rynku. KNF Komisja Nadzoru Finansowego instytucja państwowa nadzorująca instytucje finansowe (banki, towarzystwa ubezpieczeniowe, fundusze inwestycyjne i towarzystwa funduszy inwestycyjnych, otwarte fundusze emerytalne i towarzystwa funduszy emerytalnych). Kod ISIN (ang. Intenational Securities Identifying Number) międzynarodowe oznaczenie identyfikujące obligacje. Jest to 12-znakowy, alfanumeryczny kod, w Polsce nadawany przez KDPW wszystkim obligacjom wprowadzanym na Catalyst. Kupon odsetkowy kwota płatności z tytułu odsetek, przypadająca na koniec okresu odsetkowego. Wyliczany zgodnie z warunkami emisji w oparciu o oprocentowanie obligacji w danym okresie odsetkowym i wartość nominalną papieru dłużnego. List księgowy dokument podpisany przez emitenta i agenta emisji. Składany jest w KDPW w celu rejestracji obligacji na rachunkach inwestycyjnych obligatariuszy. Marża liczba wyrażona w pkt. proc. dodawana do stopy bazowej w celu obliczenia oprocentowania obligacji w danym okresie odsetkowym. NBP Narodowy Bank Polski. Nota informacyjna uproszczony dokument informacyjny stosowany przy emisji kolejnych serii dłużnych papierów wartościowych tego samego emitenta. Obligacja dłużny papier wartościowy, emitowany w serii, wystawiony zgodnie z wymogami odpowiedniej ustawy. Obligatariusz pierwotny (pierwszy) właściciel obligacji lub wtórny jej nabywca. Oferta niepubliczna emisja papierów wartościowych (np. obligacji) skierowana do co najwyżej 100 podmiotów i w żadnej formie nie może być skierowana do nieokreślonych adresatów. 7

8 Oferta publiczna emisja papierów wartościowych (np. obligacji) skierowana do co najmniej 100 osób lub do nieokreślonych adresatów. Z reguły wymaga sporządzenia prospektu emisyjnego, zatwierdzanego przez KNF. Obligacje z emisji publicznych mogą być sprzedawane na terenie całej Unii Europejskiej. Okres odsetkowy liczba dni inwestycji, za które naliczane są odsetki. Rynek pierwotny system sprzedaży papierów wartościowych przez emitenta. Rynek wtórny system sprzedaży papierów wartościowych przez inne podmioty niż emitent. Rynek zorganizowany system obrotu instrumentami finansowymi na rynku regulowanym lub w ASO. Stopa bazowa stopa wyznaczająca oprocentowanie obligacji o zmiennym oprocentowaniu. Wysokość stopy bazowej podawana jest w warunkach emisji obligacji. Termin wykupu/zapadalności termin, w którym emitent dokonuje wykupu obligacji i zapłaty na rzecz obligatariusza ceny wykupu, zwykle równającej się cenie nominalnej obligacji. Uczestnik obrotu podmiot dopuszczony do obrotu na rynku zorganizowanym posiadający uprawnienia do prowadzenia działalności maklerskiej, który daje rękojmię należytego wywiązywania się z obowiązków oraz posiada odpowiednie warunki techniczne i organizacyjne. Uczestnikami obrotu są zwykle domy i biura maklerskie. Wartość nominalna wyrażona w pieniądzu wartość, po jakiej obligacja zostanie wykupiona przez emitenta w przypadku jej wykupu w drodze płatności pieniężnej. Wartość nominalna stanowi podstawę do wyliczenia płatności odsetkowej. WIBOR ang. Warsaw Interbank Offered Rate stawka procentowa na warszawskim międzybankowym rynku od depozytów oferowanych, podawana dla różnych, standardowych przedziałów czasowych tych depozytów (O/N Over/Night depozyt nocny, T/N Tomorrow/Next depozyt dzienny, od jutra, 1W 3W, 1M 1Y; Week tydzień, Month miesiąc, Year rok). 8

9 Szanowni Państwo, Celem broszury jest prezentacja, zorganizowanego w ramach struktury Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie oraz jej spółki zależnej BondSpot S.A., systemu obrotu instrumentami dłużnymi Catalyst. Catalyst stwarza możliwości finansowania rozwoju sektora spółdzielczego w Polsce przy wykorzystaniu obligacji. Emisja dłużnych papierów wartościowych daje sposobność pozyskania środków na realizację inwestycji związanych z rozwojem prowadzonej działalności. Ponadto, zewnętrzne źródło finansowania, jakim jest emisja obligacji, stanowi dla sektora spółdzielczego czynnik zwiększający jego wiarygodność wobec potencjalnych inwestorów i kontrahentów. Z kolei inwestorzy dzięki Catalyst mają dodatkową możliwość lokowania kapitału w instrumenty dłużne niewystępujące do niedawna na polskim rynku kapitałowym. Catalyst zapewnia przy tym stosunkowo niezły stopień płynności inwestycji oraz ułatwia ocenę ryzyka inwestycyjnego. Adresatami niniejszej broszury są zarówno podmioty prawne, które mogą występować jako emitenci, tj. banki spółdzielcze, banki zrzeszające oraz inne organizacje spółdzielcze, jak i indywidualni oraz instytucjonalni inwestorzy. Zachęcamy Państwa do zapoznania się z niniejszą broszurą oraz rozważenia perspektyw, jakie otwiera system Catalyst w zakresie obrotu nieskarbowymi, dłużnymi papierami wartościowymi. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA 9

10 Obligacje spółdzielcze na rynku Catalyst 1. Catalyst możliwości pozyskania kapitału i inwestowania Catalyst jest systemem obrotu dłużnymi nieskarbowymi papierami wartościowymi, który został zorganizowany przez GPW oraz BondSpot spółkę zależną Giełdy. Catalyst funkcjonuje od 30 września 2009 r. Pierwszymi dłużnymi papierami wartościowymi, jakie weszły do obrotu w tym systemie, były obligacje m.st. Warszawy, Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz listy zastawne BRE Banku Hipotecznego. Do momentu powstania Catalyst, dłużne papiery wartościowe były przedmiotem obrotu na rynku niezorganizowanym OTC Organizacja Catalyst Architektura. System Catalyst został tak pomyślany, aby dostosować go do potrzeb różnych grup inwestorów i emitentów dużych i małych, z sektora prywatnego i publicznego. W skład Catalyst wchodzą cztery platformy transakcyjne, na których dokonuje się obrót finansowymi instrumentami dłużnymi. Są to: 1. dwie platformy transakcyjne prowadzone przez GPW rynek regulowany oraz alternatywny system obrotu (ASO); 2. dwie platformy transakcyjne, prowadzony przez BondSpot rynek regulowany oraz alternatywny system obrotu (ASO). Na rynku regulowanym dokonuje się obrotu dłużnymi papierami wartościowymi, które zostały dopuszczone do obrotu w oparciu o prospekt emisyjny i których emisja została skierowana do co najmniej 100 podmiotów lub do nieoznaczonego adresata, zaś na rynku ASO przedmiotem obrotu są papiery wartościowe wprowadzone do obrotu w oparciu o ofertę ich nabycia skierowaną do nie więcej niż 99 podmiotów i w oparciu o dokument informacyjny prostszy od prospektu emisyjnego. Zasady. Podstawą działania Catalyst są Zasady działania Catalyst, które określają m.in. normy wprowadzania instrumentów dłużnych do zorganizowanego obrotu, zakres obowiązków informacyjnych emitentów, warunki rozliczeń transakcji oraz wielkość opłat ponoszonych przez emitentów. 1 OTC Over the Counter (ang.) pozagiełdowy, wtórny rynek papierów wartościowych (obligacji, akcji) prowadzony przez banki, domy maklerskie i innych pośredników. 10

