Ekonomiczne i finansowe aspekty efektywności energetycznej w działalności gospodarczej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ekonomiczne i finansowe aspekty efektywności energetycznej w działalności gospodarczej"

Transkrypt

1 Krzysztof Szczepaniak * Ekonomiczne i finansowe aspekty efektywności energetycznej w działalności gospodarczej Wstęp Państwa Unii Europejskiej poszukują sposobów na przezwyciężenie kryzysu gospodarczego i ograniczenia skutków jego oddziaływania. W obliczu rosnącego uzależnienia od importu nośników energii oraz ograniczoności zasobów energetycznych, jak również konieczności spowolnienia negatywnych zmian klimatycznych ważnym obszarem zainteresowań gospodarki i naukowców stają się zagadnienia efektywności energetycznej 1 gospodarki, w szczególności poszukiwania rozwiązań umożliwiających oszczędzanie energii. Celem artykułu jest analiza i prezentacja najważniejszych regulacji szczebla unijnego, wybranych finansowych, ekonomicznych i społecznych aspektów rozwiązań poprawiających efektywność energetyczną 2. Aktywność podmiotów gospodarczych w omawianym obszarze stać się może jednym z ważnych sposobów sprostania wskazanym wyżej wyzwaniom. Jednocześnie stwarza to szansę na zwiększenie poziomu bezpieczeństwa dostaw energii do Unii Europejskiej poprzez obniżanie zużycia energii pierwotnej oraz ograniczanie importu energii, a także pozwala na obniżanie, w opłacalny sposób, emisji gazów cieplarnianych łagodząc skutki zmian klimatu. Obserwując to, co obecnie dzieje się w światowej gospodarce, na przykład w dziedzinie wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, postawić można tezę, że zwiększenie efektywności energetycznej gospodarki kształtuje wiele czynników ekonomicznych, wśród których należy wskazać: rozwój postępu technicznego, poprzez wzrost liczby innowacyjnych rozwiązań technologicznych stosowanych; poprawę konkurencyjności przemysłu; * dr, Katedra Inwestycji i Nieruchomości, Wydział Zarządzania, Uniwersytet Gdański, 1 Efektywność energetyczna - stosunek uzyskanych wyników, usług, towarów lub energii do wkładu energii [Directive 2012/27/EU]. 2 Poprawa efektywności energetycznej - oznacza zwiększenie efektywności energetycznej w wyniku zmian technologicznych, zachowań i/lub ekonomicznych [Directive 2012/27/EU].

2 314 Krzysztof Szczepaniak pobudzenie wzrostu gospodarczego oraz aktywności gospodarczej regionów i gmin; zwiększenie liczby miejsc pracy o wysokiej jakości w sektorach związanych z efektywnością energetyczną. Tak szerokie oddziaływanie ekonomiczne projektów poprawy efektywności energetycznej w pełni uzasadnia rosnące zainteresowanie tą tematyką, jak również wolumen środków przeznaczonych na realizowanie projektów inwestycyjnych z nią związanych. Rada Europejska w 2011 r. podkreśliła, że przyjęty przez nią w czerwcu 2010 roku cel, polegający na zwiększeniu efektywności energetycznej o 20 proc. do 2020 r. [European Council, 17 june 2010, EUCO 13/10], który jest obecnie na etapie realizacji, musi bezwzględnie zostać osiągnięty w założonym terminie [European Council, 4 february 2011, EUCO 2/1/11]. Według prognoz Komisji Europejskiej opracowanych w 2007 r. zużycie energii pierwotnej w 2020 r. będzie wynosiło Mtoe. Obniżenie o 20 proc. daje wynik w wysokości Mtoe w 2020 r. [Directive 2012/27/EU]. Cel ten jest jednym z głównych zamierzeń nowej unijnej strategii na rzecz zatrudnienia oraz budowania inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu [Europe 2020, a strategy for smart, sustainable and inclusive growth, COM(2010) 2020 final]. Również po roku 2020 zakłada się kontynuowanie działań na rzecz zwiększania efektywności energetycznej. 1. Główne obszary oszczędności energii 1.1. Sektor publiczny Ważnym programem w ramach strategii "Europa 2020" jest inicjatywa pod nazwą "Europa efektywnie korzystająca z zasobów" przyjęta przez Komisję Europejską 26 stycznia 2011 r. [A resource-efficient Europe Flagship initiative under the Europe 2020 Strategy, COM(2011) 21]. Efektywność energetyczna została w niej wskazana jednym z najważniejszych elementów służących zapewnieniu zrównoważonego wykorzystywania zasobów energetycznych. Ze względu na istniejące opóźnienia w realizacji celu unijnego dotyczącego poprawy efektywności energetycznej, niezbędne są zdecydowane działania pozwalające wykorzystać możliwości uzyskania większej oszczędności energii w takich sektorach jak budownictwo, transport, produkcja dóbr, czy przetwórstwo. Konieczne jest także, przyjęcie zintegrowanego podejścia wykorzystującego istniejący potencjał w zakresie oszczędności energii w sektorze zaopatrzenia w energię oraz w

3 Ekonomiczne i finansowe aspekty efektywności energetycznej w 315 sektorach końcowego jej wykorzystywania. Dlatego też w marcu 2011 r. Komisja przyjęła plan działania, który do 2050 r. umożliwi Europie przejście na konkurencyjną gospodarkę niskoemisyjną, co umacnia konieczność położenia większego nacisku na efektywność energetyczną [A Roadmap for moving to a competitive low carbon economy in 2050, COM(2011) 112 final]. Poszukując potencjalnych obszarów oszczędności w zużyciu energii, należy zwrócić uwagę na sektor publiczny, w którym roczne wydatków sięga 19 proc. wartości produktu krajowego brutto Unii Europejskiej. Ważne by sektor ten był zmobilizowany do poszukiwania rozwiązań sprzyjających poprawie efektywności energetycznej i oszczędzaniu energii. Pociągnie to za sobą przemiany rynkowe zmierzające w kierunku wytwarzania bardziej energooszczędnych produktów, budynków oraz świadczenia efektywnych energetycznie usług. Równie ważną rolę może odegrać sektor publiczny, wpływając na zmiany postaw i zachowań otoczenia do problemu zużycia energii przez obywateli i przedsiębiorstwa. Zmniejszenie zużycia energii, a co za tym idzie ograniczenie wydatków publicznych w wyniku realizacji programów poprawy efektywności energetycznej, pozwolić może na zgromadzenie środków finansowych niezbędnych do realizacji innych projektów. Instytucje publiczne na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym mogą tym samym stanowić przykład do naśladowania w dziedzinie efektywności energetycznej Nieruchomości Dane publikowane przez Eurostat wskazują, iż ok. 40 proc. zużycia energii końcowej w Unii Europejskiej dotyczy budynków. Nieruchomości są więc szczególnym elementem majątku narodowego, będącym obszarem potencjalnych oszczędności energii oraz poprawy efektywności jej wykorzystania. Pojawiają się tu możliwości pobudzenia wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w wymagających specjalnych kwalifikacji sektorach: usług budowlanych, produkcji wyrobów budowlanych, a także specjalnościach zawodowych, takich jak: architektura, doradztwo techniczne i ekonomiczno-finansowe, inżynieria. Państwa członkowskie powinny ustanowić długoterminowe strategie wykraczające nawet poza 2020 r., mobilizujące środki finansowe na

