EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA I EKONOMICZNA MODERNIZACJI ELEKTROWNI WĘGLOWYCH PRZEZ NADBUDOWĘ TURBINĄ GAZOWĄ W UKŁADZIE SZEREGOWYM I RÓWNOLEGŁYM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA I EKONOMICZNA MODERNIZACJI ELEKTROWNI WĘGLOWYCH PRZEZ NADBUDOWĘ TURBINĄ GAZOWĄ W UKŁADZIE SZEREGOWYM I RÓWNOLEGŁYM"

Transkrypt

1 Kogeneracja energetyce przemysłoej i komunalnej yszar Bartnik NOVEL EnergoConsulting s.c. Biuro Stuió i Analiz Techniczno Ekonomicznych Procesó Energetycznych Gliice, ul. ul.apackiego 14/3 t./fax: ( EFEKTYWNOŚĆ ENEGETYCZNA I EKONOMICZNA MODENIZACJI ELEKTOWNI WĘGLOWYCH PZEZ NADBUDOWĘ TUBINĄ GAZOWĄ W UKŁADZIE SZEEGOWYM I ÓWNOLEGŁYM TECHNICAL AND ECONOMIC EFFECTIVENESS OF CONVENTIONAL COAL FIED POWE PLANT EPOWEED BY GAS TUBINE Streszczenie. W artykule przestaiono metoologię i yniki ioariantoych obliczeń efektyności energetycznej i ekonomicznej moernizacji niejących ęgloych ektroni przez ich nabuoę turbozespołem gazoym. Dzięki moernizacji otnej popraie ulega spraność energetyczna ytarzania ektroni energii ektrycznej oraz przy ekonomicznie popranych racjach cenoych pomięzy nośnikami energii nastąpiłoby ziększenie efektyności ekonomicznej jej pracy. Summary. The paper presents the methoology for calculation of economic effectiveness of an exing coal fire poer plant repoere by the gas turbine an HSG moule. Moernization of the plant leas to improve fu chemical energy utilization an higher efficiency of poer generation. Other benefit is a better economic profitability of the plant operation. The results of multicriterial calculations have been presente an iscusse. 1. Wstęp Węgi jest i bęzie postaoym iem krajoej ektroenergetyce zaooej. ónież jej rozój ominującym stopniu oparty bęzie na ęglu. Szczególnie przyatne la rozoju i moernizacji krajoej ektroenergetyki zaooej, otnie popraiającej jej efektyność energetyczną (ulegną boiem zasaniczej zmianie parametry obiegu cieplnego, bęą tz. czyste technologie ęgloe: ukłay gazoo-paroe zintegroane ze zgazoaniem ęgla, sprzężone technologie gazoo-paroe uioe (ęgloo-gazoe, oraz mniejszym stopniu (stosunkoo niska temperatura sin opłyających o turbiny gazoej ukłay gazoo-paroe z ciśnienioym saniem ęgla kotłach fluialnych ze złożem stałym i cyrkulacyjnym [1,2]. Pozolą one sposób racjonalny technologicznie i technicznie korzystać z ęgla. Popraią rónież konkurencyjność krajoej ektroenergetyki na europejskim rynku energii, co jest konieczne, złaszcza sytuacji ążenia Polski o członkosta Unii Europejskiej. Cem moernizacji niejących ęgloych ektroni przez ich nabuoę turbozespołem gazoym i kotłem ozyskoym jest zatem popraa efektyności ekonomicznej ich pracy, popraa spraności energetycznej ytarzania energii ektrycznej oraz ograniczenie emisji zanieczyszczeń o ooiska naturalnego z ostosoaniem ich o ymogó norm. Wynikiem moernizacji bęzie rónież ziększenie proukcji energii ektrycznej ukłazie. Popraa efektyności ekonomicznej pracy ektroni iąże się ze znalezieniem optymalnej mocy turbozespołu gazoego nabuoującego niejący technologiczny ukła ęgloy. Wó możliych ukłaó gazoo-paroych Instytut Techniki Cieplnej Politechnika Śląska Gliicach 9

2 Bartnik.: Efektyność energetyczna i ekonomiczna moernizacji ektroni ęgloych... uioych ęgloo-gazoych jakie mogą postać yniku moernizacji, ogólnie można yróżnić następujące postaoe konfiguracje [1] (rys. 1, zaczerpnięto z [1]: ukłay sprzężone szeregoo z czołoą turbiną gazoą (siny ylotoe z turbiny gazoej są kieroane jako utleniacz o komory sania niejącego kotła ęgloego, tz. ukła Hot Winbox; ukłazie brak kotła ozyskoego, ukłay sprzężone rónolegle (poprzez ukła para-oa; sprzężenie polega np. na proukcji kotle ozyskoym zasilanym sinami ylotoymi z turbiny gazoej pary ysoko- i/lub eniociśnienioej, i/lub przegrzeania np. pary mięzystopnioej kotle ozyskoym, i/lub pogrzeu oy zasilającej kocioł i skroplin ze skraplacza turbiny paroej ymiennikach ciepła siny-oa zabuoanych kotle ozyskoym, yłączając tym samym z obiegu częścioo lub całkoicie niejące regeneracyjne ymienniki ciepła, ukłay mieszane łączące cechy obu poyższych konfiguracji. Ukła Hot Winbox ymaga najczęściej znacznej przebuoy kotła ęgloego z uagi na ysoką temperaturę sin ylotoych z turbiny gazoej oproazanych o nikó ęgloych, oraz zależności o mocy turbiny gazoej na znacznie iększą artość strumienia masoego tych sin stosunku o zastąpionego strumienia poietrza o sania ęgla kotle (obór turbiny gazoej o określonego kotła polega na opasoaniu strumienia tlenu sinach ylotoych z turbiny o zapotrzeboania kotła. Ziązany z tym zrost prękości sin, naet przy obniżonym rónocześnie zużyciu ęgla, starza uże zagrożenie erozyjne la poierzchni ogrzeanych. Nakłay inestycyjne na przebuoę kotła z reguły najczęściej byłyby iększe o nakłaó na noy kocioł ozyskoy z oaniem. W praktyce ponato brak jest najczęściej olnej przestrzeni na usytuoanie turbozespołu gazoego z ukłaem lotoym o niego poietrza i ylotoym z niego sin pobliżu kotła. Ukła Hot Winbox cechuje się rónież koniecznością ługotrałego postoju bloku na czas jego nabuoy. Takich problemó nie starza sprzężenie rónoległe. Sprzężenie rónoległe ymaga najmniejszej przebuoy ukłau paroo-onego niejącej części ęgloej, a tym samym najmniejszych okó finansoych na tę przebuoę [3]. Konieczne nakłay inestycyjne na moernizację ponoszone byłyby óczas tylko zasazie na noo postały ukła gazoy i łączenie go ukła niejący. óżnoroność możliych kombinacji sprzężeń la poyższych ukłaó jest zasazie nieograniczona. Procesy moernizacyjne ymagają zatem aleko iącej optymalizacji termoynamicznej [1,4,5], a przee szystkim optymalizacji ekonomicznej [6], gyż kryterium ekonomiczne jest narzęne la kryterium termoynamicznego. Analiza techniczna i ekonomiczna szystkich możliych roziązań jest ięc zaaniem barzo obszernym. Analizie poano tym samym roziązania stanaroe: sprzężone szeregoo, sprzężone rónolegle. Postaoym arunkiem opłacalności ykonania nabuoy bloku paroego turbiną gazoą jest założenie, że stan techniczny ektroni pozala na jej alszą ługoletnią eksploatację. Ponato racje cenoe pomięzy nośnikami energii poinny być ekonomicznie poprane. Cena energii ektrycznej, przy anej cenie gazu i ęgla poinna być na opoienio ysokim poziomie, takim, aby stosoanie turbin gazoych nie generoało strat finansoych. Jako kryterium optymalizacji moernizacji należy przyjmoać maksimum zysku pracy zmoernizoanej ektroni. 10 Centrum Doskonałości OPTI_Energy.ise.polsl.gliice.pl/centrum

3 Kogeneracja energetyce przemysłoej i komunalnej 2. Energetyczna efektyność moernizacji ektroni ęgloych przez nabuoę turbiną gazoą 2.1. Ukła Hot Winbox Uział masoy tlenu sinach ylotoych z turbiny gazoej ynosi o ok. 13 o 16% ( poietrzu g O2 23%; tak uży uział tlenu sinach jest ynikiem koniecznego użego stosunku namiaru poietrza komorze sanie turbiny gazoej z uagi na ograniczoną termiczną ytrzymałość materiału łopatek turbiny λ 2,5 4. Chcąc tym samym całkoicie zastąpić poietrze o sania kotle sinami z turbiny, strumień tych sin poinien być iększy o strumienia poietrza o ok. 44 o 77%. Strumień ten, po moernizacji ektroni, można yrazić zależnością: g O2 m sp 0,23 0,23 m a λ a( P P (1 g g O2 O2 przy czym strumień ęgla o artości opałoej spraności i mocy prze moernizacją ynosi: E N W sanego kotle ektroni o N P (2 W E oraz zmniejszenie zużycia ęgla po nabuoie turbiną gazoą ynikające z ykorzystania kotle strumienia entalpii sin ylotoych z turbiny róna się: I sp u P (3 W gzie: a - teoretyczne masoe zapotrzeboanie poietrza na 1 kg ęgla o artości opałoej W, λ - stosunek namiaru poietrza, - stopień ykorzystania strumienia entalpii sin ylotoych z turbiny gazoej kotle. u gzie: sp Strumień entalpii sin ylotoych z turbiny gazoej przestaia się rónaniem [6]: t yl tot t N I yl sp m sp csp t ( t yl tot N ot (4 c - enia łaścia pojemność cieplna sin ylotoych z turbiny gazoej yl t yl ( praktyce c 1,12 kj/(kg K, sp t - temperatura sin ylotoych z turbiny gazoej, ot tot t - temperatura otoczenia ( t 15 o C arunkach ISO. Po yznaczeniu z (1 i (4 artości m : ot sp Instytut Techniki Cieplnej Politechnika Śląska Gliicach 11

4 Bartnik.: Efektyność energetyczna i ekonomiczna moernizacji ektroni ęgloych... 0,23 λa N go W 2 E m sp (5 0,23 λa t 1+ c yl sp t ( t yl t ot ot u g W O2 za pomocą praej strony zależności (4 yznacza się moc turbozespołu gazoego przyjętej artości jego spraności oraz przyjętej artości t. Spraność energetyczna ukłau Hot Winbox yraża się zatem zorem: yl N la HW E N ( PW + N I sp N u + (6 przy czym N ( P W oznacza strumień energii chemicznej sanego turbinie gazoej gazu ziemnego Przykłaoe obliczenia gaz Do przykłaoych obliczeń przyjęto jak publikacji [7] następujące artości anych ejścioych: moc ektroni prze moernizacją 120 MW, spraność ektroni E 35,9%, teoretyczne masoe zapotrzeboanie poietrza na 1 kg ęgla o artości opałoej W 24,5 MJ/kg róne a 8,2 kga/kg, stosunek namiaru poietrza λ 1,15, uział masoy tlenu sinach ylotoych z turbiny gazoej ykorzystania strumienia entalpii sin ylotoych z turbiny gazoej kotle N g O2 14%, stopień 0,8, temperatura sin ylotoych z turbiny gazoej 560 o C, spraność turbozespołu gazoego 0,34. Wyliczone kolejno za pomocą zoró o (2 o (6 opoienie ikości ynoszą: strumień sanego kotle ęgla prze moernizacją ektroni P 13,648 kg/s, strumień sin ylotoych z turbiny gazoej m 161,551 kg/s, zmniejszenie zużycia kotle ęgla po moernizacji P 3,220 kg/s, moc turbozespołu gazoego N 50,80 MW, strumień energii chemicznej sanego turbinie gazu ziemnego ( P 149,41 MW, HW spraność energetyczna ektroni ukłazie Hot Winbox E 0,422. Wzrost spraności energetycznej ektroni z artości 0,359 o artości 0,422 jest ynikiem mniejszych strat enętrznych egzergii kotle na skutek zmniejszonej ilości sanego nim ęgla z artości 13,648 kg/s o artości 10,428 kg/s (13,648 3,22. Całkoite yiminoanie ęgla ukłazie proaziłoby o klasycznego szeregoego ukłau gazoo-paroego o praktycznie najiększej możliej o osiągnięcia spraności ytarzania energii ektrycznej ukłaach mechanicznych la których oboiązuje ograniczenie Carnota postaci rugiej zasay termoynamiki. Z technicznego punktu 12 Centrum Doskonałości OPTI_Energy.ise.polsl.gliice.pl/centrum t yl sp W gaz u