11 Przedmiot obrotu. Na Catalyst do obrotu wtórnego dopuszcza się następujące nieskarbowe instrumenty dłużne: WW obligacje korporacyjne; WW obligacje spółdzielcze; WW obligacje komunalne; WW listy zastawne banków hipotecznych. Instrumenty dłużne dopuszczone do obrotu na Catalyst nie wymagają zabezpieczenia przez podmioty emitujące. Przedmiotem obrotu są tylko zdematerializowane papiery wartościowe. Transakcje. W systemie Catalyst transakcje mogą być zawierane wyłącznie za pośrednictwem uczestników Catalyst, tj. dopuszczonych do działania domów i biur maklerskich, które dla swoich klientów prowadzą rachunki inwestycyjne. W obrocie prowadzonym przez GPW jednostką transakcyjną może być jeden papier wartościowy (obligacja, list zastawny). W obrocie prowadzonym przez BondSpot pakiety o wartości 100 tys. zł licząc wg ceny nominalnej papierów. Rozliczenia. Tryb i zasady przeprowadzania transakcji jest taki sam jak na GPW. Transakcje rozliczane są przez KDPW, co praktycznie rzecz biorąc, eliminuje ryzyko transakcyjne. Notowania. Na platformach obrotu papierami dłużnymi GPW obowiązuje jednolity system notowań ciągłych. Kurs dłużnych papierów wartościowych jest więc ustalany na bieżąco podczas sesji, a transakcje zawierane są po indywidualnych cenach. Kurs ustalany jest na podstawie zleceń kupna-sprzedaży złożonych przez inwestorów. Zmiany ceny wyrażone są w procentach ceny nominalnej z dokładnością do 0.01 p.p. dla wszystkich nominałów. Na rynkach GPW kurs otwarcia ustalany jest przed sesją, na podstawie wcześniej złożonych zleceń. W trakcie sesji wahania kursu są ograniczone do 3 p.p. od kursu odniesienia. Na platformach obrotu papierami dłużnymi prowadzonych przez Bond- Spot stosowane są notowania ciągłe w systemie hybrydowym, tj. kierowane cenami z dopuszczonymi zleceniami klienckimi. Nie ma na nich ustalonego kursu otwarcia i wahania kursu są nieograniczone. Zmiany ceny wyrażane są w procentach od wartości nominalnej z dokładnością do 0,1 p.p. dla nominałów poniżej 100 zł, 0,01 p.p. dla nominałów od 100 do zł i p.p. dla nominałów od zł. Na platformach BondSpot istnieje możliwość zawierania transakcji z negocjowanym kursem. Informacje o obrotach. Dane o transakcjach przeprowadzanych na Catalyst podawane są do publicznej wiadomości, co ułatwia inwestorom przeprowadzanie transakcji oraz zmniejsza ryzyko niewłaściwej wyceny portfela inwestycyjnego. Obowiązki informacyjne emitentów. Na emitentach instrumentów dłużnych spoczywa obowiązek informacyjny w posaci publikowania raportów bieżących i okresowych w formie, której standard określiła GPW. Łatwy dostęp do podstawowych informacji świadczących o kondycji ekonomicznej emitenta umożliwia inwestorom monitorowanie ryzyka inwestycyjnego. 11

12 Obligacje spółdzielcze na rynku Catalyst 1.2. Obrót na GPW W ramach platformy Catalyst GPW prowadzi dwie platformy rynek regulowany oraz alternatywny system obrotu (ASO). Zasady obrotu na rynku regulowanym obligacji w ramach Catalyst określa Regulamin Giełdy 2. Jest to rynek kierowany zleceniami, na którym realizacja transakcji odbywa się w trakcie sesji giełdowych. Transakcje przeprowadzane są na podstawie zleceń maklerskich przekazywanych przez uczestników rynku, tj. domów lub biur maklerskich. Realizacja zleceń odbywa się w ramach notowań w systemie ciągłym. Zasady funkcjonowania alternatywnego systemu obrotu prowadzonego przez GPW w ramach Catalyst, określa Regulamin Alternatywnego Systemu Obrotu. Na ASO przeprowadza się transakcje jedynie instrumentami dłużnymi z wyłączeniem instrumentów emitowanych przez Skarb Państwa oraz NBP. Transakcje przeprowadzane są na podstawie zleceń maklerskich przekazywanych przez uczestników obrotu. Realizacja zleceń odbywa się w ramach notowań w systemie ciągłym Obrót na BondSpot BondSpot należy do grupy kapitałowej GPW od 2000 r. Spółka została utworzona w 1996 r. z inicjatywy dwudziestu największych polskich banków i domów maklerskich jako Centralna Tabela Ofert S.A. W 2004 r. zmieniła nazwę na MTS CeTO SA., a od 2009 r. działa pod nazwą BondSpot. Jej wiodącym akcjonariuszem jest obecnie GPW. Regulowany rynek pozagiełdowy prowadzony przez BondSpot stanowi segment systemu Catalyst. Zasady działania tego rynku określa Regulamin obrotu regulowanego rynku pozagiełdowego 3. Przedmiotem obrotu mogą być wyłącznie instrumenty finansowe w rozumieniu Ustawy o obrocie instrumentami finansowymi 4, będące papierami wartościowymi o charakterze dłużnym, których wartość nominalna emisji wynosi co najmniej 5 mln zł i co najmniej jeden uczestnik rynku pełni dla nich funkcję animatora, z którym odpowiednią umowę musi zawrzeć emitent. Zadaniem animatora jest stymulowanie płynności obrotu instrumentami finansowymi określonego emitenta, z którym animator ma podpisaną umowę. 2 Uchwała Nr 1/1110/2006 Rady Giełdy z dnia 4 stycznia 2006 r. wraz z póź. zm., tekst ujednolicony według stanu prawnego na dzień 1 października 2010 r. Przedmiotem obrotu na rynku regulowanym są oczywiście nie tylko obligacje, ale także wiele innych instrumentów finansowych, a więc akcje i prawa do nich, hipoteczne i publiczne listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne, obligacje, instrumenty pochodne, kwity depozytowe produkty pochodne (derywaty) od wymienionych wyżej produktów podstawowych itd. 3 Uchwała Nr 1/O/06 Rady Nadzorczej z dnia 3 stycznia 2006 r. z uwzględnieniem zmian wprowadzonych kolejnymi Uchwałami Rady Nadzorczej BondSpot SA. Tekst ujednolicony według stanu prawnego na dzień 1 kwietnia 2011 r. 4 Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, Dz. U. Nr 183, poz z 2005, z późn. zm. 12

13 Alternatywny system obrotu prowadzony przez BondSpot jest częścią Catalyst. Zasady działania określa Regulamin Alternatywnego Systemu Obrotu organizowanego przez BondSpot SA 5. Przedmiotem obrotu w ASO BondSpot są obligacje spółdzielcze, listy zastawne, obligacje korporacyjne i obligacje komunalne. Do obrotu mogą być prowadzane instrumenty dłużne o nominalnej wartości emisji co najmniej 5 mln zł i których zbywalność jest nieograniczona. Przy wprowadzaniu obligacji na ASO na emitencie ciąży także obowiązek zawarcia umowy z animatorem rynku Uczestnicy Catalyst Działalność w zakresie obrotu instrumentami finansowymi może prowadzić wyłącznie podmiot posiadający status uczestnika Catalyst. Uczestnikiem Catalyst może zostać każdy podmiot, który otrzyma zgodę GPW i/lub BondSpot na obrót dłużnymi instrumentami finansowymi na którejkolwiek z platform Catalyst. W praktyce uczestnikami obrotu na Catalyst są domy i biura maklerskie. 5 Uchwała Nr 103/09 Zarządu BondSpot SA z dnia 4 listopada 2009 r. zatwierdzonego Uchwałą Nr 27/O/09 Rady Nadzorczej BondSpot SA z dnia 5 listopada 2009 r. wraz z późn. zm. Stan prawny na dzień 1 kwietnia 2011 r. 13

