BADANIE OGNIWA FOTOWOLTAICZNEGO

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BADANIE OGNIWA FOTOWOLTAICZNEGO"

Transkrypt

1 BADANIE OGNIWA FOTOWOLTAICZNEGO Wiadomości wprowadzające 1. Efekt fotoelektryczny Energia promieniowania elektromagnetycznego E przenoszona przez pojedynczy foton wyraża się w dżulach wzorem: E = c h/ gdzie: c prędkość światła w próżni ( m/s), h stała Plancka (6, J s), - długość fali promieniowania, m. Zgodnie z modelem pasmowym przewodnictwa elektrycznego przejście elektronu z pasma walencyjnego do pasma przewodnictwa następuje wskutek dostarczenia energii E o : E o = e U o gdzie : e - wartość bezwzględna ładunku elektrycznego elektronu (1, C) U o potencjał pasma zabronionego, V. Energia wzbudzenia może pochodzić od fotonów promieniowania elektromagnetycznego pod warunkiem, że długość fali jest mniejsza od max: max = c h/( e U o ) Zatem intensywność efektu fotoelektrycznego wywoływanego przez promieniowanie elektromagnetyczne zależy od wartości U o, która przykładowo dla krzemu wynosi 1,08 V i wówczas max = 1,24 m. Oznacza to, że wówczas fotony których długość fal jest wyższa nie wywołają efektu fotoelektrycznego, natomiast dla długości fal niższych część energii fotonu (E - E o ) nie może być wykorzystana i jest zamieniana na ciepło. Praktyczne znaczenie ma efekt fotoelektryczny (fotowoltaiczny) wywoływany w półprzewodnikach domieszkowanych typu P i N ponieważ potencjał pasma zabronionego wynosi w nich zaledwie kilka setnych wolta. W monokrysztale półprzewodnika z wytworzonymi warstwami P i N powstaje złącze na granicy którego dochodzi do dyfuzji nośników większościowych : elektronów z obszaru N do P oraz dziur z obszaru P do N. W konsekwencji po stronie obszaru N zanikają elektrony swobodne, a pozostają jony dodatnie tworząc dodatni ładunek przestrzenny. Natomiast po stronie obszaru P pojawia się ujemny ładunek przestrzenny. Na złączu powstaje intensywne wewnętrzne pole elektryczne. Jeśli element zawierający złącze P-N zostanie poddany napromieniowaniu, którego fotony mają odpowiednią energię to w obu obszarach powstaną pary elektron-dziura i w ten sposób silnie wzrasta liczba nośników mniejszościowych (ujemnych w obszarze P, dodatnich w obszarze N). Wewnętrzne pole elektryczne złącza powoduje przemieszczanie nośników i w efekcie między powierzchniami bocznymi półprzewodnika domieszkowanego występuje napięcie.

2 Podłączenie do niego odbiornika oznacza przepływ prądu stałego i wydzielanie energii której moc zależy od energii fotonów i sprawności jej konwersji. 2. Komórki fotowoltaiczne Przemiana fotowoltaiczna jest jedynym znanym sposobem bezpośredniej konwersji promieniowania optycznego, a w szczególności promieniowania słonecznego w energię elektryczną. Komórki fotowoltaiczne zwane także ogniwami mają postać płytek półprzewodnikowych, najczęściej z krzemu krystalicznego (99,99% czystości) albo polikrystalicznego (98% czystości), w których zostały wytworzone złącza P-N. Krzem krystaliczny otrzymuje się drogą topienia w piecach i krystalizacji ukierunkowanej. Powstające w ten sposób blogi bądź wstęgi są następnie cięte na płytki i szlifowane. Grubość płytek zawiera się w granicach mikrometrów. Metalowe siatki umieszczone na ściankach przedniej i tylnej pełnią rolę elektrod zbierających prąd. Sprawność konwersji promieniowania słonecznego w przemianie fotowoltaicznej jest najwyższa dla ogniw wytworzonych ze związków takich jak arsenek galu (GaAs), fosforek galowo arsenowy (GaAsP), siarczek kadmu (CdS) i sięga wówczas 30%. Monokrystaliczne ogniwa fotowoltaiczne w warunkach laboratoryjnych wykazują sprawności rzędu 24%, natomiast w warunkach naturalnych najwyżej 17%. Ze względu na wysokie koszty produkcji ogniw z krzemu krystalicznego rozwija się technologia cienkowarstwowa z wykorzystaniem krzemu amorficznego (a-si) i jego stopów (a-sige, a-sic). Krzem amorficzny jest napylany na tanie podłoża (szkło, stal, tworzywa sztuczne) w postaci warstw o grubości kilku mikrometrów, a moduły mogą być produkowane w dowolnych kształtach i rozmiarach. Stosowanie bardzo cienkich warstw na dużej powierzchni pozwala znacznie zredukować całkowity koszt ogniwa fotowoltaicznego. Ogniwa cienkowarstwowe są jednak mniej wydajne od wykonywanych z krzemu krystalicznego - w warunkach laboratoryjnych osiąga się sprawność do 13%. Rys. 1. Charakterystyka prądowo-napięciowa komórki fotowoltaicznej Pracę pojedynczej komórki fotowoltaicznej opisuje charakterystyka prądowo-napięciowa I = f (U) (rys. 1). Na charakterystyce można wyróżnić trzy normatywne stany: jałowy gdy prąd obciążenia jest równy zeru (obwód otwarty), a napięcie ma maksymalną wartość U j (napięcie jałowe), zwarcia gdy prąd obciążenia osiąga wartość maksymalną I z (prąd zwarcia), a napięcie spada do zera,

3 obciążenia optymalnego gdy moc ogniwa osiąga wartość maksymalną P max czemu odpowiadają określone wartości napięcia i prądu (U p, I p ). Wartości U j, I z, U p, I p oraz P max zależą od wartości natężenia promieniowania słonecznego, a w szczególności zmienia się napięcie przy którym moc jest maksymalna. Temperatura pracy ogniwa wpływa negatywnie na osiągane parametry. Wprawdzie wraz ze wzrostem temperatury o 1 K prąd zwarcia wzrasta o ok. 1%, ale spada napięcie i w efekcie następuje spadek mocy rzędu 0,4%. Pojedyncza komórka jest w stanie podać napięcie na poziomie 0,5 V generując moc 1 2 W. 3. Moduły fotowoltaiczne Energia produkowana przez pojedyncze ogniwo jest zbyt mała dla większości ewentualnych zastosowań. Dla uzyskania większych napięć lub prądów ogniwa łączone są galwanicznie szeregowo lub równolegle tworząc moduł fotowoltaiczny o powierzchni od 0,3 do 1 m 2. Całość osłania się szybą z warstwą antyrefleksyjną i hermetyzuje, aby uchronić ogniwa przed wilgocią i korozją. Napięcia znamionowe U n są znormalizowane i wynoszą 12 albo 24 V. Znamionowa moc modułów P n wyrażana jest w watach mocy szczytowej Wp (watt peak), zdefiniowanych jako moc dostarczana przez nie w warunkach standardowych za które w normach energetycznych dla fotowoltaiki przyjęto: natężenie promieniowania słonecznego 1000 W/m 2, wysokość słońca 41,7 o (wskaźnik drogi optycznej promieni przez atmosferę AM = 1,5), kierunek padania promieniowania bezpośredniego na moduł prostopadły, temperatura otoczenia 25 C. W takich też warunkach wykonuje się standardową charakterystykę prądowo- napięciowo modułu, której kształt jest zbliżony do charakterystyki pojedynczej komórki. Normy jakościowe przewidują szereg testów gwarantujących trwałość i niezawodność modułów i służą do kontroli wytrzymałości: elektrycznej, cieplnej, statycznej, udarowej oraz na działanie wilgoci, wiatru i piasku. W praktyce moduły rzadko pracują przy warunkach standardowych, zatem pożądane jest wyznaczenie charakterystyk wydajności modułu w szerokim zakresie warunków pracy (rys. 2). Sprawność konwersji energii promieniowania słonecznego w modułach z krzemu krystalicznego w warunkach zbliżonych do standardowych wynosi 14 15%, podczas gdy większość dostępnych obecnie na rynku modułów z krzemu amorficznego ma sprawności 6 8%, z tym, że jak już wspomniano są znacznie tańsze i wygodne w eksploatacji. Rys. 2. Charakterystyka standardowa modułu fotowoltaicznego, wg