5 Kogeneracja energetyce przemysłoej i komunalnej izenia taka praca ektroni byłaby jenak niemożlia. Kocioł zasilany óczas tylko energią cieplną sin ylotoych z turbiny gazoej musiałby boiem pracoać poniżej sojego technicznego minimum. ozkła temperatur kotle byłby całkoicie inny. Spiętrzenia temperaturoe byłyby o kilka rzęó mniejsze porónaniu gy sany jest nim ęgi co ymagałoby przekonstruoania szystkich poierzchni ogrzeanych. ónocześnie turbina paroa pracoałaby z nieikim obciążeniem. Istotną ikością ukłazie Hot Winbox jest stosunek strumieni masy sin przepłyających przez kocioł po i prze nabuoą ektroni turbiną gazoą: µ m + P P sp P (1 + λ a 171, ,348 1,208 (7 Wartość µ 1,208 starza uże zagrożenie erozyjne poierzchni ogrzeanych kotle na skutek ziększonej prękości nim sin. Dlatego ukłazie Hot Winbox należałoby obierać nieco mniejszą turbinę gazoą i nieobór tlenu uzupełniać óczas poietrzem atmosferycznym za pomocą niejących entylatoró pomuchoych [1,3]. Skutkoałoby to jenak mniejszym przyrostem spraności energetycznej tak zmoernizoanej ektroni ponieaż mniejsza byłaby óczas artość P. W granicy gy N 0 to P 0 i HW E E. W przypaku całkoitego yiminoania ęgla przy zachoaniu mocy turbiny gazoej artość µ rónież byłaby iększa o jeności, µ m [ P ( 1 λ a] sp + 161,551/142,348 1,134. Aby strumień masy sin po nabuoie turbiną gazoą był róny strumienioi prze moernizacją to należałoby zmniejszyć obciążenie kotła (strumień proukoanej nim pary o artości 1/µ 100%/1,208 82,78%. Wóczas przy założeniu, że nie uległyby zmniejszeniu: spraność kotła, spraności enętrzne części ysoko-, enio- i niskoprężnej turbiny paroej, spraność ektromechaniczna turbozespołu paroego it., skutkoałoby to zmniejszeniem takim samym stosunku strumienia sanego kotle ęgla o artości P / µ, zmniejszeniem mocy turbozespołó paroego i gazoego kolejno o artości N / µ i N / µ, oraz zmniejszeniem artości P / µ, a tym samym przyrost spraności energetycznej zmoernizoanej ektroni byłby taki sam jak bez zmiany obciążenia kotła Ukła rónoległy Moc turbiny gazoej i strumień entalpii ylotoych z niej sin oproazany o kotła ozyskoego przypaku rónoległego sposobu moernizacji ektroni (rys. 1, 2 można yrazić ogólnym zorem: Q i N i I sp N (8 KO gzie: Q i - moc cieplna przekazyana przez siny ylotoe z turbiny gazoej parze, ozie zasilającej, skroplinom i-tym ymienniku ciepła typu siny-para ona lub KO siny-oa zabuoanym kotle ozyskoym, - spraność kotła ozyskoego. Instytut Techniki Cieplnej Politechnika Śląska Gliicach 13

6 Bartnik.: Efektyność energetyczna i ekonomiczna moernizacji ektroni ęgloych... Jak ynika ze zoru (8 ukła rónoległy cechuje się użą soboą oborze mocy turbiny gazoej porónaniu z ukłaem Hot Winbox. Moc turbiny może być oolnie uża, zależna tylko o ilości i artości mocy Q i. Ograniczać ją mogą jeynie zglęy ekonomiczne, tj. możliości finansoe inestora. Ze zglęó termoynamicznych im iększym stopniu turbina gazoa ociąży kocioł ęgloy [4,5], bęący najiększym źrółem strat egzergii ukłazie, tym iększa bęzie efektyność energetyczna ytarzania nim energii ektrycznej. W praktyce zrost mocy turbiny może być ograniczony np. możliością opuszczalnego przeciążenia ukłau łopatkoego turbiny paroej lub opuszczalnego przeciążenia sprzęgniętego z nią generatora ektrycznego. W ukłazie rónoległym należy zatem rozażyć zabuoę kotle ozyskoym następujących ymiennikó ciepła: poierzchnie o proukcji pary ysoko-, enio- i niskociśnienioej, poierzchnię przegrzeacza mięzystopnioego, poierzchnie ymiennikó regeneracji ysoko- i niskociśnienioej oraz poierzchnię pogrzeacza skroplin lub paroacza eaeracyjnego. Liczba możliych kombinacji oboru poierzchni oraz możliości ich rozmieszczenia kotle jest uża [6]. Spoó nich należy o razu orzucić takie, których realizacja praktyce poooałaby nieopuszczalne przeciążenie turbozespołu paroego: np. poierzchnie o proukcji pary ysoko- i eniociśnienioej łącznie z poierzchniami regeneracji ysoko- i niskociśnienioej przy rónoczesnym yłączeniu upustó pary regeneracyjnej turbinie bez zmiany obciążenia kotła ęgloego. Termoynamicznym kryterium oboru i rozkłau poierzchni poinna być zatem minimalizacja sumy strat egzergii kotłach: nooprojektoanym kotle ozyskoym i niejącym kotle ęgloym, z uzglęnieniem ograniczeń, takich jak opuszczalne technicznie zmiany obciążenia kotła ęgloego i turbozespołu paroego. Jak już zaznaczono, najiększe straty egzergii ystępują kotle ęgloym. W pracy rozpatrzono następujące przypaki zabuoy i rozmieszczenia poierzchni ogrzeanych kotle ozyskoym (rys.2: przegrzeacz mięzystopnioy + pogrzeacz regeneracyjny ysokociśnienioy + pogrzeacz regeneracyjny niskociśnienioy ariant I (rys.2b, przegrzeacze pary ysoko- i eniociśnienioej + paroacze pary ysoko- i eniociśnienioej + pogrzeacze oy ysoko- i eniociśnienioej + pogrzeacz regeneracji niskociśnienioej ariant II (rys.2c. Ogólna spraność energetyczna ektroni ęgloej nabuoanej turbiną gazoą yraża się zorem: ró N + N + N E ( PW + (9 ( PW gaz N i jest iększa o spraności energetycznej ektroni prze nabuoą (rys. 2a: UW UN N [ m 1( i1 i2 + i3 ik m ( i3 ik ( m og + m ( iu ik ] me K E (10 El UW PW m ( i i + ( m m ( i i ( gzie: K - spraność kotła, me - spraność ektromechaniczna turbozespołu paroego, przy czym strumień energii chemicznej ęgla sanego óczas kotle paroym ektroni róna się: 14 Centrum Doskonałości OPTI_Energy.ise.polsl.gliice.pl/centrum

7 Kogeneracja energetyce przemysłoej i komunalnej UW El m ( i i ( m m ( i i ( PW (11 Wikość N e zorze (9 oznacza przyrost mocy turbozespołu paroego po nabuoie ektroni turbiną gazoą. Istotną ikością sytuacji nabuoy ukłau turbiną gazoą jest tz. spraność przyrostoa ytarzania energii ektrycznej [1,4,5], która efinioana jest jako stosunek przyrostu mocy ektrycznej ukłau o zużycia energii chemicznej sanego turbinie gazoej gazu ziemnego: N + N ( PW (12 Spraność przyrostoa pozala porónać ukła uioy z klasycznym szeregoym ukłaem gazoo-paroym jenoioym opartym na tej samej turbinie gazoej. Spraność przyrostoa może być rónież interpretoana jako pozorna spraność turbozespołu gazoego ziałającego ukłazie gazoo-paroym. Ze zoru (12 otrzymuje się boiem, że + gzie N /( P W gaz oznacza óczas pozorny przyrost spraności turbozespołu gazoego. Definiuje się rónież pozorną spraność ytarzania energii ektrycznej turbozespole paroym [4,5]: gaz K N + N χ ( PW (13 Wariant I Przyrost mocy części enio- i niskoprężnej turbozespołu paroego po moernizacji ektroni z uagi na całkoite yłączenie poierzchnioych pogrzeaczy regeneracyjnych ysoko- i niskociśnienioych ynosi: N UW UN [ m ( i3 ik + m ( iu ik mog ( iu i k ] me (14 Z bilansu energii ogazoyacza prze i po moernizacji ektroni (rys. 2a i b ynika, że konieczny przyrost strumienia pary ogazoującej na skutek yłączenia upustu regeneracji ysokociśnienioej ynosi: m i i UW 6 7 og m (15 iu i7 Strumień energii chemicznej ęgla sanego po nabuoie kotle paroym (rys. 2b róna się: m ( i i ( PW (16 Jeżi nie jest znana charakterystyka spraności kotła funkcji jego obciążenia, to obliczeniach można przyjąć, że artość spraności kotła prze i po nabuoie jest przybliżeniu taka sama. K Instytut Techniki Cieplnej Politechnika Śląska Gliicach 15

8 Bartnik.: Efektyność energetyczna i ekonomiczna moernizacji ektroni ęgloych... Moc turbiny gazoej N ynika z koniecznej mocy cieplnej ylotoych z niej sin I sp, zastępującej kolejno moc cieplną przegrzeacza mięzystopnioego oraz moc cieplną całkoicie yłączonych ymiennikó regeneracyjnych ysoko- i niskociśnienioych PM Q UW UN + Q + Q : PM UW UN ( Q + Q Q N I + sp N (17 KO przy czym: Q PM m ( i i (18 Q UW m ( i i (19 Q UN ( m 1 m m ( i7 i5 og og (20 Oczyiście temperatury sin kotle ozyskoym poszczególnych punktach muszą być iększe o temperatur pary mięzystopnioej oraz oy zasilającej. Ziększanie mocy turbiny gazoej poyżej N ynikającej z (17 (co z technicznego punktu izenia jest możlie ziększałoby temperaturę sin ylotoych z kotła ozyskoego, byłoby ięc niekorzystne ze zglęó termoynamicznych [1] i można oczekiać, że i ekonomicznych. Zależeć to bęzie o struktury cen nośnikó energii. Wariant II W ariancie II rozażono a przypaki pracy ukłau: praca kotła ęgloego ze zmniejszonym obciążeniem o artość strumienia pary ysokociśnienioej proukoanej kotle ozyskoym ariant IIa, praca kotła ęgloego bez zmiany obciążenia ariant IIb. Przyrost mocy turbozespołu paroego po moernizacji ektroni ynosi: - ariant IIa (strumień pary proukoanej kotle ęgloym ynosi m : 1 m N UW UN [( m + m ( i3 i + ( m m ( i i k og u k ] me (21 - ariant IIb (strumień pary proukoanej kotle ęgloym ynosi m 1 : N UN [ m ( i1 i2 + i3 ik + m ( i3 ik + ( m mog ( iu i k ] me (22 Z bilansu energii UW i ogazoyacza prze i po moernizacji ektroni (rys. 2a i c ynika: - ariant IIa że zmniejszenie strumienia pary regeneracyjnej ysokociśnienioej na skutek zmniejszenia obciążenia kotła ęgloego o strumień m ynosi: 16 Centrum Doskonałości OPTI_Energy.ise.polsl.gliice.pl/centrum

9 Kogeneracja energetyce przemysłoej i komunalnej m i i UW 9 8 m (23 i2 i6 oraz, że konieczne ziększenie strumienia pary ogazoującej na skutek zmniejszenia strumienia pary regeneracyjnej ysokociśnienioej oraz proukcji kotle ozyskoym pary m ynosi: m i i i i 8 7 UW 6 7 og m + m (24 iu i7 iu i7 - ariant IIb m i i 8 7 og ( m + m (25 iu i7 gzie m i m oznaczają strumienie pary ysoko- i eniociśnienioej proukoanej kotle ozyskoym. W ariancie IIb nie ystępuje zmniejszenie strumienia pary regeneracyjnej ysokociśnienioej ponieaż nie zmienia się obciążenie kotła. Strumień energii chemicznej ęgla sanego po nabuoie kotle ęgloym (rys. 2c róna się: - ariant IIa: - ariant IIb: UW UW ( m m ( i i ( m m m ( i i ( PW (26 K UW m ( i i ( m m m ( i i ( PW (27 K Strumienie pary ysoko- i eniociśnienioej m i m proukoanej kotle ozyskoym zasilanym sinami ylotoymi z turbiny gazoej o mocy bilansó energii części ysoko- i eniociśnienioej kotła (rys. 2c [6]: N ynikają z C [ t yl ( t s + T min ] m ( i i ' + m ( i p i (28 C [ t s ' ' + T ( t + T ] m ( i i + m przy czym strumień pojemności cieplnej sin róna się: min s min ( i i ' (29 t N (1 C yl m sp csp t (30 ot ( t t yl ot gzie: Instytut Techniki Cieplnej Politechnika Śląska Gliicach 17

