ETIM I BMECAT STANDARDY ELEKTRONICZNEJ WYMIANY INFORMACJI W BRAN Y ELEKTROTECHNICZNEJ GRZEGORZ NOWAK, MARCIN TOKARSKI, CEZARY DRAUS

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ETIM I BMECAT STANDARDY ELEKTRONICZNEJ WYMIANY INFORMACJI W BRAN Y ELEKTROTECHNICZNEJ GRZEGORZ NOWAK, MARCIN TOKARSKI, CEZARY DRAUS"

Transkrypt

1 ETIM I BMECAT STANDARDY ELEKTRONICZNEJ WYMIANY INFORMACJI W BRAN Y ELEKTROTECHNICZNEJ GRZEGORZ NOWAK, MARCIN TOKARSKI, CEZARY DRAUS Streszczenie Artykuł opisuje mi dzynarodowy standard opisu produktów ETIM oraz standard wymiany informacji katalogowych o produktach BMEcat. W artykule ukazano znaczenie standardów w zagadnieniu kodyfikacji tre ci i zawarto ci zbiorów danych w ramach ogólnej problematyki zarz dzania wiedz. Przedstawiono zalety i korzy ci płyn ce z przyj cia obu standardów, a tak e ograniczenia wynikaj ce z ich stosowania. Zaprezentowano równie mo liwo ci ich implementacji na przykładzie opracowanej aplikacji, której celem jest szybkie i efektywne klasyfikowanie produktów elektrotechnicznych wg standardu ETIM, z mo liwo ci eksportu danych produktowych w standardzie BMEcat, proponowanej producentom i dystrybutorom, którzy chcieliby wdro y te standardy w swoich przedsi biorstwach. W ostatniej cz ci artykułu przedstawione zostały mo liwo ci i korzy ci zastosowania standardów ETIM i BMEcat w produktowych bazach danych oraz aplikacjach typu: EDI, sklep internetowy czy automatyczny skład katalogów reklamowych. Słowa kluczowe: klasyfikacja, standard ETIM, BMEcat, handel elektroniczny, elektroniczna wymiana danych 1. Wprowadzenie 1.1. Wykorzystanie standardów w kodyfikacji tre ci jako element zarz dzania wiedz W dzisiejszych czasach wiedza odgrywa coraz wi ksz rol. Zdolno odnajdywania, przyswajania i wykorzystania wiedzy stanowi istotny czynnik decyduj cy o sukcesie nie tylko jednostek ale i całych przedsi biorstw. Samo zdefiniowanie wiedzy nie jest jednak prostym zadaniem. Według jednej z definicji [15], stanowi ona zespół wiadomo ci i do wiadcze, które b d c rozwijane i przekazywane, wnosz w ycie ludzkie pewn systematyk i coraz dokładniejszy opis otaczaj cej nas rzeczywisto ci. Obszern wiedz w danej dziedzinie posiadaj zwykle specjali ci, którzy stanowi podstawow warto wielu firm. To wła nie dzi ki ich umiej tno ciom mo liwe jest sprawne prowadzenie działalno ci. To wła nie ich wiedza ma charakter strategiczny i w ka dym rodzaju działalno ci odgrywa dominuj c rol w stosunku do pozostałych zasobów. Równie w bran y elektrotechnicznej głównym atutem i sił nap dow wielu hurtowni czy przedsi biorstw instalacyjnych s fachowcy, posiadaj cy merytoryczn wiedz i znaj cy doskonale produkty dost pne na rynku elektrotechnicznym i potrafi cy je porówna, doradzi, dobra do potrzeb klienta czy znale zamienniki.

2 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 62, Aby mo liwy był dost p do zasobów wiedzy ekspertów konieczne jest zatem odpowiednie przetworzenie, usystematyzowanie i rejestracja informacji, którymi posługuj si eksperci, a nast pnie transfer wiedzy w celu jej szerszego udost pnienia poprzez ułatwienie jej odnalezienia, porównania i zrozumienia [10]. Uzyskuje si to poprzez kodyfikacj tre ci i zawarto ci zbiorów danych [5], a wi c usystematyzowanie i zapisanie w okre lonym formacie czy standardzie. Zagadnienie to wpisuje si zatem w problematyk zarz dzania wiedz, rozumianego jako zespół sformalizowanych sposobów jej pozyskiwania, zachowywania, lokalizowania, wykorzystywania, rozpowszechniania i rozwijania. Zachowanie wiedzy, jej lokalizacja i rozpowszechnienie, daje mo liwo uzyskania wielu korzy ci. Wiedza mo e by stosowana np. do klasyfikacji nowych danych, wyjasniania istniej cych danych lub wspomagania podejmowania decyzji [4]. Wymiern korzy mo e przynie skrócenie czasu niektórych czynno ci (jak cho by obsługa klienta) czy zapewnienie kontynuacji działa przez nowych pracowników, w sytuacji gdy dotychczasowy specjalista odejdzie z firmy. Mo liwa jest tak e automatyzacja pewnych działa, takich jak udzielanie informacji na zapytania, lub nawet całkowita automatyzacja sprzeda y. Obecnie wi kszo projektów z zakresu zarz dzania wiedz realizowana jest z wykorzystaniem nowoczesnych technologii. Odpowiednie aplikacje czy standardy tworzone s dla konkretnego przedsi biorstwa czy bran y. Do najcz ciej u ywanych narz dzi nale : hurtownie danych, systemy ekspertowe (systemy wspomagania decyzji), systemy wspomagania pracy grupowej czy systemy zarz dzania dokumentami [16]. Podobnie jest i w tym przypadku, w którym na potrzeby bran y elektrotechnicznej opracowano prezentowane standardy kodyfikacji tre ci ETIM i wymiany dokumentów BMEcat Rola standardów w elektronicznej wymianie danych Wykorzystanie standardów stanowi nieodł czn cech kodyfikacji tre ci i elektronicznej wymiany danych. Automatyczna, elektroniczna wymiana informacji mo liwa jest tylko wówczas, gdy dane mog by poprawnie przesłane i zinterpretowane przy wykorzystaniu ró nych aplikacji, platform sprz towych i systemów operacyjnych [12]. Je eli jedna strona mo e komunikowa si z drug, obie musz posiada wspólny protokół wymiany informacji. Powszechnie stosowanym rozwi zaniem jest zdefiniowanie i przyj cie wspólnych standardów dla poszczególnych poziomów komunikacji. Techniczne podstawy elektronicznej komunikacji pomi dzy partnerami biznesowymi takie jak: sposób transmisji danych, format dokumentów, oprogramowanie do interpretacji dokumentów elektronicznych okre la EDI (ang. Electronic Data Interchange). Standard ten definiuje reguły rz dz ce struktur poszczególnych dokumentów i ci le okre la obowi zkowe oraz opcjonalne informacje dla ka dego z nich. Na kolejnych poziomach komunikacji mog by wykorzystane inne standardy okre laj ce np. sposób opisu danych elementów w dokumencie, np. sposób opisu produktów czy sposób wymiany informacji o cenach. Do takich standardów nale ETIM i BMEcat, które zostan omówione w dalszej cz ci artykułu. Wykorzystanie standardów pozwala nie tylko na kodyfikacj wiedzy, ale równie porz dkuje wszystkie procesy wewn trzne i zewn trzne przedsi biorstwa, porz dkuje wymieniane informacje i tym samym ułatwia komunikacj. Jednak oczywiste jest, e samo zdefiniowanie standardów nie wystarczy. Stanowi one tylko jeden z wielu mo liwych sposobów organizacji i wymiany danych.

3 96 Grzegorz Nowak, Marcin Tokarski, Cezary Draus ETIM i BMEcat standardy elektronicznej wymiany informacji w bran y elektrotechnicznej Natomiast rzeczywiste korzy ci z wykorzystania standardów zale od stopnia ich integracji w ogólnym przepływie informacji w przedsi biorstwie Klasyfikacja produktów Potrzeba jednoznacznej klasyfikacji produktów w dowolnej dziedzinie podyktowana jest wzgl dami praktycznymi. Pocz tkowo wynikała ona z wymogów normowania, planowania, ewidencji czy sprawozdawczo ci. Elektroniczna wymiana informacji i dokumentów jeszcze bardziej uwidoczniła znaczenie klasyfikacji w komunikacji pomi dzy partnerami biznesowymi czy w automatyzacji procesów zwi zanych z handlem, marketingiem i logistyk. Dobra klasyfikacja powinna by wyczerpuj ca i rozł czna, oznacza to, e musi spełnia dwa podstawowe postulaty [11]: postulat całkowito ci suma członów klasyfikacyjnych obejmuje wszystkie elementy zbioru klasyfikowanego (klasyfikacja wyczerpuj ca), postulat rozł czno ci ka dy element podziału b dzie mógł by zaliczony tylko do jednego członu klasyfikacji (klasyfikacja rozł czna) Podczas procesu klasyfikacji danego zbioru klasyfikuje si cechy okre laj ce jego elementy. Cecha klasyfikacyjna to pewna wła ciwo produktu ustalaj ca jego relacj do pozostałych elementów zbioru. Przy klasyfikowaniu nale y przestrzega, aby ka da cecha: okre lała w jasny, zwi zły i jednoznaczny sposób pewn szczególn wła ciwo danego przedmiotu, tj. wła ciwo inn od wszystkich pozostałych cech klasyfikacyjnych, umo liwiała zamierzon segregacj przedmiotów indeksowanych, zabezpieczała metodyczne uszeregowanie wszystkich wła ciwo ci danego elementu zachowuj c kolejno narzucon przez wa no cech danego celu klasyfikacji Wymiana informacji o produktach elektrotechnicznych W bran y elektrotechnicznej producenci zarz dzaj dziesi tkami tysi cy, a dystrybutorzy setkami tysi cy produktów. Zwykle, ka dy producent udost pnia informacje o produkcie według własnego formatu. Naturaln tendencj jest ch wyró nienia swoich produktów lub podkre lenia ich unikalnych walorów przez zastosowanie odmiennego opisu. Z tego wzgl du, produkty podobne lub nawet identyczne pod wzgl dem funkcjonalno ci, ale pochodz ce od ró nych dostawców, s opisywane w ró ny sposób. Zmusza to dystrybutorów i dostawców do tworzenia indywidualnych interfejsów wymiany informacji. Najcz ciej strona silniejsza potrafi narzuci stosowany przez siebie format, ale strona słabsza jest skazana na obsług wielu formatów swoich silniejszych partnerów. Zdarza si, e mali producenci, maj cy w swojej ofercie kilkana cie lub kilkadziesi t produktów opisuj ka dy produkt r cznie, co dodatkowo utrudnia automatyzacj procesów biznesowych, a bł dy popełniane przy r cznym przepisywaniu informacji o produktach mog by bardzo kosztowne i uci liwe [8]. Podstaw do usprawnienia przepływu informacji biznesowej, swobodnego rozwoju handlu elektronicznego oraz automatycznej komunikacji w całym ła cuchu dostaw (producent dystrybutor i dystrybutor u ytkownik) jest wspólna klasyfikacja produktów. W sytuacji gdy zamiast jednej klasyfikacji u ywanych jest kilka alternatywnych, niezb dne jest wykorzystanie aplikacji mapuj cych poszczególne standardy. Przykład aplikacji mapuj cej przedstawiono w pracy [2].