4 Przykładowe dane techniczne modułów z 36 komórkami z krzemu krystalicznego o nominalnym napięciu U n =12 V zawiera tabela 1. Tabela 1. Dane techniczne przykładowych modułów fotowoltaicznych, wg Typ modułu Moc nominalna P n Napięcie jałowe U j Charakterystyka elektryczna Prąd zwarcia I z Napięcie obciążenia U p Prąd obciążenia I p Charakterystyka mechaniczna Długość Szerokość Masa W V A V A mm mm kg SM ,8 0,64 17,2 0, ,3 SM ,8 1,93 17,3 1, ,7 SM ,9 2,78 17,6 2, ,2 AS 8005 AP ,5 4,95 17,3 4, , ,7 16,9 7, ,9 4. Zastosowania modułów i paneli fotowoltaicznych Impulsem do rozwoju technologii fotowoltaicznej było zasilanie satelitów i statków kosmicznych. Postęp techniczny już w latach sześćdziesiątych XX wieku pozwolił na wykorzystanie systemów fotowoltaicznych w zastosowaniach naziemnych. Ogniwa fotowoltaiczne są używane w trzech podstawowych obszarach: elektronice użytkowej, wolnostojących systemach atonomicznych, systemach dołączonych do sieci elektronergetycznej. Do powszechnych zastosowań należy zasilanie zegarków, kalkulatorów, radia itp. z wykorzystaniem ogniw małej mocy z krzemu amorficznego. Decydującą zaletą jest w tym przypadku nieograniczana mobilność użytkownika, a sprawność konwersji energii słonecznej nie ma większego znaczenia. Wolnostojące systemy autonomiczne o mocy od kilkunastu W do kilku tysięcy W są najczęściej używane w obiektach oddalonych od sieci elektroenergetycznej, gdzie inne sposoby wytwarzania energii elektrycznej są drogie bądź uciążliwe dla środowiska. Do obiektów takich należą: - podświetlane znaki drogowe, - przekaźnikowe stacje telekomunikacyjne, - stacje meteorologiczne, - znaki nawigacyjne, - telefony awaryjne na autostradach, - latarnie morskie, - jachty i łodzie wędkarskie. System fotowoltaiczny zasilający autonomicznie obiekt składa się z: modułów łączonych ewentualnie w większe pola - panele, akumulatorów wraz z kontrolerami ładowania

5 (chroniącymi przed nadmiernym naładowaniem i rozładowaniem akumulatora) oraz ewentualnych przetwornic na prąd zmienny (falowników). Akumulatory muszą mieć wystarczająco dużą pojemność, aby zapewnić dostarczanie energii w nocy oraz w okresach niskich sum napromienienia słonecznego. Systemy fotowoltaiczne mogą również autonomicznie zasilać w energię elektryczną budynki z różnych względów nie podłączone do sieci elektroenergetycznej. W polskich warunkach klimatycznych (niskie sumy napromienienia słonecznego w okresie chłodnym) dotyczy to raczej obiektów sezonowych. Systemy dołączone do sieci elektroenergetycznej mogą zasilać obiekty w ten sposób, że energię z sieci pobiera się tylko wtedy, gdy zapotrzebowanie przewyższa produkcję w modułach fotowoltaicznych, a w sytuacji odwrotnej energia z systemu oddawana jest do sieci. Akumulatory w tym rozwiązaniu nie są potrzebne. Jednak dublowanie zasilania z sieci publicznej, pomimo, że koszt systemów fotowoltaicznych stale spada, jeszcze przez wiele lat nie znajdzie ekonomicznego uzasadnienia. Rys. 3. System fotowoltaiczny dołączony do sieci Systemy dołączone do sieci elektroenergetycznej jako źródła do produkcji energii elektrycznej na skalę przemysłową nazywane są wprost elektrowniami fotowoltaicznymi. Największe systemy tego typu osiągają moc rzędu MW, jednakże ich sprawność globalna jest w granicach 5 7 %. Instrukcja szczegółowa Celem ćwiczenia jest wyznaczenie parametrów elektroenegetycznych modułu fotowoltaicznego wykonanego z krzemu krystalicznego w warunkach sztucznego naświetlania pochodzącego ze źródeł żarowych i wyładowczych. Procedury opisane poniżej należy powtórzyć dla źródeł światła wskazanych przez prowadzącego. 1. Opis płaszczyzny modułu fotowoltaicznego Należy określić powierzchnię brutto S br modułu według jego obrysu zewnętrznego, a następnie powierzchnię netto S nt modułu obejmującą tylko komórki fotowoltaiczne. Wyniki zamieścić w tabeli U.

6 2. Wyznaczanie natężenia oświetlenia modułu Źródło światła umieszczone w oprawie należy zawiesić na wysięgniku nad stołem pomiarowym na wysokości zaleconej przez prowadzącego. Układ pomiarowy (rys. H) obejmuje autotransformator zasilający oraz zestaw mierników do pomiarów w obwodach jednofazowych prądu zmiennego oraz luksomierz do pomiaru natężenia oświetlenia na płaszczyźnie modułu fotowoltaicznego. Po włączeniu zasilania należy ustawić wartość napięcia odpowiadającą napięciu znamionowemu źródła światła. Po ustaleniu się parametrów elektrycznych odczytać moc P pobieraną przez źródło i przystąpić do wyznaczenia średniej wartości natężenia oświetlenia modułu. W tym celu na płaszczyźnie modułu trzeba rozmieścić symetryczną siatkę złożoną z minimum 12 węzłów. Pomiary natężenia oświetlenia wyrażanego w luksach wykonać we wszystkich węzłach, a wyniki wraz z wyliczeniem wartości średniej arytmetycznej E sr zamieścić w tabeli 2. Korzystając z danych na temat powierzchni modułu obliczyć strumień świetlny na jego płaszczyźnie (brutto i netto) wyrażany w lumenach zgodnie z zależnością: = E sr S Stosując przybliżony współczynnik przeliczeniowy (tab. 3) strumienia świetlnego na moc charakterystyczny dla danego źródła światła należy obliczyć moc napromienienia modułu brutto P mbr oraz netto P mnt. Tabela 2. Wyniki pomiarów i obliczeń napromienienia modułu fotowoltaicznego S br =..., S nt =... Wielkość Jednostka Rodzaj źródła światła żarówka lampa rtęciowa lampa sodowa Moc elektryczna źródła, P W Punktowe natężenie oświetlenia, E n Lx Średnie natężenie oświetlenia, E śr Strumień świetlny brutto, br Strumień świetlny netto, nt Moc napromienienia modułu brutto, P mbr Moc napromienienia modułu netto, P mnt Lx lm lm W W Tabela 3. Współczynniki przeliczeniowe strumienia świetlnego wyrażanego w lumenach na moc wyrażaną w watach Rodzaj źródła światła Współczynnik Żarówka 0,0040 Niskoprężna lampa rtęciowa 0,0030 Wysokoprężna lampa - rtęciowa - sodowa 0,0029 0,0023 Słoneczne 0,005-0,010