10 Bartnik.: Efektyność energetyczna i ekonomiczna moernizacji ektroni ęgloych... i, i, i - entalpia łaścia pary przegrzanej enio- i ysokociśnienioej (entalpia p łaścia pary przegrzanej eniociśnienioej yznaczana jest la temperatury t p t 1 t 3 i ciśnienia p p p 2, entalpia i la temperatury t t s i ciśnienia p p p p2, entalpia i la temperatury t t1 i ciśnienia p p1, ' ' i, i - entalpia łaścia oy punkcie pęcherzykó (x 0 części enio- i ysokociśnienioej kotła ozyskoego, t, t - temperatura nasycenia paroaczu części enio- i ysokociśnienioej kotła s T s p ozyskoego (temperatura opoiaa ciśnieniu p p p, temperatura t ciśnieniu p p1, p i t s 2 min, Tmin - przeężenie temperaturoe (ang. pinch point części enio- i ysokociśnienioej kotła ozyskoego. W rónaniach (28 i (29 pominięto artości nieogrzania oy AT i AT [6] z uagi na ich znikomy pły na strumienie masy m i m Przykłaoe obliczenia Przykłaoe obliczenia przeproazono przy takich samych artościach anych ejścioych jak publikacji [7]. Przyjęto ięc (rys. 2 parametry pary śieżej przy olocie o turbiny p 1 /p 2 13/3 MPa (pominięto straty ciśnienia przegrzeaczu mięzystopnioym, t 1 /t 3 535/535 o C, ciśnienie ogazoyaczu p u 0,6 MPa, ciśnienie skraplaczu p k 0,005 MPa, temperatura oy zasilającej: t skr 32 o C, t o C, t o C, t o C, t o C, spraność enętrzna turbiny paroej i1-2 0,85, i3-u 0,88, iu-k 0,77, spraność ektromechaniczna turbozespołu paroego me 0,95, moc ektroni N 120 MW, spraność kotła ęgloego K 0,9, spraność kotła ozyskoego KO 0,8, spraność turbozespołu gazoego 0,34. Przyjęto artości przeężenia temperaturoego róne T T 10K, temperaturę 560 o C. min Ponato obu przypakach rónoległej moernizacji ektroni przyjęto moc turbiny I gazoej taką samą, ynikającą z (8, la obu ariantó moernizacji, ( N (. min t yl N II Przykłaoe obliczenia efektyności energetycznej moernizacji ektroni przez nabuoę turbiną gazoą zestaiono tablicy 1. W cach porónaczych tablicy tej zamieszczono rónież yniki obliczeń la ukłau Hot Winbox. s 18 Centrum Doskonałości OPTI_Energy.ise.polsl.gliice.pl/centrum

11 Kogeneracja energetyce przemysłoej i komunalnej Tablica 1 Wyniki obliczeń efektyności energetycznej poszczególnych ariantó moernizacji ektroni N [MW] (PW [MW] N [MW] (PW gaz [MW] E χ Elektronia prze moernizacją , ,359-0,359 Ukła Hot Winbox ,5 50,8 149,4 0,422 0,340 0,470 Ukła rónoległy ariant I 142,6 286,9 83,9 246,8 0,424 0,432 0,497 Ukła rónoległy ariant IIa 138,4 247,0 83,9 246,8 0,450 0,415 0,560 Ukła rónoległy ariant IIb 178,5 351,6 83,9 246,8 0,439 0,577 0,508 Na rysunku 3 przestaiono krzye kompozycyjne sin oraz oy i pary kotle ozyskoym la obu ariantó rónoległej moernizacji ektroni - ariantó I i II (liniami pogrubionymi zaznaczono rónoległe rozmieszczenie poierzchni ogrzeanych KO kotle ariancie II. W ariancie I temperatura sin ylotoych z kotła ynosi 124 o KO C, ariancie II natomiast t yl 50 o C. Moce ymiennikó ciepła zabuoanych PM kotle ozyskoym ariancie I kolejno ynoszą: Q UW 49,4 MW, Q 34,2 MW, UN Q 46,7 MW. Strumienie masy pary ysoko- i eniociśnienioej ariancie II ynoszą: m 33,14 kg/s i m 5,63 kg/s (strumienie pary prze moernizacją ektroni UW UN ynoszą: m 1 105,96 kg/s, m 14,43 kg/s, m 13,62 kg/s, m og 2,80 kg/s. Jak cześniej zaznaczono, praca ukłau ariancie IIb ze zglęu na uże przeciążenie turbozespołu paroego byłaby niemożlia ( praktyce przeciążenie może ochozić o 20%. Istotną ikością la rozpatrzonych ariantó moernizacji ektroni jest znaczna różnica mocach turbozespołó gazoych. Dla ukłau Hot Winbox moc turbozespołu gazoego i strumień energii chemicznej sanego nim gazu (zależnego o jego spraności jest znacznie mniejszy, stanoi tylko ok. 60% mocy turbiny i strumienia gazu ukłazie rónoległym. Zaletą ratynie małej mocy turbiny gazoej ukłazie Hot Winbox jest możliość jej pracy z obciążeniem znamionoym całym zakresie zmian obciążenia części paroej ukłau. Charakterystyka spraności energetycznej ukłau uioego byłaby óczas stosunkoo płaska. Zazyczaj jenak, jak już zaznaczono, głónym ograniczeniem la yboru ukłau Hot Winbox jest jenak generalnie brak olnej przestrzeni na usytuoanie turbiny gazoej pobliżu kotła ęgloego. Najiększa efektyność energetyczna moernizacji ektroni jest osiągana ariancie IIa. Przyrost spraności ytarzania energii ektrycznej tym ukłazie ynosi boiem aż 9,1%. Jest to ynikiem najiększego zmniejszenia ze szystkich rozpatrzonych ariantó moernizacji ektroni zużycia niej ęgla, a tym samym najiększego zmniejszenia strat egzergii kotle ęgloym, bęącym źrółem najiększych strat egzergii ektroni. ónież straty egzergii kotle ozyskoym [6] tym ariancie są znacznie mniejsze niż ariancie I. Straty te opoienio zmienionej skali są boiem reprezentoane przez pole t yl Instytut Techniki Cieplnej Politechnika Śląska Gliicach 19

12 Bartnik.: Efektyność energetyczna i ekonomiczna moernizacji ektroni ęgloych... zaarte pomięzy krzyą kompozycyjną sin, a krzyą kompozycyjną czynnika obiegoego (rys Warunki ekonomicznej opłacalności moernizacji ektroni ęgloych przez nabuoę turbiną gazoą Warunkiem koniecznym ekonomicznej opłacalności nabuoy niejącego ukłau ęgloego turbozespołem gazoym ukłazie Hot Winbox lub ukłazie rónoległym turbozespołem gazoym i kotłem ozyskoym jest, aby roczny zysk pracy zmoernizoanej ektroni co najmniej nie uległ zmniejszeniu stosunku o zysku sprze jej moernizacji. Jest to rónoznaczne z obniżeniem jenostkoego kosztu proukoanej ektroni energii ektrycznej k : przy czym: ( k mo ( k ( K (31 ( k (32 E, gzie : E E, ( k K E mo ( + (33, K + E,, - kolejno roczna proukcja energii ektrycznej netto loco ektronia prze moernizacją i przyrost proukcji po moernizacji, ( K - roczny koszt ziałania ektroni prze moernizacją, - przyrost rocznego kosztu ziałania ektroni po moernizacji. K, Warunkiem koniecznym ekonomicznej opłacalności inestycji jest zatem racja mo k ( k ( k 0, arunkiem ystarczającym natomiast takie obniżenie jenostkoego kosztu proukcji energii ektrycznej k, które bęzie garantoało opoienio uży przyrost zyskontoanego skumuloanego zysku netto NPV mo ziałania ektroni oraz krótki okres zrotu DPB mo [6] poniesionych nakłaó inestycyjnych na jej moernizację. Z reguły inestor chce, aby zysk z inestycji, z uagi na ponoszone ryzyko inestoania, przeyższał zysk z lokat na rynku kapitałoym. Śreni roczny przyrost zysku brutto pracy ektroni ynikający z przesięzięcia moernizacyjnego poinien być zatem co najmniej nieujemny i można yrazić go zależnością: Z ( Z E, gzie : ( e,( e moernizacji. mo mo [( e ( Z mo ( e ( E, + E ] + E,, ( e [( e mo mo ( k K 0 mo ] E, [( e ( k ] (34 - kolejno cena sprzeaży energii ektrycznej z ektroni prze i po jej 20 Centrum Doskonałości OPTI_Energy.ise.polsl.gliice.pl/centrum

13 Kogeneracja energetyce przemysłoej i komunalnej Jeżi ( e mo < ( e to przyrost zysku Z (zór (34 jest mniejszy (iększy gy mo ( e (e mo > (e o artość E + E [( ] o przyrostu zysku sytuacji Jeżi obniżenie ceny energii ektrycznej rónałoby się obniżeniu jenostkoego kosztu jej proukcji, ( e mo ( ( k mo (, to óczas przyrost zysku miałby małą e (,, k e mo gy cena energii ektrycznej nie uległaby zmianie, tzn. gy ( e ( e. Wóczas mo mo boiem przyrost zysku ynosiłby Z E [( k ( k + E [( e ( ]. artość róną Z E, [( e ( k ] i czas zrotu poniesionych nakłaó mo finansoych na tę moernizację DPB byłby ługi, co czyniłoby tę inestycję mało atrakcyjną ekonomicznie. Jak ynika ze zoru (34 przyrost przychou E e mo ( e ] + E ( e mo, ], musi całości pokryć przyrost rocznych kosztó ziałania ektroni K, tj. koszty ziązane z noo postałym ukłaem gazoym, pomniejszone o spoooane moernizacją oatnie efekty ekonomiczne ziązane z jej częścią ęgloą: k, [(, mo K ( K ( K zρj + K e K K r, m, u K gzie : J - nakłay inestycyjne na moernizację ektroni przez nabuoę turbiną gazoą (łącznie z nakłaami na ynikającą z obuoy turbiny gazoej konieczną przebuoę niejącego ukłau ęgloego, zρj - koszty kapitałoe ziązane z nakłaami inestycyjnymi na moernizację ektroni: koszty finansoe (osetki o kapitału inestycyjnego oraz rata spłaty kapitału inestycyjnego (amortyzacja [6], K - koszty eksploatacyjne noo postałego ukłau gazoego (postaoymi e skłanikami tych kosztó jest koszt gazu ziemnego sanego turbinie gazoej koszt konseracji i remontó który można yrazić zorem δ rem J [6], pomijalnym kosztem jest natomiast koszt za zanieczyszczanie ooiska naturalnego, K gaz K - oszczęność kosztó zakupu ęgla; przypaku ukłau rónoległego ynikająca ze zmniejszonej proukcji pary niejących kotłach, a przypaku ukłau szeregoego oszczęność ynikająca z mocy cieplnej sin ylotoych z turbiny gazoej oproazanych o kotła, - oszczęność kosztó konseracji i remontó, kosztó surocó K r, m, u nieenergetycznych i materiałó pomocniczych oraz kosztu oy uzupełniającej ukłazie ęgloym, ynikających ze zmniejszonego obciążenia poszczególnych urzązeń części ęgloej, - zmniejszenie opłat ekologicznych za zanieczyszczanie ooiska naturalnego. K Założono, że koszty płac ektroni z uagi na uże krajoych realiach przerosty zatrunienia nie ulegną ziększeniu. Oszczęność kosztó zakupu ęgla K K (35 oraz oblicza się (przy założeniu że charakterystyki spraności energetycznej kotłó funkcji obciążenia są stosunkoo płaskie proporcjonalnie o zmniejszenia proukcji pary kotle ęgloym, a przypaku ukłau szeregoego ykorzystując moc cieplną sin ylotoych z turbiny gazoej oproazanych o kotła, zastępujących energię chemiczną ęgla. Oszczęność kosztó Instytut Techniki Cieplnej Politechnika Śląska Gliicach 21