4 316 Krzysztof Szczepaniak remonty budynków mieszkaniowych i użytkowych z zamiarem poprawy charakterystyk energetycznych tych zasobów. Taka strategia powinna dotyczyć opłacalnych, gruntownych remontów, prowadzących do modernizacji obiektów, dzięki którym znacznie redukowane są zarówno zużycie energii dostarczonej, jak i zużycie energii końcowej w budynkach w porównaniu z poziomami sprzed remontu, co prowadzi w efekcie do uzyskania bardzo dobrej charakterystyki energetycznej. [Directive 2010/31/EU] Zintegrowane programy poprawy efektywności energetycznej W Unii Europejskiej są już liczne przykłady gmin, które wdrożyły zintegrowane podejście do oszczędności energii i zaopatrzenia w energię, poprzez plany działania w zakresie zrównoważonej energii. Tego rodzaju plany opracowywane są na przykład w ramach inicjatywy Porozumienie Burmistrzów, które zgromadziło już ponad 4,5 tys. sygnatariuszy, tj. samorządów zainteresowanych poprawą efektywności energetycznej w ramach swojej społeczności lokalnej [The Covenant of Mayors, Charakteryzuje je zintegrowane podejście do modernizacji obszarów miejskich, które wykracza poza jednostkowe, oderwane od siebie działania w budynkach lub środkach transportu. Gminy oraz inne instytucje publiczne powinny zwiększyć wysiłki i nakłady zmierzające do opracowywania i wdrażania spójnych i zrównoważonych planów na rzecz poprawy efektywności energetycznej razem z jasno określonymi celami ekonomicznymi. Dodatkowym elementem integrującym środowiska lokalne oraz wpływającym na zmiany postaw osób i przedsiębiorstw w zakresie zużycia energii, jest włączanie obywateli w proces przygotowywania tych planów oraz właściwe informowanie ich o ostatecznej treści planów, a także postępach ich realizacji. Plany takie mogą przynieść znaczne oszczędności energii, w szczególności, gdy wdrażane są w ramach systemów zarządzania energią, umożliwiających zainteresowanym instytucjom publicznym lepsze zarządzanie zużyciem energii. Wartością dodaną budowania omawianej platformy wymiany doświadczeń jest możliwość przekazywania sobie najlepszych praktyk i szczegółowych informacji o najlepszych rozwiązaniach. Trwający w wielu krajach kryzys gospodarczy dodatkowo wymusza dbałość o stabilność finansów publicznych i poszukiwanie nowych rezerw finansowych. Aktywna i efektywna polityka energetyczna zaliczana jest do ważnych elementów w zakresie racjonalizacji finansów publicznych. Przy wdrażaniu projektów energooszczędnych i efektyw-

5 Ekonomiczne i finansowe aspekty efektywności energetycznej w 317 nościowych trzeba zwracać należytą uwagę na wysoką jakość prowadzonych analiz opłacalności. Rutynowo powinny one być poprzedzone audytami energetycznymi. W przypadku dużych podmiotów prywatnych i publicznych audyty energetyczne powinny być obowiązkowe i regularne, gdyż w ich przypadku oszczędzanie energii może przynieść największe korzyści. Audyty energetyczne powinny uwzględniać odpowiednie normy europejskie lub międzynarodowe, jak np. EN ISO (systemy zarządzania energią) lub EN (audyty energetyczne) lub jeżeli obejmują audyt energetyczny, EN ISO (systemy zarządzania środowiskiem) [Directive 2012/27/EU]. Większość podmiotów gospodarczych w Unii Europejskiej to małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), których jest ok. 99,8 proc. [PARP, 2011, s.16]. Stanowią one istotny potencjał w zakresie oszczędności energii. Ważne jest zatem przygotowanie skutecznego systemu zachęt dla tego sektora, które pomogą w wykorzystaniu środków w zakresie efektywności energetycznej. Na szczeblu ogólnokrajowym powinny zostać ustanowione sprzyjające ramy mające na celu udzielanie firmom MŚP pomocy technicznej i przekazywanie im użytecznych informacji. Unia Europejska zachęca do wprowadzania systemów certyfikacji w odniesieniu do dostawców usług energetycznych, audytów energetycznych i innych środków poprawy efektywności energetycznej. Wzory umów, wymiana najlepszych praktyk i wytyczne, w szczególności odnoszące się do umów o poprawę efektywności energetycznej, także mogą pomóc w rozwoju tego rodzaju projektów. Wspomniane umowy opierają się o zasadę finansowania przez stronę trzecią. Beneficjent usługi energetycznej nie jest obciążony wydatkami związanymi z inwestycją, ponieważ część oszczędności uzyskanych na kosztach energii przeznaczona jest na spłatę inwestycji zrealizowanej w całości lub w części przez osobę trzecią. Tutaj również warunkiem niezbędnym do osiągnięcia sukcesu projektu niezbędny jest audyt energetyczny, analiza opłacalności, a często również wnikliwa analiza kosztów i korzyści przedsięwzięcia. 2. Instrumenty finansowe Państwa członkowskie Unii Europejskiej dysponują szeroką gamą instrumentów finansowych, które powinny być wykorzystywane do realizacji projektów związanych z poprawą efektywności energetycznej oraz oszczędzaniem energii. Do instrumentów tych można zaliczyć:

6 318 Krzysztof Szczepaniak wkłady finansowe oraz grzywny za nieprzestrzeganie niektórych przepisów niniejszej dyrektywy o efektywności energetycznej, środki przeznaczone na efektywność energetyczną na mocy art. 10 ust. 3 dyrektywy 2003/87/WE [Directive 2003/87/EC], środki przeznaczone na efektywność energetyczną w wieloletnich ramach finansowych, zwłaszcza Funduszu Spójności, funduszach strukturalnych i funduszach rozwoju obszarów wiejskich oraz specjalnych europejskich instrumentach finansowych, takich jak Europejski Fundusz na rzecz Efektywności Energetycznej. Instrumenty finansowe mogą być również oparte, w określonych przypadkach, na środkach przeznaczonych na poprawę efektywności energetycznej pochodzących z: unijnych obligacji projektowych [http://europa.eu/rapid/pressrelease_memo _en.htm], specjalnych linii kredytowych Europejskiego Banku Inwestycyjnego, pożyczek i kredytów z innych europejskich instytucji finansowych, w szczególności Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju oraz Banku Rozwoju Rady Europy. Obecnie na świecie wykorzystywanych jest wiele mechanizmów finansowych, wspomagających wdrażanie projektów w obszarze tzw. zrównoważonej energii (ang. sustainable energy), do których zaliczyć można: gwarancje pożyczkowe dla kapitału prywatnego, gwarancje pożyczkowe zachęcające do zawierania umów o poprawę efektywności energetycznej, dotacje, pożyczki o obniżonym oprocentowaniu i specjalne linie kredytowe, systemy finansowania przez podmioty trzecie. Stosowanie tych rozwiązań ma na celu zmniejszenie ryzyka projektów służących efektywności energetycznej. Umożliwiają ponadto przeprowadzenie opłacalnych ekonomicznie remontów nawet w gospodarstwach domowych o niskich i średnich dochodach. Niekiedy są także związane z programami lub agencjami, które gromadzą projekty służące oszczędności energii i oceniają ich jakość, dostarczają pomoc techniczną, promują rynek usług energetycznych oraz wspierają generowanie popytu na te usługi. Można oczekiwać, iż w niedalekiej przyszłości w Polsce, wzorem rozwiązań stosowanych na świecie, upowszechnią się instrumenty finansowe umożliwiające m. in.:

7 Ekonomiczne i finansowe aspekty efektywności energetycznej w 319 wspieranie programów szkoleń i certyfikacji, podnoszących i potwierdzających kwalifikacje w zakresie efektywności energetycznej; prowadzenie badań nad technologiami małej skali i mikrotechnologiami do wytwarzania energii oraz na prezentację efektów tych badań i przyspieszenie wykorzystania ich efektów; promowanie efektywności energetycznej w nieruchomościach mieszkalnych, aby zapobiec ubóstwu energetycznemu oraz zachęcić właścicieli wynajmujących lokale mieszkalne do zapewnienia jak największej efektywności energetycznej ich nieruchomości; wspieranie dialogu społecznego i wdrażanie norm w celu poprawy efektywności energetycznej oraz zapewnienia dobrych warunków pracy, a także bezpieczeństwa i higieny pracy. Realizacja projektów związanych z poprawą charakterystyki energetycznej budynków instytucji publicznych, daje możliwość pozyskania dostępnych unijnych instrumentów finansowych i innowacyjnych mechanizmów finansowania. Państwa członkowskie mogą też wykorzystywać swoje dochody z rocznych limitów emisji na mocy decyzji nr 406/2009/WE w celu wypracowywania takich mechanizmów na zasadach dobrowolności i z uwzględnieniem krajowych przepisów budżetowych. 3. Wytyczne najnowszej Dyrektywy o efektywności energetycznej 3.1. Przedmiot i zakres stosowania W dniu 25 października 2012 r. uchwalono Dyrektywę w sprawie efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE [Directive 2012/27/EU]. Ustanawia ona wspólną strukturę ramową dla środków służących wspieraniu efektywności energetycznej w Unii Europejskiej, aby zapewnić osiągnięcie głównego unijnego celu zakładającego zwiększenie tej efektywności o 20 proc. do 2020 r., jak również stworzyć warunki dla dalszego polepszania efektywności energetycznej po tymże roku. Państwa członkowskie zobowiązane zostały do ustalenia orientacyjnej krajowej wartości docelowej w zakresie efektywności energetycznej w oparciu o swoje zużycie energii pierwotnej lub końcowej, oszczędności energii pierwotnej lub końcowej albo energochłonność. Kolejnym obowiązkiem jest ustanowienie długoterminowej strategii wspierania inwestycji związanych z remontami krajowych zasobów

8 320 Krzysztof Szczepaniak budynków mieszkaniowych oraz użytkowych, zarówno publicznych, jak i prywatnych. Strategia obejmować ma: 1) przegląd krajowych zasobów budowlanych oparty, w stosownych przypadkach, na próbkach statystycznych; 2) określenie opłacalnych sposobów przeprowadzenia remontów odpowiednich dla typu budynków i strefy klimatycznej; 3) polityki i środki mające stymulować opłacalne gruntowne remonty budynków, w tym również gruntowne remonty prowadzone etapami; 4) przyjęcie przyszłościowej perspektywy w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych przez osoby fizyczne, sektor budowlany i instytucje finansowe; 5) oparte na faktach szacunki oczekiwanej oszczędności energii oraz korzyści ekonomicznych i społecznych. Tak sprecyzowane wymogi w zakresie modernizacji i remontów budynków sektora publicznego stanowią duże wyzwanie finansowe i organizacyjne. Niezbędne będą liczne ekspertyzy techniczne, jak i metodologicznie poprawne analizy opłacalności poszczególnych projektów. Ważne będzie też wypracowania odpowiednich sposobów finansowania tych przedsięwzięć, przykładowo w ramach tzw. modelu ESCO (ang. Energy Services Company / Energy Savings Company). ESCO jest przedsiębiorstwem specjalnego przeznaczenia realizującym usługi energetyczne w ramach programów określanych jako: Energy Performance Contracting (EPC), których głównymi zaletami są: EPC jest całkowicie samofinansujące się; zawiera gwarancję, która przenosi ryzyko inwestycyjne i finansowe na ESCO; jeśli założony poziom oszczędności nie zostanie osiągnięty w okresie trwania kontraktu, ESCO dopłaca różnicę klientowi; rezultaty przedsięwzięcia EPC są natychmiast widoczne; istniejące budynki otrzymują nowoczesną i niezawodną infrastrukturę energetyczną, co umożliwia osiągnięcie założonych celów; EPC nie wymaga dodatkowego personelu po stronie klienta; skuteczność EPC została dowiedziona w wielu projektach na zrealizowanych na całym świecie. W Polsce pojawiają się już pierwsze spółki oferujące kompleksowe usługi na zasadach programu EPC. Najczęściej są to podmioty ściśle związane z największymi dostawcami energii.

9 Ekonomiczne i finansowe aspekty efektywności energetycznej w Wiodąca rola instytucji publicznych w podwyższaniu efektywności energetycznej W myśl przepisów najnowszej Dyrektywy o efektywności energetycznej, państwa członkowskie zapewnić mają, aby od dnia 1 stycznia 2014 r. 3 proc. całkowitej powierzchni ogrzewanych lub chłodzonych budynków będących własnością instytucji rządowych oraz przez nie zajmowanych było poddawane co roku remontom w celu spełnienia przynajmniej minimalnych wymogów dotyczących charakterystyki energetycznej, które ustalono przy zastosowaniu art. 4 Dyrektywy 2010/31/UE. Współczynnik 3 proc. oblicza się w oparciu o całkowitą powierzchnię pomieszczeń w budynkach o całkowitej powierzchni użytkowej wynoszącej ponad 500 m 2, stanowiących własność instytucji rządowych oraz przez nie zajmowanych, które na dzień 1 stycznia każdego roku nie spełniają krajowych minimalnych wymogów dotyczących charakterystyki energetycznej ustalonych we wspomnianej wyżej dyrektywie. Ta wartość progowa od dnia 9 lipca 2015 r. zostanie obniżona do 250 m 2. Dodatkowo wprowadzony ma być wymóg, aby budynki instytucji rządowych o najgorszej charakterystyce energetycznej były traktowane priorytetowo w zakresie poprawy efektywności energetycznej, jeżeli tylko jest to opłacalne i technicznie wykonalne Ulgi, zachęty i wymogi dla instytucji rządowych Przedmiotowa dyrektywa o efektywności energetycznej dopuszcza stosowanie alternatywnych rozwiązań w stosunku do obligatoryjnych remontów budynków publicznych. Wskazane zostały następujące rozwiązania: jeżeli państwo przeprowadza remonty więcej niż 3 proc. całkowitej powierzchni budynków instytucji rządowych w danym roku, może zaliczyć nadwyżkę na poczet rocznego wskaźnika remontów za dowolny rok z trzech poprzednich lub kolejnych lat; na poczet rocznego wskaźnika remontów budynków instytucji rządowych zaliczyć można nowe budynki zajmowane przez nie i będące ich własnością w zamian za konkretne budynki tych instytucji, rozebrane w dowolnym z dwóch poprzednich lat lub budynki sprzedane, zburzone lub wycofane z użycia w dowolnym z dwóch poprzednich lat, z uwagi na bardziej intensywne wykorzystanie budynków pozostałych w zasobach instytucji; podjęcie innych opłacalnych działań, w tym gruntownych remontów oraz działań wpływających na zmianę zachowań użytkowników tak,