7 3. Wyznaczanie charakterystyki prądowo-napięciowej modułu fotowoltaicznego Do zacisków modułu należy podłączyć obciążenie w postaci opornika dekadowego wraz z układem pomiarowym złożonym z amperomierza i woltomierza prądu stałego (rys. H). Rezystancję opornika zmieniać w zakresie od zera (stan jałowy charakteryzowany napięciem U j ) do wartości przy której napięcie spada do zera (stan zwarcia charakteryzowany prądem I z ). Wyniki pomiarów zamieścić w tabeli 4, a następnie obliczyć moc modułu P v jako iloczyn napięcia i natężenia prądu. Sprawność modułu brutto br oraz netto nt wyznaczyć z zależności : br = P v / P mbr ; nt = P v / P mnt Tabela 4. Wyznaczanie charakterystyki prądowo-napięciowej oraz sprawności modułu fotowoltaicznego Źródło żarowe Lampa rtęciowa Lampa sodowa U j = ; I z = U j = ; I z = U j = ; I z = I U P v br nt I U P v br nt I U P v br nt A V W % % A V W % % A V W % % Na podstawie wyników zamieszczonych w tabeli 4 należy wykreślić charakterystyki prądowo-napięciowe oraz charakterystyki mocy i sprawności w funkcji prądu obciążenia badanego modułu.

Sprawozdanie z laboratorium proekologicznych źródeł energii

Sprawozdanie z laboratorium proekologicznych źródeł energii P O L I T E C H N I K A G D A Ń S K A Sprawozdanie z laboratorium proekologicznych źródeł energii Temat: Wyznaczanie charakterystyk prądowo-napięciowych modułu ogniw fotowoltaicznych i sprawności konwersji

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie E17 BADANIE CHARAKTERYSTYK PRĄDOWO-NAPIĘCIOWYCH MODUŁU OGNIW FOTOWOLTAICZNYCH I SPRAWNOŚCI KONWERSJI ENERGII PADAJĄCEGO PROMIENIOWANIA

Ćwiczenie E17 BADANIE CHARAKTERYSTYK PRĄDOWO-NAPIĘCIOWYCH MODUŁU OGNIW FOTOWOLTAICZNYCH I SPRAWNOŚCI KONWERSJI ENERGII PADAJĄCEGO PROMIENIOWANIA Ćwiczenie E17 BADANIE CHARAKTERYSTYK PRĄDOWO-NAPIĘCIOWYCH MODUŁU OGNIW FOTOWOLTAICZNYCH I SPRAWNOŚCI KONWERSJI ENERGII PADAJĄCEGO PROMIENIOWANIA Cel: Celem ćwiczenia jest zbadanie charakterystyk prądowo

Bardziej szczegółowo

E12. Wyznaczanie parametrów użytkowych fotoogniwa

E12. Wyznaczanie parametrów użytkowych fotoogniwa 1/5 E12. Wyznaczanie parametrów użytkowych fotoogniwa Celem ćwiczenia jest poznanie podstaw zjawiska konwersji energii świetlnej na elektryczną, zasad działania fotoogniwa oraz wyznaczenie jego podstawowych

Bardziej szczegółowo

Rys.2. Schemat działania fotoogniwa.

Rys.2. Schemat działania fotoogniwa. Ćwiczenie E16 BADANIE NATĘŻENIA PRĄDU FOTOELEKTRYCZNEGO W ZALEŻNOŚCI OD ODLEGŁOŚCI ŹRÓDŁA ŚWIATŁA Cel: Celem ćwiczenia jest zbadanie zależności natężenia prądu generowanego światłem w fotoogniwie od odległości

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3 WPŁYW NASŁONECZNIENIA I TECHNOLOGII PRODUKCJI KRZEMOWYCH OGNIW FOTOWOLTAICZNYCH NA ICH WŁASNOŚCI EKSPLOATACYJNE

Ćwiczenie 3 WPŁYW NASŁONECZNIENIA I TECHNOLOGII PRODUKCJI KRZEMOWYCH OGNIW FOTOWOLTAICZNYCH NA ICH WŁASNOŚCI EKSPLOATACYJNE Ćwiczenie WPŁYW NASŁONECZNIENIA I TECHNOLOGII PRODUKCJI KRZEMOWYCH OGNIW FOTOWOLTAICZNYCH NA ICH WŁASNOŚCI EKSPLOATACYJNE Opis stanowiska pomiarowego Stanowisko do wyznaczania charakterystyk prądowo napięciowych

Bardziej szczegółowo

Badanie baterii słonecznych w zależności od natężenia światła

Badanie baterii słonecznych w zależności od natężenia światła POLITECHNIKA WARSZAWSKA Instytut Elektroenergetyki, Zakład Elektrowni i Gospodarki Elektroenergetycznej Przemiany energii laboratorium Ćwiczenie Badanie baterii słonecznych w zależności od natężenia światła

Bardziej szczegółowo

E12. Wyznaczanie parametrów użytkowych fotoogniwa

E12. Wyznaczanie parametrów użytkowych fotoogniwa E12. Wyznaczanie parametrów użytkowych fotoogniwa 1/5 E12. Wyznaczanie parametrów użytkowych fotoogniwa Celem ćwiczenia jest zapoznanie z podstawami zjawiska konwersji energii świetlnej na elektryczną,

Bardziej szczegółowo

Ogniwa fotowoltaiczne

Ogniwa fotowoltaiczne Ogniwa fotowoltaiczne Systemy fotowoltaiczne wykorzystują zjawisko konwersji energii słonecznej na energię elektryczną. Wykonane są z głównie z krzemu. Gdy na ogniwo padają promienie słoneczne pomiędzy

Bardziej szczegółowo

EFEKT FOTOWOLTAICZNY OGNIWO SŁONECZNE

EFEKT FOTOWOLTAICZNY OGNIWO SŁONECZNE ĆWICZENIE 104 EFEKT FOTOWOLTAICZNY OGNIWO SŁONECZNE Cel ćwiczenia: Wyznaczenie charakterystyki prądowo napięciowej I(V) ogniwa słonecznego przed i po oświetleniu światłem widzialnym; prądu zwarcia, napięcia

Bardziej szczegółowo

IA. Fotodioda. Cel ćwiczenia: Pomiar charakterystyk prądowo - napięciowych fotodiody.

IA. Fotodioda. Cel ćwiczenia: Pomiar charakterystyk prądowo - napięciowych fotodiody. 1 A. Fotodioda Cel ćwiczenia: Pomiar charakterystyk prądowo - napięciowych fotodiody. Zagadnienia: Efekt fotowoltaiczny, złącze p-n Wprowadzenie Fotodioda jest urządzeniem półprzewodnikowym w którym zachodzi

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2 WSPÓŁPRACA JEDNAKOWYCH OGNIW FOTOWOLTAICZNYCH W RÓŻNYCH KONFIGURACJACH POŁĄCZEŃ. Opis stanowiska pomiarowego. Przebieg ćwiczenia

Ćwiczenie 2 WSPÓŁPRACA JEDNAKOWYCH OGNIW FOTOWOLTAICZNYCH W RÓŻNYCH KONFIGURACJACH POŁĄCZEŃ. Opis stanowiska pomiarowego. Przebieg ćwiczenia Ćwiczenie WSPÓŁPRACA JEDNAKOWYCH OGNIW FOTOWOLTAICZNYCH W RÓŻNYCH KONFIGURACJACH POŁĄCZEŃ Opis stanowiska pomiarowego Stanowisko do analizy współpracy jednakowych ogniw fotowoltaicznych w różnych konfiguracjach

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 134. Ogniwo słoneczne

Ćwiczenie 134. Ogniwo słoneczne Ćwiczenie 134 Ogniwo słoneczne Cel ćwiczenia Zapoznanie się z różnymi rodzajami półprzewodnikowych ogniw słonecznych. Wyznaczenie charakterystyki prądowo-napięciowej i sprawności przetwarzania energii

Bardziej szczegółowo

BADANIA MODELOWE OGNIW SŁONECZNYCH

BADANIA MODELOWE OGNIW SŁONECZNYCH POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 70 Electrical Engineering 2012 Bartosz CERAN* BADANIA MODELOWE OGNIW SŁONECZNYCH W artykule przedstawiono model matematyczny modułu fotowoltaicznego.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ

LABORATORIUM INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Urządzeń Elektrycznych i TWN 20-618 Lublin, ul. Nadbystrzycka 38A www.kueitwn.pollub.pl LABORATORIUM INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Podstawy

Bardziej szczegółowo

Badanie ogniwa fotowoltaicznego

Badanie ogniwa fotowoltaicznego Badanie ogniwa fotowoltaicznego Cel ćwiczenia Zapoznanie się z podstawowymi wiadomościami na temat ogniw fotowoltaicznych oraz wyznaczenie: zależności prądu fotoogniwa od natężenia oświetlenia, charakterystyk

Bardziej szczegółowo

Część 1. Wprowadzenie. Przegląd funkcji, układów i zagadnień

Część 1. Wprowadzenie. Przegląd funkcji, układów i zagadnień Część 1 Wprowadzenie Przegląd funkcji, układów i zagadnień Źródło energii w systemie fotowoltaicznym Ogniwo fotowoltaiczne / słoneczne photovoltaic / solar cell pojedynczy przyrząd półprzewodnikowy U 0,5

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie parametrów baterii słonecznej

Wyznaczanie parametrów baterii słonecznej Wyznaczanie parametrów baterii słonecznej Obowiązkowa znajomość zagadnień Działanie ogniwa fotowoltaicznego. Złącze p-n. Parametry charakteryzujące ogniwo fotowoltaiczne. Zastosowanie ogniw fotowoltaicznych.

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA UNIERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY BYDGOSZCZY YDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ INSTYTUT EKSPLOATACJI MASZYN I TRANSPORTU ZAKŁAD STEROANIA ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA ĆICZENIE: E3 BADANIE ŁAŚCIOŚCI

Bardziej szczegółowo

Prąd elektryczny 1/37

Prąd elektryczny 1/37 Prąd elektryczny 1/37 Prąd elektryczny Prądem elektrycznym w przewodniku metalowym nazywamy uporządkowany ruch elektronów swobodnych pod wpływem sił pola elektrycznego. Prąd elektryczny może również płynąć

Bardziej szczegółowo

fotowoltaika Katalog produktów

fotowoltaika Katalog produktów fotowoltaika Katalog produktów Fotowoltaika: efektywne wytwarzanie prądu i ciepła Fotowoltaika, technologia umożliwiająca przemianę promieniowania słonecznego bezpośrednio na energię elektryczną, jest

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektryczny Instytut Elektroenergetyki Zakład Elektrowni i Gospodarki Elektroenergetycznej

POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektryczny Instytut Elektroenergetyki Zakład Elektrowni i Gospodarki Elektroenergetycznej POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektryczny Instytut Elektroenergetyki Zakład Elektrowni i Gospodarki Elektroenergetycznej INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA: BADANIE BATERII SŁONECZNYCH W ZALEśNOŚCI OD NATĘśENIA

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1 LABORATORIUM ELEKTRONIKI POLITECHNIKA ŁÓDZKA KATEDRA PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH I OPTOELEKTRONICZNYCH

Ćwiczenie 1 LABORATORIUM ELEKTRONIKI POLITECHNIKA ŁÓDZKA KATEDRA PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH I OPTOELEKTRONICZNYCH LABORAORUM ELEKRONK Ćwiczenie 1 Parametry statyczne diod półprzewodnikowych Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie statycznych charakterystyk podstawowych typów diod półprzewodnikowych oraz zapoznanie

Bardziej szczegółowo

IV. Wyznaczenie parametrów ogniwa słonecznego

IV. Wyznaczenie parametrów ogniwa słonecznego 1 V. Wyznaczenie parametrów ogniwa słonecznego Cel ćwiczenia: 1.Zbadanie zależności fotoprądu zwarcia i fotonapięcia zwarcia od natężenia oświetlenia. 2. Wyznaczenie sprawności energetycznej baterii słonecznej.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 10-PV MODUŁ FOTOWOLTAICZNY

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 10-PV MODUŁ FOTOWOLTAICZNY LABORATORIUM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 10-PV MODUŁ FOTOWOLTAICZNY 1. Cel i zakres

Bardziej szczegółowo

1 Źródła i detektory. I. Badanie charakterystyki spektralnej nietermicznych źródeł promieniowania elektromagnetycznego

1 Źródła i detektory. I. Badanie charakterystyki spektralnej nietermicznych źródeł promieniowania elektromagnetycznego 1 I. Badanie charakterystyki spektralnej nietermicznych źródeł promieniowania elektromagnetycznego Cel ćwiczenia: Wyznaczenie charakterystyki spektralnej nietermicznego źródła promieniowania (dioda LD

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 13

Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 13 Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 13 Temat: Charakterystyki i parametry dyskretnych półprzewodnikowych przyrządów optoelektronicznych Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest poznanie budowy, zasady

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 34. Badanie elementów optoelektronicznych

Ćwiczenie nr 34. Badanie elementów optoelektronicznych Ćwiczenie nr 34 Badanie elementów optoelektronicznych 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z elementami optoelektronicznymi oraz ich podstawowymi parametrami, a także doświadczalne sprawdzenie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA ELEKTROWNIA WIATROWA

Bardziej szczegółowo

Fotoelementy. Symbole graficzne półprzewodnikowych elementów optoelektronicznych: a) fotoogniwo b) fotorezystor

Fotoelementy. Symbole graficzne półprzewodnikowych elementów optoelektronicznych: a) fotoogniwo b) fotorezystor Fotoelementy Wstęp W wielu dziedzinach techniki zachodzi potrzeba rejestracji, wykrywania i pomiaru natężenia promieniowania elektromagnetycznego o różnych długościach fal, w tym i promieniowania widzialnego,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 13

Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 13 Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 13 Temat: Charakterystyki i parametry dyskretnych półprzewodnikowych przyrządów optoelektronicznych Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest poznanie budowy, zasady

Bardziej szczegółowo

Badanie ogniw fotowoltaicznych

Badanie ogniw fotowoltaicznych POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Badanie ogniw fotowoltaicznych Laboratorium Energetyki Rozproszonej i Odnawialnych Źródeł Energii

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ VIII-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Instrukcja ćwiczenia nr 8. EW 1 8 EW WYZNACZENIE ZAKRESU PRACY I

Bardziej szczegółowo

Badanie silnika indukcyjnego jednofazowego i transformatora

Badanie silnika indukcyjnego jednofazowego i transformatora Zakład Napędów Wieloźródłowych Instytut Maszyn Roboczych Ciężkich PW Laboratorium Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie M3 - protokół Badanie silnika indukcyjnego jednofazowego i transformatora Data

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych.