14 Bartnik.: Efektyność energetyczna i ekonomiczna moernizacji ektroni ęgloych... jest truniejsza o oceny, ale z uagi na ich nieużą artość a tym samym na K r, m, u nieiki pły na yniki obliczeń ekonomicznych można je, bez popełnienia znaczącego błęu, najczęściej pominąć. Wykorzystując zależność (34 otrzymuje się arunek konieczny, jaki musi być spełniony, aby moernizacja ektroni była opłacalna. Jest to rónanie na graniczną (minimalną cenę energii ektrycznej, la której przyrost zysku brutto Z z przesięzięcia jest co najmniej nieujemny: E gr, ( e + K e (36 E + E,, mo Cena sprzeaży energii ektrycznej z ektroni po moernizacji ( e musi być oczyiście niemniejsza niż. Jeżi cena sprzeaży energii ektrycznej po moernizacji nie zmieni się, ( e ( mo e e gr gr e K E,, to: ( zρ + δ rem J + K gaz E + K, K K (37 i niepotrzebna jest óczas jej znajomość oraz niepotrzebna jest znajomość proukcji energii prze moernizacją, co umożliia analizę efektyności ekonomicznej nabuoy E, ektroni turbiną gazoą przy posługianiu się jeynie przyrostami: przyrostem rocznych kosztó ziałania ektroni K i rocznym przyrostem proukcji energii ektrycznej E,. Jak ynika z (37 artość granicznej ceny energii ektrycznej głónej mierze zależeć bęzie o mocy turbozespołu gazoego N, ceny e sanego turbinie gazu oraz ceny ęgla e. Z zależności (37 rónież można, jako zaanie orotne, yznaczyć minimalną moc turbozespołu gazoego N min [6] przy której aktualna cena sprzeaży gr energii ektrycznej z ektroni e spełnia arunek e e. Moc ta, jak już zaznaczono, zależeć bęzie o racji ceny gazu o ceny ęgla. Przyrost rocznej proukcja netto energii ektrycznej zmoernizoanej ektroni ynosi: g gr e E ( (1, N + N ε τ (38 gzie: ε - skaźnik ektrycznych potrzeb łasnych zmoernizoanej ektroni; τ - roczny czas pracy ektroni. W ukłazie Hot Winbox przyrost mocy turbozespołu paroego ynosi ariancie I yraża się zorem (14, ariancie IIa zorem (21. N 0, Koszt zmniejszenie zużycia ęgla niejącym kotle paroym o spraności energetycznej K oraz koszt gazu ziemnego sanego turbinie gazoej o spraności energetycznej brutto kolejno ynoszą: K ( PW e τ (39 22 Centrum Doskonałości OPTI_Energy.ise.polsl.gliice.pl/centrum

15 Kogeneracja energetyce przemysłoej i komunalnej K gaz N egτ (40 gzie ( P W oznacza zmniejszenie zużycia strumienia energii chemicznej ęgla kotle paroym. W ukłazie Hot Winbox zmniejszenie to yznacza się ykorzystując rónanie (3, ariancie I oejmując o siebie zużycia yrażone rónaniami (11 i (16, natomiast ariancie IIa zużycia yrażone rónaniami (11 i (26. Koszt la ukłau gazoego oraz zmniejszenie opłat K ziązanych ze zmniejszeniem ilości sanego rocznie ęgla, przy obecnych cenach taryfoych opłat za gospoarcze korzystanie ze ooiska można zasazie e zorze (37 bez popełnienia znaczącego błęu pominąć Wyniki przykłaoych obliczeń Do obliczeń ekonomicznej efektyności nabuoy niejącej ektroni ęgloej turbiną gazoą przyjęto termoynamiczne ane ejścioe jak porozziałach i 2.2.1, skaźnik ektrycznych potrzeb łasnych zmoernizoanej ektroni przyjęto róny ε 4%. Ekonomiczne ane ejścioe przyjęto jak publikacji [7]. oczną stopę obsługi kapitału inestycyjnego oraz pozostałych kosztó stałych zależnych o nakłaó inestycyjnych (koszty konseracji i remontó urzązeń [6] przyjęto róną zρ + δrem 0,16. Szacunkoe nakłay inestycyjne po klucz na moernizację ektroni przyjęto ysokości: J 42,6 mln USD la Ukłau Hot Winbox; J 33,1 mln USD la ariantu I; J 38,2 mln USD la ariantu IIa. Wariantu IIb nie analizoano ponieaż jego praca ze zglęu na barzo uże przeciążenie turbozespołu paroego byłaby niemożlia. Na rys. 4, 5 oraz 6 przestaiono yniki ioariantoych obliczeń granicznej ceny energii ektrycznej ykonanych za pomocą zoru (37 la ceny ęgla 0,8, 1,9 i 3 USD/GJ oraz la artości rocznego czasu pracy ektroni τ 5000, 6000 i 7000 h/a. Gy cena ęgla jest niska nie opłaca się stosoać rogiego gazu ziemnego rogiej turbinie gazoej pomimo znaczącego zrostu spraności energetycznej ytarzania energii ektrycznej zmoernizoanej ektroni. Wyłużanie czasu, ponoszenie ceny ęgla e gr oraz obniżanie ceny gazu e zmniejsza artość granicznej ceny energii ektrycznej, przy której moernizacja ektroni przez nabuoę turbiną gazoą byłaby już opłacalna gr ekonomicznie. Najyższa cena e jest la ukłau Hot Winbox z uagi na najmniejszy przyrost E, g pomimo rónoczesnego najmniejszego zużycia rogiego gazu. Znacznie gr niższe, praie takie same, są ceny e la ariantó I i IIa. Zmiana (obniżenie nakłaó inestycyjnych J naet o 20% zmienia (zmniejsza tę cenę e szystkich ariantach gr nieznacznie, jeynie o kilka procent. W arunkach krajoych ceny e są yższe o ceny sprzeaży energii ektrycznej z ektroni ynoszącej najczęściej poniżej 25 USD/MWh przy cenie ęgla kamiennego loco ektronia ok. 1,9 USD/GJ. Cena 25 USD/MWh nie ozierciela jenak faktycznych kosztó ytarzania energii ektrycznej ektroni. Cena ta jest zasazie praie róna tylko kosztoi sanego niej ęgla kamiennego. Zakłaając boiem enią artość spraności ytarzania energii ektrycznej krajoych ektroniach róną 0,33, koszt ioy ynosi aż e E K τ e e Instytut Techniki Cieplnej Politechnika Śląska Gliicach 23

16 Bartnik.: Efektyność energetyczna i ekonomiczna moernizacji ektroni ęgloych... 1,9USD/GJ 3,6GJ/MWh/0,33 21 USD/MWh. Uzglęniając konieczne koszty kapitałoe stanoiące ektroniach ęgloych naet pona 50% rocznych kosztó ich ziałania, to cena sprzeaży energii ektrycznej poinna ynosić poyżej 42 USD/MWh ( 21 USD/MWh/0,5. Taka cena garantoałaby już zasazie opłacalność ekonomiczną moernizacji ektroni przez ich nabuoę turbiną gazoą, znacząco popraiającą efektyność energetyczną ytarzania nich energii ektrycznej. Natomiast ektroniach oanych ęglem brunatnym, 0,8 USD/GJ, moernizacja byłaby całkoicie nieefektyna ekonomicznie. 1. Wnioski Najsłabszym ogniem ektroni z punktu izenia ytarzania niej energii ektrycznej jest oany ęglem kocioł paroy, pomimo jego ysokiej spraności energetycznej. Kocioł stanoi boiem generującą najiększe straty egzergii ściankę ymiennika pomięzy sinami a oą, bęącą poenim nośnikiem energii łańcuchu przemian ytarzania ektroni energii ektrycznej. Efektyność energetyczna moernizacji ektroni bęzie zatem rosła gy bęą maleć kotle straty egzergii. Należy ięc czasie moernizacji ążyć o zmniejszenia obciążenia kotła ęgloego jak najiększym możliym stopniu technicznym i eksploatacyjnym ykorzystując turbinę gazoą. Całkoite yiminoanie kotła ęgloego ma miejsce klasycznym szeregoym ukłazie gazoo-paroym, którym turbinie gazoej o bezpoeniego ytarzania energii ektrycznej służą siny o ysokiej temperaturze, a opiero części paroej kotle ozyskoym ykorzystyana jest już niskotemperaturoa energia cieplna tych sin. Spiętrzenia temperaturoe kotle ozyskoym są kilka rzęó mniejsze niż kotle ęgloym, a tym samym straty nim egzergii na skutek nieoracalnego przepłyu ciepła pomięzy sinami a czynnikiem roboczym są iokrotnie mniejsze. W praktyce ukła Hot Winbox nie jest stanie zapenić tak użego, jak optymalnie zaprojektoanym ukłazie rónoległym, yiminoania ęgla, a tym samym efektyność energetyczna takiej moernizacji jest mniejsza o ukłau rónoległego. Ponato uże nakłay inestycyjne na tę moernizację i ługi konieczny przestój bloku pooują, że ukła Hot Winbox jest mniej efektynym sposobem moernizacji ektroni o moernizacji rónoległej z ostosoaniem się o możliości opuszczalnego przeciążenia turbozespołu paroego z rónoczesnym zminimalizoaniem obciążenia kotła ęgloego. Termoynamicznym kryterium poszukiania optymalnego roziązania moernizacji ektroni przez nabuoę turbiną gazoą poinna być zatem minimalizacja sumy strat egzergii kotle ozyskoym i niejącym kotle ęgloym z uzglęnieniem ograniczeń, takich jak opuszczalne technicznie zmiany obciążenia kotła ęgloego i turbozespołu paroego niejącej ektroni. Postaoym arunkiem ekonomicznej opłacalności stosoania turbin gazoych i sania nich ekologicznego gazu ziemnego jest poprana ekonomicznie racja jego ceny o ceny ęgla i ceny energii ektrycznej. Graniczne racje cenoe pomięzy nośnikami energii la energetyki poinny być yznaczane la założonej granicznej artości efektyności ekonomicznej pracy np. g kryterium zysku NPV la opanoanych technicznie oraz ratynie poszechnie stosoanych urzązeń i instalacji energetycznych o najyższych spranościach. Przy aktualnej strukturze cen nośnikó energii moernizacja ektroni przez nabuoę turbiną gazoą, czy to ukłazie Hot Winbox czy ukłazie rónoległym, jest nieopłacalna. Ziększenie ceny energii ektrycznej o poziomu oziercielającego faktyczne koszty jej ytarzania ektroniach ęgloych, tj. o poziomu poyżej 42 USD/MWh, spoooałoby już 24 Centrum Doskonałości OPTI_Energy.ise.polsl.gliice.pl/centrum e

17 Kogeneracja energetyce przemysłoej i komunalnej opłacalność moernizacji, przy rónoczesnym znaczącym zroście efektyności energetycznej ytarzania energii ektrycznej. Wysoki koszt (który raczej nie bęzie malał importoanego gazu ziemnego, przy niskiej, nie oziercielającej faktycznych kosztó ytarzania, cenie energii ektrycznej kraju, nie pozala na szerokie jego proazanie o energetyki (jeynie cena gazu ziemnego ze źróeł krajoych, ynosząca la energetyki ok. 3 USD/GJ, jest ratynie niska. Należałoby ponato proazić oziercielające rzeczye yrzązane szkoy ooisku opoienio ysokie opłaty za emisję o otoczenia utlenku siarki SO 2, tlenkó azotu NO x, emisję pyłó, oraz opoienio ysokie opłaty za emitoany o atmosfery utlenek ęgla CO 2 i yrzązane przez niego, chociaż barzo trune o oszacoania, szkoy. Wproazenie realnych opłat za gospoarcze korzystanie ze ooiska naturalnego poinno przyczyniać się o ykorzystyania gazu ziemnego energetyce. Zecyoanie uatrakcyjniłoby ekonomicznie sanie ekologicznego gazu ziemnego turbinach gazoych. Literatura 1. Chminiak T.: Ukłay uioe jako ażny potencjał moernizacyjny. Materiały Konferencji Dostosoanie Energetyki o Stanaró Europejskich zakresie Techniki i Ekologii, Bisko-Biała, maj Miller A., Leanoski J.: Ukłay gazoo-paroe na io stałe. WNT, Warszaa Dzierzgoski J.: Moernizacja bloku 200 MW przez nabuoę turbiną gazoą GT8C. Energetyka 1997, nr Szargut J.: Efektyność energetyczna czołoego członu turbogazoego ektroni paroej ęgloej, Energetyka 1998, nr Szargut J.: Porónanie ariantó czołoego członu turbogazoego ektroni paroej ęgloej, Materiały I Konferencji Naukoo-Technicznej '2000 ENEGETYKA GAZOWA, Szczyrk, paźziernik Bartnik.: Analiza termoynamiczna i ekonomiczna skojarzonego ytarzania ciepła i energii ektrycznej ukłaach gazoo-paroych. Zeszyty Naukoe Politechniki Śląskiej, s. Energetyka, z. 136, Gliice Bartnik.: Analiza opłacalności przystosoania o pracy skojarzonej ektroni ęgloych bez nabuoy i z nabuoą turbiną gazoą. Materiały seminarium. Spis rysunkó ys. 1. a Ukła uioy szeregoy, b Ukła uioy rónoległy. I - instalacja turbiny gazoej, KP kocioł paroy, turbina paroa, U ukła regeneracji, IOS instalacja oczyszczania sin, I instalacja turbiny paroej, GP generacja pary, PP przegrze pary, UN, UW regeneracja niskoprężna i ysokoprężna, N, N moce instalacji turbiny gazoej i paroej ys. 2. Schemat ieoy: a ektroni konensacyjnej; b zmoernizoanej ektroni ukłazie rónoległym nabuoanej turbiną gazoą i kotłem ozyskoym ariant I; PM, UW, UN kolejno przegrze mięzystopnioy, ukła regeneracji ysokoi niskociśnienioej; c zmoernizoanej ektroni ukłazie rónoległym nabuoanej turbiną gazoą i kotłem ozyskoym z poierzchniami o proukcji pary ysoko- i eniociśnienioej oraz z poierzchnią regeneracji niskociśnienioej ariant II ys. 3. Krzye kompozycyjne rozkła temperatury sin oraz oy i pary kotle Instytut Techniki Cieplnej Politechnika Śląska Gliicach 25