14 Obligacje spółdzielcze na rynku Catalyst 2. Krótka powtórka z obligacji Zgodnie z definicją określoną w Ustawie o obligacjach z dnia 29 czerwca 1995 r. 6, obligacja jest dłużnym papierem wartościowym w określonej formie prawnej, emitowanym w serii. Stanowi formę pożyczki dla emitenta wystawcy obligacji, od nabywcy tego papieru wartościowego, czyli obligatariusza. Emitent obligacji odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania z niej wynikające, tzn. jest zobowiązany do zwrotu, w ustalonym czasie, pożyczonych środków oraz spełnienia ustalonego świadczenia regulowanego w z góry określonych terminach. Emisja oraz obrót obligacjami, na polskim rynku finansowym, jest regulowana przez Ustawę o publicznym obrocie papierami wartościowymi z dnia 21 sierpnia 1997 r. (wraz z póź. zm.) 7, 8. Inaczej mówiąc, obligacja jest dokumentem (papierem wartościowym) potwierdzającym, iż jego wystawca, czyli emitent, jest dłużnikiem wobec każdorazowego właściciela obligacji obligatariusza, w którym wystawca zobowiązuje się do zwrotu, w ustalonym czasie, pożyczonych pieniędzy (należności głównej) poprzez wykup obligacji oraz spełnienia określonego świadczenia (należności ubocznej), przybierającego formę pieniężną bądź niepieniężną. Zazwyczaj jest to jednak świadczenie w formie pieniężnej, tj. w formie płatności odsetek regulowanych w terminach określonych w warunkach wykupu i obsługi obligacji. Należność główna to kwota pieniędzy wymieniona w obligacji. Stanowi ona wartość nominalną obligacji. Obligacje mogą być emitowane w kilku seriach. Każda obligacja z danej serii daje takie same prawa w zakresie terminu wykupu i oprocentowania. Obligacje są sprzedawane i wykupywane po określonych cenach. Sprzedaż obligacji może następować po cenie emisyjnej równej wartości nominalnej. Mogą one być również sprzedawane z premią (powyżej wartości nominalnej) oraz z dyskontem (poniżej wartości nominalnej). To, czy cena emisyjna obligacji jest różna od wartości nominalnej, zależy od sytuacji rynkowej. Premia albo dyskonto stanowi sposób na dostosowanie wyjściowej rentowności obligacji do bieżących warunków rynkowych. Cena wykupu obligacji równa się wartości nominalnej obligacji. Wynagrodzeniem inwestora za udzieloną pożyczkę jest oprocentowanie obligacji. Odsetki liczone są od jej wartości nominalnej. Mogą one przybrać formę oprocentowania stałego bądź zmiennego. Obligacje o stałym oprocentowaniu przynoszą inwestorom z góry określony dochód, co z kolei dla emitenta stanowi stałe, okresowe koszty. Tak więc, w przypadku obligacji o stałym oprocentowaniu, emitent może z góry określić koszt pozyskania funduszy już w dniu emisji obligacji, a inwestor jej rentowność. Nie jest to natomiast możliwe w przypadku obligacji o zmiennym oprocentowaniu. Na wysokość stawki odsetkowej składa się bowiem WIBOR dla określonego przedziału czasowego (zwykle 3- lub 6- miesięczny) albo rentowność bonów skarbowych w określonym paśmie czasowym oraz dodatkowo marża ustalona z agentem emisji. Wysokość marży zwykle nie zmienia się w okresie do wykupu obligacji, ale czasami może zostać zdywersyfikowana dla różnych podokresów. Marża zależy od poziomu ryzyka kredytowego, wynikającego z oceny rozwoju pozycji ekonomicznej emitenta oraz z sytuacji na rynku finansowym. W przypadku obligacji o zmiennym oprocentowaniu stawka WIBOR lub ewentualnie stawka dyskontowa bonów skarbowych, a w ślad za nią cała stopa oprocentowania obligacji, zmienia się natomiast w zależności od sytuacji na rynku pieniężnym. 6 Dz. U. z 2001 r., Nr 120, poz wraz z późn. zm. 7 Dz. U. z 1997 r., Nr. 118, poz Zasady emisji obligacji skarbowych zawarte są w odpowiednim zarządzeniu Ministra Finansów. 14

15 3. Obligacja jako instrument rozwoju polskiej spółdzielczości 3.1. Obligacje banków spółdzielczych Jedynymi organizacjami spółdzielczymi w Polsce, które wykorzystują rynek kapitałowy do pozyskania funduszy są jak dotąd banki spółdzielcze. Mogą one emitować dłużne instrumenty finansowe w postaci obligacji. Pozwala im na to art. 127 ust. 3 pkt. 2 lit. b Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe 9, pozwalający na zaliczenie wartości zobowiązań wynikających z obligacji do funduszy uzupełniających banku. Emisja dłużnych instrumentów finansowych musi spełniać następujące warunki: WW wykup obligacji nie może nastąpić przed upływem 5 lat; WW spłata zobowiązań z tytułu obligacji, w przypadku upadłości banku emitenta lub jego likwidacji, następuje w ostatniej kolejności zobowiązań dłużnych; WW zwrot środków z obligacji nie może być w żaden sposób zabezpieczony przez bank; WW wielkość kwoty i zasady zaliczania środków pieniężnych uzyskanych w drodze emisji obligacji jako dług podporządkowany ustalane są przez KNF, przy czym podlega ona zmniejszeniu na koniec każdego roku trwania zobowiązania o 20% wyjściowej kwoty; WW dług podporządkowany nie może stanowić więcej niż 50% wartości funduszy podstawowych. Banki spółdzielcze, korzystając z prawa do emisji obligacji, nie muszą z reguły zmieniać swojego statutu. Zakupu obligacji można dokonać na rynku pierwotnym od emitentów obligacji za pośrednictwem agenta emisji oraz na zorganizowanym rynku wtórnym, tj. w systemie Catalyst. Rys. 1. Rynek pierwotny obligacji spółdzielczych Źródło: Opracowanie własne. 9 Dz. U. z 2002 r. Nr 72 poz. 665 z późn. zm. 15

16 Obligacje spółdzielcze na rynku Catalyst Rys. 2. Rynek wtórny obligacji spółdzielczych Źródło: Opracowanie własne. Obligacje, które mają wejść do obrotu na systemie Catalyst, powinny być obligacjami na okaziciela i mieć formę niematerialną tak jak papiery wartościowe dopuszczone do obrotu giełdowego. Dzięki temu, od daty emisji do daty wykupu, obligacje takie mogą wielokrotnie zmieniać właściciela. Emisje obligacji, dopuszczone do obrotu na Catalyst, rejestrowane są w KDPW, a transakcje kupna sprzedaży są realizowane wyłącznie za pośrednictwem domów i biur maklerskich. Dopuszczenie obligacji do obrotu na Catalyst znacznie zwiększa ich atrakcyjność dla inwestorów. Ułatwia bowiem ewentualną odsprzedaż obligacji, czyli podnosi ich płynność jako instrumentu inwestycyjnego. Organizacja obrotu na rynku Catalyst powoduje natomiast, że transakcje kupna-sprzedaży są zawierane w sposób bezpieczny i po rynkowej cenie. Obligacje emitowane dotąd przez banki spółdzielcze, posiadały poniższe cechy, zgodne z uregulowaniami Ustawy Prawo bankowe: WW długość okresu do wykupu zwykle od 5 do 10 lat, WW okres odsetkowy najczęściej 3 bądź 6 miesięcy, WW oprocentowanie najczęściej zmienne, WW stopa odsetkowa oparta o WIBOR 3M bądź WIBOR 6M plus marża ustalana indywidualnie w negocjacjach emitenta z agentem emisji lub potencjalnymi nabywcami za pośrednictwem tego pierwszego, WW wielkość pojedynczej emisji od 4 mln zł do 20 mln zł, WW charakter obligacji niezabezpieczone, spełniające warunki długu podporządkowanego Organizacja i przebieg emisji Przeprowadzenie emisji obligacji oraz wprowadzenie ich do obrotu na Catalyst należy do zadań emitenta banku spółdzielczego, wspieranego w tym procesie przez agenta emisji. Na początku zarząd banku musi zdecydować, czy emisja obligacji ma przebiegać w drodze publicznej oferty (IPO), czy też w drodze 16