10 322 Krzysztof Szczepaniak aby do roku 2020 osiągnąć wartość oszczędności energii w stosownych budynkach będących własnością instytucji rządowych oraz przez nie zajmowanych. Państwa członkowskie Unii Europejskiej (UE) podejmować mają w najbliższych latach działania zachęcające instytucje publiczne, w tym szczebla regionalnego i lokalnego oraz podmioty z sektora mieszkalnictwa socjalnego podlegające prawu publicznemu do: 1) przyjęcia planu na rzecz efektywności energetycznej odrębnego lub stanowiącego część większego planu w dziedzinie klimatu lub środowiska zawierającego szczegółowe cele i działania w zakresie oszczędności energii i jej efektywności, z myślą o naśladowaniu wzorcowej roli budynków instytucji rządowych; 2) wprowadzenia systemu zarządzania energią, obejmującego audyty energetyczne, w ramach wdrażania wskazanego wyżej planu; 3) korzystania z przedsiębiorstw usług energetycznych i umów o poprawę efektywności energetycznej do finansowania remontów i wdrażania planów utrzymania lub poprawy efektywności energetycznej w perspektywie długoterminowej. Podkreślić należy, iż przedmiotowa dyrektywa zdecydowanie zaleca instytucjom rządowym nabywanie produktów, usług i budynków o bardzo dobrej charakterystyce energetycznej, jeżeli tylko zapewniona będzie to opłacalność, wykonalność ekonomiczna, większe zrównoważenie środowiskowe, przydatność techniczna, a także odpowiedni poziom konkurencji. Ponadto zachęca się instytucje publiczne, aby w trakcie prowadzenia publicznych postępowań przetargowych na usługi o znacznym zużyciu energii poddawały ocenie możliwość podpisywania długoterminowych umów o poprawę efektywności energetycznej, zapewniających długofalowe oszczędności energii Program informowania, szkolenia i wzmacniania postaw proefektywnościowych Unia Europejska oczekuje, że państwa członkowskie prowadziły będą działania promujące i umożliwiające efektywne wykorzystanie energii przez małych odbiorców energii, w tym gospodarstwa domowe. Wśród podstawowych rodzajów działań wymienia się: 1) instrumenty i strategie promujące zmianę zachowań, w tym: zachęty podatkowe, dostęp do finansowania, grantów lub dotacji,

11 Ekonomiczne i finansowe aspekty efektywności energetycznej w 323 dostarczanie informacji wspomagających podejmowanie decyzji o oszczędzaniu energii lub inwestycjach poprawiających efektywność energetyczną, upowszechnianie informacji o wzorcowych projektach i dobrych praktykach, akcje informacyjne w miejscach pracy; 2) sposoby i warunki udziału odbiorców i organizacji konsumentów podczas ewentualnego rozpowszechniania inteligentnych liczników poprzez powiadamianie o: opłacalnych i łatwych do osiągnięcia zmianach zachowań w wykorzystaniu energii, informacjach o środkach w zakresie efektywności energetycznej. Wskazane wyżej działania określić można, jako bardziej lub mniej złożone, jak również wymagające większego lub mniejszego wkładu finansowego. Najważniejsze jest jednak, że instytucje europejskie wyraźnie nakreślają oczekiwany kierunek zmian postaw osób fizycznych oraz podmiotów gospodarczych w zakresie poszanowania energii i środowiska. Oczekiwać należy również, iż dostępna będzie coraz większa pula środków budżetowych, przeznaczonych na cele zbieżne z tymi, które przedstawione zostały w Dyrektywie. Polska, podobnie jak inne kraje członkowskie UE, będzie musiała położyć nacisk na opracowanie i udostępnienie informacji na temat dostępnych mechanizmów efektywności energetycznej. To samo dotyczyć będzie ram finansowych i prawnych, to znaczy należy zadbać, by były one przejrzyste oraz szeroko upowszechniane wśród wszystkich uczestników rynku, tj. odbiorców, przedsiębiorców budowlanych, architektów, inżynierów, audytorów środowiskowych i energetycznych oraz instalatorów elementów budowlanych. W ten sposób zbudowane zostaną fundamenty dla działalności podmiotów rynkowych, aby mogły one dostarczać odbiorcom energii odpowiednie i ukierunkowane usługi i produkty, informacje oraz porady na temat efektywności energetycznej. Podkreślić należy, iż Komisja Europejska ma zamiar weryfikować wpływ podejmowanych działań wspierających rozwój platform informacyjnych, angażując między innymi uczestników europejskiego dialogu społecznego w promowanie programów szkoleniowych z zakresu efektywności energetycznej. Można oczekiwać, zatem, iż pojawiały się będą coraz to nowe, lepiej dopasowane do potrzeb odbiorców, instrumenty proefektywnościowe w obszarze zużycia energii. Do dialogu nad

12 324 Krzysztof Szczepaniak najlepszymi sposobami podnoszenia efektywności energetycznej zachęcani są wszyscy europejscy partnerzy społeczni. To, co bez wątpienia jest konieczne, to aktywne i konstruktywne zaangażowanie się na tym polu. Zakończenie Inwestycje w efektywność energetyczną mogą się przyczynić do rozwoju gospodarczego, wzrostu zatrudnienia, innowacji oraz zmniejszenia ubóstwa energetycznego w gospodarstwach domowych. Jednocześnie wnoszą swój pozytywny wkład w spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną i całej Unii Europejskiej. Do potencjalnych obszarów finansowania należą działania w zakresie podnoszenia efektywności energetycznej w budynkach publicznych, komercyjnych i mieszkalnych, a także zapewnienia nowych umiejętności w celu wspierania zatrudnienia w sektorze związanym z efektywnością energetyczną. Najnowsza Dyrektywa konsekwentnie potwierdza determinację Unii Europejskiej w dążeniu do zbudowania gospodarki racjonalnie dysponującej dostępnymi zasobami, w szczególności źródłami energii i jej efektywnym wykorzystaniu. Rolą państw członkowski będzie przygotowanie skutecznych strategii oraz instrumentów ekonomicznych i prawnych służących ich realizacji. Zaproponowane ujęcie ważnej problematyki efektywności energetycznej działalności gospodarczej stanowi wynik wstępnych badań. Autor ma świadomość konieczności bardziej dogłębnej prezentacji poruszonych aspektów ekonomicznych i finansowych występujących w tej dziedzinie, co też zamierza czynić w kolejnych publikacjach. Literatura 1. A resource-efficient Europe Flagship initiative under the Europe 2020 Strategy, COM(2011) 21, Communication from the Commission, Brussels, ; dostęp dnia A Roadmap for moving to a competitive low carbon economy in 2050, COM(2011) 112 final, Communication from the Commission, Brussels, Directive 2003/87/EC of the European Parliament and of the Council establishing a scheme for greenhouse gas emission allowance trading within the Community and amending Council Directive 96/61/EC, Brussels, 13 October 2003.