18 Bartnik.: Efektyność energetyczna i ekonomiczna moernizacji ektroni ęgloych... ozyskoym (1 ariant I; PM przegrzeacz mięzystopnioy, UW, UN kolejno pogrzeacz regeneracyjny ysoko- i niskociśnienioy; 2 ariant II; 3 siny ys. 4. Graniczna cena energii ektrycznej funkcji ceny gazu la czasu τ 5000 h/a (1 ukła Hot Winbox; 2 ariant I; 3 ariant IIa; cena ęgla e : a - 0,8 USD/GJ; b - 1,9 USD/GJ; c 3,0 USD/GJ ys. 5. Graniczna cena energii ektrycznej funkcji ceny gazu la czasu τ 6000 h/a (1 ukła Hot Winbox; 2 ariant I; 3 ariant IIa; cena ęgla e : a - 0,8 USD/GJ; b - 1,9 USD/GJ; c 3,0 USD/GJ ys. 6. Graniczna cena energii ektrycznej funkcji ceny gazu la czasu τ 7000 h/a (1 ukła Hot Winbox; 2 ariant I; 3 ariant IIa; cena ęgla e : a - 0,8 USD/GJ; b - 1,9 USD/GJ; c 3,0 USD/GJ 26 Centrum Doskonałości OPTI_Energy.ise.polsl.gliice.pl/centrum

19 Kogeneracja energetyce przemysłoej i komunalnej Instytut Techniki Cieplnej Politechnika Śląska Gliicach 27

20 Bartnik.: Efektyność energetyczna i ekonomiczna moernizacji ektroni ęgloych Centrum Doskonałości OPTI_Energy.ise.polsl.gliice.pl/centrum

Bilans cieplny suszarni teoretycznej Termodynamika Techniczna materiały dla studentów

Bilans cieplny suszarni teoretycznej Termodynamika Techniczna materiały dla studentów Bilans cieplny suszarni teoretycznej Termodynamika Techniczna materiały dla studentó K. Kyzioł, J. Szczerba Bilans cieplny suszarni teoretycznej Na rysunku 1 przedstaiono przykładoy schemat suszarni jednostopnioej

Bardziej szczegółowo

Obiegi termodynamiczne

Obiegi termodynamiczne Obiegi termo / Obiegi termoynamiczne. nformacje ogólne Obiegiem termoynamicznym nazyamy zespół kolejnych przemian termoynamicznych, yających się kłazie zamkniętym lb zespole maszyn (trbiny, sprężarki,

Bardziej szczegółowo

1. Pierwsza zasada termodynamiki Matematyczna forma I zasady termodynamiki, czyli zasady zachowania energii

1. Pierwsza zasada termodynamiki Matematyczna forma I zasady termodynamiki, czyli zasady zachowania energii . Piersza zasaa termoynamiki Matematyczna forma I zasay termoynamiki, czyli zasay zachoania energii E J E E (.) E E E (.a) E E E (.b) konc pocz gzie: E energia oproazona o kła [J], E energia yproazona

Bardziej szczegółowo

Analiza techniczno-ekonomiczna op³acalnoœci nadbudowy wêglowej elektrociep³owni parowej turbin¹ gazow¹ i kot³em odzyskowym

Analiza techniczno-ekonomiczna op³acalnoœci nadbudowy wêglowej elektrociep³owni parowej turbin¹ gazow¹ i kot³em odzyskowym Janusz Skorek, Jacek Kalina, Zak³ad Termodynamiki i Energetyki Gazowej Instytut Techniki Cieplnej, Politechnika Œl¹ska Ryszard Bartnik, NOVEL-Energoconsulting Wies³aw Sawicki, EC Elbl¹g Sp. z o.o. Analiza

Bardziej szczegółowo

Korekty finansowe związane z naruszeniami PZP. Audyty Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego

Korekty finansowe związane z naruszeniami PZP. Audyty Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego Korekty finansoe ziązane z naruszeniami PZP. Audyty Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkoego 1. Cel dokumentu Celem niniejszego dokumentu jest prezentacja dotychczasoych dośiadczeń

Bardziej szczegółowo

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Badanie pompy ciepła - 1 -

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Badanie pompy ciepła - 1 - Katera Silników Spalinowych i Pojazów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Baanie pompy - - Wstęp teoretyczny Pompa jest urzązeniem eneretycznym, które realizuje przepływ w kierunku wzrostu temperatury. Pobiera ciepło

Bardziej szczegółowo

Termodynamiczna analiza pracy bloku o mocy elektrycznej 380 MW przystosowanego do pracy skojarzonej. Prof. nzw. dr hab. inż.

Termodynamiczna analiza pracy bloku o mocy elektrycznej 380 MW przystosowanego do pracy skojarzonej. Prof. nzw. dr hab. inż. Akademia Termodynamiczna analiza pracy bloku o mocy elektrycznej 380 MW przystosowanego do pracy skojarzonej Prof. nzw. dr hab. inż. Ryszard Bartnik Politechnika Opolska, Katedra Techniki Cieplnej i Aparatury

Bardziej szczegółowo

ANALIZA UWARUNKOWAŃ TECHNICZNO-EKONOMICZNYCH BUDOWY GAZOWYCH UKŁADÓW KOGENERACYJNYCH MAŁEJ MOCY W POLSCE. Janusz SKOREK

ANALIZA UWARUNKOWAŃ TECHNICZNO-EKONOMICZNYCH BUDOWY GAZOWYCH UKŁADÓW KOGENERACYJNYCH MAŁEJ MOCY W POLSCE. Janusz SKOREK Seminarium Naukowo-Techniczne WSPÓŁCZSN PROBLMY ROZWOJU TCHNOLOGII GAZU ANALIZA UWARUNKOWAŃ TCHNICZNO-KONOMICZNYCH BUDOWY GAZOWYCH UKŁADÓW KOGNRACYJNYCH MAŁJ MOCY W POLSC Janusz SKORK Instytut Techniki

Bardziej szczegółowo

OPŁACALNOŚĆ ZASTOSOWANIA UKŁADU SKOJARZONEGO Z TURBINĄ GAZOWĄ I KOTŁEM ODZYSKNICOWYM W CIEPŁOWNI KOMUNALNEJ

OPŁACALNOŚĆ ZASTOSOWANIA UKŁADU SKOJARZONEGO Z TURBINĄ GAZOWĄ I KOTŁEM ODZYSKNICOWYM W CIEPŁOWNI KOMUNALNEJ Kogeneracja w energetyce przemysłowej i komunalnej Mariusz TAŃCZUK Katedra Techniki Cieplnej i Aparatury Przemysłowej Politechnika Opolska 45-233 Opole, ul. Mikołajczyka 5 e-mail: mtanczuk@ec.opole.pl

Bardziej szczegółowo

Energetyczna ocena efektywności pracy elektrociepłowni gazowo-parowej z organicznym układem binarnym

Energetyczna ocena efektywności pracy elektrociepłowni gazowo-parowej z organicznym układem binarnym tom XLI(2011), nr 1, 59 64 Władysław Nowak AleksandraBorsukiewicz-Gozdur Roksana Mazurek Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki Katedra Techniki Cieplnej

Bardziej szczegółowo

Konsekwencje termodynamiczne podsuszania paliwa w siłowni cieplnej.

Konsekwencje termodynamiczne podsuszania paliwa w siłowni cieplnej. Marcin Panowski Politechnika Częstochowska Konsekwencje termodynamiczne podsuszania paliwa w siłowni cieplnej. Wstęp W pracy przedstawiono analizę termodynamicznych konsekwencji wpływu wstępnego podsuszania

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA UKŁADU SKOJARZONEGO Z TURBINĄ GAZOWĄ Z SYSTEMEM ELEKTROENERGETYCZNYM I SYSTEMEM CIEPŁOWNICZYM MIASTA OPOLA

WSPÓŁPRACA UKŁADU SKOJARZONEGO Z TURBINĄ GAZOWĄ Z SYSTEMEM ELEKTROENERGETYCZNYM I SYSTEMEM CIEPŁOWNICZYM MIASTA OPOLA WSPÓŁPRACA UKŁADU SKOJARZONEGO Z TURBINĄ GAZOWĄ Z SYSTEMEM ELEKTROENERGETYCZNYM I SYSTEMEM CIEPŁOWNICZYM MIASTA OPOLA MODERNIZACJE LIKWIDACJA DO 1998 ROKU PONAD 500 KOTŁOWNI LOKALNYCH BUDOWA NOWYCH I WYMIANA

Bardziej szczegółowo

Energetyka konwencjonalna

Energetyka konwencjonalna ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w SZCZECINIE Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki KATEDRA TECHNIKI CIEPLNEJ Energetyka konwencjonalna Dr hab. inż. prof. ZUT ZBIGNIEW ZAPAŁOWICZ Energetyka

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1

Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Wykorzystanie ciepła odpadowego dla redukcji zużycia energii i emisji 6.07.09 1 Teza ciepło niskotemperaturowe można skutecznie przetwarzać na energię elektryczną; można w tym celu wykorzystywać ciepło

Bardziej szczegółowo

ANALIZA EKONOMICZNA SKOJARZONEJ PRACY BLOKU ENERGETYCZNEGO O MOCY 370 MW PRACUJĄCEGO W KRAJOWYM SYSTEMIE ELEKTROENERGETYCZNYM

ANALIZA EKONOMICZNA SKOJARZONEJ PRACY BLOKU ENERGETYCZNEGO O MOCY 370 MW PRACUJĄCEGO W KRAJOWYM SYSTEMIE ELEKTROENERGETYCZNYM ANALIZA EKONOMICZNA SKOJARZONEJ PRACY BLOKU ENERGETYCZNEGO O MOCY 370 MW PRACUJĄCEGO W KRAJOWYM SYSTEMIE ELEKTROENERGETYCZNYM Ryszard BARTNIK, Zbigniew BURYN, Anna HNYDIUK-STEFAN Streszczenie: W artykule

Bardziej szczegółowo

Rozciąganie i ściskanie prętów projektowanie 3

Rozciąganie i ściskanie prętów projektowanie 3 Rozciąganie i ściskanie pętó pojektoanie 3 Sposób oziązyania pętó ozciąganych/ściskanych został omóiony ozziale. Zaania pojektoe spoazają się o okeślenia ymiaó pzekoju popzecznego pęta na postaie aunku

Bardziej szczegółowo

ENERGETYCZNE WYKORZYSTANIE GAZU W ELEKTROCIEPŁOWNI GORZÓW

ENERGETYCZNE WYKORZYSTANIE GAZU W ELEKTROCIEPŁOWNI GORZÓW Polska Agencja Prasowa Warszawa 18.11.2010 r. ENERGETYCZNE WYKORZYSTANIE GAZU W ELEKTROCIEPŁOWNI GORZÓW Struktura zużycia paliwa do generacji energii elektrycznej STRUKTURA W UE STRUKTURA W POLSCE 2 BLOK

Bardziej szczegółowo

Opłacalność odzysku ciepła w centralach wentylacyjnych

Opłacalność odzysku ciepła w centralach wentylacyjnych Opłacalność odzysku ciepła w centralach wentylacyjnych W oparciu o stworzony w formacie MS Excel kod obliczeniowy przeprowadzono analizę opłacalności stosowania wymienników krzyżowych, regeneratorów obrotowych,

Bardziej szczegółowo

HSC Research Report. Optimization of the decision on the integration. generation with the electrical grid using linear programming HSC/09/03

HSC Research Report. Optimization of the decision on the integration. generation with the electrical grid using linear programming HSC/09/03 HSC/09/03 HSC Research Report Optimization of the decision on the integration of distributed generation ith the electrical grid using linear programming (Optymalizaca decyzi o przyłączeniu rozproszonych

Bardziej szczegółowo

Działalność przedsiębiorstw faktoringowych 2008 r.