17 oferty niepublicznej (prywatnej). W pierwszym przypadku procedura jest bardziej złożona i długotrwała. Wymaga ona od emitenta przygotowania m.in. prospektu emisyjnego, co łączy się ze stosunkowo wysokimi kosztami. W drugim przypadku uplasowanie emisji na rynku ASO jest znacznie prostsze. Brak konieczności sporządzania przez emitenta prospektu emisyjnego zatwierdzanego przez KNF oraz krótszy czas między rozpoczęciem przygotowania emisji a jej zakończeniem sprawia, że koszty emisji plasowanej prywatnie i notowanej następnie na ASO są znacznie niższe niż plasowanej na rynku regulowanym. W obu przypadkach bank musi dokonać wyboru domu maklerskiego, który będzie agentem emisji. Podstawą współpracy emitenta z agentem jest umowa o organizację emisji. W oparciu o nią agent emisji przejmuje zadania związane z uplasowaniem obligacji na rynku, wspomagając jednocześnie emitenta przy wykonywaniu jego zadań. Agent emisji pomaga także emitentowi wprowadzić jego obligacje do obrotu wtórnego na Catalyst tj. przede wszystkim na platformę ASO GPW. Emisje obligacji spółdzielczych są stosunkowo niewielkie. Uplasowanie takiej emisji na rynku finansowym nie wymaga oferty publicznej. Wystarczy mniej kosztowna oferta niepubliczna. Emitenci, a więc i banki spółdzielcze, zwolnieni są wówczas z obowiązku sporządzania prospektu emisyjnego. Mogą swoje emisje oprzeć wyłącznie na dokumencie informacyjnym. W przypadku emisji prywatnej (niepublicznej), współpraca banku z agentem emisji odbywa się w oparciu o odpowiednią umowę, tak jak w przypadku emisji publicznej. Zakres zadań wykonywanych przez emitenta w przypadku oferty niepublicznej sprowadza się do podstawowych czynności formalnych. Należą do nich przygotowanie i udostępnienie: WW dokumentów korporacyjnych, tj. statutu banku, odpisu z KRS, ostatniego sprawozdania finansowego, WW uchwały zarządu banku w sprawie emisji obligacji wraz z warunkami emisji, WW propozycji nabycia obligacji, WW dokumentu informacyjnego. Z kolei podstawowe zadania agenta emisji są następujące: WW dokonanie analizy sytuacji na rynku finansowym umożliwiającej rozeznanie potencjalnego popytu na obligacje danego emitenta i potencjalnych warunków oferty sprzedaży tych obligacji, WW opracowanie dokumentu informacyjnego w części dotyczącej warunków oferty sprzedaży obligacji, WW zbudowanie księgi popytu i następnie prowadzenie zapisów na obligacje, WW koordynacja prac banku emitenta i innych podmiotów zaangażowanych przy realizacji emisji, WW zbieranie wpłat od nabywców obligacji i rozliczenie się z emitentem, WW pomoc w rejestracji emisji obligacji w KDPW. 17

18 Obligacje spółdzielcze na rynku Catalyst Po zamknięciu emisji obligacji, tj. sprzedaży jej inwestorom, zadaniem agenta emisji będzie pomoc emitentowi we wprowadzeniu jej do obrotu na Catalyst ASO GPW i ewentualnie ASO BondSpot. Do obrotu w systemie Catalyst są wprowadzane obligacje, które wyjściowo spełniają poniższe warunki: sporządzony został dla nich dokument informacyjny bądź nota informacyjna; mają nieograniczoną zbywalność; w stosunku do emitenta nie toczy się postępowanie upadłościowe bądź likwidacyjne Rekomendowany przez GPW standard obligacji na Catalyst Rekomendowany standard obligacji, jakie miałyby być dopuszczone do obrotu w systemie Catalyst, został określony w Uchwale nr 414/2009 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie SA. Zgodnie z postanowieniami tej uchwały, obligacja powinna posiadać: WW trzyliterowy kod emitenta oraz oznaczenie daty wykupu poprzez określenie miesiąca i roku; WW wartość nominalną wynoszącą 100 zł lub 1000 zł; WW oprocentowanie stałe lub zmienne, określone przez stopę bazową łącznie z dodawaną marżą; WW stopę bazową ustalaną jako stawka WIBOR 3M, WIBOR 6M, WIBOR 1Y; WW stopę bazową ustalaną na trzy dni robocze przed każdym okresem rozliczeniowym; WW datę emisji ustalaną w przedziale pomiędzy 1 a 28 dniem każdego miesiąca, włącznie; WW z góry określony sposób wyliczenia kuponu odsetkowego; WW termin świadczeń z obligacji, ustalany na 6 dni roboczych przed zakończeniem okresu odsetkowego; WW datę wypłaty odsetek przypadającą na ostatni dzień danego okresu odsetkowego; WW datę wykupu przypadającą na ostatni dzień okresu odsetkowego. Standaryzacja warunków emisji jest bardzo istotna. Powoduje ona, że w praktyce łatwo jest porównać rentowność poszczególnych emisji obligacji. Ułatwia to z kolei ich wycenę i obrót na Catalyst. 18

19 Parametry obligacji wprowadzonych do obrotu na Catalyst składają się z następujących elementów: WW daty wprowadzenia; WW daty pierwszego notowania; WW daty wykupu; WW wartości nominalnej; WW wartości emisji; WW rodzaju oprocentowania Dokument informacyjny Publikowane przez emitentów informacje zawarte w dokumencie informacyjnym (nocie informacyjnej) służą inwestorom do oceny ryzyka związanego z zakupem obligacji. Poprzez dokument informacyjny (notę informacyjną) należy rozumieć opracowanie zawierające m.in. informacje o emitencie, dane o emisji, podstawowe dane ze sprawozdania finansowego, ocenę i perspektywy rozwoju emitenta, opis czynników wpływających na ryzyka działalności emitenta oraz inne czynniki wpływające na ryzyko związane z zakupem obligacji. Dokument powinien zawierać także nazwiska osób odpowiedzialnych za umieszczone w nim dane. W przypadku wprowadzania obligacji na platformę transakcyjną ASO GPW lub BondSpot, emitent zobowiązany jest sporządzić oraz udostępnić dokument informacyjny zgodnie z regulacjami określonymi w Regulaminie Alternatywnego Systemu Obrotu Rejestracja w KDPW KDPW jest podmiotem odpowiedzialnym za prowadzenie i nadzorowanie systemu depozytowo-rozliczeniowego w zakresie obrotu instrumentami finansowymi na polskim rynku kapitałowym, w tym prowadzi jednolity system ewidencji i rozliczania dłużnych instrumentów finansowych 10. W praktyce skutkuje to stosunkowo wysokim stopniem bezpieczeństwa operacyjnego oraz relatywnie niskimi kosztami dla uczestników systemu. Poza ewidencją i rozliczaniem instrumentów finansowych, do zadań KDPW należy realizacja zobowiązań emitenta (w oparciu o jego środki) wobec inwestorów w zakresie wypłaty należnych odsetek oraz kwot z tytułu wykupu obligacji. Wszystkie zadania KDPW realizuje we współpracy z domami maklerskimi obsługującymi rachunki inwestycyjne inwestorów. Obligacje wprowadzane na rynek długu, a podlegające rejestracji w KDPW, muszą przybrać formę zdematerializowaną. Jest to warunek niezbędny do wprowadzenia dłużnych instrumentów finanso- 10 Ewidencja finansowych instrumentów dłużnych jest prowadzona przez KDPW analogicznie jak instrumentów udziałowych. 19

20 Obligacje spółdzielcze na rynku Catalyst wych do obrotu zorganizowanego na platformach GPW i BondSpot. Zdematerializowane obligacje (tj. pozbawione nośników materialnych) istnieją jedynie w postaci zapisów na rachunkach. Przy rejestracji w KDPW zdematerializowana obligacja otrzymuje indywidualny kod. Jest to międzynarodowe oznaczenie identyfikujące obligacje ISIN (ang. International Securities Identifying Number). W kodzie litery określają emitenta, zaś cyfry datę wykupu miesiąc i rok. Obligacje zapisywane są przez KDPW najpierw na rachunek (konto) agenta emisji, który przeksięgowuje je następnie na rachunki domów i biur maklerskich, te zaś z kolei na rachunki inwestycyjne inwestorów. Rozliczenia przeprowadzanych transakcji dokonywane są pomiędzy kontami uczestników KDPW, tj. banków oraz domów i biur maklerskich i następnie między odpowiednimi rachunkami inwestycyjnymi Wprowadzenie do obrotu 11 Obrót obligacjami w ramach Catalyst odbywa się za pośrednictwem odpowiednich domów i biur maklerskich, które zobowiązane są do przestrzegania standardów wyznaczonych przez przepisy GPW i BondSpot. Regulacje stosowane na Catalyst prowadzą w praktyce do istotnego obniżenia ryzyka operacyjnego przy przeprowadzaniu transakcji kupna sprzedaży obligacji w tym systemie. Wprowadzenie obligacji na Catalyst następuje na wniosek emitenta składany do zarządów Giełdy lub BondSpot. Wniosek rozpatrywany jest w terminie 7 dni od daty złożenia kompletu wymaganych dokumentów. We wniosku powinna zostać zaproponowana data pierwszego notowania obligacji. Przy przejściu przez procedurę wprowadzenia obligacji do obrotu emitentowi może doradzać agent emisji. Wraz z wprowadzeniem obligacji na Catalyst zostaje opublikowany dokument informacyjny (nota informacyjna). Koszty związane z wprowadzeniem obligacji do obrotu na Catalyst ponosi emitent na rzecz podmiotów, które uczestniczą w tym procesie, tj. GPW, BondSpot oraz KDPW. Na rzecz GPW lub BondSpot emitent wnosi jednorazowe opłaty za wprowadzenie każdej serii obligacji do obrotu oraz roczne opłaty w okresie ich notowań. Wielkość opłat zależy od: WW platformy, na jakiej dokonywamy jest obrót obligacjami, WW okresu zapadalności obligacji (okresu notowań), WW liczby serii emitowanych obligacji i wielkości emisji w poszczególnych seriach. Na rzecz KDPW emitent ponosi jednorazową opłatę za przyjęcie obligacji do depozytu oraz opłatę za rejestrację każdej serii obligacji w kodzie ISIN. Dodatkowo KDPW pobiera okresową opłatę za uczestnictwo w systemie oraz opłaty za obsługę wypłat odsetek i wykup obligacji. 11 Jeżeli emitent nie chce wprowadzać obligacji do obrotu na Catalyst, możliwa jest ich tzw. autoryzacja w tym systemie. Oznacza ona rejestrację emisji obligacji na Catalyst, przy czym emitent zobowiązuje się do wypełniania obowiązków informacyjnych według standardu Catalyst. Przy autoryzacji nie jest potrzebna rejestracja emisji obligacji w KDPW i dematerializacja. Emitent, po uzyskaniu autoryzacji, staje się jakby bardziej widocznym uczestnikiem rynku długu. 20

Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy

Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy Studia niestacjonarne WNE UW Rynek kapitałowy Architektura rynku kapitałowego w Polsce 10 października 2011 Założenia: Rynek kapitałowy to rynek funduszy średnio i długoterminowych Rynek kapitałowy składa

Bardziej szczegółowo

Oferta Giełdy Papierów Wartościowych - Główny Rynek GPW, NewConnect i Catalyst. Marzec 2012

Oferta Giełdy Papierów Wartościowych - Główny Rynek GPW, NewConnect i Catalyst. Marzec 2012 Oferta Giełdy Papierów Wartościowych - Główny Rynek GPW, NewConnect i Catalyst. Marzec 2012 GŁÓWNY RYNEK AKCJI GPW Kapitalizacja spółek na GPW (mld zł) Spółki krajowe (mld zł) Spółki zagraniczne (mld zł)

Bardziej szczegółowo

Nota Informacyjna dla Obligacji Serii C BUDOSTAL-5 S.A.

Nota Informacyjna dla Obligacji Serii C BUDOSTAL-5 S.A. Załącznik nr 2 do Raportu bieżącego 21/2011 BUDOSTAL-5 S.A. Nota Informacyjna dla Obligacji Serii C BUDOSTAL-5 S.A. A. Informacje wstępne 1. Podstawa prawna Niniejsza Nota Informacyjna została sporządzona

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. Standaryzacja pozwoli także na płynne wprowadzenie obligacji do notowań na platformie CATALYST.

WSTĘP. Standaryzacja pozwoli także na płynne wprowadzenie obligacji do notowań na platformie CATALYST. REKOMENDACJA w sprawie niektórych warunków technicznych emisji obligacji komunalnych, które nie zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym i o wartości emisji niższej niż 100 mln zł Niniejsza Rekomendacja

Bardziej szczegółowo

Wykład: Rynki finansowe część I. prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015

Wykład: Rynki finansowe część I. prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015 Wykład: Rynki finansowe część I prof. UG dr hab. Leszek Pawłowicz rok akadem. 2014/2015 Zasadnicza część rynku finansowego służy pozyskiwaniu kapitału Rynek pozyskiwania kapitału to: 1. Rynek pozyskiwania

Bardziej szczegółowo

Oferta GPW dla samorządów. Emisja akcji i obligacji. Maj 2011

Oferta GPW dla samorządów. Emisja akcji i obligacji. Maj 2011 Oferta GPW dla samorządów. Emisja akcji i obligacji. Maj 2011 GŁÓWNY RYNEK AKCJI GPW Kapitalizacja spółek na GPW (mld zł) 1Q 2011: 10 debiutów na Głównym Rynku, w tym 2 spółki zagraniczne i 3 przeniesienia

Bardziej szczegółowo

Instytucje rynku kapitałowego

Instytucje rynku kapitałowego Instytucje rynku kapitałowego Współczesny, regulowany rynek kapitałowy nie mógłby istnieć bez instytucji, które zajmują się jego nadzorowaniem, zapewnieniem bezpieczeństwa obrotu, a także pośredniczeniem.

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, Obligatariusze Banku Spółdzielczego w Płońsku

Szanowni Państwo, Obligatariusze Banku Spółdzielczego w Płońsku Zarząd Banku Spółdzielczego w Płońsku: Teresa Kudlicka - Prezes Zarządu Dariusz Konofalski - Wiceprezes Zarządu Barbara Szczypińska - Wiceprezes Zarządu Alicja Plewińska - Członek Zarządu Szanowni Państwo,

Bardziej szczegółowo

Rynek finansowy w Polsce

Rynek finansowy w Polsce finansowy w Polsce finansowy jest miejscem, na którym są zawierane transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału pieniężnego, na różne terminy w oparciu o instrumenty finansowe. Uczestnikami rynku

Bardziej szczegółowo

NOTA INFORMACYJNA AGENT EMISJI. Data sporządzenia Noty Informacyjnej: 15 lipca 2011 r.

NOTA INFORMACYJNA AGENT EMISJI. Data sporządzenia Noty Informacyjnej: 15 lipca 2011 r. NOTA INFORMACYJNA Niniejsza Nota Informacyjna została sporządzona na potrzeby wprowadzenia obligacji serii BPS0718 do alternatywnego systemu obrotu organizowanego przez Giełdę Papierów Wartościowych S.A.

Bardziej szczegółowo

Nowe możliwości dla samorządów. Robert Kwiatkowski Dział Rozwoju Rynku

Nowe możliwości dla samorządów. Robert Kwiatkowski Dział Rozwoju Rynku Catalyst rok później Nowe możliwości dla samorządów Robert Kwiatkowski Dział Rozwoju Rynku Co to jest Catalyst? Obszar handlu detalicznego Obligacje Samorządowe Inwestorzy Uczestnicy Catalyst Banki Obszar

Bardziej szczegółowo

Rola KDPW na polskim rynku kapitałowym. 28 sierpnia 2012

Rola KDPW na polskim rynku kapitałowym. 28 sierpnia 2012 Rola KDPW na polskim rynku kapitałowym 28 sierpnia 2012 KDPW - Centralny depozyt papierów wartościowych Główne zadania: Deponowanie i rejestracja instrumentów finansowych Rozliczenie i rozrachunek instrumentów

Bardziej szczegółowo

Nota Informacyjna. Spółdzielczy Bank Rzemiosła i Rolnictwa. Emitent : Agent emisji: Wołomin, 25 kwietnia 2014 roku

Nota Informacyjna. Spółdzielczy Bank Rzemiosła i Rolnictwa. Emitent : Agent emisji: Wołomin, 25 kwietnia 2014 roku Nota Informacyjna Niniejsza nota informacyjna została sporządzona w związku z ubieganiem się o wprowadzenie instrumentów finansowych objętych tą notą do obrotu w alternatywnym systemie obrotu prowadzonym

Bardziej szczegółowo

Najlepsze miejsce. do obrotu obligacjami w Polsce

Najlepsze miejsce. do obrotu obligacjami w Polsce Najlepsze miejsce do obrotu obligacjami w Polsce GRUPAKAPITAŁOWAGPW BondSpot S.A. doświadczenie i rozwój BondSpot S.A. jest drugą, obok Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., instytucją na polskim

Bardziej szczegółowo

Obligacje korporacyjne. marzec 2013

Obligacje korporacyjne. marzec 2013 Obligacje korporacyjne marzec 2013 Catalyst platforma obrotu obligacjami Rynek wtórny dla obligacji Pierwszy zorganizowany rynek obrotu papierami dłużnymi w Polsce GPW Nowatorskie rozwiązanie łączące w

Bardziej szczegółowo

Ze względu na przedmiot inwestycji

Ze względu na przedmiot inwestycji INWESTYCJE Ze względu na przedmiot inwestycji Rzeczowe (nieruchomości, Ziemia, złoto) finansowe papiery wartościowe polisy, lokaty) INWESTYCJE Ze względu na podmiot inwestowania Prywatne Dokonywane przez

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji 1. Wycena Aktywów Funduszu oraz ustalenie Wartości Aktywów

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r.