Wydział Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych. Politechnika Łódzka Wydział Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych Niekonwencjonalne źródła energii Laboratorium Ćwiczenie 1

Bardziej szczegółowo

Wykład 5 Fotodetektory, ogniwa słoneczne

Wykład 5 Fotodetektory, ogniwa słoneczne Wykład 5 Fotodetektory, ogniwa słoneczne 1 Generacja optyczna swobodnych nośników Fotoprzewodnictwo σ=e(µ e n+µ h p) Fotodioda optyczna generacja par elektron-dziura pole elektryczne złącza rozdziela parę

Bardziej szczegółowo

SOLARNA. Moduły fotowoltaiczne oraz kompletne systemy przetwarzające energię słoneczną. EKOSERW BIS Sp. j. Mirosław Jedrzejewski, Zbigniew Majchrzak

SOLARNA. Moduły fotowoltaiczne oraz kompletne systemy przetwarzające energię słoneczną. EKOSERW BIS Sp. j. Mirosław Jedrzejewski, Zbigniew Majchrzak Moduły fotowoltaiczne oraz kompletne systemy przetwarzające energię słoneczną ENERGIA SOLARNA Fotowoltaika Do Ziemi dociera promieniowanie słoneczne zbliżone widmowo do promieniowania ciała doskonale czarnego

Bardziej szczegółowo

Złącze p-n powstaje wtedy, gdy w krysztale półprzewodnika wytworzone zostaną dwa obszary o odmiennym typie przewodnictwa p i n. Nośniki większościowe

Złącze p-n powstaje wtedy, gdy w krysztale półprzewodnika wytworzone zostaną dwa obszary o odmiennym typie przewodnictwa p i n. Nośniki większościowe Diody Dioda jest to przyrząd elektroniczny z dwiema elektrodami mający niesymetryczna charakterystykę prądu płynącego na wyjściu w funkcji napięcia na wejściu. Symbole graficzne diody, półprzewodnikowej

Bardziej szczegółowo

Badanie własności hallotronu, wyznaczenie stałej Halla (E2)

Badanie własności hallotronu, wyznaczenie stałej Halla (E2) Badanie własności hallotronu, wyznaczenie stałej Halla (E2) 1. Wymagane zagadnienia - ruch ładunku w polu magnetycznym, siła Lorentza, pole elektryczne - omówić zjawisko Halla, wyprowadzić wzór na napięcie

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu

Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu Zespół Szkół Technicznych im. J. i J. Śniadeckich w Grudziądzu Laboratorium Elektryczne Montaż Maszyn i Urządzeń Elektrycznych Instrukcja Laboratoryjna: Badanie ogniwa galwanicznego. Opracował: mgr inż.

Bardziej szczegółowo

BADANIE WŁAŚCIWOŚCI I UKŁADÓW PRACY ELEKTRYCZNYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA

BADANIE WŁAŚCIWOŚCI I UKŁADÓW PRACY ELEKTRYCZNYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA Ćwiczenie S 23 BADANIE WŁAŚCIWOŚCI I UKŁADÓW PRACY ELEKTRYCZNYCH ŹRÓDEŁ ŚWIATŁA 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie studentów z właściwościami elektrycznych źródeł światła, układami w jakich

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH

LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechniki Wrocławskiej STUDIA DZIENNE Ćwiczenie nr 8 Wpływ oświetlenia na półprzewodnik oraz na złącze p-n I. Zagadnienia do samodzielnego przygotowania

Bardziej szczegółowo

FOTOWOLTAIKA - wytwarzanie energii elektrycznej ze światła

FOTOWOLTAIKA - wytwarzanie energii elektrycznej ze światła FOTOWOLTAIKA - wytwarzanie energii elektrycznej ze światła Energetyka słoneczna z roku na rok cieszy się rosnącym zainteresowaniem inwestorów. Każda wyprodukowana ze słońca kilowatogodzina pozwala ograniczyć

Bardziej szczegółowo

!!!DEL są źródłami światła niespójnego.

!!!DEL są źródłami światła niespójnego. Dioda elektroluminescencyjna DEL Element czynny DEL to złącze p-n. Gdy zostanie ono spolaryzowane w kierunku przewodzenia, to w obszarze typu p, w warstwie o grubości rzędu 1µm, wytwarza się stan inwersji

Bardziej szczegółowo

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE LASERY I ICH ZASTOSOWANIE Laboratorium Instrukcja do ćwiczenia nr 13 Temat: Biostymulacja laserowa Istotą biostymulacji laserowej jest napromieniowanie punktów akupunkturowych ciągłym, monochromatycznym

Bardziej szczegółowo

Budowa. Metoda wytwarzania

Budowa. Metoda wytwarzania Budowa Tranzystor JFET (zwany też PNFET) zbudowany jest z płytki z jednego typu półprzewodnika (p lub n), która stanowi tzw. kanał. Na jego końcach znajdują się styki źródła (ang. source - S) i drenu (ang.

Bardziej szczegółowo

EFEKT FOTOWOLTAICZNY OGNIWO SŁONECZNE

EFEKT FOTOWOLTAICZNY OGNIWO SŁONECZNE ĆWICZENIE 104 EFEKT FOTOWOLTAICZNY OGNIWO SŁONECZNE Instrukcja wykonawcza 1. Wykaz przyrządów 1. Panel z ogniwami 5. Zasilacz stabilizowany oświetlacza 2. Oświetlacz 3. Woltomierz napięcia stałego 4. Miliamperomierz

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie wiadomości z klasy II. Przepływ prądu elektrycznego. Obliczenia.

Powtórzenie wiadomości z klasy II. Przepływ prądu elektrycznego. Obliczenia. Powtórzenie wiadomości z klasy II Przepływ prądu elektrycznego. Obliczenia. Prąd elektryczny 1. Prąd elektryczny uporządkowany (ukierunkowany) ruch cząstek obdarzonych ładunkiem elektrycznym, nazywanych

Bardziej szczegółowo

Etapy Projektowania Instalacji Fotowoltaicznej. Analiza kosztów

Etapy Projektowania Instalacji Fotowoltaicznej. Analiza kosztów Etapy Projektowania Instalacji Fotowoltaicznej Analiza kosztów Główne składniki systemu fotowoltaicznego 1 m 2 instalacji fotowoltaicznej może dostarczyć rocznie 90-110 kwh energii elektrycznej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO

Ć w i c z e n i e 1 POMIARY W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO Ć w i c z e n i e POMIAY W OBWODACH PĄDU STAŁEGO. Wiadomości ogólne.. Obwód elektryczny Obwód elektryczny jest to układ odpowiednio połączonych elementów przewodzących prąd i źródeł energii elektrycznej.