Działalność przedsiębiorstw faktoringowych 2008 r. Warszaa, 2009.07.03 Działalność przedsiębiorst faktoringoych 2008 r. Według definicji Ottaskiej z 1988 r., firma faktoringoa ykonuje co najmniej die z czterech czynności: finansuje bezsporne i nieymagalne

Bardziej szczegółowo

Plan finansowy. na 2013 rok. Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Plan finansowy. na 2013 rok. Uniwersytetu Mikołaja Kopernika Plan finansoy na 2013 rok Uniersytetu Mikołaja Kopernika Część Bydgoska Bydgoszcz, czeriec 2013 r. Spis treści: I. ZAŁOŻENIA RZECZOWE DO PLANU NA 2013 ROK... 39 II. PLAN FINANSOWY... 41 1. PLAN PRZYCHODÓW

Bardziej szczegółowo

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla VIII Konferencja Naukowo-Techniczna Ochrona Środowiska w Energetyce Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla Główny Inżynier ds. Przygotowania i Efektywności Inwestycji 1 Rynek gazu Realia

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TEORII STEROWANIA. Ćwiczenie 6 RD Badanie układu dwupołożeniowej regulacji temperatury

LABORATORIUM TEORII STEROWANIA. Ćwiczenie 6 RD Badanie układu dwupołożeniowej regulacji temperatury Wydział Elektryczny Zespół Automatyki (ZTMAiPC). Cel ćiczenia LABORATORIUM TEORII STEROWANIA Ćiczenie 6 RD Badanie układu dupołożenioej regulacji temperatury Celem ćiczenia jest poznanie łaściości regulacji

Bardziej szczegółowo

Rtęć w przemyśle. Technologia usuwania rtęci z węgla przed procesem zgazowania/spalania jako efektywny sposób obniżenia emisji rtęci do atmosfery

Rtęć w przemyśle. Technologia usuwania rtęci z węgla przed procesem zgazowania/spalania jako efektywny sposób obniżenia emisji rtęci do atmosfery Rtęć w przemyśle Konwencja, ograniczanie emisji, technologia 26 listopada 2014, Warszawa Technologia usuwania rtęci z węgla przed procesem zgazowania/spalania jako efektywny sposób obniżenia emisji rtęci

Bardziej szczegółowo

ANALIZA TERMODYNAMICZNA I EKONOMICZNA MODERNIZACJI ENERGETYCZNEGO BLOKU WĘGLOWEGO PRZEZ NADBUDOWĘ SILNIKIEM GAZOWYM LUB TURBINĄ GAZOWĄ

ANALIZA TERMODYNAMICZNA I EKONOMICZNA MODERNIZACJI ENERGETYCZNEGO BLOKU WĘGLOWEGO PRZEZ NADBUDOWĘ SILNIKIEM GAZOWYM LUB TURBINĄ GAZOWĄ Kogeneracja w energetyce przemysłowej i komunalnej Janusz SKOREK Zakład Termodynamiki i Energetyki Gazowej Instytut Techniki Cieplnej, Politechnika Śląska w Gliwicach 44-11 Gliwice, ul. Konarskiego 22

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z FIZYKI TECHNICZNEJ Ć W I C Z E N I E N R 7 WYZNACZANIE SPRAWNOŚCI POMPY CIEPŁA

LABORATORIUM Z FIZYKI TECHNICZNEJ Ć W I C Z E N I E N R 7 WYZNACZANIE SPRAWNOŚCI POMPY CIEPŁA Projekt Plan rozoju Politechniki Częstochoskiej spółfinansoany ze środkó UNII EUROPEJSKIEJ ramach EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Numer Projektu: POKL.04.01.01-00-59/08 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII

Bardziej szczegółowo

OKREŚLANIE STOPNIA ODWRACALNOŚCI OBIEGÓW LEWOBIEŻNYCH

OKREŚLANIE STOPNIA ODWRACALNOŚCI OBIEGÓW LEWOBIEŻNYCH Dariusz Nanoski Akademia Morska Gdyni OKREŚLANIE OPNIA ODWRACALNOŚCI OBIEGÓW LEWOBIEŻNYCH Praca odnosi się do dostępnej literatury i zaiera łasne analizy ziązane z określaniem stopnia odracalności obiektu

Bardziej szczegółowo

ANALIZA EFEKTYWNOŚCI EKONOMICZNEJ ELEKTROCIEPŁOWNI OPALANYCH GAZEM ZIEMNYM PO WPROWADZENIU ŚWIADECTW POCHODZENIA Z WYSOKOSPRAWNEJ KOGENERACJI

ANALIZA EFEKTYWNOŚCI EKONOMICZNEJ ELEKTROCIEPŁOWNI OPALANYCH GAZEM ZIEMNYM PO WPROWADZENIU ŚWIADECTW POCHODZENIA Z WYSOKOSPRAWNEJ KOGENERACJI ANALIZA EFEKTYWNOŚCI EKONOMICZNEJ ELEKTROCIEPŁOWNI OPALANYCH GAZEM ZIEMNYM PO WPROWADZENIU ŚWIADECTW POCHODZENIA Z WYSOKOSPRAWNEJ KOGENERACJI Autor: Bolesław Zaporowski ( Rynek Energii nr 6/2007) Słowa

Bardziej szczegółowo

Z-ID-408 Finanse przedsiębiorstw Corporate Finance

Z-ID-408 Finanse przedsiębiorstw Corporate Finance KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Naza modułu Naza modułu języku angielskim Oboiązuje od roku akademickiego 20/206 Z-ID-408 Finanse przedsiębiorst Corporate Finance A. USYTUOWANIE MODUŁU W SYSTEMIE

Bardziej szczegółowo

K raków 26 ma rca 2011 r.

K raków 26 ma rca 2011 r. K raków 26 ma rca 2011 r. Zadania do ćwiczeń z Podstaw Fizyki na dzień 1 kwietnia 2011 r. r. dla Grupy II Zadanie 1. 1 kg/s pary wo dne j o ciśnieniu 150 atm i temperaturze 342 0 C wpada do t urbiny z

Bardziej szczegółowo

Ramowy dokument wdrażania działań na rzecz ograniczenia niskiej emisji w subregionie centralnym województwa śląskiego

Ramowy dokument wdrażania działań na rzecz ograniczenia niskiej emisji w subregionie centralnym województwa śląskiego Załącznik nr 1 do Uchały Zarządu Wojeództa Śląskiego Nr 2258/78/V/2015 z dnia 24 listopada 2015 roku Ramoy dokument drażania działań na rzecz ograniczenia niskiej emisji subregionie centralnym ojeództa

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Metodologia wyznaczania podstawowych składników przepływów

Bardziej szczegółowo

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Wytwarzanie energii w elektrowni systemowej strata 0.3 tony K kocioł. T turbina. G - generator Węgiel 2 tony K rzeczywiste wykorzystanie T G 0.8

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Małe układy do skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Skojarzone wytwarzanie ciepła i energii elektrycznej

Skojarzone wytwarzanie ciepła i energii elektrycznej Skojarzone wytwarzanie ciepła i energii elektrycznej Autor: Jacek Marecki Politechnika Gdańska ( Wokół Energetyki luty 2005) Ciepło skojarzone powstaje w procesie technologicznym, który polega na jednoczesnym

Bardziej szczegółowo

ROZPROSZONE SYSTEMY KOGENERACJI

ROZPROSZONE SYSTEMY KOGENERACJI ROZPROSZONE SYSTEMY KOGENERACJI Waldemar Kamrat Politechnika Gdańska XI Konferencja Energetyka przygraniczna Polski i Niemiec Sulechów, 1o października 2014 r. Wprowadzenie Konieczność modernizacji Kotły

Bardziej szczegółowo

Materiały do budowy kotłów na parametry nadkrytyczne

Materiały do budowy kotłów na parametry nadkrytyczne Materiały do budowy kotłów na parametry nadkrytyczne Autor: prof. dr hab. inż. Adam Hernas, Instytut Nauki o Materiałach, Politechnika Śląska ( Nowa Energia 5-6/2013) Rozwój krajowej energetyki warunkowany

Bardziej szczegółowo

Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl

Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl OCENA ENERGETYCZNA BUDYNKÓW Jerzy Żurawski Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl SYSTEM GRZEWCZY A JAKOŚĆ ENERGETYCZNA BUDNKU Zapotrzebowanie na ciepło dla tego samego budynku ogrzewanego

Bardziej szczegółowo

Wpływ czynników zewnętrznych na obciążalność kabli

Wpływ czynników zewnętrznych na obciążalność kabli Wpływ czynników zewnętrznych na obciążalność kabli Wybrane zaganienia Franciszek Spyra ZPBE Energopomiar Elektryka Gliwice Wstęp W artykule przestawiono wpływ czynników zewnętrznych na obciążalność kabli.

Bardziej szczegółowo

klasyfikacja kotłów wg kryterium technologia spalania: - rusztowe, - pyłowe, - fluidalne, - paleniska specjalne cyklonowe

klasyfikacja kotłów wg kryterium technologia spalania: - rusztowe, - pyłowe, - fluidalne, - paleniska specjalne cyklonowe Dr inż. Ryszard Głąbik, Zakład Kotłów i Turbin Pojęcia, określenia, definicje Klasyfikacja kotłów, kryteria klasyfikacji Współspalanie w kotłach różnych typów Przegląd konstrukcji Współczesna budowa bloków

Bardziej szczegółowo

5. USTAWIANIE PARAMETRÓW PROCESU FORMOWANIA WTRYSKOWEGO 6. WPŁYW PARAMETRÓW PROCESU FORMOWANIA WTRYSKOWEGOO NA WŁAŚCIWOŚCI WYPRASEK WTRYSKOWYCH

5. USTAWIANIE PARAMETRÓW PROCESU FORMOWANIA WTRYSKOWEGO 6. WPŁYW PARAMETRÓW PROCESU FORMOWANIA WTRYSKOWEGOO NA WŁAŚCIWOŚCI WYPRASEK WTRYSKOWYCH Ćiczenie 5, 6 5. USTAWIANIE PARAMETRÓW PROCESU FORMOWANIA WTRYSKOWEGO 6. WPŁYW PARAMETRÓW PROCESU FORMOWANIA WTRYSKOWEGOO NA WŁAŚCIWOŚCI WYPRASEK WTRYSKOWYCH ZAGADNIENIA DO ĆWICZEŃ Wstęp Proces formoania

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PARAMETRÓW EKSPLOATACYJNYCH NA JEDNOSTKOWE ZUŻYCIE CIEPŁA W TURBINACH PAROWYCH

WPŁYW PARAMETRÓW EKSPLOATACYJNYCH NA JEDNOSTKOWE ZUŻYCIE CIEPŁA W TURBINACH PAROWYCH WPŁYW PARAMETRÓW EKSPLOATACYJNYCH NA JEDNOSTKOWE ZUŻYCIE CIEPŁA W TURBINACH PAROWYCH Inż. Vít Vysoudil, vysoudil@ekolbrno.cz Ekol, spol. s r.o. Brno STRESZCZENIE. Turbiny parowe firmy EKOL są wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie nowego stopnia turbiny na bloku nr 8 w Elektrowni Połaniec (patenty P 160-805, P 171-215). Ocena efektów energetyczno ekonomicznych.

Wdrożenie nowego stopnia turbiny na bloku nr 8 w Elektrowni Połaniec (patenty P 160-805, P 171-215). Ocena efektów energetyczno ekonomicznych. Wdrożenie nowego stopnia turbiny na bloku nr 8 w Elektrowni Połaniec (patenty P 160-805, P 171-215). Ocena efektów energetyczno ekonomicznych. Autorzy: Andrzej Gardzilewicz Andrzej Pałżewicz Mariusz Szymaniak

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE ZJAWISK CIEPLNYCH W GRUNTOWYCH WYMIENNIKACH CIEPŁA POMP GRZEJNYCH Z UWZGLĘDNIENIEM OPORÓW PRZEPŁYWU CZYNNIKA POŚREDNICZĄCEGO

MODELOWANIE ZJAWISK CIEPLNYCH W GRUNTOWYCH WYMIENNIKACH CIEPŁA POMP GRZEJNYCH Z UWZGLĘDNIENIEM OPORÓW PRZEPŁYWU CZYNNIKA POŚREDNICZĄCEGO MODELOWANIE INŻYNIERSKIE ISSN 1896-771X 38, s. 57-68, Gliice 2009 MODELOWANIE ZJAWISK CIEPLNYCH W GRUNTOWYCH WYMIENNIKACH CIEPŁA POMP GRZEJNYCH Z UWZGLĘDNIENIEM OPORÓW PRZEPŁYWU CZYNNIKA POŚREDNICZĄCEGO

Bardziej szczegółowo

Skojarzone wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła w źródłach rozproszonych (J. Paska)

Skojarzone wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła w źródłach rozproszonych (J. Paska) 1. Idea wytwarzania skojarzonego w źródłach rozproszonych Rys. 1. Wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła: rozdzielone (a) w elektrowni kondensacyjnej i ciepłowni oraz skojarzone (b) w elektrociepłowni

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w ochronę środowiska w TAURON Wytwarzanie. tauron.pl

Inwestycje w ochronę środowiska w TAURON Wytwarzanie. tauron.pl Inwestycje w ochronę środowiska w TAURON Wytwarzanie Moc zainstalowana TAURON Wytwarzanie TAURON Wytwarzanie w liczbach 4 506 MWe 1 274.3 MWt Elektrownia Jaworzno Elektrownia Łagisza Elektrownia Łaziska

Bardziej szczegółowo

URE. Warszawa, dnia 22 września 2014 r.