4 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 62, Je eli mówimy o handlu elektronicznym, to pami ta nale y, e obejmuje on nie tylko zamówienie, wystawienie faktury i płatno, ale dotyczy równie etapu przygotowania zakupu, a wi c udost pnienia informacji o produkcie oraz mo liwo ci jego wyszukania, porównania i wyboru. Aby było to mo liwe, wcze niej konieczna jest tak e mo liwo szybkiego i spójnego tworzenia informacji marketingowej, w tym dokumentacji papierowej i w wersji elektronicznej, dost pnej online na ró nych platformach, takich jak: komputery, tablety czy smartfony. 2. Standard ETIM 2.1. Pocz tki ETIM ETIM (ang. European Technical Information Model) jest jednym z głównych systemów klasyfikacji produktów. Stanowi on ujednolicon klasyfikacj produktów elektrotechnicznych zaprojektowan tak, aby ułatwi wszystkim podmiotom w tym sektorze jednoznaczn i skuteczn komunikacj dotycz c tych wyrobów. Klasyfikacja ta obejmuje klas produktów oraz cechy (parametry), które s opisane w znormalizowany sposób. Oprócz tego, ka da klasa posiada ró ne synonimy swojej nazwy. To sprawia, e wyszukiwanie wła ciwego produktu jest du o prostsze dla wszystkich. Klasyfikacja produktów i ich jednoznaczny opis zapobiegaj j zykowemu zamieszaniu i bł dom, pozwalaj zidentyfikowa produkt i handlowe dane w standardowy sposób oraz wymieni je w formie elektronicznej mi dzy ró nymi partnerami biznesowymi. Idea systemu klasyfikacji produktów elektrotechnicznych została zaproponowana przez przemysłowców holenderskich i niemieckich, którzy opracowali uniwersalny standard klasyfikacji produktów, z uwzgl dnieniem sytuacji mi dzynarodowej w tej dziedzinie. Uzgodniono pierwsz, całkowicie identyczn wersj klasyfikacji produktów elektrotechnicznych, co stanowiło pocz tek obowi zuj cego dzi europejskiego standardu ETIM. ETIM nie jest jedynym standardem opisu produktów wykorzystywanym na rynku elektrotechnicznym. Inne najbardziej znane systemy to: eclass i Proficlass. Mimo korzy ci płyn cych z wykorzystania jednego standardu, producenci i handlowcy w Polsce ci gle korzystaj z ró nych cz sto własnych systemów klasyfikacji. Przykłady wielu krajów pokazuj, e narzucenie jednego standardu jest procesem wymuszanym zwykle przez rynek: instalatorów i odbiorców ko cowych (inwestorów). Jednak obecnie, coraz bardziej niebagateln rol w wymuszeniu jednolitego standardu zaczyna odgrywa równie internet, jako rodowisko ułatwiaj ce wyszukiwanie i porównywanie produktów. Produkty opisane inaczej ni w obowi zuj cym w danej bran y standardzie b d po prostu pomijane w procesie wyszukiwania lub nie b d dawały si porówna z innymi, co prowadzi b dzie do ich marginalizacji Struktura ETIM ETIM u ywa prostej struktury. Diagram modelu ETIM przedstawiony jest na rys. 1. Produkty czyli klasy zawieraj unikaln nazw i zbiór parametrów (cech), które z kolei posiadaj warto ci, za warto ci mog posiada jednostki. Wszystkie klasy, cechy, warto ci i jednostki maja swoje unikalne numery i nazwy w poszczególnych j zykach obsługiwanych przez ETIM. W celu łatwiejszego wyszukiwania klasy zostały pogrupowane: jedna klasa mo e nale e tylko do jednej grupy. Dodatkowo ka da z klas mo e posiada dowoln liczb synonimów nazwy. Warto ci parametrów mog si powtarza w wielu klasach, podobnie jak synonimy.

5 98 Grzegorz Nowak, Marcin Tokarski, Cezary Draus ETIM i BMEcat standardy elektronicznej wymiany informacji w bran y elektrotechnicznej ródło: opracowanie własne, wg [6] ETIM mocne i słabe strony Zalety Rysunek 1. Diagram modelu danych ETIM Główna zaleta stosowania ETIM wynika z ujednolicenia opisu produktów. Pozwala bowiem na wymierne oszcz dno ci wynikaj ce z automatyzacji procesów handlowych, marketingowych i logistycznych [7]. Jednolito opisu pozwala na wyszukiwanie i porównywanie produktów pod wzgl dem ich funkcjonalno ci (poszczególne parametry porównywalnych produktów u wszystkich producentów nazywaj si tak samo). Wymiana informacji technicznych pomi dzy partnerami handlowymi jest o wiele łatwiejsza ni w przypadku u ywania wielu standardów opisu produktów, gdy wymaga obsługi jedynie jednego formatu. Ponadto, wymiana informacji jest mo liwa na szczeblu mi dzynarodowym: nazwy wszystkich produktów, ich parametrów i warto ci maj swoje unikalne identyfikatory i odpowiedniki nazw w poszczególnych j zykach. Przetłumaczenie opisu dowolnego produktu na dowolny j zyk obsługiwany przez ETIM jest automatyczne i jednoznaczne. Automatyzacja procesów biznesowych to nie tylko oszcz dno kosztów ludzkich, ale równie eliminacja bł dów popełnianych przy r cznym przepisywaniu czy nieporozumie w komunikacji mi dzyludzkiej (np. przy interpretacji niektórych symboli). System ten nie jest powi zany z jakimkolwiek producentem, cechy wyrobów s ogólne i nie faworyzuj adnego z nich. Dla poszczególnych produktów okre lony jest zestaw obowi zkowych parametrów i ich dopuszczalnych warto ci, co dodatkowo zmniejsza mo liwo pomyłki.

6 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 62, Ograniczenia Uniwersalno standardu ETIM i jego niezale no od producenta w pewnych przypadkach mo e by odbierana jako jego wada, bowiem nie pozwala ona na pokazanie czy wyeksponowanie indywidualnych czy wybranych cech produktu. W tym zakresie pozostaj działania marketingowe, które wykraczaj poza ramy standardu ETIM. Nale y jednak zaznaczy, e oprócz danych wymaganych przez standard, mo liwe jest zamieszczanie i przekazywanie innych dodatkowych informacji. Innego rodzaju ograniczenia narzuca mi dzynarodowy zasi g standardu, wpływaj c na jako terminologii oraz precyzj nazewnictwa. Przy tworzeniu standardu nie uwzgl dniono bowiem specyfiki j zyków, w których odmiana przez przypadki, liczby i rodzaje ma decyduj cy wpływ na czytelno i jednoznaczno przekazu. Skutkuje to niezbyt poprawnymi sformułowaniami niektórych parametrów w nowych wersjach j zykowych standardu ETIM. Dodatkowy brak precyzji w nazewnictwie poszczególnych wersji j zykowych ETIM mo e by spowodowany tłumaczeniem z j z. angielskiego i powielaniem popełnionych w angielskiej wersji ETIM bł dów, dotycz cych braku spójno ci słownictwa, a niekiedy nawet bł dnego nazewnictwa. Nale y s dzi, e bł dy te b d stopniowo eliminowane w kolejnych wersjach standardu. Z mi dzynarodowym aspektem standardu ETIM wi e si równie nieuwzgl dnienie specyfiki lokalnego rynku w sposobie i szczegółowo ci opisu produktów. Mo e si zdarzy, e niektóre parametry narzucone przez ETIM nie s lokalnie u ywane, z kolei inne, które s zwyczajowo wykorzystywane w danym kraju mog by przez ETIM zupełnie pomini te. Omawiaj c słabe strony standardu ETIM wspomnie nale y równie o jego inercji. Standard jest uaktualniany zwykle raz na rok, a wi c nowe produkty mog pojawi si w standardzie dopiero z pewnym opó nieniem. Ta wada klasyfikacji ETIM dotyczy głównie producentów b d cych pionierami w jakiej dziedzinie. Rozwi zaniem jest w tym przypadku opisanie nowego produktu za pomoc istniej cej klasy zanim zostanie on wł czony do standardu jako odr bna klasa. 3. Standard BMEcat BMEcat jest standardem wymiany danych katalogowych o produktach. Opracowany w celu uproszczenia procedury wymiany danych produktowych mi dzy dostawcami i klientami. Dane katalogowe reprezentowane s w postaci struktury XML i umo liwiaj wymian danych produktowych pochodz cych z dowolnego systemu klasyfikacji. Mog to by standardowe modele opisu produktów takie jak ETIM czy wspomniane wy ej czy albo dowolna, równie konfigurowalna struktura opisu produktów. BMEcat pozwala na wymian zarówno informacji produktowych (wła ciwo ci, parametry) jak równie marketingowych (cena, rabaty) i logistycznych (rodzaj i sposób pakowania, wymiary transportowe, ci ar). Obecna wersja BMEcat 2005, obsługuje równie katalogi wieloj zyczne oraz katalogi produktów pochodz cych od ró nych producentów (dostawców) [3]. W standardzie BMEcat dokument katalog pozwala na integracj multimedialnych danych produktów, takich jak zdj cia, grafika, dokumentacja techniczna, dane wideo itd. Zwykle to producent sporz dza katalog produktów w standardzie BMEcat, a nast pnie przekazuje go dystrybutorom. Mo liwe jest nie tylko przekazanie pełnych danych o produktach, ale tak e ich cz ciowa aktualizacja, np. aktualizacja dotycz ca jedynie cen wybranych produktów. Po stronie dystrybutorów (np. hurtowni) dokument BMEcat mo e by wykorzystany na wiele sposobów: pocz wszy od