Bardziej szczegółowo

FOTOWOLTAIKA KATALOG PRODUKTÓW

FOTOWOLTAIKA KATALOG PRODUKTÓW FOTOWOLTAIKA KATALOG PRODUKTÓW 2 20 LAT DOŚWIADCZENIA FOTOWOLTAIKA: EFEKTYWNE WYTWARZANIE PRĄDU I CIEPŁA Fotowoltaika, technologia umożliwiająca przemianę promieniowania słonecznego bezpośrednio na energię

Bardziej szczegółowo

Energia emitowana przez Słońce

Energia emitowana przez Słońce Energia słoneczna i ogniwa fotowoltaiczne Michał Kocyła Problem energetyczny na świecie Przewiduje się, że przy obecnym tempie rozwoju gospodarczego i zapotrzebowaniu na energię, paliw kopalnych starczy

Bardziej szczegółowo

190-210. DIAMOND Seria WYSOKA JAKOŚĆ MODUŁÓW FOTOWOLTAICZNYCH O PHONO SOLAR DZIEL SIĘ SŁOŃCEM, UMACNIAJ PRZYSZŁOŚĆ! MONO POLY

190-210. DIAMOND Seria WYSOKA JAKOŚĆ MODUŁÓW FOTOWOLTAICZNYCH O PHONO SOLAR DZIEL SIĘ SŁOŃCEM, UMACNIAJ PRZYSZŁOŚĆ! MONO POLY POLY MONO O PHONO SOLAR Phono Solar Technology Co., Ltd. jest jednym z wiodących producentów wyrobów do wytwarzania energii odnawialnej na świecie oraz zaufanym usługodawcą. Marka Phono Solar stała się

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemów PV. Produkcja modułu fotowoltaicznego (PV)

Projektowanie systemów PV. Produkcja modułu fotowoltaicznego (PV) Projektowanie systemów PV Wykład 3 Produkcja modułu fotowoltaicznego (PV) dr inż. Janusz Teneta C-3 pok. 8 (parter), e-mail: romus@agh.edu.pl Wydział EAIiIB Katedra Automatyki i Inżynierii Biomedycznej

Bardziej szczegółowo

Metodę poprawnie mierzonego prądu powinno się stosować do pomiaru dużych rezystancji, tzn. wielokrotnie większych od rezystancji amperomierza: (4)

Metodę poprawnie mierzonego prądu powinno się stosować do pomiaru dużych rezystancji, tzn. wielokrotnie większych od rezystancji amperomierza: (4) OBWODY JEDNOFAZOWE POMIAR PRĄDÓW, NAPIĘĆ. Obwody prądu stałego.. Pomiary w obwodach nierozgałęzionych wyznaczanie rezystancji metodą techniczną. Metoda techniczna pomiaru rezystancji polega na określeniu

Bardziej szczegółowo

Źródła zasilania i parametry przebiegu zmiennego

Źródła zasilania i parametry przebiegu zmiennego POLIECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGEYKI INSYU MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGEYCZNYCH LABORAORIUM ELEKRYCZNE Źródła zasilania i parametry przebiegu zmiennego (E 1) Opracował: Dr inż. Włodzimierz

Bardziej szczegółowo

Technologia produkcji paneli fotowoltaicznych

Technologia produkcji paneli fotowoltaicznych partner modułów Technologia produkcji paneli Polsko-Niemieckie Forum Energetyki Słonecznej 07.06.2013r GE partner modułów Fotowoltaika zasada działania GE partner modułów GE partner modułów Rodzaje ogniw

Bardziej szczegółowo

Różne dziwne przewodniki

Różne dziwne przewodniki Różne dziwne przewodniki czyli trzy po trzy o mechanizmach przewodzenia prądu elektrycznego Przewodniki elektronowe Metale Metale (zwane również przewodnikami) charakteryzują się tym, że elektrony ich

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 7

Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 7 Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 7 Temat: Badanie właściwości elektrycznych półprzewodnikowych przyrządów optoelektronicznych.. Cel ćwiczenia: Poznanie budowy, zasady działania, charakterystyk

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie Nr 5. Badanie różnych konfiguracji modułów fotowoltaicznych

Ćwiczenie Nr 5. Badanie różnych konfiguracji modułów fotowoltaicznych Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych Laboratorium Fotowoltaiki Ćwiczenie Nr 5 Badanie różnych konfiguracji modułów fotowoltaicznych I. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Badanie charakterystyki diody

Badanie charakterystyki diody Badanie charakterystyki diody Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie charakterystyk prądowo napięciowych różnych diod półprzewodnikowych. Wstęp Dioda jest jednym z podstawowych elementów elektronicznych,

Bardziej szczegółowo

12. FOTOWOLTAIKA IMMERGAS EFEKTYWNE WYTWARZANIE PRĄDU I CIEPŁA

12. FOTOWOLTAIKA IMMERGAS EFEKTYWNE WYTWARZANIE PRĄDU I CIEPŁA 12. FOTOWOLTAIKA IMMERGAS EFEKTYWNE WYTWARZANIE PRĄDU I CIEPŁA 266 www.immergas.com.pl FOTOWOLTAIKA IMMERGAS NOWOCZESNE SYSTEMY GRZEWCZE 12. Nowoczesna fotowoltaika Immergas - efektywne wytwarzanie prądu

Bardziej szczegółowo

3. ZŁĄCZE p-n 3.1. BUDOWA ZŁĄCZA

3. ZŁĄCZE p-n 3.1. BUDOWA ZŁĄCZA 3. ZŁĄCZE p-n 3.1. BUDOWA ZŁĄCZA Złącze p-n jest to obszar półprzewodnika monokrystalicznego utworzony przez dwie graniczące ze sobą warstwy jedną typu p i drugą typu n. Na rysunku 3.1 przedstawiono uproszczony

Bardziej szczegółowo

Wykład 5 Fotodetektory, ogniwa słoneczne

Wykład 5 Fotodetektory, ogniwa słoneczne Wykład 5 Fotodetektory, ogniwa słoneczne 1 Generacja optyczna swobodnych nośników Fotoprzewodnictwo σ=e(µ e n+µ h p) Fotodioda optyczna generacja par elektron-dziura pole elektryczne złącza rozdziela parę

Bardziej szczegółowo

Zakład Zastosowań Elektroniki i Elektrotechniki

Zakład Zastosowań Elektroniki i Elektrotechniki Zakład Zastosowań Elektroniki i Elektrotechniki Laboratorium Wytwarzania energii elektrycznej Temat ćwiczenia: Badanie alternatora 52 BADANIE CHARAKTERYSTYK EKSPLOATACYJNYCH ALTERNATORÓW SAMO- CHODOWYCH

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 6a

Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 6a Instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego nr 6a Temat: Charakterystyki i parametry półprzewodnikowych przyrządów optoelektronicznych. Cel ćwiczenia: Zapoznać z budową, zasadą działania, charakterystykami

Bardziej szczegółowo

Schemat układu zasilania diod LED pokazano na Rys.1. Na jednej płytce połączone są różne diody LED, które przełącza się przestawiając zworkę.

Schemat układu zasilania diod LED pokazano na Rys.1. Na jednej płytce połączone są różne diody LED, które przełącza się przestawiając zworkę. Ćwiczenie 3. Parametry spektralne detektorów. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi parametrami detektorów i ich podstawowych parametrów. Poznanie zależności związanych z oddziaływaniem

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIOD PÓŁPRZEWODNIKOWYCH

BADANIE DIOD PÓŁPRZEWODNIKOWYCH BAANE O PÓŁPZEWONKOWYCH nstytut izyki Akademia Pomorska w Słupsku Cel i ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest: - zapoznanie się z przebiegiem charakterystyk prądowo-napięciowych diod różnych typów, - zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Lekcja 10. Temat: Moc odbiorników prądu stałego. Moc czynna, bierna i pozorna w obwodach prądu zmiennego.

Lekcja 10. Temat: Moc odbiorników prądu stałego. Moc czynna, bierna i pozorna w obwodach prądu zmiennego. Lekcja 10. Temat: Moc odbiorników prądu stałego. Moc czynna, bierna i pozorna w obwodach prądu zmiennego. 1. Moc odbiorników prądu stałego Prąd płynący przez odbiornik powoduje wydzielanie się określonej

Bardziej szczegółowo

Instalacja fotowoltaiczna o mocy 36,6 kw na dachu oficyny ratusza w Żywcu.

Instalacja fotowoltaiczna o mocy 36,6 kw na dachu oficyny ratusza w Żywcu. Przedsiębiorstwo VOTRE Projekt Sp. z o.o. Henryka Pobożnego 1/16 Strzelce Opolskie Polska Osoba kontaktowa: Kamil Brudny Telefon: 533-161-381 E-mail: k.brudny@votreprojekt.pl Klient Urząd Miast Żywiec

Bardziej szczegółowo

Badanie parametrów fotometrycznych opraw parkowych z lampami sodowymi

Badanie parametrów fotometrycznych opraw parkowych z lampami sodowymi Badanie parametrów fotometrycznych opraw parkowych z lampami sodowymi Zamawiający: PPHU HARPIS Piotr Skubel, ul. Wyczółkowskiego 107 65-140 Zielona Góra Wykonawcy: mgr inż. Przemysław Skrzypczak mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Które panele wybrać? Europe Solar Production sp. z o.o. Opracował : Sławomir Suski

Które panele wybrać? Europe Solar Production sp. z o.o. Opracował : Sławomir Suski Które panele wybrać? Europe Solar Production sp. z o.o. Opracował : Sławomir Suski Rodzaje modułów fotowoltaicznych Rodzaj modułu fotowoltaicznego Monokrystaliczny Polikrystaliczny Amorficzny A- Si - Amorphous

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY FOTOWOLTAICZNE MONOKRYSTALICZNY PANEL FOTOWOLTAICZNY (OPIS I INSTRUKCJA OBSŁUGI)

SYSTEMY FOTOWOLTAICZNE MONOKRYSTALICZNY PANEL FOTOWOLTAICZNY (OPIS I INSTRUKCJA OBSŁUGI) SYSTEMY FOTOWOLTAICZNE MONOKRYSTALICZNY PANEL FOTOWOLTAICZNY (OPIS I INSTRUKCJA OBSŁUGI) Drogi Użytkowniku, Dziękujemy za zakup panelu fotowoltaicznego naszej firmy. Mamy nadzieję, że użytkowanie tego

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 3. Badanie instalacji fotowoltaicznej DC z akumulatorem

Ćwiczenie nr 3. Badanie instalacji fotowoltaicznej DC z akumulatorem Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych Laboratorium Fotowoltaiki Ćwiczenie nr 3 Badanie instalacji fotowoltaicznej DC z akumulatorem OPIS STANOWISKA ORAZ INSTALACJI OGNIW SŁONECZNYCH.

Bardziej szczegółowo

Rekapitulacja. Detekcja światła. Rekapitulacja. Rekapitulacja

Rekapitulacja. Detekcja światła. Rekapitulacja. Rekapitulacja Rekapitulacja Detekcja światła Sebastian Maćkowski Instytut Fizyki Uniwersytet Mikołaja Kopernika Adres poczty elektronicznej: mackowski@fizyka.umk.pl Biuro: 365, telefon: 611-3250 Konsultacje: czwartek

Bardziej szczegółowo

Akademickie Centrum Czystej Energii. Ogniwo paliwowe

Akademickie Centrum Czystej Energii. Ogniwo paliwowe Ogniwo paliwowe 1. Zagadnienia elektroliza, prawo Faraday a, pierwiastki galwaniczne, ogniwo paliwowe 2. Opis Główną częścią ogniwa paliwowego PEM (Proton Exchange Membrane) jest membrana złożona z katody

Bardziej szczegółowo

2 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J

2 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J 2 K A T E D R A F I ZYKI S T O S O W AN E J P R A C O W N I A P O D S T A W E L E K T R O T E C H N I K I I E L E K T R O N I K I Ćw. 2. Łączenie i pomiar pojemności i indukcyjności Wprowadzenie Pojemność

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTRONIKI ĆWICZENIE 4 POLITECHNIKA ŁÓDZKA KATEDRA PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH I OPTOELEKTRONICZNYCH

LABORATORIUM ELEKTRONIKI ĆWICZENIE 4 POLITECHNIKA ŁÓDZKA KATEDRA PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH I OPTOELEKTRONICZNYCH LABORATORIUM ELEKTRONIKI ĆWICZENIE 4 Parametry statyczne tranzystorów polowych złączowych Cel ćwiczenia Podstawowym celem ćwiczenia jest poznanie statycznych charakterystyk tranzystorów polowych złączowych

Bardziej szczegółowo

MOBILNE STANOWISKO DO BADAŃ EFEKTYWNOSCI MODUŁÓW PV.

MOBILNE STANOWISKO DO BADAŃ EFEKTYWNOSCI MODUŁÓW PV. MOBILNE STANOWISKO DO BADAŃ EFEKTYWNOSCI MODUŁÓW PV www.oze.utp.edu.pl MOBILNE STANOWISKO DO BADAŃ EFEKTYWNOSCI MODUŁÓW PV Prezentacja stanowiska łącznie z mobilnym układem instalacji solarnej z kolektorem

Bardziej szczegółowo

Katedra Energetyki. Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki

Katedra Energetyki. Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki 1 Katedra Energetyki Laboratorium Podstaw Elektrotechniki i Elektroniki Temat ćwiczenia: POMIARY PODSTAWOWYCH WIELKOŚCI ELEKTRYCZNYCH W OBWODACH PRĄDU STAŁEGO (obwód 3 oczkowy) 2 1. POMIARY PRĄDÓW I NAPIĘĆ

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE

WYDZIAŁ.. LABORATORIUM FIZYCZNE W S E i Z W WASZAWE WYDZAŁ.. LABOATOUM FZYCZNE Ćwiczenie Nr 10 Temat: POMA OPOU METODĄ TECHNCZNĄ. PAWO OHMA Warszawa 2009 Prawo Ohma POMA OPOU METODĄ TECHNCZNĄ Uporządkowany ruch elektronów nazywa się

Bardziej szczegółowo

Półprzewodnikami wykorzystywanymi w fotowoltaice, w zależności od technologii, są: krzem amorficzny,

Półprzewodnikami wykorzystywanymi w fotowoltaice, w zależności od technologii, są: krzem amorficzny, Generacja energii elektrycznej Panele fotowoltaiczne umożliwiają produkcję energii elektrycznej dzięki tzw. efektowi fotowoltaicznemu Jest to zjawisko, które powoduje powstawanie siły elektromotorycznej

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Parametry statyczne diod LED

Ćwiczenie 1. Parametry statyczne diod LED Ćwiczenie. Parametry statyczne diod LED. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawowymi właściwościami i charakterystykami diod LED. Poznanie ograniczeń i sposobu zasilania tego typu

Bardziej szczegółowo

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna 1. Przed zamknięciem wyłącznika prąd I = 9A. Po zamknięciu wyłącznika będzie a) I = 27A b) I = 18A c) I = 13,5A d) I = 6A 2. Prąd I jest równy a) 0,5A b) 0 c) 1A d) 1A 3. Woltomierz wskazuje 10V. W takim