13 Ekonomiczne i finansowe aspekty efektywności energetycznej w Directive 2010/31/EU of the European Parliament and of the Council on the energy performance of buildings, Brussels, 19 May Directive 2012/27/EU of the European Parliament and of the Council on energy efficiency, amending Directives 2009/125/EC and 2010/30/EU and repealing Directives 2004/8/EC and 2006/32/EC, Brussels, 25 October Europe 2020, a strategy for smart, sustainable and inclusive growth, COM(2010) 2020 final, Communication from the Commission, Brussels, European Council, 17 June 2010, conclusions, EUCO 13/10, Brussels, 17 June European Council, 4 February 2011, conclusions, EUCO 2/1/11, Brussels, 8 March Raport o stanie sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce (2011), Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa 10. The Covenant of Mayors, dostęp dania The pilot phase of Europe 2020 Project Bond Initiative, dostęp dnia Streszczenie Strategia 2020 Unii Europejskiej do najważniejszych celów zalicza poprawę efektywności energetycznej gospodarki oraz oszczędzanie energii. Parlament Europejski oraz państwa członkowskie przygotowują ramy prawne oraz instrumenty finansowe wspomagające realizację inwestycji i innych działań, które umożliwią osiągnięcie wyznaczonych celów. Wdrażanie tego rodzaju projektów przyczyni się do rozwoju gospodarczego, wzrostu zatrudnienia oraz postępu w innowacyjnych gałęziach przemysłu. Pozwoli również zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne państw UE oraz pozytywnie wpłynie na środowisko, zmniejszając emisję gazów cieplarnianych i innych szkodliwych substancji. Słowa kluczowe inwestycje, projekt, fundusze, opłacalność, dyrektywa The economic and financial aspects of energy efficiency and savings (Summary) Energy efficiency and savings are included to the most important aims of the Strategy 2020 of European Union. European Parliament and the Member States prepare the legal frames and financial instruments helping the realization

14 326 Krzysztof Szczepaniak of the investment and various actions which will make possible the achievement of appointed aims. Implementation of this kind of projects will contribute to economic development, the growth of employment and progress in the innovative branches of the industry. It will also let increase the energy security of the Member States, and will influence the environment favourably, reducing the emission of the greenhouse gases and various harmful substances. Keywords investment, project, founds, profitability, directive

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii

Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej. Plan działań na rzecz zrównoważonej energii Lokalny Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej oraz Plan działań na rzecz zrównoważonej energii jako elementy planowania energetycznego w gminie Łukasz Polakowski 1 SEAP Sustainable Energy Action

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE

Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE FUNDUSZ UNIA EUROPEJSKA SPÓJNOŚCI Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE Podtytuł prezentacji Edward Kolbusz Zastępca Dyrektora Departamentu Gospodarki Niskoemisyjnej NFOŚiGW

Bardziej szczegółowo

Czy jesteśmy gotowi na nową dyrektywę:

Czy jesteśmy gotowi na nową dyrektywę: Czy jesteśmy gotowi na nową dyrektywę:. obowiązki i korzyści wynikające z wdrożenia jej zapisów. Zbigniew Szpak zszpak@kape.gov.pl Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Plan prezentacji: 1/ Lista krajów

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa weszła w życie 8 lipca 2010 r. ( 20 dni po opublikowaniu). Warunkowość ex ante - Dyrektywa 2010/31/UE. Kraków, 5-6 lipca 2012 r.

Dyrektywa weszła w życie 8 lipca 2010 r. ( 20 dni po opublikowaniu). Warunkowość ex ante - Dyrektywa 2010/31/UE. Kraków, 5-6 lipca 2012 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej Ministry of Transport, Construction and Maritime Economy Efektywność energetyczna oraz racjonalne wykorzystanie zasobów energetycznych w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat wdrażania Krajowego Planu Działań dotyczącego efektywności energetycznej w Polsce

Informacja na temat wdrażania Krajowego Planu Działań dotyczącego efektywności energetycznej w Polsce Ministerstwo Gospodarki Informacja na temat wdrażania Krajowego Planu Działań dotyczącego efektywności energetycznej w Polsce Tomasz Dąbrowski, Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 1 lutego 2011

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna, podstawy prawne i zachęty prawno- ekonomiczne przygotowane przez polski rząd

Efektywność energetyczna, podstawy prawne i zachęty prawno- ekonomiczne przygotowane przez polski rząd Efektywność energetyczna, podstawy prawne i zachęty prawno- ekonomiczne przygotowane przez polski rząd dr inż. Arkadiusz Węglarz Dyrektor ds. Zrównoważonego Rozwoju w KAPE S.A. 2012-11-10 Krajowa Agencja

Bardziej szczegółowo

Inteligentna Energia Program dla Europy

Inteligentna Energia Program dla Europy Inteligentna Energia Program dla Europy informacje ogólne, priorytety. Antonina Kaniszewska Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji (2007-2013) Competitiveness and Innovation framework Programme

Bardziej szczegółowo

Moduł 1 Plany Gospodarki Niskoemisyjnej 101 pytań i odpowiedzi

Moduł 1 Plany Gospodarki Niskoemisyjnej 101 pytań i odpowiedzi 1 Moduł 1 Plany Gospodarki Niskoemisyjnej 101 pytań i odpowiedzi Projekt Gminna Mapa Energetyczna II Kontynuacja realizowanego w 2012 r. projektu Gminna Mapa Energetyczna, który dotyczył planów zaopatrzenia

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów poprawy efektywności energetycznej w warunkach braku własnych środków. międzynarodowe protokoły IPMVP, IEEFP

Finansowanie projektów poprawy efektywności energetycznej w warunkach braku własnych środków. międzynarodowe protokoły IPMVP, IEEFP http://www.permanent-project.eu/ Finansowanie projektów poprawy efektywności energetycznej w warunkach braku własnych środków międzynarodowe protokoły IPMVP, IEEFP Szymon Liszka FEWE 1 1 Dlaczego poprawa

Bardziej szczegółowo

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Magdalena Rogulska Szwedzko-Polska Platforma Zrównoważonej Energetyki POLEKO, 8 października 2013 r. Cele polityki energetycznej

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Promocja inwestycji na rzecz zrównowa onej gospodarki energetycznej w budownictwie - sesja informacyjna DG REGIO 19 czerwca 2009

Promocja inwestycji na rzecz zrównowa onej gospodarki energetycznej w budownictwie - sesja informacyjna DG REGIO 19 czerwca 2009 FINANSOWANIE PRZEDSIĘWZIĘĆ POPRAWIAJĄCYCH EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNĄ I ENERGIĘ ODNAWIALNĄ W BUDOWNICTWIE : DOŚWIADCZENIA EUROPEJSKIEGO BANKU INWESTYCYJNEGO Europejski Bank Inwestycyjny (EIB) Promocja inwestycji

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Uwarunkowania prawne wspierania instalacji fotowoltaicznych ze środków UE w latach 2014-2020 Wojewódzki Fundusz

Bardziej szczegółowo

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie 30/03/2011 Natalia Matyba PLAN PREZENTACJI I. Strategia Europa 2020 nowe kierunki działao Unii

Bardziej szczegółowo

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r.

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r. Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Warszawa, 20 marca 2015 r. UMOWA PARTNERSTWA Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001)

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) ROMAN KOŁODZIEJ IV Konferencja Naukowo-Techniczna,,Utrzymanie ruchu w przemyśle spożywczym Szczyrk, 26 kwietnia 2012 r. 1 PLAN

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Fundusz Spójności Instrumenty finansowe

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Fundusz Spójności Instrumenty finansowe pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Fundusz Spójności 2 współfinansowane przez Fundusz Spójności są trwałym i efektywnym sposobem inwestowania we wzmocnienie spójności gospodarczej, społecznej

Bardziej szczegółowo

Koncepcja finansowania projektów w

Koncepcja finansowania projektów w Koncepcja finansowania projektów w formule ESCO ze środków NFOŚiGW i założenia do umowy EPC dr Małgorzata Skucha Prezes Zarządu Wrocław, 08.05.2013 r. Warsztaty Platformy PPP Plan prezentacji 1. NFOŚiGW

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Instrumenty poprawy efektywności energetycznej polskiej gospodarki MINISTERSTWO GOSPODARKI Andrzej Guzowski, Departament

Bardziej szczegółowo

Inteligentna Energia Europa Doświadczenia polskich podmiotów w programie IEE

Inteligentna Energia Europa Doświadczenia polskich podmiotów w programie IEE Inteligentna Energia Europa Doświadczenia polskich podmiotów w programie IEE Joanna Ogrodniczuk Krajowy Punkt Kontaktowy Programu IEE Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Historia: SAVE, ALTENER,

Bardziej szczegółowo

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 1 Mazowsze wobec wyzwań przyszłości Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 2 Strategia Rozwoju Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r.

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r. Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie Warszawa 8 maja 2013 r. Efektywne zarządzanie energią jest jednym z warunków krytycznych do osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów z zakresu efektywności energetycznej dla przedsiębiorstw

Finansowanie projektów z zakresu efektywności energetycznej dla przedsiębiorstw Finansowanie projektów z zakresu efektywności energetycznej dla przedsiębiorstw Marcin Jamiołkowski Departament Przedsięwzięć Przemysłowych Wyzwalanie inwestycji w obszarze efektywności energetycznej Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Jak ubiegać się o fundusze unijne?

Jak ubiegać się o fundusze unijne? BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Strona 1 Jak ubiegać się o fundusze unijne? Spis treści Strona 2 Można mądrze finansować inwestycje w miastach..3 Rozwój lokalny możliwy dzięki Unii Europejskiej.11 Są alternatywy

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowe w programach operacyjnych na lata 2014-2020. Rynia, 27 luty 2014 r.

Instrumenty finansowe w programach operacyjnych na lata 2014-2020. Rynia, 27 luty 2014 r. w programach operacyjnych na lata 2014-2020 Rynia, 27 luty 2014 r. na lata 2014-2020 stan prac Rozporządzenie PE i Rady (UE) nr 1303/2013, w tym tytuł IV poświęcony Instrumentom Finansowym weszło w życie

Bardziej szczegółowo

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Roman Warchoł, TAURON Sprzedaż Forum Polska Efektywna Energetycznie, Gdańsk, 6 marca 2012r. Unijne cele 3x20% Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Instrumenty finansowe

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Instrumenty finansowe pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich , współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

Bardziej szczegółowo

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

Inwestycje środowiskowe w perspektywie 2014-2020 wybór obszarów finansowania

Inwestycje środowiskowe w perspektywie 2014-2020 wybór obszarów finansowania Inwestycje środowiskowe w perspektywie 2014-2020 wybór obszarów finansowania Pytanie: Jak wykorzystać praktyczną wiedzę z zakresu wydawania decyzji środowiskowych w celu prawidłowej identyfikacji obszarów

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKA AGENCJA ENERGETYCZNA DARIUSZ CIARKOWSKI

MAZOWIECKA AGENCJA ENERGETYCZNA DARIUSZ CIARKOWSKI MAZOWIECKA AGENCJA ENERGETYCZNA DARIUSZ CIARKOWSKI Warszawa 30.09.2011 Regionalna agencja energetyczna ( geneza ) Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa mówi, że prowadzi on politykę

Bardziej szczegółowo

Wsparcie projektów poprawiających efektywność energetyczną w ramach dostępnych środków dotacyjnych

Wsparcie projektów poprawiających efektywność energetyczną w ramach dostępnych środków dotacyjnych Wsparcie projektów poprawiających efektywność energetyczną w ramach dostępnych środków dotacyjnych Lesław Janowicz econet OpenFunding Sp. z o.o. 28.10.2015 Nie wiemy wszystkiego, ale czujemy się ekspertami

Bardziej szczegółowo

Obecne i przyszłe instrumenty finansowania inwestycji OZE w Polsce. Słupsk 30.10.2014

Obecne i przyszłe instrumenty finansowania inwestycji OZE w Polsce. Słupsk 30.10.2014 Obecne i przyszłe instrumenty finansowania inwestycji OZE w Polsce Słupsk 30.10.2014 Obecne i przyszłe instrumenty finansowania inwestycji OZE w Polsce 1. Program PROSUMENT 2. Program LEMUR 3. Program

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIKI KOMUNIKATU KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

ZAŁĄCZNIKI KOMUNIKATU KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 23.7.2014 r. COM(2014) 520 final ANNEXES 1 to 3 ZAŁĄCZNIKI do KOMUNIKATU KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Efektywność energetyczna i jej wkład w bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna trwałym elementem polityki energetycznej Polski

Efektywność energetyczna trwałym elementem polityki energetycznej Polski Efektywność energetyczna trwałym elementem polityki energetycznej Polski Edward Słoma, Zastępca Dyrektora Departamentu Energetyki MINISTERSTWO GOSPODARKI Polityka energetyczna Polski do 2030 r. Priorytet

Bardziej szczegółowo

Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji.

Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji. Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji. Seminarium "Bezpieczna Chemia Warszawa, 5 listopada 2014 roku Pan Zbigniew Szpak, Prezes KAPE S.A.

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu. Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r.

Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu. Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r. Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r. Plan wystąpienia: 1. Cel główny 2. Centrum Obsługi Inwestorów

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia brytyjskie w zakresie efektywności energetycznej

Doświadczenia brytyjskie w zakresie efektywności energetycznej Doświadczenia brytyjskie w zakresie efektywności energetycznej POPRAWA EFEKTYWNOŚCI WYKORZYSTANIA ENERGII - WZORCOWA ROLA SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO 15 maja 2008, Tomaszowice Wyzwania i Rozwiązania Redukcja

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020

Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 Regionalny Program Operacyjny Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014-2020 efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii Anna Drążkiewicz Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Morski i Rybacki Instrumenty finansowe

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Morski i Rybacki Instrumenty finansowe pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Morski i Rybacki , współfinansowane z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego są trwałym i efektywnym sposobem inwestowania

Bardziej szczegółowo

Możliwość wsparcia ze środków zewnętrznych (w tym unijnych) inwestycji z obszaru efektywności energetycznej

Możliwość wsparcia ze środków zewnętrznych (w tym unijnych) inwestycji z obszaru efektywności energetycznej Możliwość wsparcia ze środków zewnętrznych (w tym unijnych) inwestycji z obszaru efektywności energetycznej ALEKSANDRA MALARZ DYREKTOR DEPARTAMENTU FUNDUSZY EUROPEJSKICH W MINISTERSTWIE ŚRODOWISKA Warszawa,

Bardziej szczegółowo

OFERTA PROGRAMOWA NFOŚiGW Gospodarka niskoemisyjna

OFERTA PROGRAMOWA NFOŚiGW Gospodarka niskoemisyjna Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej OFERTA PROGRAMOWA NFOŚiGW Gospodarka niskoemisyjna Anna Pekar Zastępca Dyrektora Departamentu Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, 20.03.2015 r. Plan

Bardziej szczegółowo

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Mechanizmy wsparcia gospodarki niskoemisyjnej dotychczasowe doświadczenia i nowa perspektywa finansowa (wprowadzenie do dyskusji na IV sesji panelowej) Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Forum

Bardziej szczegółowo

System zarządzania energią wg ISO 50001 założenia, korzyści

System zarządzania energią wg ISO 50001 założenia, korzyści System zarządzania energią wg ISO 50001 założenia, korzyści Konferencja Polskiego Forum ISO 14000 Stan obecny i perspektywy rozwoju systemów zarządzania środowiskowego Warszawa, 17-18.04.2012 Andrzej Ociepa,

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna w Polsce i Europie - wybrane zagadnienia -

Efektywność energetyczna w Polsce i Europie - wybrane zagadnienia - Efektywność energetyczna w Polsce i Europie - wybrane zagadnienia - Forum Polska Efektywna Energetycznie Wrocław, 22 lutego 2012 r. 2012-02-22 Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. 1 Co to jest efektywność

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE

WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE I GOSPODARKI WODNEJ W OLSZTYNIE Możliwości finansowania inwestycji w biomasę DZIAŁALNOŚĆ WFOŚIGW PRZYCHODY Przychody statutowe WF - ogółem Przychody z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska WYDATKI

Bardziej szczegółowo

Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne. Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego

Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne. Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego Architektura rozporządzeń Rozporządzenie Ogólne Rozporządzenie dla Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia 16 grudnia 2011 r. Sprawozdanie nr 111/2011 Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia

Bardziej szczegółowo

inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE

inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE PRZEGLĄD NOWEGO PODPROGRAMU LIFE DOTYCZĄCEGO DZIAŁAŃ NA RZECZ KLIMATU NA LATA 2014 2020 Czym jest nowy podprogram LIFE dotyczący działań

Bardziej szczegółowo

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Agnieszka Pogorzelska ekspert ds. funduszy europejskich w Centralnym Punkcie Informacyjnym Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 Strona 2 Spis treści

Bardziej szczegółowo

NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce

NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce Wojciech Stawiany Doradca Zespół Strategii

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolski system wsparcia doradczego dla sektora publicznego, mieszkaniowego oraz przedsiębiorców w zakresie efektywności energetycznej oraz OZE

Ogólnopolski system wsparcia doradczego dla sektora publicznego, mieszkaniowego oraz przedsiębiorców w zakresie efektywności energetycznej oraz OZE Ogólnopolski system wsparcia doradczego dla sektora publicznego, mieszkaniowego oraz przedsiębiorców w zakresie efektywności energetycznej oraz OZE Sebastian Górka Koordynator Zespołu Doradców Energetycznych

Bardziej szczegółowo

Powiślańska Regionalna Agencja Zarządzania Energią cele i założenia funkcjonowania

Powiślańska Regionalna Agencja Zarządzania Energią cele i założenia funkcjonowania Prezentacja projektu współfinansowanego przez Komisję Europejską pn. Utworzenie Powiślańskiej Regionalnej Agencji Zarządzania Energią Program UE Inteligentna Energia dla Europy, umowa nr IEE/08/Agencies/431/S12.529246

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie

Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie Warszawa, 23 czerwca 2014 Leszek Drogosz Dyrektor Biura Infrastruktury Urzędu m.st. Warszawy

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

DOKUMENT ROBOCZY SŁUŻB KOMISJI

DOKUMENT ROBOCZY SŁUŻB KOMISJI KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia XXX r. [ ](2013) XXX draft DOKUMT ROBOCZY SŁUŻB KOMISJI Wytyczne dotyczące dyrektywy 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki

Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki Priorytety PEP 2030 Poprawa efektywności energetycznej Wzrost bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY MOSINA. dr Jacek Zatoński Consus Carbon Engineering Sp. z o.o.

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY MOSINA. dr Jacek Zatoński Consus Carbon Engineering Sp. z o.o. PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ DLA GMINY MOSINA dr Jacek Zatoński Consus Carbon Engineering Sp. z o.o. AGENDA Czym jest gospodarka niskoemisyjna PGN czym jest i do czego służy Dotychczasowy przebieg prac

Bardziej szczegółowo

Możliwości i bariery stosowania formuły ESCO do finansowania działań służących. efektywności energetycznej

Możliwości i bariery stosowania formuły ESCO do finansowania działań służących. efektywności energetycznej Możliwości i bariery stosowania formuły ESCO do finansowania działań służących poprawie efektywności energetycznej Marek Zaborowski i Arkadiusz Węglarz KAPE S.A. Czym jest ESCO ESCO energy service company,

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju technologii fotowoltaicznej

Perspektywy rozwoju technologii fotowoltaicznej Perspektywy rozwoju technologii fotowoltaicznej Sprawozdanie KOMITETU DORADCZEGO DS. BADAŃ NAD TECHNOLOGIĄ FOTOWOLTAICZNĄ (PHOTOVOLTAIC TECHNOLOGY RESEARCH ADVISORY COUNCIL, PV-TRAC). PRZEDMOWA Urządzenia

Bardziej szczegółowo

Dariusz Szymczak Zastępca Dyrektora Departamentu Ochrony Klimatu. Katowice, 10.06.2015 Zainwestujmy razem w środowisko

Dariusz Szymczak Zastępca Dyrektora Departamentu Ochrony Klimatu. Katowice, 10.06.2015 Zainwestujmy razem w środowisko Programy priorytetowe NFOŚiGW w zakresie modernizacji energetycznej i energooszczędnego budownictwa dotychczasowe realizacje oraz plany dalszych działań Dariusz Szymczak Zastępca Dyrektora Departamentu

Bardziej szczegółowo

Mapa drogowa modernizacji budynków w Polsce. Prezentuje: Marek Zaborowski

Mapa drogowa modernizacji budynków w Polsce. Prezentuje: Marek Zaborowski Mapa drogowa modernizacji budynków w Polsce Prezentuje: Marek Zaborowski Partnerzy Autorzy BPIE FEWE NAPE KAPE IES Instytut na Rzecz Ekorozwoju Współpraca RAP Stowarzyszenia Certyfikatorów i Audytorów

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 12.3.2013 COM(2013) 144 final KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW Inicjatywa na rzecz

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w nowym okresie finansowania 2014 2020. Szczecin, 26.10. 2011r.

Wsparcie dla MŚP w nowym okresie finansowania 2014 2020. Szczecin, 26.10. 2011r. Wsparcie dla MŚP w nowym okresie finansowania 2014 2020 Szczecin, 26.10. 2011r. Wsparcie dla MŚP w ramach RPO WZ 2007-2013 Inicjatywa JEREMIE System dotacyjny Alokacja na konkursy - dotacje: poddziałanie

Bardziej szczegółowo

Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. Departament Pożyczek i Poręczeń. Targi Energii; Jachranka

Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. Departament Pożyczek i Poręczeń. Targi Energii; Jachranka Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. Departament Pożyczek i Poręczeń Fundusz pożyczkowy ARP S.A. dla MŚP na finansowanie przedsięwzięć przeznaczonych na poprawę efektywności energetycznej Piotr Żbikowski Targi

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 12.08.2014, Łódź Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 12.08.2014, Łódź PLAN PREZENTACJI 1. Opis Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków URZĄD MIASTA CZĘSTOCHOWY ul. Śląska 11/13, 42-217 Częstochowa tel. +48 (34) 370 71 00, fax 370 71 70 e-mail:

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r.

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r. STANOWISKO RZĄDU I. METRYKA DOKUMENTU Tytuł KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW: Plan działania w dziedzinie e-zdrowia

Bardziej szczegółowo

Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020

Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Poprawa efektywności energetycznej budynków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. ALOKACJA RPO WSL 2014-2020 2 244,4 mln EUR (RPO)

Bardziej szczegółowo

Modernizacja oświetlenia ulicznego umowy EPC

Modernizacja oświetlenia ulicznego umowy EPC Modernizacja oświetlenia ulicznego umowy EPC Warszawa, 26 lutego 2015 Bałtycka Agencja Poszanowania Energii Sp. z.o.o Katarzyna Grecka www.bape.com.pl/streetlight-epc Cel projektu Stymulowanie popytu i

Bardziej szczegółowo

Audyt przemysłowy Warszawa, 26 lutego 2015 Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A.

Audyt przemysłowy Warszawa, 26 lutego 2015 Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. . Audyt przemysłowy Warszawa, 26 lutego 2015 Adam Dominiak +48 609 198 732 Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Plan prezentacji Uwarunkowania formalno-prawne dotyczące efektywności energetycznej,

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA Instrumenty finansowania w zakresie efektywności energetycznej w programach WFOŚiGW we Wrocławiu Aleksander Marek Skorupa Prezes Zarządu WFOŚiGW we Wrocławiu EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA Centralny element

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna szansą na modernizację i rozwój polskiej gospodarki

Efektywność energetyczna szansą na modernizację i rozwój polskiej gospodarki Efektywność energetyczna szansą na modernizację i rozwój polskiej gospodarki Efektywność energetyczna w budownictwie a wdrażanie dyrektyw Tomasz Gałązka Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A.

Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A. Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości S.A. powstała w 1997 r. w ramach Kontraktu Regionalnego dla województwa śląskiego. W 2000 r. Agencja została włączona w Krajowy System Usług dla małych i średnich przedsiębiorstw.

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna w Polsce w perspektywie europejskiej osiągnięcia i wyzwania

Efektywność energetyczna w Polsce w perspektywie europejskiej osiągnięcia i wyzwania Efektywność energetyczna w Polsce w perspektywie europejskiej osiągnięcia i wyzwania Mateusz Kędzierski Ekspert Instytutu Sobieskiego w obszarze gospodarka i energetyka 1 EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA GŁÓWNE

Bardziej szczegółowo

Dlaczego zmiany w Dyrektywie EPBD? - Certyfikaty energetyczne budynków

Dlaczego zmiany w Dyrektywie EPBD? - Certyfikaty energetyczne budynków Dlaczego zmiany w Dyrektywie EPBD? - Certyfikaty energetyczne budynków Na posiedzeniu Rady Europejskiej w marcu 2007 r. podkreślono konieczność poprawy efektywności energetycznej we Wspólnocie, tak aby

Bardziej szczegółowo

2014-2020. Program. Infrastruktura i Środowisko. Wsparcie projektów z zakresu efektywności energetycznej w perspektywie programowej 2014-2020

2014-2020. Program. Infrastruktura i Środowisko. Wsparcie projektów z zakresu efektywności energetycznej w perspektywie programowej 2014-2020 Program 2014-2020 Infrastruktura i Środowisko Wsparcie projektów z zakresu efektywności energetycznej w perspektywie programowej 2014-2020 Warszawa, 23 kwietnia 2014 r. CELE TEMATYCZNE CELE TEMATYCZNE

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Drugi Krajowy Plan Działań dot. efektywności energetycznej dla Polski. Andrzej Guzowski, Departament Energetyki

Drugi Krajowy Plan Działań dot. efektywności energetycznej dla Polski. Andrzej Guzowski, Departament Energetyki Drugi Krajowy Plan Działań dot. efektywności energetycznej dla Polski Andrzej Guzowski, Departament Energetyki Polityka energetyczna Polski do 2030 r. Główne cele to: konsekwentne zmniejszanie energochłonności

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r. 1 Projekt PO RYBY 2014-2020 został opracowany w oparciu o: przepisy prawa UE: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia

Bardziej szczegółowo

8 Przygotowanie wdrożenia

8 Przygotowanie wdrożenia 1 Krok 8 Przygotowanie wdrożenia Wprowadzenie Przed rozpoczęciem wdrażania Miejskiego Programu Energetycznego administracja miejska powinna dokładnie przygotować kolejne kroki. Pierwszym jest powołanie

Bardziej szczegółowo

Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 1)

Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 1) Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 1) Kraków, grudzień 2014 r.. Centrum Doradztwa Rolniczego Oddział w Krakowie

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolski system doradztwa energetycznego wprowadzenie

Ogólnopolski system doradztwa energetycznego wprowadzenie Z a i n w e s t u j m y r a z e m w ś r o d o w i s k o Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Ogólnopolski system doradztwa energetycznego wprowadzenie Warszawa, 3.06.2015 Ramy projektu

Bardziej szczegółowo

Co oferujemy? Pożyczki przeznaczone na finansowanie zadań realizowanych przez duże przedsiębiorstwa w ramach programów restrukturyzacyjnych

Co oferujemy? Pożyczki przeznaczone na finansowanie zadań realizowanych przez duże przedsiębiorstwa w ramach programów restrukturyzacyjnych WSPARCIE FINANSOWE Co oferujemy? Pożyczki, poręczenia i gwarancje udzielane średnim i dużym przedsiębiorcom, które mają służyć finansowaniu realizowanych kontraktów i zamówień, poprawie efektywności prowadzonej

Bardziej szczegółowo

Załącznik 2.1 Miejski Specjalista ds. Energii (SE) Miejska Jednostka ds. Zarządzania Energią (JZE)

Załącznik 2.1 Miejski Specjalista ds. Energii (SE) Miejska Jednostka ds. Zarządzania Energią (JZE) Wspólna Metodologia 1 Załącznik 2.1 Miejski Specjalista ds. Energii (SE) Miejska Jednostka ds. Zarządzania Energią (JZE) Przykładowy opis pracy Wprowadzenie Specjalista ds. energii jest kluczową postacią,

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI BANK INWESTYCYJNY

EUROPEJSKI BANK INWESTYCYJNY EUROPEJSKI BANK INWESTYCYJNY Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) realizuje cele Unii Europejskiej poprzez zapewnianie długoterminowego finansowania projektów, udzielanie gwarancji i doradztwo. Wspiera projekty

Bardziej szczegółowo

Małopolskie Regionalny Program Operacyjny 2007-2013 DZIAŁANIE 2.1 ROZWOJ I PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW Schemat A

Małopolskie Regionalny Program Operacyjny 2007-2013 DZIAŁANIE 2.1 ROZWOJ I PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW Schemat A Małopolskie Regionalny Program Operacyjny 2007-2013 DZIAŁANIE 2.1 ROZWOJ I PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW Numer i nazwa priorytetu Oś Priorytetowa 2. Gospodarka regionalnej szansy Instytucja

Bardziej szczegółowo

Rys.1 Działania w ramach Strategii rozwoju Województwa Małopolskiego

Rys.1 Działania w ramach Strategii rozwoju Województwa Małopolskiego Rys.1 Działania w ramach Strategii rozwoju Województwa Małopolskiego Rys.1 Działania w ramach Strategii rozwoju Województwa Małopolskiego CEL: Opracowanie modelu podnoszącego skuteczność transferu wiedzy

Bardziej szczegółowo