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Trendy i możliwości Perspektywa makroekonomiczna - wysoki potencjał wzrostu w Polsce Popyt na kapitał - Wzrost zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Rozwój systemu finansowego w Polsce

Rozwój systemu finansowego w Polsce Departament Systemu Finansowego Rozwój systemu finansowego w Polsce Warszawa 213 Struktura systemu finansowego (1) 2 Struktura aktywów systemu finansowego w Polsce w latach 25-VI 213 1 % 8 6 4 2 25 26

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Instrumenty Rynku Pieniężnego

Instrumenty Rynku Pieniężnego Rodzaje i opis instrumentów finansowych wchodzących w skład portfeli Definicje pojęć użytych w opisie instrumentów Zmienność ceny miara niepewności co do przyszłej wartości instrumentu finansowego, im

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające Noty objaśniające Nota-1 Polityka Rachunkowości Subfunduszu Sprawozdanie finansowe Subfunduszu na dzień 13 lipca 2010 roku zostało sporządzone na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości z dnia 29 września

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

Rola rynku obligacji Catalyst w finansowaniu rozwoju samorządów. Warszawa, 9 maja 2013

Rola rynku obligacji Catalyst w finansowaniu rozwoju samorządów. Warszawa, 9 maja 2013 Rola rynku obligacji Catalyst w finansowaniu rozwoju samorządów Warszawa, 9 maja 2013 Rynek obligacji nieskarbowych w Polsce Wartość rynku nieskarbowych instrumentów dłużnych do PKB w Polsce i na świecie

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Charakterystyka:

Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Rynek kapitałowy. Charakterystyka: ogół transakcji kupna-sprzedaŝy, których przedmiotem są instrumenty finansowe o okresie wykupu dłuŝszym od roku; środki uzyskane z emisji tych instrumentów mogą być przeznaczone na działalność rozwojową

Bardziej szczegółowo

NOTA INFORMACYJNA DLA OBLIGACJI SERII A SPÓŁKI RUBICON PARTNERS NFI SA. obligacje zdefiniowane w punkcie 2 poniżej

NOTA INFORMACYJNA DLA OBLIGACJI SERII A SPÓŁKI RUBICON PARTNERS NFI SA. obligacje zdefiniowane w punkcie 2 poniżej NOTA INFORMACYJNA DLA OBLIGACJI SERII A SPÓŁKI RUBICON PARTNERS NFI SA Definicje i skróty Emitent Obligacje Odsetki Rubicon Partners NFI SA obligacje zdefiniowane w punkcie 2 poniżej odsetki od Obligacji,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

Catalyst Oferta GPW dla samorządów. Beata Kacprzyk GPW Kwiecieo 2011

Catalyst Oferta GPW dla samorządów. Beata Kacprzyk GPW Kwiecieo 2011 Catalyst Oferta GPW dla samorządów Beata Kacprzyk GPW Kwiecieo 2011 Catalyst to pierwszy zorganizowany rynek obrotu papierami dłużnymi w Polsce nowatorskie rozwiązanie łączące w sobie cechy rynku regulowanego

Bardziej szczegółowo

Polityka angażowania środków w inwestycje finansowe

Polityka angażowania środków w inwestycje finansowe Załącznik do Uchwały Nr 12/IV/14 Zarządu Banku Spółdzielczego w Końskich z dnia 20 lutego 2014 r. Załącznik do Uchwały Nr 13/I/14 Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Końskich z dnia 21 lutego 2014 r.

Bardziej szczegółowo

CATALYST nowy rynek obligacji. Łódź, 3 grudnia 2009 r.

CATALYST nowy rynek obligacji. Łódź, 3 grudnia 2009 r. CATALYST nowy rynek obligacji Łódź, 3 grudnia 2009 r. 1 Wartość emisji jako % PKB 180,00% Wartość emisji papierów dłużnych wyemitowanych przez przedsiębiorstwa i instytucje finansowe jako % PKB 160,00%

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a Warszawa, 09.05.2014 r. Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a W końcu grudnia 2013 r. w ewidencji Centralnego Rejestru Członków otwartych

Bardziej szczegółowo

zatwierdzonego decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 czerwca 2013 r. (DFI/II/4034/31/15/U/2013/13-12/AG)

zatwierdzonego decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 czerwca 2013 r. (DFI/II/4034/31/15/U/2013/13-12/AG) ANEKS NR 2 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO CERTYFIKATÓW INWESTYCYJNYCH SERII A, B, C, D PKO GLOBALNEJ STRATEGII FUNDUSZ INWESTYCYJNY ZAMKNIĘTY zatwierdzonego decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 czerwca

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 TREŚĆ: Poz.: KOMUNIKATY KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH: 27 Komunikat Nr 20 Komisji Egzaminacyjnej

Bardziej szczegółowo

OBSŁUGA OBLIGACJI KOMUNALNYCH I KOMERCYJNYCH DLA STRATEGICZNYCH KLIENTÓW BANKÓW SPÓŁDZIELCZYCH

OBSŁUGA OBLIGACJI KOMUNALNYCH I KOMERCYJNYCH DLA STRATEGICZNYCH KLIENTÓW BANKÓW SPÓŁDZIELCZYCH OBSŁUGA OBLIGACJI KOMUNALNYCH I KOMERCYJNYCH DLA STRATEGICZNYCH KLIENTÓW BANKÓW SPÓŁDZIELCZYCH Jachranka, 19 stycznia 2010 r. www.sgb.pl PLAN PREZENTACJI Samorządy i przedsiębiorstwa strategicznymi partnerami

Bardziej szczegółowo

RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. MARZEC 2015 r.

RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. MARZEC 2015 r. RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. MARZEC 2015 r. Białystok, 13 kwietnia 2015 r. Strona 1 z 6 Spis treści: 1. Informacje na temat wystąpienia tendencji i zdarzeń w otoczeniu rynkowym Spółki, które w jej ocenie

Bardziej szczegółowo

Obligacje. Nieograniczone możliwości inwestowania

Obligacje. Nieograniczone możliwości inwestowania Obligacje Nieograniczone możliwości inwestowania Spis treści Obligacje... Kryteria podziału Obligacji... Rentowność a cena... Obligacje z Dyskontem i Premią... Przykład Obligacji... Jak inwestować w Obligacje?...

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC BETA Specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A.

Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A. Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A. 21.08.2014 1. KDPW_CCP zgodnie ze swoją Polityką inwestycyjną przyjętą w drodze uchwały Zarządu KDPW_CCP S.A. inwestuje następujące rodzaje aktywów:

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1 Warszawa 18.05.2012 Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1 W końcu grudnia 2011 r. w ewidencji Centralnego Rejestru Członków prowadzonego

Bardziej szczegółowo

Kodeks Postępowania w zakresie Przejrzystości Cen i Opłat

Kodeks Postępowania w zakresie Przejrzystości Cen i Opłat Kodeks Postępowania w zakresie Przejrzystości Cen i Opłat Przykłady obliczania opłat pobieranych od emitentów papierów wartościowych Październik 2010 r. 1/10 Niniejszy materiał ma na celu prezentację przykładów

Bardziej szczegółowo

OFERTA FINANSOWANIA FIRM, JAKĄ DAJE RYNEK KAPITAŁOWY. Beata Kacprzyk Giełda Papierów Wartościowych Czerwiec 2014

OFERTA FINANSOWANIA FIRM, JAKĄ DAJE RYNEK KAPITAŁOWY. Beata Kacprzyk Giełda Papierów Wartościowych Czerwiec 2014 OFERTA FINANSOWANIA FIRM, JAKĄ DAJE RYNEK KAPITAŁOWY Beata Kacprzyk Giełda Papierów Wartościowych Czerwiec 2014 Cykl rozwoju firmy, czyli od pomysłu do spółki giełdowej Zysk Pomysł Zasiew Startup Crowdfunding

Bardziej szczegółowo

1. Rozdział I. PODSUMOWANIE, C Papiery wartościowe, pkt C.1. zdanie ostatnie o następującej treści:

1. Rozdział I. PODSUMOWANIE, C Papiery wartościowe, pkt C.1. zdanie ostatnie o następującej treści: KOMUNIKAT AKTUALIZUJĄCY NR 1 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO CERTYFIKATÓW INWESTYCYJNYCH SERII A, B, C, D PKO STRATEGII OBLIGACYJNYCH FUNDUSZ INWESTYCYJNY ZAMKNIĘTY zatwierdzonego decyzją Komisji Nadzoru Finansowego