Bardziej szczegółowo

E1. OBWODY PRĄDU STAŁEGO WYZNACZANIE OPORU PRZEWODNIKÓW I SIŁY ELEKTROMOTORYCZNEJ ŹRÓDŁA

E1. OBWODY PRĄDU STAŁEGO WYZNACZANIE OPORU PRZEWODNIKÓW I SIŁY ELEKTROMOTORYCZNEJ ŹRÓDŁA E1. OBWODY PRĄDU STŁEGO WYZNCZNIE OPORU PRZEWODNIKÓW I SIŁY ELEKTROMOTORYCZNEJ ŹRÓDŁ tekst opracowała: Bożena Janowska-Dmoch Prądem elektrycznym nazywamy uporządkowany ruch ładunków elektrycznych wywołany

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA NWERSYTET TECHNOLOGCZNO-PRZYRODNCZY W BYDGOSZCZY WYDZAŁ NŻYNER MECHANCZNEJ NSTYTT EKSPLOATACJ MASZYN TRANSPORT ZAKŁAD STEROWANA ELEKTROTECHNKA ELEKTRONKA ĆWCZENE: E7 BADANE DODY PROSTOWNCZEJ DODY ZENERA

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do energii słonecznej i fotowoltaiki

Wprowadzenie do energii słonecznej i fotowoltaiki Czyste Energie Wykład 1 Wprowadzenie do energii słonecznej i fotowoltaiki dr inż. Janusz Teneta C-3 pok. 8 (parter), e-mail: romus@agh.edu.pl Wydział EAIiE Katedra Automatyki AGH Kraków 2010 Geometria

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Konwersji Energii. Ogniwo Paliwowe PEM

Laboratorium z Konwersji Energii. Ogniwo Paliwowe PEM Laboratorium z Konwersji Energii Ogniwo Paliwowe PEM 1.0 WSTĘP Ogniwo paliwowe typu PEM (ang. PEM FC) Ogniwa paliwowe są urządzeniami elektro chemicznymi, stanowiącymi przełom w dziedzinie źródeł energii,

Bardziej szczegółowo

1. Właściwości materiałów półprzewodnikowych 2. Półprzewodniki samoistne i domieszkowane 3. Złącze pn 4. Polaryzacja złącza

1. Właściwości materiałów półprzewodnikowych 2. Półprzewodniki samoistne i domieszkowane 3. Złącze pn 4. Polaryzacja złącza Elementy półprzewodnikowe i układy scalone 1. Właściwości materiałów półprzewodnikowych 2. Półprzewodniki samoistne i domieszkowane 3. Złącze pn 4. Polaryzacja złącza ELEKTRONKA Jakub Dawidziuk sobota,

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Wydział IEiT. Ćwiczenie laboratoryjne Badanie modułu fotowoltaicznego

Akademia Górniczo Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Wydział IEiT. Ćwiczenie laboratoryjne Badanie modułu fotowoltaicznego Akademia Górniczo Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie Wydział IEiT Katedra Elektroniki Alternatywne Źródła Energii Ćwiczenie laboratoryjne Badanie modułu fotowoltaicznego Opracowanie instrukcji:

Bardziej szczegółowo

Produkcja modułu fotowoltaicznego (PV)

Produkcja modułu fotowoltaicznego (PV) Czyste energie Wykład 3 Produkcja modułu fotowoltaicznego (PV) dr inż. Janusz Teneta C-3 pok. 8 (parter), e-mail: romus@agh.edu.pl Wydział EAIiIB Katedra Automatyki i Inżynierii Biomedycznej AGH Kraków

Bardziej szczegółowo

3D, Podłączona do sieci instalacja fotowoltaiczna (PV) Dane klimatyczne RZESZOW/JASIONKA ( )

3D, Podłączona do sieci instalacja fotowoltaiczna (PV) Dane klimatyczne RZESZOW/JASIONKA ( ) Projekt Adres: WOJSKA POLSKIEGO 3, 39-300 MIELEC Data wprowadzenia do eksploatacji: 2017-02-21 Opis projektu: -PROJEKT INSTALACJI FOTOFOLTAICZNEJ 199,8 KW 3D, Podłączona do sieci instalacja fotowoltaiczna

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 8-OS a CHARAKTERYSTYKA OGNIW SŁONECZNYCH

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 8-OS a CHARAKTERYSTYKA OGNIW SŁONECZNYCH LABORATORIUM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 8-OS a CHARAKTERYSTYKA OGNIW SŁONECZNYCH 1.

Bardziej szczegółowo

Fotowoltaika i sensory w proekologicznym rozwoju Małopolski

Fotowoltaika i sensory w proekologicznym rozwoju Małopolski Fotowoltaika i sensory w proekologicznym rozwoju Małopolski Photovoltaic and Sensors in Environmental Development of Malopolska Region ZWIĘKSZANIE WYDAJNOŚCI SYSTEMÓW FOTOWOLTAICZNYCH Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

ELEKTRONIKA ELM001551W

ELEKTRONIKA ELM001551W ELEKTRONIKA ELM001551W Podstawy elektrotechniki i elektroniki Definicje prądu elektrycznego i wielkości go opisujących: natężenia, gęstości, napięcia. Zakres: Oznaczenia wielkości fizycznych i ich jednostek,

Bardziej szczegółowo

Rys.1. Struktura fizyczna diody epiplanarnej (a) oraz wycinek złącza p-n (b)

Rys.1. Struktura fizyczna diody epiplanarnej (a) oraz wycinek złącza p-n (b) Ćwiczenie E11 UKŁADY PROSTOWNIKOWE Elementy półprzewodnikowe złączowe 1. Złącze p-n Złącze p-n nazywamy układ dwóch półprzewodników.jednego typu p w którym nośnikami większościowymi są dziury obdarzone

Bardziej szczegółowo

Co to jest fotowoltaika? Okiem praktyka.

Co to jest fotowoltaika? Okiem praktyka. Co to jest fotowoltaika? Okiem praktyka. Fotowoltaika greckie słowo photos światło nazwisko włoskiego fizyka Allessandro Volta odkrywcy elektryczności Zjawisko pozyskiwania energii z przetworzonego światła

Bardziej szczegółowo

Efekt fotoelektryczny

Efekt fotoelektryczny Ćwiczenie 82 Efekt fotoelektryczny Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest obserwacja efektu fotoelektrycznego: wybijania elektronów z metalu przez światło o różnej częstości (barwie). Pomiar energii kinetycznej

Bardziej szczegółowo

Badanie zależności energii generowanej w panelach fotowoltaicznych od natężenia promieniowania słonecznego

Badanie zależności energii generowanej w panelach fotowoltaicznych od natężenia promieniowania słonecznego POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska Instrukcja do zajęć laboratoryjnych fotowoltaicznych od natężenia promieniowania słonecznego Ćwiczenie nr 10 Laboratorium z przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Czym jest prąd elektryczny

Czym jest prąd elektryczny Prąd elektryczny Ruch elektronów w przewodniku Wektor gęstości prądu Przewodność elektryczna Prawo Ohma Klasyczny model przewodnictwa w metalach Zależność przewodności/oporności od temperatury dla metali,

Bardziej szczegółowo

Aleksandra Banaś Dagmara Zemła WPPT/OPTOMETRIA

Aleksandra Banaś Dagmara Zemła WPPT/OPTOMETRIA Aleksandra Banaś Dagmara Zemła WPPT/OPTOMETRIA B V B C ZEWNĘTRZNE POLE ELEKTRYCZNE B C B V B D = 0 METAL IZOLATOR PRZENOSZENIE ŁADUNKÓW ELEKTRYCZNYCH B C B D B V B D PÓŁPRZEWODNIK PODSTAWOWE MECHANIZMY

Bardziej szczegółowo