URE. Warszawa, dnia 22 września 2014 r. URE Instrukcja wypełniania Załącznika nr 1 do formularza Opis techniczno - ekonomiczny projektowanej inwestycji w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji - Analiza finansowa

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia inŝynierskie i ekonomiczne związane z produkcją energii w układach kogeneracyjnych

Zagadnienia inŝynierskie i ekonomiczne związane z produkcją energii w układach kogeneracyjnych Tomasz Kamiński Pracownia Technologiczna Zagadnienia inŝynierskie i ekonomiczne związane z produkcją energii w układach kogeneracyjnych Prezentacja wykonana m.in. na podstawie materiałów przekazanych przez

Bardziej szczegółowo

IV. PREFEROWANE TECHNOLOGIE GENERACJI ROZPROSZONEJ

IV. PREFEROWANE TECHNOLOGIE GENERACJI ROZPROSZONEJ IV. PREFEROWANE TECHNOLOGIE GENERACJI ROZPROSZONEJ Dwie grupy technologii: układy kogeneracyjne do jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła wykorzystujące silniki tłokowe, turbiny gazowe,

Bardziej szczegółowo

MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszaa, dnia 9 stycznia 99 r. Nr 3 TREŚĆ: Poz.: ZARZĄDZENIE 33 - Ministra Ochrony Środoiska, Zasobó Naturalnych i Leśnicta z dnia grudnia 99

Bardziej szczegółowo

TWEE, sem. 2. Wykład 6

TWEE, sem. 2. Wykład 6 TWEE, sem. 2 Wykład 6 Elektrownie gazowe i gazowo-parowe Dlaczego gaz i jaki gaz? Turbina gazowa budowa i działanie Praca turbiny gazowej w obiegu prostym Ważniejsze parametry wybranych turbin gazowych

Bardziej szczegółowo

Obiegi gazowe w maszynach cieplnych

Obiegi gazowe w maszynach cieplnych OBIEGI GAZOWE Obieg cykl przemian, po przejściu których stan końcowy czynnika jest identyczny ze stanem początkowym. Obrazem geometrycznym obiegu jest linia zamknięta. Dla obiegu termodynamicznego: przyrost

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska I stopień (I stopień / II stopień) ogólno akademicki (ogólno akademicki / praktyczny)

Inżynieria Środowiska I stopień (I stopień / II stopień) ogólno akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Naza modułu Naza modułu języku angielskim Oboiązuje od roku akademickiego 2012/2013 A. USYTUOWANIE MODUŁU W SYSTEMIE STUDIÓW Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora

Bardziej szczegółowo

Techniczno-ekonomiczne aspekty modernizacji źródła ciepła z zastosowaniem kogeneracji węglowej i gazowej w ECO SA Opole.

Techniczno-ekonomiczne aspekty modernizacji źródła ciepła z zastosowaniem kogeneracji węglowej i gazowej w ECO SA Opole. Techniczno-ekonomiczne aspekty modernizacji źródła ciepła z zastosowaniem kogeneracji węglowej i gazowej w ECO SA Opole. Rytro, 25 27 08.2015 System ciepłowniczy w Opolu moc zainstalowana w źródle 282

Bardziej szczegółowo

SYSTEM MONITORINGU POWODZIOWEGO

SYSTEM MONITORINGU POWODZIOWEGO SYSTEM MONITORINGU POWODZIOWEGO Czeriec 2010 SPIS TREŚCI 1. Wproadzenie. 2. Zastosoanie 3. Opis systemu. 4. Funkcje systemu. 5. Elementy składoe systemu. 6. Schemat pracy systemu. 7. Cechy systemu. 8.

Bardziej szczegółowo

NADBUDOWA WĘGLOWEJ CIEPŁOWNI KOMUNALNEJ UKŁADEM KOGENERACYJNYM Z TURBINĄ GAZOWĄ LUB TŁOKOWYM SILNIKIEM SPALINOWYM ANALIZA TECHNICZNO-EKONOMICZNA

NADBUDOWA WĘGLOWEJ CIEPŁOWNI KOMUNALNEJ UKŁADEM KOGENERACYJNYM Z TURBINĄ GAZOWĄ LUB TŁOKOWYM SILNIKIEM SPALINOWYM ANALIZA TECHNICZNO-EKONOMICZNA Kogeneracja w energetyce przemysłowej i komunalnej Jacek KALINA, Michał JURKOWSKI Zakład Termodynamiki i Energetyki Gazowej Instytut Techniki Cieplnej, Politechnika Śląska w Gliwicach 44-11 Gliwice, ul.

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowa inwestycji w dyfuzorową turbinę wiatrową SWT o mocy znamionowej do 10 kw

Analiza finansowa inwestycji w dyfuzorową turbinę wiatrową SWT o mocy znamionowej do 10 kw Analiza finansowa inwestycji w dyfuzorową turbinę wiatrową SWT o mocy znamionowej do 10 kw 1. Czas zwrotu Czas zwrotu nakładów inwestycyjnych jest głównym kryterium opłacalności jakiejkolwiek inwestycji.

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Krakó, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 38 84 Internet: http://.stat.gov.pl/urzedy/krak Informacja sygnalna - Nr 5 Data opracoania

Bardziej szczegółowo

Ocena kosztów mechanizmów wsparcia i korzyści społecznych wynikających z rozwoju kogeneracji

Ocena kosztów mechanizmów wsparcia i korzyści społecznych wynikających z rozwoju kogeneracji Ocena kosztów mechanizmów wsparcia i korzyści społecznych wynikających z rozwoju kogeneracji Janusz Lewandowski Warszawa, 22 października 2015 r. zł/zł Czy wsparcie jest potrzebne? Tak, bo: Nakłady inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

EKSPERYMENTALNA WERYFIKACJA STEROWANIA PROGRAMOWEGO DŹWIGNICY REALIZUJĄCEJ ZADANY RUCH ŁADUNKU

EKSPERYMENTALNA WERYFIKACJA STEROWANIA PROGRAMOWEGO DŹWIGNICY REALIZUJĄCEJ ZADANY RUCH ŁADUNKU MODELOWANIE INśYNIERSKIE ISSN 1896-771X 36, s. 167-17, Gliice 8 EKSPERYMENTALNA WERYFIKACJA STEROWANIA PROGRAMOWEGO DŹWIGNICY REALIZUJĄCEJ ZADANY RUCH ŁADUNKU KRZYSZTOF KOŁODZIEJCZYK, WOJCIECH BLAJER Instytut

Bardziej szczegółowo

POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ UKŁADU NAPĘDOWEGO Z SILNIKIEM INDUKCYJNYM ŚREDNIEGO NAPIĘCIA POPRZEZ JEGO ZASILANIE Z PRZEMIENNIKA CZĘSTOTLIWOŚCI

POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ UKŁADU NAPĘDOWEGO Z SILNIKIEM INDUKCYJNYM ŚREDNIEGO NAPIĘCIA POPRZEZ JEGO ZASILANIE Z PRZEMIENNIKA CZĘSTOTLIWOŚCI Zeszyty Problemowe Maszyny Elektryczne Nr 73/5 49 Zbigniew Szulc, łodzimierz Koczara Politechnika arszawska, arszawa POPRAA EFEKTYNOŚCI ENERGETYCZNEJ UKŁADU NAPĘDOEGO Z SILNIKIEM INDUKCYJNYM ŚREDNIEGO

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ TRAWIENIA I OCZYSZCZANIA funkcjonuje w strukturze Zakładu Chemii i Diagnostyki, jednostki organizacyjnej ENERGOPOMIAR Sp. z o.o.

DZIAŁ TRAWIENIA I OCZYSZCZANIA funkcjonuje w strukturze Zakładu Chemii i Diagnostyki, jednostki organizacyjnej ENERGOPOMIAR Sp. z o.o. Dział Trawienia i Oczyszczania DZIAŁ TRAWIENIA I OCZYSZCZANIA funkcjonuje w strukturze Zakładu Chemii i Diagnostyki, jednostki organizacyjnej ENERGOPOMIAR Sp. z o.o. Dział świadczy specjalistyczne usługi

Bardziej szczegółowo

Refleksje na temat efektywności energetycznej i ESCO

Refleksje na temat efektywności energetycznej i ESCO Refleksje na temat efektywności energetycznej i ESCO /z doświadczeń grupy Dalkia w Polsce/ Krzysztof Skowroński członek zarządu, dyrektor ds. technicznych i rozwoju Dalkia Energy & Technical Services Sp.

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki efektywności inwestycji

Wskaźniki efektywności inwestycji Wskaźniki efektywności inwestycji Efektywność inwestycji Realizacja przedsięwzięć usprawniających użytkowanie energii najczęściej wymaga poniesienia nakładów finansowych na zakup materiałów, urządzeń,

Bardziej szczegółowo

Efektywnoœæ energetyczna i ekonomiczna skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej i ciep³a w elektrociep³owniach opalanych gazem ziemnym

Efektywnoœæ energetyczna i ekonomiczna skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej i ciep³a w elektrociep³owniach opalanych gazem ziemnym POLITYKA ENERGETYCZNA Tom 8 Zeszyt specjalny 2005 PL ISSN 1429-6675 Boles³aw ZAPOROWSKI* Efektywnoœæ energetyczna i ekonomiczna skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej i ciep³a w elektrociep³owniach

Bardziej szczegółowo

Oferta Kompanii Węglowej S.A. dla sektora ciepłownictwa

Oferta Kompanii Węglowej S.A. dla sektora ciepłownictwa Biuro Marketingu i Analiz Kompania Węglowa S.A. Oferta Kompanii Węglowej S.A. dla sektora ciepłownictwa Rynek Ciepła Systemowego IV Puławy, 10-12 luty 2015 r. 1 Schemat przedstawiający zmiany restrukturyzacyjne

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWICZNE WYKORZYSTANIE WĘGLA W TECHNOLOGII CHEMICZNEJ

PERSPEKTYWICZNE WYKORZYSTANIE WĘGLA W TECHNOLOGII CHEMICZNEJ PERSPEKTYWICZNE WYKORZYSTANIE WĘGLA W TECHNOLOGII CHEMICZNEJ SEMINARIUM STAN I PERSPEKTYWY ROZWOJU PRZEMYSŁU U CHEMICZNEGO W POLSCE Marek Ściążko WARSZAWA 15 MAJA 2012 1/23 STRATEGIA działalno alności

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ZAŁOŻEŃ OBLICZENIOWYCH NA WARTOŚĆ WSKAŹNIKA ZAPOTRZEBOWANIA ENERGII PIERWOTNEJ DLA POTRZEB PRZYGOTOWANIA CIEPŁEJ WODY UŻYTKOWEJ

WPŁYW ZAŁOŻEŃ OBLICZENIOWYCH NA WARTOŚĆ WSKAŹNIKA ZAPOTRZEBOWANIA ENERGII PIERWOTNEJ DLA POTRZEB PRZYGOTOWANIA CIEPŁEJ WODY UŻYTKOWEJ PŁY ZAŁOŻEŃ OBLICZENIOYCH NA ARTOŚĆ SKAŹNIKA ZAPOTRZEBOANIA ENERGII PIEROTNEJ DLA POTRZEB PRZYGOTOANIA CIEPŁEJ ODY UŻYTKOEJ THE INFLUENCE OF CALCULATING ASSUMPTIONS ON THE ENERGY CONSUMPTION COEFFICIENT

Bardziej szczegółowo

Skraplarki Claude a oraz Heylandta budowa, działanie, bilans cieplny oraz charakterystyka techniczna

Skraplarki Claude a oraz Heylandta budowa, działanie, bilans cieplny oraz charakterystyka techniczna POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Skraplarki Claude a oraz Heylandta budowa, działanie, bilans cieplny oraz charakterystyka techniczna Wykonała: Alicja Szkodo Prowadzący: dr inż. W. Targański 2012/2013

Bardziej szczegółowo

NAFTA-GAZ listopad 2009 ROK LXV

NAFTA-GAZ listopad 2009 ROK LXV NAFTA-GAZ listopad 2009 ROK LXV Robert Wojtowicz Instytut Nafty i Gazu, Kraków Wpływ świadectw pochodzenia energii elektrycznej na efektywność ekonomiczną urządzeń kogeneracyjnych zasilanych gazem ziemnym

Bardziej szczegółowo

LIDER WYKONAWCY. PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Oddział Elektrownia Turów http://www.elturow.pgegiek.pl/

LIDER WYKONAWCY. PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Oddział Elektrownia Turów http://www.elturow.pgegiek.pl/ LIDER WYKONAWCY PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Oddział Elektrownia Turów http://www.elturow.pgegiek.pl/ Foster Wheeler Energia Polska Sp. z o.o. Technologia spalania węgla w tlenie zintegrowana

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania IT dla energetyki. Kontrola strat rozruchowych

Rozwiązania IT dla energetyki. Kontrola strat rozruchowych Rozwiązania IT dla energetyki Kontrola strat rozruchowych Dlaczego należy analizować straty rozruchowe? 2 Konkurencyjność na rynkach energii elektrycznej i ciepła Optymalizacja kosztów Limity emisji zanieczyszczeń

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska I stopień (I stopień / II stopień) ogólno akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) dr hab. Lidia Dąbek, prof.