Bardziej szczegółowo

Wyniki Legg Mason Akcji Skoncentrowany FIZ

Wyniki Legg Mason Akcji Skoncentrowany FIZ Inwestowanie w fundusze inwestycyjne wiąże się z ryzykiem i nie gwarantuje realizacji założonego celu inwestycyjnego, ani uzyskania określonego wyniku inwestycyjnego. Należy liczyć się z możliwością utraty

Bardziej szczegółowo

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE Zasady Działania Funduszy i Planów Inwestycyjnych Załącznik do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Indywidualne Ubezpieczenie na Życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

Wanda Kukla biuro@redmount.pl

Wanda Kukla biuro@redmount.pl Wanda Kukla biuro@redmount.pl JAK ZDOBYĆ ŚRODKI NA ROZWÓJ GMINY : W SPOSÓB RELATYWNIE TANI, RELATYWNIE SZYBKO, ORAZ TAK, ABY ZNACZĄCO NIE POGŁEBIAĆ ZADŁUŻENIA GMINY O B L I G A C J E OBLIGACJE PRZYCHODOWE

Bardziej szczegółowo

ALIOR BANK SPÓŁKA AKCYJNA z siedzibą w Warszawie

ALIOR BANK SPÓŁKA AKCYJNA z siedzibą w Warszawie NOTA INFORMACYJNA dla obligacji serii E o łącznej wartości nominalnej 180.000.000 zł Emitent: ALIOR BANK SPÓŁKA AKCYJNA z siedzibą w Warszawie NINIEJSZA NOTA INFORMACYJNA ZOSTAŁA SPORZĄDZONA W ZWIĄZKU

Bardziej szczegółowo

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH Obowiązuje od 5.11.2012 r. ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH W związku z rozszerzeniem oferty Towarzystwa o nowe ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe przedstawiamy Aneks do Regulaminu

Bardziej szczegółowo

STATUT AVIVA OTWARTEGO FUNDUSZU EMERYTALNEGO AVIVA BZ WBK

STATUT AVIVA OTWARTEGO FUNDUSZU EMERYTALNEGO AVIVA BZ WBK STATUT AVIVA OTWARTEGO FUNDUSZU EMERYTALNEGO AVIVA BZ WBK (tekst jednolity obowiązujący od dnia 22 kwietnia 2015 roku) I. Postanowienia ogólne 1. Podstawa prawna działalności Funduszu 1. Aviva Otwarty

Bardziej szczegółowo

Papiery komercyjne, Bankowe papiery wartościowe. Ernest Zapendowski Maciej Gawarecki

Papiery komercyjne, Bankowe papiery wartościowe. Ernest Zapendowski Maciej Gawarecki Papiery komercyjne, Bankowe papiery wartościowe Ernest Zapendowski Maciej Gawarecki Plan prezentacji Papiery komercyjne Bankowe papiery wartościowe: Listy Zastawne Certyfikaty depozytowe Bony oszczędnościowe

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianie statutu DFE Pocztylion Plus

Ogłoszenie o zmianie statutu DFE Pocztylion Plus Ogłoszenie o zmianie statutu DFE Pocztylion Plus Warszawa, 2014-07-18 Na podstawie 42 pkt 4 statutu Dobrowolnego Funduszu Emerytalnego Pocztylion Plus ( Fundusz ) Pocztylion-Arka Powszechne Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

NEW CONNECT INKUBATOR DLA INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW. Beata Kacprzyk, GPW 14 lutego 2008

NEW CONNECT INKUBATOR DLA INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW. Beata Kacprzyk, GPW 14 lutego 2008 NEW CONNECT INKUBATOR DLA INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW Beata Kacprzyk, GPW 14 lutego 2008 2 POLSKI RYNEK KAPITAŁOWY - STRUKTURA Fundusze emerytalne Zakłady ubezpieczeń Fundusze inwestycyjne Domy maklerskie

Bardziej szczegółowo

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi

Sukces. Bądź odważny, nie bój się podejmować decyzji Strach jest i zawsze był największym wrogiem Ludzi Sukces Każdy z nas przychodzi na świat z sekretnym zadaniem. Jak myślisz, jakie jest Twoje? Czy jesteś gotowy wykorzystać w pełni swój potencjał? Do czego masz talent? Jakie zdolności, zainteresowania

Bardziej szczegółowo

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r.

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. w sprawie ustalenia zakresu tematycznego egzaminu na agenta firmy inwestycyjnej Na podstawie art. 128 ust.

Bardziej szczegółowo

TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE

TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE Bank Millennium S.A. Data: z siedzibą w Warszawie, ul. Stanisława Żaryna 2A, 2-593 Warszawa, wpisany pod nr KRS 1186

Bardziej szczegółowo

NOTA INFORMACYJNA FAST FINANCE SPÓŁKA AKCYJNA. z siedzibą we Wrocławiu dla obligacji serii F. o łącznej wartości nominalnej 3.870.

NOTA INFORMACYJNA FAST FINANCE SPÓŁKA AKCYJNA. z siedzibą we Wrocławiu dla obligacji serii F. o łącznej wartości nominalnej 3.870. NOTA INFORMACYJNA FAST FINANCE SPÓŁKA AKCYJNA z siedzibą we Wrocławiu dla obligacji serii F o łącznej wartości nominalnej 3.870.000- PLN Niniejsza nota informacyjna została sporządzona w związku z ubieganiem

Bardziej szczegółowo

TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE

TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE TEST OCENY ODPOWIEDNIOŚCI OFEROWANYCH INSTRUMENTÓW I PRODUKTÓW FINANSOWYCH PRESTIGE Bank Millennium S.A. z siedzibą w Warszawie, ul. Stanisława Żaryna 2A, 02-593 Warszawa, wpisany pod nr KRS 0000010186

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa do raportu kwartalnego Fortis Bank Polska S.A. za III kwartał 2006 roku

Informacja dodatkowa do raportu kwartalnego Fortis Bank Polska S.A. za III kwartał 2006 roku Informacja dodatkowa do raportu kwartalnego Fortis Bank Polska S.A. za III kwartał 2006 roku (zgodnie z 91 ust. 3 i 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z 19 października 2005 Dz. U. Nr 209, poz. 1744) 1.

Bardziej szczegółowo

LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE

LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE LEMA Public Finance Materiał Informacyjny: OBLIGACJE KOMUNALNE maj 2014 r. DEFINICJA I GŁÓWNE CECHY OBLIGACJI Obligacja - jest papierem wartościowym emitowanym w seriach, w którym Emitent (jednostka samorządowa)

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1 Warszawa, 7 maja 2010 r. Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1 Zakład Ubezpieczeń Społecznych w okresie od 19.05.1999 r. do 31.12.2009 r.

Bardziej szczegółowo

Ogólny opis typów instrumentów finansowych i ryzyk związanych z inwestycjami w te instrumenty.

Ogólny opis typów instrumentów finansowych i ryzyk związanych z inwestycjami w te instrumenty. Ogólny opis typów instrumentów finansowych i ryzyk związanych z inwestycjami w te instrumenty. 1. AKCJE Emitowane przez spółki akcyjne papiery wartościowe dające uprawnienia korporacyjne charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

p r o j e k t druk nr 418 UCHWAŁA Nr Rady Miejskiej Leszna z dnia.. 2009 r. w sprawie emisji obligacji komunalnych

p r o j e k t druk nr 418 UCHWAŁA Nr Rady Miejskiej Leszna z dnia.. 2009 r. w sprawie emisji obligacji komunalnych p r o j e k t druk nr 418 UCHWAŁA Nr Rady Miejskiej Leszna z dnia.. 2009 r. w sprawie emisji obligacji komunalnych Działając na podstawie art. 18 ust 2 pkt 9 lit. b ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG

INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG Informacje dotyczące IPOPEMA Securities S.A. oraz świadczonych usług, przekazywane klientowi na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia

Uchwała nr. Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Uchwała nr wyboru przewodniczącego Walnego Zgromadzenia Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie postanawia wybrać na przewodniczącego Uchwała nr przyjęcia porządku obrad Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie postanawia

Bardziej szczegółowo

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu:

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu: DODATKOWE INFORMACJE i OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 18 GRUDNIA 2003 ROKU DO 31 GRUDNIA 2004 ROKU DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO STABILNEGO WZROSTU 1. Dane uzupełniające

Bardziej szczegółowo

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU 1. Opis przyjętych zasad rachunkowości W okresie sprawozdawczym rachunkowość Funduszu prowadzona była zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości

Bardziej szczegółowo

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU 1. Opis przyjętych zasad rachunkowości W okresie sprawozdawczym rachunkowość Funduszu prowadzona była zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG

INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG Załącznik nr 1 do Procedury współpracy z Klientem INFORMACJE DOTYCZĄCE IPOPEMA SECURITIES S.A. ORAZ ŚWIADCZONYCH USŁUG Informacje dotyczące IPOPEMA Securities S.A. oraz świadczonych usług, przekazywane

Bardziej szczegółowo

LIST EMISYJNY nr 13/2015 Ministra Finansów

LIST EMISYJNY nr 13/2015 Ministra Finansów LIST EMISYJNY nr 13/2015 Ministra Finansów z dnia 24 marca 2015 r. w sprawie emisji trzyletnich oszczędnościowych obligacji skarbowych o zmiennej stopie procentowej oferowanych w sieci sprzedaży detalicznej

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 października 2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

INFORMACYJNA NOTA AGENT EMISJI

INFORMACYJNA NOTA AGENT EMISJI NOTA INFORMACYJNA NINIEJSZA NOTA INFORMACYJNA ZOSTAŁA SPORZĄDZONA NA POTRZEBY WPROWADZENIA OBLIGACJI SERII H1, H2, H3 DO ALTERNATYWNEGO SYSTEMU OBROTU ORGANIZOWANEGO PRZEZ GIEŁDĘ PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe zasady obliczania wysokości i pobierania opłat giełdowych

Szczegółowe zasady obliczania wysokości i pobierania opłat giełdowych Załącznik do Uchwały Nr 901/2012 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 11 września 2012 r. Szczegółowe zasady obliczania wysokości i pobierania opłat giełdowych I. Postanowienia

Bardziej szczegółowo

3/ 52 otrzymuje brzmienie: 52

3/ 52 otrzymuje brzmienie: 52 Uchwała Nr 343/09 Zarządu Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych S.A. z dnia 16 września 2009 r. w sprawie zmiany Szczegółowych Zasad Działania Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych oraz Procedur

Bardziej szczegółowo

i inwestowania w biznesie

i inwestowania w biznesie Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 2 Plan wykładu Indeksy giełdowe Rola Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie i jej podstawowe funkcje Obrót publiczny a niepubliczny Podstawowe rodzaje

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

DM PKO Banku Polskiego nie jest beneficjentem pożytków z lokowania środków pieniężnych Klientów.

DM PKO Banku Polskiego nie jest beneficjentem pożytków z lokowania środków pieniężnych Klientów. Załącznik nr 6 do Broszury informacyjnej o wymogach MiFID dla Klientów Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego Spółki Akcyjnej (dla Klientów Domu Maklerskiego PKO Banku Polskiego) Zasady przyjmowania

Bardziej szczegółowo

Projekty uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Cyfrowego Polsatu S.A. zwołanego na dzień 16 stycznia 2015 r. # # #

Projekty uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Cyfrowego Polsatu S.A. zwołanego na dzień 16 stycznia 2015 r. # # # Projekty uchwał Cyfrowego Polsatu S.A. zwołanego na dzień 16 stycznia 2015 r. # # # Uchwała nr 1 w sprawie wyboru Przewodniczącego Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie niniejszym postanawia, co następuje: Wybór

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 października 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

Finanse na rozwój firmy możliwości i sposoby pozyskania

Finanse na rozwój firmy możliwości i sposoby pozyskania Finanse na rozwój firmy możliwości i sposoby pozyskania Możliwości pozyskania środków pieniężnych Przedsiębiorstwo Finansowanie Aktywa Trwałe Aktywa Obrotowe Pasywa Kapitały Własne Kapitał Obcy Kapitał

Bardziej szczegółowo

Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A.

Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A. Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A. Obowiązuje do 31lipca 2014 r. I OPŁATY Lp. Rodzaj usługi Wysokość opłaty 1. Aktywacja rachunku papierów wartościowych i rachunku pieniężnego (opłata

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 30 czerwca 2015 r. Poz. 34. KOMUNIKAT Nr 42 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH. z dnia 24 czerwca 2015 r.

Warszawa, dnia 30 czerwca 2015 r. Poz. 34. KOMUNIKAT Nr 42 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH. z dnia 24 czerwca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 30 czerwca 2015 r. Poz. 34 KOMUNIKAT Nr 42 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie zakresu

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe towarzystw i funduszy emerytalnych 1 w 2007 roku

Wyniki finansowe towarzystw i funduszy emerytalnych 1 w 2007 roku Warszawa, 2008.04.21 Wyniki finansowe towarzystw i funduszy emerytalnych 1 w 2007 roku W prowadzonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centralnym Rejestrze Członków według stanu na koniec grudnia 2007

Bardziej szczegółowo

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom,

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, Obligacje Obligacje Teraz pora zająć się obligacjami.. Wbrew pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, jak i emitentom. Definicja

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Żadne koncerny, żadne fabryki samochodów czy ropa naftowa nie przynoszą takich zysków, jak handel informacją. To dziś najbardziej dochodowy biznes.

Żadne koncerny, żadne fabryki samochodów czy ropa naftowa nie przynoszą takich zysków, jak handel informacją. To dziś najbardziej dochodowy biznes. 1 Informacja to najcenniejszy towar. Zgodzisz się ze mną? - Gordon Gekko Wall Sreet Oliver a Stone a. Żadne koncerny, żadne fabryki samochodów czy ropa naftowa nie przynoszą takich zysków, jak handel informacją.

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Informacja sygnalna Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Opis: Spis treści: Tytuł: Papiery wartościowe na rynku pieniężnym i kapitałowym. Autorzy: Sławomir Antkiewicz

Opis: Spis treści: Tytuł: Papiery wartościowe na rynku pieniężnym i kapitałowym. Autorzy: Sławomir Antkiewicz Tytuł: Papiery wartościowe na rynku pieniężnym i kapitałowym. Autorzy: Sławomir Antkiewicz Opis: Wraz z rozwojem rynku kapitałowego i pieniężnego w Polsce rośnie znaczenie znajomości konstrukcji i stosowania

Bardziej szczegółowo

STATUT AVIVA OTWARTEGO FUNDUSZU EMERYTALNEGO AVIVA BZ WBK

STATUT AVIVA OTWARTEGO FUNDUSZU EMERYTALNEGO AVIVA BZ WBK STATUT AVIVA OTWARTEGO FUNDUSZU EMERYTALNEGO AVIVA BZ WBK (tekst jednolity obowiązujący od dnia 1 czerwca 2009 roku) I. Postanowienia ogólne 1. Podstawa prawna działalności Funduszu 1. Aviva Otwarty Fundusz

Bardziej szczegółowo

NOTA INFORMACYJNA FAST FINANCE SPÓŁKA AKCYJNA. z siedzibą we Wrocławiu dla obligacji serii G. o łącznej wartości nominalnej 8.600.

NOTA INFORMACYJNA FAST FINANCE SPÓŁKA AKCYJNA. z siedzibą we Wrocławiu dla obligacji serii G. o łącznej wartości nominalnej 8.600. NOTA INFORMACYJNA FAST FINANCE SPÓŁKA AKCYJNA z siedzibą we Wrocławiu dla obligacji serii G o łącznej wartości nominalnej 8.600.000- PLN Niniejsza nota informacyjna została sporządzona w związku z ubieganiem

Bardziej szczegółowo

Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klientów Banku w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych i obrotu instrumentami finansowymi przez

Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klientów Banku w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych i obrotu instrumentami finansowymi przez Polityka działania w najlepiej pojętym interesie Klientów Banku w zakresie świadczenia usług inwestycyjnych i obrotu instrumentami finansowymi przez Bank BPS S.A. Spis treści: Rozdział 1. Postanowienia

Bardziej szczegółowo

Top 5 Polscy Giganci

Top 5 Polscy Giganci lokata ze strukturą Top 5 Polscy Giganci Pomnóż swoje oszczędności w bezpieczny sposób inwestując w lokatę ze strukturą Top 5 Polscy Giganci to możliwy zysk nawet do 45%. Lokata ze strukturą Top 5 Polscy

Bardziej szczegółowo