7 100 Grzegorz Nowak, Marcin Tokarski, Cezary Draus ETIM i BMEcat standardy elektronicznej wymiany informacji w bran y elektrotechnicznej tworzenia czy aktualizacji list produktów lub cenników, po sklepy internetowe, tworzenie katalogów czy innych materiałów reklamowych, dotycz cych cało ci oferty lub tylko wybranych produktów. BMEcat stanowi istotny element w standaryzacji e-biznesu pomi dzy firmami. Przedsi biorstwa, które potrafi wymienia si produktowymi informacjami katalogowymi w wersji elektronicznej, spełniaj wa ny warunek konieczny do automatyzacji kolejnych obszarów e-biznesu jakimi jest elektroniczna wymiana zlece czy faktur. Dzi ki zastosowaniu uniwersalnego j zyka formalnego XML, Extensible Markup Language, pozwalaj cego na integracj w jednym dokumencie katalogowym zarówno danych jak i ich struktury, BMEcat umo liwia łatw wymian dokumentów przez internet pomi dzy heterogenicznymi (cz sto bardzo ró nymi) systemami Zalety i mo liwo ci wykorzystania BMEcat BMEcat oferuje szereg potencjalnych korzy ci zarówno dla dystrybutorów (hurtowni), jak i dostawców oraz firm programistycznych, które chc by ich produkty były kompatybilne ze standardem BMEcat. Najwa niejsz zalet jest łatwo wykorzystania katalogów dowolnych dostawców, tworzonych w jednolitym standardzie wymiany multimedialnych danych produktowych. Kompatybilno katalogów wszystkich dostawców stanowi podstaw do ich szybkiego przetwarzania i wykorzystania w aplikacjach online w internecie, czy publikacjach marketingowych. Dzi ki ustalonemu formatowi, wymiana danych o produktach, aktualizacja katalogów, aktualizacja cen mog by wykonywane automatycznie, bez udziału człowieka, przy zachowaniu spójno ci danych w dowolnym formacie prezentacji (katalogi online, publikacje, cenniki itp.). Cz ciowa lub całkowita automatyzacja tych procesów poci ga za sob redukcj kosztów w procesie zamówie, poniewa wykorzystanie standardowego formatu katalogu przyspiesza procesy komunikacji pozwalaj c na ułatwienie przetwarzania, porównywania produktów oraz daje mo liwo oceny wzgl dem wybranych ujednoliconych kryteriów itp. Łatwo przetwarzania i zwi zane z tym niskie koszty utrzymania danych produktowych oraz katalogów zwi kszaj jako informacji, ułatwiaj adaptacj do istniej cych internetowych systemów zamówie, a nawet automatyczny przydział produktów do odpowiednich wewn trznych kategorii produktów. Dzi ki jednolitemu standardowi mo na równie wykorzysta istniej ce katalogi Potencjalne zastosowania dla producentów i dostawców Producenci i dostawcy musz zwykle przygotowa informacje o produktach w formacie wymaganym przez klientów biznesowych. Ze wzgl du na to, e docelowe formaty poszczególnych klientów ró ni si od siebie, gdy zale od stasowanych systemów i aplikacji, oraz musz uwzgl dnia dodatkowo specyficzne wymagania procedur przetwarzania, producenci zmuszeni s do obsługi całej gamy ró nych formatów danych i to przy ka dej modyfikacji danych produktowych. Wprowadzenie standardowego formatu BMEcat rozwi zuje problemy zwi zane z ró norodno ci oraz pozwala producentom i dostawcom dostarcza swoim klientom informacje w sposób znormalizowany. To znacznie zmniejsza wydatki ze strony dostawcy. Ni sze koszty obsługi mog przeło y si na ni sze ceny produktów, a wiec na popraw swojej konkurencyjno ci.

8 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 62, Najwa niejsze cechy BMEcat W ród najwa niejszych cech standardu BMEcat nale y wymieni mo liwo obsługi danych produktowych w wielu aspektach, np. dane: podstawowe, opakowa, dotycz ce cen, uzupełniaj ce multimedialne, struktury artykułów, struktury katalogu. Nast pnie, szeroki zakres struktur katalogowych oraz rodzajów danych multimedialnych, danych dotycz cych produktów oraz definiowanie pól obowi zkowych i opcjonalnych, długo ci poszczególnych pól opisu oraz mo liwo definiowania dodatkowych pól. Ze wzgl du na mo liwo definiowania pól u ytkownika standard pozwala na łatw rozbudow i mo e sprosta wymaganiom jakie mog pojawi si w przyszło ci. Katalogi BMEcat mog by przesyłane przez internet oraz za pomoc wszystkich tradycyjnych no ników (płyty CD, karty pami ci, pen-drive y, DAT). Istnieje mo liwo niezale nego przesyłania danych głównych katalogu i danych multimedialnych oraz automatycznej konfiguracji wymiany plików BMEcat z bezpo rednim ich importem do systemów docelowych. BMEcat pozwala równie na okre lenie rodzaju dokumentu katalogowego. Mog to by np.: katalog nowy, katalog kompletny, aktualizacja cz ciowa produktów, czy aktualizacja cen. Zaleca si stosowanie wraz z BMEcat standaryzowanych systemów klasyfikacji produktów, a wi c dotycz cych struktury katalogu (grupowanie i hierarchizacja produktów) oraz opisu wyrobów (nazwy parametrów, warto ci, jednostek itp.). 4. Mo liwo ci implementacji standardu ETIM na przykładzie zrealizowanej aplikacji 4.1. Cel aplikacji Celem aplikacji jest umo liwienie szybkiego i efektywnego klasyfikowania produktów elektrotechnicznych. Aplikacja, która została szczegółowo przedstawiona w [14], pozwala na przyporz dkowanie produktu do odpowiedniej klasy ETIM. W najbardziej skrajnym przypadku, proces przyporz dkowania mo e opiera si wył cznie na wiedzy osoby wykonuj cej klasyfikacj. Jednak jest to niezwykle trudne, gdy wymaga pełnej wiedzy o produkcie i znajomo ci wszystkich klas ETIM. W praktyce, klasyfikacja dokonuje si najcz ciej na podstawie informacji zawartej w pliku produktów danej firmy, z pomoc sugestii systemu. W plikach zawarte s zwykle symbolicznie zapisane warto ci podstawowych parametrów, które przyporz dkowa nale y do parametrów wymaganych przez standard ETIM. Oprogramowanie klasyfikuj ce jest aplikacj typu SAAS (ang. Software As A Service). Do korzystania z niej nie jest wymagane instalowanie jakiegokolwiek oprogramowania. Wystarczy dowolna przegl darka internetowa. Z zało enia jest to aplikacja wspomagaj ca klasyfikacj. Mimo i posiada ona szereg mechanizmów ułatwiaj cych tworzenie opisu to wszystkie automatycznie wypełnione pola wymagaj wiadomego zatwierdzenia przez u ytkownika, tym bardziej, e raz zatwierdzone przypisania mog by podstaw do automatycznej klasyfikacji kolejnych produktów. Do rozpocz cia pracy z aplikacj klasyfikuj c oprócz komputera z przegl dark internetow konieczny jest aktualny plik z produktami, które maj by sklasyfikowane. Aplikacja pozwala firmom producenckim lub handlowym na łatwe wykorzystanie informacji o produktach dost pnych w u ywanych dotychczas plikach (cenniki, listy produktów) i szybkie ich zaadaptowanie do formatu zgodnego z ETIM. W tym celu konieczne jest wskazanie w pliku pól zawieraj cych nazw lub informacje o parametrach produktu, a wi c takich, które potrzebne b d w procesie klasy-

9 102 Grzegorz Nowak, Marcin Tokarski, Cezary Draus ETIM i BMEcat standardy elektronicznej wymiany informacji w bran y elektrotechnicznej fikacji. Mo liwe jest równie zamieszczanie wszelkich specyficznych dla danego producenta parametrów, a które nie zostały uwzgl dnione w standardzie ETIM Mechanizmy sugerowania klas produktów Pierwsz trudno ci napotykan w procesie klasyfikacji produktu jest jego przyporz dkowanie do wła ciwej klasy. W systemie ETIM zdefiniowanych jest 2159 klas produktów 1. Ka dorazowe odszukanie wła ciwej klasy dla nawet niewielkiej listy ró norodnych produktów jest nie lada wyzwaniem. Niewielk pomoc stanowi obecne w ETIM grupy produktów, gdy wprowadzona w ten sposób hierarchia jest zaledwie jednopoziomowa, a niektóre z grup s bardzo liczne i zawieraj ponad dwie cie klas. Z tego wzgl du mo liwo sugerowania odpowiedniej klasy na podstawie u ywanej dotychczas nazwy produktu jest bardzo cenn własno ci przedstawianej aplikacji. Odpowiednie propozycje nazwy klasy sugerowane s na podstawie informacji pochodz cych z pliku. Kryterium branym pod uwag jest oryginalna nazwa produktu, która zwykle odbiega od nazwy przyj tej jako nazwa klasy w ETIM. Aby odnale odpowiedni propozycj przyporz dkowania oryginalna nazwa dzielona jest na słowa. Nast pnie odnajdywane s podstawowe wersje ka dego słowa. W ten sposób eliminowane s wszelkie ró nice wynikaj ce z odmiany, liczby, czy rodzaju u ywanych słów. Tak przygotowane słowa s wyszukiwane w ród nazw klas (równie podzielonych na słowa i sprowadzonych do wersji podstawowych tych słów), a nast pnie w ród synonimów klas (równie odpowiednio przygotowanych do porównania). W procesie odnajdywania podstawowej wersji słów wykorzystano słownik j zyka polskiego, zawieraj cy formy podstawowe słów z odpowiednimi dla nich odmianami (formami pochodnymi). Sugerowanie odpowiedniej dla danego produktu klasy mo e równie by wykonywane na podstawie wcze niej klasyfikowanych produktów, na przykład na podstawie nazwy (je eli nazwa kolejnego produktu jest taka jak produktu ju zaklasyfikowanego, mo na przyj, e klasa b dzie ta sama) lub na podstawie innych pól takich jak PKWiU czy kod EAN, o ile wskazano te pola przy wczytywaniu listy produktów i s one odpowiednio wypełnione Mechanizmy sugerowania warto ci parametrów Po wybraniu konkretnej klasy dla danego produktu nast puje etap okre lenia wszystkich jego parametrów, zgodnie z opisem ETIM dla danej klasy. Dla ka dej klasy produktu standard ETIM wymaga podania konkretnych parametrów. Znana jest zatem lista cech (parametrów) oraz ich jednostek (o ile s wymagane), którym dla danego produktu nale y przypisa konkretne warto ci. Aby wykorzysta w tym celu dotychczasowy opis produktu zostaje on podzielony na ci g pojedynczych tokenów. Token to ci g znaków ograniczony separatorami. Separatorami mog by spacje, przecinki, uko niki, my lniki. U ytkownik ma równie mo liwo zdefiniowania własnego separatora w postaci wyra enia regularnego. W aplikacji zastosowano szereg reguł rz dz cych sposobem sugerowania warto ci parametrów, opartych na grafowym rozpoznawaniu wzorów [9], b d cych w tym przypadku ci gami znaków alfanumerycznych. W celu ilustracji działania poszczególnych reguł posłu my si przykładem, w którym produkt, opisany tokenami 1P+N, 10kA, B, 20A, IP20, jest klasyfikowany do 1 Dotyczy ETIM w wersji 4.0.

10 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 62, klasy Wył cznik nadpr dowy, dla której wymagane cechy (parametry) przedstawiono w tabeli 1. Jedn z podstawowych reguł jest wynajdowanie dost pnych tokenów zawieraj cych warto liczbow wraz z jednostk, która odpowiada wymaganemu parametrowi danej klasy. W takim przypadku, warto z tokena jest sugerowana dla tego parametru. W naszym przykładzie token 10kA zawiera jednostk ka i jego warto 10 zostanie zasugerowana dla cech posiadaj cych t sam jednostk, a wi c dla parametrów: znamionowa zwarciowa zdolno ł czeniowa wg EN oraz znamionowa zwarciowa zdolno ł czeniowa wg IEC Podobnie warto tokena 20A zawieraj cego jednostk A (amper), t sam co wymagany dla tej kasy parametr pr d znamionowy zostanie zasugerowana wła nie dla tej cechy. Nast pna reguła pozwala na automatyczne zasugerowanie warto ci parametru je eli istnieje dla danego produktu token, którego warto jest dopuszczaln warto ci tego parametru. W naszym przykładzie b dzie to miało miejsce dla tokenu IP20 i parametru: stopie ochrony (token IP20 jest jednocze nie dopuszczaln warto ci tego parametru w klasie produktu wył cznik nadpr dowy ). Tablica 1. Cechy ETIM dla klasy Wył cznik nadpr dowy Cecha Charakterystyka wyzwalania Liczba biegunów Pr d znamionowy Napi cie znamionowe Znamionowa zwarciowa zdolno ł czeniowa wg EN Znamionowa zwarciowa zdolno ł czeniowa wg IEC Rodzaj napi cia Klasa ograniczenia energii Cz stotliwo Jednocze nie rozł czany biegun N Kategoria przepi cia Stopie zanieczyszczenia Szeroko wyra ona liczb modułów Gł boko wbudowania Mo liwo dodatkowego wyposa enia Stopie ochrony (IP) Jednostka A Z kolei tokeny, które nios informacj o konkretnym parametrze, mog by wskazane przez u ytkownika przy przypisywaniu warto ci tego parametru. Na przykład token 1P+N mo e zosta wskazany jako no nik informacji o parametrze ilo biegunów. Wskazany w ten sposób token wraz z odpowiednim parametrem i warto ci s zapami tywane w bazie danych i mog by podstaw do bardziej precyzyjnych sugestii dla kolejnych produktów. W tym przypadku, je eli w przyszło ci klasyfikowany w klasie wył cznik nadpr dowy produkt b dzie posiadał token 1P+N, dla parametru liczba biegunów zostanie zasugerowana warto 2. Kolejne reguły pozwalaj na dalsze uogólnienia i "inteligentne" sugestie. Np. je eli w tej samej klasie produkt b - A V ka ka Hz mm

11 104 Grzegorz Nowak, Marcin Tokarski, Cezary Draus ETIM i BMEcat standardy elektronicznej wymiany informacji w bran y elektrotechnicznej dzie posiadał token 3P+N, dla parametru liczba biegunów zostanie zasugerowana warto 4, mimo, e taki token nie wyst pował w dotychczasowych produktach. Historia dopasowania poszczególnych tokenów do parametrów wskazanych przez u ytkownika dokonuj cego klasyfikacji mo e by równie wykorzystana, je li dla danego produktu istnieje kilka tokenów zawieraj cych t sam jednostk (np. 230 V, 24 V co w przypadku transformatorów odpowiada mo e napi ciom strony pierwotnej i wtórnej). Dzi ki odpowiedniej regule i historii dopasowania poprzednich produktów aplikacja jest w stanie zasugerowa poprawne warto ci dla obu tych parametrów, mimo e oba posiadaj te same jednostki. W ostatniej regule wykorzystano fakt, e w wi kszo ci istniej cych list produktów czy list cennikowych produkty uło one s zwykle seriami, w których poszczególne produkty nalez do jednej klasy a ró ni si od siebie najcz ciej jednym lub co najwy ej kilkoma warto ciami parametrów. Z tego wzgl du, raz przypisane przez u ytkownika parametry mog by zasugerowane jako domy lne parametry kolejnego produktu w danej klasie, o ile nie istnieje dla tego produktu token, który na podstawie innych reguł mógłby sugerowa inn warto dla jakiego parametru. Reguły uło one s hierarchicznie stanowi c rodzaj drzewa decyzyjnego [1]. Sprawdzanie reguł i dopasowanie odpowiednich sugestii odbywa si w poszczególnych gał ziach zgodnie z priorytetami pocz wszy od reguł o najwy szym priorytecie. Je eli dla danego parametru która reguła jest spełniona, pozostałe reguły o ni szym priorytecie nie s ju sprawdzane [13]. Zatem, wykorzystanie reguły sugeruj cej warto ci parametrów na podstawie ostatnio zaklasyfikowanego produktu z danej klasy mo e mie miejsce tylko wówczas gdy adna z pozostałych reguł nie ma zastosowania. Je eli przy wczytywaniu produktów uwzgl dniono europejski kod towarowy w polu kod EAN (ang. European Article Number) i przy zało eniu, e wcze niej produkt ten został wcze niej sklasyfikowany (np. przez innego u ytkownika) pozwala nie tylko na automatyczne zasugerowanie odpowiedniej klasy, ale i zaproponowanie przypisania wszystkich parametrów, odpowiednio do istniej cego w systemie zapisu (je eli zapisów dla danego kodu EAN jest kilka, zostanie zasugerowany kod najcz ciej wyst puj cy lub pierwszy spo ród zapisów o równej cz sto ci wyst powania). Je eli w bazie aplikacji nie ma jeszcze produktu o podanym kodzie EAN, wprowadzony opis mo e by wykorzystany w przyszło ci przez innych u ytkowników.

12 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 62, Interfejs aplikacji Intuicyjny i przejrzysty interfejs przedstawiony na rys. 2 umo liwia łatw prac z aplikacj. ródło: opracowanie własne. Rysunek 2. Przykładowy ekran aplikacji klasyfikuj cej 4.5. Aplikacje biznesowe oparte o ETIM i BMEcat U ytkownik posługuje si dotychczasow list produktów, kolejno klasyfikuj c poszczególne z nich. Wybór klasy dla ka dego z produktów jest ułatwiany przez sugerowanie najbardziej prawdopodobnych klas na podstawie nazwy produktu i jego parametrów. Po wyborze klasy, wszystkie wymagane dla niej przez ETIM parametry (cechy) s znane i wypełnienie ich warto ci odbywa si przez zatwierdzenie automatycznie rozpoznanych warto ci lub przez ich wprowadzenie z ewentualnym wskazaniem odpowiedniej cz ci dotychczasowego opisu produktu, co ułatwi rozpoznanie podobnej warto ci tego parametru przy klasyfikacji kolejnych produktów. Stan klasyfikacji poszczególnych produktów sygnalizowany jest kolorami, co ułatwia powrót do produktów pomini tych lub tych z niepełnym opisem.

13 106 Grzegorz Nowak, Marcin Tokarski, Cezary Draus ETIM i BMEcat standardy elektronicznej wymiany informacji w bran y elektrotechnicznej 4.6. Generowanie opisu produktów zgodnego z ETIM w formacie BMEcat Opis produktów przygotowany w aplikacji mo e by wyeksportowany w postaci pliku tekstowego. Jednym z dost pnych formatów jest BMEcat. Ze wzgl du na to, e ETIM zawiera jedynie informacje techniczne o produktach, plik BMEcat nie b dzie zawierał informacji logistycznych ani marketingowych (czy handlowych). 5. Aplikacje biznesowe oparte o ETIM i BMEcat: 5.1. Produktowe bazy danych Baza danych o produktach powinna umo liwia klasyfikacj, wyszukanie i porównywanie produktów. W tym celu niezb dne jest stosowanie standardu opisu produktów. Nie mo na pozwoli, aby w przypadku podobnych produktów ten sam parametr (np. napi cie znamionowe) nosił ró ne nazwy (np. napi cie, napi cie zasilania, napi cie pracy, napi cie robocze czy napi cie nominalne). Efektywne wyszukiwanie i porównywanie informacji w biznesowych aplikacjach transakcyjnych czy analitycznych mo liwe jest tylko wówczas, je eli te same parametry b d nazwane w sposób jednoznaczny. Na uwag zasługuje projekt stworzenia ogólnej bazy produktów, które opisywane byłyby bezpo rednio przez producentów, co pozwoliłoby dystrybutorom i odbiorcom ko cowym na posługiwanie si oryginalnym i kompletnym opisem produktu EDI Elektroniczna wymiana dokumentów to nie tylko wymiana zamówie i faktur. EDI obejmuje równie takie aspekty jak zapytanie ofertowe i składanie ofert. Zapytanie ofertowe mo e oczywi- cie dotyczy konkretnych produktów okre lonych producentów z podaniem kodów produktowych EAN, ale równie dobrze dotyczy mo e kategorii produktu z podaniem warto ci kilu wybranych cech lub wymaga eksploracji danych, a wi c ekstrakcji interesuj cych (nietrywialnych, niejawnych, wcze niej nieznanych i potencjalnie u ytecznych) elementów wiedzy z du ych zbiorów danych produktowych. Odpowied na tego typu zapytanie powinna zawiera list produktów dowolnych producentów, spełniaj cych oczywi cie postawione wymagania odno nie wybranych parametrów. Wspólna klasyfikacja produktów ETIM umo liwia zło enie jednoznacznego zapytania bez wzgl du na producenta 5.3. Sklepy internetowe Ten rodzaj handlu wymaga od dostawcy ci głego nadzoru nad baz danych, aktualizowania cen, zawarto ci i opisu, oraz zapewnienia mo liwo ci szybkiego i prostego wyszukiwania towarów. System musi umo liwia u ytkownikowi przegl d i porównanie ofert oraz sfinalizowanie zakupu w dowolnym czasie, w sposób autonomiczny bez niezb dnej asysty człowieka Automatyczny skład katalogów reklamowych Usystematyzowany i jednoznaczny opis produktów ułatwia automatyczne przygotowanie materiałów marketingowych takich jak katalogi czy broszury. Przygotowywane s one zwykle według szablonu wybranego spo ród dost pnych w systemie. W zale no ci od potrzeb mo na two-

14 Studies & Proceedings of Polish Association for Knowledge Management Nr 62, rzy wiele ró nych szablonów materiałów reklamowych, zawieraj cych cało oferty lub jedynie kilka wybranych produktów, b d te podzielonych tematycznie. Katalogi mog by przygotowywane w dowolnym j zyku spo ród dost pnych w ETIM. Maj c opisane produkty proces przygotowania katalogu sprowadza si do wyboru szablonu, wskazania j zyka lub j zyków, w których katalog ma zosta zło ony i uruchomienia składu. Efekt pracy, w postaci pliku PDF, mo na wysła do drukarni lub umie ci na płycie CD czy stronie internetowej. Krótki czas automatycznego składu pozwala na stosunkowo szybkie przygotowanie w wielu j zykach nawet najbardziej obszernych katalogów, za krótkie broszury czy ulotki reklamowe mog by wykonywane w trybie online. 6. Wnioski perspektywy ETIM i BMEcat na rynku elektrotechnicznym w Polsce Dynamiczny rozwój handlu elektronicznego stanowi sprzyjaj c okoliczno ci do umocnienia si opisanych standardów ETIM i BMEcat w bran y elektrotechnicznej w Polsce. Standardy te, sprawdzone i uznane w Europie Zachodniej, zdobywaj coraz wi cej zwolenników równie w naszym kraju, w tym w ród du ych grup kapitałowych. Przewidywa nale y, e w najbli szych latach ETIM i BMEcat stan si obowi zuj cymi standardami elektronicznej wymiany informacji w bran y elektronicznej równie w Polsce. Dla przedsi biorstw, implementacja powy szych standardów jako istotnego elementu zarz dzania wiedz, opartego na sformalizowanych sposobach gromadzenia i wykorzystywania wiedzy oraz zwi kszania jej dost pno ci i zrozumienia, mo e szybko sta si wa nym atutem, decyduj cym o ich konkurencyjno ci na rynku. Bibliografia [1] Brieman L. i in., Classification and Regression Trees, Belmont [2] Bullig A., Schnadhorst T., Wilkes W., Mapping of product dictionaries and corresponding catalog data, in: 10-th ISPE International Conference on Concurrent Engineering : Research and Applications, Funchal, Portugal, July [3] ContentCard Verlags GmbH, (2007, Wrzesie ). The BMEcat Interface, [Online]. Dost pne: [4] Chowdhury S., Databases, Data Mining and Beyond, Journal of American Academy of Business, [5] Dziuba D., Gospodarki nasycone informacj i wiedz. Podstawy ekonomiki sektora informacyjnego, Uniwersytet Warszawski, Warszawa [6] ETIM International, (2008, Czerwiec), ETIM Data model 4.0, [Online]. Dost pne: &tabid=267&mid=763. [7] ETIM International, ( Edition), Product classification standard for international e-commerce, [Online]. Dost pne: /LinkClick. aspx?fileticket=3uojhtmwxxw%3d &tabid=267&mid=763. [8] Hund R. (Redaction), Klassifizierung und Produktbeschreibung in der Elektrotechnik und Elektronikindustrie en Wegweiser durch das Thema Produktklassifizierung im e-business, ZVEI, [9] Jain A.K., Duin R.P.W., Mao J., Statistical pattern recoginition: a review, 2000.

15 108 Grzegorz Nowak, Marcin Tokarski, Cezary Draus ETIM i BMEcat standardy elektronicznej wymiany informacji w bran y elektrotechnicznej [10] Jemielniak D. i Ko mi ski A.K. Zarz dzanie wiedz, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa [11] Kowalski S., Klasyfikacja i kody w automatyzacji przetwarzania danych, Pa stwowe Wydawnictwa Ekonomiczne, Warszawa, [12] Łopusiewicz B. (red.), Zarz dzanie wiedz w systemach informacyjnych, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Wrocław [13] Przywara D., Drzewa decyzyjne, metody budowania, zastosowania, Wrocław [14] Tokarski M., Nowak G., Draus C., Computer-assisted classification of products according to ETIM standard, kwartalnik Automatyka, Kraków, [15] Rowley J., From learning organisation to knowledge entrepreneur, Journal of Knowledge Management, Vol. 4, [16] Strojny M., Zarz dzanie wiedz w organizacjach, Kraków ETIM AND BMECAT AS STANDARDS IN ELECTRONICAL DATA INTEREX- CHANGE OF ELECTROTECHNICAL MARKET Summary The article describes two international standards: ETIM (technical description of products) and BMEcat (description of product catalogs). It shows the importance of standards in the domain of contents codification and within the overall knowledge management strategy. Advantages and benefits of the adoption of both standards are presented, as well as limitations of their use. The paper presents the possibility of their implementation on the example of application, developed for manufacturers and distributors who want to use these standards in their enterprises. The goal of the application is to quickly and efficiently classify products according to the standard ETIM with the possibility to export product data in the standard BMEcat. The last part of the paper presents opportunities and benefits of ETIM and BMEcat standards in databases and applications such as EDI, e-shops and desktop publishing. Keywords: product data management, ETIM, BMEcat, classification, electronic commerce, electronic data interexchange Grzegorz Nowak Marcin Tokarski Cezary Draus Instytut Informatyki Stosowanej Wdział Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki Politechnika Łódzka ul. Stefanowskiego 18/22, Łód

epuap Ogólna instrukcja organizacyjna kroków dla realizacji integracji

epuap Ogólna instrukcja organizacyjna kroków dla realizacji integracji epuap Ogólna instrukcja organizacyjna kroków dla realizacji integracji Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa Zamawiający: Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej 00-662 Warszawa, ul. Koszykowa 75 Przedmiot zamówienia: Produkcja Interaktywnej gry matematycznej Nr postępowania: WMiNI-39/44/AM/13

Bardziej szczegółowo

GEO-SYSTEM Sp. z o.o. GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości Podręcznik dla uŝytkowników modułu wyszukiwania danych Warszawa 2007

GEO-SYSTEM Sp. z o.o. GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości Podręcznik dla uŝytkowników modułu wyszukiwania danych Warszawa 2007 GEO-SYSTEM Sp. z o.o. 02-732 Warszawa, ul. Podbipięty 34 m. 7, tel./fax 847-35-80, 853-31-15 http:\\www.geo-system.com.pl e-mail:geo-system@geo-system.com.pl GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Nowości w module: BI, w wersji 9.0

Nowości w module: BI, w wersji 9.0 Nowości w module: BI, w wersji 9.0 Copyright 1997-2009 COMARCH S.A. Spis treści Wstęp... 3 Obszary analityczne... 3 1. Nowa kostka CRM... 3 2. Zmiany w obszarze: Księgowość... 4 3. Analizy Data Mining...

Bardziej szczegółowo

Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach.

Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach. Jak usprawnić procesy controllingowe w Firmie? Jak nadać im szerszy kontekst? Nowe zastosowania naszych rozwiązań na przykładach. 1 PROJEKTY KOSZTOWE 2 PROJEKTY PRZYCHODOWE 3 PODZIAŁ PROJEKTÓW ZE WZGLĘDU

Bardziej szczegółowo

Systemy mikroprocesorowe - projekt

Systemy mikroprocesorowe - projekt Politechnika Wrocławska Systemy mikroprocesorowe - projekt Modbus master (Linux, Qt) Prowadzący: dr inż. Marek Wnuk Opracował: Artur Papuda Elektronika, ARR IV rok 1. Wstępne założenia projektu Moje zadanie

Bardziej szczegółowo

Wtedy wystarczy wybrać właściwego Taga z listy.

Wtedy wystarczy wybrać właściwego Taga z listy. Po wejściu na stronę pucharino.slask.pl musisz się zalogować (Nazwa użytkownika to Twój redakcyjny pseudonim, hasło sam sobie ustalisz podczas procedury rejestracji). Po zalogowaniu pojawi się kilka istotnych

Bardziej szczegółowo

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

Opis modułu analitycznego do śledzenia rotacji towaru oraz planowania dostaw dla programu WF-Mag dla Windows.

Opis modułu analitycznego do śledzenia rotacji towaru oraz planowania dostaw dla programu WF-Mag dla Windows. Opis modułu analitycznego do śledzenia rotacji towaru oraz planowania dostaw dla programu WF-Mag dla Windows. Zadaniem modułu jest wspomaganie zarządzania magazynem wg. algorytmu just in time, czyli planowanie

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane Systemy Zarządzania Biblioteką SOWA1 i SOWA2 SKONTRUM

Zintegrowane Systemy Zarządzania Biblioteką SOWA1 i SOWA2 SKONTRUM Zintegrowane Systemy Zarządzania Biblioteką SOWA1 i SOWA2 SKONTRUM PROGRAM INWENTARYZACJI Poznań 2011 Spis treści 1. WSTĘP...4 2. SPIS INWENTARZA (EWIDENCJA)...5 3. STAŁE UBYTKI...7 4. INTERPRETACJA ZAŁĄCZNIKÓW

Bardziej szczegółowo

Program szkoleniowy Efektywni50+ Moduł III Standardy wymiany danych

Program szkoleniowy Efektywni50+ Moduł III Standardy wymiany danych Program szkoleniowy Efektywni50+ Moduł III 1 Wprowadzenie do zagadnienia wymiany dokumentów. Lekcja rozpoczynająca moduł poświęcony standardom wymiany danych. Wprowadzenie do zagadnień wymiany danych w

Bardziej szczegółowo

Aneks nr 8 z dnia 24.07.2013 r. do Regulaminu Świadczenia Krajowych Usług Przewozu Drogowego Przesyłek Towarowych przez Raben Polska sp. z o.o.

Aneks nr 8 z dnia 24.07.2013 r. do Regulaminu Świadczenia Krajowych Usług Przewozu Drogowego Przesyłek Towarowych przez Raben Polska sp. z o.o. Aneks nr 8 z dnia 24.07.2013 r. do Regulaminu Świadczenia Krajowych Usług Przewozu Drogowego Przesyłek Towarowych przez Raben Polska sp. z o.o. 1 Z dniem 24 lipca 2013 r. wprowadza się w Regulaminie Świadczenia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział 1 ewyniki. mmedica - INSTR UKC JA UŻYTKO W NIKA

Spis treści. Rozdział 1 ewyniki. mmedica - INSTR UKC JA UŻYTKO W NIKA Wersja 5.1.9 Spis treści Rozdział 1 1.1 1.1.1 1.1.2 1.2 1.3 1.4 1.5 I Konfiguracja... 1-1 OID świadczeniodawcy... 1-2 Dodanie... instytucji zewnętrznej 1-4 Dodanie... zlecenia 1-11 Pobranie... materiału

Bardziej szczegółowo

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu Załącznik nr 1 do Zarządzenia Wójta Gminy Ułęż nr 21 z dnia 14 maja 2014r. Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu Spis treści Użyte pojęcia i skróty...

Bardziej szczegółowo

KLAUZULE ARBITRAŻOWE

KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE arbitrażowe ICC Zalecane jest, aby strony chcące w swych kontraktach zawrzeć odniesienie do arbitrażu ICC, skorzystały ze standardowych klauzul, wskazanych poniżej. Standardowa

Bardziej szczegółowo

Lublin, 19.07.2013. Zapytanie ofertowe

Lublin, 19.07.2013. Zapytanie ofertowe Lublin, 19.07.2013 Zapytanie ofertowe na wyłonienie wykonawcy/dostawcy 1. Wartości niematerialne i prawne a) System zarządzania magazynem WMS Asseco SAFO, 2. usług informatycznych i technicznych związanych

Bardziej szczegółowo

zone ATMS.zone Profesjonalny system analizy i rejestracji czas pracy oraz kontroli dostępu

zone ATMS.zone Profesjonalny system analizy i rejestracji czas pracy oraz kontroli dostępu zone ATMS.zone Profesjonalny system analizy i rejestracji czas pracy oraz kontroli dostępu zone ATMS.zone To profesjonalny system analizy i rejestracji czasu pracy oraz kontroli dostępu. Stworzony został

Bardziej szczegółowo

INTENSE BUSINESS INTELLIGENCE PLATFORM

INTENSE BUSINESS INTELLIGENCE PLATFORM 0 Business Intelligence w przedsiębiorstwie INTENSE BUSINESS INTELLIGENCE PLATFORM Zmiany w wersji Wersja 6.5 1 Spis treści Wstęp... 2 Nowości w wersji... 2 Definicje pozycje dokumentów... 2 Podprojekty...

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ NOWA www.nowa-amerika.net AMERIKA ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ STANOWISKO ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POLSKO-NIEMIECKIEGO REGIONU PRZYGRANICZNEGO 1 Przedstawiciele

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie klasyfikacji ETIM daje dla rynku elektrotechnicznego wiele korzyści:

Wprowadzenie klasyfikacji ETIM daje dla rynku elektrotechnicznego wiele korzyści: BMEcat w MEGACENNIKU BMECat jest standardem wymiany danych katalogowych pomiędzy producentami i odbiorcami. Został wprowadzony w 1999 roku we współpracy z BME e.v. (German Federal Association for Materials-

Bardziej szczegółowo

Archiwum Prac Dyplomowych

Archiwum Prac Dyplomowych Archiwum Prac Dyplomowych Instrukcja dla studentów Ogólna procedura przygotowania pracy do obrony w Archiwum Prac Dyplomowych 1. Student rejestruje pracę w dziekanacie tej jednostki uczelni, w której pisana

Bardziej szczegółowo

1. Korzyści z zakupu nowej wersji... 2. 2. Poprawiono... 2. 3. Zmiany w słowniku Stawki VAT... 2. 4. Zmiana stawki VAT w kartotece Towary...

1. Korzyści z zakupu nowej wersji... 2. 2. Poprawiono... 2. 3. Zmiany w słowniku Stawki VAT... 2. 4. Zmiana stawki VAT w kartotece Towary... Forte Handel 1 / 8 Nowe funkcje w module Forte Handel w wersji 2011a Spis treści: 1. Korzyści z zakupu nowej wersji... 2 2. Poprawiono... 2 Nowe funkcje w module Forte Handel w wersji 2011 Spis treści:

Bardziej szczegółowo

Chmura obliczeniowa. do przechowywania plików online. Anna Walkowiak CEN Koszalin 2015-10-16

Chmura obliczeniowa. do przechowywania plików online. Anna Walkowiak CEN Koszalin 2015-10-16 Chmura obliczeniowa do przechowywania plików online Anna Walkowiak CEN Koszalin 2015-10-16 1 Chmura, czyli co? Chmura obliczeniowa (cloud computing) to usługa przechowywania i wykorzystywania danych, do

Bardziej szczegółowo

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Barcinie

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Barcinie Załącznik do Zarządzenia Nr 59/2014 Burmistrza Barcina z dnia 24 kwietnia 2014 r. Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Barcinie Spis treści 1. Użyte pojęcia

Bardziej szczegółowo

Rozwiązywanie nazw w sieci. Identyfikowanie komputerów w sieci

Rozwiązywanie nazw w sieci. Identyfikowanie komputerów w sieci Rozwiązywanie nazw w sieci Identyfikowanie komputerów w sieci Protokół TCP/IP identyfikuje komputery źródłowe i docelowe poprzez ich adresy IP. Jednakże użytkownicy łatwiej zapamiętają słowa niż numery.

Bardziej szczegółowo

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Łabiszynie

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Łabiszynie Załącznik do Zarządzenia Nr 120.16.2014 Burmistrza Łabiszyna z dnia 25 kwietnia 2014 r. Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Łabiszynie ""BSES Spis treści

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 1 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA I. Informacje ogólne Przedmiotem postępowania jest wdrożenie platformy komunikacyjnej poprzez zapewnienie możliwości dwukierunkowej wymiany danych dotyczących

Bardziej szczegółowo

Wpisany przez Piotr Klimek Wtorek, 11 Sierpień 2009 22:36 - Zmieniony Poniedziałek, 03 Czerwiec 2013 03:55

Wpisany przez Piotr Klimek Wtorek, 11 Sierpień 2009 22:36 - Zmieniony Poniedziałek, 03 Czerwiec 2013 03:55 Na początku PHP było przystosowane do programowania proceduralnego. Możliwości obiektowe wprowadzono z językiem C++ i Smalltalk. Obecnie nowy sposób programowania występuje w większości językach wysokopoziomowych

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe M.M. Druk Serwis Sp. z o.o.

Zapytanie ofertowe M.M. Druk Serwis Sp. z o.o. Kraków, 09.05.2014 ZAPYTANIE OFERTOWE Zwracamy się z prośbą o przedstawienie oferty handlowej na planowany zakup 2 aplikacji Web to Print oraz Print od Demand w ramach działania 2.1 schemat B Wspólne przedsięwziecia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROMOCJI: BĄDŹ GOTÓW NA VAT! WYBIERZ SYMFONIĘ

REGULAMIN PROMOCJI: BĄDŹ GOTÓW NA VAT! WYBIERZ SYMFONIĘ REGULAMIN PROMOCJI: BĄDŹ GOTÓW NA VAT! WYBIERZ SYMFONIĘ Postanowienia ogólne 1. Organizatorem Promocji Bądź gotów na VAT! Wybierz Symfonię (dalej: Promocja) jest firma Sage Sp. z o.o. w Warszawie, ul.

Bardziej szczegółowo

Opis zmian funkcjonalności platformy E-GIODO wprowadzonych w związku z wprowadzeniem możliwości wysyłania wniosków bez podpisu elektronicznego

Opis zmian funkcjonalności platformy E-GIODO wprowadzonych w związku z wprowadzeniem możliwości wysyłania wniosków bez podpisu elektronicznego Opis zmian funkcjonalności platformy E-GIODO wprowadzonych w związku z wprowadzeniem możliwości wysyłania wniosków bez podpisu elektronicznego Wstęp. Dodanie funkcjonalności wysyłania wniosków bez podpisów

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php? 1 z 6 2013-10-03 14:58 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?id=221 Szczecin: Usługa zorganizowania szkolenia specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK UCZESTNIKA PRAKTYK ZAWODOWYCH. realizowanych dla nauczycieli i instruktorów kształcących w zawodzie TECHNIKA LOGISTYKA

DZIENNIK UCZESTNIKA PRAKTYK ZAWODOWYCH. realizowanych dla nauczycieli i instruktorów kształcących w zawodzie TECHNIKA LOGISTYKA DZIENNIK UCZESTNIKA PRAKTYK ZAWODOWYCH realizowanych dla nauczycieli i instruktorów kształcących w zawodzie TECHNIKA LOGISTYKA HANDEL I REKLAMA W PRAKTYCE PILOTAŻOWY PROGRAM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI KSZTAŁCENIA

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r 1. ZAMAWIAJĄCY HYDROPRESS Wojciech Górzny ul. Rawska 19B, 82-300 Elbląg 2. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA Przedmiotem Zamówienia jest przeprowadzenie usługi indywidualnego audytu

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA DO ZAPYTANIA KE1/POIG 8.2/13

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA DO ZAPYTANIA KE1/POIG 8.2/13 Zapytanie ofertowe - Działanie PO IG 8.2 Warszawa, dnia 13.12.2013 r. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA DO ZAPYTANIA KE1/POIG 8.2/13 ISTOTNE INFORMACJE O PROJEKCIE: Celem projektu "Wdrożenie zintegrowanego systemu

Bardziej szczegółowo

DOTACJE NA INNOWACJE. Zapytanie ofertowe

DOTACJE NA INNOWACJE. Zapytanie ofertowe Wrocław, dnia 03.01.2013 r. Nitrotek Sp. z o.o. ul. Krynicka 40/7 50-555 Wrocław Zapytanie ofertowe W związku z realizacją projektu Wdrożenie nowoczesnego systemu B2B automatyzującego współpracę Nitrotek

Bardziej szczegółowo

Komunikat dla osób rozliczających umowy w sprawie nowego sposobu rozliczania umów w związku z likwidacją II fazy rozliczeń.

Komunikat dla osób rozliczających umowy w sprawie nowego sposobu rozliczania umów w związku z likwidacją II fazy rozliczeń. Cel wprowadzenia nowego modelu: Komunikat dla osób rozliczających umowy w sprawie nowego sposobu rozliczania umów w związku z likwidacją II fazy rozliczeń. 1. Unifikacja procesu rozliczeń w skali całego

Bardziej szczegółowo

Projektowanie bazy danych

Projektowanie bazy danych Projektowanie bazy danych Pierwszą fazą tworzenia projektu bazy danych jest postawienie definicji celu, założeo wstępnych i określenie podstawowych funkcji aplikacji. Każda baza danych jest projektowana

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA WebPTB 1.0

INSTRUKCJA WebPTB 1.0 INSTRUKCJA WebPTB 1.0 Program WebPTB wspomaga zarządzaniem budynkami w kontekście ich bezpieczeństwa fizycznego. Zawiera zestawienie budynków wraz z ich cechami fizycznymi, które mają wpływ na bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Dziedziczenie : Dziedziczenie to nic innego jak definiowanie nowych klas w oparciu o już istniejące.

Dziedziczenie : Dziedziczenie to nic innego jak definiowanie nowych klas w oparciu o już istniejące. Programowanie II prowadzący: Adam Dudek Lista nr 8 Dziedziczenie : Dziedziczenie to nic innego jak definiowanie nowych klas w oparciu o już istniejące. Jest to najważniejsza cecha świadcząca o sile programowania

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG LP Działanie Poprzednie brzmienie Aktualne brzmienie 1. 1.4-4.1 Projekt obejmuje badania przemysłowe i/lub prace rozwojowe oraz zakłada wdroŝenie

Bardziej szczegółowo

V. Wymagania dla wsparcia projektu oraz nadzoru eksploatacyjnego... 6

V. Wymagania dla wsparcia projektu oraz nadzoru eksploatacyjnego... 6 ZAŁĄCZNIK NR 5 Postępowania nr EU/12/ZI/ZZ/2011o udzielenie zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego na: Opracowanie, wykonanie i wdrożenie SYSTEMU BOOKINGÓW DLA LINII ŻEGLUGOWYCH SPECYFIKACJA TECHNICZNA

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15

Bazy danych. Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15 Bazy danych Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15 Przechowywanie danych Wykorzystanie systemu plików, dostępu do plików za pośrednictwem systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 2 listopada 2015 r. z dnia.. 2015 r.

Projekt z dnia 2 listopada 2015 r. z dnia.. 2015 r. Projekt z dnia 2 listopada 2015 r. R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A P R A C Y I P O L I T Y K I S P O Ł E C Z N E J 1) z dnia.. 2015 r. w sprawie treści, formy oraz sposobu zamieszczenia informacji

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie)

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie) Załącznik nr 1 do Uchwały nr / II / 2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata 201-2020 KRYTERIA DOSTĘPU Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu:

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania treścią

Systemy zarządzania treścią Gorgol Michał, Zawiślak Bartłomiej, Pańczyk Beata Systemy zarządzania treścią 1. Wstęp Systemy zarządzania treścią (ang. Content Management System CMS), są to systemy dzięki którym stworzenie strony czy

Bardziej szczegółowo

DANE UCZESTNIKÓW PROJEKTÓW (PRACOWNIKÓW INSTYTUCJI), KTÓRZY OTRZYMUJĄ WSPARCIE W RAMACH EFS

DANE UCZESTNIKÓW PROJEKTÓW (PRACOWNIKÓW INSTYTUCJI), KTÓRZY OTRZYMUJĄ WSPARCIE W RAMACH EFS DANE UCZESTNIKÓW PROJEKTÓW (PRACOWNIKÓW INSTYTUCJI), KTÓRZY OTRZYMUJĄ WSPARCIE W RAMACH EFS Dane uczestników projektów, którzy otrzymują wsparcie w ramach EFS Dane uczestnika Lp. Nazwa Możliwe wartości

Bardziej szczegółowo

Firma Informatyczna JazzBIT

Firma Informatyczna JazzBIT Artykuły i obrazy Autor: Stefan Wajda [zwiastun] 10.02.2006. Dodawanie i publikowanie artykułów to najczęstsze zadanie. I chociaż nie jest skomplikowane, może początkujacych wprawiać w zakłopotanie. Trzeba

Bardziej szczegółowo

Procedura działania Punktu Potwierdzającego. Profile Zaufane epuap. w Urzędzie Miejskim w Miłakowie

Procedura działania Punktu Potwierdzającego. Profile Zaufane epuap. w Urzędzie Miejskim w Miłakowie Załącznik do Zarządzenia Nr 6/2015 Burmistrza Miłakowa z dnia 20 stycznia 2015 r. Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Miłakowie Spis treści 1. Użyte

Bardziej szczegółowo

Instrukcja Obsługi STRONA PODMIOTOWA BIP

Instrukcja Obsługi STRONA PODMIOTOWA BIP Instrukcja Obsługi STRONA PODMIOTOWA BIP Elementy strony podmiotowej BIP: Strona podmiotowa Biuletynu Informacji Publicznej podzielona jest na trzy części: Nagłówek strony głównej Stopka strony podmiotowej

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Korzy ci wynikaj ce ze standaryzacji procesów w organizacjach publicznych a zarz dzanie jako ci

Korzy ci wynikaj ce ze standaryzacji procesów w organizacjach publicznych a zarz dzanie jako ci Roman Batko Korzy ci wynikaj ce ze standaryzacji procesów w organizacjach publicznych a zarz dzanie jako ci Uniwersytet Jagiello ski wypracowanie i upowszechnienie najbardziej skutecznej i efektywnej dobrej

Bardziej szczegółowo

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych Wyciąg z Uchwały Rady Badania nr 455 z 21 listopada 2012 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Uchwała o poszerzeniu możliwości

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Wojciech R. Wiewiórowski DOLiS - 035 1997/13/KR Warszawa, dnia 8 sierpnia 2013 r. Pan Sławomir Nowak Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej

Bardziej szczegółowo

Ostatnia cena sprzeda y klienta 1.0 dodatek do Symfonia Faktura dla 1 firmy

Ostatnia cena sprzeda y klienta 1.0 dodatek do Symfonia Faktura dla 1 firmy Podr cznik u ytkownika Ostatnia cena sprzeda y klienta 1.0 dodatek do Symfonia Faktura dla 1 firmy Masz pytanie? zadzwo 693 936 046 lub napisz handel@symfoniadodatki.pl SPIS TRE CI 1. Instalacja dodatku

Bardziej szczegółowo

Wprowadzam w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego Kartę Audytu Wewnętrznego, stanowiącą załącznik do niniejszego Zarządzenia.

Wprowadzam w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego Kartę Audytu Wewnętrznego, stanowiącą załącznik do niniejszego Zarządzenia. ZARZĄDZENIE Nr 44 /05 MARSZAŁKA WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie wprowadzenia w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego w Krakowie Karty Audytu Wewnętrznego Data utworzenia

Bardziej szczegółowo

Regu g l u a l min i n w s w pó p ł ó p ł r p acy O ow o iązuje od dnia 08.07.2011

Regu g l u a l min i n w s w pó p ł ó p ł r p acy O ow o iązuje od dnia 08.07.2011 Regulamin współpracy Obowiązuje od dnia 08.07.2011 1 1. Wstęp Regulamin określa warunki współpracy z firmą Hubert Joachimiak HubiSoft. W przypadku niejasności, prosimy o kontakt. Dane kontaktowe znajdują

Bardziej szczegółowo

2 Ocena operacji w zakresie zgodno ci z dzia aniami KSOW, celami KSOW, priorytetami PROW, celami SIR.

2 Ocena operacji w zakresie zgodno ci z dzia aniami KSOW, celami KSOW, priorytetami PROW, celami SIR. 1 Ocena formalna. Prowadzona jest przez CDR/WODR i odpowiada na pytania: 1. Czy wniosek zosta z ony przez partnera SIR. Negatywna ocena tego punktu skutkuje odrzuceniem wniosku? 2. Czy wniosek zosta z

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1

Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1 Wprowadzenie do zarządzania procesami biznesowymi czym są procesy biznesowe: Part 1 Listopad 2012 Organizacja funkcjonalna Dotychczas na organizację patrzono z perspektywy realizowanych funkcji. Zarząd

Bardziej szczegółowo

Przypomnienie najważniejszych pojęć z baz danych. Co to jest baza danych?

Przypomnienie najważniejszych pojęć z baz danych. Co to jest baza danych? Przypomnienie najważniejszych pojęć z baz danych. Co to jest baza danych? 1 Podstawowe pojęcia: 2 3 4 5 Dana (ang.data) najmniejsza, elementarna jednostka informacji o obiekcie będąca przedmiotem przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Załącznik nr 1 do Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2008-2015 Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Przepisy ogólne 1 1. Walne Zebranie Członków

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja historii plików

Konfiguracja historii plików Wielu producentów oprogramowania oferuje zaawansowane rozwiązania do wykonywania kopii zapasowych plików użytkownika czy to na dyskach lokalnych czy w chmurze. Warto jednak zastanowić się czy instalacja

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz Samooceny Kontroli Zarządczej

Kwestionariusz Samooceny Kontroli Zarządczej Załącznik nr 3 do zarządzenia Nr 38 MKiDN z dnia 27. 07. 2011 r. Kwestionariusz Samooceny Kontroli Zarządczej.... (nazwa jednostki/komórki organizacyjnej) 1 2 3 4 Elementy Odpowiedzi kontroli zarządczej

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiaj cy udost pnia Specyfikacj Istotnych Warunków Zamówienia: www.iczmp.edu.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiaj cy udost pnia Specyfikacj Istotnych Warunków Zamówienia: www.iczmp.edu.pl Page 1 of 5 http://bzp1.portal.uzp.gov.pl/index.php?ogloszenie=show&pozycja=187619&rok=20... Adres strony internetowej, na której Zamawiaj cy udost pnia Specyfikacj Istotnych Warunków Zamówienia: www.iczmp.edu.pl

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU INSTYTUCJI SZKOLENIOWYCH DO PRZEPROWADZENIA SZKOLEŃ

KRYTERIA WYBORU INSTYTUCJI SZKOLENIOWYCH DO PRZEPROWADZENIA SZKOLEŃ Powiatowy Urząd Pracy w Rzeszowie KRYTERIA WYBORU INSTYTUCJI SZKOLENIOWYCH DO PRZEPROWADZENIA SZKOLEŃ Rzeszów 2014 r. 1. Niniejsze kryteria opracowano w oparciu o: POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 - Ustawę dnia

Bardziej szczegółowo

Konferencja pt.: "Zielona administracja za sprawą EMAS Ministerstwo Środowiska, 25 lutego 2015 r. e-remasjako narzędzie zielonej administracji

Konferencja pt.: Zielona administracja za sprawą EMAS Ministerstwo Środowiska, 25 lutego 2015 r. e-remasjako narzędzie zielonej administracji Konferencja pt.: "Zielona administracja za sprawą EMAS Ministerstwo Środowiska, 25 lutego 2015 r. e-remasjako narzędzie zielonej administracji 1 Wdrażanie zrównoważonego rozwoju wymaga integracji procesu

Bardziej szczegółowo

Rozliczenia z NFZ. Ogólne założenia. Spis treści

Rozliczenia z NFZ. Ogólne założenia. Spis treści Rozliczenia z NFZ Spis treści 1 Ogólne założenia 2 Generacja raportu statystycznego 3 Wczytywanie raportu zwrotnego 4 Szablony rachunków 4.1 Wczytanie szablonów 4.2 Wygenerowanie dokumentów rozliczenia

Bardziej szczegółowo

Procedura odwoławcza wraz ze wzorem protestu

Procedura odwoławcza wraz ze wzorem protestu Załącznik nr 7 do Regulaminu konkursu nr RPMP.02.01.01-IZ.00-12-022/15 Procedura odwoławcza wraz ze wzorem protestu Dział I Zasady ogólne 1) Podstawa prawna Zasady dotyczące procedury odwoławczej w ramach

Bardziej szczegółowo

Edycja geometrii w Solid Edge ST

Edycja geometrii w Solid Edge ST Edycja geometrii w Solid Edge ST Artykuł pt.: " Czym jest Technologia Synchroniczna a czym nie jest?" zwracał kilkukrotnie uwagę na fakt, że nie należy mylić pojęć modelowania bezpośredniego i edycji bezpośredniej.

Bardziej szczegółowo

Regulamin korzystania z serwisu http://www.monitorceidg.pl

Regulamin korzystania z serwisu http://www.monitorceidg.pl Regulamin korzystania z serwisu http://www.monitorceidg.pl 1 [POSTANOWIENIA OGÓLNE] 1. Niniejszy regulamin (dalej: Regulamin ) określa zasady korzystania z serwisu internetowego http://www.monitorceidg.pl

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik nr 4 do Zarządzenia Nr 103/2012 Burmistrza Miasta i Gminy Skawina z dnia 19 czerwca 2012 r. PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO MÓDL SIĘ TAK, JAKBY WSZYSTKO ZALEśAŁO OD

Bardziej szczegółowo

InsERT GT Własne COM 1.0

InsERT GT Własne COM 1.0 InsERT GT Własne COM 1.0 Autor: Jarosław Kolasa, InsERT Wstęp... 2 Dołączanie zestawień własnych do systemu InsERT GT... 2 Sposób współpracy rozszerzeń z systemem InsERT GT... 2 Rozszerzenia standardowe

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r. PROJEKT w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi i wzoru tej dokumentacji

Bardziej szczegółowo

1. Podstawy budowania wyra e regularnych (Regex)

1. Podstawy budowania wyra e regularnych (Regex) Dla wi kszo ci prostych gramatyk mo na w atwy sposób napisa wyra enie regularne które b dzie s u y o do sprawdzania poprawno ci zda z t gramatyk. Celem niniejszego laboratorium b dzie zapoznanie si z wyra

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z języka angielskiego w klasach IV-VI. Szkoła Podstawowa nr 5 im. Bohaterów 12 Kołobrzeskiego Pułku Piechoty

Przedmiotowy System Oceniania z języka angielskiego w klasach IV-VI. Szkoła Podstawowa nr 5 im. Bohaterów 12 Kołobrzeskiego Pułku Piechoty Założenia ogólne: Przedmiotowy System Oceniania z języka angielskiego w klasach IV-VI Ocenianie ucznia ma na celu: 1. Informowanie ucznia o poziomie jego osiągnięć edukacyjnych i postępach w tym zakresie;

Bardziej szczegółowo

Umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony

Umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony Umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony Uwagi ogólne Definicja umowy Umowa o pracę stanowi dokument stwierdzający zatrudnienie w ramach stosunku pracy. Według ustawowej definicji jest to zgodne oświadczenie

Bardziej szczegółowo

Województwo Lubuskie, 2016 r.

Województwo Lubuskie, 2016 r. Województwo Lubuskie, 2016 r. Kursy kwalifikacyjne, szkolenia doskonalące dla nauczycieli w zakresie tematyki związanej z nauczanym zawodem. Studia podyplomowe itp. Np. uczelnie wyższe w przypadku szkoleń

Bardziej szczegółowo

System Informatyczny CELAB. Przygotowanie programu do pracy - Ewidencja Czasu Pracy

System Informatyczny CELAB. Przygotowanie programu do pracy - Ewidencja Czasu Pracy Instrukcja obsługi programu 2.11. Przygotowanie programu do pracy - ECP Architektura inter/intranetowa System Informatyczny CELAB Przygotowanie programu do pracy - Ewidencja Czasu Pracy Spis treści 1.

Bardziej szczegółowo

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą 1. 1. Opis Oferty 1.1. Oferta Usługi z ulgą (dalej Oferta ), dostępna będzie w okresie od 16.12.2015 r. do odwołania, jednak nie dłużej niż do dnia 31.03.2016 r.

Bardziej szczegółowo

TWORZENIE I NADZOROWANIE DOKUMENTÓW SYSTEMOWYCH (PROCEDUR, KSIĘGI JAKOŚCI I KART USŁUG) SJ.0142.1.2013 Data: 23.10.

TWORZENIE I NADZOROWANIE DOKUMENTÓW SYSTEMOWYCH (PROCEDUR, KSIĘGI JAKOŚCI I KART USŁUG) SJ.0142.1.2013 Data: 23.10. SJ.0142.1.2013 Data: 23.10.2013 Strona 1 z 5 1. Cel i zakres 1.1. Cel Celem niniejszej procedury jest zapewnienie, że dokumentacja Systemu Zarządzania Jakością stosowana w Starostwie Powiatowym w Wałbrzychu

Bardziej szczegółowo

Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY

Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 19.5.2014 r. COM(2014) 283 final 2014/0148 (NLE) Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1387/2013 zawieszające cła autonomiczne wspólnej taryfy

Bardziej szczegółowo

Procedura działania Punktu Potwierdzającego. Profile Zaufane epuap. w Urzędzie Gminy Kampinos

Procedura działania Punktu Potwierdzającego. Profile Zaufane epuap. w Urzędzie Gminy Kampinos Załącznik do Zarządzenia Nr 0050.14.2-15 Wójta Gminy Kampinos z dnia 30 stycznia 2015 r. Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Gminy Kampinos Spis treści 1. Użyte

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie.

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie. Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie Definicje: Ilekro w niniejszym Regulaminie jest mowa o: a) Funduszu

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW 1. Zawody III stopnia trwają 150 min. 2. Arkusz egzaminacyjny składa się z 2 pytań otwartych o charakterze problemowym, 1 pytania opisowego i 1 mini testu składającego

Bardziej szczegółowo

elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej

elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej A Instrukcja użytkownika Instalacja usług wersja 1.1 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji ul. Batorego 5, 02-591 Warszawa www.epuap.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Regulamin Usługi Certyfikat SSL. 1 Postanowienia ogólne

Regulamin Usługi Certyfikat SSL. 1 Postanowienia ogólne Regulamin Usługi Certyfikat SSL 1 Postanowienia ogólne 1. Niniejszy Regulamin reguluje zasady świadczenia Usługi Certyfikat SSL ( zwanej dalej : Usługa Certyfikat SSL) przez Az.pl Sp. z o.o. z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE Legnica, dnia 22.05.2015r. ZAPYTANIE OFERTOWE na przeprowadzenie audytu zewnętrznego projektu wraz z opracowaniem raportu końcowego audytu w ramach projektu, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Gminy Wągrowiec

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Gminy Wągrowiec Załącznik do Zarządzenia Nr 88/2014 Wójta Gminy Wągrowiec z dnia 7 lipca 2014 r. Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Gminy Wągrowiec 1 Spis treści 1. Użyte pojęcia

Bardziej szczegółowo

Biuletyn techniczny Mechanizmy wyliczania raportów. w programie CDN Firma++ Copyright 2007 COMARCH SA

Biuletyn techniczny Mechanizmy wyliczania raportów. w programie CDN Firma++ Copyright 2007 COMARCH SA Biuletyn techniczny Mechanizmy wyliczania raportów w programie CDN Firma++ Copyright 2007 COMARCH SA Spis treści SPIS TREŚCI... 2 1 WPROWADZENIE... 3 2 ZESTAWIENIE WG SERII TRANSAKCJE, FAKTURY, ZESTAWIENIE

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA Z KONTROLI PRAWIDŁOWOŚCI ETYKIETOWANIA OPON POD KĄTEM EFEKTYWNOŚCI PALIWOWEJ I INNYCH ZASADNICZYCH PARAMETRÓW

INFORMACJA Z KONTROLI PRAWIDŁOWOŚCI ETYKIETOWANIA OPON POD KĄTEM EFEKTYWNOŚCI PALIWOWEJ I INNYCH ZASADNICZYCH PARAMETRÓW DIH-83-4( 1)/16/AB INFORMACJA Z KONTROLI PRAWIDŁOWOŚCI ETYKIETOWANIA OPON POD KĄTEM EFEKTYWNOŚCI PALIWOWEJ I INNYCH ZASADNICZYCH PARAMETRÓW Warszawa, 25 luty 2016 r. I. WSTĘP Zgodnie z Planem Kontroli

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 do Zarządzenia nr 1/2014 Dyrektora PUP w Strzyżowie z dnia 15.01.2014r.

Załącznik Nr 2 do Zarządzenia nr 1/2014 Dyrektora PUP w Strzyżowie z dnia 15.01.2014r. Załącznik Nr 2 do Zarządzenia nr 1/2014 Dyrektora PUP w Strzyżowie z dnia 15.01.2014r. REGULAMIN ORGANIZACJI SZKOLEŃ DLA OSÓB BEZROBOTNYCH POSZUKUJĄCYCH PRACY NIEPEŁNOSPRAWNYCH I INNYCH UPRAWNIONYCH OSÓB

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji przetwarzania i ochrony danych osobowych w Powiatowym Centrum Kształcenia Zawodowego im. Komisji Edukacji Narodowej w Jaworze

Regulamin organizacji przetwarzania i ochrony danych osobowych w Powiatowym Centrum Kształcenia Zawodowego im. Komisji Edukacji Narodowej w Jaworze Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 9/11/12 dyrektora PCKZ w Jaworze z dnia 30 marca 2012 r. Regulamin organizacji przetwarzania i ochrony danych osobowych w Powiatowym Centrum Kształcenia Zawodowego im.

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: mc.bip.gov.pl/

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: mc.bip.gov.pl/ Strona 1 z 6 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: mc.bip.gov.pl/ Warszawa: Przeprowadzenie indywidualnych kursów języka angielskiego i

Bardziej szczegółowo