Inżynieria Środowiska I stopień (I stopień / II stopień) ogólno akademicki (ogólno akademicki / praktyczny) dr hab. Lidia Dąbek, prof. Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Naza modułu Oczyszczanie ściekó 1 Naza modułu języku angielskim Seage treatment 1 Oboiązuje

Bardziej szczegółowo

Analiza porównawcza efektywności pracy układów ORC i parowego zasilanych energią cieplną spalin z turbiny gazowej

Analiza porównawcza efektywności pracy układów ORC i parowego zasilanych energią cieplną spalin z turbiny gazowej Analiza porównawcza efektywności pracy układów ORC i parowego zasilanych energią cieplną spalin z turbiny gazowej Sławomir Wiśniewski, Radomir Kaczmarek Streszczenie: W niniejszym referacie przedstawione

Bardziej szczegółowo

Elektrociepłownie w Polsce statystyka i przykłady. Wykład 3

Elektrociepłownie w Polsce statystyka i przykłady. Wykład 3 Elektrociepłownie w Polsce statystyka i przykłady Wykład 3 Zakres wykładu Produkcja energii elektrycznej i ciepła w polskich elektrociepłowniach Sprawność całkowita elektrociepłowni Moce i ilość jednostek

Bardziej szczegółowo

Kocioł na biomasę z turbiną ORC

Kocioł na biomasę z turbiną ORC Kocioł na biomasę z turbiną ORC Sprawdzona technologia produkcji ciepła i energii elektrycznej w skojarzeniu dr inż. Sławomir Gibała Prezentacja firmy CRB Energia: CRB Energia jest firmą inżynieryjno-konsultingową

Bardziej szczegółowo

Wpływ regulacji unijnych na ciepłownictwo w Polsce

Wpływ regulacji unijnych na ciepłownictwo w Polsce R A Z E M C I E P L E J Wpływ regulacji unijnych na ciepłownictwo w Polsce Janusz Lewandowski 3 lutego 2011 Wybrane Dyrektywy UE określające warunki działania i rozwoju ciepłownictwa sieciowego 1. Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

dr inż. Piotr Danielski wiceprezes DB ENERGY Przewodniczący zespołu ds. Efektywności energetycznej Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu

dr inż. Piotr Danielski wiceprezes DB ENERGY Przewodniczący zespołu ds. Efektywności energetycznej Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu Energetyka przemysłowa, a bezpieczeństwo energetyczne dr inż. Piotr Danielski wiceprezes DB ENERGY Przewodniczący zespołu ds. Efektywności energetycznej Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

W trakcie praktyki student powinien zapoznać się z następującymi zagadnieniami:

W trakcie praktyki student powinien zapoznać się z następującymi zagadnieniami: dla studentó Wydziału Nauk o Żyności Szkoły Głónej Gospodarsta Wiejskiego Warszaie odbyających praktykę zakładach przetórczych przemysłu spożyczego Celem praktyki jest zapoznanie studenta sposób kompleksoy

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAW ENERGOELEKTRONIKI (studium zaoczne) Ćwiczenie 5. Falownik rezonansowy szeregowy

LABORATORIUM PODSTAW ENERGOELEKTRONIKI (studium zaoczne) Ćwiczenie 5. Falownik rezonansowy szeregowy Politechnika Łódzka Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych 93-590 Łódź, al. Politechniki 11 tel. (4) 631 6 45 faks (4) 636 03 7 http://.dmcs.p.lodz.pl LABORATORIUM PODSTAW ENERGOELEKTRONIKI

Bardziej szczegółowo

- stosunek kosztów eksploatacji (Coraz droższe paliwa kopalne/ coraz tańsze pompy ciepła)

- stosunek kosztów eksploatacji (Coraz droższe paliwa kopalne/ coraz tańsze pompy ciepła) Czy pod względem ekonomicznym uzasadnione jest stosowanie w systemach grzewczych w Polsce sprężarkowej pompy ciepła w systemie monowalentnym czy biwalentnym? Andrzej Domian, Michał Zakrzewski Pompy ciepła,

Bardziej szczegółowo

Budowa kotła na biomasę w Oddziale Zespół Elektrowni Dolna Odra

Budowa kotła na biomasę w Oddziale Zespół Elektrowni Dolna Odra 2011-11-02 Budowa kotła na biomasę w Oddziale Zespół Elektrowni Dolna Odra PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Oddział Zespół Elektrowni Dolna Odra 27 28 październik 2011 roku PGE GiEK S.A.

Bardziej szczegółowo

Biomasa i wykorzystanie odpadów do celów energetycznych - klimatycznie neutralne źródła

Biomasa i wykorzystanie odpadów do celów energetycznych - klimatycznie neutralne źródła Biomasa i wykorzystanie odpadów do celów energetycznych - klimatycznie neutralne źródła energii dla Polski Konferencja Demos Europa Centrum Strategii Europejskiej Warszawa 10 lutego 2009 roku Skraplanie

Bardziej szczegółowo

PALIWO STAŁE, PALIWO CIEKŁE

PALIWO STAŁE, PALIWO CIEKŁE PALIWO STAŁE, PALIWO CIEKŁE SUBSTANCJA PALNA BALAST C S H 2 POPIÓŁ WILGOĆ PALIWO GAZOWE SUBSTANCJA PALNA BALAST C S H 2 CO 2,N 2, H 2 O SUBSTRATY PALIWO POWIETRZE KOMORA SPALANIA PRODUKTY SPALANIA S (romb)

Bardziej szczegółowo

* *.* * tel. (0-44) 7363 ł 00, fax «(44) 7363 J l NI : 768-171-75-7. Pytanie nr 1. Odpowiedź. Pytanie nr 2

* *.* * tel. (0-44) 7363 ł 00, fax «(44) 7363 J l NI : 768-171-75-7. Pytanie nr 1. Odpowiedź. Pytanie nr 2 . STRATEGIA SPÓJNOSCI "Dotacje Innoacje" "Inestujemy Waszą przyszłość" G INA OPOCZNO ul. Staromiej 6, 26-300_~..- tel. (0-44) 7363 ł 00, fax «(44) 7363 J l Opoczno, 14 maja 2014 r. NI : 768-171-75-7 OiFE.042.

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

Prowadzący: dr hab. inż. Agnieszka Gubernat (tel. (0 12) 617 36 96; gubernat@agh.edu.pl)

Prowadzący: dr hab. inż. Agnieszka Gubernat (tel. (0 12) 617 36 96; gubernat@agh.edu.pl) TRANSPORT MASY I CIEPŁA Seminarium Transport masy i ciepła Prowadzący: dr hab. inż. Agnieszka Gubernat (tel. (0 12) 617 36 96; gubernat@agh.edu.pl) WARUNKI ZALICZENIA: 1. ZALICZENIE WSZYSTKICH KOLOKWIÓW

Bardziej szczegółowo

Wsparcie finansowe rozwoju kogeneracji - czy i jak? Janusz Lewandowski

Wsparcie finansowe rozwoju kogeneracji - czy i jak? Janusz Lewandowski Wsparcie finansowe rozwoju kogeneracji - czy i jak? Janusz Lewandowski Sulechów, 16 listopada 2012 zł/zł Wsparcie finansowe rozwoju kogeneracji - czy i jak? Czy wsparcie potrzebne? Tak, bo: 1. Nie jest

Bardziej szczegółowo

Pompy ciepła 25.3.2014

Pompy ciepła 25.3.2014 Katedra Klimatyzacji i Transportu Chłodniczego prof. dr hab. inż. Bogusław Zakrzewski Wykład 6: Pompy ciepła 25.3.2014 1 Pompy ciepła / chłodziarki Obieg termodynamiczny lewobieżny Pompa ciepła odwracalnie

Bardziej szczegółowo

Opłacalność zastosowania pompy ciepła typu Alezio II

Opłacalność zastosowania pompy ciepła typu Alezio II Opłacalność zastosowania pompy ciepła typu Alezio II Centrum kompetencyjne De Dietrich Thermique prowadzi dla grupy BDR Thermea program rozwoju pomp ciepła. Szczególne miejsce w programie zajmują powietrzne

Bardziej szczegółowo

Badania ruchu w Trójmieście w ramach projektu Kolei Metropolitalnej. mgr inż. Szymon Klemba Warszawa, 13.03.2012r.

Badania ruchu w Trójmieście w ramach projektu Kolei Metropolitalnej. mgr inż. Szymon Klemba Warszawa, 13.03.2012r. Badania ruchu Trójmieście ramach projektu Kolei Metropolitalnej mgr inż. Szymon Klemba Warszaa, 13.03.2012r. SPIS TREŚCI 1 Tło i cel badań 2 Podstaoe pojęcia modeloania 3 Proces budoy modelu 3A Model układu

Bardziej szczegółowo

Skojarzona gospodarka cieplno-elektryczna. Energia, ciepło i chłód

Skojarzona gospodarka cieplno-elektryczna. Energia, ciepło i chłód Skojarzona gospodarka cieplno-elektryczna. Energia, ciepło i chłód Autor: Piotr Kubski (Nafta & Gaz Biznes marzec 2005) Skojarzone wytwarzanie ciepła i energii elektrycznej (ang. Combined Heat and Power

Bardziej szczegółowo

UKŁADY KOGENERACYJNE. DOŚWIADCZENIA Z WDRAŻANIA I EKSPLOATACJI

UKŁADY KOGENERACYJNE. DOŚWIADCZENIA Z WDRAŻANIA I EKSPLOATACJI UKŁADY KOGENERACYJNE. DOŚWIADCZENIA Z WDRAŻANIA I EKSPLOATACJI Autor: Andrzej Grzesiek Dorago Energetyka ( Energetyka Cieplna i Zawodowa - nr 5/2010) Obserwując zmiany zachodzące na światowych rynkach

Bardziej szczegółowo

Regulamin studenckich praktyk zawodowych na Wydziale Nauk o Żywności SGGW w Warszawie ZAŁĄCZNIK 3/I-1/P-n

Regulamin studenckich praktyk zawodowych na Wydziale Nauk o Żywności SGGW w Warszawie ZAŁĄCZNIK 3/I-1/P-n Regulamin studenckich praktyk zaodoych na Wydziale Nauk o Żyności SGGW Warszaie ZAŁĄCZNIK 3/I-1/P-n Wersja 2.0 Oboiązuje od: 24.09.2013 r. RAMOWY PROGRAM STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH zakładach przetórczych

Bardziej szczegółowo

Wieloletni program gospodarowania mieszkaniowym zasobem Miasta Kielce na lata 2014 2018

Wieloletni program gospodarowania mieszkaniowym zasobem Miasta Kielce na lata 2014 2018 Załącznik do Uchały Nr LV/981/2013 Rady Miasta Kielce z dnia 19 grudnia 2013 Wieloletni program gospodaroania mieszkanioym zasobem Miasta Kielce na lata 2014 2018 WSTĘP Wieloletni program gospodaroania

Bardziej szczegółowo

*Woda biały węgiel. Kazimierz Herlender, Politechnika Wrocławska

*Woda biały węgiel. Kazimierz Herlender, Politechnika Wrocławska *Woda biały węgiel Kazimierz Herlender, Politechnika Wrocławska Wrocław, Hotel JPII, 18-02-2013 MEW? *Energia elektryczna dla *Centralnej sieci elektroen. *Sieci wydzielonej *Zasilania urządzeń zdalnych

Bardziej szczegółowo

Magazynowanie ciepła Nowe technologie poprawy efektywności

Magazynowanie ciepła Nowe technologie poprawy efektywności Magazynowanie ciepła Nowe technologie poprawy efektywności I Konferencja Rynku Urządzeń Grzewczych MTP Instalacje 2012 Poznań 24.04.2012 Roland Krause roland.krause@spiug.pl 782/756-700 Wyzwanie dla przyszłości

Bardziej szczegółowo

CIEPŁO (Q) jedna z form przekazu energii między układami termodynamicznymi. Proces przekazu energii za pośrednictwem oddziaływania termicznego

CIEPŁO (Q) jedna z form przekazu energii między układami termodynamicznymi. Proces przekazu energii za pośrednictwem oddziaływania termicznego CIEPŁO, PALIWA, SPALANIE CIEPŁO (Q) jedna z form przekazu energii między układami termodynamicznymi. Proces przekazu energii za pośrednictwem oddziaływania termicznego WYMIANA CIEPŁA. Zmiana energii wewnętrznej

Bardziej szczegółowo

- Poprawa efektywności

- Poprawa efektywności Energetyka przemysłowa: - Poprawa efektywności energetycznej - uwarunkowania dla inwestycji we własne źródła energii elektrycznej Daniel Borsucki 24.05.2011 r. MEDIA ENERGETYCZNE 615 GWh energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo